Wikisource pmswikisource https://pms.wikisource.org/wiki/Intrada MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Special Discussion Utent Ciaciarade Wikisource Discussion ant sla Wikisource Figura Discussion dla figura MediaWiki Discussion dla MediaWiki Stamp Discussion dlë stamp Agiut Discussion ant sl'agiut Categorìa Discussion ant sla categorìa Pàgina Discussion ëd la pàgina Tàula Discussion ëd la tàula TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento 0 5358 37947 37408 2026-06-14T20:40:13Z Dragonòt 119 37947 wikitext text/x-wiki {{Pelerin-2}} {{TOCright}} = 29. Stòrie dël pelerinagi ‘d Cristian = Parèj, donch, a son andàit anans an sla stra. Monsù Gran-Cheur e monsù Onestà a marciavo dë ‘dnans dj’àutri, e peui a-i era Cristiana e ij sò fieuj; e peui ancora monsù Mentfiaca e monsù Chasfërma con soe cròsse. Alora monsù Onestà a l’ha dit: Onestà: “Për piasì, monsù, ora che i soma torna ancaminasse, cont-ne cheicòsa për nòstra edificassion a propòsit ëd coj ch’a son ëstàit pelerin anans ëd nojàutri”. Gran-Cheur: “Bin volonté. I son sicur ch’i l’eve sentù ‘d coma Cristian, tant temp fà, a l’avìa scontrasse con Apolion, ant la Val ëd l’Umiliassion e dle dificoltà gròsse ch’a l’avìa avù an passand për la Val ëd l’Ombra dla Mòrt. Ancor', i penso ch'i l’eve autërtant sentù ‘d coma soa Fej a l’era stàita butà a la preuva cand ch’a l’avìa ancontrà madama Fafinta, e peui Adam ël prim, e ancora ‘n cert Malcontent e Onta, quatr dij pì grand ambrojon che n’òm a peuda mai ancontré an sla stra”. Onestà: “Si, i l’hai sentù ‘d tut lolì; ma sensa dubi, ël brav Fidelin a l’é stàit col ch’a l’ha vëddula pì dura con col Onta, ch’a l’avìa gnun ëscrupol con chiel. Gran-Cheur: “Vera, coma ch’a l’ha dit na vira ‘n pelerin: ‘An tra tuti j’òm, col-lì a l’avìa ‘l nòm pì sbalià’”. Onestà: “Ch’an disa, monsù, ‘ndova ch’a l’era che Cristian e Fidelin a l’avìo ancontrà Ciaciaron? Col-lì a l’era stàit un rëscontr bin armarcàbil, pa vera?”. Gran-Cheur: “A l’era ‘n fabiòch ch’as dasìa ‘d sagna, pura a-i é tanti ch’a van dré a soe pianà”. Onestà: “A l’avrìa vorsù tiresse dré Fidelin”. Gran-Cheur: “Vera, ma Cristian a l’ha mostraje la manera për dësvërgognelo bin tòst”. Peui a son andàit anans fin-a al pòst andova che Cristian e Fidelin a l’avìo rëscontrà Evangelista, ch’a l’avìa profetisaje lòn ch’a sarìa rivaje a la Fera dle Vanità. Onestà: “Dabon? I podrìa ‘ncaleme a dì che chiel a l’avèissa coma lesù ‘n capìtol bin dur da scotesse!”. Gran-Cheur: “Pròpi parèj, ma a l’avìa daje ‘dcò d’ancoragiament. Coma podrìo-ne dì ‘d lor? Che lor a j’ero tùit e doi ansema tanme na cobia ‘d leon, ch’a j’ero stàit a testa àuta rendend soa facia ‘d lor tanme ‘n ròch<ref>Isaìa 50:7 - “Contut, Nosgnor, ch’a l’é sovran, am giuta e për lòn i sarai mai batù - ch'as faso gnun-e ilusion! I stago a testa àuta e i rendo mia facia dura tanme 'n ròch. I sarai mai dësvërgognà”.