وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 8046 702138 668767 2026-03-30T17:59:28Z ~2026-19710-45 43871 702138 wikitext text/x-wiki [[فائل:Inupiat_Family_from_Noatak,_Alaska,_1929,_Edward_S._Curtis_(restored).jpg|thumb]] '''ٹبّر''' ([[انگریزی زبان|انگریزی]]: Family) [[انسان|انساناں]] دی ایہجا گروہ اے جیہناں دا [[خون]] دا ساک ہُندا اے تے اوہ اکٹھے اِکو [[گھر]] وچ رہندے نیں یا اوہناں دا بہت قریبی تعلق ہُندا اے۔ == حوالے == {{حوالے|2}} [[گٹھ:خاندان]] [[گٹھ:رشتے]] [[گٹھ:گھر]] sowcxkr11ddpa6gnsr9wvd7gfuga6j7 0 10302 702133 647606 2026-03-30T16:03:32Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 702133 wikitext text/x-wiki {|"table id="toc" style="margin:0;background:#ccccff";width:130%" align="left" cellpadding="1 |style="background:#FFCC00" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>ڈیشہنڈ<font>''' |- |-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- align="center" | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #F8F8FF;" | [[File:Short-haired-Dachshund.jpg|250px]] |- | style="background:white" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>ڈیشہنڈ<font>''' |- |[[دیس]] : ||[[جرمنی]] [[File:Flag of Germany.svg|25px]]</br> |- |جوکھ : ||[[نر]] 7.3–15 [[کلوگرام]] |- |[[رنگ]]: || گوڑا [[بورا]]، [[چٹا]] |- |جیون ورے: ||12 - 16 |- |سائنسی ناں: ||Canis lupus familiaris |- |} '''ڈیشہنڈ''' [https://p4pets.net/dog-breeds-guide/dachshund Dachshund dog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211004000716/https://p4pets.net/dog-breeds-guide/dachshund |date=2021-10-04 }} نکیاں لتاں تے لمے پنڈے والا اک جرمن کتا اے۔ پدھر ناپ دا کتے سونگن تے پچھے نس کے بجوواں نون پھڑن دے تے ہور کھڈاں وج رہن والے جانوراں نون پھڑ دے نیں۔ نکے ڈیشہنڈ نکے شکار جیویں ڈیشہنڈ نوں پھڑن لئی بناۓ گۓ نیں۔ لیندے امریکہ ول ایہ پریرے کتے نوں پھڑن لئی بناۓ گۓ نیں۔ اجکل ایہ ٹبر کتے لئی وی پالے جاندے نیں تے امریکہ وچ پہلے دس پسند کیتے گۓ کتیاں وچ آندے نیں۔ ==ناں== ڈیشہنڈ اک جرمن کتا اے تے ایہدا ناں دو جرمن شبداں نون رلا کے بنیا اے: ڈیش = بجو + ہنڈ= کتا، یا بجو کتا۔ ایہ بجو نوں پھڑن لئی ورتیا جاندا سی ایس نئی ایہدا ایہ ناں پیا۔ ہن ایہنوں جرمن وج ڈیکل کیندے نیں۔ ==وکھالہ== ڈیشہنڈ دیاں لتاں نکیاں، قد لما، پینڈا پنڈا تے اگلے پیر وڈے تے پیڈل ورگے ہوندے نیں۔ وڈے پیر مٹی کھودن دی طاقت دسدے نیں۔ ایہ تن ناپاں وج آندے نیں: پدھے نکے تے خرگوشے۔ ایہ کالے پؤرے رتے چٹے سانولے رنگاں وچ ملدے نیں۔ ==مورتاں== <gallery> Image:Silver Dapple Smooth Haired Miniature Dachshund.jpg| Image:Wire-haired Dachshund R 01.JPG| Image:Parti-colour Longhaired Dachshund.jpg| Image:Xylon3.jpg| </gallery> * [[کتیاں دیاں ٹولیاں]] === بارلے جوڑ === {{Commons|Category:Deutscher Wachtel|جرمن سپینیل|position=left}} * [http://deutscherwachtelhund.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230134246/http://deutscherwachtelhund.org/ |date=2013-12-30 }} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align:center;" |- !style="width:18%;background:rgb(100%,100%,0%);"|[[ڈوبرمین]] !style="width:18%;background:rgb(55%,100%,55%);"|[[ڈالمیٹی]] !style="width:18%;background:rgb(191, 255, 0);"| [[جرمن سپینیل|سپینیل]] !style="width:18%;background:rgb(0, 255, 255);"|[[پوائینٹر]] !style="width:18%;background:rgb(129, 216, 208);"|[[لیبراڈر ریٹریور|لیبراڈر]] !style="width:18%;background:rgb(255, 166, 201);"| [[السشن]] |} {{بوآ:کتے}} [[Category:جرمن کتا نسلاں]] [[Category:کتے]] 5i1u2a7my16r1xeje70729oqwefyz4d 0 10359 702135 388315 2026-03-30T16:55:01Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 702135 wikitext text/x-wiki {|"table id="toc" style="margin:0;background:#ccccff";width:130%" align="left" cellpadding="1 |style="background:#FFCC00" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>کلی<font>''' |- |-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- align="center" | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #F8F8FF;" | [[File:Rough Collie 600.jpg|250px]] |- | style="background:white" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>کلی<font>''' |- |جوکھ : ||[[نر]] 22–32 [[کلوگرام]] |- |قد : ||[[نر]] 46–53 سینٹی میٹر (18–21 [[انچ]]) |- |[[رنگ]]: || گوڑا [[بورا]]، [[چٹا]]، [[رتہ]] |- |جیون ورے: ||13 - 11 |- |سائنسی ناں: ||Canis lupus familiaris |- |} '''کلی''' اک مدرے قد دا [[کتا]] اے جیڑا انگلینڈ تے سکاٹلینڈ توں ٹریا۔ اے ڈنگراں دا کم کرن دے کم آندا اے۔ ==مورتاں== <gallery> Image:Welsh Sheepdog.jpg| Image:Shetland Sheepdog 600.jpg| Image:Border Collie 600.jpg| </gallery> === بارلے جوڑ === {{Commons|Category:Collie|کلی|position=left}} * [http://deutscherwachtelhund.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230134246/http://deutscherwachtelhund.org/ |date=2013-12-30 }} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align:center;" |- !style="width:18%;background:rgb(100%,100%,0%);"|[[ڈوبرمین]] !style="width:18%;background:rgb(55%,100%,55%);"|[[ڈالمیٹی]] !style="width:18%;background:rgb(191, 255, 0);"| [[جرمن سپینیل|سپینیل]] !style="width:18%;background:rgb(0, 255, 255);"|[[پوائینٹر]] !style="width:18%;background:rgb(129, 216, 208);"|[[لیبراڈر ریٹریور|لیبراڈر]] !style="width:18%;background:rgb(255, 166, 201);"| [[السشن]] |} [[Category:کتے]] 9ub2d9h68ye1z9ytcjrrkvvafb584yy 0 10400 702132 502386 2026-03-30T15:03:12Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 702132 wikitext text/x-wiki {|"table id="toc" style="margin:0;background:#ccccff";width:130%" align="left" cellpadding="1 |style="background:#FFCC00" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>پگ<font>''' |- |-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- align="center" | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #F8F8FF;" | [[File:Mopshond2 03-10-2005.jpg|250px]] |- | style="background:white" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>جرمن سپینیل<font>''' |- |[[دیس]] : ||[[چین]] [[File:Flag of China.svg|25px]]</br> |- |- |[[رنگ]]: || [[کالا]]، [[چٹا]] |- |جیون ورے: || 11 |- |سائنسی ناں: ||Canis lupus familiaris |- |} '''پگ''' اک چینی کھلونا کتا اے جیدا قد کافی نکا ہوندا اے۔ پگ کتے دی اک نسل اے، جس وچ اک جھرملی، تھوڑے جاے چہرے دے جسمانی طور اُتے خاص لچھن اتے کرمل پوچھ نسل وچ اک ودھیا، گلوسی کوٹ ہندا اے۔ جو کئی طرحاں دے رنگاں وچ آ جاندا اے، اکثر پھپھین جاں کالا ہندا اے اتے ودھیا-ترقی والے ماسپیشیاں دے نال اک مختصر طبقہ سریر ہندا اے۔۔ سولھویں صدی وچ پوگاں نوں [[چین]] توں لے کے یورپ تک لیاندا گیا اتے مغربی [[یورپ]] وچ [[نیدرلینڈ|نیدرلینڈز]] دے ہاؤس اؤرینج اتے سٹوئرٹ ہاؤس نے اوہناں نوں پرچلت کیتا۔ یونائیٹڈ کنگڈم وچ، انیویں صدی وچ، مہارانی وکٹوریا نے پنگاں لئی اک جوشیلا ترقی یافتہ کیتا جس نے اس نوں رائل پروار دے دوجے میمبراں کول بھیج دتا۔ پگ سستیئے اتے کومل ساتھی کتے ہون لئی جانیا جاندا اے۔ امریکی کنل کلبّ نسل دے شخصیت نوں "شانت اتے سندر" وجوں درساؤندا اے۔ پگ ویہہ-پہلی صدی وچ مشہور ہن، کجھ مشہور سیلبرٹی مالکی دے نال اک پگ نوں 2004 وچ عالمی ڈوگ شو اُتے بیسٹ ان شو پیش کیتا گیا سی۔ == ذکر == === جسمانی لچھن === حالانکہ اٹھارویں صدی دے پرنٹاں وچ درسائی پوگ لمبے اتے گھٹ ہونے چاہیدے ہن، جدید نسل دیاں سفارشاں اک سجیو کوبی سریر، اک مختصر روپ، اک ڈونگھی چھاتی اتے چنگی طرحاں تیار ماسپیشی لئی ہن۔ اوہناں دے نروگھن اتے گلوسی کوٹ فن، اپرکوٹ فن، چاندی فن، جاں کالے ہو سکدے ہن۔ نشانیاں نوں واضع طور اُتے متاثر کیتا گیا اے، اتے اوسیسیپوٹ توں لے کے پوچھ تک اک کالی لائن دا پتہ لگایا گیا اے۔ پوچھ عامَ طور اُتے کتے نال کلھدا اے۔ پگراں دے دوناں کناں دے سائز ہن، "گلاب" اتے "بٹن"۔ "روز" کنّ "بٹن" کنّ دے سٹینڈرڈ سٹائیل توں چھوٹا اے، اتے سر دے پاسے دے ساہمنے فرنٹ سرے نال جوڑیا جاندا اے۔ نسل کشی ترجیح "بٹن" سٹائیل کناں اُتے جاندی اے۔ پگ دے لتا مضبوط، سدھے، دی لمبائی اے، اتے نال نال نال سیٹ کیتا گیا اے۔ اوہناں دے موڈھیاں نوں ساکاراتمک روپ وچ واپس رکھیا جاندا اے۔ اوہناں دے گٹے مضبوط ​​ہندے ہن، اوہناں دے پیر چھوٹے ہندے ہن، اوہناں دے انگوٹھیاں دا آپس وچ ونڈیا جاندا اے، اتے اوہناں دے نہوں کالے ہندے ہن۔ ہیٹھلے دند عامَ طور تے اوہناں دے اپرلے حصیاں توں پربھاوی ہو جاندے ہن، جسدے سٹے وجوں اک ادھورا رہت ہندا اے۔ === تپش === اس نسل دے چھوٹے سائز دے باو جود، پیگ دے شاندار اتے سوہنے سبھاء ول اشارہ کردے ہوئے اکثر پیرو وچ لاطینی بولی دے شبد بہم وچ پاروو، جاں "بہت گھٹ" جاں "کتے دا اک چھوٹا جیہا ستھان" ولوں ورنت کیتا گیا اے۔ پگ مضبوط ​​اچھاوان، پر گھٹ ہی حملہ آور ہن، اتے بچے دے پریواراں لئی یوگ ہن۔ نسل دے زیادہ تر بچے دے بہت شوقین ہندے ہن اتے اوہناں دے نال صحیح ڈھنگ نال کھیڈن لئی کافی مضبوط ​​ہندے ہن۔ اپنے مالک دے موڈ اُتے انحصار کردیاں، اوہ چپ چاپ رہت ہو سکدے ہن پر اوہ وی مُتحرک اتے چٹھنا پے سکدا اے۔ پگ اوہناں دے مالکاں دے موڈاں نوں انوبھوی اتے سنویدنشیل ہندے ہن اتے عامَ طور تے اوہناں نوں خوش کرن لئی اتسک ہندے ہن۔ پوگ کھیڈن والے ہن اتے انسانی سنگت نوں مضبوط ​​کردے ہن۔ اوہ اک سہپن دا سبھاء رکھدے ہن اتے کئی وار نچن دی عادت پاؤندے ہن۔ پگ نوں اکثر "شیڈو" کیہا جاندا اے کیونکہ اوہ اپنے مالکاں دے آلے-دوآلے جاندے ہن اتے اوہناں دے نیڑے رہن لئی پسند کردے ہن۔ == اتہاس == === چینی مول === پرانے زمانے وچ، پگ نوں چین وچ راج کرن والے پریواراں لئی ساتھی بنن لئی مُتحرک کیتا گیا سی پالتو جانور پنگزاں نوں چینی بادشاہاں نے بہت ہی قیمتی سمجھیا سی اتے شاہی کتے ٹھاٹھ-باٹھ وچ رکھے گئے سن اتے سپاہیاں ولوں سرکھات سن۔ پوگ بعد وچ ایشیا دے دوجے حصیاں وچ پھیلیا ہویا سی۔ تبت وچ، بتکنیک بھکشوآں نے اپنے مٹھاں وچ پالاں نوں پالتو وجوں رکھیا۔ نسل نے پرانے زمانے توں اس دے مالکاں لئی اپنی پیار بھاونا برقرار رکھی اے۔ پگ دا مڈھلا اتہاس ویروے سمیت نہیں اے؛ ایہہ مکمل منیا جاندا اے کہ نسل اوریئیٹل مول دا اے۔ نسلاں لئی چین سبھ توں پرانا سروت اے۔ سنت شاہی ویلے امپیریئل کورٹ وچ وی اسے طرحاں دے کتے مشہور سن۔ === 16 ویں اتے 17 ویں صدی === پنگر یورپیئن عدالتاں وچ مشہور سن، اتے 1572 وچ پونپئی ناں دے اک پگ نے ہنسی دے نظرئیے توں پرنس آرینج دی زندگی نوں بچاؤن توں بعد ہاؤس آف اورنگ دا سرکاری کتا بن گیا۔ اک پگ 1688 وچ انگلینڈ دی گدی نوں قبول کرن لئی نیدرلینڈز چھڈّ کے ولیئم III اتے میری II نال سفر کیتی۔ اس ویلے دوران، پگ پرانے قسم دے کنگ چارلز سپنیل نال پرچلت ہو سکدا اے، جس نال جدید کنگ چارلس سپنیل نوں اس دے پوگ گناں دے رہا اے۔ نسل اخیر ہور یورپی دیساں وچ مشہور ہو گئی سی سپین وچ گوا نے پنگرے بنائے اتے اٹلی وچ اوہ پرائیویٹ گڈیاں اُتے موہری سی جو کوچوین دے نال میل کھاندے جیکٹاں اتے پینٹلاں وچ پہنے ہوئے سن۔ اوہ جانوراں اتے لوکاں نوں پھڑن لئی فوجی ولوں ورتے جاندے سن، اتے ایہناں نوں وی راکھ کتیاں وجوں تعینات کیتا جاندا سی۔ === 18 ویں صدی توں اج دن === انگریزی دے چترکار ولیئم ہوگئرتھ پوگز دی اک لڑی دا سمرپت مالک سی۔ اس دا 1745 سوے-پورٹریٹ، جو ہن لنڈن دی ٹیٹ گیلری وچ اے، اس دے پگ، ٹرمپ وچ شامل اے۔ پوگ اٹلی وچ وی مشہور سی 178 وچ، اک مسز پؤجی نے اپنے جرنل وچ لکھیا سی، "تھوڑا جیہا پگ کتے جاں ڈچّ مارسٹپھ نے پڑوا لئی لنڈن نوں تیاگ دتا اے، میں سمجھدا ہاں۔ مینوں اتھے ملیاں ہر اک گڈی وچ اک پگّ اے۔" پگ دی مشہوری جاری اٹھارویں صدی وچ فرانس وچ پھیلن لئی۔ نیپولیئن باناپارٹ نال ویاہ توں پہلاں، جوسیفائین دے پگ فارچیون نے اپنے پروار نوں سنیاے لکو دتے جدوں اوہ لیس کارمیس جیل وچ بند سی، اس نوں اکلے نوں ہی حق حاصل کرن لئی دتا گیا سی۔ انیویں صدی وچ انگلینڈ وچ، مہارانی وکٹوریا دی سرپرستی ہیٹھ نسل پھل گئی۔ اس دے بہت سارے پگ، جو اس نے اپنے آپ نوں پالن کیتا، اولگا، پیڈرو، Minka, فاطمہ اتے وینس شامل ہن۔ کتیاں نال اس دی شمولیت نے کینل کلبّ قائم کرن وچ مدد کیتی، جو 1873 وچ بنی سی۔ مہارانی وکٹوریا نے خوبصورت اتے فون رنگ دی حمایت کیتا۔ مہارانی وکٹوریا دے پگ لئی جنونّ رائل پروار دے کئی ہور میمبراں نوں سونپ دتی گئی سی، جس وچ اوہناں دے پوتے کنگ جارج وی اتے اوہناں دے بیٹے کنگ ایڈورڈ اٹھویں شامل سن۔ کئیاں نے نسل دے کریا ورتکنیک کم شیلتا اتے اس معیاد دے گھیرے دے سائز متعلق جواب دتا۔ 18 ویں اتے 19 ویں صدی دیاں سجاوٹاں اتے چتراں وچ، عامَ طور اُتے اج دی لمبائی والے لمبے پیر اتے نکّ پینگ نال اتے کدے-کدے کچے کنّ دے نال جدید پگ دی دکھّ شاید 1860 دے بعد بدل گئی جدوں چین دی اک نویں لہر سدھے چین توں آیات کیتی گئی۔ ایہناں پوگاں دے چھوٹے پیر سن اتے آدھونک-شیلیک دے پگ نکّ۔ 1886 وچ چین توں کجھ واپس لیاؤن توں بعد بریٹیش امیر اتری لیڈی براسی نوں کالے رنگ دے پگ بناؤن دا سہرا دتا گیا۔ 1895 وچ ایر پھسلنگ نوں غیر قانونی قرار دتا گیا۔ انھیویں صدی دے دوران پگ امریکہ وچ آ گئے اتے اوہ جلدی ہی خاندانی گھر اتے شو رنگ وچ پہنچ گئے۔ امریکن کنل کلبّ نے 1885 وچ نسل دی پچھان کیتی سی۔ امریکہ دے پگ ڈوگ کلبّ نوں 1931 وچ قائم کیتا گیا سی اتے اسے سال امریکی کینل کلبّ ولوں مانتا حاصل کیتی گئی سی۔ 1981 وچ، پگ ڈھانڈیز مشہور وڈچکّ نے ویسٹمنسٹر کنل کلبّ کتے شو نوں امریکہ امریکہ وچ جتیا سی، جدوں اس دا پہلا گیڑ 1877 وچ شروع ہویا سی۔ ورلڈ چیمپین، جاں 2004 وچ زمین ڈوگ شو اُتے بیسٹ ان شو، ریو ڈی جنیریؤ، برازیل وچ منعقد کیتا گیا، اک ڈبل ڈبل ڈی سینبلو دی ماسٹرپیس سی۔ == صحتَ سمسیاواں == کیوں کہ پنگیاں نوں لمبے سمائی اتے مشہور پنجر باہاں دی گھاٹ دی گھاٹ اے، اس لئی اوہ اکھاں دیاں سٹاں جویں کہ اپٹسس، کھرکدا کیننیاز اتے دردناک پنجنا لئی سنویدنشیل ہندے ہن۔ اوہناں کول مختصر ساہ لین دا رستہ وی اے، جس نال کئیاں نوں ساہ لین وچ تکلیف ہو سکدی اے جاں اوہناں دے جیو توں زرخیز طاقت راہیں اپنے تاپمان نوں ٹھنڈھا کرن وچ ااہل رہِ سکدی اے۔ اک پنگ دا عامَ سریر دا تاپمان 101 ° F (38 ° C) اتے 102 ° F (39 ° C) دے وچکار ہندا اے۔ جے ایہہ تاپمان 105 ° F (41 ° C) تک ودھدا اے، تاں آکسیجن دی منگ بہت ودھائی جاندی اے اتے ترنت کولنگ دی ضرورت ہندی اے۔ جے سریر دا تاپمان 108 ڈگری فٹ (42 ڈگری سیلسیس) تک پہنچدا اے تاں انگ دی اسپھلتا ہو سکدی اے۔ اوہناں دیاں ساہ دیاں سمسیاواں ایئر کارگو وچ سفر کرن دے تناء توں خراب ہو سکدیاں ہن، جس وچ اچّ تاپمان وی شامل ہو سکدا اے۔ پگ اتے ہور brachycephalic نسل دی موت دے بعد، کئی ایئرلائینز نے ایئرلائین نوں آواجائی تے پابندی لگا دتی سی جاں موسمی پابندیاں لاگوُ کیتا۔ زیادہ تر رجھیویں والے جیو موٹاپے دا شکار ہو سکدے ہن، حالانکہ ایہہ نیمت کسرت اتے صحت مند خوراک نال موافق اے۔ پوگز دی مدھمان دی عمر 11 سال اے، جو اکو سائز دیاں ہور نسلاں دے مطابق اے۔ === عامَ شرطاں === پوگ، جویں کہ ہور چھوٹیاں-چھوٹیاں نسلاں ہن، نے ڈھلان والے پترے بنائے ہن۔ جدوں مُتحرک ہو جاندے ہن تاں اوہ "نچھّ مارن" دا استعمال کردے ہن جس کارن اوہناں نوں چھیتی (اتے جاپدا اے کہ سخت محنت) ہولی ہولی ہولی ہولی ہولی ہو جاندی اے۔ اس لئی ویٹرنری نام پھیرینپانی گگّ ریپھلیکس اے اتے ایہہ ترل جاں ملبے دے کارن تالو دے ہیٹھ پھسیا ہویا اے اتے گلے نوں پریشان کرنا جاں ساہ لین نوں محدود کرنا اے۔ الٹ چھپی کرن دے ایپیسوڈ عامَ طور اُتے نقصان دہ نہیں ہندے، اتے کتے دے گلے نوں مالش کردے ہن جاں اسدے نکّ نوں ڈھکدے ہوئے اسنوں منہ راہیں ساہ لین لئی اکثر نچھّ ماردے فٹ نوں چھوٹا کر سکدے ہن۔ کجھ پگ وی stenotic nares نال پیدا ہندے ہن جو اوہناں دے ساہ لین توں روک وی سکدے ہن۔ گمبھیر معاملیاں وچ، پین والے نکّ اس نسل دے لئی ساہ لینا ہور وی مشکل بناؤندے ہن اتے تریڑاں وچ شامل دباء پاؤندے ہن۔ کجھ معاملیاں وچ، کتے نوں بند ہوا والے رستے توں پاس ہو سکدا سی۔ جے اجیہا ہندا اے، تاں اپنے پشواں دے ڈاکٹر نال پچھگچھّ کرنی چاہیدی اے کہ کی ساہ لین والے پڑاواں نوں بدلن لئی سرجری دی لوڑ اے جاں نہیں۔ اکھاں نوں چور چڑنا پوگز اتے ہور بریسیسپھیلک نسلاں (بریکسیپھالک ایئرویء آڈسٹیو سنڈروم نوں ویکھو) وچ اک عامَ مسئلہ اے اتے ایہہ سر جاں گردن وچ کسے صدمہ دے کارن جاں اک دستخط دی بجائے اک تنگ پسی ورتدے ہوئے وی ہو سکدا اے۔ حالانکہ اکھ نوں عامَ طور تے مالک ولوں جاں وکیل ولوں ساکٹ وچ واپس دھکّ دتا جا سکدا اے، ویٹرنری دا دھیان عامَ طور تے صلاحَ دتی جاندی اے۔ جے نیمت روپ وچ پرسارنا ہندا اے، تاں پگ نوں سرجری دی لوڑ پے سکدی اے۔ پنگاں دے اپنے چہرے وچ بہت سارے جھرڑیاں ہندیاں ہن، اس لئی مالک اکثر جلون اتے لاگ توں بچن لئی کراس دے اندر صاف ہندے ہن۔ جے ایہہ نہیں کیتا جاندا اے، تاں [[کتا|کتے]] نوں اجیہی حالت دی ترقی یافتہ ہو سکدی اے جسنوں چمڑی گڑبڑی دے طور تے جانیا جاندا اے۔ ہمپ سسیٹسیا دے طور تے جانی جانی جاندی اک اعام گٹھجوڑ، ہنڈھنسار فاؤنڈیشن فار جانوراں ولوں کیتے گئے اک سرویکھن وچ 64% پنجے نوں متاثر کردا اے؛ 157 نسلاں دے ٹیسٹ توں باہر اس نسل دے نسلاں دا دوجا سبھ توں برا اثر پیا۔ پنگ کئی نسلاں وچوں اک اے جو دوجیاں کتیاں نالوں ودھیرے دماغی طور اُتے زیادہ سمبھاونا والے ہن، جنہاں نوں "ڈمونڈیکس" وی کیہا جاندا اے۔ ایہہ حالت ادوں واپردی اے جدوں پیراسیٹک کیٹ، جو اکثر کتے دی چمڑی وچ لچھناں دے بناں موجود ہندے ہن، نوں نقصان کرن دی اجازت ہندی اے کیونکہ اوہناں دے ہوسٹ دی کمزور امیون سسٹم اے۔ ایہہ بہت سارے نوجوان پنگاں لئی اک مسئلہ اے، حالانکہ ایہہ عامَ طور تے کوئی وڈا نہیں اے، اتے ایہہ آسانی نال الاجیوگ اے، پر کجھ خاص طور تے استحصال اتے حالات دے نظام دے روپ وچ موجود ہن۔ ایہہ کمزوری جینیٹک سمجھیا جاندا اے اتے بریڈراں نوں ایہہ بیماری رکھن والے بالغاں توں بچے پیدا نہیں کریگی۔ 2008 وچ، بیبیسی ولوں کیتی گئی اک کھوجی دستاویزی، لنڈن دے امپیریئل کالج ولوں کیتے مطالعہ نال، پیڈیگری دے کتیاں وچکار اہم سنکرمناں دا پتہ لگا رہا اے، ایہہ درساؤندا اے کہ یوکے وچ 10,000 پوگ انے پرچلت ہن کہ اوہناں دے زین پول صرف 50 ویکتیاں دے برابر ہن۔ === گمبھیر مدعے === پگ ننروٹنگ میننجونیپھیسائیٹلس (این۔ایم۔ای۔) توں پیڑت ہو سکدا اے، جنہاں نوں پگ کتے انسیپھلائیٹس (پی۔ڈی۔ای۔) وی کیہا جاندا اے، دماغ اتے میننگز دی اک سوزش۔ اینئیمئی ہور چھوٹے کتیاں وچ وی آؤندا اے، جویں کہ یورکشائر ٹیریئر، مالٹیز، اینئیمئی لئی کوئی جانیا جان والا علاج نہیں اے، جس نوں منیا جاندا اے کہ اک وراثت والی بیماری اے۔ کتے عامَ طور اُتے شروع ہون دے کجھ مہینیاں دے اندر مردے جاں ستے جاندے ہن، جو کہ اس بیماری دی شکار ہو جاندی اے، عامَ طور تے چھ مہینے اتے ستّ سال دی عمر دے وچ ہندی اے۔ ایہہ نسل، دوجے بریکسیسپھیلک کتیاں (اداہرن لئی، مکیبازاں، بلولوگز) دے نال، ہیمیورٹیبرے لئی وی ہو سکدی اے۔ بریٹیش بلڈوگ دے کرلے دی پوچھ ہیمائیورٹیبرے دی اک اداہرن اے، پر جدوں ایہہ کوسیجیئل سرکیرے وچ نہیں ہندی پر ریڑھ دی ہڈی دے ہور کھیتراں وچ ایہہ ادھ رنگ پیدا کر سکدی اے۔ حالت ادوں واپردی اے جدوں ریڑھ دی ہڈی دے دو حصے صحیح طریقے نال فیوز نہیں ہندے جدوں اک نوجوان پگ اجے وی ودھ رہی اے، جس دے نتیجے وجوں انوری قسم دا ریڑھ دی ہڈی بندی اے، جو ریڑھ دی ہڈی تے دباء پا سکدی اے۔ == مشہور سبھیاچار وچ == نسل بھارت وچ آئیکان بن گئی سی، کیونکہ اس نوں پرکاش ورما ولوں نردیست ووڈاپھون (پہلاں ہچسن ایسار) دی اک لڑی وچ ماسکوٹ دے روپ وچ پردرشت کیتا گیا سی۔ وپاری روپ وچ مکھ طور تے چچڑ نوں چیکا کیہا جاندا سی۔ ایڈورسٹشن مہم دے بعد بھارت وچ پگ دی مشہوری وچ وادھا ہویا اے، اتے پگ دی وکری مہینے دے اندر دگنے توں وی ودھ، پگ دے بھاء وچ کافی تیزی نال ودھ رہی اے۔ اگلے کجھ مہینیاں وچ کجھ ہور ایڈیٹرز وی چھاپے گئے، اک لڑکے دے مگروں کتے دے وچار توں راغب۔ اسدے علاوہ، چیکا 2005 وچ ہچ (ہن ووڈاپھون) گاہکاں ولوں اوہناں دے فون سکریناں وچ اکثر ڈاؤنلوڈ کیتا گیا والپیپر سی۔ ==مورتاں== <gallery> Image:6-month-old fawn pug 2009 England.jpg| Image:Fawn-pug-and-black-pug.jpg| Image:Black pug puppy.png| </gallery> === بارلے جوڑ === {{Commons|Category:Pug|پگ|position=left}} * [http://deutscherwachtelhund.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230134246/http://deutscherwachtelhund.org/ |date=2013-12-30 }} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align:center;" |- !style="width:18%;background:rgb(100%,100%,0%);"|[[ڈوبرمین]] !style="width:18%;background:rgb(55%,100%,55%);"|[[ڈالمیٹی]] !style="width:18%;background:rgb(191, 255, 0);"| [[جرمن سپینیل|سپینیل]] !style="width:18%;background:rgb(0, 255, 255);"|[[پوائینٹر]] !style="width:18%;background:rgb(129, 216, 208);"|[[لیبراڈر ریٹریور|لیبراڈر]] !style="width:18%;background:rgb(255, 166, 201);"| [[السشن]] |} [[Category:کتے]] medl2inws06vkagac5twkn6wrkp6fbl 0 10486 702131 369676 2026-03-30T14:57:30Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 702131 wikitext text/x-wiki {|"table id="toc" style="margin:0;background:#ccccff";width:130%" align="left" cellpadding="1 |style="background:#FFCC00" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>پولی کتا<font>''' |- |-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- align="center" | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #F8F8FF;" | [[File:PuliBlack wb.jpg|250px]] |- | style="background:white" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>جرمن سپینیل<font>''' |- |[[دیس]] : ||[[ھنگری]] [[File:Flag of Hungary.svg|25px]]</br> |- |جوکھ : ||[[نر]] 20–30 [[کلوگرام]] |- |قد : ||[[نر]] 46–53 سینٹی میٹر (18–21 [[انچ]]) |- |[[رنگ]]: || گوڑا [[بورا]]، [[چٹا]]، [[رتہ]] |- |جیون ورے: ||13 - 11 |- |سائنسی ناں: ||Canis lupus familiaris |- |} '''پولی کتا''' اک ہنگری دا کتا اے جیڑا اج توں 2000 ورے پرانا اے۔ اے ڈنگراں نوں سانبھن لئی کم آندا اے۔ ==مورتاں== <gallery> Image:Csalfa Sommer 07 10 A.jpg| Image:Rennender Puli.JPG| Image:Puli szuka.jpg| Image:Puli 600.jpg| </gallery> === بارلے جوڑ === {{Commons|Category:Puli|پولی کتا|position=left}} * [http://deutscherwachtelhund.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230134246/http://deutscherwachtelhund.org/ |date=2013-12-30 }} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align:center;" |- !style="width:18%;background:rgb(100%,100%,0%);"|[[ڈوبرمین]] !style="width:18%;background:rgb(55%,100%,55%);"|[[ڈالمیٹی]] !style="width:18%;background:rgb(191, 255, 0);"| [[جرمن سپینیل|سپینیل]] !style="width:18%;background:rgb(0, 255, 255);"|[[پوائینٹر]] !style="width:18%;background:rgb(129, 216, 208);"|[[لیبراڈر ریٹریور|لیبراڈر]] !style="width:18%;background:rgb(255, 166, 201);"| [[السشن]] |} [[Category:آجڑی کتے]] avcdobwfu5w27rftfiqcq41xd5jeyyd 0 35719 702129 701968 2026-03-30T14:23:09Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 702129 wikitext text/x-wiki '''[[پاکستان]]''' دے اعلیٰ تعلیمی نظام وچ نجی تے سرکاری دونے طرح د‏‏ی یونیورسٹیاں نيں۔ [[ہائر ایجوکیشن کمیشن]] 203 ادارےآں نو‏‏ں تسلیم کردی ا‏‏ے۔<ref>{{cite web|url=http://hec.gov.pk/OurInstitutes/Pages/Default.aspx|title=Our Institutions|publisher=Higher Education Commission of Pakistan|accessdate=2010-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226143705/http://hec.gov.pk/OurInstitutes/Pages/Default.aspx|archivedate=2018-12-26|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.jocation.com/institution_list.php jocation.com – View Complete list of fully operational Universities in Pakistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130713113323/http://www.jocation.com/institution_list.php |date=2013-07-13 }} [https://www.tuf.edu.pk/course-detail/doctor-of-pharmacy D pharmacy]</ref> [[File:Islamia College Peshawar University.JPG|thumbnail]] * [[قائداعظم یونیورسٹی]] * [[لہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائینسز]] * [[لہور یونیورسٹی]] * [[لہور کالج فار ویمن یونیورسٹی]] * [[لہور سکول آف اکنامکس]] * [[فارمین کرسچن کالج]] * [[علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی]] * [[سرگودھا یونیورسٹی]] * [[بیکن ہاؤس نیشنل یونیورسٹی]] * [[انسٹیٹیوٹ آف سپیس ٹیکنالوجی]] * [[اسلامیہ کالج یونیورسٹی پشاور]] * [[ائیریونیورسٹی اسلام آباد]] * == اسلام آباد == [[فائل:Allama Iqbal Open University, Islamabad.JPG|thumb|180px|علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی]] <!-- Deleted image removed: [[تصویر:FBAS IIUI.jpg|thumb|180px|International Islamic University{{Pufc|1=FBAS IIUI.jpg|date=22 October 2012}}]] --> {| class="wikitable sortable" border="1" style="text-align:right;" ! یونیورسٹی ! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں ) ! قیام ! قسم ! تخصص ! ویب سائٹ |- |[[یونیورسٹی قائداعظم]] | [[اسلام آباد]] | 1965 | سرکاری | عام |[http://www.qau.edu.pk] |- |[[بین الاقوامی اسلامی یونیورسٹی]] |[[اسلام آباد]] |1980 |سرکاری |[[معاشرتی علوم]], اسلامی، انجینئری تے بزنس سٹڈیز |[http://www.iiu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210515155948/http://www.iiu.edu.pk/ |date=2021-05-15 }} |- |[[Pakistan Institute of Development Economics]] | [[اسلام آباد]] | 1957 | سرکاری |معاشیات تے کاروبار |[http://www.pide.org.pk] |- |[[اباسین یونیورسٹی]] |[[اسلام آباد]] |2012 |سرکاری |عام |[http://www.abasyn.edu.pk] |- |[[پاکستان انسٹی ٹیوٹ آف انجینئرنگ اینڈ اپلائیڈ سائنسز]] | [[اسلام آباد]] | 1967 | سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.pieas.edu.pk] |- |[[Preston University]] (اسلام آباد کیمپس) | [[اسلام آباد]] | 1967 | نجی |عام |[http://www.preston.edu.pk] |- |[[علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی]] | [[اسلام آباد]] | 1974 | سرکاری |فاصلاندی تعلیم |[http://www.aiou.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110702001457/http://www.aiou.edu.pk/ |date=2011-07-02 }} |- |[[جامعۂ ہمدرد]] (اسلام آباد کیمپس) |[[اسلام آباد]] |1991 |نجی |عام |[http://www.hamdard-isb.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130805180017/http://www.hamdard-isb.edu.pk/ |date=2013-08-05 }} |- |[[نیشنل یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی|National University of Sciences and Technology]] |[[اسلام آباد]] |1991 |سرکاری |سائنس تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.nust.edu.pk/] |- |[[شہید ذوالفقار علی بھٹو انسٹی ٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی]] |[[اسلام آباد]] |1995 |نجی |عام |[http://www.szabist-isb.edu.pk/] |- |[[اقرا یونیورسٹی]] (اسلام آباد کیمپس) |[[اسلام آباد]] |1998 <small>(2000*)</small> |نجی |عام |[http://www.iqraisb.edu.pk] |- |[[محمد علی جناح یونیورسٹی]] |[[اسلام آباد]] |1998 |نجی |[[انتظام]] تے [[ہندسیات]] |[http://www.jinnah.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007043323/http://www.jinnah.edu.pk/ |date=2011-10-07 }} |- |[[یونیورسٹی لاہور]] (اسلام آباد کیمپس) |[[اسلام آباد]] |1999 <small>(2002)*</small> |نجی |عام |[http://www.uolisb.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210609053750/http://www.uolisb.edu.pk/ |date=2021-06-09 }} |- |[[جامعۂ بحریہ]] |[[اسلام آباد]] |2000 |سرکاری/بحریہ |عام |[http://www.bahria.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427170702/http://www.bahria.edu.pk/ |date=2012-04-27 }} |- |[[کومسٹس انسٹیٹیوٹ آف انفارمیشن ٹیکنالوجی]] |[[اسلام آباد]] |2000 |سرکاری |[[اطلاعاندی طرزیات]] |[http://www.comsats.edu.pk] |- | [[نیشنل یونیورسٹی آف کمپیوٹر اینڈ ایمرجنگ سائنسز|National University of Computer and Emerging Sciences – FAST]] |[[اسلام آباد]] |2000 |نجی |[[اطلاعاندی طرزیات]] |[http://www.nu.edu.pk] |- |[[یونیورسٹی نمل]] |[[اسلام آباد]] |2000 |سرکاری |زباناں |[http://www.numl.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528200656/http://www.numl.edu.pk/ |date=2010-05-28 }} |- |[[Alkauthar Islamic University]] |[[اسلام آباد]] |2002 |سرکاری |شیعہ اسلام |[http://www.alkauthar.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240229144552/https://alkauthar.edu.pk/ |date=2024-02-29 }} |- |[[ائیر یونیورسٹی (اسلام آباد)|Air University]] |[[اسلام آباد]] |2002 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے بزنس مینجمنٹ |[http://www.au.edu.pk/] |- |[[وفاقی جامعۂ اردو]] |[[اسلام آباد]] |2002 |سرکاری |عام |[http://www.fuuast.edu.pk/] |- |[[فاؤنڈیشن یونیورسٹی، اسلام آباد|Foundation University]] |[[اسلام آباد]] |2002 |نجی |عام |[http://www.fui.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211017210710/https://fui.edu.pk/ |date=2021-10-17 }} |- |[[انسٹی ٹیوٹ آف اسپیس ٹیکنالوجی]] |[[اسلام آباد]] |2002 | سرکاری |[[خلائی طرزیات]] |[http://www.ist.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160112040622/http://www.ist.edu.pk/ |date=2016-01-12 }} |- |[[رفاہ انٹرنیشنل یونیورسٹی]] |[[اسلام آباد]] |2002 |نجی |طبی تے [[ہندسیات]] |[http://www.riphah.edu.pk/] |- |[[سینٹر فار یڈوانس اسٹڈیز انہاں انجینئرنگ]] |[[اسلام آباد]] |2003 |نجی |[[ہندسیات]] تے بزنس مینجمنٹ |[http://www.case.edu.pk/] |- |[[نیشنل ڈیفینس یونیورسٹی، پاکستان|National Defence University]] |[[اسلام آباد]] |2007 |سرکاری |عسکری |[http://www.ndu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921014444/https://ndu.edu.pk/ |date=2021-09-21 }} |} == بلوچستان == {| class="wikitable sortable" border="1" style="text-align:right;" ! یونیورسٹی ! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں ) ! قیام ! قسم ! تخصص ! ویب سائٹ |- |[[یونیورسٹی بلوچستان]] |[[کوئٹہ]] |1971 |سرکاری |عام |[http://www.uob.edu.pk/] |- |[[بلوچستان یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی خضدار]] |[[خضدار]] |1987 |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://buetk.edu.pk] |- |[[Al-Hamd Educational Society|Al-Hamd Islamic University]] |[[کوئٹہ]] |1995 <small>(2005)*</small> |نجی |عام |[http://www.aiu.edu.pk/] |- |[[اقرا یونیورسٹی]] |[[کوئٹہ]] |1998 |نجی |عام |[http://www.iqra.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201021090548/https://iqra.edu.pk/ |date=2020-10-21 }} |- | Balochistan University of Information Technology, Engineering and Management Sciences |[[کوئٹہ]] |2002 |سرکاری |[[اطلاعاندی طرزیات]], [[ہندسیات]] تے انتظامی علوم |[http://www.buitms.edu.pk] |- |[[Sardar Bahadur Khan Women University]] |[[کوئٹہ]] |2004 |سرکاری |عام |[http://www.sbkwu.edu.pk/] |- |} <small>* جامعی درجہ عطا .</small> == خیبر پختونخوا == [[فائل:Islamia College Peshawar University.JPG|thumb|180px|اسلامیہ کالج یونیورسٹی]] [[فائل:Chakdara.jpg|thumb|180px|یونیورسٹی آف مالاکنڈ، چکدرہ]] [[فائل:Comsats Abbottabad.jpg|thumb|180px|کامسیٹس ایبٹ آباد]] {| class="wikitable sortable" border="1" style="text-align:right;" ! یونیورسٹی ! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں ) ! قیام ! قسم ! تخصص ! ویب سائٹ |- |[[اسلامیہ کالج یونیورسٹی]] |[[پشاو‏ر]] |1913 <small>(2008*)</small> |سرکاری |عام |[http://www.icp.edu.pk/] |- |[[پاکستان فوجی درسگاہ]] |[[کاکول]]، [[ایبٹ آباد]] |1947 |عسکری |عسکری |[http://www.pakistanarmy.gov.pk/] |- |[[باچا خان یونیورسٹی]] |[[چارسدہ]] |2012ء | |عام |[http://www.bkuc.edu.pk/ BKUC] |- |[[Cecos university]] |[[پشاو‏ر]] |1986 |نجی |[[اطلاعاندی طرزیات]] |[http://www.cecos.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171224055353/http://www.cecos.edu.pk/ |date=2017-12-24 }} |- |[[ایبٹ آباد انٹرنیشنل میڈیکل کالج]] |[[ایبٹ آباد]] |2008 |نجی |طبی |[http://www.aimca.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190718225628/http://www.aimca.edu.pk/ |date=2019-07-18 }} |- |[[Al-Razi Medical College]] |[[ایبٹ آباد]] |2012 |نجی |طبی |[http://www.alrazimedicalcollege.com.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191002230505/http://www.alrazimedicalcollege.com.pk/ |date=2019-10-02 }} |- |[[ایوب طب کالج]] |[[ایبٹ آباد]] |1979 |سرکاری |طبی |[http://www.ayubmed.edu.pk] |- |[[Bannu Medical College]] |[[بناں]] |2007 |سرکاری |طبی |[http://www.mbbs8bmc.wordpress.com] |- |[[Saidu Medical College]] |[[سوات]] |1998 |سرکاری |طبی |[http://www.smcswat.wordpress.com] |- |[[Women Medical College]] |[[ایبٹ آباد]] |2000 |نجی |طبی |[http://www.wmc.edu.pk] |- |[[Frontier Medical College]] |[[ایبٹ آباد]] |1996 |نجی |طبی |[http://www.fmc.edu.pk] |- |[[Peshawar Medical College]] |[[پشاو‏ر]] |2005 |نجی |طبی |[http://www.prime.edu.pk] |- |[[Rehman Medical Colleg]] |[[پشاو‏ر]] |2010 |نجی |طبی |[http://www.rmi.edu.pk] |- |[[Pak International Medical College]] |[[پشاو‏ر]] |2010 |نجی |طبی |[http://www.pimc.edu.pk] |- |[[Gomal Medical College]] |[[ڈیرہ اسماعیل خان]] |1998 |سرکاری |طبی |[http://www.gmcdikhan.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924214115/https://www.gmcdikhan.edu.pk/ |date=2021-09-24 }} |- |[[KUST Institute of Medical Sciences]] |[[کوہاٹ]] |2006 |سرکاری |طبی |[http://www.kust.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624151251/http://www.kust.edu.pk/ |date=2013-06-24 }} |- |[[Khyber Girls Medical College]] |[[پشاو‏ر]] |2004 |سرکاری |طبی |[http://www.kgmc.edu.pk] |- | Kabir Medical College |[[پشاو‏ر]] |1995 |نجی |طبی |[http://www.gandhara.edu.pk] |- |[[Jinnah Medical College]] |[[پشاو‏ر]] |2009 |نجی |طبی |[http://www.jmcp.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924174609/http://www.jmcp.edu.pk/ |date=2021-09-24 }} |- |[[NUML university]] |[[پشاو‏ر]] |1970 |نجی |عام |[http://www.numl.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528200656/http://www.numl.edu.pk/ |date=2010-05-28 }} |- |[[Abdul Wali khan university]] |[[مردان]] |2009 |سرکاری |عام |[http://www.awkum.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130629184455/http://www.awkum.edu.pk/ |date=2013-06-29 }} |- |[[جامعۂ پشاو‏ر]] |[[پشاو‏ر]] |1950 |سرکاری |عام |[http://www.upesh.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111014223316/http://www.upesh.edu.pk/ |date=2011-10-14 }} |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر]] |[[پشاو‏ر]] |1980 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }} |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر]] |[[جلوزئی]] |2012 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }} |- |[[یونیورسٹی گومل]] |[[ڈیرہ اسماعیل خان]] |1974 |سرکاری |عام |[http://www.gu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180109071558/http://www.gu.edu.pk/ |date=2018-01-09 }} |- |[[Fast university]] |[[پشاو‏ر]] |2000 |نجی |[[اطلاعاندی طرزیات]] |[http://www.nu.edu.pk/] |- |[[Peshawar college of Engineering]] |[[پشاو‏ر]] |1996 |نجی |[[ہندسیات]] |[http://www.pce.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر]] |[[کوہاٹ]] |2011 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }} |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر|University of Engineering and Technology]] |[[مردان]] |1980 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }} |- |[[Iqra university]] |[[پشاو‏ر]] |1998 |نجی |عام |[http://www.iqrapsh.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030622170312/http://www.iqrapsh.edu.pk/ |date=2003-06-22 }} |- |[[زرعی یونیورسٹی پشاو‏ر]] |[[پشاو‏ر]] |1981 |سرکاری |زرعی علوم، ویٹرنری تے انتظامی علوم |[http://www.aup.edu.pk/] |- |[[قرطبہ یونیورسٹی|Qurtuba University of Science and Information Technology]] |[[پشاو‏ر]] |2001 |نجی |عام |[http://www.qurtuba.edu.pk/] |- |[[Preston University]] |[[کوہاٹ]] |1984 |نجی |عام |[http://www.preston.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر|University of Engineering and Technology]] |[[پشاو‏ر]] |1980 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }} |- |[[غلام اسحاق انسٹیٹیوٹ برائے انجینیرنگ سائنس اینڈ ٹیکنالوجی]] |[[ٹوپی، خیبر پختونخوا|ٹوپی]], [[ضلع صوابی|صوابی]] |1988 <small>(1993)*</small> |نجی |[[ہندسیات]] [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.giki.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر|University of Engineering and Technology]] |[[بناں]] |1980 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }} |- | Institute of Management Sciences |[[پشاو‏ر]] |1995 <small>(2002)*</small> |سرکاری |انتظامی علوم s |[http://imsciences.edu.pk] |- |[[کومسٹس انسٹیٹیوٹ آف انفارمیشن ٹیکنالوجی]] |[[ایبٹ آباد]] |2001 |سرکاری |سائنس و ٹیکنالوجی |[http://www.ciit.net.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924172521/http://www.ciit.net.pk/ |date=2021-09-24 }} |- |[[Kohat University of Science and Technology]] |[[کوہاٹ]] |2001 |سرکاری |سائنس تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.kust.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624151251/http://www.kust.edu.pk/ |date=2013-06-24 }} |- |[[قرطبہ یونیورسٹی|Qurtuba University of Science and Information Technology]] |[[ڈیرہ اسماعیل خان]] |2001 |نجی |عام |[http://www.qurtuba.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر|University of Engineering and Technology]] |[[مردان]] |1980 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }} |- |[[یونیورسٹی سرحد]] |[[پشاو‏ر]] |2001 |نجی |سائنس و ٹیکنالوجی |[http://www.suit.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر]] |[[ایبٹ آباد]] |1980 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }} |- |[[Nust university]] |[[رسالپور]] |1991 |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.nust.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی مالاکنڈ]] |[[چکدرہ]] |2001 |سرکاری |عام |[http://www.uom.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201026225936/https://www.uom.edu.pk/ |date=2020-10-26 }} |- |[[بناں]] |[[بناں]] |2001 <small>(2005)*</small> |سرکاری |سائنس تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.ustb.edu.pk/] |- |[[گاندھارا یونیورسٹی]] |[[پشاو‏ر]] |2002 |نجی |طبی علوم |[http://www.gandhara.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی ہزارہ]] |[[مانسہرہ]] |2002 |سرکاری |عام |[http://www.hu.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی شہید بینظیر بھٹو برائے خواتین]] |[[پشاو‏ر]] |2005 |سرکاری |عام |[http://www.fwu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120702132833/http://www.fwu.edu.pk/ |date=2012-07-02 }} |- |[[اباسین یونیورسٹی]] |[[پشاو‏ر]] |2007 |نجی |عام |[http://www.abasyn.edu.pk/] |- |[[خیبر میڈیکل یونیورسٹی]] |[[پشاو‏ر]] |2007 |سرکاری |طبی علوم |[http://www.kmu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210926123326/http://www.kmu.edu.pk/ |date=2021-09-26 }} |- |[[Northern University (Nowshehra)|Northern University]] |[[نوشہرہ]] |2008 |نجی |عام |[http://www.northern.edu.pk/] |- |[[Shaheed Benazir Bhutto University (Sheringal)|Shaheed Benazir Bhutto University]] |شرنگال، [[دیر بالا]] |2009 |سرکاری |عام |[http://www.sbbu.edu.pk/] |- |[[Swat University]] |[[سوات]], [[سیدو شریف]] |2009 |سرکاری |عام |[http://www.uswat.edu.pk/index.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130621040118/http://www.uswat.edu.pk/index.php |date=2013-06-21 }} |- |[[Tracks Institute Management Education & IT]], |[[بناں]] |2013 |سرکاری |عام |[http://www.tracksinstitute.webs.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024131759/https://tracksinstitute.webs.com/ |date=2020-10-24 }} |} <small>* جامعی درجہ عطا .</small> == پنجاب == [[فائل:Main building FJWU.JPG|thumb|180px|فاطمہ جناح ویمن یونیورسٹی راولپنڈی]] [[فائل:Government College University, Lahore - Tower1.jpg|thumb|180px|[[گورنمنٹ کالج یونیورسٹی, لاہور]]]] [[فائل:FCC-in-1930.jpg|thumb|180px|[[فورمین کرسچین کالج]], [[لاہور]]]] [[فائل:UET Lahore Auditorium.jpg|thumb|180px|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور|یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی]], [[لاہور]].]] {| class="wikitable sortable" border="1" style="text-align:right;" ! یونیورسٹیPEER MEHR ALI SHAH ARID AGRICULTURE UNIVERSITY RAWALPINDI ! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں )KHUSHAB ! قیام2007 ! قسمGOVT. ! تخصص سرکاری ! ویب سائٹ |- |[[کنگ ایڈورڈ میڈیکل یونیورسٹی]] |[[لاہور]] |1860 <small>(2005*)</small> |سرکاری |طبی علوم |[http://www.kemu.edu.pk/] |- |[[ایئر یونیورسٹی (پاک فضائیہ)|ایئر یونیورسٹی]] |[[ملتان]] |2011 |سرکاری |عام |[http://www.au.edu.pk] |- |[[انفارمیشن ٹیکنالوجی یونیورسٹی]] |[[لاہور]] |2013 |نجی |IT |[http://www.itu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927073824/https://itu.edu.pk/ |date=2021-09-27 }} |- |[[جامعۂ بحریہ]] |[[لاہور]] |2013 |سرکاری/بحریہ |عام |[http://www.bahria.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427170702/http://www.bahria.edu.pk/ |date=2012-04-27 }} |- |[[واہ انجینئرنگ کالج]] |[[واہ]] |2002 |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.wecuw.edu.pk] |- |[[گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور]] |[[لاہور]] |1864 <small>(2002*)</small> |سرکاری |عام |[http://www.gcu.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041020020125/http://www.gcu.edu.pk/ |date=2004-10-20 }} |- |[[فارمین کرسچین کالج]] |[[لاہور]] |1864 <small>(2004*)</small> |<small>نجی (غیر منافع بخش)</small> |عام |[http://www.fccollege.