</ref>. Arcordev-ne coma lor a son restà 'mpassìbil cand ch’a son ëstàit portà ‘dnans al giùdes?”. Onestà: “Fidelin a l’ha pròpi patì da òm coragios”. Gran-Cheur: “E parèj chiel a l’ha fàit, e a në son surtije gran còse, përchè Sperante e vàire d’àutri, coma ch’a dis la stòria, a son ëstàit convertì da coma che chiel a l’è mòrt”. Onestà: “Ma ch’a vada anans a parlene, përchè chiel a smija ch’a conòssa bin cola stòria”. Gran-Cheur: “An tra tuti coj che Cristian a l’ha rëscontrà, apress d’esse passà për la Fera dle Vanità, un dij pì amportant a l’é stàit monsù Conveniensa. Onestà: “Conveniensa! Lòn ch’a l’era col-lì?”. Gran-Cheur: “Un tipo motobin arbotù, un ver ipòcrita; un ch’a sarìa stàit religios an qualsëssìa manera a ‘ndèissa bin për ël mond, ma csì furb che për lòn a sarìa sàit sicur ëd nen perde nì ‘d seufre. A l’avìa la manera ‘d fesse vëdde religios për minca n’ocasion neuva; e soa fomna a l’era an lolì brava tanme chiel. A l’avrìa avù gnun ëscrupol ëd cangé d’opinion cand ch’a-j fussa staie conveniensa e a l’avrìa ‘dcò suplicà për felo. Ma për lòn ch’i l’hai podù savèjne, a l’ha fàit na bruta fin, chiel e sò fieuj; nì i l’hai mai sentù che cheidun dij sò fieuj a fussa mai stàit ëstimà da cheidun che përdabon a l’avèissa tëmma ‘d Dé”. = 30. Sogiorn a la Fera dle Vanità = Ore, a sta mira, a j’ero rivà a la vista dla sità ‘d Vanità, anté ch’as tnisìa la Fera ‘d Vanità. Parèj, cand ch’a l’han vëddù ch’a në j’ero davzin, a son consultasse l’un con l’àutr sù coma travërsela; un a disìa na còsa e l’àutr n’àutra. A la fin, monsù Gran-Cheur a l’ha dit: “Coma ch’i peule capì, i son ëstàit soèns ël compagnor ëd pelerin travers ëd costa sità. Ore, i conòsso ‘m tal Mnason ëd Cipro<ref>At 21:16.</ref>, un vej dissépol e i podroma logé a soa ca, s’a va bin për vojàutri”. “Va bin!” a l’ha dit ël vej Onestà. “Va bin!” a l’ha dit Cristiana. “Va bin!”, a l’ha dit monsù Mentfiaca, e tùit a son ëstàit d’acordi. Ore i l’eve da pensé ch’a l’era giumai sèira cand ch’a son rivà fòra ‘d cola sità, ma monsù Gran-Cheur a conossìa la stra për rivé a la ca ‘d col vej. Parèj a son rivaie e chiel a l’ha tambussà a la pòrta. Ël vej, da ‘ndrinta a l’ha arconossù cola vos e parèj a l’ha dovertaje la pòrta e tùit a son intrà. Anlora, Mnason, sò ospitant, a l’ha dije: “Da ‘ndova ch’i rive ancheuj?”. E lor: “Da la ca ‘d nòstr amis Gajo”. “Iv promëtto,” a l’ha dit chiel, “ch’i l’eve pijà na decision giusta ‘d ven-e ambelessì. I podrìe esse strach. Acomodeve!”. Parèj a son setasse. Gran-Cheur. Alora soa guida a l’ha dit: “Fòrsa, sté alegher. Mi i chërdo che mè amis av farà sente ij bin-ëvnù”. Mnason: “Iv dago ‘l bin-ëvnù con tut ël cheur, e s’i l’eve da manca ‘d cheicòsa, mach ciamem-la e i faroma lòn ch’i podoma për procurévla”. Onestà: “Nòstr' anvìa pì granda, già da tant, a l’é ‘d trové ‘n bon pòrt e na bon-a companìa; e ora i spero ch’i l’avroma tut’ e doe le còse”. Mnason: “Për lòn ch’a riguarda ‘l pòrt, i lo vëdreve da vojàutri, ma për la bon-a companìa, a la vëdreve a la preuva dij fàit”. Gran Cheur. “Bin,” a l’ha dit Gran-Cheur, “mostreje ai pelerin sò alogg”. Mnason. “I lo farai”, a l’ha dit Mnason. Parèj a l’ha mostraje ij sò alogiament, e ‘dcò ‘ndova ch’a l’era na bela stansia a mangé, andova ch’a l’avrìo podù arpatesse e mangé ansema fin-a a l’ora d’artiresse. Ore, cand ch’a j’ero sistemasse a sò pòst e a j’ero ‘n pò arlegrasse apress dël viage, monsù Onestà a l’ha ciamà al padron ëd ca se a-i fussa chèica brava përson-a an sità. Mnason: “I n’oma vàire, bele se, a confront con coj ch’a-i son da l’àutra banda, a son na minoransa”. Onestà: “Ma coma farom-ne a arconòsse cheidun ëd lor? Përchè, për coj ch’a van an pelerinagi, la vista ‘d brava gent a l’é për lor coma vëdde la lun-a e le stèile për coj ch’a nàvigo an sij mar”. Mnason. Anlora monsù Mnason a l’ha batù con ël pé për tèra e soa fija Grassia a l’é avzinasse. Parèj a l’ha dije: “Grassia, va a dì ai mè amis monsù Contrì, monsù Santòm, monsù Amajsant, monsù Sincer, e monsù Penitent, ch’i l’hai n’amis o doi a ca mia ch’a l’han antension ëd vëddje costa sèira”. Parèj, Grassia a l’é andàita a ciameje e lor a son rivà. Arseivù ch’a j’ero antëcà, a son setasse ansema a la tàola. Anlora monsù Mnason, ël padron ëd ca, a l’ha dit: “Car ij mè vzin! Com i vëdde, na companìa dë strangé a l'é vnùita a ca mia; a son ëd pelerin, a ven-o da leugn e a son an camin d’andé al Mont Sion. Volev-ne savèj chi ch’a l’é costa fomna-sì?” e a l’ha indicà con ël dil Cristiana. “A l’é Cristiana, la fomna ‘d Cristian, col famos pelerin che, con Fidelin, sò frel, a l’era stàit tratà da fé vërgògna an nòstra sità”. A lolì, lor a son restà motobin ambajà e a l’han dit: “I l’avrìo mai pensà ‘d podèj ancontré Cristiana ambelessì, cand che Grassia a l’é vnùa a ciamene; për lòn costa a l’é pròpi për noi na bela sorprèisa!”. Peui a l’han ciamaje coma ch’a stasìa e se coj giovo-lì a fusso ij fieuj ‘d sò marì. Cand ch’a l’ha dije che a j’ero pròpi lor, a l’han dit: “Ël Rè, che voj i-j veule bin e ch’i serve, av renda coma vòst pare e ch’av pòrta ‘ndova chiel as treuva, an pas”. Alora monsù Onestà, cand che tùit a j’ero setà, a l’ha ciamà a monsù Contrì e al rest ëd coj monsù, an che situassion lor as trovèisso al present. Contrì: "I peule esse sicur ch'i soma sèmper ëd corsa cand ch'a-i é la Fera. A l'é malfé ‘d tense 'l cheur e lë spirit an bon órdin, cand ch'i soma, coma nojàutri, sèmper an mes ëd ël tapage. Chi ch'a viv ant un pòst coma cost-sì e ch'a l'ha da fé con ëd gent coma cola che nojàutri i l'oma da fé tùit ij di, a l'ha pròpi da manca 'd n'avertiment costant për sté atent an minca moment ëd la giornà". Onestà: "Ma ij vòstri vzin, a son-ne chiet o gnanca tant?". Contrì: “Adess a son motobin pì moderà che anans. Ti ‘t sas come