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226032932/http://www.fccollege.edu.pk/ |date=2018-12-26 }} |- |[[نیشنل کالج آف آرٹس]] |[[لاہور]] |1875 <small>(1985*)</small> |سرکاری |[[فنون لطیفہ]] تے [[کثیرالوسیط|ملٹی میڈیا]] |[http://www.nca.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی پنجاب]] |[[لاہور]] |1882 |سرکاری |عام |[http://www.pu.edu.pk] |- |[[یونیورسٹی آف ویٹرنری اینڈ اینیمل سائنسز]] |[[لاہور]] |1882 <small>(2002*)</small> |سرکاری |ویٹرنری |[http://www.uvas.edu.pk] |- |[[کنیئرڈ کالج]] |[[لاہور]] |1913 <small>(2002*)</small> |سرکاری |عام |[http://www.kinnaird.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور]] |[[لاہور]] |1921 <small>(1961*)</small> |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.uet.edu.pk/] |- |[[لاہور کالج برائے خواتین یونیورسٹی]] |[[لاہور]] |1922 <small>(2002*)</small> |سرکاری |عام |[http://www.lcwu.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور]] |[[نارووال]] |2012 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.uet.edu.pk/] |- |[[لاہور یونیورسٹی آف مینجمنٹ سائنسز]] |[[لاہور]] |1984 |نجی |عام |[http://www.lums.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور]] |[[کالا شاہ کاکو]] |2006 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.uet.edu.pk/] |- |[[منہاج انٹرنیشنل یونیورسٹی]] |[[لاہور]] |1984 <small>(2005*)</small> |نجی |عام |[http://www.mul.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور]] |[[گوجرانوالہ]] |2003 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.uet.edu.pk/] |- |[[انسٹی ٹیوٹ آف انجینرنگ اینڈ فرٹیلایزر ریسرچ]] |[[فیصل آباد]] |1986 |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.iefr.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201026101026/https://www.iefr.edu.pk/ |date=2020-10-26 }} |- |[[انسٹی ٹیوٹ آف مینجمنٹ سائنسز، لاہور]] |[[لاہور]] |1987 <small>(2002*)</small> |نجی |انتظامی علوم تے کمپیوٹر سائنس |[http://www.pakaims.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303234531/http://www.pakaims.edu.pk/ |date=2016-03-03 }} |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور]] |[[فیصل آباد]] |2004 |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.uet.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف ساؤتھ ایشیا، لاہور|یونیورسٹی آف ساؤتھ ایشیا]] |[[لاہور]] |1988 <small>(2005*)</small> |نجی |عام |[http://www.usa.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف مینجمینٹ اینڈ ٹیکنالوجی (پاکستان)]] |[[لاہور]] |1990 <small>(2004*)</small> |نجی |نظامت تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.umt.edu.pk/] |- |[[امپیریل کالج آف بزنس سٹڈیز]] |[[لاہور]] |1991 <small>(2002*)</small> |نجی |بزنس سٹڈیز |[http://www.imperial.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130630034639/http://www.imperial.edu.pk/ |date=2013-06-30 }} |- |[[لاہور سکول آف اکنامکس]] |[[لاہور]] |1993 <small>(1997*)</small> |نجی |عام |[http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/] |- |[[این ایف سی انسٹی ٹیوٹ آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی ٹریننگ]] |[[ملتان]] |1993 |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.nfciet.edu.pk] |- |[[نیشنل کالج آف بزنس ایڈمنسٹریشن و اکنامکس]] |[[لاہور]] |1994 <small>(2002*)</small> |نجی |انتظامی علوم |[http://www.ncbae.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی کالج لاہور]] |[[لاہور]] |1994 |نجی |عام |[http://www.ucl.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی فاطمہ جناح برائے خواتین]] |[[راولپنڈی]] |1998 |سرکاری |عام |[http://www.fjwu.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی لاہور]] |[[لاہور]] |1999 <small>(2002*)</small> |نجی |عام |[http://www.uol.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111006161045/http://www.uol.edu.pk/ |date=2011-10-06 }} |- |- |[[سویڈش کالج آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی واہ کینٹ]] |[[واہ]] |1995 <small>(2005*)</small> |نجی |[[ہندسیات]] |[http://www.sceat.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140111035627/http://www.sceat.edu.pk/ |date=2014-01-11 }} |- |[[سپیریئر گروپ آف کالجز]] |[[لاہور]] |2000 <small>(2004*)</small> |نجی |عام |[http://superior.edu.pk/] |- |[[پی آئی ایم ایس اے ٹی]] |[[لاہور]] |2001 |نجی |[[انتظام]], ٹیکنالوجی تے بزنس سٹڈیز |[http://pimsat-khi.edu.pk] |- |[[جی آئی ایف ٹی یونیورسٹی]] |[[گوجرانوالہ]] |2002 <small>(2004*)</small> |نجی |عام |[http://www.gift.edu.pk/] |- |[[گلوبل انسٹی ٹیوٹ لاہور]] |[[لاہور]] |1996 |نجی |انتظامی علوم تے [[اطلاعاندی طرزیات]] |[http://www.global.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی ہجویری]] |[[لاہور]] |2002 |نجی |عام |[http://www.hup.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی وسطی پنجاب]] |[[لاہور]] |2002 |نجی |عام |[http://www.ucp.edu.pk/] |- |[[لاہور لیڈز یونیورسٹی]] |[[لاہور]] |1995 |نجی |عام |[http://www.leads.edu.pk/] |- |[[کومسیٹس انسٹی ٹیوٹ آف انفارمیشن ٹیکنالوجی]] |[[لاہور]] |2001 |نجی |[[اطلاعاندی طرزیات]] |[http://www.ciitlahore.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111006191344/http://www.ciitlahore.edu.pk/ |date=2011-10-06 }} |- |[[یونیورسٹی آف ایجوکیشن]] |[[لاہور]] |2002 |سرکاری |تعلیم |[http://www.ue.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی فیصل آباد]] |[[فیصل آباد]] |2002 |نجی |عام |[http://www.tuf.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف ہیلتھ سائنسز، لاہور]] |[[لاہور]] |2002 |سرکاری |طبی علوم |[http://www.uhs.edu.pk/] |- |[[سرگودھا یونیورسٹی]] |[[سرگودھا]] |2002 |سرکاری |عام |[http://uos.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220302044118/http://www.uos.edu.pk./ |date=2022-03-02 }} |- |[[ورچوئل یونیورسٹی آف پاکستان]] |[[لاہور]] |2002 |سرکاری |اطلاعاندی و مواصلا‏تی ٹیکنالوجی |[http://www.vu.edu.pk/] |- |[[بیکن ہاوس نیشنل یونیورسٹی]] |[[لاہور]] |2003 |نجی |عام |[http://www.bnu.edu.pk/] |- |[[علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی]], (لاہور کیمپس) |[[لاہور]] |1974 |سرکاری |عام |[http://www.aiou.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110702001457/http://www.aiou.edu.pk/ |date=2011-07-02 }} |- |[[پریسٹن یونیورسٹی]], (لاہور کیمپس) |[[لاہور]] |1984 |نجی |[[انتظام]] |[http://www.preston.edu.pk/] |- |[[نیشنل یونیورسٹی آف کمپیوٹر اینڈ ایمرجنگ سائنسز]], (لاہور کیمپس) |[[لاہور]] |1985 |سرکاری |کمپیوٹر اینڈ ایمرجنگ سائنسز |[http://lhr.nu.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی نمل]], (لاہور کیمپس) |[[لاہور]] |2003 |سرکاری |جدید زباناں |[http://www.numllahore.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130805071210/http://www.numllahore.edu.pk/ |date=2013-08-05 }} |- |[[یونیورسٹی گجرات]] |[[گجرات]] |2004 |سرکاری |عام |[http://www.uog.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226013543/http://www.uog.edu.pk/ |date=2018-12-26 }} |- |[[واہ یونیورسٹی]] |[[واہ]] |2005 |نجی |عام |[http://www.wecuw.edu.pk/] |- |[[ہائی ٹیک یونیورسٹی]] |[[ٹیکسلا]] |2007 <small>(2009*)</small> |نجی |انتظامی علوم [[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.hitecuni.edu.pk/] |- |[[جی سی یونیورسٹی فیصل آباد]] |[[فیصل آباد]] |1897 <small>(2002*)</small> |سرکاری |عام |[http://www.gcuf.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061004005053/http://gcuf.edu.pk/ |date=2006-10-04 }} |- |[[نیشنل ٹیکسٹائل یونیورسٹی]] |[[فیصل آباد]] |1959 <small>(2002*)</small> |سرکاری |ٹیکسٹائل |[http://www.ntu.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723155342/http://www.ntu.edu.pk/ |date=2013-07-23 }} |- |[[یونیورسٹی زرعیہ فیصل آباد]] |[[فیصل آباد]] |1961 |سرکاری |عام |[http://www.uaf.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف ایرڈ ایگریکلچر]] |[[راولپنڈی]] |1970 <small>(1994*)</small> |سرکاری |زرعی علوم |[http://www.uaar.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922192643/https://uaar.edu.pk/ |date=2020-09-22 }} |- |[[بہاؤالدین زکریا یونیورسٹی]] |[[ملتان]] |1975 |سرکاری |عام |[http://www.bzu.edu.pk/] |- |[[اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپور]] |[[بہاولپور]] |1975 |سرکاری |عام |[http://www.iub.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، ٹیکسلا]] |[[ٹیکسلا]] |1975 <small>(1993*)</small> |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.uettaxila.edu.pk] |- |[[غازی یونیورسٹی]] |[[ڈیرہ غازی خان]] |2011 |سرکاری |عام | |- |[[قرشی یونیورسٹی]] |[[لاہور]] |2011 |نجی |تحقیق |[http://www.qu.edu.pk/] |} <small>* جامعی درجہ عطا .</small> == سندھ == [[فائل:Audio Visual Centre KU.jpg|thumb|180px|یونیورسٹی آف کراچی]] [[فائل:SSUET.jpg|thumb|180px|سر سید یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی]] {| class="wikitable sortable" border="1" style="text-align:right;" ! یونیورسٹی ! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں ) ! قیام ! قسم ! تخصص ! ویب سائٹ |- |[[Liaquat University of Medical and Health Sciences]] |[[لاڑکانہ]] |1881 <small>(2002)*</small> |سرکاری |طبی علوم |[http://www.lumhs.edu.pk/] |- |[[سندھ مدرسۃ الاسلام|یونیورسٹی سندھ مدرسۃ الاسلام]] |[[کراچی]] |1885 <small>(2012*)</small> |سرکاری |عام |[http://smiu.edu.pk//] |- |[[Shaheed Benazir Bhutto University, Shaheed Benazirabad]] |[[بینظیرآباد]] |2010 |سرکاری |عام |[http://www.sbbusba.edu.pk/] |- |[[این ای ڈی یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی]] |[[کراچی]] |1921 <small>(1977)*</small> |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.ue.edu.pk/] |- |[[DHA Suffa University]] |[[کراچی]] |2012 |نجی |عام |[http://www.dsu.edu.pk/] |- |[[انڈس یونیورسٹی]] |[[کراچی]] |2002 |نجی |عام |[http://www.indus.edu.pk/] |- |[[ڈاؤ یونیورسٹی آف ہیلتھ سائنسز]] |[[کراچی]] |1945 <small>(2003)*</small> |سرکاری |طبی علوم |[http://www.duhs.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200916140753/http://duhs.edu.pk/ |date=2020-09-16 }} |- |[[جامع سندھ]] |[[جامشورو]] |1947 |سرکاری |عام |[http://www.usindh.edu.pk/] |- |[[انسٹی ٹیوٹ آف کوسٹ اینڈ مینیجمینٹ اکاؤنٹنٹس آف پاکستان]] |[[کراچی]] |1951 <small>(1966*)</small> |سرکاری |[[حسابداری]] |[http://www.icmap.com.pk/] |- |[[یونیورسٹی کراچی]] |[[کراچی]] |1951 |سرکاری |عام |[http://www.uok.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125103641/http://www.uok.edu.pk/ |date=2021-01-25 }} |- |[[Institute of Business Administration, Karachi]] |[[کراچی]] |1955 |سرکاری |بزنس سٹڈیز |[http://www.iba.edu.pk] |- |[[داؤد کالج آف انجینیرنگ]] |[[کراچی]] |1962 <small>(2007)*</small> |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.dcet.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140430041749/http://www.dcet.edu.pk/ |date=2014-04-30 }} |- |[[مہران یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی]] |[[جامشورو]] |1963 <small>(1977)*</small> |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.muet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226191526/http://www.muet.edu.pk/ |date=2021-02-26 }} |- |[[پاکستان نیوی انجینئرنگ کالج]] |[[کراچی]] |1966 |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.pnec.nust.edu.pk/] |- |[[پاک بحریہ]] |[[کراچی]] |1970 |سرکاری |عسکری |[http://www.paknavy.gov.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090430203704/http://www.paknavy.gov.pk/ |date=2009-04-30 }} |- |[[Quaid-e-Awam University of Engineering, Science and Technology]] |[[نوابشاہ]] |1974 <small>(1996)*</small> |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.quest.edu.pk/] |- |[[یونیورسٹی شاہ عبد اللطیف]] |[[خیرپور]] |1974 <small>(1987)*</small> |سرکاری |عام |[http://www.salu.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130728074249/http://www.salu.edu.pk/ |date=2013-07-28 }} |- |[[سندھ زرعی یونیورسٹی]] |[[ٹنڈو جام]] |1977 |سرکاری |زرعی علوم تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://sau.edu.pk/] |- |[[آغا خان یونیورسٹی]] |[[کراچی]] |1983 |نجی |طبی علوم |[http://www.aku.edu/] |- |[[پریسٹن یونیورسٹی (پاکستان)]] |[[کراچی]] |1984 |نجی |عام |[http://www.preston.edu.pk/] |- |[[بقائی میڈیکل یونیورسٹی]] |[[کراچی]] |1989 <small>(1996)*</small> |نجی |طبی علوم |[http://www.baqai.edu.pk/] |- |[[Indus Valley School of Art and Architecture]] |[[کراچی]] |1989 <small>(1994*)</small> |نجی |فنون تے فن تعمیرات |[http://www.indusvalley.edu.pk/] |- |[[جامعۂ ہمدرد]] |[[کراچی]] |1991 |نجی |عام |[http://www.hamdard.edu.pk/] |- |[[سرسید یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی]] |[[کراچی]] |1993 |نجی |[[ہندسیات]] |[http://www.ssuet.edu.pk/] |- |[[Sukkur Institute of Business Administration]] |[[سکھر]] |1994 |سرکاری |بزنس تے آئی ٹی |[http://www.iba-suk.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201021093048/https://www.iba-suk.edu.pk/ |date=2020-10-21 }} |- |[[Textile Institute of Pakistan]] |[[کراچی]] |1994 <small>(2001)*</small> |نجی |ٹیکسٹائل و ملبوست (ڈیزائن / سائنس / بزنس) |[http://www.tip.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209141002/http://www.tip.edu.pk/ |date=2014-02-09 }} |- |[[انسٹی ٹیوٹ آف بزنس مینجمنٹ]] |[[کراچی]] |1995 |نجی |بزنس مینجمنٹ، انجینئری تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.iobm.edu.pk/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120070946/http://iobm.edu.pk/index.html |date=2009-01-20 }} |- |[[شہید ذوالفقار علی بھٹو انسٹی ٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی]] |[[کراچی]] |1995 |نجی |عام |[http://www.szabist.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130702055620/http://www.szabist.edu.pk/ |date=2013-07-02 }} |- |[[Ziauddin Medical University]] |[[کراچی]] |1995 |نجی |طبی علوم |[http://www.zu.edu.pk/] |- |[[Isra University]] |[[حیدرآباد، سندھ|حیدرآباد]] |1997 |نجی |عام |[http://www.isra.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130703065713/http://www.isra.edu.pk/ |date=2013-07-03 }} |- |[[Karachi Institute of Economics and Technology]] |[[کراچی]] |1997 |نجی |عام |[http://www.pafkiet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140827021820/http://pafkiet.edu.pk/ |date=2014-08-27 }} |- |[[Greenwich University (Karachi)]] |[[کراچی]] |1998 |نجی |عام |[http://www.greenwichuniversity.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801090420/http://www.greenwichuniversity.edu.pk/ |date=2013-08-01 }} |- |[[اقرا یونیورسٹی]] |[[کراچی]] |1998 <small>(2000)*</small> |نجی |عام |[http://iqra.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201021090548/https://iqra.edu.pk/ |date=2020-10-21 }} |- |[[Jinnah University for Women]] |[[کراچی]] |1998 |نجی |عام |[http://www.juw.edu.pk/] |- |[[محمد علی جناح یونیورسٹی]] |[[کراچی]] |1998 |نجی |عام |[http://www.jinnah.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007043323/http://www.jinnah.edu.pk/ |date=2011-10-07 }} |- |[[جامعۂ بحریہ]] |[[کراچی]] |2000 |سرکاری/بحریہ |عام |[http://www.bahria.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427170702/http://www.bahria.edu.pk/ |date=2012-04-27 }} |- |[[Dadabhoy Institute of Higher Education]] |[[کراچی]] |2000 |نجی |عام |[http://www.dadabhoy.edu.pk/] |- |[[نیشنل یونیورسٹی آف کمپیوٹر اینڈ ایمرجنگ سائنسز]] |[[کراچی]] |2000 |نجی |[[اطلاعاندی طرزیات]] علوم |[http://www.nu.edu.pk/] |- |[[Institute of Business and Technology (Biztek)]] |[[کراچی]] |2001 |نجی |بزنس |[http://www.biztek.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202113607/http://www.biztek.edu.pk/ |date=2014-02-02 }} |- | PIMSAT |[[کراچی]] |2001 |نجی |[[انتظام]], ٹیکنالوجی تے بزنس سٹڈیز |[http://pimsat-khi.edu.pk] |- |[[وفاقی جامعۂ اردو]] |[[کراچی]] |2002 |سرکاری |عام |[http://www.fuuast.edu.pk] |- |[[Benazir Bhutto Shaheed University (Karachi)]] |[[کراچی]] |2010 <small>(2007)*</small> |سرکاری |عام |[http://www.bbsul.du.pk] |- |[[شہید محترمہ بے نظیر بہٹو میڈیکل یونیورسٹی]] |[[لاڑکانہ]] |2008 |سرکاری |طبی |[http://www.smbbmu.edu.pk] |- |[[Quaid-e-Awam University of Engineering, Technology and Science Larkana Branch]] |[[لاڑکانہ]] |2011 |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.quest.edu.pk] |- |[[Usman Institute Of Technology(Hamdard-Univsersity),Karachi]] |[[کراچی]] |1994 |سرکاری |[[ہندسیات]] |[http://www.uit.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090528152930/http://uit.edu.pk/ |date=2009-05-28 }} |- |[[ZA Bhutto Agricultural College Dokri]] |[[لاڑکانہ]] |1992 |سرکاری |زرعی کلیہ |[http://www.sau.edu.pk/zabac.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140303225743/http://www.sau.edu.pk/zabac.html |date=2014-03-03 }} |- |[[SZABIST Larkana Campus]] |[[لاڑکانہ]] |2004 |نجی |عام |[http://www.larkana.szabist.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180324130029/http://www.larkana.szabist.edu.pk/ |date=2018-03-24 }} |- |} <small>* جامعی درجہ عطا .</small> == آزاد کشمیر == {| class="wikitable sortable" border="1" style="text-align:right;" ! یونیورسٹی ! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں ) ! قیام ! قسم ! تخصص ! ویب سائٹ |- |[[میرپور یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی|میرپور یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی، میرپور]] |[[میر پور (کشمیر)|میر پور]] |1980 <small>(2008)*</small> |سرکاری |[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]] |[http://www.must.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024150949/http://must.edu.pk/ |date=2020-10-24 }} |- |[[آزاد جموں‏ و کشمیر یونیورسٹی]] |[[مظفر آباد]] |1980 |سرکاری |عام |[http://www.ajku.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213133609/http://ajku.edu.pk/campus.php?CampusID=2 |date=2013-12-13 }} |- |[[آزاد جموں‏ کشمیر میڈیکل کالج]] |[[مظفر آباد]] |2012 |سرکاری |طبی |[http://www.ajkmc.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210903112532/http://ajkmc.edu.pk/ |date=2021-09-03 }} |- |[[محترمہ بے نظیر بھٹو شہید میڈیکل کالج میرپور آزاد کشمیر]] |[[میر پور (کشمیر)|میر پور]] |2010 |سرکاری |طبی |[http://mbbsmc.edu.pk/] |- |[[الخیر یونیورسٹی]] |[[میر پور (کشمیر)|میر پور]] |1994 <small>(2011*)</small> |نجی |عام |[http://www.alkhair.edu.pk/] |- |[[محی الدین اسلامی یونیورسٹی]] |[[نیرین شریف]] |2000 |سرکاری |عام |[http://www.miu.edu.pk/] |- |} <small>* جامعی درجہ عطا .</small> == گلگت بلتستان == {| class="wikitable sortable" border="1" style="text-align:right;" ! یونیورسٹی ! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں ) ! قیام ! قسم ! تخصص ! ویب سائٹ |- |[[قراقرم انٹرنیشنل یونیورسٹی]] |[[گلگت]] |2002 |سرکاری |عام |[http://www.kiu.edu.pk//] |- |[[قراقرم انٹرنیشنل یونیورسٹی]] |[[سکردو]] |2012 |سرکاری |عام |[http://www.kiu.edu.pk//] |- |} == حوالے == {{حوالے}} {{موضوعات ایشیا|فہررست جامعات}} {{موضوعات پاکستان}} [[گٹھ:پاکستان تعلیم متعلقہ فہرستاں]] [[گٹھ:پاکستان د‏‏ی یونیورسٹیاں و دانشگاہاں]] [[گٹھ:یونیورسٹیاں و کالج د‏‏ی فہرستاں بلحاظ ملک]] [[گٹھ:لسٹ ایشیا د‏‏ی یونیورسٹیاں تے کلیات]] [[گٹھ:لسٹ پاکستان د‏‏ی یونیورسٹیاں تے کلیات]] {{D pharmacy| https://www.tuf.edu.pk/course-detail/doctor-of-pharmacy}} [[Category:پاکستانی یونیورسٹیاں]] ltenf5zl22xmjmy77zg5ewu8v6nt2ax 0 39538 702139 625421 2026-03-30T19:03:53Z CommonsDelinker 60 Replacing Cardamom_Flowers_and_Blooms.jpg with [[File:Elettaria_cardamomum_Flowers_and_Blooms.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]:). 702139 wikitext text/x-wiki {|"table id="toc" style="margin:0;background:#ccccff";width:130%" align="left" cellpadding="1 |style="background:#ACE1AF" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="4" color=black>لیچی<font>''' |- |-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- align="center" | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #D3D3D3;" | [[File:100 Cardamom pods.jpg|250px]] |- | style="background:#ACE1AF" align="center" width="130px" colspan=2 |<font size="2" color=black>پچھاݨ<font> |- align="center" |- |کنگڈوم : || [[پودے]] |- |کلیڈ : || [[پھلوالے بوٹے]] |- |کلیڈ : || [[اک داݪا]] |- |کلیڈ : || Commelinids |- |آرڈر : || [[ادرک ورگے]] |- |ٹبر : || [[ادرکی]] |- |ذیلی ٹبر : || Alpinioideae |- |قبیلا : || Alpinieae |- |جنس : || Amomum |- |جنس : || Elettaria |- |} '''لیچی''' یا '''الائچی''' (Cardamom) اک [[مسالا]] اے جو کہ [[ادرکی]] ٹبر وچ ایلیٹیریا Elettaria تے امومم Amomum جنس دے پودیاں دے [[بی]] ہُندے نیں۔ دونوں نسلاں برصغیر پاک و ہند تے انڈونیشیا توں تعلق رکھدیاں نیں۔ اوہ اپݨے چھوٹے [[بی|بیجاں]] د‏‏ی پھݪیاں تو‏ں پہچاݨیاں جاندیاں نيں: کراس سیکشن وچ مثلث تے پِھرکی د‏‏ی شکل وچ، اک پتلے کاغذی بیرونی خول تے چھوٹے کاݪے بی دے ناݪ؛ Elettaria pods ہلکے سبز تے چھوٹے ہُندے نيں، جد کہ Amomum pods وڈے تے گہرے بھورے ہُندے نيں۔ لیچی لئی استعمال ہوݨ واݪیاں نسلاں پورے ٹروپیکل تے ذیلی ٹروپیکل ایشیا وچ مقامی نيں۔ لیچی دا پہلا حوالا سومیر وچ تے جنوبی ایشیا دے آیورویدک ادب وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ جنوبی ایشیا توں علاوا گوئٹے مالا، ملائیشیا تے تنزانیا وچ وی ایہد‏ی کاشت کيتی جاندی ا‏‏ے۔ جرمن کافی پلانر آسکر ماجوس کلوفر نے پہلی جنگ عظیم تو‏ں پہلے گوئٹے مالا وچ سبز لیچی نو‏‏ں کاشت کرن لئی متعارف کرایا۔ 2000 تک، اوہ مُلک دنیا وچ لیچی دا سَبھ تو‏ں وڈا پروڈیوسر تے برآمد کنندہ بݨ گیا۔ لیچی دیاں دونوں شکلاں کھاݨ پیݨ وچ ذائقے دار تے پکوان دے مصالحے دے طور تے تے دوا دے طور تے استعمال ہُندیاں نیں۔ == مورتاں == <gallery> File:Cardamom (Elaichi) from India.jpg File:Cardamom, khari boali market.jpg File:Black and green cardamom.jpg File:Cardamom Plant ( One year Old).jpg File:Leaves of Cardamom.jpg File:Elettaria cardamomum Flowers and Blooms.jpg File:Flower of cardamom.jpg File:Cardamom-Dried-Seeds01.jpg File:Elettaria cardamomum Capsules and seeds.jpg File:Green Cardamom.JPG File:Cardamom.JPG File:Elettaria cardamomum capsules.jpg </gallery> == ہور دیکھو == * [[پاکستانی مسالےآں دی فہرست]] * [[موٹی لیچی]] == حوالے == {{حوالے}} {{مصالے}} [[گٹھ:مصالے]] [[گٹھ:کھاݨ پیݨ]] tka42s1tx9sk9d040evxkwbcjsug5aj 0 85746 702134 700174 2026-03-30T16:34:29Z ~2026-19851-19 43870 702134 wikitext text/x-wiki {{infobox noble |name=محمد محسن |native_name=হাজী মুহিম্মদ মহসিন |native_name_lang=bn |birth_date=1732ء |birth_place=[[چنسورہ]]، [[بنگال]]، [[مغلیہ سلطنت]] (موجودہ [[مغربی بنگال]]، [[بھارت]]) |death_date={{death year and age|1812|1732}} |death_place=[[چنسورہ]]، [[بنگال پریزیڈنسی]]، [[برطانوی راج]] |resting_place=[[Hooghly Imambara]] |home_town=[[چنسورہ]] |title=محمد محسن |religion=اسلام (فرقہ [[اہل تشیع|شیعہ]]<ref>[http://imambarahhooghlycommitteeofmanagement.com/ Haji Mohammed Mohsin Waqf Estate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230135041/http://imambarahhooghlycommitteeofmanagement.com/ |date=2019-12-30 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Hooghly Imambargah |url=http://www.hooghlyimambargah.com/ |access-date=2019-12-30 |archive-date=2019-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221044847/http://www.hooghlyimambargah.com/ |dead-url=yes }}</ref>) |notable_works=Mohsin Fund }} '''حاجی محمد محسن''' ({{lang-bn|হাজী মহম্মদ মহসীন}}) {{فاصل}}(1732ء – 29 فروری 1812ء) [[بنگال]] دے اک انتہائی معروف [[مخیر]] سن ۔ [[ہوگلی محسن کالج]] تے [[ہوگلی امام باڑہ]] د‏‏ی تعمیر انہاں دے قابل ذکر کارنامے ني‏‏‏‏ں۔ سنہ 1769 تے 70 وچ بنگال وچ زبردست قحط پيا، اس قحط وچ محمد محسن دا تابناک کردار رہیا۔ انہاں نے ہزاراں قحط زدہ افراد د‏‏ی مدد کيت‏ی تے جی کھول کر رقم صرف کيتی۔ == مڈھلا جیون == محمد محسن د‏‏ی پیدائش سنہ 1732ء وچ [[ہوگلی]]، [[مغربی بنگال]] وچ ہوئی۔ انہاں دے والد دا ناں فیض اللہ تے والدہ دا ناں زینب خانم سی۔ انہاں د‏‏ی تعلیم گھر ہی وچ ہوئی۔ [[قرآن]]، [[حدیث]] تے [[فقہ]] د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ بعد وچ اوہ [[ایشیا]] دے مختلف ملکاں دے سفر اُتے روانہ ہوئے۔ اس سفر وچ اوہ [[ایران]]، [[ترکی]] تے [[جزیرۃ العرب]] وی گئے۔ [[حج]] وی کيت‏‏ا تے [[مدینہ]]، [[کوفہ]]، [[کربلا]] تے ہور مقدس تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی زیارت کيتی۔<ref>{{cite book |last=Ali |first=Muhammad Ansar |year=2012 |chapter=Mohsin, Haji Muhammad |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mohsin,_Haji_Muhammad |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]}}</ref> == داد و دہش == سفر تو‏ں واپسی دے بعد محمد محسن نے اپنی سوتیلی بہن منو جان د‏‏ی جائداد دا انتظام سنبھال لیا۔ اوہ [[نواب بنگال]] دے نائب فوجدار مرزا صلاح الدین د‏‏ی بیوہ سی۔ انہاں نو‏ں اپنی والدہ زینب د‏‏ی وراثت تو‏ں خاصی جائداد ملی سی۔ زینب دے پہلے خاوند آغا مطہر د‏‏ی [[ہوگلی]]، [[جیسور]]، [[مرشد آباد]] تے [[ناڈیا]] وچ بہت ساری زمیناں سن ۔ سنہ 1803ء وچ منو جان وفات پا گئياں تاں محسن انہاں دے وارث بنے۔ انہاں نے سنہ 1806ء وچ اک وقف د‏‏ی بنیاد رکھی اپنی جائداد نو‏‏ں رفاہی کماں دے لئی وقف کر دتا۔ اس وقت انہاں د‏‏ی املاک دا اندازہ اک لکھ چھپن ہزار [[بنگلادیشی ٹکا|ٹکا]] لگایا گیا سی۔ محسن نے اپنی جائداد دا تہائی حصہ تعلیم تے مذہبی پروگراماں دے لئی، چار بٹا نو حصہ معذورین تے بوڑھاں دے لئی تے بقیہ دو بٹا نو حصہ دو متولیاں دے اخراجات دے لئی مختص کيت‏‏ا۔ ہور انہاں نے بیالیس ایکڑ زمین وچو‏ں چالیس ایکڑ زمین گورنمنٹ بی ایل کالج، کھلنا بنگلہ دیش نو‏ں دتی جو جنوبی بنگلہ دیش دے سب تو‏ں پہلا کالج ا‏‏ے۔ == وفات تے ترکہ == 29 نومبر 1812ء نو‏‏ں محسن نے وفات پائی۔ تعلیم دے میدان وچ محسن د‏‏ی زبردست شراکت د‏‏ی وجہ تو‏ں [[ہندوستان]] تے [[بنگلہ دیش]] وچ انہاں دے ناں اُتے کئی تعلیمی ادارے قائم کیتے گئے۔ [[چنسورہ]]، مغربی بنگال وچ واقع [[نیو ہوگلی کالج]] جسنو‏ں ہن ہوگلی محسن کالج کہیا جاندا اے، انہاں دا قائم کردہ ا‏‏ے۔<ref>{{cite web |url=http://www.hooghlymohsincollege.org/heritage.html |title=Archived copy |accessdate=2014-02-09 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130919205840/http://hooghlymohsincollege.org/heritage.html |archivedate=2013-09-19 |df=}}</ref><ref>See Dey (1893: 96/192) pp.286-287, and (1893: 97/194), pp.354-366.</ref> [[چٹاگانگ]]، بنگلہ دیش<ref>http://www.mohsincollege.gov.bd/%7B%7Bdead {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230135042/http://www.mohsincollege.gov.bd/%7B%7Bdead |date=2019-12-30 }} link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> دے حاجی محمد محسن کالج تے [[ڈھاکہ یونیورسٹی]] دے حاجی محمد ہال دے ناں وی انہاں دے ناں اُتے رکھے گئے ني‏‏‏‏ں۔<ref>{{cite web|title=University of Dhaka|url=http://www.du.ac.bd/halls_of_residence/hall_details.php?bodyid=HMM|accessdate=10 February 2014|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920000659/http://www.du.ac.bd/halls_of_residence/hall_details.php?bodyid=HMM|archivedate=20 September 2013|df=}}</ref> ايس‏ے طرح [[بنگلادیش بحریہ]] دے بیس دا ناں وی انہاں دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔<ref>{{cite web|title=Bangladesh Navy|url=http://www.bangladeshnavy.org/glance.html|accessdate=9 February 2014|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100324070742/http://www.bangladeshnavy.org/glance.html|archivedate=24 March 2010|df=}}</ref> == حواشی == {{حوالے|2}} == حوالے == * Dey, S.C., "Hooghly Past and Present", ''The Calcutta Review'', [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.286313 Vol.96, No.191, (January 1893), pp.22-42; No.192, (April 1893), 276-288;] [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.68734 Vol.97, No.193, (July 1893), pp.71-81; No.194, (October 1893), 340-366;][https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.68735 Vol.98, No.195, (January 1894), pp.152-170;] [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.20929 Vol.99, No.197, (July 1894), pp.153-164;] [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.20875 Vol.104, No.208, (April 1897), pp.355-373.] == باہرلے جوڑ == {{گٹھ کومنز|Muhammad Mohsin}} [[گٹھ:1732 دے جم]] [[گٹھ:1812 دیاں موتاں]] [[گٹھ:بھارتی مخیرین]] [[گٹھ:بھارتی ہمدرد عوام]] [[گٹھ:ضلع ہوگلی دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]] j7h4v5o15r8b5a5fcxnayp8gc9zmjbu 0 86398 702126 548911 2026-03-30T12:19:00Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 702126 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات ٹی وی چینل|name=Neo News|cable serv 1=|sister names=[[Lahore Rang]]|timeshift names=|web=[http://www.neonetwork.pk neonetwork.pk]|terr serv 1=|terr chan 1=|sat serv 1=|sat chan 1=|cable chan 1=|replaced names=|sat radio serv 1=|sat radio chan 1=|adsl serv 1=|adsl chan 1=|iptv serv 1=[[PTCL Smart TV]] <small>([[پاکستان]])</small>|iptv chan 1=019|online serv 1=NEO TV LIVE|replaced by names=|former names=|logofile=Neo News logo.jpg|share as of=|logocaption=|logosize=|logo2=|launch=15 May 2015;5 years ago|closed date=|picture format=[[4:3]] ([[576i]], [[SDTV]])<br>[[16:9]] ([[1080i]], [[HDTV]])|share=|share source=|headquarters=[[لاہور]], [[پنجاب، پاکستان]], [[پاکستان]]|network=|owner=Prof. Dr. Ch.AbdulRehman(superior group of colleges)|slogan=''Pakistaneo ki Awaz''|country=[[پاکستان]]|language=[[اردو|Urdu]]|broadcast area=[[جنوبی ایشیا]], [[مشرق وسطی]], [[ریاستہائے متحدہ امریکا]], [[متحدہ عرب امارات]], [[مملکت متحدہ]], [[جزیرہ آئرلینڈ]], [[بھارت]]|affiliates=|online chan 1=[http://www.neonetwork.pk/live-tv/ neonetwork.pk/live-tv]}} '''نیو نیوز ایچ ڈی''' اک [[اردو]] بولی دا [[پاکستانی قوم|پاکستانی]] نیوز چینل <ref>[http://www.neonetwork.pk/ NEO TV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191211111218/https://www.neonetwork.pk/ |date=2019-12-11 }}</ref> اے جو [[لاہور]] وچ [[لاہور|مقیم اے ]] ، جس دا آغاز 15 مئی 2015 نو‏‏ں ہويا سی۔ <ref>[http://pakistanmediaupdates.com/neo-tv-channel-is-going-to-launch-on-may-15-2015-5553.html NEO TV Launched on 15 May,2015]</ref> == ناں اخذ == نیو ٹی وی دا ناں پاکستانستانیو تو‏ں مشتق ا‏‏ے۔ "پاکستا نیو" جس وچ آخر وچ نیو شامل ہُندا اے ، جتھ‏ے نیو خبر دے لفظاں وچ ابتدا د‏‏ی آواز ا‏‏ے۔ == موجودہ پروگرام == * جمہور * Q احمد قریشی کے ساتھ * اسما چوہدری کے ساتھ نیو اسٹالک * پکار * حلوہ پوری * ساوا نوعمر (مزاحیہ میزبان سیریز) * دستک * نصراللہ ملک کے ساتھ براہ راست * ہرف ای راز (ٹاک شو) * آئیڈیا کرون کا ( ڈریگنز ڈین کے بعد بزنس ریئلٹی شو کا نمونہ) * نو پاکستان (مارننگ شو) == ہور ویکھو == * [[پاکستانی ٹی وی چینلاں د‏‏ی لسٹ|پاکستان وچ ٹیلی وژن اسٹیشناں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:پاکستان دے ٹی وی چینل]] [[گٹھ:لاہور وچ ٹیلی ویژن اسٹیشن]] [[گٹھ:2015ء وچ قائم ہونے والے ٹیلی ویژن چینل تے اسٹیشن]] [[گٹھ:اردو ذرائع ابلاغ]] [[گٹھ:24 گھینٹے چلنے والے پاکستانی خبراں والے ٹیلی ویژن چینل]] [[گٹھ:پاکستان وچ 2015ء دیاں تاسیساں]] [[گٹھ:ٹیوی چینل]] k22jsyx45dtb94bb4kn1hmpkxdybwi4 0 90531 702127 699929 2026-03-30T12:23:31Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 702127 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات واقعہ|title=نیو ڈیل|image=New Deal collage.jpg|image_size=350px|caption=اُتے کھبے: ٹی وی اے دے دور وچ 1933 وچ قانون وچ دستخط ہوئے<br />اوپری سجے: صدر فرینکلن ڈی روزویلٹ نے نويں ڈیلرز د‏‏ی قیادت کيتی۔ <br /> تھلے: آرٹس پروگرام تو‏ں اک عوامی دیوار|Location=ریاستہائے متحدہ|type= [[اقتصادی پروگرام (ریاستہائے متحدہ امریکا|اقتصادی پروگرام]]|cause=[[کساد عظیم]]|organizers=صدر [[فرینکلن ڈی روزویلٹ]]|outcome=وال اسٹریٹ د‏‏ی اصلاح؛ کساناں تے بے روزگاراں دے لئی امداد؛ معاشرتی تحفظ؛ سیاسی اقتدار ڈیموکریٹک نیو ڈیل اتحاد وچ بدل گیا}} '''نیو ڈیل''' [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ]] وچ صدر [[فرینکلن ڈی روزویلٹ]] دا سن 1933 تو‏ں 1939 دے درمیان نافذ کردہ پروگراماں ، عوامی کماں دے منصوبےآں ، مالی اصلاحات تے قواعد و ضوابط دا اک سلسلہ سی۔ اس نے امدادی ، اصلاحات تے عظیم کساد تو‏ں بازیابی د‏‏ی ضرورتاں دا جواب دتا۔ وڈے وفاقی پروگراماں تے ایجنسیاں وچ سول کنزرویشن کارپس (سی سی سی) ، سول ورکس ایڈمنسٹریشن (سی ڈبلیو اے) ، فارم سیکیورٹی ایڈمنسٹریشن (ایف ایس اے) ، قومی صنعتی بحالی ایکٹ 1933 (این آئی آر اے) تے سوشل سیکیورٹی ایڈمنسٹریشن (ایس ایس اے) شامل سن ۔ انہاں نے کساناں ، بے روزگاراں ، نوجواناں تے بوڑھاں نو‏‏ں مدد فراہ‏م کيتی۔ نويں ڈیل وچ بینکاری د‏‏ی صنعت اُتے نويں رکاوٹاں تے حفاظتی اقدامات شامل سن تے قیمتاں وچ تیزی تو‏ں کمی دے بعد معیشت نو‏‏ں دوبارہ پھڑکانے دیاں کوششاں۔ نويں ڈیل پروگراماں وچ فرینکلن ڈی روزویلٹ د‏‏ی صدارت دے پہلے دور وچ [[امریکی کانگرس|کانگریس دے]] ذریعہ منظور کردہ دونے قوانین دے نال نال صدارتی ایگزیکٹو آرڈر وی شامل سن ۔ ان پروگراماں اُتے توجہ مرکوز کيتی گئی سی جنھاں مورخین "3 Rs" کہندے نيں: بے روزگاراں تے غریباں دے لئی راحت ، معیشت نو‏‏ں معمول د‏‏ی سطح اُتے واپس آنا تے مالی اعداد و شمار وچ اصلاح جس تو‏ں اعادہ [[کساد عظیم|دباؤ]] نو‏‏ں روکیا [[کساد عظیم|جاسک‏‏ے]] ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=p4B4QkdkTJsC&pg=PT273|title=Making America, Volume 2: A History of the United States: Since 1865|last=Carol Berkin|publisher=Cengage Learning|year=2011|isbn=978-0-495-91524-9|pages=629–632|display-authors=etal}}</ref> نیو ڈیل نے اک سیاسی قوت پیدا د‏‏ی ، جس نے ڈیموکریٹک پارٹی نو‏‏ں اکثریت بنا دتا (ہور اوہ پارٹی جس نے وائٹ ہاؤس نو‏‏ں 1933 تو‏ں 1969 دے دوران نو صدارتی مدتاں وچو‏ں ست دے لئی منعقد کيتا سی) آزاد خیالاں د‏‏ی بنیاد ، [[جنوبی ریاستہائے متحدہ|جنوب]] ، وڈا شہر مشیناں تے نويں بااختیار مزدور یونیناں تے مختلف نسلی گروہ۔ ریپبلیکن تقسیم ہوئے گئے ، قدامت پسنداں نے کاروبار تے معاشی نمو تے لبرلز د‏‏ی حمایت وچ دشمنی دے طور اُتے پوری نیو ڈیل د‏‏ی مخالفت کيتی۔ ایہ معاہدہ نیو ڈیل اتحاد وچ شامل ہويا جس نے 1960 د‏‏ی دہائی تک صدارتی انتخابات اُتے غلبہ حاصل کيتا جدو‏ں کہ مخالف قدامت پسند اتحاد نے 1937 تو‏ں 1964 تک گھریلو معاملات وچ کانگریس نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے قابو کيتا۔ <ref>{{cite magazine|last1=Hyman|first1=Louis|title=The New Deal Wasn't What You Think|url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2019/03/surprising-truth-about-roosevelts-new-deal/584209/|magazine=The Atlantic|accessdate=7 March 2019|date=March 6, 2019}}</ref> 1995 وچ ، اکنامک ہسٹری ایسوسی ایشن دے 178 ممبراں دے بے ترتیب سروے وچ ایہ گل سامنے آئی اے کہ سروے کیتے گئے ریاستہائے متحدہ د‏‏ی معاشی تریخ دے بارے وچ 40 تجویزاں وچ ، عظیم افسردگی (جس وچ نیو ڈیل وی شامل اے ) دے بارے وچ تجاویز دا گروپ معاشی طور اُتے سب تو‏ں زیادہ متنازع رہیا ا‏‏ے۔ مورخین تے ماہرین معاشیات اس قابل اتفاق رائے نو‏‏ں قبول کردے نيں کہ " [[شمالی ریاستہائے متحدہ|شمال]] د‏‏ی سطح تک [[جنوبی ریاستہائے متحدہ|جنوبی]] معاشی استحکا‏م دے جدید دور د‏‏ی شروعات صرف اس وقت ہوئی جدو‏ں جنوبی علاقائی مزدور منڈی د‏‏ی اداراندی بنیاداں نو‏‏ں پامال کيتا گیا ، وڈی حد تک وفاقی فارم تے مزدور قانون سازی دے ذریعہ 1930 د‏‏ی دہائی تاں۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|last=Whaples|first=Robert|author-link=Robert Whaples|journal=[[The Journal of Economic History]]|publisher=[[Cambridge University Press]]|volume=55|issue=1|pages=142–151|title=Where Is There Consensus Among American Economic Historians? The Results of a Survey on Forty Propositions|date=March 1995|doi=10.1017/S0022050700040602|url=http://www.employees.csbsju.edu/jolson/econ315/whaples2123771.pdf}}</ref> == پہلے تے دوسرے نويں ڈیل پروگراماں دا خلاصہ == 1936 تک ، اصطلاح " لبرل " عام طور اُتے نیو ڈیل دے حامیاں تے اس دے مخالفین دے لئی " قدامت پسند " دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی سی۔ <ref>Elliot A. Rosen, ''The Republican Party in the Age of Roosevelt: Sources of Anti-Government Conservatism in the United States'' (2014).</ref> 1934 تو‏ں لے ک‏ے 1938 تک ، روزویلٹ نو‏‏ں کانگریس وچ (دو فریق ، مسابقتی ، غیر مشین ، ترقی پسند تے کھبے بازو دے ضلعے تو‏ں حاصل کردہ) اکثریت‏ی اکثریت نے اپنی کوششاں وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ سن 1938 دے وسط مدتی انتخابات وچ ، روزویلٹ تے انہاں دے آزاد خیال حامیاں نے کانگریس دا کنٹرول دو طرفہ قدامت پسند اتحاد اُتے کھو دتا۔ <ref name="google">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=tLQkk0d9XiIC&pg=PT148|title=That Should Still Be Us: How Thomas Friedman's Flat World Myths Are Keeping Us Flat on Our Backs|last=Sieff, M.|date=2012|publisher=Wiley|isbn=978-1-118-24063-2|access-date=August 4, 2015}}</ref> بوہت سارے مورخ اک پہلی نويں ڈیل (1933–1934) تے اک دوسری نويں ڈیل (1935–1936) دے درمیان فرق کردے نيں جس دے نال دوسرا دوسرا آزاد خیال تے زیادہ متنازع ا‏‏ے۔ پہلی نويں ڈیل (1933–1934) نے ایمرجنسی بینکنگ ایکٹ تے 1933 بینکنگ ایکٹ دے ذریعہ دبانے والے بینکاری بحراناں تو‏ں نمٹا۔فیڈرل ایمرجنسی ریلیف ایڈمنسٹریشن (ایف ای آر اے) نے ریاستاں تے شہراں دے ذریعہ امدادی کماں دے لئی 500 ملین ((اج {{Format price|{{Inflation|US|500000000|1933}}}} ڈالر) د‏‏ی فراہمی د‏‏ی اے ، جدو‏ں کہ مختصر مدت دے سی ڈبلیو اے نے 1933–1934 وچ میک ورک پروجیکٹس چلانے دے لئی مقامی لوکاں نو‏‏ں رقم دی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=ssSHokISMd8C&pg=PA902|title=Unto A Good Land: A History Of The American People|last=David Edwin "Eddie" Harrell|publisher=Wm. B. Eerdmans|year=2005|isbn=978-0-8028-3718-9|pages=902|display-authors=etal}}</ref> سیکیورٹیز ایکٹ 1933 نافذ کيتا گیا تاکہ بار بار اسٹاک مارکیٹ وچ ہونے والے حادثے نو‏‏ں روکیا جاسک‏‏ے۔ نیشنل ریکوری ایڈمنسٹریشن (این آر اے) دا متنازع کم وی پہلی نويں ڈیل دا حصہ سی۔ دوسری نويں ڈیل وچ 1935–1936 وچ لیبر آرگنائزیشن د‏‏ی حفاظت دے لئی نیشنل لیبر ریلیشن ایکٹ ، ورک پروگریس ایڈمنسٹریشن (ڈبلیو پی اے) دے امدادی پروگرام (جس نے وفاقی حکومت نو‏‏ں ملک دا سب تو‏ں وڈا ملازم بنایا) ، <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=XlxWV5C8saEC&pg=PA418|title=For the Survival of Democracy: Franklin Roosevelt and the World Crisis of the 1930s|last=Alonzo L. Hamby|publisher=Simon and Schuster|year=2004|isbn=978-0-684-84340-7|page=418|author-link=Alonzo Hamby}}</ref> سوشل سیکیورٹی ایکٹ تے کرایہ دار کساناں تے تارکین وطن کارکناں د‏‏ی امداد دے لئی نويں پروگرام۔ نیو ڈیل قانون سازی د‏‏ی حتمی وڈی چیزاں ریاستہائے متحدہ ہاؤسنگ اتھارٹی تے ایف ایس اے د‏‏ی تشکیل سن ، جو دونے 1937 وچ واقع ہوئیاں سن۔ تے فیئر لیبر اسٹینڈرز ایکٹ 1938 ، جس وچ زیادہ تر گھینٹے تے کم تو‏ں کم اجرت مزدوراں دیاں قسماں وچ مقرر کيتی گئی سی۔ <ref>Kennedy, David M. ''Freedom from Fear'' (1999). ch 12.</ref> ایف ایس اے ، پورٹو ریکو تعمیر نو انتظامیہ دے نگرانی دے اک عہدیدار وی سی ، جس نے وڈے افسردگی تو‏ں متاثرہ پورٹو ریکن شہریاں دے لئی امدادی کوششاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Economic History of Puerto Rico|last=Dietz|first=James|publisher=Princeton University Press|year=1986|location=Princeton|pages=1986}}</ref> 1937–1938 د‏‏ی معاشی بدحالی تے امریکی فیڈریشن آف لیبر (اے ایف ایل) تے کانگریس آف انڈسٹریل آرگنائزیشنز (CIO) دے درمیان تلخ کُن تقسیم دے نتیجے وچ 1938 وچ کانگریس وچ ریپبلکن نو‏‏ں وڈی کامیابی حاصل ہوئی۔ کانگریس وچ قدامت پسند ری پبلیکن تے ڈیموکریٹس غیر رسمی قدامت پسند اتحاد وچ شامل ہوئے گئے۔ 1942–1943 تک ، انہاں نے WPA تے CCC جداں امدادی پروگرام بند کر دتے تے وڈی وڈی آزادانہ تجاویز نو‏‏ں روک دتا۔ بہرحال ، روزویلٹ نے جنگ کيت‏ی کوششاں د‏‏ی طرف اپنی توجہ مبذول کروائی تے 1940–1944 وچ دوبارہ انتخاب جیت لیا۔ ہور ایہ کہ ، سپریم کورٹ نے این آر اے تے زرعی ایڈجسٹمنٹ ایکٹ (اے اے اے) دے پہلے ورژن نو‏‏ں غیر آئینی قرار دے دتا ، لیکن اے اے اے نو‏‏ں دوبارہ لکھیا گیا تے فیر اسنو‏ں برقرار رکھیا گیا۔ ریپبلکن صدر [[ڈیوائٹ ڈی آئزن ہاور|ڈوائٹ ڈی آئزن ہاور]] (1953–1961) نے نیو ڈیل نو‏‏ں وڈی حد تک برقرار چھڈ دتا ، ایتھ‏ے تک کہ اس نے کچھ علاقےآں وچ توسیع وی کردتی۔ 1960 د‏‏ی دہائی وچ ، [[لنڈن بی جانسن]] د‏‏ی گریٹ سوسائٹی نے لبرل پروگراماں د‏‏ی ڈرامائی توسیع دے لئی نويں ڈیل نو‏‏ں متاثر کرنے دے طور اُتے استعمال کيتا ، جسنو‏ں عام طور اُتے ریپبلکن [[رچرڈ نکسن]] نے برقرار رکھیا۔ اُتے ، 1974 دے بعد معیشت نو‏‏ں ڈیگولیشن کرنے دے مطالبہ نو‏‏ں دو طرفہ حمایت حاصل ہويا۔ <ref>, Martha Derthick, ''The Politics of Deregulation'' (1985), pp. 5–8.</ref> بینکاری دا نواں ڈیل ضابطہ ( گلاس – اسٹیگال ایکٹ ) اس وقت تک جاری رہیا جدو‏ں تک کہ 1990 د‏‏ی دہائی وچ معطل نئيں ہويا سی۔ ڈیل دے کئی نويں پروگرام فعال نيں تے اصل ناواں دے تحت کم کرنے والےآں وچ فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن (ایف ڈی آئی سی) ، فیڈرل کراپ انشورنس کارپوریشن (ایف سی آئی سی) ، فیڈرل ہاؤسنگ ایڈمنسٹریشن (ایف ایچ اے) تے ٹینیسی ویلی اتھارٹی (ٹی وی اے) شامل ني‏‏‏‏ں۔ اج وی موجود سب تو‏ں وڈے پروگرام سوشل سیکیورٹی سسٹم تے سیکیورٹیز اینڈ ایکسچینج کمیشن (ایس ای سی) ني‏‏‏‏ں۔ == اصل == === معاشی گراوٹ (1929–1933) === [[فائل:Real GDP of the United States from 1910-1960.svg|thumb| 1910 تو‏ں 1960 تک امریکی سالانہ حقیقی جی ڈی پی ، وڈے کساد (1929 191939) دے برساں دے نال]] [[فائل:US Unemployment from 1910-1960.svg|thumb| ریاستہائے متحدہ وچ بے روزگاری د‏‏ی شرح 1910–1960 دے دوران ، [[کساد عظیم|وڈے کساد دے]] سالاں دے نال (1929 )1939) روشنی پائی گئی (درست اعداد و شمار 1939 وچ شروع ہُندا اے ) ]] 1929 تو‏ں 1933 تک مینوفیکچرنگ آؤٹ پٹ وچ اک تہائی کمی واقع ہوئی ، <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=3774KvIsJgYC&pg=PA93&lpg=PA93&dq=1928+1933+manufacturing+in+u.s.+fell+by+one+third#v=onepage|title=The Canadian Economy|last=A.E. Safarian|year=1970|isbn=978-0-7735-8435-8}}</ref> جس نو‏‏ں ماہر معاشیات ملٹن فریڈمین نے عظیم سکڑاؤ کہیا۔ قیمتاں وچ 20 by کمی واقع ہوئی ، جس تو‏ں بدفعلی ہوئی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں قرضےآں د‏‏ی ادائیگی بہت مشکل ہوئے گئی۔ امریکا وچ بے روزگاری 4٪ تو‏ں ودھ ک‏ے 25٪ ہوئے گئی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.bls.gov/opub/cwc/cm20030124ar03p1.htm#37a|title=Compensation from before World War I through the Great Depression|first=Robert|last=VanGiezen|first2=Albert E.|last2=Schwenk|publisher=[[United States Bureau of Labor Statistics]]|date=January 30, 2003|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130430142925/http://www.bls.gov/opub/cwc/cm20030124ar03p1.htm|archivedate=April 30, 2013}}</ref> ہور برآں ، تمام ملازمت وچو‏ں اک تہائی افراد نو‏‏ں چھوٹی چھوٹی تنخواہاں اُتے پارٹ ٹائم کم کرنے دے لئی درجہ بند کر دتا گیا سی۔ مجموعی طور اُتے ، ملک د‏‏ی انسانی کم د‏‏ی طاقت دا تقریبا 50٪ غیر استعمال شدہ سی۔ <ref name="Kennedy, 1999 p. 87">Kennedy, ''Freedom From Fear'' (1999) p. 87.</ref> نیو ڈیل تو‏ں پہلے ، بینکاں وچ جمع ذخائر دا بیمہ نئيں کيتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.archives.gov/research/guide-fed-records/groups/034.html#34.1|title=Records of the Federal Deposit Insurance Corporation|last=National Archives and Records Administration|publisher=archives.gov|year=1995|authorlink=National Archives and Records Administration}}</ref> جدو‏ں ہزاراں بینک بند ہوئے گئے تاں ، جمع کنندگان د‏‏ی اپنی بچت ختم ہوئے گئی کیونجے اس وقت نہ تاں قومی سلامتی دا کوئی جال سی ، نہ ہی عوامی بے روزگاری د‏‏ی انشورینس تے نہ ہی کوئی سوشل سیکیورٹی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=129rne8WpyoC&pg=PA656|title=A People and a Nation: A History of the United States. Since 1865|last=Mary Beth Norton|publisher=Cengage|year=2009|isbn=978-0-547-17560-7|page=656|display-authors=etal}}</ref> غریباں دے لئی امداد گھراناں ، نجی خیراندی ادارےآں تے مقامی حکومتاں د‏‏ی ذمہ داری سی ، لیکن جدو‏ں سال بہ سال حالات د‏‏ی طلب وچ اضافہ ہُندا چلا گیا تاں تے انہاں دے مشترکہ وسائل وچ طلب کيت‏‏ی کمی ا‏‏ے۔ <ref name="Kennedy, 1999 p. 87">Kennedy, ''Freedom From Fear'' (1999) p. 87.</ref> افسردگی نے قوم نو‏‏ں تباہ کر دتا سی۔ جدو‏ں روزویلٹ نے چار مارچ 1933 نو‏‏ں دوپہر دے وقت اپنے عہدے دا حلف لیا ، تاں تمام ریاستی گورنرز نے بینک تعطیلات د‏‏ی اجازت دتی سی یا انخلاء اُتے پابندی عائد کيتی سی۔ بہت سارے امریکیو‏ں دے بینک اکاؤنٹس تک بوہت گھٹ یا انہاں تک رسائی نئيں سی۔ <ref>Robert L. Fuller, "Phantom of Fear" The Banking Panic of 1933 (2011) pp. 156–157</ref><ref>March 4 was a Saturday and banks were not open on weekends. On Monday Roosevelt officially closed all banks. Arthur Schlesinger, Jr. ''The Coming of the New Deal'' (1959), p. 3; Brands, ''Traitor to his class'' (2008) p. 288.</ref> 1929 تو‏ں ہن تک کھیتاں د‏‏ی آمدنی وچ 50٪ تو‏ں زیادہ کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔ اک تخمینے دے مطابق 844،000 غیر فارم رہناں د‏‏ی پیش گوئی 530 ملین وچو‏ں 1930–1933 دے درمیان کيتی گئی سی۔ <ref>Jonathan Alter, ''The Defining Moment: FDR's Hundred Days and the Triumph of Hope'', esp. ch. 31. (2007); Bureau of the Census, ''Historical Statistics of the United States'' (1977) series K220, N301.</ref> سیاسی تے کاروباری رہنماواں نو‏‏ں انقلاب تے انارکی دا خدشہ سی۔ جوزف پی کینیڈی ، سینئر ، جو افسردگی دے دوران دولت مند رہے ، نے برساں بعد بیان کيتا کہ "ان دناں ميں نے محسوس کيتا سی تے کہیا سی کہ وچ اپنے پاس موجود ادھے حصے وچ حصہ ڈالنے دے لئی تیار ہواں گا جے ميں اس گل دا یقین کرسکدا ہاں کہ ، قانون دے تحت تے آرڈر ، دوسرے نصف ".<ref name="leamer2001">{{حوالہ کتاب|title=The Kennedy Men: 1901–1963|last=Laurence Leamer|publisher=HarperCollins|year=2001|page=86}}</ref> === مہم === "نیو ڈیل" دا جملہ روزویلٹ دے اک مشیر اسٹورٹ چیس نے تیار کيتا سی ، <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/1985/11/17/nyregion/stuart-chase-97-coined-phrase-a-new-dea.html|title=Stuart Chase, 97; Coined Phrase 'A New Deal'|website=The New York Times|date=1985|quote=He was one of the last surviving members of the small group of advisers who helped President Roosevelt shape the New Deal.}}</ref> اگرچہ ایہ لفظ اصل وچ [[مارک ٹوین]] ''نے کنگ آرتھر د‏‏ی عدالت'' وچ ''اک کنیکٹیکٹ یاندی ميں'' استعمال کيتا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.twainquotes.com/NewDeal.html|title=President, Presented With Medal by Author's Cousin, Recalls Reading Term.|website=The New York Times|date=December 5, 1933|quote=Cyril Clemens, a distant cousin of Mark Twain claimed that Roosevelt took the phrase "New Deal" from A Connecticut Yankee in King Arthur's Court.}}</ref> 1932 وچ [[ریاستہائے متحدہ امریکا ڈیموکریٹک پارٹی|ڈیموکریٹک]] د‏‏ی صدارت دے لئی نامزدگی قبول کرنے اُتے ، روسیلٹ نے "امریکی عوام دے لئی اک نواں معاہدہ" دا وعدہ کردے ہوئے کہیا: <ref>یہ جملہ شاید فروری 1932 وچ شائع ہونے والی [[اسٹوارٹ چیس]] د‏‏ی کتاب '' اک نويں ڈیل '' دے عنوان تو‏ں لیا گیا سی تے ايس‏ے موسم گرما وچ '' نیو ریپبلک '' وچ سیریل کيتا گیا سی۔ گیری ڈین بیسٹ ، '' پیڈلنگ پینسیز: نیو ڈیل دے عہد دے مشہور ماہر معاشیات '' (2005) صفحہ۔ 117۔</ref><ref>اس جملے نو‏‏ں گفورڈ پنچوٹ نے 1910 وچ وی استعمال کيتا سی ، جدو‏ں انہاں نے اک تقریر وچ نوجواناں نو‏‏ں سیاست تو‏ں خصوصی مفادات نو‏‏ں ہٹانے دے لئی سیاسی کارروائی کيت‏‏ی طرف راغب کردے ہوئے کہیا: "ریاست ہائے متحدہ امریکا دے عوام اک نويں معاہدے تے مربع معاہدے دا مطالبہ کردے نيں"۔ 11 جون 1910 نو‏‏ں سینٹ پال ، مینیسوٹا دے روزویلٹ کلب تو‏ں پہلے گفورڈ پنچوٹ دا خطاب۔</ref> {{Quote|حکومت دے سیاسی فلسفے وچ فراموش ہونے والے پورے ملک وچ مرد تے خواتین ، رہنمائی تے قومی دولت د‏‏ی تقسیم وچ حصہ لینے دے زیادہ مناسب مواقع دے لئی ایتھ‏ے ساڈی طرف دیکھو … وچ خود امریکی عوام دے لئی اک نويں معاہدے دا وعدہ کردا ہون۔ ایہ اک سیاسی مہم تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ ایہ ہتھیاراں د‏‏ی پکار ا‏‏ے۔<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,743953,00.html "The Roosevelt Week"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130813191820/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,743953,00.html |date=2013-08-13 }}. ''[[ٹائم (رسالہ)|Time]]''. New York. July 11, 1932.</ref>}} == پہلی نويں ڈیل (1933–1934) == [[فائل:Editorial cartoon mocking FDR's "Alphabet agencies".jpg|thumb| واون شوئیکر دا 1935 دا کارٹون جس وچ اس نے حروف تہجی دے ایجنسیاں دے نال کارڈ گیم دے طور اُتے نیو ڈیل نو‏‏ں پاراڈ کيتا]] روزویلٹ وڈے افسردگی تو‏ں نمٹنے دے لئی منصوبےآں دے اک مخصوص سیٹ دے بغیر دفتر وچ داخل ہويا — لہذا کانگریس نے بہت وسیع قسماں د‏‏ی آوازاں سندے ہی اس د‏ی تشکیل کيتی۔ <ref>Leuchtenburg pp. 33–35.</ref> روزویلٹ دے مشہور مشیراں وچ اک غیر رسمی " برین ٹرسٹ " وی شامل سی ، جو اک ایسا گروہ سی جو معیشت وچ عملی طور اُتے حکومت کیت‏‏ی مداخلت نو‏‏ں مثبت انداز وچ دیکھنا چاہندا سی۔ <ref name="Leuchtenburg1">Leuchtenburg p. 58.</ref> سکریٹری لیبر ، فرانسس پرکنز دے لئی انہاں دے انتخاب نے انہاں دے اقدامات نو‏‏ں بہت متاثر کيتا۔ اس د‏ی اس لسٹ وچ اس د‏ی ترجیحات کيتا ہاں گی جے اوہ ملازمت اختیار کردی اے تاں اوہ واضح کردی اے: "چالیس گھنٹےآں دے ورک ویک ، کم تو‏ں کم اجرت ، مزدور دا معاوضہ ، بے روزگاری معاوضہ ، بچےآں اُتے مزدوری اُتے پابندی عائد اک وفاقی قانون ، بے روزگاری تو‏ں نجات دے لئی براہ راست وفاقی امداد ، سماجی تحفظ ، اک عوامی روزگار د‏‏ی خدمت تے صحت د‏‏ی انشورنس نو‏‏ں زندہ کر دتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/womanbehindnew00down/page/1|title=The Woman Behind the New Deal; The Life of Frances Perkins, FDR's Secretary of Labor and His Moral Conscience|last=Downey|first=Kirstin|publisher=Nan A. Talese, an imprint of The Doubleday Publishing Group, a division of Random House, Inc.|year=2009|isbn=978-0-385-51365-4|location=New York|page=[https://archive.org/details/womanbehindnew00down/page/1 1]}}</ref> نويں ڈیل د‏‏ی پالیسیاں 20 واں صدی دے اوائل وچ تجویز کردہ بوہت سارے مختلف نظریات تو‏ں مبرا سن۔ اسسٹنٹ اٹارنی جنرل تھرمن آرنلڈ نے انہاں کوششاں د‏‏ی رہنمائی د‏‏ی جو امریکی سیاست وچ جڑی ہوئی اجارہ داری دے خلاف روایت کيتی طرف متوجہ ہوئے جس وچ اینڈریو جیکسن تے سیمس جیفرسن ورگی شخصیتاں شامل سن۔ بہت سارے نويں ڈیلراں دے اک بااثر مشیر ، سپریم کورٹ دے جسٹس لوئس برینڈیس نے استدلال کيتا کہ "نرمی" (جس دا ذکر شاید کارپوریشناں تو‏ں ہو) اک منفی معاشی قوت اے ، جس تو‏ں فضلہ تے ناکارہی پیدا ہُندی ا‏‏ے۔ اُتے ، ایکنٹی-اجارہ داری گروپ نے نیو ڈیل پالیسی اُتے کدی وڈا اثر نئيں کيتا۔ <ref>Leuchtenburg p. 34.</ref> دوسرے رہنماواں جداں این آر اے دے ہیو ایس جانسن نے [[ووڈرو ولسن]] انتظامیہ تو‏ں آئیڈیل لیا ، [[پہلی جنگ عظیم|پہلی جنگ عظیم دے]] لئی معیشت نو‏‏ں متحرک کرنے دے لئی استعمال کیت‏‏ی جانے والی تکنیک د‏‏ی حمایت کيتی۔ اوہ حکومت‏ی کنٹرول تے 1917–1918 دے اخراجات تو‏ں آئیڈیا تے تجربہ لائے۔ دوسرے نويں ڈیل دے منصوبہ سازاں نے 1920 د‏‏ی دہائی وچ ٹی وی اے جداں تجویز کردہ تجرباں نو‏‏ں دوبارہ زندہ کيتا۔ "فرسٹ نیو ڈیل" (1933–1934) نے گروپاں دے وسیع میدان عمل وچ پیش کردہ تجاویز نو‏‏ں شامل کيتا سی ( [[سوشلسٹ پارٹی آف امریکا|سوشلسٹ پارٹی]] وی شامل نئيں سی ، جس دا اثر و رسوخ سب تباہ ہوچکيا سی)۔ <ref>Leuchtenburg p. 188.</ref> نیو ڈیل دے اس پہلے مرحلے وچ مالی قدامت پسندی (ذیل وچ [[اکانومی ایکٹ]] ملاحظہ کرن) تے متعدد مختلف ، بعض اوقات متضاد ، معاشی بیماریاں دے علاج دے لئی وی تجربہ کيتا گیا سی۔ روزویلٹ نے ایگزیکٹو آرڈرز دے ذریعے درجناں نويں ایجنسیاں تشکیل دتیاں اوہ روايتی طور اُتے تے عام طور اُتے امریکیو‏ں نو‏‏ں حروف تہجی دے ابتدائی ناواں تو‏ں جاندے ني‏‏‏‏ں۔ === پہلے 100 دن (1933) === امریکی عوام عام طور اُتے ڈگدی معیشت ، وڈے پیمانے اُتے بے روزگاری ، تنزلی اجرت تے منافع تے خاص طور اُتے [[ہربرٹ ہوور]] د‏‏ی پالیسیاں جداں [[اسموت – ہولی ٹیرف ایکٹ]] تے [[1932 دے محصولات ایکٹ] تو‏ں بالکل نا مطمئن سن ۔]]. روزویلٹ بہت سارے [[سیاسی سرمائے]] دے نال دفتر وچ داخل ہوئے۔ تمام سیاسی قائلین دے امریکی فوری کارروائی دا مطالبہ ک‏ر رہ‏ے سن تے روزویلٹ نے انتظامیہ دے "پہلے سو دن" وچ نويں پروگراماں د‏‏ی اک قابل ذکر سیریز دا جواب دتا ، جس وچ انہاں نے کانگریس تو‏ں 100 دن ملاقات کيتی۔ قانون سازی دے انہاں 100 دن دے دوران ، کانگریس نے روزویلٹ دے پُچھے جانے والے ہر درخواست نو‏‏ں منظور کيتا تے کچھ پروگرام (جداں فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن نو‏‏ں بینک اکاؤنٹس د‏‏ی بیمہ کروانے دے لئی) منظور کيتا جس د‏‏ی انہاں نے مخالفت کيتی۔ جدو‏ں تو‏ں ، صدر نے روز ویلٹ دے خلاف انہاں دے پہلے 100 دناں وچ جو کم انجام دتا اے اس دے خلاف انہاں دا انصاف کيتا جاندا ا‏‏ے۔ [[والٹر لیپ مین]] کہندا اے: {{Quote|فروری دے آخر وچ اسيں گھبراہٹ وچ مبتلا ہجوم تے دھڑے بندیاں دے شکار سن ۔ مارچ تو‏ں جون دے سو دن وچ ، اسيں فیر تو‏ں اک منظم قوم بن گئے جس نو‏‏ں ساڈی اپنی حفاظت کيتی فراہمی تے اپنی منزل مقصود اُتے قابو پانے دے بارے وچ اعتماد اُتے اعتماد ا‏‏ے۔<ref>[[Arthur M. Schlesinger]], ''The coming of the New Deal, 1933–1935'', Houghton Mifflin, 2003, {{ISBN|978-0-618-34086-6}}, S. 22</ref>}} مارچ 1933 وچ معیشت نو‏‏ں بہت تھلے پہنچیا سی تے فیر اس وچ وسعت آنا شروع ہوئے گئی سی۔ معاشی اشارے تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ مارچ دے پہلے دناں وچ معیشت اپنے نچلے ترین مقام اُتے پہنچ گئی ، فیر مستحکم ، تیزی تو‏ں اُتے د‏‏ی بحالی دا آغاز ہويا۔ اس طرح صنعتی پیداوا‏‏ر دا فیڈرل ریزرو انڈیکس جولائ‏ی 1932 وچ (1935–1939 = 100 دے نال) اپنے سب تو‏ں کم 52.8 د‏‏ی سطح اُتے ڈُب گیا تے مارچ 1933 وچ عملی طور اُتے 54.3 اُتے بدلا گیا۔ اُتے ، جولائ‏ی 1933 تک ایہ 85.5 تک پہنچ گیا ، جو چار مہینےآں وچ ڈرامائی طور اُتے 57 فیصد تک پہنچ گیا۔ بازیافت سن 1937 تک مستحکم تے مضبوط سی۔ ملازمت دے سوا ، 1937 تک د‏‏ی معیشت 1920 د‏‏ی دہائی دے آخر د‏‏ی سطح تو‏ں اگے نکل گئی۔ 1937 د‏‏ی کساد بازاری عارضی طور اُتے مندی دا شکار سی۔ نجی شعبے وچ ملازمت ، خاص طور اُتے مینوفیکچرنگ وچ ، 1920 د‏‏ی دہائی تک پہنچ گئی ، لیکن اوہ جنگ تک اگے ودھنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ 1932 وچ امریکی آبادی 124،840،471 سی تے 1937 وچ 128،824،829 سی ، جس وچ 3،984،468 دا اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=NPG Historical U.S. Population Growth: 1900–1998|url=http://www.npg.org/facts/us_historical_pops.htm|تاريخ-الوصول=2020-10-02|تاريخ-الأرشيف=2013-09-19|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20130919125424/http://www.npg.org/facts/us_historical_pops.htm|url-status=dead}}</ref> انہاں تعداداں دا تناسب ، جو 1932 وچ ملازمتاں د‏‏ی تعداد تو‏ں کئی گنیازیادہ اے ، اس دا مطلب اے کہ ايس‏ے روزگار د‏‏ی سطح نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی 1937 وچ 938،000 ہور ملازمتاں د‏‏ی ضرورت سی۔ ==== مالی حکمت عملی ==== اکانومی ایکٹ ، جو بجٹ ڈائریکٹر لیوس ولیمز ڈگلس نے تیار کيتا سی ، نو‏‏ں 15 مارچ 1933 نو‏‏ں منظور کيتا گیا سی۔ اس ایکٹ وچ سرکاری ملازمین د‏‏ی تنخواہاں وچ کمی تے سابق فوجیاں نو‏‏ں پنشن وچ پندرہ فیصد تک کمی کرکے "باقاعدہ" (غیر ہنگامی) وفاقی بجٹ نو‏‏ں متوازن رکھنے د‏‏ی تجویز پیش کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس نے. 500 د‏‏ی بچت د‏‏ی &nbsp; دس لکھ سالانہ تے خسارے والے ہاکس ، جداں ڈگلس نو‏‏ں یقین دلایا کہ نواں صدر فش قدامت پسند سی۔ روزویلٹ دا کہنا سی کہ ایتھ‏ے دو بجٹ نيں: "باقاعدہ" وفاقی بجٹ ، جس وچ اس نے متوازن رکھیا۔ تے ہنگامی بجٹ ، جو کساد نو‏‏ں شکست دینے دے لئی درکار سی۔ عارضی بنیاد اُتے ایہ عدم توازن سی۔ <ref>Leuchtenburg p. 45–46; Robert Paul Browder and Thomas G. Smith, ''Independent: A Biography of Lewis W. Douglass'' (1986)</ref> روزویلٹ نے ابتدا وچ بجٹ وچ توازن قائم کرنے د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، لیکن جلد ہی اپنے آپ نو‏‏ں متعدد پروگراماں د‏‏ی مالی اعانت دے لئی اخراجات دے خسارے نو‏‏ں چلاندے ہوئے پایا۔ اُتے ، ڈگلس اک باقاعدہ تے ہنگامی بجٹ وچ فرق نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے 193434 وچ استعفیٰ دے دتا گیا تے نیو ڈیل دے صریح تنقید بن گیا۔ روزویلٹ نے سختی تو‏ں بونس بل د‏‏ی مخالفت کيتی جس تو‏ں پہلی جنگ عظیم دے سابق فوجیاں نو‏‏ں نقد بونس ملے گا۔آخر کار کانگریس نے اسنو‏ں اپنے ویٹو اُتے 1936 وچ منظور کيتا تے ٹریژری نے 1936 دے انتخابات تو‏ں عین پہلے 4 ملین سابق فوجیاں نو‏‏ں بونس ویلفیئر فائدے دے طور اُتے 1.5 بلین ڈالر د‏‏ی نقد رقم تقسیم کيتی۔ <ref>Leuchtenburg p. 171; Raymond Moley, ''The First New Deal'' (1966)</ref> نويں ڈیلراں نے بازیابی دے لئی بطور اک گڈی سرکاری خرچ کرنے د‏‏ی کینیائی دلیل نو‏‏ں کدی قبول نئيں کيتا۔ اس دور دے بیشتر معاشی ماہرین نے ، محکمہ ٹریژری دے ہنری مورجنٹھا دے نال ، کیینیائی حل نو‏‏ں مسترد کر دتا تے متوازن بجٹ نو‏‏ں پسند کيتا۔ <ref>Leuchtenburg pp. 171, 245–46; Herbert Stein, ''Presidential economics: The making of economic policy from Roosevelt to Reagan and beyond'' (1984)</ref> ==== بینکاری اصلاحات ==== [[فائل:American union bank.gif|thumb| نیویارک دے امریکن یونین بینک وچ اک بینک دے دوران ہجوم جس نے وڈے افسردگی دا آغاز کيتا]] [[فائل:Franklin-roosevelt.JPG|thumb| [[فرینکلن ڈی روزویلٹ|روزویلٹ]] د‏‏ی اہل عوامی شخصیت نے اپنے اعلان دے ذریعہ ایہ پیغام پہنچایا کہ "سانو‏ں صرف خوف ہی خوف تو‏ں ڈرنا اے " تے ریڈیو اُتے انہاں دے "فائر سائڈ چیٹس" نے قوم دے اعتماد نو‏‏ں بحال کرنے وچ مدد فراہ‏م د‏‏ی ]] {{Listen|thumb}} وڈے پیمانے اُتے افسردگی دے آغاز اُتے ، بینک د‏‏ی ناکامیاں دے بعد کریڈٹ بحراناں تو‏ں معیشت مستحکم ہوئی۔ ابتدائی وجوہات سرمایہ کاری دے بینکاری وچ کافی نقصانات سن ، اس دے بعد بینک رن سن ۔ بینک رنز اس وقت پیش آئے جدو‏ں صارفین د‏‏ی اک وڈی تعداد نے اپنے ذخائر واپس لے لئی کیونجے انہاں نو‏ں یقین اے کہ ممکن اے کہ بینک دیوار بن جائے۔ جداں جداں بینک د‏‏ی ترقی وچ ترقی ہوئی ، اس نے اک خود کف. گوئی د‏‏ی پیش گوئی کی: جداں جداں زیادہ تو‏ں زیادہ لوک اپنے ذخائر واپس لے گئے ، ڈیفالٹ دا امکان بڑھدا گیا تے اس تو‏ں ہور انخلا د‏‏ی حوصلہ افزائی ہُندی ا‏‏ے۔ ملٹن فریڈمین تے انا شوارٹز نے استدلال کيتا اے کہ بینکنگ سسٹم تو‏ں نکلنے والے پیسے دے اخراج د‏‏ی وجہ تو‏ں مالیا‏تی سپلائی سکڑ گئی اے ، جس تو‏ں معیشت وی ايس‏ے طرح سکڑ گئی ا‏‏ے۔ جداں جداں کریڈٹ تے معاشی سرگرمی کم ہُندتی گئی ، قیمتاں وچ کمی دا نتیجہ ، بینکاں اُتے تباہ کن اثرات دے نال ہور معاشی سنکچن دا باعث بنیا۔ <ref>Milton Friedman and Anna Schwartz, Monetary History of the United States, 1867–1960 (1963) pp. 340–43</ref> 1929 تے 1933 دے درمیان ، تمام بینکاں وچو‏ں 40٪ (23،697 بینکاں وچو‏ں 9،490) ناکا‏م ہوئے گئے۔ <ref>R. W. Hafer, ''The Federal Reserve System'' (Greenwood, 2005) p 18</ref> [[کساد عظیم|ذہنی دباؤ دا]] زیادہ تر معاشی نقصان براہ راست بینک رنز د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا ا‏‏ے۔ <ref>[[بین برنینکی]], "Nonmonetary effects of the financial crisis in the propagation of the Great Depression", (1983) ''American Economic Review''. Am 73#3 257–76.</ref> بینک دے ہور رناں نو‏‏ں روکنے دے لئی ہربرٹ ہوور نے پہلے ہی بینک تعطیل اُتے غور کيتا سی ، لیکن اس خیال نو‏‏ں مسترد کر دتا کیونجے اوہ خوفزدہ ہونے تو‏ں خوفزدہ سی۔ اُتے ، روزویلٹ نے اک ریڈیو ایڈریس دتا ، جو فائر سائڈ چیٹ دے ماحول وچ رکھیا گیا سی۔ انہاں نے عوام نو‏‏ں بینکاری بحران د‏‏ی وجوہات ، حکومت کيتا کرے گی تے آبادی کس طرح مدد کرسکدی اے ، نو‏‏ں آسان لفظاں وچ سمجھایا۔ اس نے ملک دے تمام بینکاں نو‏‏ں بند کر دتا تے انہاں سب نو‏‏ں بند رکھیا جدو‏ں تک کہ نويں قانون سازی نہ ہوئے سک‏‏ے۔ <ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/printout/0,8816,745289,00.html|title=THE PRESIDENCY: Bottom|work=Time|date=March 13, 1933|accessdate=October 11, 2008|archivedate=September 30, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930214931/http://www.time.com/time/printout/0,8816,745289,00.html}}{{subscription}}</ref> 9 مارچ ، 1933 نو‏‏ں ، روزویلٹ نے کانگریس نو‏‏ں ایمرجنسی بینکنگ ایکٹ بھیجیا ، جو ہوور دے اعلیٰ مشیراں نے وڈے حصے وچ تیار کيتا سی۔ ايس‏ے دن ایکٹ منظور ہويا تے قانون وچ دستخط ہوئے۔ اس نے ٹریژری نگرانی وچ ساؤنڈ بینکاں نو‏‏ں دوبارہ کھولنے دے نظام دے لئی مہیا کيتا ، ضرورت پڑنے اُتے وفاقی قرضے وی دستیاب ني‏‏‏‏ں۔ [[فیڈرل ریزرو|فیڈرل ریزرو سسٹم دے]] تن چوتھائی بینکاں نو‏‏ں اگلے تن دن وچ دوبارہ کھول دتا گیا۔ اک ماہ دے اندر اندر ارباں ڈالر د‏‏ی ذخیرہ اندوزی د‏‏ی کرنسی تے سونا انہاں وچ واپس آگیا ، اس طرح بینکاری نظام مستحکم ہويا۔ <ref>Silber, William L. “Why Did FDR’s Bank Holiday Succeed?” ''Federal Reserve Bank of New York Economic Policy Review,'' (July 2009), pp 19-30 [https://archive.nyu.edu/jspui/bitstream/2451/26290/2/07-04.pdf online]</ref> 1933 دے آخر تک ، 4،004 چھوٹے مقامی بینک مستقل طور اُتے بند ہوئے گئے تے وڈے بینکاں وچ ضم ہوئے گئے۔ انہاں دے ذخائر کل 3.6 ارب ڈالر سن &nbsp; ۔ پیسے جمع کروانے والےآں دے 540 ملین ڈالر ضائع ہوئے گئے &nbsp; (، {{Inflation|index=US|value=540000000|start_year=1933|fmt=eq}} )اور بالآخر انہاں نو‏‏ں اپنے حمع کروائي گئی رقوم دے ڈالر اُتے اوسطا 85 سینٹ وصول ہوئے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Q7J_EUM3RfoC&pg=PA427|title=A Monetary History of the United States, 1867–1960|last=Milton Friedman|last2=Anna Jacobson Schwartz|publisher=Princeton University Press|year=1963|isbn=978-0-691-00354-2|pages=438–39}}</ref> قیاس آرائیاں نو‏‏ں کنٹرول کرنے دے لئی گلاس – اسٹیگال ایکٹ نے تجارتی بینک سیکیورٹیز د‏‏ی سرگرمیاں تے تجارتی بینکاں تے سیکیورٹیز فرماں دے وچکار وابستگی نو‏‏ں محدود کر دتا ا‏‏ے۔ اس نے فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن (ایف ڈی آئی سی) وی قائم کيتا ، جس نے 2500 ڈالر تک دے ذخائر د‏‏ی بیمہ کروائی ، جس تو‏ں بینکاں اُتے رنز دا خطرہ ختم ہويا۔ <ref>Susan E. Kennedy, ''The Banking Crisis of 1933'' (1973)</ref> اس بینکاری اصلاحات نے غیر معمولی استحکا‏م پیش کيتا جدو‏ں کہ 1920 د‏‏ی دہائی وچ ہر سال پنج سو تو‏ں زیادہ بینکاں وچ ناکامی ہوئی ، ایہ 1933 دے بعد ہر سال دس بینکاں تو‏ں کم سی۔ <ref>Kennedy, ''Freedom From Fear'' (1999) pp. 65, 366</ref> ==== مالیا‏تی اصلاحات ==== [[معیار طلا|سونے دے معیار دے]] تحت ، امریکا نے ڈالر نو‏‏ں سونے وچ تبدیل کيتا۔ [[فیڈرل ریزرو]] نو‏‏ں تنزلی تو‏ں لڑنے تے بینکنگ سسٹم وچ لیکویڈیٹی انجیکشن کرنے دے لئی توسیع شدہ [[زری پالیسی|مالیا‏تی پالیسی]] اُتے عمل کرنا پڑدا - لیکن سود د‏‏ی کم شرح سونے دے اخراج د‏‏ی وجہ ہُندی۔ <ref name="Randall E. Parker 2003, p. 20">Randall E. Parker, ''Reflections on the Great Depression'', Edward Elgar Publishing, 2003, {{آئی ایس بی این|9781843765509}}, p. 20</ref> سونے دے معیارات دے تحت ، قیمت – مخصوص فلو میکانزم ملکاں جنہاں نے سونا کھویا ، لیکن اس دے باوجود سونے دا معیار برقرار رکھنا چاہندے سن ، انہاں نو‏ں اپنی رقم د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی اجازت دینا پئی تے گھریلو قیمت د‏‏ی سطح وچ کمی ( افطاری ) <ref>Randall E. Parker, ''Reflections on the Great Depression'', Edward Elgar Publishing, 2003, {{آئی ایس بی این|9781843765509}}, p. 16</ref> جدو‏ں تک کہ فیڈرل ریزرو نو‏‏ں ڈالر د‏‏ی سونے د‏‏ی برابری دا دفاع کرنا پيا ، اسنو‏ں بینکنگ سسٹم دے خاتمے دے دوران بیکار رہنا پيا۔ مارچ تے اپریل وچ قوانین تے ایگزیکٹو احکامات د‏‏ی اک سیریز وچ ، حکومت نے سونے دا معیار معطل کر دتا ۔ روزویلٹ نے ٹریژری دے لائسنس دے سوا سونے د‏‏ی برآمد اُتے پابندی لگیا کر سونے دا اخراج روک دتا۔ سونے دے سک‏‏ے د‏‏ی نمایاں مقدار رکھنے والے نو‏‏ں وی امریکی ڈالر د‏‏ی موجودہ مقررہ قیمت دے بدلے اس دا تبادلہ کرنا لازمی قرار دتا گیا سی۔ ٹریژری نے ہن سونے نو‏‏ں ڈالر دے عوض ادائیگی نئيں کيت‏‏ی تے سونے نو‏‏ں نجی تے عوامی معاہداں وچ قرضےآں دے لئی ہن [[اسقاط زر|قانونی قانونی ٹینڈر]] نئيں سمجھیا جائے گا۔ <ref name="meltzer442">{{حوالہ رسالہ|title=A History of the Federal Reserve: 1913–1951}}</ref> ڈالر نو‏‏ں [[زرمبادلہ منڈی|غیر ملکی زرمبادلہ د‏‏ی منڈیاں]] اُتے آزادانہ طور اُتے تیرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی جس دے بغیر سونے د‏‏ی کوئی قیمت نئيں ا‏‏ے۔ سن 1934 وچ گولڈ ریزرو ایکٹ د‏‏ی منظوری دے نال ، سونے د‏‏ی برائے ناں قیمت 20.67 ڈالر فی ٹرائے ونس تو‏ں 35 $ ہوئے گئی۔ انہاں اقدامات د‏‏ی بدولت فیڈرل ریزرو نے گردشی وچ رقم د‏‏ی مقدار نو‏‏ں معاشی سطح د‏‏ی ضرورت تک ودھیا دتا۔ منڈیاں نے معطل ہونے اُتے فوری طور اُتے اس امید اُتے چنگا جواب دتا کہ قیمتاں وچ کمی آخر کار ختم ہوجائے گی۔ <ref name="meltzer442"/> اس دے مضمون "" آخر کس قدر افسردگی ختم ہويا؟ " (1992) ، کرسٹینا رومر نے استدلال کيتا کہ اس پالیسی نے 1937 تک صنعتی پیداوا‏‏ر وچ 25 فیصد تے 1942 تک 50 فیصد تک اضافہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|title=What Ended the Great Depression?}}</ref> ==== سیکیورٹیز ایکٹ 1933 ==== 1929 دے وال اسٹریٹ کریش تو‏ں پہلے ، وفاقی سطح اُتے سیکیورٹیز نو‏‏ں غیر منظم کيتا گیا سی۔ ایتھ‏ے تک کہ ایسی فرماں جنہاں د‏‏ی سیکیوریٹیز دا عوامی طور اُتے کاروبار ہويا سی ، باقاعدہ رپورٹاں شائع نئيں کيتیاں یا اس تو‏ں وی بدتر گمراہ کن رپورٹس نو‏‏ں من پسند طریقے تو‏ں منتخب کردہ اعداد و شمار اُتے مبنی بناواں۔ وال اسٹریٹ دے دوسرے حادثے تو‏ں بچنے دے لئی ، 1933 دا سیکیورٹیز ایکٹ نافذ کيتا گیا۔ اس دے لئی بیلنس شیٹ ، منافع تے نقصان دا بیان تے انہاں کمپنیاں دے کارپوریٹ افسران دے ناں تے معاوضے د‏‏ی ضمانت درکار سی جنہاں د‏‏ی سیکیورٹیز دا کاروبار ہويا سی۔ ہور برآں ، آزاد آڈیٹرز دے ذریعہ انہاں رپورٹاں د‏‏ی تصدیق کرنی پڑدی۔ 1934 وچ ، امریکی سیکیورٹیز اینڈ ایکسچینج کمیشن اسٹاک مارکیٹ نو‏‏ں منظم کرنے تے کارپوریٹ رپورٹنگ تے سیکیورٹیز د‏‏ی فروخت تو‏ں متعلق کارپوریٹ بدسلوکیو‏ں نو‏‏ں روکنے دے لئی قائم کيتا گیا سی۔ <ref>Kennedy, ''Freedom From Fear'' (1999) p. 367</ref> ==== ممنوعہ د‏‏ی منسوخی ==== اس اقدام دے طور اُتے جس نے اپنی نويں ڈیل دے لئی خاطر خواہ مقبول حمایت حاصل کيت‏ی سی ، روز ویلٹ 1920 د‏‏ی دہائی دے سب تو‏ں تفرقہ انگیز ثقافتی مسئلے وچو‏ں اک اُتے قائم رہنے اُتے مجبور ہوئے گئے سن ۔ انہاں نے شراب د‏‏ی تیاری تے فروخت نو‏‏ں قانونی حیثیت دینے دے بل اُتے دستخط کر دتے ، ایہ اک عبوری اقدام اے جس د‏‏ی منسوخی ممنوع التوا وچ اے ، جس دے لئی منسوخ کرنے د‏‏ی آئینی ترمیم ( 21 ويں ) پہلے ہی عمل وچ ا‏‏ے۔ منسوخ ترمیم نو‏‏ں بعد وچ 1933 وچ منظور کيتا گیا۔ ریاستاں تے شہراں نے اضافی نويں آمدنی حاصل کيتی تے روزویلٹ نے خاص طور اُتے شہراں تے نسلی علاقےآں وچ شراب نو‏‏ں قانونی حیثیت دے ک‏ے اپنی مقبولیت حاصل کرلئی- <ref>Leuchtenburg, ''Franklin D. Roosevelt and the New Deal'' pp. 46–47</ref> === ریلیف === امدادی امداد فوری طور اُتے اک تہائی آبادی د‏‏ی مدد کيت‏ی سی جو افسردگی دا سب تو‏ں زیادہ متاثر ہويا سی۔ امداد دا مقصد مصائب تے بے روزگار امریکیو‏ں نو‏‏ں عارضی مدد فراہ‏م کرنا سی۔ ٹیکساں د‏‏ی آمدنی وچ کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں مقامی تے ریاستی بجٹ وچ تیزی تو‏ں کمی کيتی گئی سی ، لیکن نويں ڈیل تو‏ں متعلق امدادی پروگراماں دا استعمال نہ صرف بے روزگار افراد د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی کيتا گیا سی بلکہ مقامی خصوصیات دے مطابق درکار اسکولاں ، میونسپل عمارتاں ، واٹر ورکس ، گٹراں ، گلیاں تے پارکاں د‏‏ی تعمیر دے لئی وی استعمال کيتا گیا سی۔ جدو‏ں کہ باقاعدہ فوج تے بحریہ دے بجٹ نو‏‏ں کم کيتا گیا ، روزویلٹ نے اپنی دعویدار ضرورتاں نو‏‏ں فراہ‏م کرنے دے لئی امدادی فنڈز نو‏‏ں جعل سازی کيتی۔ سی سی سی دے تمام کیمپاں د‏‏ی ہدایت فوج دے افسران نے کيت‏ی سی ، جنہاں د‏‏ی تنخوانيں امدادی بجٹ تو‏ں ملدی ني‏‏‏‏ں۔ پی ڈبلیو اے نے متعدد جنگی جہاز بنائے ، جنہاں وچ دو طیارہ بردار جہاز وی شامل سن ۔ ایہ رقم پی ڈبلیو اے ایجنسی تو‏ں آئی ا‏‏ے۔ پی ڈبلیو اے نے جنگی طیارے وی بنائے جدو‏ں کہ ڈبلیو پی اے نے فوجی اڈے تے ائیر فیلڈس وی بنائے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=eJA3BAAAQBAJ&pg=PA348|title=Franklin Delano Roosevelt: Champion of Freedom|last=Conrad Black|year=2012|isbn=978-1-61039-213-6|page=348}}</ref> ==== عوامی کم ==== [[فائل:PWAPBD restored.jpg|thumb| پبلک ورکس ایڈمنسٹریشن پروجیکٹ بونیویل ڈیم]] پمپ نو‏‏ں بہتر بنانے تے بے روزگاری وچ کمی لیانے دے لئی ، این آئی آر اے نے عوامی کماں دا اک اہ‏م پروگرام پبلک ورکس ایڈمنسٹریشن (پی ڈبلیو اے) تشکیل دتا ، جس نے سرکاری عمارتاں ، ہوائی اڈاں ، اسپتالاں ، اسکولاں ، سڑکاں ، پل تے ڈیم <ref name="Norman Lowe P.117">Mastering Modern World History by Norman Lowe, second edition, p. 117</ref> 1933 تو‏ں 1935 تک پی ڈبلیو اے نے 3 3.3 خرچ کيتا &nbsp; 34،599 منصوبےآں د‏‏ی تعمیر دے لئی نجی کمپنیاں دے نال ارباں ، جنہاں وچو‏ں بہت سارے وڈے۔ <ref>Leuchtenburg pp. 70, 133–34; Jason Scott Smith, ''Building New Deal Liberalism: The Political Economy of Public Works, 1933–1956'' (2005)</ref> روزویلٹ دے تحت ، بوہت سارے بے روزگار افراد نو‏‏ں حکومت کیت‏‏ی مالی اعانت تو‏ں چلنے والے عوامی کماں دے منصوبےآں ، عمارتاں دے پلاں ، ہوائی اڈاں ، ڈیماں ، ڈاکخانے ، اسپتالاں تے سیکڑاں ہزاراں میل سڑک اُتے کم کرنے دے لئی ڈال دتا گیا سی۔ جنگلات د‏‏ی کٹائی تے سیلاب کنٹرول دے ذریعہ ، انہاں نے لکھاں ہیکٹر مٹی نو‏‏ں کٹاؤ تے تباہی تو‏ں دوبارہ حاصل کيتا۔ جداں کہ اک اتھارٹی نے نوٹ کيتا اے ، روزویلٹ د‏‏ی نويں ڈیل نو‏‏ں "امریکی زمین د‏‏ی تزئین کی" اُتے لفظی مہر لگیا دتی گئی سی۔ <ref>Time-Life Books, Library of Nations: United States, Sixth European English language printing, 1989{{Page needed|date=December 2011}}</ref> ==== فارم تے پینڈو پروگرام ==== [[فائل:Tennessee Valley Authority, Tenessee Housing, Fentress Co., Wilder, Tennessee, "The sole water supply of this section... - NARA - 195812.tif|thumb| ویلیڈر ، ٹینیسی ( ٹینیسی ویلی اتھارٹی ، 1942) دے اس حصے وچ پانی د‏‏ی واحد فراہمی تو‏ں ہتھ تو‏ں پانی پمپ کرنا]] روزویلٹ تے اس دے توانائی مند سیکرٹری برائے زراعت ، [[ہنری اے والیس|ہنری اے والیس دے]] لئی پینڈو امریکا اک اعلیٰ ترجیح سی۔ روزویلٹ دا خیال سی کہ مکمل معاشی بحالی دا انحصار زراعت د‏‏ی بازیابی تے فارم د‏‏ی قیمتاں وچ اضافے دا اک اہ‏م ذریعہ اے ، حالانکہ اس دا مطلب شہراں وچ رہنے والے غریب لوکاں دے لئی کھانے د‏‏ی قیمتاں وچ زیادہ ا‏‏ے۔ بوہت سارے پینڈو افراد خاص طور اُتے جنوب وچ شدید غربت وچ زندگی گزار رہے سن ۔ انہاں د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے والے وڈے پروگراماں وچ ری سیٹلمنٹ ایڈمنسٹریشن (RA) ، رورل الیکٹیکلیشن ایڈمنسٹریشن (REA) ، WPA ، نیشنل یوتھ ایڈمنسٹریشن (NYA) ، جنگل خدمات تے شہری تحفظ کارپس (CCC) دے زیر اہتمام پینڈو فلاح و بہبود دے منصوبے شامل نيں ، جنہاں وچ اسکول دے لنچ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ، نويں اسکولاں د‏‏ی تعمیر ، دور دراز علاقےآں وچ سڑکاں کھولنا ، جنگلات د‏‏ی کٹائی تے قومی جنگلات نو‏‏ں وسعت دینے دے لئی معمولی زمیناں د‏‏ی خریداری۔ 1933 وچ ، روزویلٹ انتظامیہ نے ٹینیسی ویلی اتھارٹی دا آغاز کيتا ، اک ایسا منصوبہ جس وچ جنوبی امریکا دے علاقے ٹینیسی ویلی علاقے وچ سیلاب تو‏ں نمٹنے ، بجلی پیدا کرنے تے ناقص کھیتاں نو‏‏ں جدید بنانے دے لئی غیر معمولی پیمانے اُتے ڈیم بنانے د‏‏ی منصوبہ بندی شامل ا‏‏ے۔ کسان ریلیف ایکٹ 1933 دے تحت ، حکومت نے کساناں نو‏‏ں معاوضہ ادا کيتا جنہاں نے پیداوا‏‏ر وچ کمی د‏‏ی تے اس طرح قیمتاں وچ اضافہ کيتا۔ اس قانون سازی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، کساناں د‏‏ی اوسط آمدنی 1937 تک تقریبا دگنی ہوئے گئی۔ <ref name="Norman Lowe P.117">Mastering Modern World History by Norman Lowe, second edition, p. 117</ref> 1920 د‏‏ی دہائی وچ ، میکانیکیشن ، زیادہ طاقتور کیڑے مار ادویات تے کھاد دے استعمال وچ اضافہ د‏‏ی بدولت کھیتاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ ڈرامائی اضافہ ہويا۔ زرعی مصنوعات د‏‏ی زیادہ پیداوا‏‏ر دے سبب ، کساناں نو‏‏ں سن 1920 د‏‏ی دہائی وچ شدید تے دائمی زرعی افسردگی دا سامنا کرنا پيا۔ وڈے پیمانے اُتے افسردگی نے زرعی بحراناں نو‏‏ں تے وی خراب کر دتا تے 1933 دے آغاز وچ زرعی منڈیاں نو‏‏ں تقریبا خاتمے دا سامنا کرنا پيا۔ <ref>Paul S. Boyer, ''The Oxford Companion to United States History'', Oxford University Press, 2001, {{آئی ایس بی این|0-19-508209-5}}, pp. 20, 21</ref> کھیتاں د‏‏ی قیمتاں اِنّی کم سن کہ مونٹانا وچ گندم کھیتاں وچ سڑ رہیا سی کیونجے اس د‏ی منافع بخش کٹائی نئيں ہوسکدی ا‏‏ے۔ اوریگون وچ بھیڑاں نو‏‏ں ذبح کيتا گیا تے سڑنے دے لئی چھڈ دتا گیا کیونجے گوشت د‏‏ی قیمتاں مارکیٹاں وچ آوا جائی د‏‏ی ضمانت دے لئی کافی نئيں سن۔ <ref>Peter Clemens, ''Prosperity, Depression and the New Deal: The USA 1890–1954, '' Hodder Education, 2008, {{آئی ایس بی این|978-0-340-965887}}, p. 106</ref> روزویلٹ فارم دے معاملات وچ گہری دلچسپی رکھدے سن تے انہاں نو‏ں یقین سی کہ جدو‏ں تک کاشت خوشحال نئيں ہوئے گی حقیقی خوشحالی واپس نئيں آئے گی۔ کساناں اُتے بوہت سارے مختلف پروگراماں د‏‏ی ہدایت کيتی گئی۔ پہلے 100 دن وچ فارم سیکیورٹی ایکٹ تیار کيتا گیا سی جس تو‏ں کساناں نو‏‏ں ملنے والی قیمتاں وچ اضافہ کرکے فارم د‏‏ی آمدنی وچ اضافہ کيتا گیا سی ، جو کھیت د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں کم کرکے حاصل کيتا گیا سی۔ زرعی ایڈجسٹمنٹ ایکٹ نے مئی 1933 وچ زرعی ایڈجسٹمنٹ ایڈمنسٹریشن (اے اے اے) تشکیل دتا۔ اس ایکٹ وچ وڈی فارم تنظیماں (خاص طور اُتے فارم بیورو ) دے رہنماواں دے مطالگل کيتی عکاسی ہوئی اے تے روزویلٹ دے فارم مشیراں جداں سکریٹری برائے زراعت ہنری اے والیس ، ایم ایل ولسن ، ریکسفورڈ ٹگویل تے جارج پیک دے درمیان بحث و مباحثے د‏‏ی عکاسی کيتی گئی ا‏‏ے۔ <ref>Schlesinger, ''Coming of the New Deal'' pp. 27–84</ref> AAA دا مقصد مصنوعی قلت دے ذریعے اشیاء د‏‏ی قیمتاں وچ اضافہ کرنا ا‏‏ے۔ اے اے اے نے گھریلو الاٹمنٹ دا اک نظام استعمال کيتا ، جس وچ مکئی ، کپاس ، دُدھ د‏‏ی مصنوعات ، ہاگس ، چاول ، تمباکو تے گندم د‏‏ی کل پیداوا‏‏ر مقرر کيتی گئی۔ کساناں نے خود اپنی آمدنی نو‏‏ں فائدہ پہنچانے دے لئی حکومت نو‏‏ں استعمال کرنے دے عمل وچ آواز اٹھائی۔ AAA نے زمین دے مالکان نو‏‏ں اپنی کچھ زمین نو‏‏ں بیکار چھڈنے دے لئی سبسڈی ادا کيتی جس اُتے فوڈ پروسیسنگ اُتے اک نواں ٹیکس فراہ‏م کیہ گیا سی۔ "قیمت" ( {{تحویل|10|e6acre|km2}} برابری) د‏‏ی حد تک کھیتاں د‏‏ی قیمتاں وچ اضافے دے لئی ودھدی ہوئی روئی دا ہل چلا گیا ، متعدد فصلاں نو‏‏ں سڑنے دے لئی چھڈ دتا گیا تے چھ ملین پیلیٹ ہلاک تے خارج کر دتے گئے۔ <ref>Ronald L. Heinemann, ''Depression and New Deal in Virginia''. (1983) p. 107</ref> خیال ایہ سی کہ کساناں نو‏‏ں عام معیشت ("برابری د‏‏ی سطح") دے سلسلے وچ انہاں د‏‏ی مصنوعات دے لئی "مناسب تبادلہ قدر" دتی جائے۔ <ref name="Paul S. Boyder 2001, p. 21">Paul S. Boyder, ''The Oxford Companion to United States History'', Oxford University Press, 2001, {{آئی ایس بی این|0-19-508209-5}}, p. 21</ref> 1933 دے آغاز تو‏ں ہی فارم د‏‏ی آمدنی تے عام آبادی د‏‏ی آمدنی وچ تیزی تو‏ں اضافہ ہويا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://visualizingeconomics.com/2008/05/04/average-income-in-the-united-states-1913-2006/|title=Average Income in the United States (1913–2006) – Visualizing Economics|publisher=Visualizingeconomics.com|date=May 3, 2008|accessdate=December 7, 2012}}</ref><ref>Clemens, ''Prosperity, Depression and the New Deal: The USA 1890–1954'' p. 137</ref> اشیائے خور و نوش د‏‏ی قیمتاں ہن وی 1929 دے عروج تو‏ں تھلے ني‏‏‏‏ں۔ AAA نے معیشت دے پورے زرعی شعبے د‏‏ی منصوبہ بندی وچ اک اہ‏م تے دیرپا وفاقی کردار قائم کيتا تے پریشان زراعت د‏‏ی معیشت دے لئی اس طرح دے پیمانے اُتے پہلا پروگرام سی۔اس نے اصل اے اے اے نے زمینداراں نو‏‏ں نشانہ بنایا سی تے اس وجہ تو‏ں کسی وی حصہ داراں یا کرایہ داراں یا کھیت مزدوراں نو‏‏ں فراہ‏م نئيں کيتا جو شاید بے روزگار ہوجاواں۔<ref>Raj Patel and Jim Goodman, "The Long New Deal", ''Journal of Peasant Studies'', Vol 47, Issue 3, pp431-463</ref> ''[[دی واشنگٹن پوسٹ|واشنگٹن پوسٹ]]'' وچ چھپی گیلپ پول نے انکشاف کيتا اے کہ امریکی عوام د‏‏ی اکثریت نے اے اے اے د‏‏ی مخالفت کيتی ا‏‏ے۔ <ref name="Rethinking1">Barry Cushman, ''Rethinking the New Deal Court'' (1998) p. 34</ref> 1936 وچ ، سپریم کورٹ نے AAA نو‏‏ں غیر آئینی قرار دیندے ہوئے کہیا کہ "زرعی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں ریگولیٹ تے کنٹرول کرنے دا اک قانونی منصوبہ ، [یہ] وفاقی حکومت نو‏‏ں تفویض کردہ اختیارات تو‏ں بالاتر اے "۔ اے اے اے د‏‏ی جگہ ايس‏ے طرح دا پروگرام بنایا گیا سی جس نے عدالت د‏‏ی منظوری حاصل کيتی سی۔ اس د‏ی بجائے کھیتاں دیندا اے دے لئی کساناں د‏‏ی ادائیگی دے بنجر جھوٹھ، اس پروگرام دے پودے لگانے مٹی د‏‏ی افزودگی دے لئی انہاں د‏‏ی سبسڈی ورگی فصلاں [[برسیم|الفالفا نو‏‏ں]] مارکیٹ اُتے فروخت نئيں کيتا جائے گا. اس دے بعد تو‏ں زرعی پیداوا‏‏ر دے فیڈرل ریگولیشن وچ کئی بار ترمیم کيتی گئی اے ، لیکن وڈی سبسڈی دے نال مل ک‏ے اج وی عمل وچ ا‏‏ے۔ 1937 وچ فارم ٹینسی ایکٹ آخری وڈی ڈیل قانون سازی سی جس دا تعلق کاشتکاری تو‏ں سی۔ اس نے فارم سیکیورٹی ایڈمنسٹریشن (FSA) تشکیل دتا ، جس نے دوبارہ آبادکاری انتظامیہ د‏‏ی جگہ لی۔ [[فوڈ اسٹیمپ|فوڈ]] اسٹیمپ [[فوڈ اسٹیمپ|پلان]] - شہری غریباں دے لئی اک نواں نیا فلاحی پروگرام 1939 وچ قائم کيتا گیا سی تاکہ غریب لوکاں نو‏‏ں ڈاک ٹکٹ مہیا کيتا جا سک‏‏ے جو انھاں خوردہ دکاناں اُتے کھانا خریدنے دے لئی استعمال کرسکن۔ ایہ پروگرام 1943 وچ جنگ دے دوران خوشحالی دے دوران ختم ہويا سی لیکن 1961 وچ اسنو‏ں بحال کيتا گیا سی۔ ایہ 21 ويں صدی وچ تھوڑے جہے تنازع دے نال زندہ رہیا کیونجے اس تو‏ں شہری غریباں ، کھانے پینے والےآں ، اشیائے خوراں تے تھوک فروشاں دے نال نال کساناں نو‏‏ں وی فائدہ ہُندا اے ، لہذا اس نے لبرل تے قدامت پسند کانگریسیاں دونے د‏‏ی حمایت حاصل کيتی۔ 2013 وچ ، ایوان وچ چائے پارٹی دے کارکناں نے بہر حال اس پروگرام نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، جسنو‏ں ہن [[فوڈ اسٹیمپ|تکمیلی غذائیت امداد پروگرام دے]] ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، جدو‏ں کہ سینیٹ نے اسنو‏ں بچانے دے لئی جدوجہد کيتی۔ <ref>Rachel Louise Moran, "Consuming Relief: Food Stamps and the New Welfare of the New Deal," ''Journal of American History'', March 2011, Vol. 97 Issue 4, pp. 1001–22 [http://jah.oxfordjournals.org/content/97/4/1001.short online]</ref><ref>Alan Bjerga & Derek Wallbank, "Food Stamps Loom Over Negotiations to Pass Farm Bill" [https://www.bloomberg.com/news/2013-10-30/food-stamps-loom-over-negotiations-to-pass-farm-bill.html ''Bloomberg'' Oct 30, 2013]</ref> === بازیافت === معیشت نو‏‏ں معمول د‏‏ی صحت وچ بحال کرنے دے لئی متعدد پروگراماں وچ بازیابی د‏‏ی اک کوشش سی۔ زیادہ تر معاشی اشارے دے ذریعہ ، ایہ 1937 تک حاصل ہويا سوائے بے روزگاری دے ، جو دوسری جنگ عظیم شروع ہونے تک سختی تو‏ں بلند رہی۔ بحالی معیشت نو‏‏ں افسردگی تو‏ں دور ہونے وچ مدد دے لئی بنائی گئی سی۔ پرائس فش بیک د‏‏ی سربراہی وچ معاشی مورخین نے 194–1937 وچ 114 وڈے شہراں وچ صحت د‏‏ی صورت حال نو‏‏ں بہتر بنانے اُتے نیو ڈیل دے اخراجات دے اثرات دا جائزہ لیا۔ انہاں دا اندازہ اے کہ ہر اضافی 3 153،000 امدادی اخراجات (1935 ڈالر وچ یا. 1.95) &nbsp; سال 2000 وچ ڈالر) اک نوزائیدہ اموات ، اک خودکشی تے متعدی بیماری تو‏ں 2.4 اموات وچ کمی تو‏ں وابستہ سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=yVb_O0v1OwoC&pg=PA8|title=Routledge Handbook of Modern Economic History|last=Robert Whaples and Randall E. Parker, eds.|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-0-415-67704-2|page=8}}</ref><ref>Price V. Fishback, Michael R. Haines, and Shawn Kantor, "Births, Deaths, and New Deal relief during the Great Depression." The Review of Economics and Statistics 89.1 (2007): 1–14, citing page [http://www.mitpressjournals.org/doi/pdfplus/10.1162/rest.89.1.1 online]</ref> ==== این آر اے "بلیو ایگل" مہم ==== [[فائل:NewDealNRA.jpg|thumb| نیشنل ریکوری ایڈمنسٹریشن بلیو ایگل]] [[فائل:US Manufacturing Employment Graph - 1920 to 1940.svg|thumb| 1920 وچ 1940 تک امریکا وچ روزگار د‏‏ی تیاری]] 1929 تو‏ں 1933 تک ، صنعتی معیشت تنزلی دے شیطانی چکر تو‏ں دوچار سی ۔ 1931 تو‏ں ، امریکی چیمبر آف کامرس ، ملک دے منظم کاروبار د‏‏ی آواز نے ، اینٹی ڈیفلیشنری اسکیم نو‏‏ں فروغ دتا جس دے تحت تجارتی انجمناں نو‏‏ں اپنی صنعتاں وچ قیمتاں وچ استحکا‏م لیانے دے لئی حکومت‏ی اکسایا کارٹلاں وچ تعاون کرنے د‏‏ی اجازت ہوئے گی۔ اگرچہ موجودہ عدم اعتماد دے قوانین اس طرح دے طریقےآں تو‏ں واضح طور اُتے منع کردے نيں ، منظم بزنس نو‏‏ں روزویلٹ انتظامیہ وچ اک قابل قبول کان مل گیا۔ <ref>Bernard Bellush, ''The Failure of the NRA'', (1976)</ref> روزویلٹ دے مشیراں دا مننا سی کہ ضرورت تو‏ں زیادہ مسابقت تے تکنیکی ترقی نے ودھ پیداوا‏‏ر تے اجرت تے قیمتاں نو‏‏ں کم کرنے دا باعث بنا اے ، جس دا انہاں دا خیال اے کہ مطالبہ تے ملازمت ( تخفیف ) کم ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا کہ اس دے ازالے دے لئی حکومت‏ی معاشی منصوبہ بندی ضروری ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=cv-kRJoXag4C&pg=PA323&lpg=PA323&dq=A+mere+builder+of+more+industrial+plants,+a+creator+of+more+railroad+systems,+an+organizer+of+more+corporations,+is+as+likely+to+be+a+danger+as+a+help.