Cristian e Fidelin a j'ero stàit tratà an nòstra sità; ma pì ‘d recent, i disìa, a son ëstàit motobin pì moderà. I penso che ‘l sangh ëd Fidelin a pèisa ancora an lor fin-a al di d'ancheuj; përchè da cand ch'a l'han brusalo an sël ro, a son vërgognasse 'd brusene d'àutri. An coj di-lì nojàutri i l'avìo fin-a tëmma 'd passé për le stra, ma adess is podoma fene vëdde sensa timor. Antlora 'l nòm d'un chërdent a l'era odios për la gent; ma adess, dzortut an chèich part ëd nòstra sità (përchè i seve che nòstra sità a l'é grossa), la religion a l'é considerà cheicòsa da onoresse". Alora monsù Contrì a l'ha dit: "Dime 'n pò: com a va vòst pelerinagi? Coma ch'av trata 'l pais?". Onestà: "An càpita coma tùit ij viandant; chèich vira la stra a l'é neta; chèich vira ampautà; chèich vira a monta; chèich vira a cala; ëd ràir i l'oma 'd certësse. Ël vent a l'é nen sèmper an nòst favor, e nen tuti coj ch'i rëscontroma arlongh ël camin a son d'amis. I l'oma già trovà d'antrap seri, e i savoma ancora nen vàire lòn ch'a në speta 'ncora. Ma ant la pì part dij cas, i trovoma ch'a l'é ver lòn ch'as dis da temp: 'N'òm da bin a deuv patì 'd tribulassion". Contrì: “I parle d’antrap: che d’antrap i l’eve trovà?”. Onestà: “Ch’a ciama lolì a monsù Gran-Cheur, nòstra guida, përchè chiel a peul dé ‘d lòn ël mej rendicont”. Gran-Cheur: “I soma già stàit atacà tre o quatr vire. La prima vira, Cristiana e ij sò fieuj a son ëstàit agredì da doi malvivent ch’i l’avrìo podù gaveje la vita. I soma stàit assalì dal gigant Sanghinari, dal gigant Maj e dal gigant Massalbin. An efet, i l’oma nojàutri assalì col gigant darié, pitòst che esse assalì da chiel. E parèj a l’é stàit: apress d’avèj logià për un pò ant la ca ‘d Gajo, mè ospitant e ‘d tuta la gesia, a l’é vnune an ment ch’i l’avrìo podù pijé con nojàutri j’arme e parèj parte për vëdde s’i l’avèisso podù antruchesse an cheidun ëd coj ch’a j'ero nemis dij pelerin; përchè i l’avìo sentù ch’a-i na j’era lì dantorn un pitòst pericolos. Ora Gajo a conossìa mej che mi ‘l leugh anté che col-lì a së stërmava. Parèj i soma andàit a soa arsërca, fintant che i l’oma trovà l’intrada ‘d soa balma; anlora i në soma stàit content e i soma arpijasse. I soma avzinasse a soa trun-a e i l’oma trovà che chiel a l’avìa rablasse dré ant la rej anté ch’a l’era stàit ciapà, cost povròm, monsù Mentfiaca e a l’era lì lì për masselo. Cand che ‘l gigant a l’ha vëddune e ch’i l’oma pensà ch’a l’avèissa trovà n’àutra pijàita, a l’ha lassà col povròm an soa trun-a e a l’é surtì. Parèj i soma slansane a testa prima contra ‘d chiel e chiel con fòrsa contra ‘d nojàutri. A la fin, i l'oma fàila a campelo për tèra, i l’oma tajaje la testa e i l’oma butala an sla broa dla stra për fé sbaruv a coj ch’a l’avèisso ancora vorsù fé cola empietà. Iv diso la vrità, a peul confërmelo l’òm midem, ch'a l'era përzoné, përchè chiel a l’era tanme ‘n bebero tirà fòra da la boca dël leon”. Mentfiaca. Alora monsù Mentfiaca a l’ha dit: “I l’hai trovà che lolì a l’era pròpi a mè dëscàpit e consolassion, cand chiel a mnassava ‘d dëscarneme j’òss minca ‘n moment; e, a mia consolassion, cand ch’i l’hai vëddù monsù Gran-Cheur e ij sò amis con soe arme, csì tant davzin për mia liberassion”. Santòm. Alora monsù Santòm a l’ha dit: “A-i é doe ròbe che lor a ‘han damanca d’avèj për andé an pelerinagi: corage e na vita sensa macia. S’a l’han pa 'd coragi, a podran mai arziste për tuta la stra; e se soa vita ‘d lor a l’é pa sensa arpròcc, lor a faran spussé ‘l nòm midem ëd pelerin”. Amajsant. Anlora monsù Amajsant a l’ha dit: “I spero che 'd costa precaussion vojàutri i l’abie nen damanca. Ma, an vrità, a-i é vàire ch’a marcio an sla stra e ch’a son dë strangé për ij pelerin, pitòst che forësté e pelerin an sla tera”. Sincer. Peui monsù Sincer a l’ha dit: “Lolì a l’é vera, coj-lì a l’han nì ‘l vestì da pelerin, nì ‘l corage dij pelerin; a van nen drit, ma tuti gàucc con ij pé; na scarpa a va drinta, l’àutra fòra; a pòrto le braje a l’anvers, da sì në strass, da lì në s-cianch, a dëspress ëd sò Signor. Penitent: “Cole ròbe, “ a l’ha dit Penitent, “Lor a dovrìo esse tribulà për cole ròbe-lì, e fin-a che la stra a sarà nen netià da cole mace e ampërfession, ij pelerin a peulo nen ësperé d'avèj l'onor ch'a spero për lor e për sò pelerinagi". Parèj a son ëstàit tuti lì a ciaciaré e passé ‘l temp, fin-a tant che la sin-a a l’é stàita portà an sla tàola. A l’han mangià’d bon aptit e a son arpatasse. Peui a son andàit a deurme. La companìa a l’é stàita peui ant costa sità për un bel pò, mentre che, ant la ca ‘d Mnason, a sò temp, chiel a l’ha dàita për ësposa soa fija Grassia a Samuel, un dij fieuj ëd Cristiana; e soa fija Marta a Giusèp. Ël temp, coma già i disìa, che lor a son restà ant la sità ‘d Vanità a l’é stàit longh (përchè a l’era pa pì coma ch’a l’era ant ij temp passà). Për lòn, ij pelerin a l’han fàit conossensa con tante brave përson-e dla sità e a l’han renduje sërvissi coma ch’a podìo. Misericòrdia, coma ch’a l’era costumà, a travajava tant për ij pòver; për lòn soe panse e schin-e ‘d lor a la benedìo, e lolì a l’é dventà n’archinch për soa profession ëd fede. E, disoma la vrità, Grassia, Febe e Marta a l’avìo tute na natura motobin dossa. A j’ero tute ‘dcò motobin fosonànte, parèj che la bon-a arnomansa ‘d Cristian, coma ch’a l’é stàit dit anans, a l’é dzorvivù ant ël mond. Antramentre ch’a stasìo lì, a l’é 'ncapità che ‘n mónstro a l’é surtì dai bòsch e a l’ha massà vàire përson-e dla sità. A l’avìa ‘dcò portà via soe masnà ‘d lor e faje amprende a vive conform a soa natura grama coma s’a fusso ij sò fieuj midem. Ore, gnun ëd la sità as n'ancalava gnanca a fé front a cost mónstro, ma tuti j’òm a scapavo cand ch’a sentìo l’armor ëd soa vnùa. Cost mónstro a smijava a gnun-a d'àutra bestia ch’a-i é an cost mond. Sò còrp a l’era coma col d’un dragon, e a l’avìa sèt teste e des còrn<ref>Arvelassion 12:3 - “Peui i son ëstàit testimòni an cel ëd n'àutr fàit ëd significansa: I l'hai vëddù 'n grand dragon ross ch'a l'avìa sèt teste e des còrn, con sèt coron-e an sù soe teste”.