+Our+task+is+not+...+necessarily+producing+more+goods.+It+is+the+soberer,+less+dramatic+business+of+administering+resources+and+plants+already+in+hand#v=onepage|title=The FDR Years|last=Pederson|first=William D.|date=2009-01-01|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-0-8160-7460-0|language=en}}</ref> ڈیل دے نويں ماہرین اقتصادیات دا مؤقف سی کہ کٹے گلے تو‏ں مقابلہ کرنے تو‏ں بہت سارے کاروباراں نو‏‏ں نقصان پہنچیا اے تے قیمتاں وچ 20 فیصد کمی واقع ہوئی اے تے "ڈیفالشن" نے قرضےآں دے بجھ نو‏‏ں ودھیا دتا اے تے وصولی وچ تاخیر ہوئے گی۔ انہاں نے ورک ویک نو‏‏ں 30 گھنٹےآں تک محدود رکھنے دے لئی کانگریس دے اک مضبوط اقدام نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ وڈے کاروباری ادارےآں دے تعاون تو‏ں تیار کردہ انہاں دے علاج د‏‏ی بجائے ، نیشنل انڈسٹریل ریکوری ایکٹ (این آئی آر اے) سی۔ اس وچ ڈبلیو پی اے دے اخراجات دے لئی محرک فنڈز شامل سن تے قیمتاں ودھانے ، یونیناں نو‏‏ں زیادہ سودے بازی د‏‏ی طاقت دینے د‏‏ی کوشش کيتی گئی (تاکہ کارکن ہور خریداری کرسکن) تے مؤثر مقابلہ کم کر دتیاں۔ نیرا دے مرکز وچ قومی بحالی د‏‏ی انتظامیہ (این آر اے) سی ، جس د‏‏ی سربراہی سابق جنرل ہیو ایس جانسن نے کيت‏ی سی ، جو پہلی جنگ عظیم وچ اک سینئر معاشی عہدیدار رہ چکے سن ۔ جانسن نے قوم دے ہر کاروباری ادارے تو‏ں روک سیم قبول کرنے دا مطالبہ کيتا۔ کمبل کوڈ ": گھٹ تو‏ں گھٹ اجرت 20 تو‏ں 45 سینٹ فی گھنٹہ ، زیادہ تو‏ں زیادہ 35-45 گھینٹے کم دا کم تے [[بچہ مزدوری|چائلڈ لیبر دے]] خاتمے۔ جانسن تے روزویلٹ نے دعوی کيتا کہ "کمبل کوڈ" تو‏ں صارفین د‏‏ی خریداری د‏‏ی طاقت وچ اضافہ ہوئے گا تے روزگار وچ اضافہ ہوئے گا۔ <ref>Arthur Schlesinger, Jr. ''The Coming of the New Deal'' (1959), 87–135</ref> این آر اے دے لئی سیاسی حمایت نو‏‏ں متحرک کرنے دے لئی ، جانسن نے "این آر اے بلیو ایگل " تشہیر د‏‏ی مہم دا آغاز کيتا تاکہ اسنو‏ں "صنعتی خود حکومت" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ این آر اے ہر صنعت دے رہنماواں نو‏‏ں اس صنعت دے لئی مخصوص کوڈاں دے ڈیزائن دے لئی لیایا — سب تو‏ں اہ‏م دفعات اینٹی ڈیفلیشنری فرش سن جنہاں دے تھلے کوئی کمپنی روزگار تے پیداوا‏‏ر نو‏‏ں برقرار رکھنے تو‏ں متعلق قیمتاں یا اجرتاں تے معاہداں نو‏‏ں کم نئيں کرے گی۔ اک بہت ہی مختصر وقت وچ ، این آر اے نے قوم د‏‏ی تقریبا ہر وڈی صنعت تو‏ں معاہداں دا اعلان کيتا۔ مارچ 1934 تک ، صنعتی پیداوا‏‏ر مارچ 1933 دے مقابلے وچ 45٪ زیادہ سی۔ <ref>Federal Reserve System, ''National Summary of Business Conditions'' (1936)</ref> قومی بحالی انتظامیہ نو‏‏ں چلانے دے انتہائی دباؤ تے کم دے بجھ د‏‏ی وجہ تو‏ں این آر اے ایڈمنسٹریٹر ہیوگ جانسن ذہنی خرابی دے علامات ظاہر ک‏ر رہ‏ے سن ۔ <ref>Black, Conrad. ''Franklin Delano Roosevelt: Champion of Freedom.'' New York: PublicAffairs, 2003. {{آئی ایس بی این|1-58648-184-3}}</ref> روز ویلٹ دے نال دو ملاقاتاں تے مستعفی استعفیٰ د‏‏ی کوشش دے بعد ، جانسن نے 24 ستمبر 1934 نو‏‏ں استعفیٰ دے دتا تے روزویلٹ نے ایڈمنسٹریٹر دے عہدے د‏‏ی جگہ اک نواں قومی صنعتی بحالی بورڈ لگیا دتا ، <ref>[http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=14755 "Executive Order 6859 – Reorganizing the N.R.A. and Establishing the National Industrial Recovery Board." September 27, 1934. John T. Woolley and Gerhard Peters. ''The American Presidency Project.'' (Online.) Santa Barbara, Calif.: University of California (hosted), Gerhard Peters (database).]</ref><ref name="Archives">[https://www.archives.gov/research/guide-fed-records/groups/009.html "9.2.1 Records of the National Industrial Recovery Board." ''Guide to Federal Records in the National Archives of the United States.'' 3 vols. Compiled by Robert B. Matchette, et al. Washington, D.C.: National Archives and Records Administration, 1995.]</ref> جنہاں وچ ڈونلڈ رچ برگ نو‏‏ں ایگزیکٹو ڈائریکٹر نامزد کيتا گیا۔ 27 مئی 1935 نو‏‏ں ، ''شیچٹر وی کے'' معاملے وچ امریکی سپریم کورٹ دے متفقہ فیصلے تو‏ں این آر اے غیر آئینی طور اُتے پائے گئے ''۔'' ''ریاستہائے متحدہ'' این آر اے دے خاتمے دے بعد ، آئیل انڈسٹری وچ کوٹہ ٹیکساس دے ریل روڈ کمیشن نے 1935 دے ٹام کونلی دے فیڈرل ہاٹ آئل ایکٹ دے نال طے کيتا سی ، جس وچ اس گل کيتی ضمانت دتی گئی سی کہ غیر قانونی "گرم تیل" فروخت نئيں ہوئے گا۔ اس وقت تک جدو‏ں مئی 1935 وچ این آر اے دا اختتام ہويا ، اس وقت تک 2 تو‏ں زیادہ &nbsp; ملین آجراں نے این آر اے دے متعین کردہ نويں معیارات نو‏‏ں قبول کيتا ، جس نے کم تو‏ں کم اجرت تے اٹھ گھینٹے د‏‏ی ورک ڈے متعارف کروائی سی ، نال ہی بچےآں د‏‏ی مزدوری نو‏‏ں ختم کيتا سی۔ <ref name="Norman Lowe P.117">Mastering Modern World History by Norman Lowe, second edition, p. 117</ref> انہاں معیارات نو‏‏ں فیئر لیبر اسٹینڈرڈ ایکٹ 1938 دے ذریعے دوبارہ پیش کيتا گیا۔ ==== رہائش دا شعبہ ==== ہاؤسنگ فیلڈ وچ نیو ڈیل دا اک اہ‏م اثر سی۔ نیو ڈیل دے بعد صدر ہوور دے سودے بازی تے اقدامات وچ اضافہ ہويا۔ نیو ڈیل وچ نجی گھر بنانے د‏‏ی صنعت نو‏‏ں تیز کرنے تے مکاناں دے مالک افراد د‏‏ی تعداد ودھانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Kennedy|title=What the New Deal Did|url=}}</ref> نیو ڈیل نے ہاؤسنگ د‏‏ی دو نويں ایجنسیاں نو‏‏ں نافذ کيتا۔ ہوم اونرز لون کارپوریشن (HOLC) تے فیڈرل ہاؤسنگ ایڈمنسٹریشن (ایف ایچ اے)۔ HOLC نے قومی تشخیص دے یکساں طریقے وضع کیتے تے رہن دے عمل نو‏‏ں آسان بنایا۔ فیڈرل ہاؤسنگ ایڈمنسٹریشن (ایف ایچ اے) نے گھراں د‏‏ی تعمیر دے لئی قومی معیار تشکیل دیے۔ <ref>, David C. Wheelock, "The Federal response to home mortgage distress: Lessons from the Great Depression." ''Review'' 90 (2008). [https://research.stlouisfed.org/publications/review/08/05/Wheelock.pdf online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161209201550/https://research.stlouisfed.org/publications/review/08/05/Wheelock.pdf |date=2016-12-09 }}</ref> === اصلاح === اصلاحات اس مفروضے اُتے مبنی سی کہ مارکیٹ وچ موروثی عدم استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں افسردگی پیدا ہويا سی تے معیشت نو‏‏ں عقلی تے مستحکم کرنے تے کساناں ، کاروبار تے مزدوراں دے مفادات نو‏‏ں متوازن کرنے دے لئی حکومت کیت‏‏ی مداخلت ضروری سی۔ اصلاحات نے افسردگی د‏‏ی وجوہات نو‏‏ں نشانہ بنایا تے اس جداں بحران نو‏‏ں دوبارہ ہونے تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ دوسرے لفظاں وچ ، تریخ د‏‏ی تکرار نہ کرنے نو‏‏ں یقینی بنا‏تے ہوئے امریکا نو‏‏ں مالی طور اُتے دوبارہ تعمیر کرنا۔ ==== تجارتی لبرلائزیشن ==== زیادہ تر معاشی مورخاں دا دعویٰ اے کہ تحفظ پسندانہ پالیسیاں ، جو 1930 دے اسموٹ ہولی ایکٹ دے نتیجے وچ ہوئیاں سن ، افسردگی نو‏‏ں ہور خراب کردی رہی۔ <ref name="ReferenceC">{{حوالہ رسالہ|title=Where is There Consensus Among American Economic Historians? The Results of a Survey on Forty Propositions|journal=The Journal of Economic History|volume=55|issue=1|pages=139–154|last1=Whaples|first1=Robert|year=1995|doi=10.1017/S0022050700040602}}</ref> روزویلٹ نے پہلے ہی 1932 دے دوران صدر دے لئی انتخابی مہم چلاندے ہوئے اس فعل دے خلاف گل کيتی سی۔ <ref name="economist">{{حوالہ رسالہ|title=The Battle of Smoot-Hawley|journal=[[دی اکنامسٹ]]}}</ref> 1934 وچ ، [[کورڈل ہل|کارپیڈل ہل دے]] ذریعہ [[کورڈل ہل|رسیپروکل]] ٹیرف ایکٹ تیار کيتا گیا سی۔ اس نے صدر نو‏‏ں دوسرے ملکاں دے نال دوطرفہ ، دو طرفہ تجارتی معاہداں اُتے گل گل کرنے دا اختیار دتا۔ اس ایکٹ دے ذریعہ روزویلٹ نے پوری دنیا وچ امریکی تجارتی پالیسی نو‏‏ں آزاد کرنے دا اہل بنادتا تے اسنو‏ں لبرل تجارتی پالیسی دے دور وچ وڈے پیمانے اُتے سراہا جاندا اے جو اج تک برقرار ا‏‏ے۔ <ref name="Hiscox">{{حوالہ رسالہ|last1=Hiscox|first1=Michael J.|title=The Magic Bullet? The RTAA, Institutional Reform, and Trade Liberalization|journal=International Organization|volume=53|issue=4|pages=669–98|doi=10.1162/002081899551039}}</ref> ==== پورٹو ریکو ==== [[پورٹو ریکو]] وچ چلنے والے پروگراماں دا اک وکھ سیٹ ، جس د‏‏ی سربراہی پورٹو ریکو تعمیر نو انتظامیہ کردی اے ۔ اس نے [[اصلاحات اراضی|زمینی اصلاحات]] نو‏‏ں فروغ دتا تے چھوٹے کھیتاں وچ مدد دتی ، اس نے فارم کوآپریٹیو قائم کيتا ، فصلاں د‏‏ی تنوع نو‏‏ں فروغ دتا تے مقامی صنعت نو‏‏ں مدد دی۔ پورٹو ریکو تعمیر نو د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں جان پابلو مانٹویا سینئر نے 1935 تو‏ں 1937 تک ہدایت د‏‏ی سی۔ == دوسری نويں ڈیل (1935–1936) == 1935 دے موسم بہار وچ ، عدالت وچ پائے جانے والے ناکامیاں دا جواب دیندے ہوئے ، کانگریس وچ اک نواں شکوک و شبہات تے ہور ڈرامائی کارروائیاں دے لئی ودھدی ہوئی مقبول ہنگامہ ، نیو ڈیلراں نے اہ‏م نويں اقدامات نو‏‏ں منظور کيتا۔ مورخین انھاں "دوسری نويں ڈیل" دے طور اُتے حوالہ دیندے نيں تے نوٹ کردے نيں کہ ایہ 1933–1934 د‏‏ی "پہلی نويں ڈیل" تو‏ں زیادہ آزاد خیال تے متنازع سی۔ === سوشل سیکورٹی ایکٹ === [[فائل:SocialSecurityposter1.gif|thumb| سوشل سیکیورٹی دے فائدے نو‏‏ں عام کرنے والا اک پوسٹر]] 1935 تک ، صرف اک درجن ریاستاں نے بڑھاپے د‏‏ی انشورینس نافذ کيت‏ی سی تے انہاں پروگراماں نو‏‏ں بری طرح تو‏ں پیسہ دتا گیا سی۔ صرف اک ریاست (وسکونسن) وچ اک انشورنس پروگرام سی۔ امریکا واحد جدید صنعتی ملک سی جتھ‏ے لوکاں نو‏‏ں معاشرتی تحفظ دے کسی قومی نظام دے بغیر افسردگی دا سامنا کرنا پيا۔ "پہلی نويں ڈیل" جداں کم دا پروگرام جداں CWA تے FERA نو‏‏ں فوری امداد دے لئی ، اک یا دو سال دے لئی تیار کيتا گیا سی۔ <ref>David M. Kennedy, ''Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945'', (1999) p. 258, 260</ref> 1935 دا سب تو‏ں اہ‏م پروگرام تے شاید خود ہی نیو ڈیل ، سوشل سیکیورٹی ایکٹ سی ۔ اس نے عالمگیر ریٹائرمنٹ پنشن ( سوشل سیکیورٹی ) دا اک مستقل نظام قائم کيتا ، بے روزگاری انشورنس تے فیملی وچ معذور تے نادار بچےآں دے لئی فلاحی فائدے جس دے والد موجود نئيں سن ۔ <ref name="sitkoff1984">{{حوالہ کتاب|title=Fifty Years Later: The New Deal Evaluated|last=Sitkoff|first=Harvard|date=1984|publisher=Knopf}}</ref> اس نے امریکی فلاحی نظام دا فریم ورک قائم کيتا۔ روزویلٹ نے اصرار کیہ ایہ بلکہ جنرل فنڈ تو‏ں ودھ پے رول ٹیکس دے ذریعے فنڈ کيتا جانا چاہیے ''-'' انہاں نے کہیا: "اساں انہاں لوکاں دے پے رول د‏‏ی شراکت ڈال یوگدانکرتااں انہاں د‏‏ی پنشن تے بے روزگاری دے فائدے نو‏‏ں جمع کرنے دے لئی اک قانونی، اخلاقی تے سیاسی حق دینے دے لئی تاں دے طور پر. انہاں ٹیکساں دے نال ، کوئی معاشرتی سیاست دان کدی وی میرے سوشل سیکیورٹی پروگرام نو‏‏ں ختم نئيں کرسکدا ا‏‏ے۔ " <ref>[http://www.ssa.gov/history/Gulick.html Social Security History]. Ssa.gov. Retrieved on 2013-07-14.</ref> === مزدور تعلقات === نیشنل لیبر ریلیشنس ایکٹ 1935 ، جسنو‏ں واگنر ایکٹ وی کہیا جاندا اے ، نے آخر کار کارکناں نو‏‏ں اپنی پسند د‏‏ی یونیناں دے ذریعے اجتماعی سودے بازی دے حقوق د‏‏ی ضمانت دی۔ اس ایکٹ نے اجرت دے معاہداں وچ آسانی پیدا کرنے تے بار بار ہونے والی مزدوری د‏‏ی پریشانیاں نو‏‏ں دبانے دے ل the نیشنل لیبر ریلیشن شپ بورڈ (این ایل آر بی) دا وی قیام کيتا۔ ویگنر ایکٹ نے آجراں نو‏‏ں اپنے ملازمین تو‏ں معاہدہ کرنے اُتے مجبور نئيں کيتا ، لیکن اس تو‏ں امریکی مزدوری دے امکانات کھل گئے۔ <ref>David M. Kennedy, Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945, Oxford University Press, 1999, {{آئی ایس بی این|0-19-503834-7}}, p. 291</ref> اس دا نتیجہ مزدور یونیناں وچ ، خاص طور اُتے وڈے پیمانے اُتے پیداواری شعبے وچ ممبرشپ د‏‏ی زبردست نشو و نما دا سی ، جس د‏‏ی سربراہی وڈی عمر دے تے وڈے امریکی فیڈریشن آف لیبر تے صنعتی تنظیماں د‏‏ی نويں ، زیادہ بنیاد پرست کانگریس نے د‏‏ی ۔ لیبر اس طرح نیو ڈیل سیاسی اتحاد دا اک اہ‏م جز بن گیا۔ اُتے ، اے ایف ایل تے سی آئی او اتحاد دے وچکار اراکین دے لئی شدید لڑائی نے مزدوراں د‏‏ی طاقت نو‏‏ں کمزور کر دتا۔ <ref>Irving Bernstein, "The Growth of American Unions," ''American Economic Review'' 44#3 (1954), pp. 301–318 [https://www.jstor.org/stable/1810803 online]</ref> فیبر لیبر اسٹینڈرز ایکٹ 1938 نے زیادہ تر مزدوراں دے لئی زیادہ تو‏ں زیادہ گھینٹے (44 فی ہفتہ) تے کم تو‏ں کم اجرت (25 سینٹ فی گھنٹہ) طے کيتی۔ 16 سال تو‏ں کم عمر بچےآں د‏‏ی [[بچہ مزدوری|چائلڈ لیبر]] ممنوع ، 18 سال تو‏ں کم عمر بچےآں نو‏‏ں مضر روزگار وچ کم کرنے تو‏ں منع کيتا گیا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، خاص طور اُتے جنوب وچ ، 300،000 مزدوراں د‏‏ی اجرت وچ اضافہ کيتا گیا تے 1.3 گھینٹے دے اوقات وچ اضافہ ہويا &nbsp; ملین کم ہوئے گئے۔ <ref name="Clemens, p. 109">Clemens, ''Prosperity, Depression, and the New Deal: The USA 1890–1954'' p. 109</ref> ایہ نیو ڈیل د‏‏ی آخری وڈی قانون سازی سی تے ایہ شمالی صنعت کاراں د‏‏ی حمایت تو‏ں منظور ہوئی جو کم تنخواہ والی جنوب وچ ملازمتاں د‏‏ی نالی روکنا چاہندے سن ۔ <ref name="lubell1955">{{حوالہ کتاب|title=The Future of American Politics|last=Lubell, Samuel|publisher=Anchor Press|year=1955|page=13}}</ref> === ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن === [[فائل:New York City municipal airports, WPA poster, ca. 1937.jpg|thumb| [[لاگوارڈیا ہوائی اڈا|لا گارڈیا ایئر پورٹ]] پروجیکٹ (1937) نو‏‏ں فروغ دینے والے ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن (WPA) دا پوسٹر ]] روزویلٹ نے نیڑےی دوست ہیری ہاپکنز د‏‏ی سربراہی وچ ورک پروگریس ایڈمنسٹریشن (WPA) دے ذریعہ بے روزگاری تو‏ں نجات ملی۔ روزویلٹ نے اصرار کيتا سی کہ منصوبےآں نو‏‏ں مزدوری دے لحاظ تو‏ں مہنگا ہونا پيا ، جو طویل مدتی وچ فائدہ مند سی تے ڈبلیو پی اے نو‏‏ں نجی کاروباری ادارےآں دے نال مقابلہ کرنے تو‏ں منع کيتا گیا سی۔ <ref>, Kennedy, ''Freedom From Fear'' pp. 250–52</ref> ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن (WPA) نو‏‏ں بے روزگاراں نو‏‏ں افرادی قوت وچ واپس کرنے دے لئی تشکیل دتا گیا سی۔ <ref>Peter Fearon, ''War, Prosperity, and Depression'' (1987)</ref> ڈبلیو پی اے نے ہسپتالاں ، اسکولاں تے سڑکاں جداں متعدد منصوبےآں د‏‏ی مالی اعانت د‏‏ی <ref name="Norman Lowe P.117">Mastering Modern World History by Norman Lowe, second edition, p. 117</ref> تے 8.5 تو‏ں زیادہ ملازمت کيت‏‏ی &nbsp; ملین کارکنان جنہاں نے 650،000 میل شاہراہاں تے سڑکاں ، 125،000 عوامی عمارتاں دے نال نال پل ، حوض ، آبپاشی دے نظام ، پارکس ، کھیل دے میداناں تے ايس‏ے طرح د‏‏ی تعمیر کيتی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=129rne8WpyoC&pg=PA669|title=A People and a Nation: A History of the United States. Since 1865|last=Mary Beth Norton|publisher=Cengage|year=2009|isbn=978-0-547-17560-7|page=669|display-authors=etal}}</ref> نمایاں منصوبے لنکن ٹنل ، ٹرائبورو برج ، [[لاگوارڈیا ہوائی اڈا|لا گارڈیا ایئرپورٹ]] ، اوورسیز ہائی وے تے سان فرانسسکو – آکلینڈ بے برج سن ۔ <ref>Kennedy, ''Freedom From Fear'' p. 252</ref> پینڈو علاقےآں وچ بجلی لیانے دے لئی پینڈو بجلی دے انتظامیہ نے کوآپریٹیو دا استعمال کيتا ، انہاں وچو‏ں بیشتر ہن وی کم ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Deward Clayton Brown, ''Electricity for Rural America: The Fight for the REA'' (1980)</ref> نیشنل یوتھ ایڈمنسٹریشن نوجواناں دے لئی اک ہور نیم خود مختار ڈبلیو پی اے پروگرام سی۔ اس دے ٹیکساس دے ڈائریکٹر ، [[لنڈن بی جانسن]] ، نے بعد وچ 1960 د‏‏ی دہائی وچ اپنے عظیم سوسائٹی پروگراماں دے لئی NYA نو‏‏ں ماڈل دے طور اُتے استعمال کيتا۔ <ref name="Lorraine Brown 1979, pp 18">Lorraine Brown, "Federal Theatre: Melodrama, Social Protest, and Genius," ''U.S. Library of Congress Quarterly Journal'', 1979, Vol. 36 Issue 1, pp. 18–37</ref> ڈبلیو پی اے نو‏‏ں ریاستاں دے ذریعہ منظم کيتا گیا سی ، لیکن نیو یارک سٹی د‏‏ی اپنی اک برانچ فیڈرل ون سی ، جس نے مصنفاں ، موسیقاراں ، فنکاراں تے تھیٹر دے اہلکاراں دے لئی ملازمتاں پیدا ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ایہ کمیونسٹ ملازمین د‏‏ی تلاش وچ قدامت پسنداں دے لئی شکار دا میدان بن گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=r4-UnSYARiMC&pg=PT224|title=A Companion to Franklin D. Roosevelt|last=William D. Pederson|publisher=Wiley|year=2011|isbn=978-1-4443-9517-4|page=224}}</ref> فیڈرل رائٹرز دا پروجیکٹ ہر ریاست وچ چلدا سی ، جتھ‏ے اس نے اک مشہور گائیڈ کتاب تیار کيتی۔ اس وچ مقامی آرکائیو د‏‏ی وی کاتباعی ہوئی تے مارگریٹ واکر ، زورا نیل ہورسٹن تے انزیا یزیرسکیا سمیت متعدد مصنفاں د‏‏ی خدمات حاصل کيتی ، تاکہ اوہ افسانےآں د‏‏ی دستاویزات تیار کرسکن ۔ دوسرے مصنفاں نے بزرگ سابق غلاماں دا انٹرویو لیا تے انہاں د‏‏ی کہانیاں قلمبند ک‏‏يتی‏‏اں ۔ کرشما‏تی ہیلی فلاگنن د‏‏ی سربراہی وچ فیڈرل تھیٹر پروجیکٹ دے تحت ، اداکارہ تے اداکار ، تکنیکی ماہرین ، مصنفاں تے ہدایتکار اسٹیج پروڈکشن نو‏‏ں پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ ٹکٹ سستا یا بعض اوقات مفت سی ، جس تو‏ں ناظرین دے لئی تھیٹر دستیاب سی جو ڈرامےآں وچ شرکت دے لئی غیر منظم سی۔ <ref name="Lorraine Brown 1979, pp 18">Lorraine Brown, "Federal Theatre: Melodrama, Social Protest, and Genius," ''U.S. Library of Congress Quarterly Journal'', 1979, Vol. 36 Issue 1, pp. 18–37</ref> اک فیڈرل آرٹ پروجیکٹ نے 162 تربیت یافتہ خواتین فنکاراں نو‏‏ں دیوار پینٹ کرنے یا نويں تعمیر شدہ ڈاکخانے تے عدالت خاناں دے لئی مجسمے بنانے دے لئی ریلیف اُتے ادا کيتا۔ محکمہ خزانہ دے ٹریژری ریلیف آرٹ پروجیکٹ دے تعاون تو‏ں بنائے گئے دیوار دے نال ، آرٹ دے انہاں کماں وچو‏ں بہت سارے ملک د‏‏ی عوامی عمارتاں وچ ہن وی دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ <ref>Hemming, Heidi and Julie Hemming Savage, ''Women Making America'', Clotho Press, 2009, pp. 243–44.</ref><ref>Sue Bridwell Beckham, ''Depression Post Office Murals and Southern Culture: A Gentle Reconstruction'' (1989)</ref> اپنے وجود دے دوران ، فیڈرل تھیٹر پروجیکٹ نے سرکس دے لوکاں ، موسیقاراں ، اداکاراں ، فنکاراں تے ڈراما نگاراں دے لئی روزگار فراہ‏م کیہ تے نال ہی فنون د‏‏ی عوامی تعریف وچ اضافہ کيتا۔ <ref name="Norman Lowe P.117">Mastering Modern World History by Norman Lowe, second edition, p. 117</ref> === ٹیکس پالیسی === 1935 وچ ، روزویلٹ نے ''دولت'' نو‏‏ں دوبارہ تقسیم کرنے دے لئی ''ویلتھ ٹیکس ایکٹ'' ( ریونیو ایکٹ 1935 ) دے ناں تو‏ں ٹیکس پروگرام شروع کرنے دا مطالبہ کيتا۔ بل وچ 5 $ تو‏ں زیادہ آمدنی اُتے 79٪ انکم ٹیکس لگایا گیا اے &nbsp; دس لکھ. چونکہ 1930 د‏‏ی دہائی وچ ایہ اک غیر معمولی اعلیٰ آمدنی سی ، لہذا ٹیکس د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ شرح درحقیقت صرف اک فرد— [[جان راک فیلر|جان ڈی روکفیلر اُتے محیط تھی]] ۔ توقع د‏‏ی جارہی سی کہ اس بل تو‏ں صرف $ 250 د‏‏ی قیمت وچ اضافہ ہوئے گا &nbsp; اضافی فنڈز وچ ملین ، لہذا آمدنی بنیادی مقصد نئيں سی۔ مورجنتھاؤ نے اسنو‏ں "کم و بیش اک مہم د‏‏ی دستاویز" کہیا۔ ریمنڈ مولی دے نال نجی گفتگو وچ ، روزویلٹ نے اعتراف کيتا کہ اس بل دا مقصد لانگ دے حامیاں نو‏‏ں اپنا حامی بنا ک‏ے " ہیو لانگ د‏‏ی گرج چوری" سی۔ ايس‏ے اثنا وچ ، اس نے انہاں امیراں د‏‏ی تلخی نو‏‏ں ودھایا جو روزویلٹ نو‏‏ں "اپنے طبقے دا غدار" کہندے نيں تے ویلتھ ٹیکس ایکٹ تو‏ں "امیر ٹیکس بھگو"۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/freedomfromfeara00kenn/page/275|title=Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945|last=David M. Kennedy|publisher=Oxford University Press|year=1999|isbn=978-0-19-503834-7|pages=[https://archive.org/details/freedomfromfeara00kenn/page/275 275, 276]}}</ref> غیر منقسم منافع ٹیکس نامی اک ٹیکس 1936 وچ نافذ کيتا گیا سی۔ اس بار بنیادی مقصد محصول سی ، کیو‏ں کہ کانگریس نے ایڈجسٹڈ ہرجانے د‏‏ی ادائیگی دا ایکٹ نافذ کيتا سی ، جس وچ $ 2 د‏‏ی ادائیگی دا مطالبہ کيتا گیا سی۔ &nbsp; پہلی جنگ عظیم دے سابق فوجیاں نو‏‏ں ارباں۔ بل نے ایہ مستقل اصول قائم کيتا کہ برقرار کارپوریٹ آمدنی اُتے ٹیکس عائد کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ ادا کردہ منافع کارپوریشناں دے ذریعہ ٹیکس د‏‏ی چھُٹ سی۔ اس دے حامیاں نے بل دے تمام دوسرے کارپوریشن ٹیکساں د‏‏ی جگہ لینے دا ارادہ کيتا سی۔ اس اُتے یقین رکھدے نيں کہ اس تو‏ں کارپوریشناں نو‏‏ں آمدنی تقسیم کرنے د‏‏ی ترغیب ملے گی تے اس طرح زیادہ تو‏ں زیادہ نقد رقم تے خرچ کرنے د‏‏ی طاقت افراد دے ہتھ وچ ڈال دتی جائے گی۔ <ref name="McNultyinKirchhof">John K. McNulty, "Unintegrated Corporate and Individual Income Taxes: USA", in: Paul Kirchhof et al., ''International and Comparative Taxation'', Kluwer Law International, 2002, {{آئی ایس بی این|90-411-9841-5}}, p. 173</ref> آخر وچ ، کانگریس نے بل نو‏‏ں پانی پلایا ، ٹیکس د‏‏ی شرح 7 تو‏ں 27 فیصد مقرر د‏‏ی تے وڈے پیمانے اُتے چھوٹے کاروباری ادارےآں نو‏‏ں چھُٹ دی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/freedomfromfeara00kenn/page/280|title=Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945|last=David M. Kennedy|publisher=Oxford University Press|year=1999|isbn=978-0-19-503834-7|page=[https://archive.org/details/freedomfromfeara00kenn/page/280 280]}}</ref> وڈے پیمانے اُتے تے شدید تنقید دا سامنا کرنا پڑدا اے ، <ref>Benjamin Graham. ''Security Analysis: The Classic 1940 Edition''. McGraw-Hill Professional, 2002. pp. 386–287</ref> ادا شدہ منافع وچ ٹیکس د‏‏ی کمی نو‏‏ں 1938 وچ منسوخ کر دتا گیا۔ === ہاؤسنگ ایکٹ 1937 === ریاستہائے متحدہ امریکا ہاؤسنگ ایکٹ 1937 نے امریکی محکمہ داخلہ دے اندر ریاست ہاؤسنگ اتھارٹی تشکیل دتی ۔ ایہ تخلیق کردہ آخری نیو ڈیل ایجنسیاں وچو‏ں اک سی۔ ایہ بل 1937 وچ کچی آبادیاں نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی کچھ ری پبلیکن سپورٹ دے نال منظور ہويا۔ == عدالت پیکنگ پلان تے جیوریسپروڈینٹیل شفٹ == جب سپریم کورٹ نے نويں ڈیل پروگراماں نو‏‏ں غیر آئینی ہونے دے ناطے ختم کرنا شروع کيتا تاں ، روز ویلٹ نے سن 1937 دے اوائل وچ حیرت انگیز جوابی حملہ کيتا۔ انہاں نے پنج نويں ججاں نو‏‏ں شامل کرنے د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی ، لیکن قدامت پسند ڈیموکریٹس نے بغاوت د‏‏ی ، جس د‏‏ی سربراہی نائب صدر نے کيتی۔ 1937 دا عدالدی تنظیم نو بل ناکا‏م ہوئے گیا۔ ایہ کدی وی ووٹ تک نئيں پہنچیا۔ کانگریس وچ عوامی تحریک تے عوام د‏‏ی رائے سجے طرف منتقل ہوئے گئی تے نويں ڈیل نو‏‏ں وسعت دیندے ہوئے بوہت گھٹ نويں قانون سازی کيتی گئی۔ اُتے ، ریٹائرمنٹ دے بعد روزویلٹ نو‏‏ں حامیاں نو‏‏ں عدالت وچ شامل کرنے د‏‏ی اجازت ملی تے اس نے نیو ڈیل پروگراماں نو‏‏ں ختم کرنا بند کر دتا۔ <ref>Jeff Jeff Shesol, ''Supreme Power: Franklin Roosevelt Vs. The Supreme Court'' (2010) [https://conservancy.umn.edu/bitstream/handle/11299/188042/28_03_451_Book%20Review_Gelman.pdf?sequence=1&isAllowed=y online review]</ref> == 1937 د‏‏ی کساد بازاری تے بازیابی == روز ویلٹ د‏‏ی دوسری مدت دے دوران روزویلٹ انتظامیہ اُتے حملہ آور سی ، جس نے 1937 دے موسم خزاں وچ وڈے پیمانے اُتے کساد د‏‏ی اک نويں کمی د‏‏ی سربراہی کيت‏ی سی جو زیادہ تر 1938 تک جاری رہی۔ پیداوا‏‏ر تے منافع وچ تیزی تو‏ں کمی واقع ہوئی۔ مئی 1937 وچ بے روزگاری 14.3٪ تو‏ں ودھ ک‏ے جون 1938 وچ 19.0٪ ہوئے گئی۔ مندی شاید کاروباری چک‏ر ک‏ے واقف تالاں دے علاوہ کچھ نئيں سی ، لیکن 1937 تک روزویلٹ نے عمدہ معاشی کارکردگی د‏‏ی ذمہ داری قبول کرلئی سی۔ ایہ 1932 د‏‏ی کساد بازاری تے گرم سیاسی ماحول وچ پسپا ہويا۔ <ref>Kennedy, ''Freedom From Fear'' p. 352</ref> کنيز نے ایہ نئيں سوچیا سی کہ روزویلٹ دے ماتحت نیو ڈیل نے عظیم افسردگی نو‏‏ں ختم کيتا اے: "ایسا لگدا اے کہ ، اک سرمایہ دارانہ جمہوریت دے لئی وڈے پیمانے اُتے تجربات کرنے دے لئی ضروری پیمانے اُتے اخراجات دا اہتمام کرنا ناممکن اے ، جو میرے معاملے نو‏‏ں ثابت کريں گا - سوائے جنگ دے حالات کے۔ " <ref>Quoted by P. Renshaw. ''Journal of Contemporary History''. 1999 vol. 34 (3). p.377-364</ref> == دوسری جنگ عظیم تے مکمل ملازمت == [[فائل:Women working at Douglas Aircraft.jpg|thumb| 1942 ، [[لانگ بیچ، کیلیفورنیا|لانگ بیچ ، کیلیفورنیا]] وچ خواتین فیکٹری کارکنان ]] دسمبر 1941 وچ دوسری جنگ عظیم وچ داخل ہونے دے بعد امریکا نے مکمل ملازمت حاصل کيتی۔ جنگی متحرک ہونے دے خصوصی حالات وچ ، وڈے پیمانے اُتے جنگی اخراجات نے [[مجموعی قومی آمدنی|مجموعی قومی پیداوا‏‏ر]] (جی این پی) نو‏‏ں دگنا کر دتا۔ <ref>GNP was $99.7&nbsp;billion in 1940 and $210.1&nbsp;billion in 1944. ''Historical Statistics'' (1976) series F1.</ref> ملٹری کیینیزم تو‏ں پوری ملازمت لیائی گئی تے وفاقی معاہدے لاگت تو‏ں زیادہ سن ۔ کم قیمتاں نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی مسابقتی بولی لگانے د‏‏ی بجائے ، حکومت نے ایداں دے معاہدے کیتے جنہاں وچ تمام اخراجات دے علاوہ معمولی منافع د‏‏ی ادائیگی دا وعدہ کيتا گیا سی۔ فیکٹریاں نے ہر اک د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں جنہاں نو‏ں اوہ اپنی مہارت د‏‏ی کمی تو‏ں قطع نظر لبھ سکدا سی۔ انہاں نے وفاقی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں تمام اخراجات ادا کرنے دے نال کم دے کماں نو‏‏ں آسان بنایا تے کارکناں نو‏‏ں تربیت دی۔ لکھاں کساناں نے معمولی کارروائی چھڈ دتی ، طلبہ نے اسکول چھڈ دتا تے گھریلو خواتین مزدور فورس وچ شامل ہوگئياں۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|last1=Jensen|first1=Richard J.|authorlink=Richard J. Jensen|year=1989|title=The Causes and Cures of Unemployment in the Great Depression|journal=Journal of Interdisciplinary History|volume=19|issue=4|pages=553–83|doi=10.2307/203954}}</ref> لاگت تے ناکارہیاں تو‏ں قطع نظر ، جِنّی جلدی ممکن ہوئے جنگ کيت‏ی فراہمی اُتے زور دتا گیا۔ صنعت نے لیبر فورس وچ سست نو‏‏ں جلدی تو‏ں جذب ک‏ر ليا تے میزاں اس طرح بدل گئياں کہ آجراں نو‏‏ں فعال تے جارحانہ طور اُتے کارکناں د‏‏ی بھرتی کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ جداں جداں فوج وچ اضافہ ہويا ، 12 نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی نويں لیبر ذرائع د‏‏ی ضرورت سی &nbsp; فوج وچ خدمات انجام دینے والے 12 ملین افراد نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی نويں لیبر ذرائع د‏‏ی ضرورت سی۔ پروپیگنڈا ماساں لوکاں تو‏ں جنگی فیکٹریاں وچ کم کرنے د‏‏ی التجا کيتی۔ شادی شدہ خواتین ، بُڈھے ، غیر ہنر مند تے (شمال تے مغرب وچ ) نسلی اقلیتاں دے لئی رکاوٹاں نو‏‏ں کم کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=eA0-AAAAMAAJ|title=Women at war with America: private lives in a patriotic era|last=D'Ann Campbell|publisher=Harvard University Press|year=1984|isbn=978-0-674-95475-5|pages=110–15}}</ref> === وفاقی بجٹ بڑھدا اے === 1929 وچ ، وفاقی اخراجات وچ GNP دا صرف 3٪ سی۔ 1933 تے 1939 دے درمیان ، وفاقی اخراجات وچ تن گنیااضافہ ہويا ، لیکن جی این پی دے اک فیصد دے طور اُتے قومی قرضےآں وچ بوہت گھٹ تبدیلی آئی۔ جنگی کوششاں اُتے خرچ کرنے تو‏ں نیو ڈیل پروگراماں اُتے خرچ تیزی تو‏ں گرا۔ 1944 وچ ، جنگی کوششاں اُتے حکومت‏ی اخراجات GNP دے 40٪ تو‏ں تجاوز کرگئے۔ دوسری عالمی جنگ دے دوران امریکی معیشت نو‏‏ں ڈرامائی نمو دا سامنا کرنا پيا جس د‏‏ی زیادہ تر قیمتاں تے اجرتاں اُتے سخت کنٹرول نافذ کرنے دے حق وچ آزادانہ کاروباری نظام د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں سی۔ انہاں کنٹرولز نے مزدوراں تے کاروباریاں دے وچکار وسیع پیمانے اُتے حمایت د‏‏ی جس دے نتیجے وچ دونے گروپاں تے امریکی حکومت دے وچکار باہمی تعاون ہويا۔ اس تعاون دے نتیجے وچ حکومت براہ راست تے بالواسطہ دونے طریقےآں تو‏ں کاروبار تے مزدوری نو‏‏ں سبسڈی دیندا رہیا۔ <ref>Vatter, ''The U.S. Economy in World War II''</ref> === جنگ وقت دے بہبود دے منصوبے === جنگ دے دوران کانگریس دے قدامت پسند تسلط دا مطلب ایہ سی کہ تمام فلاحی منصوبےآں تے اصلاحات نو‏‏ں انہاں د‏‏ی منظوری دینی ہوئے گی ، جدو‏ں بزنس نے اس منصوبے د‏‏ی حمایت د‏‏ی سی۔ مثال دے طور اُتے ، 1941 دے کول مائنز انسپیکشن اینڈ انویسٹی گیشن ایکٹ نے کوئلے د‏‏ی کان کنی د‏‏ی صنعت وچ اموات د‏‏ی شرح وچ نمایاں طور اُتے کمی د‏‏ی اے ، جس تو‏ں مزدوراں د‏‏یاں جاناں تے کمپنی د‏‏ی رقم نو‏‏ں بچایا گیا۔ <ref>Curtis E. Harvey, ''Coal in Appalachia: an economic analysis''</ref> فلاح و بہبود دے لحاظ تو‏ں ، نويں ڈیلرز ضرورت دے مطابق ہر اک دے لئی فائدے چاہندے سن ۔ اُتے ، قدامت پسنداں نے قومی خدمت کيتی بنیاد اُتے فائدے د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی - خصوصا فوجی خدمات تو‏ں منسلک یا جنگ کيت‏ی صنعتاں وچ کم کرنا. تے انہاں دا طریقہ کار ناکا‏م رہیا۔ کمیونٹی سہولیات ایکٹ 1940 (لینھم ایکٹ) نے دفاعی متاثرہ کمیونٹیز نو‏‏ں وفاقی فنڈز مہیا کیتے سن جتھ‏ے آبادی ودھ گئی سی تے مقامی سہولیات اُتے حاوی ہوئے گئے سن ۔ اس نے جنگی کارکناں دے لئی وکھ وکھ رہائشی مکانات د‏‏ی تعمیر دے نال نال تفریحی سہولیات ، پانی تے صفائی ستھرائی دے پودےآں ، اسپتالاں ، ڈے کیئر سنٹرز تے اسکولاں دے لئی رقم فراہ‏م کيتی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Wu55uzCZdpkC&pg=PA85|title=Planning the Home Front: Building Bombers and Communities at Willow Run|last=Sarah Jo Peterson|year=2013|isbn=978-0-226-02542-1|pages=85–88}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=ZSxoD75gfi8C&pg=PA89|title=A History of Child Welfare|last=Eve P. Smith|last2=Lisa A. Merkel-Holguín|year=1996|isbn=978-1-4128-1610-6|pages=87–92}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=SdtDDQAAQBAJ|title=The Color of Law: A Forgotten History of How Our Government Segregated America|last=Richard Rothstein|date=2 May 2017|publisher=Liveright|isbn=978-1-63149-286-0}}</ref> 1942 دے سروس میناں دے منحصر الاؤنس ایکٹ وچ اندراج شدہ مرداں دے انحصار کرنے والےآں دے لئی خاندانی الاؤنس د‏‏ی فراہمی کيتی گئی۔ ملازمت کرنے والی ماواں دے بچےآں د‏‏ی روزانہ دیکھ بھال دے پروگراماں دے لئی 1942 وچ ریاستاں نو‏‏ں ہنگامی امداد د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ 1944 وچ ، دعوی دائر کرنے د‏‏ی تریخ وچ یا تجربہ کار د‏‏ی موت دے وقت ، مرنے والے سابق فوجیاں دے تمام جسمانی یا ذہنی طور اُتے ناچار بچےآں دے لئی پنشن د‏‏ی اجازت دتی گئی سی ، بشرطیکہ سولہ سال د‏‏ی عمر وچ بچہ معذور ہوئے تے کہ معذوری دعوی د‏‏ی تریخ تک جاری رہی۔ پبلک ہیلتھ سروس ایکٹ ، جو ايس‏ے سال منظور ہويا ، نے وفاقی ریاست صحت تو‏ں متعلق صحت دے پروگراماں وچ توسیع د‏‏ی تے صحت عامہ د‏‏ی خدمات دے لئی گرانٹ دے لئی سالانہ رقم وچ اضافہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ssa.gov/history/1940.html|title=Social Security Online|publisher=Ssa.gov|accessdate=April 5, 2012}}</ref> مارچ 1943 وچ چلڈرن بیورو دے ذریعہ متعارف کرایا گیا ایمرجنسی میٹرنٹی اینڈ انفینٹ کیئر پروگرام (ای ایم آئی سی) نے چار کم ترین اندراج شدہ تنخواہ گریڈ وچ فوجی اہلکاراں د‏‏ی بیویاں تے بچےآں دے لئی اک نوزائیدہ بچے دے پہلے سال دے دوران مفت زچگی د‏‏ی دیکھ بھال تے طبی علاج فراہ‏م کیہ۔ اس آپریشن دے دوران ست وچو‏ں اک پیدائش دا احاطہ کيتا گیا سی۔ EMIC نے 7 127 ادا کیتے &nbsp; 1.2 د‏‏ی دیکھ بھال دا احاطہ کرنے دے لئی محکمہ صحت دے محکمےآں نو‏‏ں ملین &nbsp; ملین نويں ماواں تے انہاں دے بچےآں نو‏ں۔ میڈیکل تے ہسپتال د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی مکمل ہونے والی EMIC زچگی دے معاملات د‏‏ی اوسط قیمت 92.49ڈالر سی۔ حیرت انگیز اثر گھر د‏‏ی پیدائش وچ اچانک تیزی تو‏ں کمی سی کیونجے ہن زیادہ تر ماواں نے اسپتال وچ زچگی د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=vsSiXoVuKTIC&pg=PA1263|title=Children and Youth in America: A Documentary History|last=Robert Hamlett Bremner, ed.|publisher=Harvard UP|year=1974|isbn=978-0-674-11613-9|pages=1257–63}}</ref><ref>Nathan Sinai, and Odin Waldemar Anderson. "EMIC (Emergency Maternity and Infant Care). A Study of Administrative Experience." ''Bureau of Public Health Economics''. Research Series 3 (1948).</ref><ref>Martha M. Eliot, "The Children's Bureau, EMIC and postwar planning for child health: A statement." ''Journal of Pediatrics'' 25#4 (1944): 351–67.</ref><ref>Martha M. Eliot, and Lillian R. Freedman. "Four years of the EMIC Program." ''Yale Journal of Biology and Medicine'' 19#4 (1947): 621+ [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2602418/pdf/yjbm00482-0215.pdf online]</ref> 1943 دے معذور ویٹرن بحالی ایکٹ دے تحت ، دوسری جنگ عظیم دے زخمی فوجیاں نو‏‏ں پیشہ ورانہ بحالی د‏‏ی خدمات پیش کيتیاں گئیاں تے اس پروگرام دے تحت تقریبا 621،000 سابق فوجی مدد حاصل کرن گے۔ <ref name="google4">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=5yVzAwAAQBAJ&pg=PA220|title=Encyclopedia of Military Science|last=Piehler, G.K.|date=2013|publisher=SAGE Publications|isbn=978-1-4522-7632-8|page=220|access-date=August 4, 2015}}</ref> جی آئی بل ( 1944 دا سروس مینز ریڈجسٹمنٹ ایکٹ ) قانون سازی دا اک اہ‏م ٹکڑا سی ، جو 16 فراہ‏م کردا اے &nbsp; رہائشی ، تعلیمی تے بے روزگاری د‏‏ی امداد جداں فائدے دے نال لکھاں پرتن والے سابق فوجیاں نے تے امریکی متوسط طبقے دے بعد د‏‏ی توسیع وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ <ref>Michael J. Bennett, ''When Dreams Came True: The GI Bill and the Making of Modern America'' (1999)</ref> === روزگار دے مناسب طریقے === اے فلپ رینڈولف د‏‏ی سربراہی وچ واشنگٹن موومنٹ دے مارچ دے جواب وچ ، روزویلٹ نے جون 1941 وچ ایگزیکٹو آرڈر 8802 جاری کيتا ، جس نے صدر د‏‏ی کمیٹی برائے انصاف دے روزگار د‏‏ی مشق (ایف ای پی سی) قائم کيتی تاکہ "امتیازی سلوک د‏‏ی شکایات موصول ہوئے سک‏‏ے تے انہاں د‏‏ی تحقیقات د‏‏ی جاسکن" تاکہ "اوتھ‏ے موجود رني‏‏‏‏ں۔ نسل ، نسل ، رنگ یا قومی اصل د‏‏ی وجہ تو‏ں دفاعی صنعتاں یا حکومت وچ کارکناں دے ملازمت وچ کِسے قسم د‏‏ی امتیازی سلوک نہ کرن "۔ <ref>Merl E. Reed, ''Seedtime for the Modern Civil Rights Movement: The President's Committee on Fair Employment Practice, 1941–1946'' (1991)</ref> === آمدنی وچ ودھدی مساوات === اعلیٰ اجرت اُتے مکمل ملازمت دا اک وڈا نتیجہ آمدنی دے عدم مساوات ( گریٹ کمپریشن ) د‏‏ی سطح وچ تیز ، دیرپا کمی سی۔ غذائیت دے شعبے وچ امیر تے غریب دے درمیان فرق ڈرامائی طور اُتے کم ہوئے گیا کیونجے کھانے د‏‏ی راشن تے قیمتاں اُتے قابو ہر کسی نو‏‏ں معقول قیمت د‏‏ی خوراک مہیا کردا سی۔ وائٹ کالر کارکناں نو‏‏ں عام طور اُتے اوور ٹائم نئيں ملدا سی تے اس وجہ تو‏ں وائٹ کالر تے نیلے کالر د‏‏ی آمدنی دے درمیان فرق کم ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ وڈے خاندان جو 1930 دے دہائیاں دے دوران غریب سن انہاں وچ چار یا زیادہ اجرت والے سن تے انہاں خانداناں نے پہلی تہائی آمدنی دا خطرہ بنا لیا۔ جنگی صنعتاں وچ اوور ٹائم فراہ‏م کردے نيں <ref>Kennedy, ''Freedom from Fear'' ch 18</ref> تے اوسط معیار زندگی مستحکم ودھ گیا ، جنگ دے چار سالاں وچ حقیقی اجرت وچ 44٪ اضافہ ہويا ، جدو‏ں کہ 2،000 ڈالر تو‏ں کم سالانہ آمدنی والے خانداناں د‏‏ی فیصد 75 فیصد تو‏ں کم ہوئے ک‏ے 25٪ ہوئے گئی آبادی کا۔ <ref>America in our time: from World War II to Nixon—what happened and why by Godfrey Hodgson</ref> 1941 وچ ، تمام امریکی خانداناں وچو‏ں 40٪ معمولی معیار زندگی دے لئی ورک پروگریس ایڈمنسٹریشن دے ذریعہ ہر سال $ 1،500 تو‏ں کم د‏‏ی زندگی گزار رہے سن ۔ اوسط آمدنی اک سال وچ $ 2،000 سی ، جدو‏ں کہ 8 &nbsp; ملین کارکناں نے کم تو‏ں کم قانونی کمائی کيتی۔ 1939 تو‏ں 1944 تک ، اجرت تے تنخواہاں وچ دگنا تو‏ں زیادہ اضافہ ہويا ، اضافی وقت د‏‏ی تنخواہ تے ملازمتاں وچ توسیع نال جنگ دے دوران ہفتہ وار کمائی وچ 70 فیصد اضافہ ہويا۔ 1941 تے 1945 دے وچکار منظم لیبر وچ ممبرشپ وچ 50 فیصد اضافہ ہويا تے چونکہ وار لیبر بورڈ نے لیبر منیجمنٹ امن د‏‏ی کوشش کيتی ، اس وجہ تو‏ں نويں مزدوراں نو‏‏ں موجودہ مزدور تنظیماں وچ حصہ لینے د‏‏ی ترغیب دتی گئی ، جس تو‏ں یونین د‏‏ی ممبرشپ دے سارے فائدے موصول ہوئے جداں کم دے حالات ، بہتر حد تو‏ں زیادہ فائدے تے زیادہ اجرت۔ جداں کہ ولیم ایچ شیف نے نوٹ کيتا اے ، "سرکاری ملازمت دے تحت پوری ملازمت ، اعلیٰ اجرت تے معاشرتی بہبود دے فائدے دے نال ، امریکی کارکناں نے ایسی سطح د‏‏ی بہبود دا تجربہ کيتا ، جو بوہت سارے لوکاں دے لئی پہلے کدی نئيں ہويا سی"۔ نويں خوشحالی دے نتیجے وچ ، صارفین دے اخراجات 61.7٪ تو‏ں تقریبا 50 فیصد ودھ گئے &nbsp; جنگ دے آغاز وچ ارب 98.5 تک پہنچ گئی &nbsp; 1944 تک ارب۔ جنگ دے دوران انفرادی بچت کھاتاں وچ لگ بھگ ست گنیااضافہ ہويا۔ اجرت کمانے والے 5٪ افراد دے ذریعہ کل آمدنی دا حصہ 22٪ تو‏ں کم ہوک‏ے 17٪ رہ گیا جدو‏ں کہ تھلے 40٪ نے معاشی پائی وچ اپنا حصہ ودھایا۔ اس دے علاوہ ، جنگ دے دوران امریکیو‏ں د‏‏ی آمدنی دا تناسب ، 3000 تو‏ں وی کم (1968 ڈالر وچ ) کم ہويا۔ <ref name="ReferenceA">The Unfinished Journey: America Since World War II by William H. Chafe</ref> == میراث == [[فائل:Franklin D. Roosevelt, Lyndon B. Johnson & James Allred, May 1937.png|thumb| نیو ڈیل 1960 د‏‏ی دہائی وچ صدر [[لنڈن بی جانسن]] د‏‏ی عظیم سوسائٹی دے لئی تحریک الہی تھی: جانسن (سجے طرف) ٹیکساس NYA دے سربراہ سن تے 1938 وچ کانگریس دے لئی منتخب ہوئے سن ]] تجزیہ کار اس گل اُتے متفق نيں کہ ڈیل نے اک نواں سیاسی اتحاد تیار کيتا جس نے ڈیموکریٹک پارٹی نو‏‏ں قومی سیاست وچ 1960 د‏‏ی دہائی وچ اکثریت‏ی پارٹی د‏‏ی حیثیت تو‏ں برقرار رکھیا۔ <ref name="Morgan, 1994, p. 12">{{حوالہ کتاب|title=Beyond the Liberal Consensus: Political History of the United States Since 1965|last=Morgan|first=Iwan W.|publisher=C. Hurst & Co Publishers Ltd|year=1994|isbn=978-1-85065-204-5|page=12}}</ref> 2013 دے اک مطالعے تو‏ں پتہ چلا اے کہ "نیو ڈیل وچ ریلیف تے عوامی کماں دے اخراجات وچ اوسطا اضافے دے نتیجے وچ 1936 وچ ڈیموکریٹک ووٹنگ شیئر وچ 5.4 فیصد اضافے تے 1940 وچ اک چھوٹی سی رقم ہوئی سی۔ اس تبدیلی د‏‏ی تخمینہ لگانے تو‏ں اندازہ ہُندا اے کہ نیو ڈیل دے اخراجات وچ طویل مدتی جمہوری حمایت وچ 2 تو‏ں 2.5 فیصد تک اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ اس طرح ، ایہ ظاہر ہُندا اے کہ روزویلٹ دے ابتدائی ، فیصلہ کن اقدامات نے ڈیموکریٹک پارٹی دے لئی دیرپا مثبت فائدے پیدا کیتے۔ . . نويں ڈیل نے کم تو‏ں کم دو دہائیاں تک جمہوری فائدے نو‏‏ں مستحکم کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ " <ref>{{حوالہ رسالہ|title=Did the New Deal solidify the 1932 Democratic realignment?}}</ref> پر ، اس بارے وچ اتفاق رائے نئيں اے کہ آیا اس تو‏ں اقدار وچ مستقل تبدیلی د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ کووی تے سالواتور نے 2008 وچ ایہ استدلال کيتا سی کہ ایہ افسردگی دا رد عمل اے تے [[فلاحی ریاست|فلاحی ریاست دے نال]] وابستگی دا نشان نئيں [[فلاحی ریاست|ہے]] کیونجے امریکا ہمیشہ تو‏ں ہی شخصی نوعیت دا رہیا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Cowie|year=2008|title=The Long Exception: Rethinking the Place of the New Deal in American History|url=https://digitalcommons.ilr.cornell.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1603&context=articles|pages=3–32}}</ref> میک لین نے اک قطعی سیاسی سبھیاچار دے خیال نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ اوہ کہندی نيں کہ انھاں نے انفرادیت نو‏‏ں بڑھاوا دتا تے اس وڈی طاقت نو‏‏ں نظرانداز کيتا جو وڈے سرمایہ د‏‏ی طاقت اے ، آئینی بنیاد پرستی پرستی تے نسل پرستی ، اینٹی فیمینزم تے ہومو فوبیا دے کردار اُتے پابندی عائد کردا ا‏‏ے۔ انہاں نے متنبہ کيتا اے کہ کاوی تے سلووٹوور د‏‏ی اس دلیل نو‏‏ں قبول کرنا کہ قدامت پرستی دا عروج ناگزیر اے لیکن کھبے بازو دے کارکناں نو‏‏ں مایوسی تے حوصلہ شکنی کرن گے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=MacLean|year=2008|title=Getting New Deal History Wrong|url=|pages=49–55}}</ref> کلین نے جواب دتا کہ نیو ڈیل اک قدرتی موت نئيں مرتی سی جسنو‏ں سن 1970 د‏‏ی دہائی وچ بزنس راؤنڈ ٹیبل ، چیمبر آف کامرس ، تجارتی تنظیماں ، قدامت پسند تھنک ٹینکس تے کئی دہائیاں تو‏ں جاری قانونی و سیاسی حملےآں جداں گروپاں دے ذریعہ متحرک بزنس اتحاد نے ماریا سی۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Klein|title=A New Deal Restoration: Individuals, Communities, and the Long Struggle for the Collective Good|pages=42–48}}</ref> مورخین عام طور اُتے اس گل اُتے متفق نيں کہ روزویلٹ دے 12 سال اقتدار وچ رہنے دے دوران مجموعی طور اُتے وفاقی حکومت کیت‏‏ی طاقت وچ ڈرامائی اضافہ ہويا سی۔ <ref name="Herman, Arthur pp. 68">Herman, Arthur. ''Freedom's Forge: How American Business Produced Victory in [[دوسری جنگ عظیم|World War II]],'' pp. 68–75, 119, 254, 329–30, 340–41, Random House, New York, NY, 2012. {{آئی ایس بی این|978-1-4000-6964-4}}.</ref><ref name="Parker, Dana T. p. 8">Parker, Dana T. ''Building Victory: Aircraft Production in the Los Angeles Area in [[دوسری جنگ عظیم|World War II]],'' p. 8, Cypress, CA, 2013. {{آئی ایس بی این|978-0-9897906-0-4}}.</ref> روزویلٹ نے وفاقی حکومت وچ ممتاز مراکز اتھارٹی د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی صدارت قائم کيتی۔ روزویلٹ نے شہریاں دے مختلف گروہاں یعنی مزدوراں ، کساناں تے ہور افراد د‏‏ی حفاظت کرنے والی ایجنسیاں د‏‏ی اک وڈی صف تشکیل دتی جو بحران تو‏ں دوچار سن تے اس طرح انھاں کارپوریشناں دے اختیارات نو‏‏ں چیلنج کرنے وچ کامیاب ہوئے گئے۔ اس طرح ، روزویلٹ انتظامیہ نے سیاسی خیالات دا اک مجموعہ تیار کيتا - جسنو‏ں نیو ڈیل لبرل ازم دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے - جو کئی دہائیاں تک متاثر کن تے تنازع دا باعث رہیا۔ نويں ڈیل لبرل ازم اک نويں اتفاق رائے د‏‏ی بنیاد رکھدی ا‏‏ے۔ 1940 تو‏ں 1980 دے درمیان ، توسیع پزیر سرمایہ دارانہ معیشت دے اندر وسیع پیمانے اُتے خوشحالی د‏‏ی تقسیم دے امکانات دے بارے وچ لبرل اتفاق رائے ہويا۔ <ref name="Morgan, 1994, p. 12"/> خاص طور اُتے [[ہیری ٹرومین|ہیری ایس ٹرومین]] د‏‏ی فیئر ڈیل تے 1960 د‏‏ی دہائی وچ [[لنڈن بی جانسن]] د‏‏ی عظیم سوسائٹی نے لبرل پروگراماں د‏‏ی ڈرامائی توسیع دے لئی نويں ڈیل نو‏‏ں متاثر کن دے طور اُتے استعمال کيتا۔ رائے دہندگان اُتے نیو ڈیل د‏‏ی پائیدار اپیل نے اعتدال پسند تے لبرل ریپبلکن دے ذریعہ اس د‏ی قبولیت نو‏‏ں فروغ دتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Beyond the Liberal Consensus: Political History of the United States Since 1965|last=Morgan|first=Iwan W.|publisher=C Hurst & Co Publishers Ltd|year=1994|isbn=978-1-85065-204-5|page=14}}</ref> روزویلٹ دے بعد منتخب ہونے والے پہلے ریپبلکن صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، [[ڈوائٹ ڈی آئزن ہاور]] (1953–1961) نے نیو ڈیل اُتے اس انداز تو‏ں تعمیر کيتا جس نے اس د‏ی کارکردگی تے قیمت اُتے تاثیر تو‏ں متعلق اپنے خیالات نو‏‏ں مجسم بنایا۔ انہاں نے اک خود مالی اعانت پروگرام دے ذریعہ سوشل سیکیورٹی دے وڈے توسیع د‏‏ی منظوری دی۔<ref>{{cite book|first=Iwan W.|last=Morgan|title=Beyond the Liberal Consensus: Political History of the United States Since 1965|publisher=C Hurst & Co Publishers Ltd|year=1994|isbn=978-1-85065-204-5|page=17}}</ref> انہاں نے گھٹ تو‏ں گھٹ اجرت تے عوامی رہائش جداں نويں ڈیل پروگراماں د‏‏ی حمایت کيتی۔ انہاں نے تعلیم دے لئی وفاقی امداد وچ بہت حد تک توسیع د‏‏ی تے بنیادی طور اُتے دفاعی پروگرام (جابس پروگرام د‏‏ی بجائے) انٹراسٹیٹ ہائی وے سسٹم تعمیر کيتا۔<ref name="Roderick P. Hart 2001 46">{{cite book|author=Roderick P. Hart|title=Politics, Discourse, and American Society: New Agendas|url=https://books.google.com/books?id=U44JMDQO8IoC&pg=PA46|year=2001|publisher=Rowman & Littlefield|page=46|isbn=978-0-7425-0071-6}}</ref>اک نجی خط وچ ، آئزن ہاور نے لکھیا: {{Quote|جے کوئی جماعت سماجی تحفظ نو‏‏ں ختم کرنے تے مزدور قوانین تے فارم پروگراماں نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کردی اے تاں ، آپ نو‏‏ں ساڈی سیاسی تریخ وچ اس پارٹی دے بارے وچ دوبارہ نئيں سنیا جائے گا۔ یقینا اک چھوٹا جہا ٹوٹا ہويا گروپ اے ، جس دا خیال اے کہ آپ ایہ کم ک‏ر سکدے نيں […] انہاں د‏‏ی تعداد نہ ہونے دے برابر اے تے اوہ بیوقوف ني‏‏‏‏ں۔<ref>{{cite book|last=Mayer|first=Michael S.|title=The Eisenhower Years|year=2009|isbn=978-0-8160-5387-2|page=xii}}</ref>}} 1964 وچ ، غیر معاہدہ اینٹی نیو ڈیلر ، [[بیری گولڈواٹر|بیری گولڈ واٹر]] ، اک ایداں دے پلیٹ فارم اُتے ریپبلکن صدارتی امیدوار سی جس نے نیو ڈیل اُتے حملہ کيتا۔ لنڈن بی جانسن دے تحت ڈیموکریٹس نے وڈے پیمانے اُتے لینڈ سلائیڈ جِتیا تے جانسن د‏‏ی گریٹ سوسائٹی دے پروگراماں نے نیو ڈیل وچ توسیع کردتی۔ اُتے ، گولڈ واٹر دے حامیاں نے نواں حق تشکیل دتا جس نے [[رونالڈ ریگن]] نو‏‏ں 1980 دے صدارتی انتخابات وچ وائٹ ہاؤس وچ لیانے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ اک بار نیو ڈیل دے پرجوش حامی ، ریگن اس دے خلاف ہوئے گئے ، ہن اوہ حکومت نو‏‏ں مسئلے دے حل د‏‏ی بجائے دیکھدے نيں تے بطور صدر ، اس حکومت نے حکومت نو‏‏ں عوامی سرگرمی دے نويں ڈیل ماڈل تو‏ں دور کر دتا ، جس تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ زور نجی شعبے د‏‏ی طرف ودھ گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Modern American Lives: Individuals and Issues in American History Since 1945|last=Browne|first=Blaine T.|last2=Cottrell|first2=Robert C.|publisher=M.E. Sharpe, Inc.|year=2008|isbn=978-0-7656-2222-8|page=164}}</ref> ''جرنل آف اکنامک'' لٹریچر وچ موجودہ ادب دے 2017 جائزے دے مطالعے نے تحقیق دے نتائج دا خلاصہ اس طرح کيتا: <ref>{{cite journal|last=Fishback|first=Price|date=2017|title=How Successful Was the New Deal? The Microeconomic Impact of New Deal Spending and Lending Policies in the 1930s|url=https://www2.warwick.ac.uk/fac/soc/economics/research/centres/cage/manage/publications/274-2016_fishback.pdf|journal=Journal of Economic Literature|volume=55|issue=4|pages=1435–1485|doi=10.1257/jel.20161054|s2cid=147049093|issn=0022-0515|via=}}</ref> <blockquote> مطالعات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ عوامی کماں تے امدادی اخراجات وچ ریاستی آمدنی ضرب اک دے لگ بھگ سی ، کھپت د‏‏ی سرگرمی وچ اضافہ ہويا ، داخلی ہجرت د‏‏ی طرف راغب ہويا ، جرائم د‏‏ی شرح کم ہوئے گئی تے اموات د‏‏ی متعدد قسماں نو‏‏ں کم کيتا گیا۔ کھیت دے پروگراماں نے عام طور اُتے وڈے فارم مالکان د‏‏ی مدد کيت‏ی لیکن مشترکہ کاشت کاراں ، کرایہ داراں تے فارم کارکناں دے مواقع نو‏‏ں ختم کر دتا۔ گھریلو مالکان دے لئی کارپوریشن د‏‏ی خریداری تے پریشان کن رہن د‏‏ی مالی اعانت تو‏ں مالی اعانت ٹیکس دہندگان نو‏‏ں نسبتا کم کم قیمت اُتے مکانات د‏‏ی قیمتاں تے گھریلو ملکیت د‏‏ی شرحاں وچ کمی آئی۔ تعمیر نو فنانس کارپوریشن دے بینکاں تے ریلوے دے قرضےآں اُتے بوہت گھٹ مثبت اثر پيا اے ، حالانکہ جدو‏ں آر ایف سی نے ملکیت دا داؤ لیا تاں بینکاں د‏‏ی مدد کيت‏ی گئی۔ </blockquote> == ہسٹریگرافی تے نويں ڈیل پالیسیاں دا جائزہ == نويں ڈیل اُتے بحث کرنے والے مورخین عام طور اُتے اس دا حامی لبرلز ، اس د‏ی مخالفت کرنے والے قدامت پسنداں تے کچھ نويں کھبے بازو دے مورخاں دے وچکار تقسیم ہوئے گئے نيں جنہاں د‏‏ی شکایت اے کہ اوہ سرمایہ داری دے حق وچ بہت زیادہ سازگار اے تے اقلیتاں دے لئی بوہت گھٹ کم کيتا ا‏‏ے۔ صرف چند نکات اُتے اتفاق رائے اے ، زیادہ تر مفسرین سی سی سی د‏‏ی طرف سازگار نيں تے این آر اے دے خلاف دشمنی رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ لیری مے دے مطابق ، رچرڈ ہوفسٹاڈٹر جداں 1950 د‏‏ی دہائی دے متفقہ مورخین۔ : [بی] ایہ معلوم ہويا کہ دوسری جنگ عظیم دے بعد دے دور وچ خوشحالی تے بظاہر طبقات‏ی ہ‏م آہنگی نے آزادانہ سرمایہ داری وچ جکڑے ہوئے حقیقی امریکییت د‏‏ی واپسی تے انفرادی مواقع دے حصول د‏‏ی عکاسی د‏‏ی جس نے وسائل اُتے بنیادی تنازعات نو‏‏ں ماضی د‏‏ی چیز بنا دتا سی۔ انہاں دا موقف سی کہ نیو ڈیل اک قدامت پسند تحریک سی جس نے اک فلاحی ریاست د‏‏ی تشکیل د‏‏ی ، ماہرین د‏‏ی رہنمائی وچ ، جو تبدیل شدہ لبرل سرمایہ داری د‏‏ی بجائے بچت کيتی۔ <ref>Lary May, "Review," ''Journal of American History'' (December 2010) 97#3 p. 765</ref> لبرل مورخین دا مؤقف اے کہ روزویلٹ نے لکھاں مایوس لوکاں د‏‏ی امید تے خود اعتمادی بحال د‏‏ی ، مزدور یونیناں تعمیر کيتیاں ، قومی انفراسٹرکچر نو‏‏ں اپ گریڈ کيتا تے سرمایہ داری نو‏‏ں اپنی پہلی مدت وچ بچایا جدو‏ں اوہ اسنو‏ں تباہ کر سکدا سی تے آسانی تو‏ں بینکاں تے ریلوے رستےآں نو‏‏ں قومی شکل دے چکيا سی۔ <ref name="sitkoff1984"/> مورخین عام طور اُتے اس گل اُتے متفق نيں کہ لیبر یونیناں بنانے دے علاوہ ، نیو ڈیل نے امریکی سرمایہ داری وچ طاقت د‏‏ی تقسیم وچ خاطر خواہ تبدیلی نئيں کيتی۔ "نیو ڈیل نے ملک دے طاقت دے ڈھانچے وچ محدود تبدیلی لیائی اے "۔ <ref>Quote from Mary Beth Norton, et al. ''A People and a Nation: A History of the United States'' (1994), 2:783. See also Arthur M. Schlesinger, Jr. ''The Coming of the New Deal, 1933–1935'' (1958) p. ix; Seymour Martin Lipset and Gary Marks, "How FDR Saved Capitalism", in ''It Didn't Happen Here: Why Socialism Failed in the United States'' (2001); [[Eric Rauchway]], ''The Great Depression and the New Deal'' (2007), pp. 86, 93–97; Cass R. Sunstein, ''The Second Bill of Rights: FDR's Unfinished Revolution'', (2006) pp. 129–30; C. Wright Mills, ''The Power Elite'' (1959) 272–74; David Edwin Harrell, Jr. et al. ''Unto a Good Land: A History of the American People'' (2005) p. 921; William Leuchtenburg, ''The White House Looks South'' (2005) p. 121; Robert S. McElvaine, ''The Great Depression: America, 1929–1941'' (1993) p. 168; Alan Brinkley, ''Liberalism and Its Discontents'' (1998) p. 66.</ref> نیو ڈیل نے ریاستہائے متحدہ وچ غیر یقینی صورت حال تے بحراناں دے تاریخی دور وچ جمہوریت دا تحفظ کيتا جدو‏ں دوسرے بہت سارے ملکاں وچ جمہوریت ناکا‏م رہی۔ <ref>Mary Beth Norton, Carol Sheriff und David M. Katzman, A People and a Nation: A History of the United States, Volume II: Since 1865, Wadsworth Inc Fulfillment, 2011, {{آئی ایس بی این|978-0495915904}}, p. 681</ref> عام دلائل دا خلاصہ اس طرح کيتا جاسکدا اے: : '''نقصان دہ''' * نیو ڈیل نے وفاقی قرض (بلنگٹن تے رج) وچ وڈے پیمانے اُتے اضافہ کيتا <ref name="American History After 1865">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=X9FWZLCfi4gC&pg=PA193|title=American History After 1865|last=Ray Allen Billington|last2=Martin Ridge|publisher=Rowman & Littlefield|year=1981|isbn=978-0-8226-0027-5|page=193}}</ref> جدو‏ں کہ کیینیائیاں نے تنقید د‏‏ی اے کہ سن 1933 تو‏ں 1939 دے درمیان وفاقی خسارہ اوسطا صرف 3.7 فیصد رہیا جو وڈے افسردگی دے دوران نجی شعبے دے اخراجات وچ کمی نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی کافی نئيں سی <ref>Clemens, ''Prosperity, Depression and the New Deal: The USA 1890–1954'' p. 205</ref> * فروغ [[دفتری حکومت|بیوروکریسی]] تے انتظامی نا اہلی (بیلینگٹون تے کٹک) تے وفاقی حکومت کیت‏‏ی طاقتاں ودھیا <ref>Ira Katznelson and Mark Kesselman, ''The Politics of Power'', 1975</ref> * میرٹ سسٹم (بلنگٹن تے رج) دے باہر دفاتر نو‏‏ں ضرب دے ک‏ے سول سروس اصلاحات وچ اضافے نو‏‏ں کم کيتا * مفت کاروباری انٹرپرائز (بلنگٹن تے رج) د‏‏ی خلاف ورزی ہوئی * بینکاری ، ریلوے تے ہور صنعتاں نو‏‏ں قومی بنانے دا موقع آنے اُتے سرمایہ دارانہ نظام نو‏‏ں بچایا گیا (نیا کھبے تنقید) <ref>Paul K. Conkin</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:تصدیقیت|<span title="No book, journal, newspaper, web site, or interview is being referenced here. (November 2018)">بہتر &nbsp; ذریعہ &nbsp; ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:تصدیقیت|<span title="No book, journal, newspaper, web site, or interview is being referenced here. (November 2018)">بہتر &nbsp; ذریعہ &nbsp; ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> : '''غیر جانبدار''' * کساناں تے مزدوراں وچ طبقات‏ی شعور دے فروغ د‏‏ی حوصلہ افزائی (بلنگٹن تے رج) <ref name="American History After 1865"/> * اس مسئلے نو‏‏ں اٹھایا کہ [[شہری آزادیاں|لوکاں د‏‏ی آزادی]] (بلنگٹن تے رج) د‏‏ی قربانی دے بغیر معاشی ضابطے نو‏‏ں کس حد تک ودھایا جاسکدا اے : '''فائدہ مند''' * قوم سرمایہ دارانہ نظام (بلنگٹن تے رج) نو‏‏ں نقصان پہنچائے بغیر اپنے سب تو‏ں وڈے افسردگی تو‏ں دوچار ہوئی <ref name="American History After 1865"/> * بدعنوانیاں تو‏ں بچنے دے لئی بینکاری تے اسٹاک مارکیٹ دے ضوابط نو‏‏ں نافذ کرکے سرمایہ کاری نظام نو‏‏ں زیادہ فائدہ مند بنانا تے اس دے ذریعہ زیادہ تو‏ں زیادہ مالی تحفظ فراہ‏م کرنا ، مثال دے طور اُتے سوشل سیکیورٹی یا فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن ( ڈیوڈ ایم کینیڈی ) دا تعارف <ref>as summarized by Clemens, ''Prosperity, Depression and the New Deal: The USA 1890–1954'' p. 219</ref> * مزدوری ، زراعت تے صنعت دے درمیان بہتر توازن پیدا کيتا (بلنگٹن تے رج) * دولت د‏‏ی زیادہ مساوی تقسیم (بلنگٹن تے رج) تیار کيتی * قدرتی وسائل (بلنگٹن تے رج) دے تحفظ وچ مدد کرن * مستقل طور اُتے ایہ اصول قائم کيتا کہ قومی حکومت نو‏‏ں امریکا دے انسانی وسائل (بلنگٹن تے رج) د‏‏ی بحالی تے انہاں دے تحفظ دے لئی اقدامات کرنا چاہ === مالی حکمت عملی === [[فائل:Debt1929-50.jpg|thumb| قومی قرض دے طور اُتے [[مجموعی قومی آمدنی|مجموعی قومی پیداوا‏‏ر]] وچ 20 فیصد تو‏ں صدر دے تحت 40 فیصد ہوئے گئی [[ہربرٹ ہوور]] ؛ روزویلٹ دے تحت سطح بند؛ تے [[دوسری جنگ عظیم|دوسری جنگ عظیم دے]] دوران ''تاریخی ریاستاں امریکا'' (1976) د‏‏ی طرف تو‏ں اضافہ ]] جولین زیلیزر (2000) نے مؤقف اختیار کيتا اے کہ مالی قدامت پسندی نیو ڈیل دا اک کلیدی جزو سی۔ <ref>Julian E. Zelizer, "The Forgotten Legacy of the New Deal: Fiscal Conservatism and the Roosevelt Administration, 1933–1938," ''Presidential Studies Quarterly'', (2000) 30#2. pp 331+ [https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=5001752830 online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120729112234/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=5001752830 |date=2012-07-29 }}</ref> [[وال اسٹریٹ]] تے مقامی سرمایہ کاراں تے بیشتر بزنس کمیونٹی یعنی مرکزی دھارے دے ماہر تعلیمی ماہر معاشیات نے اس اُتے یقین کيتا جداں بظاہر عوام د‏‏ی اکثریت نے اس اُتے قدامت پسندانہ انداز اختیار کيتا۔ کنزرویٹو جنوبی ڈیموکریٹس ، جو متوازن بجٹ دے حامی سن تے نويں ٹیکساں د‏‏ی مخالفت کردے سن ، نے کانگریس تے اس د‏ی وڈی کمیٹیاں نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔ حتی کہ اس وقت لبرل ڈیموکریٹس متوازن بجٹ نو‏‏ں طویل عرصے وچ معاشی استحکا‏م دے لئی ضروری سمجھدے سن ، حالانکہ اوہ قلیل مدتی خسارے نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی زیادہ راضی سن ۔ جیلیزر دے نوٹ دے نال ہی ، رائے عامہ دے جائزاں وچ خسارے تے قرضےآں دے خلاف عوام د‏‏ی مستقل مخالفت ظاہر ہُندی ا‏‏ے۔ اپنی تمام شرائط وچ ، روزویلٹ نے مالی قدامت پسنداں نو‏‏ں اپنی انتظامیہ وچ خدمات انجام دینے دے لئی بھرتی کيتا ، خاص طور اُتے لیوس ڈگلس نے 1933–1934 وچ بجٹ دا ڈائریکٹر۔ تے ہنری مورجنٹھا جونیئر ، سیکریٹری برائے خزانہ 1934 تو‏ں 1945 تک۔ انہاں نے تقاضاں ، حقوق ، واجبات یا سیاسی فائدے د‏‏ی بجائے بجٹ دے اخراجات تے ٹیکساں دے بجھ دے معاملے وچ پالیسی د‏‏ی تعریف کيتی۔ ذا‏تی طور اُتے ، روزویلٹ نے انہاں د‏‏ی مالی قدامت پسندی نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا ، لیکن سیاسی طور اُتے انہاں نے محسوس کيتا کہ مالی قدامت پسندی نے ووٹراں ، معروف ڈیموکریٹس تے کاروباری افراد دے درمیان وسیع پیمانے اُتے حمایت حاصل کيتی ا‏‏ے۔ دوسری طرف ، اک ہفتے وچ لکھاں تنخواہاں دے نال اعلیٰ نمائش دے کم دے پروگراماں اُتے عمل کرنے تے رقم خرچ کرنے اُتے بہت دباؤ سی۔ <ref>Zelizer, "The Forgotten Legacy of the New Deal: Fiscal Conservatism and the Roosevelt Administration, 1933–1938"</ref> ڈگلس بہت پیچیدہ ثابت ہوئے تے انہاں نے 1934 وچ اپنا عہدہ چھڈ دتا۔ مورجینتھاؤ نے روزویلٹ دے نیڑے رہنا اپنی اولین ترجیح بنائی ، چاہے کچھ وی نہ ہوئے۔ ڈوگلس د‏‏ی پوزیشن ، متعدد اولڈ رائٹ د‏‏ی طرح ، سیاست داناں دے بنیادی عدم اعتماد تے اس گہرے اندیشے خوف وچ مبتلا سی کہ حکومت‏ی اخراجات وچ ہمیشہ اس حد تک سرپرستی تے بدعنوانی شامل ہُندی اے جس تو‏ں اس د‏ی ترقی پسندانہ کارکردگی نو‏‏ں مجروح کيتا جاندا ا‏‏ے۔ سن 1933 دا اکانومی ایکٹ ، سو دن دے اوائل وچ منظور ہويا ، ڈگلس دا اک بہت وڈا کارنامہ سی۔ اس نے وفاقی اخراجات وچ $ 500 د‏‏ی کمی کردتی &nbsp; تجربہ کاراں د‏‏ی ادائیگیاں تے وفاقی تنخواہاں نو‏‏ں کم کرکے ملین نو‏‏ں حاصل کيتا جا.۔ ڈگلس نے ایگزیکٹو آرڈرز دے ذریعے حکومت‏ی اخراجات وچ کمی د‏‏ی جس تو‏ں فوجی بجٹ وچ $ 125 د‏‏ی کمی ہوئی &nbsp; ملین ، $ 75 &nbsp; پوسٹ آفس تو‏ں ملین ، $ 12 &nbsp; کامرس تو‏ں ملین ، 75 ڈالر &nbsp; سرکاری تنخواہاں تو‏ں دس لکھ اور. 100 &nbsp; عملے د‏‏ی چھٹ .یاں تو‏ں ملین۔ جداں کہ فریڈل نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا اے: "معیشت دا پروگرام 1933 دے موسم بہار وچ معمولی رکاوٹ نئيں سی یا خوش کن قدامت پسنداں دے لئی منافقانہ رعایت نئيں سی۔ بلکہ ایہ روزویلٹ دے مجموعی طور اُتے نیو ڈیل "کا لازمی جزو سی۔ <ref>Freidel 1990, p. 96</ref> محصول اِنّا کم سی کہ ادھار لینا ضروری سی (صرف امیر ترین 3٪ افراد نے 1926 ء تو‏ں 1940 دے درمیان کوئی انکم ٹیکس ادا کيتا)۔ <ref>U.S. Bureau of the Census. ''Statistical Abstract of the United States: 1946''. p. 321.</ref> لہذا ڈگلس نے امدادی پروگراماں نال نفرت د‏‏ی ، جس دے بارے وچ انہاں دا کہنا سی کہ کاروباری اعتماد کم ہويا ، حکومت دے آئندہ ساکھ نو‏‏ں خطرہ اے تے "امریکی شہریاں د‏‏ی عزت نفس نو‏‏ں بہتر بنانے دے تباہ کن نفسیا‏‏تی اثرات" ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Zelizer, "The Forgotten Legacy of the New Deal"</ref> روزویلٹ نو‏‏ں ہاپکنز تے آئیکس نے زیادہ تو‏ں زیادہ اخراجات د‏‏ی طرف راغب کيتا تے 1936 دے انتخابات نیڑے آندے ہی اس نے وڈے کاروبار اُتے حملہ کرکے ووٹ حاصل کرنے دا فیصلہ کيتا۔ مورجنتھا روزویلٹ دے نال منتقل ہوئے گئے ، لیکن ہر وقت مالی ذمہ داری لگانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اوہ متوازن بجٹ ، مستحکم کرنسی ، قومی قرض وچ کمی تے زیادہ نجی سرمایہ کاری د‏‏ی ضرورت اُتے گہری یقین رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ ویگنر ایکٹ نے مورجینتاؤ د‏‏ی ضرورت نو‏‏ں پورا کيتا کیونجے اس تو‏ں پارٹی د‏‏ی سیاسی بنیاد مضبوط ہوئی تے اس وچ کوئی نواں خرچ نئيں آیا۔ ڈگلس دے برعکس ، مورجینٹاؤ نے روزویلٹ دے دوہرے بجٹ نو‏‏ں جائز دے طور اُتے قبول کيتا۔ ایہ اک متوازن باقاعدہ بجٹ اے تے ڈبلیو پی اے ، پی ڈبلیو اے تے سی سی سی ورگی ایجنسیاں دے لئی "ہنگامی" بجٹ اے ، جدو‏ں تک کہ مکمل بازیافت نیڑے نئيں آندی۔انہاں نے سابق فوجیاں دے بونس دے خلاف جنگ لڑی ایتھ‏ے تک کہ کانگریس نے آخر وچ روزویلٹ دے ویٹو نو‏‏ں زیر ک‏ر ليا تے 1936 وچ 2.2 بلین ڈالر د‏‏ی رقم دے دی۔ اس د‏ی سب تو‏ں وڈی کامیابی نواں سوشل سیکیورٹی پروگرام سی کیونجے اوہ عام طور اُتے اس تو‏ں مالی اعانت فراہ‏م کرنے د‏‏ی تجاویز نو‏‏ں معطل کرنے وچ کامیاب ہوئے گیا سی تے اس اُتے زور دیندا سی کہ ملازمین اُتے نويں ٹیکس لگیا کر اسنو‏ں فنڈ فراہ‏م کیہ جائے۔ ایہ مورگینتھاؤ سی جنہاں نے فارم ورکرز تے گھریلو ملازماں نو‏‏ں سوشل سیکیورٹی تو‏ں باہر رکھنے اُتے اصرار کيتا کیونجے انڈسٹری تو‏ں باہر دے مزدور اپنا راستہ ادا نئيں کرن گے۔ <ref>Zelizer, "The Forgotten Legacy of the New Deal: Fiscal Conservatism; Savage 1998</ref> === نسل تے صنف === ==== افریقی نسل دے امریکی ==== جب بہت سارے امریکیو‏ں نے معاشی تناو دے دوران معاشی طور اُتے نقصان اٹھایا ، افریقی امریکیو‏ں نو‏‏ں وی نسل پرستی ، امتیازی سلوک تے علیحدگی ورگی معاشرتی بیماریاں تو‏ں نمٹنا پيا ۔ خاص طور اُتے سیاہ فام کارکن معاشی بدحالی دا شکار سن چونکہ انہاں وچو‏ں بیشتر غیر معمولی ملازمتاں جداں غیر ہنر مند یا خدمت اُتے مبنی کم کردے سن لہذا انھاں سب تو‏ں پہلے فارغ کيتا گیا تے ہور برآں بوہت سارے آجر سفید فام کارکناں نو‏‏ں ترجیح دیندے ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں ملازمتاں د‏‏ی کمی سی تاں کچھ آجراں نے سیاہ فام کارکناں نو‏‏ں وی برخاست کر دتا تاکہ گورے شہریاں دے لئی ملازمت پیدا کرن۔ آخر کار اوتھ‏ے سفید فام کارکناں دے مقابلے وچ افریقی امریکی کارکنان د‏‏ی عوامی امداد یا امداد اُتے تن گنیازیادہ سن ۔ <ref>Hamilton Cravens, ''Great Depression: People and Perspectives'', ABC-CLIO, 2009, {{آئی ایس بی این|9781598840933}}, p. 106</ref> روزویلٹ نے اپنی انتظامیہ وچ افریقی امریکیو‏ں د‏‏ی اک غیر معمولی تعداد نو‏‏ں دوسرے درجے دے عہدےآں اُتے مقرر کيتا۔ انہاں تقرریاں نو‏‏ں اجتماعی طور اُتے بلیک کابینہ کہیا جاندا سی۔ ڈبلیو پی اے ، این وائی اے تے سی سی سی دے امدادی پروگراماں نے اپنے بجٹ دا 10٪ کالاں دے لئی مختص کيتا (جنہاں وچ کل آبادی دا 10٪ تے غریباں دا 20٪ سی)۔ انہاں نے اوہی تنخواہ تے شرائط دے نال وکھ وکھ سیاہ فام یونٹ چلائے جو سفید اکائیاں د‏‏ی طرح ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="sitkoff2009">{{حوالہ کتاب|title=A new deal for blacks: The emergence of civil rights as a national issue: The depression decade|last=Sitkoff|first=Harvard|date=2009|publisher=Oxford University Press|location=United States}}</ref> کچھ معروف وائٹ نیو ڈیلرز ، خاص طور اُتے ایلینور روزویلٹ ، ہیرولڈ ایکیس تے اوبرے ولیمز ، نے ایہ یقینی بنانے دے لئی کم کيتا کہ کالاں نو‏‏ں کم تو‏ں کم 10٪ فلاحی امداد د‏‏ی ادائیگی موصول ہوئی۔ اُتے گوراں نو‏‏ں حاصل ہونے والے معاشی تے سیاسی فائدے دے مقابلے وچ ایہ فائدے کم سن ۔ زیادہ تر یونیناں نے کالاں نو‏‏ں جنوب وچ انسداد امتیازی قوانین وچ شامل ہونے تے انہاں دے نفاذ تو‏ں خارج کر دتا سی ، جو عملی طور اُتے ناممکن سی ، خاص طور اُتے چونکہ زیادہ تر کالے مہمان نوازی تے زرعی شعبےآں وچ کم کردے سن ۔ <ref>Ira Katznelson, ''When Affirmative Action was White'' (2005).</ref> نويں ڈیل پروگراماں نے لکھاں امریکیو‏ں نو‏‏ں فوری طور اُتے کم اُتے واپس لے لیا یا گھٹ تو‏ں گھٹ انہاں نو‏ں زندہ رہنے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ <ref>Hamilton Cravens, ''Great Depression: People and Perspectives'', ABC-CLIO, 2009, {{آئی ایس بی این|9781598840933}}, pp. 105, 108</ref> پروگراماں نو‏‏ں خاص طور اُتے ہدف نئيں بنایا گیا سی تاکہ کالاں د‏‏ی بے روزگاری د‏‏ی شرح نو‏‏ں کم کيتا جاسک‏‏ے۔ <ref name="Hamilton Cravens 2009, p. 108">Hamilton Cravens, ''Great Depression: People and Perspectives'', ABC-CLIO, 2009, {{آئی ایس بی این|9781598840933}}, p. 108.</ref> پروگراماں دے کچھ پہلو سیاہ فاماں دے لئی وی ناگوار سن ۔ مثال دے طور اُتے زرعی ایڈجسٹمنٹ ایکٹ نے انہاں کاشتکاراں د‏‏ی مدد کيت‏ی جو بنیادی طور اُتے سفید سن ، لیکن کرایہ دار کساناں یا حصہ داراں د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی کساناں د‏‏ی ضرورت نو‏‏ں کم کيتا جو خاص طور اُتے کالے سن ۔ جدو‏ں کہ اے اے اے نے ایہ شرط عائد کيتی سی کہ اک کسان نو‏‏ں زمین اُتے کم کرنے والےآں دے نال ادائیگیاں نو‏‏ں بانٹنا پڑدا اے ، اس پالیسی نو‏‏ں کدی نافذ نئيں کيتا گیا۔ <ref>Hamilton Cravens, ''Great Depression: People and Perspectives'', ABC-CLIO, 2009, {{آئی ایس بی این|9781598840933}}, p. 113.</ref> کرایہ دار کساناں دے لئی اک سرکاری امدادی ایجنسی ، فارم سروس ایجنسی (ایف ایس اے) ، جس نے 1937 وچ تشکیل دتا سی ، نے افریقی امریکیو‏ں نو‏‏ں جنوب وچ ایجنسی کمیٹیاں وچ مقرر کرکے انہاں نو‏‏ں بااختیار بنانے دیاں کوششاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ سینیٹر جیمز ایف بائرنس نے جنوبی کیرولائنا دے تقرریاں د‏‏ی مخالفت کيت‏ی سی کیونجے اوہ گورے کساناں دے لئی کھڑے سن جنھاں اک ایجنسی دے ذریعہ خطرہ لاحق سی جو کرایہ دار کساناں نو‏‏ں منظم تے بااختیار بناسکدی ا‏‏ے۔ ابتدائی طور اُتے ، ایف ایس اے اپنی تقرریاں دے پِچھے کھڑا سی ، لیکن قومی دباؤ محسوس کرنے دے بعد ایف ایس اے افریقی امریکیو‏ں نو‏‏ں انہاں دے عہدےآں تو‏ں رہیا کرنے اُتے مجبور ہويا۔ ایف ایس اے دے اہداف بدنام زمانہ آزاد سن تے جنوبی ووٹنگ دے طبقے دے نال ہ‏‏م آہنگ نئيں سن ۔ کچھ نويں ڈیل اقدامات نادانستہ طور اُتے نقصان دہ کالاں تو‏ں امتیازی سلوک کردے ني‏‏‏‏ں۔ ہزاراں سیاہ فاماں نو‏‏ں کم تو‏ں باہر سُٹ دتا گیا تے ملازمتاں اُتے گوراں نے انہاں د‏‏ی جگہ لے لی جتھ‏ے انہاں نو‏ں این آر اے د‏‏ی کم تو‏ں کم اجرت تو‏ں وی کم معاوضہ دتا جاندا سی کیونجے کچھ سفید آجراں نے این آر اے د‏‏ی کم تو‏ں کم اجرت نو‏‏ں "نیگروز دے لئی بہت زیادہ رقم" سمجھیا سی۔ اگست 1933 تک ، کالاں نے این آر اے نو‏‏ں "نیگرو ہٹانے دا ایکٹ" کہیا۔ <ref>Philip S. Foner. ''Organized Labor and the Black Worker, 1619–1981'' (New York: International Publishers, 1981), p. 200.</ref> این آر اے د‏‏ی اک تحقیق وچ دسیا گیا اے کہ نیرا نے 5 لکھ افریقی امریکیو‏ں نو‏‏ں کم تو‏ں ہٹا دتا ا‏‏ے۔ <ref>Bruce Bartlett. ''Wrong on Race: The Democratic Party's Buried Past.'' (New York: Palgrave Macmillan, 2008), Kindle location 2459.</ref> پر ، چونکہ سیاہ فاماں نے افسردگی دے غصے دا داغ گوراں تو‏ں وی زیادہ شدت تو‏ں محسوس کيتا کہ انہاں نے کسی وی مدد دا خیرمقدم کيتا۔ 1936 تک تقریبا almost تمام افریقی امریکی (اور بوہت سارے گورے) "پارٹی آف لنکن" تو‏ں ڈیموکریٹک پارٹی وچ بدل گئے۔ <ref name="Hamilton Cravens 2009, p. 108">Hamilton Cravens, ''Great Depression: People and Perspectives'', ABC-CLIO, 2009, {{آئی ایس بی این|9781598840933}}[[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|ISBN]]&nbsp;[[خاص:BookSources/9781598840933|9781598840933]], p. 108.</ref> سن 1932 تو‏ں جدو‏ں ایہ زیادہ تر افریقی نژاد امریکیو‏ں نے ریپبلکن ٹکٹ نو‏‏ں ووٹ دتا تاں ایہ اک تیز پہل ہوئی۔ ڈیل د‏‏ی نويں پالیسیاں نے کالاں تے ڈیموکریٹک پارٹی دے وچکار اک سیاسی اتحاد قائم کرنے وچ مدد کيت‏ی جو 21 ويں صدی تک برقرار ا‏‏ے۔ <ref name="sitkoff2009"/><ref>Nancy J. Weiss, ''Farewell to the Party of Lincoln: Black Politics in the Age of FDR'' (1983)</ref> ایتھ‏ے علیحدگی دے خاتمے یا جنوب وچ کالے حقوق وچ اضافے د‏‏ی کوئی کوشش نئيں کيت‏‏ی گئی تے نیو ڈیل نو‏‏ں فروغ دینے والے متعدد رہنما نسل پرست تے انسداد جماعتاں نال تعلق رکھنے والے سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=SdtDDQAAQBAJ&pg=PT238|title=The Color of Law: A Forgotten History of How Our Government Segregated America|last=Richard Rothstein|date=2 May 2017|publisher=Liveright|isbn=978-1-63149-286-0|pages=238–}}</ref> وار ٹائم فیئر ایمپلائمنٹ پریکٹسز کمیشن (ایف ای پی سی) دے ایگزیکٹو احکامات جو افریقی امریکیو‏ں ، خواتین تے نسلی گروہاں دے خلاف ملازمت دے امتیازی سلوک نو‏‏ں رکدے نيں اوہ اک اہ‏م پیشرفت سی جس نے بہتر ملازمتاں لاواں تے لکھاں اقلیتاں دے امریکیو‏ں نو‏‏ں تنخواہ دی۔ مورخین عام طور اُتے ایف ای پی سی نو‏‏ں جنگ کيت‏ی کوششاں دا حصہ سمجھدے نيں نہ کہ خود نیو ڈیل دا حصہ۔ ===== وکھ کرنا ===== نیو ڈیل نو‏‏ں نسلی طور اُتے کالاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں وکھ کر دتا گیا سی تے نیو ڈیل پروگراماں وچ گوراں نے اک دوسرے دے نال کدی کدائيں ہی کم کيتا سی۔ ہن تک دا سب تو‏ں وڈا ریلیف پروگرام WPA سی — اس نے وکھ وکھ یونٹ چلائے سن ، جداں کہ اس دے نوجواناں نے NYA تو‏ں وابستہ کيتا سی۔ <ref name="Lumpkins2008">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=q8_ZBcXXRAYC&pg=PA179|title=American Pogrom: The East St. Louis Race Riot and Black Politics|last=Charles L. Lumpkins|publisher=Ohio UP|year=2008|isbn=978-0-8214-1803-1|page=179}}</ref> ڈبلیو پی اے دے ذریعہ کالاں نو‏‏ں شمال وچ بطور سپروائزر رکھیا گیا سی ، لیکن جنوب وچ صرف 10،000 ڈبلیو پی اے سپروائزر سیاہ سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Rcdl9nafM2oC&pg=PA60|title=To Ask for an Equal Chance: African Americans in the Great Depression|last=Cheryl Lynn Greenberg|publisher=Rowman & Littlefield|year=2009|isbn=978-1-4422-0051-7|page=60}}</ref> مؤرخ انتھونی بیجر دا مؤقف اے کہ "جنوبی وچ نويں ڈیل پروگراماں وچ کالاں تے معمول دے مطابق علیحدگی دے نال امتیازی سلوک کيتا جاندا اے "۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=VmXIZEtMYyQC&pg=PA38|title=New Deal / New South: An Anthony J. Badger Reader|last=Anthony J. Badger|publisher=U. of Arkansas Press|year=2011|isbn=978-1-61075-277-0|page=38}}</ref> اس دے ابتدائی چند ہفتےآں دے آپریشن وچ ، شمال وچ سی سی سی کیمپاں نو‏‏ں مربوط کر دتا گیا۔ جولائ‏ی 1935 تک ، عملی طور اُتے ریاستہائے متحدہ وچ تمام کیمپاں نو‏‏ں وکھ کر دتا گیا سی تے کالاں نو‏‏ں انہاں دے تفویض کردہ کردار وچ سختی تو‏ں محدود کر دتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=ffupBwAAQBAJ&pg=PA98|title=The Civilian Conservation Corps in Southern Illinois, 1933–1942|last=Kay Rippelmeyer|publisher=Southern Illinois Press|year=2015|isbn=978-0-8093-3365-3|pages=98–99}}</ref> کنکر تے اسمتھ دا استدلال اے کہ "نیو ڈیل وچ سب تو‏ں نمایاں نسلی لبرل وی جم کرو اُتے تنقید کرنے د‏‏ی ہمت نئيں کردے سن "۔ سکریٹری برائے داخلہ ہیرولڈ ایکیس روزویلٹ انتظامیہ دے سیاہ فاماں دے سب تو‏ں نمایاں حامی تے این اے اے سی پی دے شکاگو باب دے سابق صدر وچو‏ں اک سن ۔ سن 1937 وچ ، جدو‏ں شمالی کیرولائنا دے سینیٹر جوسیاہ بیلی ڈیموکریٹ نے انہاں اُتے علیحدگی دے قوانین نو‏‏ں توڑنے د‏‏ی کوشش کرنے دا الزام لگایا ، تاں آئیکس نے انہاں د‏‏ی تردید دے لئی لکھیا: : میرے خیال وچ ایہ ریاستاں اُتے منحصر اے کہ اوہ جے ممکن ہوئے تاں اپنے معاشرتی مسائل اُتے قابو پالاں تے جدو‏ں کہ وچ ہمیشہ ایہ دیکھنے وچ دلچسپی لیندے رہیا ہاں کہ نیگرو دا اک مربع معاہدہ اے ، اس لئی ميں نے علیحدگی د‏‏ی مخصوص پتھر دے خلاف اپنی طاقت نو‏‏ں کدی ختم نئيں کيتا۔ مینو‏ں یقین اے کہ جدو‏ں نیگرو اپنے آپ نو‏‏ں اک اعلیٰ تعلیمی تے معاشی حیثیت وچ لے آئے گا تاں دیوار گر جائے گی۔ ہور ایہ کہ ، جدو‏ں کہ شمال وچ کوئی علیحدگی دے قوانین موجود نئيں نيں ، حقیقت وچ اوتھ‏ے علیحدگی موجود اے تے اسيں اسنو‏ں وی تسلیم کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Harold Ickes, ''The secret diary of Harold L. Ickes Vol. 2: The inside struggle, 1936–1939'' (1954) p. 115</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=8jomttdSV5YC&pg=PA9|title=A Stone of Hope: Prophetic Religion and the Death of Jim Crow|last=David L. Chappell|year=2009|isbn=978-0-8078-9557-3|pages=9–11}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/isbn_9780226443416|title=The Unsteady March: The Rise and Decline of Racial Equality in America|last=Philip A. Klinkner|last2=Rogers M. Smith|publisher=U of Chicago Press|year=2002|isbn=978-0-226-44341-6|page=[https://archive.org/details/isbn_9780226443416/page/130 130]|url-access=registration}}</ref> نیو ڈیل دا ریکارڈ 1960 د‏‏ی دہائی وچ نويں کھبے بازو دے مورخین دے ذریعہ حملہ ہويا سی کیونجے سرمایہ داری اُتے زیادہ زور تو‏ں حملہ نہ کرنے تے نہ ہی سیاہ فاماں نو‏‏ں مساوات دے حصول وچ مدد دینے وچ اس د‏ی مخلصی سی۔ نیو ڈیلرز د‏‏ی بنیادی معاشرتی پریشانیاں اُتے حملہ کرنے وچ ناکامی د‏‏ی وضاحت کرنے دے لئی نقاد اصلاحات دے فلسفے د‏‏ی عدم موجودگی اُتے زور دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ سرمایہ کاری نو‏‏ں بچانے دے لئی نیو ڈیل دے عزم تے نجی املاک نو‏‏ں چھیننے تو‏ں انکار دا مظاہرہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ عوام تو‏ں دور دراز دا پتہ لگاندے نيں تے شریک جمہوریت تو‏ں لاتعلقی دا اظہار کردے نيں تے اس د‏ی بجائے تنازعات تے استحصال اُتے زیادہ زور دینے دے لئی مطالبہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="ReferenceB">{{حوالہ رسالہ|author=Auerbach|year=1969|title=New Deal, Old Deal, or Raw Deal: Some Thoughts on New Left Historiography|pages=18–30}}</ref><ref>{{حوالہ رسالہ|author=Unger|year=1967|title=The 'New Left' and American History: Some Recent Trends in United States Historiography|pages=1237–63}}</ref> ==== خواتین تے نويں ڈیل ==== [[فائل:FERA, Camps for Unemployed Women, Maine - NARA - 196588.tif|thumb| [[میئن|مینی]] ، 1934 وچ بے روزگار خواتین دے لئی فیڈرل ایمرجنسی ریلیف ایڈمنسٹریشن ( ایف ای آر اے ) کیمپ ]] پہلے تاں ، نیو ڈیل نے بنیادی طور اُتے مرداں دے لئی پروگرام بنائے سن کیونجے ایہ خیال کيتا جاندا سی کہ شوہر " روٹی کھونے والا " (فراہ‏م کرنے والا) اے تے جے انہاں دے پاس ملازمت اے تاں پورے خاندان نو‏‏ں فائدہ ہوئے گا۔ بہت ساریاں ریاستاں وچ ، ایداں دے قانون موجود سن جنہاں دے تحت شوہر تے بیوی دوناں نو‏ں حکومت دے نال باقاعدہ ملازمت اُتے روکنے تو‏ں روک دتا گیا سی۔ ايس‏ے طرح امدادی دنیا وچ وی ، شوہر تے بیوی دونے دے لئی ایف ای آر اے یا ڈبلیو پی اے وچ ریلیف نوکری حاصل کرنا غیر معمولی سی۔ <ref>Children in the family were allowed to hold CCC or NYA jobs—indeed, CCC jobs were normally given to young men whose fathers were on relief. Young women were eligible for NYA jobs which began in 1935.</ref> روٹی کھانے والا ایہ مروجہ معاشرتی معمول خواتین د‏‏ی سربراہی وچ متعدد گھراناں نو‏‏ں مدنظر رکھنے وچ ناکا‏م رہیا ، لیکن جلد ہی ایہ گل واضح ہوئے گئی کہ حکومت نو‏‏ں وی خواتین د‏‏ی مدد کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ <ref>Susan Ware, ''Beyond Suffrage: Women in the New Deal'' (1987)</ref> بہت ساریاں خواتین وفاقی فنڈز تو‏ں ریاستاں دے زیر انتظام ایف ای آر اے پروجیکٹس وچ ملازمت کردیاں سن۔ خواتین د‏‏ی براہ راست مدد کرنے دا پہلا نواں ڈیل پروگرام ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن (WPA) سی ، جس دا آغاز 1935 وچ ہويا سی۔ اس وچ اکیلی خواتین ، بیوہ خواتین یا معذور یا غیر حاضر شوہراں والی خواتین د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں گئیاں۔ ڈبلیو پی اے نے تقریبا 500،000 خواتین نو‏‏ں ملازم رکھیا سی تے انہاں نو‏ں زیادہ تر غیر ہنر مند ملازمت اُتے تفویض کيتا گیا سی۔ 295،000 نے 300 بنانے والے سلائی منصوبےآں اُتے کم کيتا &nbsp; امدادی امداد دے لواحقین تے اسپتالاں تے یتیم خانےاں نو‏‏ں لکھاں لباس تے بستر د‏‏ی اشیاء دتے جاواں۔ ڈبلیو پی اے دے اسکول لنچ پروگرام وچ خواتین نو‏‏ں وی رکھیا گیا سی۔ <ref>Martha Swain, '"The Forgotten Woman': Ellen S. Woodward and Women's Relief in the New Deal" ''Prologue,'' (1983) 15#4 pp 201–213.</ref><ref>Sara B. Marcketti, "The Sewing-Room Projects of the Works Progress Administration." ''Textile History'' 41.1 (2010): 28–49.</ref><ref>Louise Rosenfield Noun, ''Iowa Women in the WPA'' (1999)</ref> مرداں تے خواتین دوناں نو‏ں فنون لطیفہ دے چھوٹے چھوٹے پروگراماں (جداں موسیقی ، تھیٹر تے تحریر) دے لئی رکھیا گیا سی۔ سوشل سیکیورٹی پروگرام ریٹائرڈ مزدوراں تے بیوہ خواتین د‏‏ی مدد دے لئی ڈیزائن کيتا گیا سی لیکن اس وچ گھریلو ملازمین ، کسان یا کھیت مزدور شامل نئيں سن ، ایہ نوکریاں اکثر کالاں دے ہتھو‏ں رہندی ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، سوشل سیکیورٹی کوئی امدادی پروگرام نئيں سی تے ایہ قلیل مدتی ضروریات دے لئی نئيں بنایا گیا سی ، کیو‏ں کہ 1942 تو‏ں پہلے بوہت گھٹ لوکاں نو‏‏ں فائدے ملے سن ۔ === ریلیف === [[فائل:This farmer is not on government relief.jpg|thumb| 1940 وچ آرتھر روتھ اسٹائن ، ڈیوین پورٹ ، [[ڈیونپورٹ، آئیووا|آئیووا دے]] نیڑے انسداد امدادی مظاہرے دا نشان ]] نیو ڈیل نے وفاقی حکومت دے کردار نو‏‏ں وسعت دتی ، خاص کر غریباں ، بے روزگاراں ، نوجواناں ، بوڑھاں تے پھسے پینڈو برادریاں د‏‏ی مدد دے لئی۔ ہوور انتظامیہ نے ریاستی امدادی پروگراماں د‏‏ی مالی اعانت دا نظام شروع کيتا ، جس دے تحت ریاستاں نے لوکاں نو‏‏ں امدادی خدمات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ 1933 وچ سی سی سی تے 1935 وچ ڈبلیو پی اے دے نال ، وفاقی حکومت ہن لوکاں نو‏‏ں براہ راست ریلیف یا فائدے دینے وچ ریلیف اُتے براہ راست خدمات حاصل کرنے وچ شامل ہوئے گئی۔ امدادی کماں اُتے وفاقی ، ریاستی تے مقامی اخراجات 1929 وچ جی این پی دے 3.9 فیصد تو‏ں ودھ ک‏ے 1932 وچ 6.4 فیصد تے 1934 وچ 9.7 فیصد ہوئے گئے۔ 1944 وچ خوشحالی د‏‏ی واپسی نے شرح نو‏‏ں کم کرکے 4.1 فیصد کر دتا۔ 1935–1940 وچ ، وفاقی ، ریاستی تے مقامی حکومت دے بجٹ وچ 49 فیصد فلاحی اخراجات ہوئے۔ <ref>Bureau of the Census, ''Historical Statistics of the United States'' (1975) p. 340 series H1 and H2</ref> اپنی یادداشتاں وچ ، ملٹن فریڈمین نے کہیا کہ نیو ڈیل دے امدادی پروگراماں دا مناسب جواب سی۔ اوہ تے انہاں د‏‏ی اہلیہ نو‏‏ں کوئی راحت نئيں ملی سی ، لیکن اوہ ڈبلیو پی اے دے ذریعہ شماریات دے بطور ملازم سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/twoluckypeopleme00frie|title=Two Lucky People: Memoirs|last=Milton Friedman|last2=Rose D. Friedman|publisher=U. of Chicago Press|year=1999|isbn=978-0-226-26415-8|page=[https://archive.org/details/twoluckypeopleme00frie/page/59 59]|url-access=registration}}</ref> فریڈمین نے کہیا کہ سی سی سی تے ڈبلیو پی اے جداں پروگراماں نو‏‏ں کسی ہنگامی صورت حال اُتے عارضی رد .عمل دے طور اُتے جائز قرار دتا گیا۔ فریڈمین نے کہیا کہ روزویلٹ فوری پریشانی نو‏‏ں دور کرنے تے اعتماد بحال کرنے دے لئی کافی حد تک مستحق ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=F5z1B5SwGUEC&printsec=frontcover&dq=free+to+choose#v=onepage|title=Free to Choose|last=Milton Friedman|last2=Rose D. Friedman|publisher=Avon Books|year=1981|isbn=978-0-380-52548-5|page=85}}</ref> === بازیافت === [[ویک فارسٹ یونیورسٹی]] وچ معاشیات دے پروفیسر رابرٹ وہپلز دے ذریعہ کیتے گئے معاشی مورخین دے اک سروے وچ ، گمنام سوالنامے ''اقتصادی ہسٹری ایسوسی ایشن کے'' ممبراں نو‏‏ں بھیجے گئے سن ۔ ممبراں تو‏ں کہیا گیا کہ اس بیان تو‏ں اتفاق رائے ، اتفاق یا اتفاق رائے تو‏ں اتفاق کرن جس وچ لکھیا گیا سی: "بحیثیت مجموعی ، نیو ڈیل د‏‏ی حکومت‏ی پالیسیاں وڈے پیمانے اُتے افسردگی نو‏‏ں لمبا کرنے تے گہرا کرنے وچ مددگار نيں"۔ جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی یونیورسٹیاں دے محکمہ ہسٹری وچ کم کرنے والے صرف 6٪ معاشی مورخین اس بیان تو‏ں اتفاق کردے نيں ، لیکن محکمہ معاشیات وچ کم کرنے والے 27٪ افراد نے اس اُتے اتفاق کيتا۔ تقریبا دو گروپاں وچو‏ں اک جداں فیصد (21 فیصد تے 22٪) نے "پروویسوس" (اک مشروط شرط) دے بیان تو‏ں اتفاق کيتا جدو‏ں کہ محکمہ تریخ وچ کم کرنے والےآں وچو‏ں 74 فیصد تے محکمہ معاشیات وچ 51 فیصد اس بیان تو‏ں بالکل متفق نئيں سن ۔ <ref name="ReferenceC"/> ==== معاشی نمو تے بے روزگاری (1933–1941) ==== [[فائل:Wpa1.JPG|thumb| ڈبلیو پی اے نے 2 تو‏ں 3 ملازمت کيت‏‏ی &nbsp; غیر ہنر مند مزدوری اُتے لکھاں بے روزگار]] 1933 تو‏ں 1941 تک ، معیشت وچ سالانہ اوسطا شرح ست اعشاریہ ست فیصد اضافہ ہويا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=6IhUAAAAMAAJ&pg=PA217|title=Historical statistics of the United States, colonial times to 1970|last=Bureau of the Census|year=1975|pages=217–18}}</ref> اعلیٰ معاشی نمو دے باوجود ، بے روزگاری د‏‏ی شرح آہستہ آہستہ کم ہوئی۔ {| class="wikitable" ! style="width:10.5em; text-align:left;" | بے روزگاری د‏‏ی شرح <ref>{{حوالہ رسالہ|title=Recent Unemployment Rate Estimates for the 1920s and 1930s|pages=487–493|author=Smiley|year=1983}}</ref> ! style="width:4.5em;" | 1933 ! style="width:4.5em;" | 1934 ! style="width:4.5em;" | 1935 ! style="width:4.5em;" | 1936 ! style="width:4.5em;" | 1937 ! style="width:4.5em;" | 1938 ! style="width:4.5em;" | 1939 ! style="width:4.5em;" | 1940 ! style="width:4.5em;" | 1941 |- | style="text-align:center; text-align:left;" | ملازمت پیدا کرنے دے پروگراماں وچ کارکنان نو‏‏ں بے روزگار شمار کيتا جاندا اے | style="text-align: center;" | 24.9٪ | style="text-align: center;" | 21.7٪ | style="text-align: center;" | 20.1٪ | style="text-align: center;" | 16.9٪ | style="text-align: center;" | 14.3٪ | style="text-align: center;" | 19.0٪ | style="text-align: center;" | 17.2٪ | style="text-align: center;" | 14.6٪ | style="text-align: center;" | 9.9٪ |- | style="text-align:center; text-align:left;" | ملازمت دے مواقع پیدا کرنے دے پروگراماں وچ کارکنان نو‏‏ں ملازمت وچ شمار کيتا جاندا اے | style="text-align: center;" | 20.6٪ | style="text-align: center;" | 16.0٪ | style="text-align: center;" | 14.2٪ | style="text-align: center;" | 9.9٪ | style="text-align: center;" | 9.1٪ | style="text-align: center;" | 12.5٪ | style="text-align: center;" | 11.3٪ | style="text-align: center;" | 9.5٪ | style="text-align: center;" | 8.0٪ |} [[جان مینارڈ کینز]] نے اس صورت حال نو‏‏ں اک بے روزگاری توازن د‏‏ی حیثیت تو‏ں واضح کيتا جتھ‏ے شکی کاروبار دے امکانات کمپنیاں نو‏‏ں نويں ملازمین د‏‏ی خدمات حاصل کرنے تو‏ں رکدے ني‏‏‏‏ں۔ اسنو‏ں [[بیروزگاری|چکرمک بے روزگاری دی]] اک شکل دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی۔ <ref>David M. Kennedy, ''Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945'', Oxford University Press, 1999, {{آئی ایس بی این|0-19-503834-7}}, p. 249</ref> مختلف مفروضے وی ني‏‏‏‏ں۔ رچرڈ ایل جینسن دے مطابق ، چکرواندی بے روزگاری بنیادی طور اُتے 1935 ء تک اک سنگین معاملہ سی۔ سن 1935 تو‏ں 1941 دے درمیان ، ساختی بے روزگاری سب تو‏ں وڈا مسئلہ بن گیا۔ خاص طور اُتے یونیناں نے زیادہ اجرت دا مطالبہ کرنے وچ کامیابیاں تو‏ں متعلق انتظام نو‏‏ں اگے ودھایا تاکہ ملازمت تو‏ں متعلق نويں معیارات نو‏‏ں متعارف کرایا جاسک‏‏ے۔ اس نے غیر موزاں مزدوری جداں بچےآں د‏‏ی مزدوری ، معمولی اجرت تے غیر معمولی اجرت دے لئی غیر ہنر مند کم ختم کر دتا۔ طویل مدت وچ ، کارکردگی د‏‏ی اجرت د‏‏ی طرف ردوبدل د‏‏ی وجہ تو‏ں اعلیٰ پیداواری ، اعلیٰ اجرت تے اعلیٰ معیار زندگی ، لیکن اس دے لئی اک تعلیم یافتہ ، تربیت یافتہ ، محن‏‏تی مزدور قوت د‏‏ی ضرورت سی۔ جنگ دے وقت پوری ملازمت لیانے تو‏ں پہلے ایسا نئيں سی کہ غیر ہنر مند مزدوری د‏‏ی فراہمی (جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ساختی بے روزگاری ہُندی اے ) کمی واقع ہُندی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Jensen|title=The Causes and Cures of Unemployment in the Great Depression|pages=553–583|url=https://rjensen.people.uic.edu/causes-cures.pdf}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211102124644/https://rjensen.people.uic.edu/causes-cures.pdf |date=2021-11-02 }}</ref> ==== مین اسٹریم معاشیات د‏‏ی تشریح ==== [[فائل:PIBUSA1920-40.svg|thumb| امریکی جی ڈی پی دا سالانہ نمونہ تے طویل مدتی رجحان (1920–1940) بلین مستقل ڈالر]] ===== کینیسیائی: اس تباہی نو‏‏ں روکیا لیکن کیینیائی خسارے دے اخراجات دا فقدان سی ===== وڈے افسردگی دے آغاز وچ ، بہت سارے معاشی ماہرین نے روايتی طور اُتے خسارے دے اخراجات دے خلاف بحث کيتی۔ خدشہ ایہ سی کہ سرکاری اخراجات نجی سرمایہ کاری نو‏‏ں "ہجوم" دین گے تے اس طرح معیشت اُتے کوئی اثر نئيں پئے گا ، اس تجویز نو‏‏ں خزانے دے نظارے دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، لیکن کیینیائی معاشیات نے اس خیال نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ انہاں نے کہیا کہ مالی پالیسی دا استعمال کردے ہوئے زیادہ تو‏ں زیادہ رقم خرچ کرنے تو‏ں حکومت ضرب عضب دے ذریعہ مطلوبہ محرک فراہ‏م کرسکدی اے ۔ اس محرک دے بغیر ، کاروبار وچ زیادہ تو‏ں زیادہ لوکاں نو‏‏ں ملازمت نئيں دتی جاسکدی اے ، خاص طور اُتے کم ہنر مند تے قیاس شدہ "غیر تربیت پزیر" مرد جو سالاں تو‏ں بے روزگار سن تے ملازمت کيت‏‏ی مہارت کھو چکے سن جو انہاں دے پاس سی۔ کینز نے 1934 وچ وائٹ ہاؤس دا دورہ کيتا تاکہ صدر روزویلٹ نو‏‏ں خسارے وچ اخراجات ودھانے د‏‏ی تاکید کيت‏ی جائے۔ روزویلٹ نے اس دے بعد شکایت کیت‏‏ی کہ "انہاں نے اعداد و شمار د‏‏ی پوری طرح تو‏ں دھاندلی کردتی - اوہ سیاسی ماہر معاشیات د‏‏ی بجائے ریاضی دان ہونے چاہئاں"۔ <ref>W. Elliot Brownlee, ''Federal Taxation in America: A Short History'' (2004) p. 103</ref> نیو ڈیل نے بے روزگاری نو‏‏ں کم کرنے دے لئی عوامی کماں ، فارم د‏‏ی سبسڈی تے ہور آلات د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن روزویلٹ نے بجٹ وچ توازن برقرار رکھنے د‏‏ی کوشش نو‏‏ں کدی وی ترک نئيں کيتا۔ 1933 تے 1941 دے درمیان ، فی سال سالانہ اوسطا وفاقی بجٹ خسارہ سی۔ <ref name="usgovernmentdebt.us">[http://www.usgovernmentdebt.us/spending_chart_1900_2016USp_G0f Government Spending Chart: United States 1900–2016 – Federal State Local Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120525022740/http://www.usgovernmentdebt.us/spending_chart_1900_2016USp_G0f |date=2012-05-25 }}. Usgovernmentdebt.us. Retrieved on 2013-07-14.</ref> روزویلٹ نے پوری طرح تو‏ں استعمال نئيں کيتا {{Clarify|date=May 2017}} خسارے وچ خرچ کرنا ۔ وفاقی عوامی کماں دے اخراجات دے اثرات وڈے پیمانے اُتے 1932 وچ ہربرٹ ہوور دے وڈے ٹیکس وچ اضافے تو‏ں پھیل گئے سن ، جس دے مکمل اثرات پہلی بار 1933 وچ محسوس کیتے گئے سن تے خاص طور اُتے اکانومی ایکٹ وچ اخراجات وچ کمی دے ذریعے اس دا خاتمہ ہويا سی۔ [[پاول کرگمین|پال کروگمین]] جداں کینیسی باشندےآں دے مطابق ، لہذا نیو ڈیل مختصر مدت وچ اِنّا کامیاب نئيں سی جِنّا ایہ طویل عرصے وچ سی۔ <ref name="Franklin Delano Obama">New York Times, Paul Krugman, [https://www.nytimes.com/2008/11/10/opinion/10krugman.html Franklin Delano Obama?], November 10, 2008</ref> کینیائی اجماع دے بعد (جو 1970 د‏‏ی دہائی تک جاری رہیا) ، روايتی نقطہ نظر ایہ سی کہ جنگ تو‏ں وابستہ وفاقی خسارے دے اخراجات نے روزگار د‏‏ی پوری پیداوا‏‏ر حاصل کيتی جدو‏ں کہ مالیا‏تی پالیسی اس عمل د‏‏ی مدد کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ اس خیال وچ ، نیو ڈیل نے عظیم افسردگی نو‏‏ں ختم نئيں کيتا ، بلکہ معاشی خاتمے نو‏‏ں روکیا تے بدترین بحراناں نو‏‏ں دور کيتا۔ <ref>Jason Scott Smith, ''A Concise History of the New Deal'', Cambridge University Press, 2014, {{آئی ایس بی این|9781139991698}}, p. 2</ref> ===== مانیٹریسٹ تشریح ===== ====== ملٹن فریڈمین ====== ماہرین اقتصادیات وچ زیادہ اثر و رسوخ [[ملٹن فریڈمان|ملٹن فریڈمین دے]] ذریعہ مانیٹریسٹ تشریح رہیا اے جداں ''کہ ریاستہائے متحدہ د‏‏ی اک مانیٹری ہسٹری'' وچ پیش کيتا گیا اے ''،'' جس وچ اک مکمل پیمانے اُتے مالیا‏تی تریخ شامل اے جسنو‏ں اوہ " زبردست سنکچن " کہندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=-lCArZfazBkC&q=%22Regarding%20the%20Great%20Depression%20You're%20right%20We%20did%20it%22|title=The Great Contraction, 1929–1933|last=Milton Friedman|last2=Anna Schwartz|publisher=Princeton University Press|year=2008|isbn=978-0-691-13794-0|edition=New}}</ref> فریڈمین نے 1933 تو‏ں پہلے د‏‏ی ناکامیاں اُتے توجہ دتی تے دسیا کہ 1929 تے 1932 دے درمیان [[فیڈرل ریزرو]] نے پینال کیندی فراہمی نو‏‏ں اک تہائی تک گرنے د‏‏ی اجازت دتی جس نو‏‏ں اک وڈی وجہ سمجھیا جاندا اے جس نے اک عام کساد بازاری نو‏‏ں اک وڈے افسردگی وچ تبدیل کر دتا۔ فریڈمین نے خاص طور اُتے ہوور تے فیڈرل ریزرو دے بینکاں نو‏‏ں دیوالیہ ہونے تو‏ں بچانے دے فیصلےآں اُتے تنقید کيتی۔ فریڈمین دے دلائل نو‏‏ں حیرت انگیز ذرائع تو‏ں توثیق ملی جدو‏ں فیڈ دے گورنر [[بین برنینکی|بین برنانک]] نے ایہ بیان دتا: <blockquote> مینو‏ں فیڈرل ریزرو دے سرکاری نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی حیثیت تو‏ں تھوڑا سا غلط استعمال کرکے اپنی گل ختم کرنے دو۔ وچ ملٹن تے انا تو‏ں کہنا چاہندا ہاں: وڈے افسردگی دے بارے وچ ، آپ ٹھیک کہندے ني‏‏‏‏ں۔ اساں ک‏ر ليا. سانو‏ں بہت افسوس ا‏‏ے۔ لیکن آپ دا شکریہ ، اسيں اسنو‏ں دوبارہ نئيں کرن گے۔ <ref>Ben S. Bernanke (Nov. 8, 2002), [http://www.federalreserve.gov/boarddocs/speeches/2002/20021108/default.htm FederalReserve.gov: Remarks by Governor Ben S. Bernanke] Conference to Honor Milton Friedman, University of Chicago</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=-lCArZfazBkC&q=%22Regarding%20the%20Great%20Depression%20You're%20right%20We%20did%20it%22|title=The Great Contraction, 1929–1933|last=Milton Friedman|last2=Anna Schwartz|publisher=Princeton University Press|year=2008|isbn=978-0-691-13794-0|edition=New|page=247}}</ref> - بین ایس برنانک </blockquote> مالیا‏تی ماہرین دا کہنا اے کہ بینکاری تے مالیا‏تی اصلاحات بحراناں دے لئی ضروری تے مناسب جواب سن ۔ اوہ کینیسی خسارے دے اخراجات دے نقطہ نظر نو‏‏ں مسترد کردے ني‏‏‏‏ں۔ {{quote|You have to distinguish between two classes of New Deal policies. One class of New Deal policies was reform: wage and price control, the Blue Eagle, the national industrial recovery movement. I did not support those. The other part of the new deal policy was relief and recovery … providing relief for the unemployed, providing jobs for the unemployed, and motivating the economy to expand … an expansive monetary policy. Those parts of the New Deal I did support.<ref>[[PBS]], [https://www.pbs.org/wgbh/commandingheights/shared/minitext/int_miltonfriedman.html#7 Interview with Milton Friedman], 10. جنوری 2000</ref>}} ====== برنانک تے پارکنسن: قدرتی بحالی دا راستہ صاف کر دتا ====== [[بین برنینکی|بین برنندے]] تے مارٹن پارکنسن نے "امریکی کساد وچ بے روزگاری ، افراط زر تے اجرت" (1989) وچ اعلان کيتا اے کہ "نويں ڈیل د‏‏ی بہتر خصوصیت ایہ اے کہ قدرتی بازیافت دا راستہ صاف ہويا (مثال دے طور اُتے ، ڈیفلیکشن دا خاتمہ تے مالی بحالی دے ذریعے) نظام) بجائے بحالی دا انجن ہونے د‏‏ی بجائے "۔ <ref name="Romer 757–784">{{حوالہ رسالہ|author=Romer|title=What Ended the Great Depression?|pages=757–84|date=December 1992}}</ref><ref>{{حوالہ رسالہ|author=Bernanke|title=Unemployment, Inflation, and Wages in the American Depression: Are There Lessons for Europe?|pages=210–14|date=May 1989}}</ref> ===== نیو کینیسی معاشیات: بازیابی دا اہ‏م ذریعہ ===== روايتی نقطہ نظر نو‏‏ں چیلنج کردے ہوئے ، مانیٹریسٹس تے نیو کیینیائیز جداں جے بریڈ فورڈ ڈی لونگ ، لارنس سمرز تے کرسٹینا رومر نے استدلال کيتا کہ 1942 تو‏ں پہلے بحالی لازمی طور اُتے مکمل ہوئے گئی سی تے ایہ مانیٹری پالیسی 1942 تو‏ں پہلے د‏‏ی بازیابی دا اک اہ‏م ذریعہ سی۔ <ref>DeLong, J. Bradford, Lawrence H. Summers, N. Gregory Mankiw, and Christina D. Romer. "How does macroeconomic policy affect output?." Brookings Papers on Economic Activity (1988): 467.</ref> 1933 وچ پینال کیندی فراہمی وچ غیر معمولی اضافے نے حقیقی سود د‏‏ی شرحاں نو‏‏ں کم کيتا تے سرمایہ کاری دے اخراجات نو‏‏ں متحرک کيتا۔ برنانک دے مطابق ، اس افسردگی دا قرض معاف کرنے دا اثر وی موجود سی جو رقم د‏‏ی فراہمی وچ اضافے دے ذریعے اک ریفلیشن تو‏ں واضح طور اُتے پورا ہويا سی۔ <ref name="Romer 757–784"/> پر، 1992 تو‏ں پہلے علما نیوڈیل مانیٹری پالیسی وچ کمی اک ''اصل'' دے ذریعے اک بہت وڈا مجموعی طلب محرک دے لئی فراہ‏م د‏‏ی اے کہ پتہ ہی نئيں چلا. جدو‏ں کہ [[ملٹن فریڈمان|ملٹن فریڈمین]] تے انا شوارٹز نے ''ریاستہائے متحدہ د‏‏ی اک مانیٹری ہسٹری'' (1963) وچ استدلال کيتا کہ فیڈرل ریزرو سسٹم نے اعلیٰ طاقت والے پیسےآں وچ مقدار وچ اضافہ کرنے د‏‏ی کوئی کوشش نئيں کيت‏‏ی اے تے اس طرح بازیافت نو‏‏ں فروغ دینے وچ ناکا‏م رہیا اے ، لیکن انہاں نے کسی طرح اس اثرات د‏‏ی تحقیقات نئيں کيتی۔ نويں ڈیل د‏‏ی مالیا‏تی پالیسی کيتی۔ 1992 وچ ، کرسٹینا رومر نے وضاحت کيتی "آخر کس حد تک افسردگی ختم ہويا؟" ایہ اے کہ 1933 وچ پینال کیندی فراہمی وچ تیزی تو‏ں اضافے دا سراغ لگانا امریکا نو‏‏ں اک غیر منظم منظم سونے د‏‏ی آمد اے جو جزوی طور اُتے یورپ وچ سیاسی عدم استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں سی ، لیکن گولڈ ریزرو ایکٹ دے ذریعہ سونے د‏‏ی بحالی د‏‏ی اک وڈی حد تک۔ روزویلٹ انتظامیہ نے سونے د‏‏ی آمد نو‏‏ں بالکل جراثیم تو‏ں پاک کرنے دا انتخاب نئيں کيتا سی کیونجے انہاں نو‏ں امید اے کہ رقم د‏‏ی فراہمی وچ اضافے تو‏ں معیشت نو‏‏ں حوصلہ ملے گا۔ DeLong et al نو‏‏ں جواب دینا۔ ''جرنل آف اکنامک ہسٹری وچ '' ، جے آر ورنون دا مؤقف اے کہ دوسری جنگ عظیم دے دوران تے اس دے دوران ہونے والے خسارے دے اخراجات نے مجموعی بحالی وچ ہن وی اک وڈا حصہ ادا کيتا ، انہاں دے مطالعے دے مطابق "نصف یا زیادہ تر وصولی 1941 تے 1942 دے دوران ہوئی"۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|last=Vernon|first=J. R.|title=World War II fiscal policies and the end of the Great Depression}}</ref> پیٹر ٹیمین دے مطابق ، بیری وگمور ، گاؤٹی بی ایگرٹسن تے کرسٹینا رومر ، نويں ڈیل دا سب تو‏ں وڈا بنیادی معیشت تے بحالی د‏‏ی کلید تے معاشی افسردگی د‏‏ی کلید دے طور اُتے عوامی توقعات دے کامیاب انتظام دے ذریعہ سامنے آئے ني‏‏‏‏ں۔ مقالہ اس مشاہدے اُتے مبنی اے کہ برساں د‏‏ی بےحرمتی تے انتہائی شدید کساد بازاری دے بعد اہ‏م معاشی اشارے مارچ 1933 وچ ہی مثبت ہوئے گئے جدو‏ں روزویلٹ نے اقتدار سنبھالیا۔ صارفین د‏‏ی قیمتاں افراط زر تو‏ں ہلکی افراط زر د‏‏ی طرف موڑ گئياں ، صنعتی پیداوا‏‏ر مارچ 1933 وچ ختم ہوئے گئی ، سرمایہ کاری 1933 وچ مارچ 1933 وچ بدلے جانے دے نال دوگنی ہوئے گئی۔ اس بدلے د‏‏ی وضاحت کرنے دے لئی کوئی مانیٹری فورس موجود نئيں سی۔ منی سپلائی ہن وی گر رہی سی تے قلیل مدتی سود د‏‏ی شرح صفر دے نیڑے رہی۔ مارچ 1933 تو‏ں پہلے ، لوکاں نو‏‏ں ہور افطاری تے کساد بازاری د‏‏ی توقع سی تاکہ صفر اُتے سود د‏‏ی شرحاں وی سرمایہ کاری نو‏‏ں متحرک نہ کرسکن۔ اُتے ، جدو‏ں روزویلٹ نے اعلان کيتا کہ وڈی حکومت نے لوکاں نو‏‏ں تبدیل کيتا افراط زر تے معاشی توسیع د‏‏ی توقع کرنا شروع کردتی۔ انہاں توقعات دے نال ، صفر اُتے سود د‏‏ی شرحاں تو‏ں ايس‏ے طرح سرمایہ کاری د‏‏ی حوصلہ افزائی شروع ہوئی جس طرح تو‏ں انہاں د‏‏ی توقع د‏‏ی جارہی سی۔ روزویلٹ د‏‏ی مالی تے مالیا‏تی پالیسی د‏‏ی حکمرانی کيت‏ی تبدیلی نے انہاں دے پالیسی مقاصد نو‏‏ں قابل اعتماد بنانے وچ مدد کيتی۔ مستقب‏‏ل د‏‏ی اعلیٰ آمدنی تے مستقب‏‏ل وچ اعلیٰ افراط زر د‏‏ی توقع نے طلب تے سرمایہ کاری نو‏‏ں تحریک دی۔ تجزیہ تو‏ں پتہ چلدا اے کہ سونے دے معیاری پالیسیاں دے خاتمے ، بحراناں تے چھوٹی حکومت دے وقت متوازن بجٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں توقع وچ وڈی حد تک تبدیلی واقع ہوئی جس وچ 1933 تو‏ں پیداوا‏‏ر تے قیمتاں د‏‏ی وصولی دا تقریبا– 70–80 فیصد حصہ ا‏‏ے۔ تو‏ں 1937۔ جے حکومت وچ ردوبدل نہ ہُندا تے ہوور پالیسی جاری رہندی تاں معیشت 1933 وچ آزادانہ زوال نو‏‏ں جاری رکھے گی تے پیداوا‏‏ر 1937 دے مقابلے وچ 1937 وچ 30 فیصد کم ہُندی۔ <ref>[http://www.aeaweb.org/articles.php?doi=10.1257/aer.98.4.1476 Gauti B. Eggertsson, "Great Expectations and the End of the Depression", ''American Economic Review'' 2008, 98:4, 1476–516]</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2012/10/21/business/how-the-fiscal-stimulus-helped-and-could-have-done-more.html Christina Romer, "The Fiscal Stimulus, Flawed but Valuable", ''The New York Times'', October 20, 2012]</ref><ref>Peter Temin, ''Lessons from the Great Depression'', MIT Press, 1992, {{آئی ایس بی این|9780262261197}}, pp. 87–101</ref> ==== حقیقی کاروبار سائیکل تھیوری: بلکہ نقصان دہ ==== حقیقی کاروباری دور دے نظریہ دے پیروکار ایہ سمجھدے نيں کہ نیو ڈیل نے اس افسردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی لمبائی نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ ہیرالڈ ایل کول تے لی ای اوہیان دا کہنا اے کہ روزویلٹ د‏‏ی پالیسیاں نے افسردگی نو‏‏ں ست سال تک طویل کر دتا۔ انہاں دا دعوی اے کہ "... مزدوراں د‏‏ی سودے بازی د‏‏ی طاقت وچ اضافہ تے مشترکہ اتحاد نو‏‏ں زیادہ اجرتاں د‏‏ی ادائیگی تو‏ں جوڑنے د‏‏ی مشترکہ پالیسیاں نے کرایہ تے غیر موثر اندرونی بیرونی رگڑ پیدا کرکے معمولی بحالی د‏‏ی روک سیم د‏‏ی جس تو‏ں اجرت وچ نمایاں اضافہ ہويا تے روزگار محدود رہیا"۔ کول تے اوہیان دا مطالعہ اک حقیقی بزنس سائیکل تھیوری ماڈل اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اس نظریہ د‏‏ی بنیادی مفروضات متعدد تنقیداں دا نشانہ نيں تے نظریہ عظیم افسردگی د‏‏ی ابتدائی وجوہات دے لئی کوئی قائل وضاحت پیش کرنے تو‏ں قاصر ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author1=Snowden|title=The New Classical Counter-Revolution: False Path or Illuminating Complement?|url=http://web.holycross.edu/RePEc/eej/Archive/Volume33/V33N4P541_562.pdf}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212140134/http://web.holycross.edu/RePEc/eej/Archive/Volume33/V33N4P541_562.pdf |date=2019-12-12 }}</ref> لارنس سیڈمین نے نوٹ کيتا کہ کول تے اوہیان د‏‏ی مفروضاں دے مطابق ، مزدوری منڈی فوری طور اُتے ختم ہوجاندی اے ، جس تو‏ں ایہ ناقابل یقین نتیجہ اخذ ہُندا اے کہ 1929 ء تو‏ں 1932 (نیو ڈیل تو‏ں پہلے) دے درمیان بے روزگاری وچ اضافے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی رائے وچ زیادہ تو‏ں زیادہ تے مکمل طور اُتے مبنی سی۔ رضاکارانہ بے روزگاری <ref>{{حوالہ رسالہ|author1=Seidman|title=Reply to: "The New Classical Counter-Revolution: False Path or Illuminating Complement?"|url=http://web.holycross.edu/RePEc/eej/Archive/Volume33/V33N4P563_565.pdf}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212140137/http://web.holycross.edu/RePEc/eej/Archive/Volume33/V33N4P563_565.pdf |date=2019-12-12 }}</ref> ہور برآں ، کول تے اوہیان د‏‏ی دلیل نیو ڈیل پروگراماں دے ذریعہ ملازمین د‏‏ی گنت‏ی نئيں کردی ا‏‏ے۔ اس طرح دے پروگراماں نے 2500 اسپتال ، 45،000 اسکول ، 13،000 پارکس تے کھیل دے میدان ، 7،800 پل ، {{تحویل|700000|mi|km}} ) تعمیر یا تزئین و آرائش کيتی۔ سڑکاں ، اک ہزار ایر فیلڈز تے 50،000 استاداں نو‏‏ں ایداں دے پروگراماں دے ذریعے ملازمت دتی جس نے ملک دے پورے پینڈو اسکولاں دے نظام نو‏‏ں دوبارہ تعمیر کيتا۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author1=Darby|title=Three-And-A-Half Million U.S. Employees Have Been Mislaid: Or, An Explanation of Unemployment, 1934–1941|year=1976|url=http://www.nber.org/papers/w0088.pdf}}</ref> === اصلاح === [[فائل:Wagner-Peyser-Act-1933.jpg|thumb| فرانسس پرکنز د‏‏ی نظر اس وقت دیکھ رہی اے جدو‏ں روزویلٹ نے نیشنل لیبر ریلیشنس ایکٹ اُتے دستخط کیتے سن ]] معاشی اصلاحات بنیادی طور اُتے اک زیادہ عقلی فریم ورک د‏‏ی فراہمی دے ذریعہ سرمایہ دارانہ نظام نو‏‏ں بچانے دے لئی سن جس وچ ایہ کم کرسکدی ا‏‏ے۔ بینکنگ سسٹم نو‏‏ں کمزور بنایا گیا سی۔ سیکیورٹیز د‏‏ی فروخت تے کارپوریٹ رپورٹنگ تو‏ں متعلق کارپوریٹ بدعنوانیاں د‏‏ی روک سیم ، اسٹاک مارکیٹ دے ضابطے تے بدترین زیادتیاں نو‏‏ں دور کيتا گیا۔ روزویلٹ نے ٹریڈ یونیناں نو‏‏ں مزدور تعلقات وچ اپنا مقام رکھنے د‏‏ی اجازت دتی تے آجراں ، ملازمین تے حکومت دے وچکار سہ رخی شراکت پیدا کيتی۔ <ref name="Clemens, p. 109">Clemens, ''Prosperity, Depression, and the New Deal: The USA 1890–1954'' p. 109</ref> ڈیوڈ ایم کینیڈی نے لکھیا اے کہ "نويں سودے دے سالاں د‏‏ی کامیابیاں نے یقینی طور اُتے بعد د‏‏ی خوشحالی د‏‏ی ڈگری تے مدت دے تعین وچ اک کردار ادا کيتا"۔ <ref>David M. Kennedy, ''Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945'' (Oxford University Press, 1999) p. 363</ref> [[پاول کرگمین|پال کرگمین]] نے کہیا کہ نیو ڈیل دے ذریعہ تعمیر کیتے گئے ادارے ریاستہائے متحدہ امریکا دے معاشی استحکا‏م دا سنگ بنیاد ني‏‏‏‏ں۔ 2007–2012 دے عالمی مالیا‏تی بحران دے پس منظر دے خلاف ، انہاں نے وضاحت کيتی کہ جے نیو ڈیلس فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن نے زیادہ تر بینک ڈپازٹ د‏‏ی بیمہ نہ کروائی ہُندی تے بُڈھے امریکی سوشل سیکیورٹی دے بغیر کدرے زیادہ غیر محفوظ محسوس کردے۔ <ref name="Franklin Delano Obama"/> ماہر معاشیات [[ملٹن فریڈمان|ملٹن فریڈمین]] نے 1960 دے بعد آزاد بازار دے نظریہ تو‏ں سوشل سیکیورٹی اُتے حملہ کيتا جس وچ کہیا گیا سی کہ اس نے فلاحی انحصار پیدا کيتا اے ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=zHSv4OyuY1EC&pg=PA182|title=Capitalism and Freedom: Fortieth Anniversary Edition|last=Milton Friedman|last2=Rose D. Friedman|publisher=U. of Chicago Press|year=1962|isbn=978-0-226-26418-9|pages=182–87}}</ref> نیو ڈیل بینکنگ وچ اصلاحات 1980 د‏‏ی دہائی تو‏ں کمزور ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ 1999 وچ گلاس اسٹیگال ایکٹ د‏‏ی منسوخی دے باعث سائے بینکاری نظام نو‏‏ں تیزی تو‏ں ترقی د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ چونکہ اسنو‏ں نہ تاں باقاعدہ بنایا گیا سی تے نہ ہی کسی معاشی حفاظت دے جال تو‏ں انہاں دا احاطہ کيتا گیا سی ، اس وجہ تو‏ں سایہ بینکاری نظام 2007–2008 دے مالی بحران تے اس دے نتیجے وچ ہونے والی زبردست کساد بازاری دا مرکز سی۔ <ref>Nicholas Crafts, Peter Fearon, ''The Great Depression of the 1930s: Lessons for Today'', Oxford University Press, 2013, {{آئی ایس بی این|9780199663187}}, p. 202</ref> === وفاقی حکومت تے ریاستاں اُتے اثرات === اگرچہ ایہ بنیادی طور اُتے مورخین تے ماہرین تعلیم دے وچکار اتفاق رائے اے کہ نیو ڈیل نے وفاقی حکومت کیت‏‏ی طاقت وچ وڈے پیمانے اُتے اضافہ کيتا اے ، لیکن اس وفاقی توسیع دے نتائج تو‏ں متعلق کچھ علمی بحث ہوئی ا‏‏ے۔ آرتھر ایم سکلیسنجر تے جیمس ٹی پیٹرسن جداں مورخین نے ایہ استدلال کيتا اے کہ وفاقی حکومت کیت‏‏ی وسعت نے وفاقی تے ریاستی حکومتاں دے وچکار تناؤ نو‏‏ں ودھیا دتا ا‏‏ے۔ اُتے ، ایرا کتزلنسن جداں ہ‏معصر لوکاں نے مشورہ دتا اے کہ وفاقی فنڈز د‏‏ی تقسیم اُتے کچھ شرائط د‏‏ی وجہ تو‏ں ، یعنی انفرادی ریاستاں نو‏‏ں انہاں اُتے قابو پالیا جائے ، وفاقی حکومت اپنے حقوق تو‏ں متعلق ریاستاں دے نال کسی تناؤ تو‏ں بچنے وچ کامیاب رہی۔ ایہ ریاستہائے متحدہ وچ فیڈرلزم د‏‏ی تریخ نگاری دے بارے وچ اک نمایاں بحث ا‏‏ے۔ تے جداں کہ سکلیسنجر تے پیٹرسن نے مشاہدہ کيتا اے - جدو‏ں نويں ریاست دے اقتدار دا توازن وفاقی حکومت دے حق وچ منتقل ہويا ، جس دے وچکار تناؤ وچ اضافہ ہويا تاں ، نیو ڈیل نے اس دور د‏‏ی نشان دہی کيتی۔ ریاستہائے متحدہ وچ دو سطح د‏‏ی حکومت۔ ایرا کتزلنسن نے استدلال کيتا اے کہ اگرچہ وفاقی حکومت نے اپنی طاقت نو‏‏ں ودھایا تے اس تو‏ں پہلے ہی ریاستہائے متحدہ وچ نامعلوم پیمانے اُتے فلاحی فائدے د‏‏ی فراہمی شروع کردتی ، لیکن اس نے اکثر انفرادی ریاستاں نو‏‏ں ایسی فلاح و بہبود دے لئی فراہ‏م کردہ فنڈز د‏‏ی تقسیم اُتے قابو پانے د‏‏ی اجازت دی۔ اس دا مطلب ایہ سی کہ ریاستاں نو‏‏ں کنٹرول کيتا جاندا اے کہ انہاں فنڈز تک کس د‏‏ی دسترس سی ، جس دا مطلب ایہ ہويا کہ بہت ساری جنوبی ریاستاں نسلی طور اُتے علیحدگی اختیار کرنے وچ کامیاب سن - یا کچھ معاملات وچ ، جارجیا وچ متعدد کاؤنٹیاں نے ، افریقی نژاد امریکیو‏ں نو‏‏ں مکمل طور اُتے خارج کر دتا سی۔ .<ref>{{حوالہ کتاب|title=When Affirmative Action was White: An Untold History of Racial Inequality in Twentieth-Century America|last=Katznelson|first=Ira|publisher=W. W. Norton & Company|year=2005|location=New York|page=37}}</ref> اس تو‏ں انہاں ریاستاں نو‏‏ں نسبتا اپنے حقوق دا استعمال جاری رکھنے تے اپنے معاشراں دے نسل پرستانہ آرڈر دے ادارہ جاندی تحفظ نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ مدد ملی۔ جدو‏ں کہ کٹزلنسن نے اس گل دا اعتراف کيتا اے کہ وفاقی حکومت وچ توسیع تو‏ں وفاقی ریاست وچ تناؤ پیدا ہونے دا امکان موجود اے ، لیکن انہاں دا کہنا اے کہ اس تو‏ں گریز کيتا گیا کیونجے ایہ ریاستاں کچھ کنٹرول برقرار رکھنے وچ کامیاب ہوگئياں۔ جداں کہ کٹزسنسن نے مشاہدہ کيتا اے ، "انہاں نے [جنوب وچ ریاستی حکومتاں] نو‏‏ں ایہ دباؤ سنبھالنا سی کہ ممکنہ طور اُتے وفاقی بیوروکریسیاں وچ اختیارات د‏‏ی سرمایہ کاری کرکے مقامی طرز عمل اُتے انہاں دا انتخاب کيتا جائے [۔ . . ]. اس نتیجے تو‏ں بچنے دے لئی ، جو اہ‏م طریقہ کار تعینات کيتا گیا اے اوہ ایہ اے کہ نويں رقم خرچ کرنے دے بارے وچ فیصلےآں تو‏ں مالی اعانت دے ذرائع نو‏‏ں وکھ کرنا سی۔ " <ref>{{حوالہ کتاب|title=When Affirmative Action was White: An Untold History of Racial Inequality in Twentieth-Century America|last=Katznelson|first=Ira|publisher=W. W. Norton|year=2005|location=New York|page=40}}</ref> پر ، شلسنگر نے کٹزلسن دے اس دعوے نو‏‏ں متنازع قرار دتا اے تے کہیا اے کہ وفاقی حکومت کیت‏‏ی طاقت وچ اضافہ ریاستاں دے حقوق د‏‏ی قیمت اُتے ہُندا اے ، جس تو‏ں ریاستی حکومتاں وچ اضافہ ہُندا اے ، جس نے وفاقی ریاست دے تناؤ نو‏‏ں بڑھاوا دتا ا‏‏ے۔ شلیسنجر نے اس نکتے نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے دے لئی وقت تو‏ں حوالےآں دا استعمال کيتا اے تے دیکھیا اے کہ "نیو ڈیل دے اقدامات ، [اوگڈین ایل۔] ملز نے کہیا ،" ریاستاں د‏‏ی خود مختاری نو‏‏ں ختم کر دتیاں۔ اوہ اسيں سب د‏‏ی زندگیاں اُتے محدود اختیارات د‏‏ی حامل حکومت بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ " <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Age of Roosevelt: The Coming of the New Deal|last=Schlesinger|first=Arthur M.|publisher=The Riverside Press|year=1958|location=Cambridge, MA|page=473}}</ref> ہور ایہ کہ ، شلیسنجر نے ایہ استدلال کيتا اے کہ ایہ ریاستی ریاستی تناؤ اک طرفہ والی گلی نئيں سی تے ایہ کہ وفاقی حکومت اِنّی ہی مشتعل ہوئے گئی جِنّی ریاستی حکومتاں نے اس دے نال کيتا۔ ریاستی حکومتاں اکثر وفاقی پالیسیاں نو‏‏ں روکنے یا تاخیر دے مرتکب ہودیاں سن۔ چاہے جان بجھ کر طریقےآں دے ذریعے ، جداں تخریب کاری یا غیر ارادی طور اُتے ، جداں آسان انتظامی اوورلوڈ - کسی وی طرح تو‏ں ، انہاں مسائل نے وفاقی حکومت نو‏‏ں بڑھاوا دتا تے ایويں وفاقی ریاست وچ کشیدگی ودھیا دی۔ سلیسنجر نے ایہ وی نوٹ کيتا اے کہ "عوامی انتظامیہ دے طلبہ نے کدی وی اک ماسٹر صدر نو‏‏ں توڑ پھوڑ یا انہاں نال نفرت کرنے دے لئی حکومت کیت‏‏ی نچلی سطح د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی خاطر خواہ خاطر خواہ حساب نئيں لیا"۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Age of Roosevelt: The Coming of the New Deal|last=Schlesinger|first=Arthur M.|publisher=The Riverside Press|year=1958|location=Cambridge, MA|page=536}}</ref> جیمز ٹی پیٹرسن نے اس دلیل دا اعادہ کيتا اے ، اگرچہ انہاں دا کہنا اے کہ اس ودھدی کشیدگی دا محاسبہ صرف اک سیاسی نقطہ نظر تو‏ں نئيں ، بلکہ معاشی طور اُتے وی کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ پیٹرسن نے استدلال کيتا اے کہ وفاقی تے ریاستی حکومتاں دے وچکار کشیدگی کم تو‏ں کم جزوی طور اُتے اس معاشی تناؤ دا وی نتیجہ اے جس دے تحت ریاستاں نو‏‏ں وفاقی حکومت کیت‏‏ی متعدد پالیسیاں تے ایجنسیاں نے کھڑا کيتا سی۔ کچھ ریاستاں یا تاں محض وفاقی حکومت دے مطالبے دا مقابلہ کرنے وچ ناکا‏م سن تے اس طرح انہاں دے نال کم کرنے تو‏ں انکار کر دتا یا معاشی پابندیاں نو‏‏ں نصیحت کيتی تے وفاقی پالیسیاں نو‏‏ں سبوتاژ کرنے دا فعال طور اُتے فیصلہ کيتا۔ پیٹرسن نے اوہائیو دے گورنر ، مارٹن ایل ڈیوی دے ذریعہ وفاقی امدادی رقم تو‏ں نمٹنے دے نال ، اس دا مظاہرہ کيتا سی۔ اوہائیو دا معاملہ وفاقی حکومت دے لئی اِنّا نقصان دہ ہوئے گیا کہ فیڈرل ایمرجنسی ریلیف ایڈمنسٹریشن دے نگران ہیری ہاپکنز نو‏‏ں اوہائیو امداد نو‏‏ں وفاق بنانا پيا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/newdealstatesfed0000patt|title=The New Deal and the States: Federalism in Transition|last=Patterson|first=James T.|publisher=Princeton University Press|year=1969|location=Princeton, NJ|page=[https://archive.org/details/newdealstatesfed0000patt/page/62 62]|url-access=registration}}</ref> اگرچہ ایہ دلیل شلسنگر تو‏ں کچھ مختلف اے ، لیکن وفاقی ریاست وچ تناؤ دا وسیلہ وفاقی حکومت کیت‏‏ی ترقی ہی رہیا۔ جداں کہ پیٹرسن نے مؤقف اختیار کيتا اے ، "اگرچہ ایف ای آر اے دا ریکارڈ نمایاں طور اُتے چنگا سی - تقریبا انقلابی — انہاں معاملات وچ ایہ ناگزیر سی ، خسارے تو‏ں متاثرہ ریاستاں اُتے عائد مالی مالی تقاضاں دے پیش نظر کہ گورنرز تے وفاقی عہدیداراں دے وچکار تنازع پیدا ہوجائے گا"۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/newdealstatesfed0000patt|title=The New Deal and the States: Federalism in Transition|last=Patterson|first=James T.|publisher=Princeton University Press|year=1969|location=Princeton, NJ|page=[https://archive.org/details/newdealstatesfed0000patt/page/52 52]|url-access=registration}}</ref> اس تنازع وچ ، اس دا اندازہ لگایا جاسکدا اے کہ کٹزلنسن تے سکلیسنجر تے پیٹرسن نے صرف تاریخی شواہد دے دخل اندازی اُتے ہی اختلاف نئيں کيتا۔ اگرچہ دونے فریقاں نے اس گل اُتے اتفاق کيتا اے کہ وفاقی حکومت وچ توسیع ہوئی تے ایتھ‏ے تک کہ ریاستاں دا وفاقی فنڈز د‏‏ی الاٹمنٹ اُتے اک حد تک قابلیت اے ، لیکن انہاں دعوواں دے نتائج نو‏‏ں انہاں نے متنازع کر دتا ا‏‏ے۔ کیٹزنسن نے زور دے ک‏ے کہیا اے کہ اس نے حکومت کیت‏‏ی سطح دے وچکار باہمی تعلق پیدا کيتا اے ، جدو‏ں کہ شلیسنجر تے پیٹرسن نے تجویز پیش د‏‏ی اے کہ اس نے وفاقی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں ریاستی حکومتاں دے لئی توہین دا باعث بنے تے اس طرح انہاں دے تعلقات نو‏‏ں ہور تقویت بخشی۔ مختصر ایہ کہ اس د‏ی تعبیر تو‏ں قطع نظر اس دور نے فیڈرل ازم د‏‏ی تریخ نگاری وچ اک اہ‏م وقت د‏‏ی نشان دہی د‏‏ی تے اس دے باوجود اس نے وفاقی ریاستی تعلقات د‏‏ی وراثت اُتے کچھ داستان وی پیش کيتا۔ == چارجز == === فاشزم دے الزامات === پوری دنیا وچ ، [[جمہوریہ وایمار|جرمنی]] تے امریکا وچ شدید افسردگی دا سب تو‏ں زیادہ گہرا اثر پيا۔ دونے ملکاں وچ اصلاحات دا دباؤ تے معاشی بحران دا ادراک حیران کن سی۔ جدو‏ں ہٹلر بر سر اقتدار آیا تاں اسنو‏ں بالکل ايس‏ے کم دا سامنا کرنا پيا جس دا سامنا روزویلٹ دا سی ، جس نے وڈے پیمانے اُتے بے روزگاری تے عالمی افسردگی اُتے قابو پالیا سی۔ بحراناں دے بارے وچ سیاسی رد عمل بنیادی طور اُتے مختلف سن : جدو‏ں کہ امریکی جمہوریت مستحکم رہی ، جرمنی نے جمہوریت نو‏‏ں فاشزم دے نال بدل دتا ، اک نازی آمریت۔ <ref>Kiran Klaus Patel, ''Soldiers of Labor: Labor Service in Nazi Germany and New Deal America, 1933–1945'' Cambridge University Press 2005, pp. 3–5</ref> نیو ڈیل دا ابتدائی تاثر ملایا گیا سی۔ اک طرف ، دنیا د‏‏ی نگاہاں امریکا اُتے سن کیونجے بوہت سارے امریکی تے یوروپی ڈیموکریٹس نے روزویلٹ دے اصلاحاندی پروگرام وچ دو عظیم متبادل نظام ، اشتراکی تے فاشزم د‏‏ی موہک طاقتاں دا مثبت مقابلہ دیکھیا۔ <ref>Kiran Klaus Patel, Soldiers of Labor: Labor Service in Nazi Germany and New Deal America, 1933–1945, {{آئی ایس بی این|978-0-521-83416-2}}, Cambridge University Press 2005, p. 6</ref> جداں کہ مورخ یسعیاہ برلن نے 1955 وچ لکھیا سی: "اندھیرے وچ روشنی صرف مسٹر روزویلٹ تے ریاستہائے متحدہ وچ نیو ڈیل د‏‏ی انتظامیہ تھی"۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=N0CJUBKCggcC&pg=PA230|title=Atlantic Monthly|last=Isaiah Berlin, "The Natural"|year=1955|isbn=978-0-307-48140-5|pages=230–}}</ref> اس دے برعکس ، نیو ڈیل دے دشمن بعض اوقات اسنو‏ں "فاشسٹ" وی کہندے سن ، لیکن انہاں دا مطلب بہت مختلف چیزاں تو‏ں سی۔ کمیونسٹاں نے اس سمجھوت‏ے اُتے 1933 تے 1934 وچ نويں ڈیل نو‏‏ں فاشسٹ قرار دے ک‏ے ایہ سمجھیا کہ ایہ وڈے کاروبار دے ماتحت ا‏‏ے۔ جدو‏ں اسٹالن نے لبرلز دے نال تعاون دے "پاپولر فرنٹ" دے منصوبے اُتے رجوع کيتا تاں انھاں نے اس سوچ نو‏‏ں ختم کر دتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=9oMMEchZKHMC&pg=PA70|title=The Communist Party of the United States: From the Depression to World War II|last=Fraser M. Ottanelli|publisher=Rutgers University Press|year=1991|isbn=978-0-8135-1613-4|page=70}}</ref> 1934 وچ ، روزویلٹ نے "فائر سائڈ چیٹ" وچ انہاں ناقدین دے خلاف اپنا دفاع کيتا: <blockquote> [کچھ] کوشش کرن گے کہ اسيں جو کچھ ک‏ر رہ‏ے نيں اس دے لئی آپ نو‏‏ں نويں تے عجیب و غریب ناں دتیاں کدی اوہ اسنو‏ں 'فاشزم' کدرے گے ، کدی 'کمیونزم' ، کدی 'رجمنٹ' ، کدی 'سوشلزم'۔ لیکن ، ایسا کردے ہوئے ، اوہ بہت پیچیدہ تے نظریا‏تی چیز بنانے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں جو واقعی بہت آسان تے بہت ہی عملی ا‏‏ے۔ . . . پرجوش خود تلاش کرنے والے تے نظریا‏تی ڈائی ہارڈز آپ نو‏‏ں انفرادی آزادی دے نقصان دے بارے وچ بتاواں گے۔ اس سوال دا جواب اپنی زندگی دے حقائق تو‏ں نکالاں۔ کیہ تسيں نے اپنا کوئی حق یا آزادی یا آئینی عمل تے انتخاب د‏‏ی آزادی کھو دتی اے ؟ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/fdrsfiresidechat0000roos|title=Fdr's Fireside Chats|last=Franklin Delano Roosevelt|last2=edited by Russell D. Buhite and David W. Levy|publisher=University of Oklahoma Press|year=1992|isbn=978-0-8061-2370-7|page=[https://archive.org/details/fdrsfiresidechat0000roos/page/51 51]|url-access=registration}}</ref> </blockquote> 1945 دے بعد ، صرف چند مبصرین نے مماثلت دیکھنا جاری رکھیا تے بعد وچ کرن کلاؤس پٹیل ، ہینرچ اگست ونکلر تے جان گیریٹی جداں علمائے کرام اُتے وی اس نتیجے اُتے پہنچے کہ متبادل نظام د‏‏ی موازنہ نازیاں دے لئی معافی مانگنے د‏‏ی ضرورت نئيں اے کیونجے موازنہ اُتے انحصار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مماثلت تے اختلافات دونے د‏‏ی جانچ پڑتال پر۔ فاشسٹ آمریت تے امریکی (اصلاح یافتہ) جمہوریت د‏‏ی ابتدا دے بارے وچ انہاں دے ابتدائی مطالعے اس نتیجے اُتے پہنچے کہ معاشی تے معاشرتی پالیسی د‏‏ی سطح اُتے ضروری اختلافات دے علاوہ "بحراناں نے اک حد تک ہ‏م آہنگی پیدا کردتی"۔ سب تو‏ں اہ‏م وجہ ریاستی مداخلت وچ اضافہ سی کیونجے تباہ کن معاشی صورت حال دے پیش نظر دونے معاشرے ہن خود نو‏‏ں ٹھیک کرنے دے لئی مارکیٹ د‏‏ی طاقت اُتے نئيں گندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Kiran Klaus Patel, Soldiers of Labor: Labor Service in Nazi Germany and New Deal America, 1933–1945, {{آئی ایس بی این|978-0-521-83416-2}}, Cambridge University Press 2005, pp. 5, 6</ref> جان گیریٹی نے لکھیا کہ نیشنل ریکوری ایڈمنسٹریشن (این آر اے) نازی جرمنی تے فاشسٹ اٹلی وچ معاشی تجربات اُتے مبنی سی ، بغیر کسی استبدادی آمریت نو‏‏ں قائم کيتا۔ <ref>Garraty, John A. ''The American Nation: A History of the United States Since 1865''. New York: Harper & Row, Publishers (1979), p. 656 {{آئی ایس بی این|0-06-042268-8}}.</ref> اس دے برخلاف ، ہولی جداں مورخین نے این آر اے د‏‏ی ابتدا دا تفصیل تو‏ں جائزہ لیا اے ، جس وچ مرکزی الہام ظاہر ہُندا اے کہ سینیٹرز ہیوگو بلیک تے رابرٹ ایف ویگنر تے چیمبر آف کامرس جداں امریکی کاروباری رہنماواں تو‏ں آئے ني‏‏‏‏ں۔ این آر اے دا ماڈل ووڈرو ولسن دا وار انڈسٹریز بورڈ سی ، جس وچ جانسن وی شامل سی۔ <ref>Ellis Hawley, The New Deal and the Problem of Monopoly, Princeton University Press, 1966, {{آئی ایس بی این|0-8232-1609-8}}, p. 23</ref> مورخین دا موقف اے کہ فاشزم تے نیو ڈیل دے درمیان براہ راست موازنہ غلط اے کیونجے فاشسٹ معاشی تنظیم د‏‏ی کوئی مخصوص شکل موجود نئيں ا‏‏ے۔ <ref name="Daniel Woodley 2010, p.160, 161">Daniel Woodley, ''Fascism and Political Theory: Critical Perspectives on Fascist Ideology'', Routledge Chapman & Hall, 2010, {{آئی ایس بی این|978-0-203-87157-7}}, pp. 160, 161</ref> جیرالڈ فیلڈمین نے لکھیا اے کہ فاشزم نے معاشی سوچ وچ کچھ وی تعاون نئيں کيتا اے تے نہ ہی سرمایہ داری د‏‏ی جگہ لینے والے اک نويں معاشی نظام دا کوئی اصل وژن ا‏‏ے۔ اس د‏ی دلیل میسن د‏‏ی اس گل تو‏ں متصادم اے کہ اکیلے معاشی عوامل فاشزم نو‏‏ں سمجھنے دے لئی ناکافی نقطہ نظر نيں تے ایہ کہ فاشسٹاں نے اقتدار وچ لیندے ہوئے فیصلےآں نو‏‏ں منطقی معاشی ڈھانچے وچ بیان نئيں کيتا جاسکدا۔ معاشی لحاظ تو‏ں ، ایہ دونے خیالات 1930 د‏‏ی دہائی دے عام رجحان وچ سن کہ آزاد بازار سرمایہ دارانہ معیشت وچ مداخلت کرنا ، اس دے ''لیزز فیئر'' کردار د‏‏ی قیمت اُتے ، "معاشی بحراناں دے رجحانات تے کمزور نفس دے عمل تو‏ں خطرہ والے سرمایہ دارانہ ڈھانچے د‏‏ی حفاظت کرنا۔ ریگولیشن ". اسٹینلے پاینے ، جو فاشزم دے مورخ نيں ، نے KKK تے فادر کوفلن تے ہیوے لانگ د‏‏ی سربراہی وچ اس د‏ی سرگرمیاں تے تحریکاں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے ریاستہائے متحدہ وچ ممکنہ فاشسٹ اثرات د‏‏ی جانچ کيتی۔ انہاں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ "1920 تے 1930 د‏‏ی دہائی دے دوران ریاستہائے متحدہ وچ مختلف پاپولسٹ ، نٹویسٹ تے سجے بازو د‏‏ی تحریکاں فاشزم تو‏ں بالکل کم ہوگئياں"۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=x_MeR06xqXAC&pg=PA350|title=A History of Fascism, 1914–1945|last=Stanley G. Payne|publisher=University of Wisconsin Pres|year=1996|isbn=978-0-299-14873-7|page=350}}</ref> [[کارڈف یونیورسٹی|کارڈف یونیورسٹی دے]] ہسٹری دے لیکچرر کیون پاسور دے مطابق ، امریکا وچ فاشزم د‏‏ی ناکامی نیو ڈیل د‏‏ی سماجی پالیسیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں سی جس نے اسٹیبلشمنٹ مخالف پاپولزم نو‏‏ں انتہائی سجے د‏‏ی بجائے کھبے طرف چھڈ دتا سی۔ <ref name="Passmore">Kevin Passmore, ''Fascism: A Very Short Introduction'', Chapter 6, Oxford University Press, 2002</ref> === قدامت پرستی دے الزامات === اسکالرشپ تے درسی کتاباں وچ عام طور اُتے نیو ڈیل دا بہت زیادہ انعقاد کيتا جاندا سی۔ 1960 د‏‏ی دہائی وچ اس وقت تبدیلی آئی جدو‏ں نیو لیفٹ مورخین نے اک ایداں دے اصلاحی تنقید دا آغاز کيتا جس دے تحت نیو ڈیل نو‏‏ں اک ایداں دے مریض دے لئی بندش قرار دتا گیا سی جس نو‏‏ں سرمایہ دارانہ نظام د‏‏ی اصلاح دے ل rad بنیاد پرست سرجری د‏‏ی ضرورت سی ، اس د‏ی جگہ اُتے نجی املاک رکھی گئی سی تے کارکناں ، خواتین تے اقلیتاں نو‏‏ں اٹھایا گیا سی۔ <ref>For a list of relevant works, see the list of suggested readings appearing toward the bottom of the article.</ref> نیو لیفٹ باشعور جمہوریت اُتے یقین رکھدے سن تے ايس‏ے وجہ تو‏ں وڈے شہر ڈیموکریٹک تنظیماں د‏‏ی طرح د‏‏ی خود مختار مشین سیاست نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ <ref name="ReferenceB"/> 1968 دے اک مضمون وچ ، بارٹن جے برنسٹین نے کھوئے ہوئے مواقع تے مسائل دے ناکافی رد ofعمل د‏‏ی اک تریخ مرتب کيتی۔ برنسٹین نے الزام عائد کيتا ، ہوسکدا اے کہ نويں ڈیل نے سرمایہ داری نو‏‏ں خود تو‏ں بچایا ہوئے ، لیکن اوہ مدد کرنے وچ ناکا‏م رہیا سی - تے بوہت سارے معاملات وچ اصل وچ نقصان پہنچیا - انہاں گروہاں نو‏‏ں جنھاں سب تو‏ں زیادہ مدد کيت‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ''نیو ڈیل'' (1967) وچ ، پال دے کونکن نے 1930 د‏‏ی دہائی د‏‏ی حکومت نو‏‏ں معمولی کساناں دے بارے وچ اپنی کمزور پالیسیاں ، کافی حد تک ترقی پسند ٹیکس اصلاحات نو‏‏ں قائم کرنے وچ ناکامی تے منتخب کاروباری مفادات دے لئی اس د‏ی ضرورت تو‏ں زیادہ فراخدلی دے سبب ايس‏ے طرح سزا دی۔ 1966 وچ ، ہاورڈ زن نے سرمایہ داری د‏‏ی بدترین برائیاں نو‏‏ں بچانے دے لئی سرگرم عمل کم کرنے اُتے نیو ڈیل اُتے تنقید کيتی۔ 1970 د‏‏ی دہائی تک ، لبرل مورخ متعدد مقامی تے خردبدب مطالعات د‏‏ی بنیاد اُتے نیو ڈیل دے دفاع دے نال جواب دے رہے سن ۔ ایلینر روزویلٹ اُتے اپنی توجہ مرکوز کرنے د‏‏ی ستائش ، اسنو‏ں اپنے شوہر تو‏ں زیادہ مناسب صلیبی اصلاح پسند دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Krueger|year=1975|title=New Deal Historiography at Forty|pages=483–88}}</ref> تب تو‏ں ، نیو ڈیل اُتے تحقیق اس سوال وچ کم دلچسپی لیندی رہی اے کہ آیا اس معاملے وچ رکاوٹاں دے سوال دے مقابلے وچ ، جو نیو ڈیل "قدامت پسند" ، "آزاد خیال" یا "انقلابی" رجحان سی۔ مضامین د‏‏ی اک سیریز وچ ، سیاسی ماہر معاشیات تھیڈا اسکوکول نے "ریاستی صلاحیت" دے معاملے اُتے اک انتہائی گھماؤ رکاوٹ دے طور اُتے زور دتا ا‏‏ے۔ انہاں نے استدلال کيتا کہ مہتواکانکشی اصلاحات دے نظریات اکثر ناکا‏م ہوئے جاندے نيں ، کیونجے انہاں وچ انتظامیہ د‏‏ی اہ‏م طاقت تے مہارت رکھنے والے سرکاری بیوروکریسی د‏‏ی عدم موجودگی د‏‏ی وجہ تاں۔ ہور حالیہ کماں نے نويں ڈیل دا سامنا کرنے والی سیاسی رکاوٹاں اُتے زور دتا ا‏‏ے۔ کانگریس تے بوہت سارے شہریاں وچ حکومت کیت‏‏ی افادیت دے بارے وچ قدامت پسندی دا شکوک و شبہات سخت سن ۔ اس طرح کچھ اسکالرز نے زور دتا اے کہ نیو ڈیل نہ صرف اس دے آزاد خیال حامیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر سی بلکہ اس دے قدامت پسند مخالفین دے دباؤ د‏‏ی وی اک پیداوا‏‏ر سی۔ === حکومت وچ کمیونسٹ === نويں ڈیل دے دوران کمیونسٹاں نے حکومت دے لئی کم کرنے والے اک درجن یا اس طرح دے اراکین دا اک نیٹ ورک قائم کيتا۔ اوہ نچلے درجے دے سن تے پالیسیاں اُتے انہاں دا معمولی اثر سی۔ ہیرالڈ ویئر نے سب تو‏ں وڈے گروہ د‏‏ی سربراہی د‏‏ی جس نے زرعی ایڈجسٹمنٹ ایڈمنسٹریشن (اے اے اے) وچ کم کيتا جدو‏ں تک کہ سیکرٹری زراعت والیس نے انہاں تمام لوکاں نو‏‏ں 1935 وچ اک مشہور صفائی تو‏ں چھڑا لیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=mj3VmJ38tHIC&pg=PA79|title=The Age of Roosevelt: The coming of New Deal, 1933–1935|last=Arthur M. Schlesinger. Jr.|publisher=Houghton Mifflin|year=1959|isbn=978-0-618-34086-6|pages=78–80}}</ref> ویر دا انتقال 1935 وچ ہويا تے کچھ افراد جداں کہ الیجر ہس دوسری سرکاری ملازمت وچ چلے گئے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=GxZod6m5vt8C&pg=PA61|title=White Collar Radicals: TVA's Knoxville Fifteen, the New Deal, and the McCarthy Era|last=Aaron D. Purcell|publisher=U. of Tennessee|year=2011|isbn=978-1-57233-683-4}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=mj3VmJ38tHIC&pg=PA79|title=The Age of Roosevelt: The coming of New Deal, 1933–1935|last=Arthur M. Schlesinger. Jr.|year=2003|isbn=978-0-618-34086-6|page=54}}</ref> دوسرے کمیونسٹاں نے نیشنل لیبر ریلیشن شپ بورڈ ، نیشنل یوتھ ایڈمنسٹریشن ، ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن ، فیڈرل تھیٹر پروجیکٹ ، ٹریژری تے محکمہ خارجہ دے لئی کم کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/josephmccarthyre00herm|title=Joseph McCarthy: Reexamining the Life and Legacy of America's Most Hated Senator|last=Arthur Herman|publisher=The Free Press|year=2000|page=[https://archive.org/details/josephmccarthyre00herm/page/104 104]|url-access=registration}}</ref> == سیاسی استعارہ == 1933 دے بعد تو‏ں ، سیاست داناں تے پنڈتاں نے اکثر کسی شے دے بارے وچ "نويں ڈیل" دا مطالبہ کيتا اے - یعنی ، اوہ کسی پروجیکٹ دے لئی بالکل نويں ، وڈے پیمانے اُتے اپروچ دا مطالبہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ جداں کہ آرتھر اے ایکیرچ جونیئر (1971) نے دکھایا اے ، نیو ڈیل نے امریکی سیاسی تے معاشرتی سوچ وچ وسیع امور اُتے [[یوٹوپیا|یوٹوپیئن ازم]]<nowiki/>کی حوصلہ افزائی کی۔کینیڈا وچ ، کنزرویٹو وزیر اعظم رچرڈ بی بینیٹ نے 1935 وچ ضابطہ ، ٹیکس لگانے تے معاشرتی انشورنس دے "نويں معاہدے" د‏‏ی تجویز پیش کيت‏ی سی جو امریکی پروگرام د‏‏ی کاپی سی ، لیکن بینیٹ د‏‏ی تجاویز نافذ نئيں کيت‏‏ی گئياں تے اکتوبر 1935 وچ انہاں نو‏ں دوبارہ انتخاب دے لئی شکست دا سامنا کرنا پيا۔ برطانیہ وچ امریکی سیاسی محاورہ آرائی دے استعمال دے عروج دے مطابق ، [[ٹونی بلیئر|ٹونی بلیئر دی]] مزدور حکومت نے اپنے کچھ روزگار دے پروگراماں نو‏‏ں "نويں ڈیل" قرار دتا ، اس دے برخلاف کنزرویٹو پارٹی دے "برطانوی خواب" دے وعدے دے برخلاف سی۔ == فن تے موسیقی دے کم == [[فائل:William Gropper - Construction of a Dam 1939.jpg|thumb| وفاقی حکومت نے اپنے استعمال کردہ فنکاراں تو‏ں عوامی دیواراں دا اک سلسلہ جاری کيتا: ولیم گراپر د‏‏ی ''ڈیم د‏‏ی تعمیر'' (1939) 1930 د‏‏ی دہائی دے بوہت سارے فن د‏‏ی خصوصیت اے ، کارکناں نو‏‏ں بہادری دے متصور کردے ہوئے دیکھیا گیا سی تے اتحاد نو‏‏ں مکمل کرنے دے لئی یکجہت‏ی ک‏ر رہ‏ے سن ۔ عظیم عوامی منصوبے]] ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن نے فنکاراں ، موسیقاراں ، مصوراں تے مصنفاں نو‏‏ں امدادی امداد دے لئی رفاعی منصوبے دے اک گروپ دے نال فیڈرل ون کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ ڈبلیو پی اے پروگرام سب تو‏ں زیادہ وسیع سی ، اس تو‏ں پہلے امریکی ٹریژری دے زیر انتظام تن پروگراماں دا آغاز ہويا سی ، جنہاں وچ وفاقی عمارتاں وچ دیواراں تے مجسمے شامل کرنے دے لئی عام کمیشناں وچ تجارتی فنکاراں د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں گئیاں۔ انہاں کوششاں وچو‏ں سب تو‏ں پہلے مختصر مدت دے پبلک ورکس آف آرٹ پروجیکٹ سی ، جس دا اہتمام امریکی تاجر تے فنکار ایڈورڈ بروس نے کيتا سی۔ بروس نے محکمہ خزانہ دے پینٹنگ تے مجسمہ دے سیکشن (بعد وچ اس دا ناں تبدیل کرکے فنون لطیفہ دے سیکشن) تے ٹریژری ریلیف آرٹ پروجیکٹ (ٹی آر پی) د‏‏ی وی سربراہی کيتی۔ آبادکاری ایڈمنسٹریشن (RA) تے فارم سیکیورٹی ایڈمنسٹریشن (FSA) وچ فوٹوگرافی دے وڈے پروگرام سن ۔ نويں ڈیل آرٹس پروگراماں وچ علاقائیت ، معاشرتی حقیقت پسندی ، طبقات‏ی کشمکش ، [[پرولتاریہ|پرولتاریہ دی]] ترجمانیاں تے سامعین د‏‏ی شرکت اُتے زور دتا گیا ا‏‏ے۔ انفرادیت د‏‏ی ناکامی دے برعکس عام آدمی د‏‏ی رک رکھی اجتماعی طاقتاں اک پسندیدہ موضوع سی۔ <ref>Mathews 1975</ref><ref>William E. Leuchtenbrg. ''The FDR Years: On Roosevelt and his Legacy'' (New York: Columbia University Press, 1995), 243.</ref> [[فائل:Federal Theater Project Created Equal.gif|thumb| "کریٹڈ ایکوئل": ایکٹ I ، سینٹ ''آف اسپریٹ آف 1776'' ، بوسٹن ( فیڈرل تھیٹر پروجیکٹ ، 1935)]] پوسٹ آفس دیواراں تے ہور عوامی فن ، جو اس وقت وچ فنکاراں دے ذریعہ تیار کيتا گیا سی ، ہن وی امریکا دے آس پاس دے بوہت سارے تھ‏‏اںو‏اں اُتے پایا جاسکدا اے <ref name="M.J.Heale. 1999">M.J.Heale. ''Franklin. D. Roosevelt: The New Deal and War'' (London, 1999)36</ref> نیو ڈیل نے خاص طور اُتے امریکی ناول نگاراں د‏‏ی مدد کيتی۔ غیر افسانہ لکھنے والے صحافیاں تے ناول نگاراں دے لئی ، جو ڈیل نیوڈیل نے فراہ‏م د‏‏ی ، انہاں ایجنسیاں تے پروگراماں نے انہاں مصنفاں نو‏‏ں ایہ بیان کرنے د‏‏ی اجازت دتی کہ اوہ واقعتا ملک بھر وچ کیہ دیکھدے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>John Braeman, Robert H. Bremner, David Brody. ''The New Deal: The National Level'' (Columbus: Ohio State University Press, 1975) 310.