</ref>. A l’era sòlit a fé ‘n ravagi grand ëd masnà, e, con tut lòn, a l’era governà da na fomna. Cost monstro a l’avìa butà ‘dnans a j’òm soe condission; e coj òm, ch’a vorìo pì bin a soa vita ‘d lor che ‘d soa ànima, a l’han acetà soe condission. A l’é parèj ch’a son sogetasse a chiel. Ore, monsù Gran-Cheur, con coj ch’a j’ero vnùit a fé vìsita ai pelerin ant la ca ‘d Mnason, a l’han fàit giurament ëd seurte ansema e combate contra cola bestia për podèj a la fin liberé la gent ëd la sità da j'artèj e da le boche ‘d col serpent, ch’a l’avrìa angorgionasse tuti, se possìbil. I l’eve ‘dcò da savèj che ‘l mónstro a l’avìa soe stagion për seurte e fé ij sò tentativ ëd ciapé le masnà dla gent ëd la sità. Ëdcò an cole stagion-lì costi òm vajant a lo tnisìo d’euj e a lo 'tacavo an continuassion, tant che, col passé dël temp, nen mach a l’é restà ferì, ma a l’era vnùit sòp. Pì ‘d lòn, ij sò ravagi ‘d masnà a j’ero fasse pì ràir che an precedensa. A-i era ‘dcò coj ch’a chërdìo che la bestia a sarìa mòrta për càusa ‘d soe ferije. A la fin, un di a son torna butasse ansema Gran-Cheur, Contrì, Santòm, Sincer e Penitent, con soe arme e a son partì për afrontelo. Ore, al prinsìpi, ‘l mónstro a l’era motobin feros e a beicava costi sò nemis con gran’ dëspress; ma lor, sicoma ch’a j’ero d’òm goregn e armà, a l’han tant armnalo a la mira ch’a l’han sforsalo a ‘rtiresse: parèj a son tornà a la ca ‘d monsù Mnason. Lolì, donch a l'avìa rendù monsù Gran-cheur e sò compagn, famos an cola sità, tant che a-i era tanti dij sò abitant che, bele s'a j'ero pa dl'istessa përsuasion dij nòstri, a l'avìo për lor, comsëssìa, na stima e 'n rispet reverent. Për ësta rason-sì, coj pelerin a son pì nen ëstàit sogetà a tanti dann an col pòst. Vera, a-i era cheidun dël pòpol pì bass ch'a podìa nen vëdde da pì che ‘n tarpon e ch'a capìa pa pì 'd na bestia. Ëd gent parìja a l'avìa gnun rispèt për coj òm, nì a prëstava atension a sò valor o a soe 'mprèise. Bin, ël temp a l’era giumai passà e ij pelerin a l’avìo da seguité an sò camin. Për lòn a son prontasse për ël viage. A l’han mandà a ciamé ij sò amis e a son consultasse con lor. A l’han dedicà për lòn un pò ‘d temp e a son fidasse a la protession ëd sò Prinsi. A-i era ‘d gent che peui a l’ha portaje ‘d cadò, ‘d ròbe ch’a sarìo stàite d’agiùt sia ai déboj che ai fòrt, e parèj a l'avìo cariasse dël necessari për ël viagi<ref>At 28:10 - “Tùit a l’han fane ‘d grand onor e, a nòstra partensa, a l’han provëddune 'd tut lòn ch’i n’avìo da manca për ël viagi”.</ref> e a son partì. == Nòte == <references /> n8cv2sj4g81ylzalvcuf5rkzr1upxrt