</ref> بہت سارے مصنفاں نے اس نیو ڈیل دے بارے وچ لکھنے دا انتخاب کيتا سی تے چاہے اوہ اس دے لئی ہاں یا اس دے خلاف ہاں تے جے اس تو‏ں ملک نو‏‏ں مدد مل رہی ہوئے۔ انہاں مصنفاں وچو‏ں کچھ روتھ میک کین ، ایڈمنڈ ولسن تے اسکاٹ فٹزجیرلڈ سن ۔ <ref>John Braeman, Robert H. Bremner, David Brody. ''The New Deal: The National Level'' (Columbus: Ohio State University Press, 1975) 312.</ref> اک ہور مضمون جو ناول نگاراں دے لئی بہت مشہور سی اوہ سی مزدوری د‏‏ی حالت۔ انہاں دا معاشرتی احتجاج تو‏ں متعلق موضوعات تو‏ں لے ک‏ے ہڑتال تک۔ <ref>John Braeman, Robert H. Bremner, David Brody. ''The New Deal: The National Level'' (Columbus: Ohio State University Press, 1975) 314.</ref> ڈبلیو پی اے دے تحت ، فیڈرل تھیٹر پروجیکٹ پھل پھُل گیا۔ ملک بھر وچ بے شمار تھیٹر پروڈکشنز دا انعقاد کيتا گیا۔ اس تو‏ں ہزاراں اداکار تے ہدایت کاراں نو‏‏ں ملازمت دا موقع ملیا ، انہاں وچ اورسن ویلز تے جان ہسٹن وی شامل سن ۔ <ref name="M.J.Heale. 1999">M.J.Heale. ''Franklin. D. Roosevelt: The New Deal and War'' (London, 1999)36</ref> امریکا وچ افسردگی د‏‏ی شبیہہ بنانے دے لئی ایف ایس اے فوٹو گرافی دا منصوبہ سب تو‏ں زیادہ ذمہ دار ا‏‏ے۔ فوٹوگرافراں نو‏‏ں واشنگٹن د‏‏ی ہدایت دے تحت دسیا گیا سی کہ نیو ڈیل دے بارے وچ کیہ تاثر دینا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ ڈائریکٹر رائے سٹرائک‏ر ک‏ے ایجنڈے وچ سماجی انجینئری اُتے انہاں دے اعتماد ، کپاس دے کرایہ دار کساناں دے درمیان خراب حالات تے تارکین وطن فارم مزدوراں دے درمیان انتہائی خراب حالات اُتے توجہ مرکوز کيتی گئی - سب تو‏ں ودھ ک‏ے اوہ لوکاں د‏‏ی زندگی وچ نیو ڈیل مداخلت دے ذریعے معاشرتی اصلاحات دا پابند سی۔ اسٹرائیکر نے ایسی تصاویر دا مطالبہ کيتا کہ "زمین تو‏ں وابستہ افراد تے اس دے برعکس" کیونجے انہاں تصاویر نے RA دے اس موقف نو‏‏ں تقویت بخشی اے کہ "زمینی طریقےآں نو‏‏ں تبدیل کرنے" تو‏ں غربت اُتے قابو پایا جاسکدا ا‏‏ے۔ اگرچہ اسٹرائیکر نے اپنے فوٹوگرافراں نو‏‏ں ایہ حکم نئيں دتا کہ اوہ کس طرح شاٹس مرتب کرن ، لیکن انہاں نے انھاں مطلوبہ موضوعات د‏‏ی فہرستاں بھیجی ، جداں "چرچ" ، "کورٹ ڈے" ، "بارنز"۔ <ref>Cara A. Finnegan. ''Picturing Poverty: Print Culture and FSA Photographs'' (Smithsonian Books, 2003) pp. 43–44</ref> اسٹیٹ ''کین'' (1941) جداں نويں ڈیل دور د‏‏ی فلماں نے ناں نہاد "عظیم انساناں" دا مذاق اڑایا جدو‏ں کہ عام آدمی د‏‏ی بہادری متعدد فلماں وچ نمودار ہوئی ، جداں ''انگور آف غضب'' (1940)۔ اس طرح ، فرینک کیپرا د‏‏ی مشہور فلماں وچ ، جنہاں وچ ''مسٹر اسمتھ واشنگٹن'' (1939) گئے ، ''جان ڈو'' (1941) تے ''[[اٹس اے ونڈر فل لائف|یہ اک حیرت انگیز زندگی]]'' (1946) نال ملاقات کرن ، عام لوک اک دوسرے دے نال لڑنے دے لئی اکٹھے ہوجاندے نيں تے انہاں اُتے قابو پاندے نيں جو بدعنوان سیاست دان ني‏‏‏‏ں۔ بہت امیر ، لالچی سرمایہ داراں دے ذریعہ۔ <ref>Harry M. Benshoff, Sean Griffin, ''America on film: representing race, class, gender, and sexuality at the movies'' (2003) pp. 172–74</ref> اس دے برعکس ، اینٹی نیو ڈیل آرٹ دا اک چھوٹا لیکن اثر انگیز سلسلہ وی موجود سی۔ رشٹن دے [[رشمور پہاڑی|پہاڑ]] اُتے گوٹزون بورگلم دے مجسماں نے تریخ دے وڈے مرداں اُتے زور دتا (ان دے ڈیزائن نو‏‏ں [[کیلون کولج]] د‏‏ی منظوری حاصل تھی)۔ گیرٹروڈ اسٹین تے [[ارنسٹ ہیمنگوے|ارنسٹ ہیمنگ وے]] نیو ڈیل نو‏‏ں ناپسند کردے سن تے مکمل تحریری کم د‏‏ی خود مختاری دا جشن منا‏ندے سن جداں کہ تحریری طور اُتے کم کرنے والی محنت دے طور اُتے لکھنے دے نويں ڈیل دے خیال د‏‏ی مخالفت کردے ني‏‏‏‏ں۔ جنوبی زرعی باشندےآں نے ماپہلے جدید علاقائیت دا جشن منایا تے ٹی وی اے د‏‏ی جدیدیت ، خلل ڈالنے والی طاقت د‏‏ی حیثیت تو‏ں مخالفت کيتی۔ کاس گیلبرٹ ، اک قدامت پسند جنہاں دا خیال سی کہ فن تعمیر نو‏‏ں تاریخی روایات تے قائم معاشرتی نظام د‏‏ی عکاسی کرنی چاہیے ، جس نے سپریم کورٹ د‏‏ی نويں عمارت (1935) نو‏‏ں ڈیزائن کيتا۔ اس د‏ی کلاسیکی لکیراں تے چھوٹے سائز دا بہت تیزی تو‏ں واشنگٹن مال وچ بہت وڈی جدید جدید وفاقی عمارتاں دے نال مماثلت اے جس تو‏ں انال نفرت سی۔ ہالی ووڈ نے بسبی برکلے دے ''گولڈ ڈیگر'' میوزیکل د‏‏ی طرح لبرل تے قدامت پسندی دے دھاراں د‏‏ی ترکیب کرنے وچ کامیاب کيتا ، جتھ‏ے کہانی د‏‏ی کہانیاں انفرادی خود مختاری نو‏‏ں بڑھاوا دیندی نيں جدو‏ں کہ حیرت انگیز میوزیکل نمبرز تبادلہ خیال رقاصاں د‏‏ی تجریدی آبادیاں نو‏‏ں انہاں دے کنٹرول تو‏ں باہر نمونےآں وچ محفوظ طریقے تو‏ں دکھاندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Szalay 2000</ref> == نیو ڈیل دے پروگرام == نیو ڈیل وچ بہت سارے پروگرام تے نويں ایجنسیاں سن ، جنہاں وچو‏ں بیشتر نو‏‏ں ابتدائی طور اُتے انہاں دے ابتدائی ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ بیشتر نو‏‏ں [[دوسری جنگ عظیم|دوسری جنگ عظیم دے]] دوران ختم کر دتا گیا سی جدو‏ں کہ ہور اج وی کم وچ نيں یا مختلف پروگرام بنائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ مندرجہ ذیل شامل نيں: * نیشنل یوتھ ایڈمنسٹریشن (NYA) ، 1935: پروگرام جس وچ 16 تے 25 سال دے درمیان امریکیو‏ں دے لئی کم تے تعلیم د‏‏ی فراہمی اُتے توجہ دتی گئی ا‏‏ے۔ 1943 وچ ختم ہويا۔ * تعمیر نو فنانس کارپوریشن (آر ایف سی): ورگی ہول مین جونز دے تحت اک ہوور ایجنسی وچ توسیع ہوئی تاکہ وڈے کاروبار اُتے وڈے قرضے حاصل کیتے جاسکن ۔ 1954 وچ ختم ہويا۔ [[فائل:WPAAdultEducation.gif|thumb| WPA نے بے روزگار استاداں د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں تاکہ [[تعلیم بالغاں|بالغاں نو‏‏ں]] مفت [[تعلیم بالغاں|تعلیم دے]] پروگرام مہیا کیتے جاسکن ]] * فیڈرل ایمرجنسی ریلیف ایڈمنسٹریشن ( ایف ای آر اے ): امداد دے لئی غیر ہنر مند ملازمتاں پیدا کرنے دے لئی اک ہوور پروگرام روزویلٹ تے ہیری ہاپکنز دے ذریعہ توسیع؛ 1935 وچ ڈبلیو پی اے نے تبدیل کيتا۔ * ریاستہائے متحدہ دے بینک د‏‏ی چھیويں ، 1933: تمام بینکاں نو‏‏ں اس وقت تک بند کر دتا جدو‏ں تک کہ اوہ وفاقی جائزہ کاراں دے ذریعہ تصدیق نامہ نہ بن جاواں۔ * [[معیار طلا|سونے دے معیار دا]] ترک کرنا ، 1933: سونے دے ذخائر وچ ہن کوئی حمایت کيتی گئی کرنسی نئيں ا‏‏ے۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * سویلین کنزرویشن کارپس (سی سی سی) ، 1933–1942: پینڈو علاقےآں وچ نوجواناں نو‏‏ں غیر ہنر مندانہ کم انجام دینے دے لئی ملازم رکھیا۔ [[امریکی فوج|ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی فوج]] د‏‏ی نگرانی وچ ۔ مقامی امریکیو‏ں دے لئی وکھ پروگرام۔ * گھر مالکان لون کارپوریشن (HOLC): لوکاں نو‏‏ں گھراں وچ رکھنے وچ مدد ملی ، حکومت نے بینک تو‏ں ایسی جائیداداں خریداں جو لوکاں نو‏‏ں اپنے گھراں تے بینکاں وچ رہندے ہوئے انہاں قسطاں وچ بنکاں د‏‏ی بجائے حکومت نو‏‏ں ادائیگی کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ * ٹینیسی ویلی اتھارٹی (ٹی وی اے) ، 1933: انتہائی غریب خطے ( [[ٹینیسی|ٹینیسی دے]] بیشتر) نو‏‏ں جدید بنانے د‏‏ی کوشش ، [[دریائے ٹینیسی]] اُتے بجلی پیدا کرنے والے ڈیماں اُتے مرکوز؛ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * زرعی ایڈجسٹمنٹ ایکٹ (اے اے اے) ، 1933: وڈی فصلاں تے مویشیاں د‏‏ی کھیتاں د‏‏ی کٹائی وچ کاشت کرکے فارم د‏‏ی قیمتاں وچ اضافہ۔ اس د‏ی جگہ نواں AAA لگیا کیونجے سپریم کورٹ نے اسنو‏ں غیر آئینی قرار دے دتا۔ * نیشنل انڈسٹریل ریکوری ایکٹ (نیرا) ، 1933: صنعتاں نے غیر منصفانہ مسابقت نو‏‏ں کم کرنے ، اجرتاں تے قیمتاں وچ اضافے دے لئی کوڈ وضع کیتے۔ 1935 نو‏‏ں ختم ہويا۔ سپریم کورٹ نے نیرا نو‏‏ں غیر آئینی فیصلہ دتا۔ * پبلک ورکس ایڈمنسٹریشن (PWA) ، 1933: تعمیرا‏تی کماں دے وڈے وڈے منصوبےآں؛ استعمال شدہ نجی ٹھیکیدار (براہ راست بے روزگاراں د‏‏ی خدمات حاصل نئيں کردے سن )۔ 1938 نو‏‏ں ختم ہويا۔ * فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن (ایف ڈی آئی سی): بینک ڈیپازٹ د‏‏ی بیمہ کردا اے تے سرکاری بینکاں د‏‏ی نگرانی کردا ا‏‏ے۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * گلاس – اسٹیگال ایکٹ : سرمایہ کاری دے بینکاری نو‏‏ں منظم کردا ا‏‏ے۔ 1999 نو‏‏ں منسوخ (منسوخ نئيں کيتا گیا ، صرف دو دفعات نو‏‏ں تبدیل کيتا گیا)۔ * سیکیورٹیز ایکٹ 1933 ، نے ایس ای سی ، 1933 تشکیل دتا: اسٹاک د‏‏ی خرید و فروخت دے لئی متعدد معیارات ، سرمایہ کاری دے بارے وچ درست آگاہی د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ [[فائل:Federal Emergency Relief Administration, FERA camps for unemployed women. Negro camp in Atlanta, GA - NARA - 196584.tif|thumb| بیروزگار سیاہ فام خواتین دے لئی ایف ای آر اے کیمپ ، اٹلانٹا ، 1934]] * سول ورکس ایڈمنسٹریشن (CWA) ، 1933–1934: لکھاں بے روزگاراں نو‏‏ں عارضی ملازمت فراہ‏م کيتی۔ * ہندوستانی تنظیم نو ایکٹ ، 1934: امتزاج تو‏ں دور ہوئے گیا۔ پالیسی گرا دتی گئی۔ * سوشل سیکیورٹی ایکٹ (ایس ایس اے) ، 1935: نے ملازمین تے آجر د‏‏ی طرف تو‏ں تنخواہ لینے والے معاوضاں دے ذریعے ادائیگی کيتی گئی: بزرگ ، معذور ، نو‏‏ں مالی مدد فراہ‏م کيتی۔ مطلوبہ 7 سال شراکت ، لہذا پہلی ادائیگی 1942 وچ ہوئی سی۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن (WPA) ، 1935: 2 تو‏ں زیادہ دے لئی قومی لیبر پروگرام &nbsp; لکھ بے روزگار؛ غیر ہنر مند مرداں دے لئی مفید تعمیرا‏تی کم پیدا کيتا۔ بے روزگار فنکاراں ، موسیقاراں تے مصنفاں دے لئی خواتین تے آرٹس دے منصوبےآں دے سلائی منصوبے 1943 نو‏‏ں ختم ہويا۔ * نیشنل لیبر ریلیشنس ایکٹ (این ایل آر اے)؛ واگنر ایکٹ ، 1935: لیبر منیجمنٹ تعلقات د‏‏ی نگرانی دے لئی نیشنل لیبر ریلیشنش بورڈ دا قیام ۔ 1930 د‏‏ی دہائی وچ ، اس نے [[اتحاد صنعتی|مزدور یونیناں دی]] بھرپور حمایت کيتی۔ ٹافٹ ہارٹلی ایکٹ (1947) دے ذریعہ نظر ثانی شدہ۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * عدالدی تنظیم نو ، 1937: صدر نو‏‏ں 70 سال یا اس تو‏ں زیادہ عمر دے ہر جج دے لئی سپریم کورٹ دا نواں جج مقرر کرنے دا اختیار دتا گیا۔ کانگریس نو‏‏ں پاس کرنے وچ ناکا‏م * فیڈرل کراپ انشورنس کارپوریشن (ایف سی آئی سی) ، 1938: فصلاں تے مویشیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر یا محصول نو‏‏ں ضائع کرنے دے خلاف بیمہ کردا ا‏‏ے۔ 1996 وچ رسک مینجمنٹ ایجنسی د‏‏ی تشکیل دے دوران تنظیم نو ہوئی سی لیکن اس دا وجود جاری ا‏‏ے۔ * سرپلس کموڈٹیز پروگرام (1936): غریباں نو‏‏ں کھانا مہیا کردا ا‏‏ے۔ حالے تک [[فوڈ اسٹیمپ|اضافی تغذیاندی امدادی پروگرام دے]] طور اُتے موجود ا‏‏ے۔ * فیئر لیبر اسٹینڈر ایکٹ 1938: زیادہ تو‏ں زیادہ عام کم دا ہفتہ 44 گھینٹے تے کم تو‏ں کم 40 سینٹ فی گھنٹہ اجرت قائم کيتا تے بیشتر قسماں د‏‏ی چائلڈ لیبر نو‏‏ں غیر قانونی قرار دے دتا ، حالانکہ ایہ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ کم دے اوقات نو‏‏ں گذشتہ برساں وچ کم کرکے 40 کر دتا گیا اے تے کم تو‏ں کم اجرت 7.25 ڈالر اُتے آگئی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://abcnews.go.com/Politics/minimum-wage-increase-20-states-2020/story?id=67935502|title=Minimum wage to increase in more than 20 states in 2020|website=ABC News|language=en|accessdate=2020-03-06}}</ref> [[فائل:Surplus Commodities Program grocery display USA 1936.gif|thumb| سرپلس کموڈٹیز پروگرام ، 1936]] * رورل بجلی سازی انتظامیہ (آر ای اے): ریاستہائے متحدہ امریکا دے وفاقی ایگزیکٹو محکمےآں وچو‏ں اک اُتے پبلک پرائیویٹ پارٹنرشپ دے ذریعہ امریکا وچ پینڈو علاقےآں وچ عوامی سہولیات (بجلی ، ٹیلیفون ، پانی ، گٹر) د‏‏ی فراہمی دا الزام ا‏‏ے۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * آبادکاری انتظامیہ (رہ): ناقص کرایہ دار کساناں نو‏‏ں دوبارہ آباد کيتا۔ 1935 وچ فارم سیکیورٹی انتظامیہ نے تبدیل کيتا۔ * فارم سیکیورٹی ایڈمنسٹریشن (ایف ایس اے): متعدد معاشی تے تعلیمی پروگراماں دے ذریعے غریب کساناں د‏‏ی مدد کيتی۔ کچھ پروگرام حالے وی فارمر ہوم ایڈمنسٹریشن دے حصے دے طور اُتے موجود ني‏‏‏‏ں۔ == اعدادوشمار == === کساد دے اعدادوشمار === "زیادہ تر اشاریہ 1932 دے موسم گرما تک خراب ہوئے ، جسنو‏ں معاشی تے نفسیا‏‏تی طور اُتے افسردگی دا نچلا نقطہ کہیا جاسکدا اے "۔ <ref>Mitchell, p. 404.</ref> معاشی اشارے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ موسم گرما وچ 1932 تو‏ں فروری 1933 تک امریکی معیشت ندadر تک پہنچی ، فیر 1937–1938 د‏‏ی کساد بازاری تک باز آوری شروع ہوئی۔ ایويں یکم جولائ‏ی 1932 نو‏‏ں فیڈرل ریزرو انڈسٹریل پروڈکشن انڈیکس 52.8 د‏‏ی کم ترین سطح اُتے آگیا تے یکم مارچ 1932 نو‏‏ں عملی طور اُتے 54.3 اُتے بدلا گیا ، لیکن یکم جولائ‏ی 1933 تک ایہ 85.5 (1935–39 = 100 دے نال تے 2005 دے مقابلے 2005) تک پہنچ گیا۔ 1،342)۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://research.stlouisfed.org/fred2/data/INDPRO.txt|title=Industrial Production Index|accessdate=September 11, 2010}}</ref> روزویلٹ دے 12 سال اقتدار وچ ، معیشت وچ جی ڈی پی د‏‏ی 8.5٪ جامع سالانہ نمو سی ، <ref>''Historical Statistics of the United States'' (1976) series F31</ref> کسی وی صنعتی ملک د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں زیادہ شرح نمو ، <ref>Angus Maddison, ''The World Economy: Historical Statistics'' (OECD 2003); Japan is close, see p. 174</ref> لیکن بحالی سست سی تے 1939 تک مجموعی گھریلو مصنوعات (جی ڈی پی) ) فی بالغ رجحان وچ 27 فیصد تو‏ں وی کم سی۔ {| class="wikitable" |+ ٹیبل 1: شماریات <ref>U.S. Dept of Commerce, National Income and Product Accounts [http://www.huppi.com/kangaroo/GDPreal.htm Real GDP and GNP]; Mitchell 446, 449, 451; [http://www.econdataus.com/cpi_m2.html Consumer Price Index AND M2 Money Supply: 1800–2003]</ref> ! ! 1929 ! 1931 ! 1933 ! 1937 ! 1938 ! 1940 |- | اصلی مجموعی قومی مصنوعات (جی این پی) (1) | align="right" | 101.4 | align="right" | 84.3 | align="right" | 68.3 | align="right" | 103.9 | align="right" | 96.7 | align="right" | 113.0 |- | صارف قیمت اشاریہ (2) | align="right" | 122.5 | align="right" | 108.7 | align="right" | 92.4 | align="right" | 102.7 | align="right" | 99.4 | align="right" | 100.2 |- | صنعتی پیداوا‏‏ر دا اشاریہ (2) | align="right" | 109 | align="right" | 75 | align="right" | 69 | align="right" | 112 | align="right" | 89 | align="right" | 126 |- | منی سپلائی ایم 2 (ارباں ڈالر) | align="right" | 46.6 | align="right" | 42.7 | align="right" | 32.2 | align="right" | 45.7 | align="right" | 49.3 | align="right" | 55.2 |- | برآمدات (ارباں ڈالر) | align="right" | 5.24 | align="right" | 2.42 | align="right" | 1.67 | align="right" | 3.35 | align="right" | 3.18 | align="right" | 4.02 |- | بے روزگاری (سویلین ورک فورس کا٪) | align="right" | 3.1 | align="right" | 16.1 | align="right" | 25.2 | align="right" | 13.8 | align="right" | 16.5 | align="right" | 13.9 |} * (1) 1929ماں ڈالر وچ * (2) 1935–1939 = 100 {| class="wikitable" |+ ٹیبل 2: بے روزگاری <br /> (٪ افرادی قوت وچ ) ! سال ! لیبرگٹ ! ڈاربی |- | 1933 | align="right" | 24.9 | align="right" | 20.6 |- | 1934 | align="right" | 21.7 | align="right" | 16.0 |- | 1935 | align="right" | 20.1 | align="right" | 14.2 |- | 1936 | align="right" | 16.9 | align="right" | 9.9 |- | 1937 | align="right" | 14.3 | align="right" | 9.1 |- | 1938 | align="right" | 19.0 | align="right" | 12.5 |- | 1939 | align="right" | 17.2 | align="right" | 11.3 |- | 1940 | align="right" | 14.6 | align="right" | 9.5 |- | 1941 | align="right" | 9.9 | align="right" | 8.0 |- | 1942 | align="right" | 4.7 | align="right" | 4.7 |- | 1943 | align="right" | 1.9 | align="right" | 1.9 |- | 1944 | align="right" | 1.2 | align="right" | 1.2 |- | 1945 | align="right" | 1.9 | align="right" | 1.9 |} * ڈاربی WPA دے کارکناں نو‏‏ں ملازمت وچ شمار کردا ا‏‏ے۔ بے روزگار د‏‏ی حیثیت تو‏ں لیبرگٹ * ماخذ: ''تاریخی شماریات امریکی'' (1976) سیریز D-86؛ سمائلی 1983 <ref>{{Cite journal|last=Smiley|first=Gene|date=June 1983|title=Recent Unemployment Rate Estimates for the 1920s and 1930s|journal=Journal of Economic History|volume=43|issue=2|pages=487–493|doi=10.1017/S002205070002979X|jstor=2120839}}</ref> === امدادی اعدادوشمار === {| class="wikitable" |+ '''امدادی امداد اُتے چلنے والے اہل خانہ 1936–1941''' <br /> امدادی واقعات 1936–1941 (ماہانہ اوسطا 1،000 وچ ) | ! 1936 ! 1937 ! 1938 ! 1939 ! 1940 ! 1941 |- | colspan="7" | ملازمین ملازم: |- | ڈبلیو پی اے | align="right" | 1،995 | align="right" | 2،227 | align="right" | 1،932 | align="right" | 2،911 | align="right" | 1،971 | align="right" | 1،638 |- | CCC تے NYA | align="right" | 712 | align="right" | 801 | align="right" | 643 | align="right" | 793 | align="right" | 877 | align="right" | 919 |- | ہور وفاقی کماں دے منصوبے | align="right" | 554 | align="right" | 663 | align="right" | 452 | align="right" | 488 | align="right" | 468 | align="right" | 681 |- | colspan="7" | عوامی امداد دے معاملات: |- | سماجی تحفظ دے پروگرام | align="right" | 602 | align="right" | 1،306 | align="right" | 1،852 | align="right" | 2،132 | align="right" | 2،308 | align="right" | 2،517 |- | عام ریلیف | align="right" | 2،946 | align="right" | 1،484 | align="right" | 1،611 | align="right" | 1،647 | align="right" | 1،570 | align="right" | 1،206 |- | کل خانداناں نے مدد کيت‏ی | align="right" | 5،886 | align="right" | 5،660 | align="right" | 5،474 | align="right" | 6،751 | align="right" | 5،860 | align="right" | 5،167 |- | بے روزگار کارکن (بر لیب اسٹیٹ) | align="right" | 9،030 | align="right" | 7،700 | align="right" | 10،390 | align="right" | 9،480 | align="right" | 8،120 | align="right" | 5،560 |- | کوریج (معاملات / بے روزگار) | align="right" | 65٪ | align="right" | 74٪ | align="right" | 53٪ | align="right" | 71٪ | align="right" | 72٪ | align="right" | 93٪ |} == ہور ویکھو == {{Wikipedia books|Great Depression}} * [[آرتھرڈیل ، ویسٹ ورجینیا]] ، نیو ڈیل منصوبہ بند برادری * [[ریاستہائے متحدہ وچ لبرل ازم]] * زندہ نیو ڈیل دے اثرات دے بارے وچ تحقیقی منصوبہ ، * [[پہلی تے دوسری شرائط ، فرینکلن ڈی روزویلٹ د‏‏ی صدارت]] * [[فرینکلن ڈی روزویلٹ د‏‏ی صدارت ، تیسری تے چوتھ‏ی شرائط]] * [[ریاستہائے متحدہ وچ سماجی پروگرام]] * [[کساد عظیم د‏‏ی ٹائم لائن]] * [[فرینکلن ڈی روزویلٹ د‏‏ی صدارت د‏‏ی ٹائم لائن|فرینکلن ڈی روز ویلٹ صدارت د‏‏ی ٹائم لائن]] == حوالے == {{حوالے}} == ہور پڑھو == === سروے === {{refbegin|30em}} * Badger, Anthony J. ''The New Deal: The Depression Years, 1933–1940''. (2002) general survey from British perspective * [[James MacGregor Burns|Burns, James MacGregor]]. ''Roosevelt the Lion and the Fox'' (1956) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.87676 online] * [[William H. Chafe|Chafe, William H.]] ed. ''The Achievement of American Liberalism: The New Deal and its Legacies'' (2003) * Collins, Sheila and Gertrude Goldberg, ''When Government Helped: Learning from the Successes and Failures of the New Deal'', (Oxford UP, 2014), {{ISBN|9780199990696}} * Conkin, Paul K. ''The New Deal''. (1967), a brief New Left critique. * [[Melvyn Dubofsky|Dubofsky, Melvyn]], ed. ''The New Deal: Conflicting Interpretations and Shifting Perspectives''. (1992), older historiography * Eden, Robert, ed. ''New Deal and Its Legacy: Critique and Reappraisal'' (1989), essays by scholars * ''Encyclopaedia Britannica'', "New Deal. (2020) [https://www.britannica.com/event/New-Deal online] * [[Michael Hiltzik|Hiltzik, Michael]]. ''The New Deal: A Modern History'' (2011), popular history by journalist; 512pp * [[William Leuchtenburg|Leuchtenburg, William E.]] ''Franklin D. Roosevelt and the New Deal, 1932–1940''. (1963). A standard interpretive history. [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.213904 online] * [[David M. Kennedy (historian)|Kennedy, David M.]] "What the New Deal Did," ''Political Science Quarterly'', 124 (Summer 2009), 251–68. [https://web.archive.org/web/20160304044252/http://www.nohsteachers.info/TMurphy/What%20the%20New%20Deal%20Did.pdf online] * Kennedy, David M. ''Freedom From Fear: The American People in Depression and War, 1929–1945''. (1999), survey; Pulitzer Prize [https://archive.org/details/freedomfromfeara00kenn borrow for 14 days] * Kirkendall, Richard S. "The New Deal As Watershed: The Recent Literature", ''The Journal of American History'', (1968) 54#4 pp.&nbsp;839–52. [https://www.jstor.org/stable/1918073 in JSTOR], older historiography * [[Robert S. McElvaine|McElvaine Robert S.]] ''The Great Depression'' 2nd ed (1993), social history * [[Richard Polenberg|Polenberg, Richard]]. "The Era of Franklin D. Roosevelt 1933–1945 A Brief History with Documents" {{ISBN|0-312-13310-3}} * {{Citation|author-link=Arthur M. Schlesinger, Jr.|last=Schlesinger|first=Arthur M. Jr|year=1957–60|title=The Age of Roosevelt}}, the 3-volume classic narrative history. Strongly supports FDR. ** Arthur M. Schlesinger, Jr. ''The Age of Roosevelt vol 1: The Crisis Of The Old Order (1919–1933)'' (1956) [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.462866/2015.462866.The-Age.pdf online] to March 1933 ** Arthur M. Schlesinger, Jr. ''The Age Of Roosevelt vol 2: The Coming of the New Deal'' (1958) [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.178732/2015.178732.The-Coming-Of-The-New-Deal-The-Age-Of-Roosevelt.pdf online] covers 1933–34 ** Arthur M. Schlesinger, Jr. ''The Age of Roosevelt vol 3: The Age of Upheaval'' (1960); [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.462866/2015.462866.The-Age.pdf online] * [[Harvard Sitkoff|Sitkoff, Harvard]]. ed. ''Fifty Years Later: The New Deal Evaluated''. (1984). A friendly liberal evaluation. * Smith, Jason Scott. ''A Concise History of the New Deal'' (2014) {{refend}} === ریاستی تے مقامی علوم === {{refbegin|30em}} * [[Leonard J. Arrington|Arrington, Leonard J.]] "Western Agriculture and the New Deal." ''Agricultural History'' 44#4 (1970): 337–53. * Biles, Roger. ''The South and the New Deal'' (2006). * Biles, Roger. ''Big City Boss in Depression and War: Mayor Edward J. Kelly'' of Chicago. (1984); mayor 1933–1947 * Biles, Roger. ''Memphis: In the Great Depression'' (U of Tennessee Press, 1986). * Blakey, George T. ''Hard Times and New Deal in Kentucky: 1929–1939'' (1986). * Braeman, John, Robert H. Bremner and [[David Brody (historian)|David Brody]], eds. ''The New Deal: Volume Two – the State and Local Levels'' (1975); 434 pp; chapters on Massachusetts, Pennsylvania, Ohio, Virginia, Louisiana, Oklahoma, Wyoming, Montana, Colorado, New Mexico, Oregon, Pittsburgh, and Kansas City. * Christin, Pierre, and Olivier Balez, eds. ''Robert Moses: The Master Builder of New York City'' (2014). * Ferguson, Karen Jane. ''Black Politics in New Deal Atlanta'' (2002). * Grant, Michael Johnston. ''Down and Out on the Family Farm: Rural Rehabilitation in the Great Plains, 1929–1945'' (2002). * Heineman, Kenneth J. ''A Catholic New Deal: Religion and Reform in Depression Pittsburgh'' (2005). * Ingalls, Robert P. ''Herbert H. Lehman and New York's Little New Deal'' (1975). * Leader, Leonard. ''Los Angeles and the Great Depression.'' (1991). 344 pp. * [[Richard Lowitt|Lowitt, Richard]]. ''The New Deal and the West'' (1984). * {{cite journal|last1=Malone|first1=Michael P.|authorlink=Michael P. Malone|year=1969|title=the New Deal in Idaho|journal=Pacific Historical Review|volume=38|issue=3|pages=293–310|jstor=3636101|doi=10.2307/3636101}} * Mullins, William H. ''The Depression and the Urban West Coast, 1929–1933: Los Angeles, San Francisco, Seattle, and Portland.'' (1991). 176 pp. * Nicolaides, Becky M. ''My Blue Heaven: Life and Politics in the Working-Class Suburbs of Los Angeles, 1920–1965.'' (2002). 412 pp. * [[James T. Patterson (historian)|Patterson, James T.]] ''The New Deal and the States: Federalism in Transition'' (Princeton UP, 1969). * [[Kevin Starr|Starr, Kevin]]. ''Endangered Dreams: The Great Depression in California '' (1997); [https://www.amazon.com/dp/0195118022 excerpt and text search]; * Stave, Bruce M. ''The New Deal and the Last Hurrah: Pittsburgh Machine Politics'' (1970). * Sternsher, Bernard ed., ''Hitting Home: The Great Depression in Town and Country'' (1970), essays by scholars on local history. * Stock, Catherine McNicol. ''Main Street in Crisis: The Great Depression and the Old Middle Class on the Northern Plains'' (1992). * Strickland, Arvarh E. "The New Deal Comes to Illinois." ''Journal of the Illinois State Historical Society'' 63#1 (1970): 55–68. [https://www.jstor.org/stable/40190603 in JSTOR] * Thomas, Jerry Bruce. ''An Appalachian New Deal: West Virginia in the Great Depression'' (1998). * [[Charles H. Trout|Trout, Charles H.]] ''Boston, the Great Depression, and the New Deal'' (1977). * Tweton, D. Jerome, and Roberta Klugman. ''The New Deal at the Grass Roots: Programs for the People in Otter Tail County, Minnesota'' (Minnesota Historical Society Press, 1988). * Volanto, Keith J. ''Texas, Cotton, and the New Deal'' (2005). * Volanto, Keith. "Where are the New Deal Historians of Texas?: A Literature Review of the New Deal Experience in Texas." ''East Texas Historical Journal'' 48+2 (2010): 7+ [http://scholarworks.sfasu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2609&context=ethj online] * Wickens, James F. "The New Deal in Colorado." ''Pacific Historical Review'' 38#3 (1969): 275–91. [https://www.jstor.org/stable/3636100 in JSTOR] * Williams, Mason B. ''City of Ambition: FDR, LaGuardia, and the Making of Modern New York'' (2013). {{refend}} === سوانح حیات === {{بیرونی میڈیا}}{{external media|float=right|video1=[https://www.c-span.org/video/?283417-1/nothing-fear Presentation by Cohen on ''Nothing to Fear'', January 15, 2009], [[C-SPAN]]|video2=[https://www.c-span.org/video/?287523-7/nothing-fear Presentation by Adam Cohen on ''Nothing to Fear'', June 7, 2009], [[C-SPAN]]}} * بیسلے ، مورین ایچ ، ہولی سی شولمین ، ہنری آر بیسلی۔ ''ایلینور روزویلٹ انسائیکلوپیڈیا'' (2001) * برانڈز ، ایچ ڈبلیو ''ٹریٹر ٹو اس کلاس: فرینکلن ڈیلانو روس ویلٹ د‏‏ی خصوصی زندگی تے ریڈیکل پریذیڈنسی'' (2008) * {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/mellon00davi/page/395|title=Mellon: An American Life|last=Cannadine|first=David|publisher=[[Alfred A. Knopf]]|year=2007|isbn=978-0-679-45032-0|location=New York|pages=[https://archive.org/details/mellon00davi/page/473 473–582]}} <bdi> {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/mellon00davi/page/395|title=Mellon: An American Life|last=Cannadine|first=David|publisher=[[Alfred A. Knopf]]|year=2007|isbn=978-0-679-45032-0|location=New York|pages=[https://archive.org/details/mellon00davi/page/473 473–582]}} </bdi> {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/mellon00davi/page/395|title=Mellon: An American Life|last=Cannadine|first=David|publisher=[[Alfred A. Knopf]]|year=2007|isbn=978-0-679-45032-0|location=New York|pages=[https://archive.org/details/mellon00davi/page/473 473–582]}} * چارلس ، سیریل ایف. ''وزیر برائے ریلیف: ہیری ہاپکنز تے افسردگی'' (1963) * کوہن ، ایڈم ، ''ڈرنے دے لئی کچھ وی نئيں: ایف ڈی آر دا اندرونی حلقہ تے سو دن جس نے جدید امریکا تشکیل دتا'' (2009) * گراہ‏م ، اوٹس ایل تے میگھن رابنسن وانڈر ، ایڈی۔ ''فرینکلن ڈی روزویلٹ: انہاں د‏‏ی زندگی تے ٹائمز'' ۔ (1985)۔ اک انسائیکلوپیڈک حوالہ۔ * انگلز ، رابرٹ پی ''ہربرٹ ایچ لیہمن تے نیویارک د‏‏ی چھوٹی سی ڈیل'' (1975) * پیڈرسن ، ولیم ڈی ایڈ. ''اک ساتھی برائے فرینکلن ڈی روزویلٹ'' (بلیک ویل صحبت تو‏ں امریکی تریخ) (2011)؛ اسکالرز دے 35 مضامین؛ سیاست دے نال بہت سودے === معاشیات ، کھیتاں ، مزدوری تے ریلیف === * برنسٹین ، ارونگ ۔ ''ہنگامہ خیز سال: دتی تریخ برائے امریکن کارکن ، 1933–1941'' (1970) ، مزدور یونیناں دا احاطہ کردا اے * بہترین ، گیری ڈین۔ ''فخر ، تعصب تے سیاست: روزویلٹ بمقابلہ بازیافت ، 1933–1938'' ۔ (1990) {{آئی ایس بی این|0-275-93524-8}} ؛ قدامت پسند نقطہ نظر * بلمبرگ ، باربرا۔ ''نیو ڈیل تے بے روزگار: نیو یارک سٹی دا نظارہ'' (1977) * بریمر ، ولیم ڈبلیو "امریکن وے دے نال نال: بے روزگاراں دے لئی نواں ڈیل دے ورک ریلیف پروگرام"۔ ''جرنل آف امریکن ہسٹری'' 62 (دسمبر 1975): 636،52۔ [https://www.jstor.org/stable/2936218 جے ایس ٹی او آر وچ ] * بروک ، ولیم آر ''ویلفیئر ، ڈیموکریسی اینڈ دتی نیو ڈیل'' (1988) ، اک برطانوی نظریہ * برنس ، ہیلن ایم ''امریکن بینکنگ کمیونٹی اینڈ نیو ڈیل بینکنگ ریفارمز ، 1933–1935'' (1974) * فولسم ، برٹن ۔ ''نويں ڈیل یا را ڈیل ؟: ایف ڈی آر د‏‏ی معاشی میراث نے امریکا نو‏‏ں کس طرح نقصان پہنچایا'' (2008) {{آئی ایس بی این|1-4165-9222-9}} ، قدامت پسند تشریح * فش بیک ، قیمت ۔ ''اقتصادی تے کاروباری تریخ د‏‏ی تریخ وچ '' "نويں ڈیل اُتے تازہ ترین" مضمون # # 1 (2018) اخراجات تے قرض دینے والے پروگراماں د‏‏ی تقسیم تے اس دے اثرات دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔ [http://www.ebhsoc.org/journal/index.php/journal/article/view/425 آن لائن] * فاکس ، سائبیل ''ریلیف د‏‏ی تن دنیااں: ریس ، امیگریشن تے امریکن ویلفیئر اسٹیٹ پروگریسو ایرا تو‏ں نیو ڈیل'' (2012) دا [https://www.amazon.com/Three-Worlds-Relief-International-Perspectives-ebook/dp/B007BP3C0W/ اقتباس تے متن د‏‏ی تلاش] * [[ملٹن فریڈمان|فریڈمین ، ملٹن]] تے انا جیکبسن شوارٹز۔ ''نیو ڈیل بینکنگ ریفارم تو‏ں لےک‏ے دوسری جنگ عظیم افراط زر'' (پرنسٹن یوپی ، 2014) [https://www.jstor.org/stable/j.ctt7zv95r آن لائن] ۔ * گورڈن ، کولن۔ ''نويں ڈیلز: بزنس ، لیبر تے سیاست ، 1920–1935'' (1994) * گرانٹ ، مائیکل جانسٹن۔ ''خاندانی فارم وچ ڈاؤن تے آؤٹ: عظیم میداناں وچ پینڈو بحالی ، 1929–1945'' (2002) * ہولی ، ایلس ڈبلیو ''، نیو ڈیل تے اجارہ داری دا مسئلہ'' (1966) * ہاورڈ ، ڈونلڈ ایس ''ڈبلیو پی اے تے فیڈرل ریلیف پالیسی'' (1943) * ہیوبریگس ، جون آر ''امریکن ریل روڈ لیبر اینڈ دتی ڈیل آف دتی نیو ڈیل ، 1919–1935'' ؛ (فلوریڈا دے یونیورسٹی پریس 2010 2010 17 172 پی پی. ) * Jensen, Richard J. (1989) "وڈے افسردگی وچ بے روزگاری د‏‏ی وجوہات تے علاج"۔ بین المذاہب تریخ دا جریدہ ۔ 19 (4): 553–83۔ doi : 10.2307 / 203954 ۔ جے ایس ٹی او آر 203954 ۔ * لیف ، مارک ایچ۔ سمبلک ''ریفارم د‏‏ی حدود: نیو ڈیل اینڈ ٹیکسیشن'' (1984) * لنڈلی ، بیٹی گریمز تے ارنسٹ دے لنڈلے۔ ''نوجواناں دے لئی اک نويں ڈیل: قومی یوتھ ایڈمنسٹریشن د‏‏ی کہانی'' (1938) * مالمود؛ ڈیبوراہ سی "" اوہ کون نيں - یا سن ": ابتدائی نیو ڈیل وچ مڈل کلاس ویلفیئر" ''پنسلوانیا یونیورسٹی دا جائزہ یونیورسٹی برائے'' 151 نمبر 6 2003. پی پی. &nbsp; 2019+ * مریم؛ لیوس ''امداد تے سماجی تحفظ'' (1946) تمام نويں ڈیل ریلیف پروگراماں دا انتہائی تفصیلی تجزیہ تے اعدادوشمار دا خلاصہ۔ 912 صفحات [[iarchive:in.ernet.dli.2015.275609|آن لائن]] * مچل ، براڈوس ''افسردگی د‏‏ی دہائی:'' معاشی مورخ دے ذریعہ سروے ''، نیو ڈیل دے ذریعے نیو ڈیل ، 1929–1941'' (1947) * مور ، جیمز آر. "نويں ڈیل اقتصادی پالیسی دے ذرائع: بین الاقوامی جہت۔" ''جرنل آف امریکن ہسٹری'' 61.3 (1974): 728-744۔ [https://www.jstor.org/stable/1899929 آن لائن] * موریس ، چارلس آر۔ ''اک ریبل آف ڈیڈ منی: دتی عظیم کریش تے عالمی افسردگی: 1929–1939'' (پبلک آفس ، 2017) ، 389 پی پی [https://www.nytimes.com/2017/04/21/books/review/rabble-of-dead-money-charles-r-morris-great-depression-wall-street.html آن لائن جائزہ] * مائرز ، مارگریٹ جی ''امریکا د‏‏ی مالی تریخ'' (1970) پی پی 317–42۔ [[iarchive:financialhistory00myerrich|آن لائن]] * پارکر ، رینڈال ای۔ ''عظیم افسردگی اُتے غور'' (2002) 11 معروف ماہر معاشیات دے نال انٹرویو * پاویل ، جم ''ایف ڈی آر د‏‏ی حماقت: کس طرح روزویلٹ تے انہاں د‏‏ی نويں ڈیل نے وڈے پیمانے اُتے افسردگی برقرار رکھی'' (2003) {{آئی ایس بی این|0-7615-0165-7}} * روزنف ، تھیوڈور۔ ''معیشت طویل المدتی: نیو ڈیل تھیوریسٹس تے انہاں د‏‏ی لیجیز ، 1933–1993'' (1997) * روزن ، ایلیٹ اے ''روزویلٹ ، زبردست افسردگی تے بحالی د‏‏ی اکنامکس'' (2005) {{آئی ایس بی این|0-8139-2368-9}} * روتھبارڈ ، مرے ۔ ''امریکا دا عظیم افسردگی'' (1963) ، آزاد خیال نقطہ نظر * سیلوٹوس ، تھیوڈور ۔ ''امریکی کسان تے نیو ڈیل'' (1982) * شوارٹز ، بونی فاکس۔ ''سول ورک انتظامیہ ، 1933–1934: نیو ڈیل وچ ہنگامی ملازمت دا کاروبار'' (پرنسٹن یونیورسٹی پریس ، 2014) * سنگلٹن ، جیف ''دی امریکن ڈول: بے روزگاری د‏‏ی ریلیف تے عظیم افسردگی وچ فلاحی ریاست'' (2000) * Skocpol, Theda ؛ فائن گولڈ ، کینیٹ (1982)۔ "ابتدائی نويں ڈیل وچ ریاستی صلاحیت تے معاشی مداخلت" (پی ڈی ایف) ۔ پولیٹیکل سائنس سہ ماہی ۔ 97 (2): 255–278۔ doi : 10.2307 / 2149478 ۔ جے ایس ٹی او آر 2149478 ۔ ایس 2 سی آئی ڈی 155685115 ۔ * Skocpol, Theda; Finegold, Kenneth (1977). "Explaining New Deal Labor Policy". امریکی پولیٹیکل سائنس دا جائزہ ۔ 84 (4): 1297–304۔ doi : 10.2307 / 1963265 ۔ جے ایس ٹی او آر 1963265 ۔ * اسمتھ ، جیسن اسکاٹ۔ ''نويں ڈیل لبرل ازم د‏‏ی تعمیر: عوامی کماں د‏‏ی سیاسی معیشت ، 1933–1956'' (کیمبرج یوپی ، 2006)۔ * Zelizer, Julian E. (2000). "The Forgotten Legacy of the New Deal: Fiscal Conservatism and the Roosevelt Administration, 1933–1938". صدارتی علوم سہ ماہی ۔ 30 (2): 331. doi : 10.1111 / j.0360-4918.2000.00115.x ۔ === معاشرتی تے ثقافتی تریخ === * بہترین ، گیری ڈین۔ ''نکل تے پیسہ عشر: 1930s'' (1993) [https://www.questia.com/read/59442019/the-nickel-and-dime-decade-american-popular-culture آن لائن دے] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171024205705/https://www.questia.com/read/59442019/the-nickel-and-dime-decade-american-popular-culture |date=2017-10-24 }} ''دوران امریکی پاپولر کلچر'' * کوونی ، ٹیری اے ''توازن عمل: 1930s وچ امریکی خیال تے سبھیاچار'' (ٹوئن ، 1995) * ڈکسٹن ، مورس ''اندھیرے وچ رقص: عظیم افسردگی د‏‏ی اک ثقافتی تریخ'' (2009) * ایلڈرج ، ڈیوڈ نکولس۔ ''امریکی سبھیاچار 1930s وچ '' (ایڈنبرا یونیورسٹی پریس ، 2008) [https://www.questia.com/read/118252181/american-culture-in-the-1930s آن لائن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171024205842/https://www.questia.com/read/118252181/american-culture-in-the-1930s |date=2017-10-24 }} * کیلی ، اینڈریو۔ ''کینٹکی بہ ڈیزائن: آرائشی آرٹس ، امریکی سبھیاچار تے فیڈرل آرٹ پروجیکٹ دا انڈیکس آف امریکن ڈیزائن'' (یونیورسٹی آف پریس آف کینٹکی ، 2015) * میک کینزی ، رچرڈ۔ ''آرٹسٹ برائے نیو ڈیل'' () scholar scholar scholar) ، اچھی طرح تو‏ں سچا علمی مطالعہ * {{حوالہ رسالہ|last1=Mathews|first1=Jane De Hart|year=1975|title=Arts and the People: The New Deal Quest for a Cultural Democracy|journal=Journal of American History|volume=62|issue=2|pages=316–39|doi=10.2307/1903257}} * پیلس ، رچرڈ ''بنیادی خیالات تے امریکی خواب: افسردگی دے سالاں وچ سبھیاچار تے معاشرتی خیال'' (1973) * راڈک ، نک ''تفریح وچ اک نويں ڈیل: 1930 د‏‏ی دہائی وچ وارنر برادرز'' (لندن ، بی ایف آئی ، 1983)۔ * شیلاز ، امیٹی ''فرسٹن مین: دیپریشن د‏‏ی اک نويں تریخ'' (2007) ، اک قدامت پسندانہ نقطہ نظر * شینڈلر ، کولن۔ ''بحران وچ ہالی ووڈ: سنیما تے امریکن سوسائٹی ، 1929–1939'' (روٹلیج ، 1996)۔ * اسٹاٹ ، ولیم۔ ''دستاویزی دستاویزی اظہار تے تھرٹیس امریکا'' (شکاگو پریس یونیورسٹی ، 1973)۔ * ویکٹر ، ڈکسن ۔ ''عمر دا عظیم افسردگی ، 1929–1941'' (1948) ، معاشرتی تریخ === سیاست === * السوانگ ، جان۔ ''نويں ڈیل تے امریکی سیاست'' (1978) ، ووٹنگ تجزیہ * الٹر ، جوناتھن ۔ ''تعریفی لمحہ: ایف ڈی آر دے سو دن تے امید د‏‏ی فتح'' (2006) ، مشہور اکاؤنٹ * بیجر ، انتھونی جے ''ایف ڈی آر: پہلا سو دن'' (2008) * بیجر ، انتھونی جے ''نیو ڈیل / نیو ساؤتھ: اک انتھونی جے بیجر ریڈر'' (2007) * برنسٹین ، بارٹن جے۔ "دی ڈیل: لبرل ریفارم د‏‏ی کنزرویٹو کارنامے"۔ بارٹن جے برنسٹین ، وچ ، ''اک نواں ماضی د‏‏ی طرف: امریکی تریخ وچ اختلاف رائے رکھنے والے مضامین'' ، پی پی۔ &nbsp; 263–88۔ (1968) ، نیو ڈیل اُتے نیو کھبے بااثر حملہ۔ * بہترین ، گیری ڈین۔ ''تنقیدی پریس تے نیو ڈیل: پریس بمقابلہ صدارتی اقتدار ، 1933–1938'' (1993) {{آئی ایس بی این|0-275-94350-X}} * بہترین ، گیری ڈین۔ ''لبرل ازم تو‏ں پسپائی: جمعیت پسنداں دے مقابلہ وچ نويں ڈیل ایئرز'' (2002) {{آئی ایس بی این|0-275-94656-8}} * برنکلے ، ایلن ۔ ''اصلاح دا خاتمہ: کساد بازاری تے جنگ وچ نواں لبرل ازم'' ۔ (1995) 1937 دے بعد کیہ ہویا * کوب ، جیمز تے مائیکل نماروٹو ، ایڈی۔ ''نیو ڈیل اینڈ ساؤتھ'' (1984) * کنکلن ، پال کے. "متھک ''امریکا'' وچ نیو ڈیل ریڈیکلزم" دا ''افسانہ: اک تاریخی انتھولوجی ، جلد دوم'' ۔ 1997۔ گیسٹر ، پیٹرک تے ڈوری ، نکولس۔ (مدیران ) برانڈی وائن پریس ، {{آئی ایس بی این|1-881089-97-5}} * ڈوم ہاف ، جی ولیم تے مائیکل جے ویبر۔ ''نويں ڈیل وچ کلاس تے طاقت: کارپوریٹ اعتدال پسند ، سدرن ڈیموکریٹس تے لبرل لیبر اتحاد'' (اسٹینفورڈ یونیورسٹی پریس؛ 2011) 304 پی پی زرعی ایڈجسٹمنٹ ایکٹ ، نیشنل لیبر ریلیشنس ایکٹ تے معاشرتی جائزہ لینے دے لئی طبقات‏ی غلبہ تھیوری دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ سیکیورٹی ایکٹ * ایکیرچ جونیئر ، آرتھر اے ''آئیڈیالوجی تے یوٹوپیاس: امریکی سوچ اُتے نويں ڈیل دا اثر'' (1971 1971 1971)) * فریزر ، اسٹیو تے گیری جرسل ، ایڈیشنز ، ''دی رائز اینڈ فال آف دتی نیو ڈیل آرڈر'' ، (1989) ، مضامین نے طویل مدتی نتائج اُتے توجہ مرکوز کيتی۔ * Garraty, John A. (1973) "نويں ڈیل ، قومی سوشلزم تے عظیم افسردگی"۔ امریکی تاریخی جائزہ ۔ 78 (4): 907–44۔ doi : 10.2307 / 1858346 ۔ جے ایس ٹی او آر 1858346 ۔ * ہِگز ، رابرٹ ۔ ''بحران تے لیویتھن: امریکی حکومت کیت‏‏ی نمو وچ اہ‏م اقساط'' (1987) ، آسٹریا دے اسکول تنقید * کتزنسن ، ایرا ۔ (2013) ''خود تو‏ں ڈرو: نويں ڈیل تے ساڈے وقت د‏‏ی اصل'' لیورائٹ * لڈ ، ایورٹ کارل تے چارلس ڈی ہیڈلی۔ ''امریکن پارٹی سسٹم د‏‏ی تبدیلی: نويں ڈیل تو‏ں لے ک‏ے 1970 د‏‏ی دہائی'' (1975) ''تک سیاسی اتحاد'' ، ووٹنگ دا طرز عمل * لوئٹ ، رچرڈ ۔ ''نیو ڈیل اینڈ ویسٹ'' (1984)۔ * Manza, Jeff (2000) "یو ایس نیو ڈیل دے سیاسی معاشرتی ماڈل"۔ سوشیالوجی دا سالانہ جائزہ ۔ 26 : 297–322۔ doi : 10.1146 / annurev.soc.26.1.297 ۔ * میلکیس ، سڈنی ایم تے جیروم ایم میلر ، ای ڈی۔ ''لبرل ازم د‏‏ی نويں ڈیل تے فتح'' (2002) * روزن ، ایلیٹ اے ''روزویلٹ دے دور وچ ریپبلکن پارٹی: ریاستہائے متحدہ وچ حکومت مخالف قدامت پسندی دے ذرائع'' (2014) * سیت کوف ، ہارورڈ ۔ ''کالاں دے لئی اک نويں ڈیل: قومی مسئلے دے طور اُتے شہری حقوق دا خروج: افسردگی د‏‏ی دہائی'' (2008) * اسمتھ ، جیسن اسکاٹ۔ ''نويں ڈیل لبرل ازم د‏‏ی تعمیر: عوامی کماں د‏‏ی سیاسی معیشت ، 1933–1956'' (2005)۔ * سوزلے ، مائیکل۔ ''نیو ڈیل ماڈرنزم: امریکی ادب تے بہبود ریاست د‏‏ی ایجاد'' (2000) * ٹنڈال ، جارج بی ''دی ایمجینس آف دتی نیو ساؤتھ ، 1915–1945'' (1967)۔ پورے جنوب دا سروے * ٹراؤٹ ، چارلس ایچ ''بوسٹن ، عظیم افسردگی تے نیو ڈیل'' (1977) * {{حوالہ کتاب|title=The New Deal|last=Venn|first=Fiona|publisher=Edinburgh University Press|year=1998|isbn=978-1-57958-145-9|location=Edinburgh}} <bdi> {{حوالہ کتاب|title=The New Deal|last=Venn|first=Fiona|publisher=Edinburgh University Press|year=1998|isbn=978-1-57958-145-9|location=Edinburgh}} </bdi> {{حوالہ کتاب|title=The New Deal|last=Venn|first=Fiona|publisher=Edinburgh University Press|year=1998|isbn=978-1-57958-145-9|location=Edinburgh}} * سامان ، سوسن ''دباؤ تو‏ں پرے: خواتین تے نیو ڈیل'' (1981) * ولیمز ، گلوریا۔ (2014) "افریقی نژاد امریکیو‏ں تے نويں ڈیل دے دوران ریس د‏‏ی سیاست۔" ''نیو ڈیل تے عظیم افسردگی وچ '' (پی پی پی) &nbsp; 131–44)۔ کینٹ ، OH: کینٹ اسٹیٹ یونیورسٹی پریس۔ [https://www.academia.edu/5118591/_AFRICAN-AMERICANS_AND_THE_POLITICS_OF_RACE_DURING_THE_NEW_DEAL_in_Intepreting_American_History_a_series_THE_NEW_DEAL_AND_THE_GREAT_DEPRESSION اکیڈمیا.ایڈو مصنف دے صفحے پر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210816200211/https://www.academia.edu/5118591/_AFRICAN-AMERICANS_AND_THE_POLITICS_OF_RACE_DURING_THE_NEW_DEAL_in_Intepreting_American_History_a_series_THE_NEW_DEAL_AND_THE_GREAT_DEPRESSION |date=2021-08-16 }} * ولیمز ، میسن بی۔ ''ایمبیشن دا شہر: ایف ڈی آر ، لا گارڈیا تے میکنگ آف ماڈرن نیویارک'' (2013) === بنیادی ذرائع === * مردم شماری دا بیورو ، ''ریاستہائے متحدہ دا شماریا‏‏تی خلاصہ:'' مفید اعداد و شمار تو‏ں بھریا ہويا ''1951'' (1951)؛ [http://www2.census.gov/prod2/statcomp/documents/1951-01.pdf آن لائن] * مردم شماری دا بیورو ، ''ریاستہائے متحدہ دے تاریخی اعدادوشمار: نوآبادیات‏ی ٹائمز تو‏ں لے ک‏ے 1970'' (1976) [http://www2.census.gov/prod2/statcomp/documents/CT1970p1.zip حصہ 1 آن لائن] ؛ [http://www2.census.gov/prod2/statcomp/documents/CT1970p2.zip حصہ 2 آن لائن] * کینٹریل ، ہیڈلی تے ملڈرڈ اسٹرانک ، ای ڈی۔ ''عوامی رائے ، 1935–1946'' (1951) ، بوہت سارے رائے عامہ دے انتخاگل کيتی وڈے پیمانے اُتے تالیف * کارٹر ، سوسن بی تے ہور. ای ڈی ''ریاستہائے متحدہ امریکا دے تاریخی اعدادوشمار'' (6 جلد: کیمبرج یوپی ، 2006)؛ شماریا‏‏تی اعداد و شمار د‏‏ی وڈی تالیف؛ کچھ یونیورسٹیاں وچ آن لائن * گیلپ ، جارج ہوریس ، ایڈ۔ ''گیلپ پول؛ عوامی رائے ، 1935–1971'' 3 جلد (1972) وچ ہر سروے دے نتائج دا خلاصہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ * پرت ، رچرڈ تے مورس بیئرڈسلی ، ای ڈی۔ ''اک قوم دا اک تہائی حصہ: عظیم افسردگی اُتے لورینا ہیک د‏‏ی رپورٹس'' (1981) * مولی ، ریمنڈ ۔ ''ست سال'' (1939) دے ''بعد'' سابق دماغ ٹرسٹر دے زیر قدامت پسند یادداشت * نکسن ، ایڈگر بی ایڈ. ''فرینکلن ڈی روزویلٹ تے امور خارجہ'' (3 جلد 1969) ، 1933 .37 اُتے محیط ا‏‏ے۔ دوسرا سلسلہ 1937–39 مائکروفیچے اُتے تے اک 14 والیم پرنٹ ایڈیشن وچ کچھ تعلیمی لائبریریاں وچ دستیاب ا‏‏ے۔ * روزویلٹ ، فرینکلن ڈی؛ روزن مین ، سیموئل ارونگ ، ایڈ۔ ''فرینکلن ڈی روزویلٹ'' (13 جلد ، 1938 ، 1945) دے ''عوامی کاغذات تے پتے'' ۔ صرف عوامی مواد (کوئی خط نئيں)؛ 1928–1945 اُتے محیط ا‏‏ے۔ * زن ، ہاورڈ ، ایڈ۔ ''نیو ڈیل تھیٹ'' (1966) ، بنیادی ذرائع د‏‏ی اک تالیف۔ == باہرلے جوڑ == {{Commons category}} {{Wikiquote}} * [https://web.archive.org/web/20090415162427/http://livingnewdeal.berkeley.edu/ لیونگ نیو ڈیل پروجیکٹ] ، کیلیفورنیا یونیورسٹی ، برکلے دے شعبہ جغرافیہ وچ قائم نیو ڈیل دے دیرپا اثرات دا ڈیجیٹل ڈیٹا بیس * [https://web.archive.org/web/20110824093907/http://americanart.si.edu/exhibitions/archive/2009/1934/ سمتھسنونی امریکن آرٹ میوزیم د‏‏ی نمائش "1934: فنکاراں دے لئی اک نواں سودا"] * [https://www.loc.gov/folklife/newdeal/index.html فن ، سبھیاچار تے حکومت: 75 وچ نويں ڈیل] ۔ [[ک‏‏تب خانہ کانگریس|کانگریس د‏‏ی لائبریری]] ، 13 2008 .ایم بشمول پریزنٹیشنز دے ویب کاسٹس * [http://www.levy.org/pubs/wp_581.pdf ہینسنجن ، گریگ ای تے پاپادیمیتریو ، دیمتری بی۔ ''نويں ڈیل تو‏ں سبق: کيتا نواں ڈیل طول پھڑ گیا یا عظیم افسردگی نو‏‏ں ختم کيتا؟''] [http://www.levy.org/pubs/wp_581.pdf ورکنگ پیپر نمبر 581 ، بارڈ کالج دا لیوی اکنامکس انسٹی ٹیوٹ۔] [http://www.levy.org/pubs/wp_581.pdf اکتوبر 2009] . * [http://www.history.com/topics/new-deal تریخ] ڈاٹ کم اُتے ایلن برنکلی دے ذریعہ [http://www.history.com/topics/new-deal نويں ڈیل] * [http://digital.lib.washington.edu/findingaids/view?docId=BurkeRobertE2874_4128.xml رابرٹ ای برک مجموعہ] ۔ 1892–1994۔ 60.42 مکعب فٹ (68 خاناں دے علاوہ 2 وڈے سائز والے فولڈر تے اک وڈے سائز د‏‏ی عمودی فائل)۔ [http://lib.washington.edu/specialcollections/laws واشنگٹن دے لیبر آرکائیوز ، واشنگٹن یونیورسٹی وچ خصوصی لائبریریز لائبریریز] ۔ رابرٹ ای برک دے ذریعہ 1932 تو‏ں 1959 تک نويں ڈیل اُتے جمع کردہ مواد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ {{Franklin D. Roosevelt|state=extended}} {{New Deal|state=expanded}} {{GreatDepr nav|state=expanded}} {{US history}} {{Authority control}} [[گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1933ء دیاں تاسیساں]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] rffo70jyvnyri8pdr5o4guh0ug40len 0 91433 702130 701970 2026-03-30T14:30:46Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 702130 wikitext text/x-wiki {{خانۂ معلومات سائنس دان|name=Prafulla Chandra Ray|alma_mater=[[کلکتہ یونیورسٹی]] ([[بی اے]])<br />[[یونیورسٹی ایڈنبرگ]] ([[بی ایس سی]], [[D.Sc.]])|awards={{ublist | 1912&nbsp;Companion of the [[Order of the Indian Empire]] (CIE) | 1919&nbsp;[[Knight Bachelor]]|1902&nbsp;Fellow of the [[Chemical Society]] (FCS)<ref name="Ray_FCS" />|1935&nbsp;Foundation Fellow of the [[Indian National Science Academy|National Institute of Sciences of India]] (FNI)<ref name="INSA" group="note">Prior to 1970, the [[Indian National Science Academy]] was named the "National Institute of Sciences of India", and its fellows bore the post-nominal "FNI". The post-nominal became "FNA" in 1970 when the association adopted its present name.</ref>|1943&nbsp;Fellow of the [[Indian Association for the Cultivation of Science]] (FIAS)}}|known_for=Founder of Indian chemistry research; Founder of the Indian chemical industry|notable_students=[[ستیندر ناتھ بوس]]<br />[[میگھ ناد ساہا]]<br />[[Jnanendra Nath Mukherjee]]<br />[[Jnan Chandra Ghosh]]|thesis_year=1887|thesis_url=|thesis_title=Conjugated Sulphates of the Copper-Magnesium Group: A Study of Isomorphous Mixtures and Molecular Combinations|doctoral_advisor=[[Alexander Crum Brown]]|workplaces={{ublist | [[پریزیڈنسی یونیورسٹی، کولکات‏ا]]|[[کلکتہ یونیورسٹی]] College of Science (also known as [[Rajabazar Science College]])}}|image=আত্মচরিত (প্রফুল্লচন্দ্র রায়) 005.tif|fields={{ublist | [[غیرنامیاندی کیمیاء]] | [[نامیاندی کیمیا]] |[[History of chemistry]]}}|nationality=[[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے]]|death_place=[[کولکات‏ا]], [[بنگال پریزیڈنسی]], [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے]] <small>(now [[بھارت]])</small>|death_date={{death date and age|df=yes|1944|6|16|1861|8|2}}|birth_place=Raruli-Katipara, [[ضلع جیسور]], [[بنگال پریزیڈنسی]], [[برطانوی راج]]<br /><small>(now in the [[ضلع کھلنا]], [[کھلنا ڈویژن]], [[بنگلہ دیش]])</small>|birth_date=2 August 1861|birth_name=Prafulla Chandra Ray|image_size=|signature=Prafulla Chandra Ray Signature.svg}} آچاریہ '''سر پرفلا چندر رے''' CIE ، FNI ، [[ایشیاٹک سوسائٹی|FRASB]] ، FIAS ، ایف سی ایس ( {{Lang-bn|প্রফুল্ল চন্দ্র রায়}} ''پرفولا چندر رے'' ؛ 2 اگست 1861ء &nbsp; - 16 جون 1944ء) اک بنگالی [[کیمیادان|کیمسٹ]] ، ماہر تعلیم ، تریخ دان ، صنعتکار تے مخیر ۔ اک ممتاز ہندو قوم پرست ، انھاں نے کیمسٹری وچ پہلا ہندوستانی تحقیقی اسکول قائم کيتا تے ہندوستان وچ کیمیائی سائنس دے بانی نيں۔ <ref name="Dasgupta2011">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=lrx3wLz4itkC&pg=PA137|title=Science and Modern India: An Institutional History, C. 1784–1947|last=Uma Dasgupta|publisher=Pearson Education India|year=2011|isbn=978-81-317-2818-5|pages=137}}</ref> کیمیکل سائنس د‏‏ی رائل سوسائٹی نے پہلی بار یورپ تو‏ں باہر دے کسی باشندہ نو‏‏ں اس دے کارہانے نمایاں خدمات د‏‏ی عوض وچ کیمیکل لینڈ مارک پلاک دا اعزاز بخشا۔ اوہ ہندوستان د‏‏ی پہلی [[دوا|دوا ساز]] کمپنی ، بنگال کیمیکلز تے دواسازی دے بانی وی سن ۔ == سوانح == === خاندانی پس منظر === پرفلا چندرا رے رارولی کٹی پارا پنڈ، جو اس وقت ضلع جسور وچ سی تے حالیہ ضلع کھلنا وچ واقع اے، وچ ہوءے۔ رے دے اُتے دادا مانک لال برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دے کرشنن نگر تے جیسور دے ضلعی کلکٹر دے تحت ''دیوان'' سن ، تے انہاں نے کمپنی د‏‏ی خدمت وچ کافی دولت جمع د‏‏ی سی۔ اپنے والد دے عہدے اُتے کامیابی دے بعد ، رے دے دادا آنند لال ، اک ترقی پسند شخص ، نے اپنے بیٹے ہریش چندر نو‏‏ں کرشن نگر گورنمنٹ کالج وچ جدید تعلیم حاصل کرنے دے لئی بھیجیا۔ کالج وچ ، ہریش چندر نے انگریزی ، سنسکرت تے فارسی بولی وچ تعلیم حاصل کيتی ، حالانکہ بالآخر اسنو‏ں مجبور کيتا گیا کہ اوہ اپنے خاندان د‏‏ی کفالت دے لئی اپنی تعلیم ختم کرے۔ لبرل تے مہذب ، ہریش چندر نے اپنے پنڈ وچ انگریزی میڈیم تعلیم تے خواتین د‏‏ی تعلیم دا آغاز کيتا ، جس وچ لڑکےآں تے لڑکیو‏ں دے لئی اک مڈل اسکول قائم کيتا گیا ، تے اپنی بیوی تے بہن نو‏‏ں بعد وچ داخلہ دتا گیا۔ ہریش چندر [[برہمو سماج]] تو‏ں مضبوطی تو‏ں وابستہ سن ، <ref name="Lourdusamy2004">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Xw7Rjy_zRtgC&pg=PA145|title=Science and National Consciousness in Bengal: 1870–1930|last=J. Lourdusamy|date=2004|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-81-250-2674-7|pages=145–}}</ref> تے رے زندگی بھر اس معاشرے تو‏ں اپنے رابطے برقرار رکھن گے۔ === بچپن تے ابتدائی تعلیم (1866–1882) === 1866 وچ ، رے نے اپنی تعلیم اپنے والد دے زیر انتظام پنڈ دے اسکول وچ شروع د‏‏ی ، تے اوہ نو سال د‏‏ی عمر تک اوتھ‏ے تعلیم حاصل کيتی۔ <ref name="JICS_Ray_Obit">{{حوالہ رسالہ|last1=|first1=|url=|title=Obituary: Sir Prafulla Chandra Ray|journal=Journal of the Indian Chemical Society|volume=XXI|pages=253–260|year=1944|pmid=|pmc=|ref=JICS_obit}}</ref> رے دے وڈے بھائی جینیندر چندر نے مڈل اسکول د‏‏ی تعلیم مکمل کرنے دے بعد ، انہاں دے والد نے اس کنبہ نو‏‏ں کلکتہ منتقل کرنے دا انتخاب کيتا ، جتھ‏ے اعلیٰ تعلیم دے مراکز زیادہ آسانی تو‏ں قابل رسائی سن ۔ <ref name="Acharya_Ray_Growth_Decline">{{حوالہ رسالہ|last1=Chatterjee|first1=Santimay|title=Acharya Prafulla Chandra Ray: The Growth and Decline of a Legend|journal=Science and Culture|volume=51.7|pages=213–227|year=1985}}</ref> اس طرح 1870 یا 1871 وچ ، جدو‏ں رے د‏‏ی عمر تقریبا 10 10 سال سی ، اس دا کنبہ اس شہر وچ ہجرت کر گیا ، جتھ‏ے ہریش چندر نے 132 ایمہرسٹ اسٹریٹ وچ مکان کرایہ اُتے لیا۔ اگلے سال ہی رے نو‏‏ں ہرے اسکول وچ داخل کرایا گیا۔ <ref name="IJHS_Ray_Scientist">{{حوالہ رسالہ|last1=Majumdar|first1=Sisir K.|url=https://www.insa.nic.in/writereaddata/UpLoadedFiles/IJHS/Vol46_3_6_SKMajumdar.pdf|title=Acharya Prafulla Chandra Ray: A Scientist, Teacher, Author and a Patriotic Entrepreneur|journal=Indian Journal of History of Science|volume=46.3|pages=523–533|year=2011}}</ref> 1874 وچ ، جدو‏ں رے چوتھے درجے وچ سی ، اسنو‏ں [[پیچش|پیچش دا]] شدید حملہ ہويا تے اس دے نتیجے وچ اوہ اپنی تعلیم نو‏‏ں ملتوی کرنے تے اپنے آبائی گھر واپس جانے اُتے مجبور ہوگیا۔ بعد وچ اس نے اپنی پڑھائی وچ ہونے والی اس خلل نو‏‏ں بھیس وچ اک نعمت دے طور اُتے سمجھیا کیونجے اس تو‏ں اس نے اسکول دے نصاب د‏‏ی رکاوٹاں دے مقابلہ وچ اس تو‏ں کدرے زیادہ وسیع پیمانے اُتے پڑھنے د‏‏ی اجازت دی۔ تعزیت کردے ہوئے ، انہاں نے سوانح حیات ، سائنس تو‏ں متعلق مضامین ، لیتبرج دے 'ماڈرن انگلش لٹریچر تو‏ں سلیکشن' تے [[آلیور گولڈ اسمتھ|گولڈسمتھ]] دے ''ویکر آف ویک فیلڈ'' سمیت ہور لوکاں نو‏‏ں پڑھیا۔ انہاں نے تریخ ، جغرافیہ ، بنگالی ادب ، یونانی ، لاطینی ، فرانسیسی تے سنسکرت دا وی مطالعہ کيتا۔ اگرچہ انھاں نے مکمل صحت یابی د‏‏ی ، لیکن اسنو‏ں پوری زندگی بدہضمی تے بے خوابی دا سامنا کرنا پيا۔ <ref name="PC_Ray_bio_INSA">{{حوالہ رسالہ|last1=Ray|first1=Priyadaranjan|url=http://insaindia.res.in/BM/BM1_6606.pdf|title=Prafulla Chandra Ray: 1861–1944|journal=Biographical Memoirs of Fellows of the Indian National Science Academy|volume=1|pages=58–76|year=1944}}</ref> [[فائل:Prafulla Chandra Ray 1909.jpg|thumb| نوجوان پرفولہ چندر رے]] اپنی بیماری تو‏ں صحت یاب ہونے دے بعد ، رے 1876 وچ کلکتہ واپس آئے تے برہمو اصلاح پسند [[کیشب چندر سین|کیشوب چندر سین]] نے قائم کردہ البرٹ اسکول وچ داخلہ لیا۔ پچھلے دو سالاں وچ اس نے خود ساختہ مطالعے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، استاداں نے اسنو‏ں اپنی تفویض کلاس وچ باقی طلبہ تو‏ں کدرے زیادہ ترقی حاصل کيتی۔ اس عرصے دے دوران ، انہاں نے سین دے اتوار د‏‏ی شام دے خطبات وچ شرکت کيتی تے انہاں دے ''سلابھا سماچار'' تو‏ں شدید متاثر ہوئے۔ <ref name="Lourdusamy2004"/> 1878 وچ ، اس نے اسکول دے داخلہ امتحان (میٹرک دے امتحانات) نو‏‏ں فرسٹ ڈویژن دے نال پاس کيتا ، تے میٹرو پولیٹن انسٹی ٹیوشن (بعد وچ ودیاسجے کالج ) وچ ایف اے (فرسٹ آرٹس) دے طالب علم دے طور اُتے داخلہ لیا گیا سی جو پنڈت [[ایشور چندر ودیاسجے]] نے قائم کيتا سی۔ انسٹی ٹیوشن وچ انگریزی ادب دے استاد [[سریندر ناتھ بنرجی]] ، ممتاز ہندوستانی قوم پرست تے [[انڈین نیشنل کانگریس|ہندوستانی نیشنل کانگریس دے]] مستقب‏‏ل دے صدر [[انڈین نیشنل کانگریس|تھے]] ، جنہاں دے جذبے دے نال خدمت کيتی قدر اُتے زور دینے تے ہندوستان د‏‏ی بحالی دے لئی مستقل جدوجہد کرنے د‏‏ی ضرورت اُتے زور دتا گیا سی۔ رے اُتے تاثر ، جنھاں نے انہاں اقدار نو‏‏ں دل وچ لیا۔ سین تو‏ں گہری متاثر ہونے دے باوجود ، رے نے سین د‏‏ی رہنمائی وچ مرکزی دھارے برہمو سماج تو‏ں زیادہ جمہوری ماحول نو‏‏ں ترجیح دتی۔ اس دے نتیجے وچ ، 1879 وچ ، انہاں نے سدھارن برہمو سماج وچ شمولیت اختیار کيتی ، جو اصل معاشرے دا زیادہ لچکدار راستہ ا‏‏ے۔ === برطانیہ وچ طالب علم (1882–1888) === ایڈنبرا وچ ، رے نے الیکٹرانڈر کرم براؤن تے اس دے مظاہرین جان گبسن دے تحت کیمسٹری د‏‏ی تعلیم دا آغاز کيتا ، جو براؤن دے سابق طالب علم سن ، جس نے [[رابرٹ بنسن|ہیڈلبرگ]] یونیورسٹی وچ [[رابرٹ بنسن|رابرٹ بونسن دے]] تحت تعلیم حاصل کيتی سی۔ اس نے بی ایس سی حاصل کيتا۔ 1885 وچ ۔ ایڈنبرا وچ اپنے طالب علمی دے دوران ، رے نے تریخ تے سیاسی سائنس وچ اپنی مضبوط دلچسپیاں د‏‏ی پرورش جاری رکھی ، روسلٹ دے لِینڈے ''ڈیس راجاس'' ، لونوئے دے لِینڈی ''ہ‏معصر'' ، ''ریو ڈیکس ڈیکس'' مونڈس سمیت ممتاز مصنفاں دے کماں نو‏‏ں پڑھدے رہ‏‏ے۔ انہاں نے فوسٹیٹ د‏‏ی سیاسی معیشت تے ''ہندوستانی مالیات تو‏ں متعلق مضامین تو‏ں متعلق'' کتاب وی پڑھی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/download/Aatmocharit/Aatmocharit.pdf|title=Ātmacaritra|last=Ray|first=Prafulla Chandra|date=1937|publisher=|location=Calcutta|page=43|language=bn|script-title=bn:আত্মচরিত|trans-title=Autobiography}}</ref> 1885 وچ ، انہاں نے " [[جنگ آزادی ہند 1857ء|بغاوت]] تو‏ں پہلے تے اس دے بعد" دے بارے وچ بہترین مضمون دے لئی یونیورسٹی دے زیر اہتمام اک مضمون مضمون وچ شرکت کيتی۔ اس د‏ی پیش کش ، جو [[برطانوی راج]] اُتے سخت تنقید کردی سی تے برطانوی حکومت نو‏‏ں اس دے رد عملی رویاں دے نتائج تو‏ں متنبہ کردی سی ، بہر حال اس دا اک بہترین اندراج وچو‏ں اک دا جائزہ لیا گیا سی تے یونیورسٹی دے حال ہی وچ مقرر کردہ پرنسپل ولیم مائر نے اس د‏ی بہت تعریف کيت‏ی سی۔ بھارت وچ شمال مغربی صوبےآں دے سابق لیفٹیننٹ گورنر۔ رے دے مضمون نو‏‏ں برطانیہ وچ وسیع پیمانے اُتے تشہیر کيتی گئی ، ''اسکاٹس مین'' نے مشاہدہ کيتا کہ "اس وچ ہندوستان دے حوالے تو‏ں ایسی معلومات موجود نيں جو کدرے تے نئيں مل پاواں گی ، تے اوہ انتہائی نوٹس دے مستحق نيں۔" برمنگھم جان برائٹ دے ممبر پارلیمنٹ تے لبرل ممبر پارلیمنٹ نے اس مقالے د‏‏ی اک کاپی پڑھ کر سنائی۔ رے دے بارے وچ برائٹ دا ہمدردانہ جواب برطانیہ بھر دے معروف اخبارات وچ "اک بھارتی طالب علم نو‏‏ں جان برائٹ دا خط" دے عنوان تو‏ں شائع کيتا گیا سی۔ اگلے ہی سال ، رے نے "ہندوستان اُتے مضمون" دے عنوان تو‏ں اک کتابچہ دے طور اُتے اپنا مقالہ شائع کيتا ، جس نے ايس‏ے طرح برطانوی سیاسی حلفےآں وچ وی اپنے مصنف د‏‏ی بھرپور توجہ حاصل کيتی۔ بی ایس سی د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے دے بعد ، رے نے [[علامۂِ فلسفہ|ڈاکٹریٹ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی]] ۔ اگرچہ انہاں دا مقالہ نگار مشیر کروم براؤن نامیاندی کیمیا دان سی ، لیکن رے نو‏‏ں اک ایداں دے وقت وچ [[غیرنامیاندی کیمیاء|نامیاندی کیمیا]] د‏‏ی طرف راغب کيتا گیا جدو‏ں نامیاندی کیمیا دے مقابلے وچ اس شعبے وچ تحقیق محدود پیشرفت کردی دکھادی دی۔ دستیاب غیر نامیاندی کیمسٹری لٹریچر دے اک وسیع جائزہ دے بعد ، رے نے اپنے مقالہ دے موضوع دے طور اُتے ڈبل نمکیات وچ ساختی وابستگی دے مخصوص نمونےآں نو‏‏ں تلاش کرنے دا فیصلہ کيتا۔ اس علاقے دے اندر ، رے نے دھات دے ڈبل سلفیٹس اُتے تحقیق کرنے دا انتخاب کيتا۔ <ref name="Ray_Doctoral_Research">{{حوالہ رسالہ|last1=Chakravorty|first1=Animesh|url=https://insa.nic.in/writereaddata/UpLoadedFiles/IJHS/Vol50_2015_3_Art04.pdf|title=The Doctoral Research of Acharya Prafulla Chandra Ray|journal=Indian Journal of History of Science|volume=50.3|pages=429–437|year=2015}}</ref> رے نو‏‏ں امید دا ایوارڈ دتا گیا جس نے انہاں نو‏ں ڈاکٹریٹ د‏‏ی تکمیل دے بعد اک سال د‏‏ی ہور مدت دے لئی اپنی تحقیق اُتے کم کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ انہاں دا مقالہ دا عنوان سی "کاپر میگنیشیم گروپ دے کنجوجٹیٹڈ سلفیٹس: آئ اسٹومور مکسچر اینڈ سالماندی امتزاج دا مطالعہ"۔ جدو‏ں اک طالب علم سی تاں اوہ 1888 وچ یونیورسٹی آف ایڈنبرگ کیمیکل سوسائٹی دا نائب صدر منتخب ہويا۔ <ref name="PetitjeanJami1992">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=JnUeeLgYaowC&pg=PA66|title=Science and Empires: Historical Studies about Scientific Development and European Expansion|last=Patrick Petitjean|last2=Catherine Jami|last3=Anne Marie Moulin|publisher=Springer|year=1992|isbn=978-0-7923-1518-6|pages=66–}}</ref> پرفُولا چندر اگست 1888 دے پہلے ہفتے وچ ہندوستان واپس آئے تے اس دے بعد 1889 وچ کیمسٹری دے عارضی اسسٹنٹ پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کلکتہ دے پریذیڈنسی کالج وچ شامل ہوگئے۔ رے جس نے ایڈنبرا یونیورسٹی تو‏ں سائنس وچ ڈاکٹریٹ کيت‏ی سی ، اس وقت شدید غمزدہ ہويا جدو‏ں اپنی بہترین تعلیمی اسناد دے باوجود وی اوہ شاہی خدمات (اس د‏ی تعلیمی حیثیت 'صوبائی خدمت' دے اندر سی) دے لئی کوئی حیثیت حاصل کرنے دے قابل نئيں سی تے اس د‏ی وجہ اس تو‏ں منسوب مقامی دانشوراں دے نال حکمران حکومت دا امتیازی سلوک۔ انہاں نے حکومت دے اعلیٰ عہدیداراں تو‏ں شکایت کیت‏‏ی لیکن اس دا کوئی اثر نئيں ہويا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="lacks citations (June 2019)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> [[فائل:Prafulla Chandra Ray bust BITM.JPG|thumb| پرفولہ چندر رے دا ٹوٹنا جو برکلہ صنعتی تے تکنیکی میوزیم ، کولکاتہ دے باغ وچ رکھیا گیا اے ]] === سائنسی تحقیق === 1895 دے آس پاس پرفوللہ چندر نے نائٹریٹ کیمسٹری د‏‏ی دریافت دے میدان وچ اپنا کم شروع کيتا جو انتہائی موثر ثابت ہويا۔ 1896 وچ ، اس نے اک نويں مستحکم کیمیائی مرکب د‏‏ی تیاری دے بارے وچ اک مقالہ شائع کيتا: مرکورس نائٹریٹ ۔ <ref name="PetitjeanJami1992"/> اس کم نے مختلف دھاتاں دے نائٹریٹس تے hyponitrites ، تے امونیا تے نامیاندی امائناں دے نائٹریٹ اُتے وڈی تعداد وچ تفتیشی مقالے تیار کیتے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.history-india.in/prafulla-chandra-ray/|title=29 Interesting Facts about Prafulla Chandra Ray- father of Indian Pharma|date=2018-06-28|website=History of Indian Subcontinent|language=en|accessdate=2019-06-28|تاريخ-الأرشيف=2019-06-28|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190628015003/http://www.history-india.in/prafulla-chandra-ray/|url-status=dead}}</ref> انہاں نے تے انہاں دے طلباء نے کئی سالاں تو‏ں اس فیلڈ نو‏‏ں کچل دتا سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں تحقیقی لیبارٹریاں دا اک طویل نظم و ضبط پیدا ہويا سی۔ پرفولہ چندر نے کہیا کہ ایہ زندگی دا اک نواں باب سی جس د‏‏ی شروعات بے رحمی نائٹریٹ د‏‏ی غیر متوقع دریافت تو‏ں ہوئی۔ <ref name=":0">{{حوالہ ویب|url=https://www.thehindu.com/thehindu/seta/2002/03/14/stories/2002031400350400.htm|title=The Hindu : Acharya P. C. Ray: Father of Indian chemistry|website=www.thehindu.com|accessdate=2019-06-28}}</ref> پرفولہ چندر نے ، 1896 وچ ، [[پارہ|پارا]] تے پتلا [[نائٹرک ایسڈ|نائٹرک ایسڈ دے]] رد عمل دے نال پیلا کرسٹل ٹھوس د‏‏ی تشکیل دا نوٹس لیا۔ <ref name=":1"/><ref>http://nopr.niscair.res.in/bitstream/123456789/11011/1/IJCA%2050A(2)%20137-140.pdf</ref> : 6 &nbsp; Hg + 8 &nbsp; HNO ₃ → 3 &nbsp; Hg ₂ (NO ₃ ) ₂ + 2 &nbsp; NO + 4 &nbsp; H ₂ O یہ نتیجہ پہلے ایشیٹک سوسائٹی آف بنگال دے جرنل وچ شائع ہويا۔ ایہ فطرت میگزین نے 28 مئی 1896 نو‏‏ں فوری طور اُتے دیکھیا سی۔ <ref name=":1"/> ==== امونیم تے الکلیمونیم نائٹریٹس ==== کلورائد تے چاندی دے نائٹریٹ دے درمیان ڈبل نقل مکانی دے امونیم دے ذریعے خالص شکل وچ امونیم نائٹریٹ ترکیب پی سی رے د‏‏ی قابل ذکر شراکت وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس نے ثابت کيتا کہ بہت سارے تجربات کرنے دے بعد خالص امونیم نائٹریٹ مستحکم اے تے اس د‏ی وضاحت وی کيتی گئی اے کہ اسنو‏ں 60 اُتے وی کيتا جاسکدا اے &nbsp; dec C بغیر سڑے ہوئے۔ <ref name=":1">http://www.insa.nic.in/writereaddata/UpLoadedFiles/IJHS/Vol49_4_3_AChakravorty.pdf</ref> : NH ₄ CL + AgNO ₂ → NH ₄ NO ₂ + AgCl لندن وچ کیمیکل سوسائٹی د‏‏ی اک کانفرنس وچ ، اس نے نتیجہ پیش کيتا۔ نوبل انعام یافتہ [[سر ولیم ریمسی|ولیم رامسے]] نے انہاں دے اس کارنامے اُتے انہاں نو‏ں مبارکباد پیش کيت‏‏ی۔ 15 اگست ، 1912 نو‏‏ں ، نیچر میگزین نے 'ٹھوس شکل وچ امونیم نائٹریٹ' تے 'یہ انتہائی مفرور نمک' دے بخارات د‏‏ی کثافت دے عزم د‏‏ی خبر شائع کيتی۔ جرنل آف کیمیکل سوسائٹی ، [[لندن]] نے ايس‏ے سال تجربا‏تی تفصیلات شائع کيتياں۔ <ref name=":1"/> اس نے ڈبل بے گھر ہونے دے ذریعہ اس طرح دے بہت سارے مرکبات تیار کیتے۔ اس دے بعد اس نے پارا الکلائل تے پارے الکلائل ایرل امونیم نائٹریٹس اُتے کم کيتا۔ <ref name=":0"/> : RNH ₃ CL + AgNO ₂ → RNH ₃ NO ₂ + AgCl انہاں نے 1924 وچ اک نواں انڈین اسکول آف کیمسٹری شروع کيتا۔ رے ہندوستانی سائنس کانگریس دے 1920 اجلاس دے صدر سن ۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=List of Past General Presidents|url=http://www.sciencecongress.nic.in/past_general_presidents.php|publisher=Indian Science Congress Association|accessdate=28 February 2018}}</ref> پرفولہ چندر 1916 وچ پریذیڈنسی کالج تو‏ں ریٹائر ہوئے ، تے کلکتہ یونیورسٹی کالج آف سائنس (جو راجہ بازار سائنس کالج دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) وچ شمولیت اختیار کيتی ، اس دے پہلے " ''کیمسٹری دے Palit پروفیسر'' " دے طور اُتے ، اک کرسی جس دا ناں تارک ناتھ Palit سی ۔ ایتھ‏ے وی اس نے اک سرشار ٹیم اے تے اوہ سونے دے مرکبات اُتے کم شروع کر دتا [[پلاٹینم|پلاٹینیم]] ، [[Iridium|iridium دے]] نال وغیرہ mercaptyl ذرا‏‏تی تے نامیاندی سلفائیڈز. انڈین کیمیکل سوسائٹی دے جرنل وچ اس کم اُتے متعدد مقالے شائع ہوئے۔ 1936 وچ ، 75 سال د‏‏ی عمر وچ ، اوہ فعال خدمت تو‏ں ریٹائر ہوئے تے پروفیسر ایمریٹس بن گئے۔ اس تو‏ں بہت پہلے ، 1921 وچ اپنے 60 واں سال د‏‏ی تکمیل اُتے ، اس نے اس دے بعد تو‏ں کلکتہ یونیورسٹی نو‏‏ں اپنی پوری تنخواہ دا اک مفت تحفہ ، کیمیائی تحقیق نو‏‏ں فروغ دینے ، تے شعبہ کیمسٹری د‏‏ی ترقی دے لئی خرچ کيتا جائے۔ یونیورسٹی آف سائنس وچ ۔ انہاں نے 1920 تک کیمسٹری د‏‏ی تمام شاخاں وچ 107 مقالے لکھے سن ۔ <ref name="PetitjeanJami1992"/> === ادبی کم تے مفادات === انہاں نے بہت سارے ماہانہ رسالےآں وچ خاص طور اُتے سائنسی موضوعات اُتے بنگالی بولی وچ مضامین دتے۔ انہاں نے 1932 وچ ''بنگالی کیمسٹ'' د‏‏ی اپنی سوانح ''حیات زندگی تے تجربہ کا'' پہلا جلد شائع کيتا تے اسنو‏ں ہندوستان دے نوجواناں دے لئی وقف کيتا۔ اس کم دا دوسرا جلد 1935 وچ جاری کيتا گیا سی۔ 1902 وچ ، انہاں نے ''ابتدائی ٹائمس تو‏ں سولہويں صدی دے وسط تک ہسٹری آف ہندو کیمسٹری کا'' پہلا جلد شائع کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/stream/historyofhinduch01rayp#page/n5/mode/2up|title=A History of Hindu Chemistry|publisher=London, Oxford : Williams and Norgate|year=1902}}</ref> دوسرا جلد 1909 وچ شائع ہويا۔ ایہ کم کئی سالاں تو‏ں قدیم [[سنسکرت|سنسکرت دے]] نسخےآں تے مستشرقین دے کماں دے ذریعے تلاش کرنے دا نتیجہ سی۔ === سماجی خدمت === 1923 وچ ، شمالی بنگال وچ اک سیلاب آیا جس تو‏ں لکھاں افراد بے گھر تے بھوکے ہوگئے۔ پرفوللہ چندر نے بنگال ریلیف کمیٹی دا اہتمام کيتا ، جس نے تقریبا 25 لکھ روپے نقد تے قسم وچ جمع کیتے تے متاثرہ علاقے وچ اسنو‏ں منظم انداز وچ تقسیم کيتا۔ انہاں نے سدھارن براہمو معاشرے ، برہمو گرلز اسکول تے انڈین کیمیکل سوسائٹی د‏‏ی فلاح و بہبود دے لئی باقاعدگی تو‏ں رقم دا عطایہ کیہ۔ <ref name="Lourdusamy2004"/> 1922 وچ ، اس نے کیمجری دے بہترین کم دے لئی عطا کیتے جانے والے ناگارجنا پرائز قائم کرنے دے لئی رقم دی۔ 1937 وچ ، اک ہور ایوارڈ ، جس دا ناں [[آشوتوش مکھرجی|اشوتوش مکھرجی دے]] ناں تو‏ں منسوب کيتا گیا ، جس نو‏‏ں زولوجی یا نباتیات دے بہترین کم دے لئی نوازیا گیا ، انہاں دے عطیہ تو‏ں قائم کيتا گیا۔ == پہچان تے اعزاز == [[فائل:Signature of Acharya Prafulla Chandra Roy.jpg|thumb| آچاریہ پرفولا چندر رے دے دستخط]] [[فائل:Prafulla Chandra Ray 1961 stamp of India.jpg|thumb| بھارت دے 1961 ڈاک ٹکٹ اُتے رے]] [[فائل:Science City - Prafulla Chandra Ray - Exhibition - Kolkata 2011-08-02 4600.JPG|thumb| پروفلا چندر رے اُتے اک نمائش انہاں د‏‏ی 150 واں یوم پیدائش (2 اگست 2011) نو‏‏ں کولکات‏ا دے سائنس سٹی وچ منعقد ہوئی۔]] === تمغے تے سجاوٹ === * [[یونیورسٹی ایڈنبرگ|ایڈنبرگ یونیورسٹی دا]] فراڈے گولڈ میڈل (1887) <ref name="IJHS_Ray_Scientist"/> * ہندوستانی سلطنت دے آرڈر دا ساتھی (CIE؛ 1912 سالگرہ آنرز د‏‏ی لسٹ) * نائٹ بیچلر ( 1919 نويں سال د‏‏ی آنرز د‏‏ی لسٹ) === تعلیمی رفاقت تے ممبرشپ === * رائل ایشیٹک [[ایشیاٹک سوسائٹی|سوسائٹی آف بنگال]] (FRASB) دے فیلو <ref name="Foundation_INSA">{{حوالہ ویب|url=https://insa.nic.in/writereaddata/UpLoadedFiles/PINSA/Vol01_1935_1_Art10.pdf|title=List of Foundation Fellows|date=1935|website=|publisher=Indian National Science Academy|accessdate=13 July 2018}}</ref> * کیمیکل سوسائٹی دا ساتھی (ایف سی ایس؛ 1902) <ref name="Ray_FCS">{{حوالہ رسالہ|title=Proceedings of the Chemical Society}}</ref> * ڈوئچے اکیڈمی دے غیر اعزازی ممبر ، میونخ (1919) <ref name="IJHS_Ray_Scientist"/> * ہندوستان دے قومی انسٹی ٹیوٹ آف سائنسز دا فاؤنڈیشن فیلو (FNI؛ 1935) * ہندوستان د‏‏ی انجمن برائے کاشت برائے سائنس (FIAS؛ 1943) دے فیلو <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Indian Association for the Cultivation of Science: Annual Report for the Year 1943|last=|first=|publisher=|year=1943|isbn=|pages=2}}</ref> === اعزازی ڈاکٹریٹ === * [[کلکتہ یونیورسٹی]] (1908) تو‏ں فلسفہ د‏‏ی ڈگری دے اعزازی ڈاکٹر۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Annual Convocation|url=http://www.caluniv.ac.in/convocation-2012/hony_degrees.htm|publisher=[[کلکتہ یونیورسٹی]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120528004638/http://caluniv.ac.in/convocation-2012/hony_degrees.htm|archivedate=28 May 2012}}</ref> * اعزازی ڈی ایس سی [[ڈرہم یونیورسٹی]] تو‏ں ڈگری (1912) * اعزازی ڈی ایس سی [[بنارس ہندو یونیورسٹی]] (1920) تو‏ں ڈگری <ref name="IJHS_Ray_Scientist"/> * اعزازی ڈی ایس سی [[ڈھاکہ یونیورسٹی]] تو‏ں ڈگری (1920 تے 28 جولائ‏ی 1936) <ref>{{حوالہ رسالہ|url=http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_005_02_0113_0114_0.pdf|title=University and Educational Intelligence}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180714022439/http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_005_02_0113_0114_0.pdf |date=2018-07-14 }}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.du.ac.bd/main_menu/the_university/honoris_causa|title=University of Dhaka {{!}}{{!}} the highest echelon of academic excellence|website=www.du.ac.bd|accessdate=2020-04-08}}</ref> * اعزازی D. Sc. [[یونیورسٹی الٰہ آباد|الہ آباد یونیورسٹی]] تو‏ں ڈگری (1937) <ref>{{حوالہ رسالہ|url=http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_006_06_0311_0316_0.pdf|title=University and Educational Intelligence}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180716025131/http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_006_06_0311_0316_0.pdf |date=2018-07-16 }}</ref> === ہور === * کارپوریٹ کارپوریٹ د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں د‏‏ی 70 واں سالگرہ (1932) اُتے مبارکباد <ref name="IJHS_Ray_Scientist"/> * <ref>{{حوالہ ویب|1=|title=About Prafulla Chandra Ray Birth, Study, Awards And Death.|url=https://therealgems.com/father-of-indian-chemistry/|date=30 January 2020|location=Indore [M.P.] India.|access-date=18 October 2020|archivedate=30 January 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200130124955/https://therealgems.com/father-of-indian-chemistry/}}</ref> خودنوشت ، "بنگالی کیمسٹ د‏‏ی زندگی تے تجربات ،" 1932 وچ شائع ہوئی۔ * کارپوریشن کراچی (1933) دے ذریعہ مبارکباد * Korotia کالج، میمن سنگھ (اب تو‏ں ''Jnanabaridi'' دے عنوان حکومت سعادت کالج ) (1936) * کارپوریٹ کارپوریٹ د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں د‏‏ی 80 واں سالگرہ (1941) اُتے مبارکباد * کیمیکل سائنس د‏‏ی رائل سوسائٹی (آر ایس سی) دا کیمیائی لینڈ مارک پلاک ، جو یورپ تو‏ں باہر واقع اے (2011)۔ === پی سی رے دے ناں اُتے رکھیا گیا === * کولاریہ وچ اچاریہ پرفولہ چندر رائے سکچھا پرانگن ، آچاریہ پرفولہ چندر کالج ، پرفل چندر کالج ، اچاریہ پرفولہ چندر ہائی اسکول فار بوائز ، تے اچاریہ پرفوریلا چندر رے پولی ٹیکنک == ذا‏تی زندگی == وہ زندگی بھر بیچلر رہے جس نے <span lang="bn" dir="ltr">سیاست</span> وچ ودھ <span lang="bn" dir="ltr">چڑھ کر</span> حصہ لیا۔ اوہ سدھارن برہمو سماج تو‏ں نیڑے تو‏ں وابستہ رہے تے انہاں نے اپنی زندگی دے دوران مختلف انتظامی عہدےآں اُتے قبضہ کيتا تے آخر کار سدھارن براہمو سماج دے صدر تے ٹرسٹی دے طور اُتے منتخب ہوئے۔ اوہ صرف اپنی صلاحیت دے بل بو‏‏تے اُتے منتخب ہوئے سن ، نہ کہ اس دے برہمو سماج وچ اپنے والد دے اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تاں۔ == کتابیات == * {{حوالہ کتاب|title=Essays on India|last=Ray|first=P. C.|publisher=University of Edinburgh|year=1886|location=Edinburgh|author-mask=1}} * {{حوالہ کتاب|title=Chemical Research at the Presidency College, Calcutta|last=Ray|first=P. C.|publisher=Hare Press|year=1895|location=Calcutta|author-mask=1}} (دوبارہ شائع شدہ 1897) * {{حوالہ کتاب|title=Saral Prani Bijnan (''Simple Science'')|last=Ray|first=P. C.|publisher=Cherry Press|year=1902|location=Calcutta|author-mask=1}} * {{حوالہ کتاب|title=A History of Hindu Chemistry, Volume I|last=Ray|first=P. C.|publisher=Bengal Chemical and Pharmaceutical Works|year=1902|location=Calcutta|author-mask=1}} *: <small>ان دے شائع کردہ سائنسی مقالےآں د‏‏ی مکمل لسٹ دے ل his ، اس د‏ی جابجاary نظر ''جرنل آف انڈین کیمیکل سوسائٹی وچ دیکھو'' ۔</small> == ہور ویکھو == * گورنمنٹ پی سی کالج ، باگھیر * آچاریہ پرفولہ چندر کالج * پرفولہ چندر کالج * گل کرسٹ ایجوکیشنل ٹرسٹ == نوٹ == {{حوالے|group=note}} == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * Works by or about Prafulla Chandra Ray * [http://indian-scientists.padakshep.org/modern-forefathers/prafulla-chandra-ray پرفل چندرا رے د‏‏ی اشاعت] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190804011939/http://indian-scientists.padakshep.org/modern-forefathers/prafulla-chandra-ray |date=2019-08-04 }} * [https://web.archive.org/web/20060505225213/http://www.calcuttaweb.com/people/pcroy.shtml اک سوانح حیات (کلکتہ وےب ڈاٹ کم)] * [https://web.archive.org/web/20110721165751/http://www.vigyanprasar.gov.in/dream/dec2002/english.pdf ویگایان پرسر ویب سائٹ تو‏ں آرٹیکل] [[گٹھ:نائٹس بیچلر]] [[گٹھ:ہندوستانی نائٹ]] [[گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فکیلٹی]] [[گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا]] [[گٹھ:فضلا یونیورسٹی ایڈنبرگ]] [[گٹھ:پریزیڈنسی یونیورسٹی، کولکات‏ا دے فضلا]] [[گٹھ:ضلع کھلنا دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:بنگالی شخصیتاں]] [[گٹھ:برہمو شخصیتاں]] [[گٹھ:1944 دیاں موتاں]] [[گٹھ:1861 دے جم]] [[گٹھ:المنی آف یونیورسٹی آف اڈن برو]] [[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی کیمیجے]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] ghpxsowjuuvmj7ddopndw3lslbmvru7 0 100894 702137 579067 2026-03-30T17:04:25Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 702137 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات تیار خوراک|image=Sikh distributing prashad.jpg|caption=}}[[سکھ مت|سکھ]] مت وچ ، '''کڑاہ پرشاد''' اک قسم دا ثابت گندم دے آٹا دا حلوا اے جس وچ ٹابت گندم دے آٹے ، شفاف مکھن ، تے [[شکّر|چینی]] دے برابر حصے ہُندے نيں۔ایہ لفظ کڑاہ یعنی کڑاہا تے پرشاد یعنی نیاز تو‏ں مل ک‏ے بنا اے <ref>{{حوالہ ویب|url=https://religionsmn.carleton.edu/exhibits/show/sikhgurdwara/sikhsocietymn/sikhvisiting/sikhkarahparshad|title=Karah Prashad|date=15 November 2019|website=Religions in Minnesota|language=en|accessdate=2020-01-02}}</ref> ایہ [[گردوارہ|گوردوارے]] وچ دربار صاحب دے تمام زائرین نو‏‏ں پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ گورمت سیمینار دے شرکاء دے لئی اک سوغات دے طور اُتے پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انسانیت تے احترام د‏‏ی علامت دے طور پر، زائرین دو زانو بیٹھ کر ہتھو‏ں نو‏‏ں جوڑ دے اٹھاندے نيں تے کرہ وصول کردے نيں۔ اس کھانے د‏‏ی پیش کش تے وصولی آداب [[مہمان نوازی]] دا اک اہ‏م حصہ ا‏‏ے۔ اس وچ مرداں تے عورتاں د‏‏ی مساوات اُتے زور دینے دے لئی اس وچ ثابت گندم دا آٹا ،شفاف مکھن تے چینی د‏‏ی اک ہی مقدار استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ سیوادار اک ہی پیالے وچو‏ں ہر اک نو‏‏ں برابر حصےآں وچ پیش کردا ا‏‏ے۔<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.learnreligions.com/prashad-an-offering-2993072|title=What Is Prashad in Sikhism?|date=20 February 2019|website=Learn Religions|language=en|accessdate=2020-02-02|تاريخ-الأرشيف=2019-11-14|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20191114150942/https://www.learnreligions.com/prashad-an-offering-2993072|url-status=dead}}</ref> ۔کرہ پرساد اک مقدس کھانا اے ،اگر اسنو‏ں قبول نئيں کيتا جاندا اے تاں اس د‏ی ترجمانی کچھ سکھاں دے نزدیک توہین دے طور اُتے کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ کرہ امرت سنچار د‏‏ی ابتدائی تقریب وچ بالکل آخر وچ دتا جاندا اے جتھے اسنو‏ں سب دے درمیان برابر ونڈ دتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اک علامت اے جس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ سب برابر نيں۔ گوردوارہ اوہ جگہ اے جتھے سکھ پوجا کرنے جاندے نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.sikhs.org/gurdwara.htm|title=Gurdwaras in Sikhism|date=12 February 2011|website=Sikhs.Org|language=en|accessdate=2020-03-02}}</ref> گردوارے کسی وی جسامت یا شکل دا ہوئے سکدا اے ، لیکن اک چیز جو انہاں دے پاس ہمیشہ ہُندی اے اوہ اک کچن یا [[لنگر (سکھ مت)|لنگر اے ]] ۔ لوک اوتھ‏ے کھانے دے لئی جاسکدے نيں ، تے ایتھ‏ے تک کہ رات نو‏‏ں آرام وی کرسکدے نيں۔ ایتھ‏ے ہر روز کھانا تیار کيتا جاندا اے تاکہ زیادہ تو‏ں زیادہ لوکاں کھاناسکن ،کھانا ہمیشہ مفت ہُندا ا‏‏ے۔ == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:سکھ اصطلاحات]] [[گٹھ:مذہبی پکوان]] [[گٹھ:سکھ پکوان]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] n0fr7blcqybgtt3zssk6ymmgiuriskn 0 104514 702136 691539 2026-03-30T16:58:27Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 702136 wikitext text/x-wiki ساہ لین والی [[کوروناوائرس مہاماری 2019|کوروناوائرس بیماری 2019]] (کووڈ '''-19''') اتے متعلق سارس- '''کوو -2 وائرس''' لئی لیبارٹری جانچ وچ اوہ ڈھنگ شامل ہن جو وائرس دی موجودگی دا پتہ لگاؤندے ہن اتے اوہ جہڑے لاگ دے جواب وچ پیدا [[اینٹی باڈی|اینٹیباڈیز دا]] پتہ لگاؤندے ہن۔ نمونیاں وچ وائرساں دی موجودگی دی تائید آرٹی-پیسیار ولوں کیتی جاندی اے، جو کہ کوروناوائرس دے آرئینئے دا پتہ لگاؤندی اے۔ ایہہ ٹیسٹ خاص اے اتے صرف سارس-کووس -2 وائرس دے آر این اے دا پتہ لگاؤن لئی تیار کیتا گیا اے۔ ایہہ بہت ہی تازہ جاں فنکشنل لاگاں دی تائید کرن لئی ورتی جاندی اے۔ اینٹیباڈیز دی کھوج (سیرولوجی) دوہاں نوں ندان اتے آبادی دی نگرانی لئی ورتی جا سکدی اے۔ اینٹیباڈی ٹیسٹ دکھاؤندے ہن کہ کنے لوکاں نوں بیماری ہوئی اے، اتے جنہاں وچ اوہ لچھن وی گھٹ شامل سن۔ بیماری دی اک صحیح موت در اتے جھنڈ توں بچاء دا پدھر اس ٹیسٹ دے نتیجیاں توں مقرر کیتا جا سکدا اے۔ محدود ٹیسٹنگ دے کارن، مارچ 2020 تک کسے وی دیس کول اپنی آبادی وچ وائرس دے پرسار بارے بھروسے یوگ انکڑے نہیں سن۔<ref>{{Cite news|url=https://www.statnews.com/2020/03/17/a-fiasco-in-the-making-as-the-coronavirus-pandemic-takes-hold-we-are-making-decisions-without-reliable-data/|title=A fiasco in the making? As the coronavirus pandemic takes hold, we are making decisions without reliable data|last=Ioannidis, John P.A.|date=17 مارچ 2020|access-date=22 مارچ 2020|publisher=STAT}}</ref> 23 مارچ تک، کسے وی دیس نے اوہناں دی آبادی دے 3% توں ودھ دا ٹیسٹ نہیں کیتا سی، اتے اس وچ بہت سارے بھنتاواں ہن کہ سارے دیساں وچ کنی امتحان کیتی گئی اے۔<ref>{{Cite web|url=https://nordiclifescience.org/covid-19-first-results-of-the-voluntary-screening-in-iceland/|title=COVID-19: First results of the voluntary screening in Iceland|date=2020-03-27|website=Nordic Life Science – the leading Nordic life science news service|language=en-US|access-date=2020-04-07}}</ref> ایہہ پرورتنشیلتا رپورٹ کیتی گئی کیس-گھاتکتا دراں نوں وی متاثر کردی اے۔<ref name=":1">Ward, D. (2 اپریل 2020) [https://www.researchgate.net/publication/340363596_Explaining_Wide_Variations_in_COVID-19_Case_Fatality_Rates_What's_Really_Going_On "Explaining Wide Variations in COVID-19 Case Fatality Rates: What's Really Going On?"] ''WardEnvironment''۔ Retrieved 5 اپریل 2020.</ref> == ٹیسٹ دے ڈھنگ == {| class="wikitable" style="float: right; margin-left:15px" |+6 مارچ 2020 تک، ڈبلیوئیچؤ نے وائرس دی پچھان لئی ترقی پریوگشالاواں اتے پروٹوکول نوں درج کیتا{{clarify|date=اپریل 2020}}<ref>{{cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance/laboratory-guidance|title=Coronavirus disease (COVID-19) technical guidance: Laboratory testing for 2019-nCoV in humans|last=|first=|date=|website=www.who.int|archive-url=|archive-date=|access-date=6 مارچ 2020|url-status=live}}</ref> !دیش !انسٹیٹیوٹ !زین نشانہ |- |چین |چائینا سی۔ڈی۔سی۔ |اوارئیپھ1ایبی اتے نیوکلیؤپروٹین (این) |- |[[جرمنی]] |چیریٹا |آرڈیارپی، ای، این |- |ہونگکونگ |ایچکییو |اوارئیپھ1بی-اینئیسپی14, اینّ |- |[[جاپان]] |این۔آئی۔آئی۔ڈی۔ |پینکورونا اتے ملٹیپل ٹیچے، سپائیک پروٹین (پیپلومر) |- |[[تھائیلینڈ]] |صحتَ دے قومی انسٹیٹیوٹ |اینّ |- |[[یونائٹیڈ سٹیٹ]] |یو ایس سی ڈی سی |این زین وچ تن ٹیچے |- |[[فرانس]] |پاسٹر انسٹیٹیوٹ |آرڈیارپی وچ دو ٹیچے |} === پیسیار ٹیسٹ دی ورتوں کردے ہوئے وائرس دی کھوج === [[تصویر:CDC_2019-nCoV_Laboratory_Test_Kit.jpg|alt=CDC 2019-nCoV Laboratory Test Kit.jpg|thumb| سیڈیسی دی 2019-اینکوو لیبارٹری ٹیسٹ کٹّ]] [[تصویر:Infektionsschutzzentrum_im_Rautenstrauch-Joest-Museum,_Köln-6313.jpg|thumb|کووڈ-19 ٹیسٹنگ لئی اک ناسوپھیرینجئل پھمبے دا کارکردگی]] [[تصویر:Infektionsschutzzentrum_im_Rautenstrauch-Joest-Museum,_Köln-6306.jpg|thumb|کووڈ-19 ٹیسٹنگ لئی گلے دے پھمبے دا کارکردگی]] ریئل-ٹائم دا استعمال رورس ٹرانسکرپشن پولیمیریس چین رئیکشن (آرآرٹی-پیسیار)<ref name="20200130cdc">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/summary.html|title=2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) Situation Summary|date=30 جنوری 2020|website=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126210549/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-nCoV/summary.html|archive-date=26 جنوری 2020|access-date=30 جنوری 2020}}</ref> دی ورتوں نال ٹیسٹ وکھ-وکھ طریقیاں ولوں حاصل کیتے ساہ دے نمونیاں اُتے کیتا جا سکدا اے، جس وچ ناسوپھیرنجینیئل فمبے جا سپوٹم دے نمونے شامل ہن۔<ref name="20200129cdc">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/rt-pcr-detection-instructions.html|title=Real-Time RT-PCR Panel for Detection 2019-nCoV|date=29 جنوری 2020|website=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130202031/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/rt-pcr-detection-instructions.html|archive-date=30 جنوری 2020|access-date=1 فروری 2020}}</ref> نتیجے عام طور اُتے کجھ گھنٹیاں توں 2 دناں دے اندر مہیا ہندے ہن۔<ref name="globenewswire1977226">{{Cite web|url=https://www.globenewswire.com/news-release/2020/01/30/1977226/0/en/Curetis-Group-Company-Ares-Genetics-and-BGI-Group-Collaborate-to-Offer-Next-Generation-Sequencing-and-PCR-based-Coronavirus-2019-nCoV-Testing-in-Europe.html|title=Curetis Group Company Ares Genetics and BGI Group Collaborate to Offer Next-Generation Sequencing and PCR-based Coronavirus (2019-nCoV) Testing in Europe|date=30 جنوری 2020|website=GlobeNewswire News Room|archive-url=https://web.archive.org/web/20200131201626/https://www.globenewswire.com/news-release/2020/01/30/1977226/0/en/Curetis-Group-Company-Ares-Genetics-and-BGI-Group-Collaborate-to-Offer-Next-Generation-Sequencing-and-PCR-based-Coronavirus-2019-nCoV-Testing-in-Europe.html|archive-date=31 جنوری 2020|access-date=1 فروری 2020}}</ref> گلے دے تنداں نال آر ٹی پیسیار ٹیسٹ بیماری دے پہلے ہفتے وچ بھروسیمند ہندا اے۔ بعد وچ ایہہ وائرس گلے وچ الوپ ہو سکدا اے جدوں کہ ایہہ پھیپھڑیاں وچ ودھنا جاری رہندا اے۔دوجے ہفتے ٹیسٹ کیتے گئے سنکرمت لوکاں لئی، وکلپک طور اُتے نمونے دا مادہ ڈونگھے ہوا دے رستے توں چوسن کیتھیٹر ولوں جاں کھنگھن والی سامان (سپوٹم) ولوں لئی جا سکدی اے۔<ref name="chrdrosten20200326">{{Cite web|url=https://www.ndr.de/nachrichten/info/coronaskript146.pdf|title=Coronavirus-Update Folge 22|last=Drosten|first=Christian|date=26 مارچ 2020|website=NDR|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331101408/https://www.ndr.de/nachrichten/info/coronaskript146.pdf|archive-date=31 مارچ 2020|access-date=2 اپریل 2020}}</ref> [[تصویر:Cycler_offen.JPG|thumb|اک تھرموسائیکلر جاں تھرمل سائیکلر، اک پیسیار مشین وجوں وی جانیا جاندا اے]] مڈھلے پیسیار ٹیسٹاں وچوں اک نوں ریئل-ٹائم رورس ٹرانسکرپشن پولیمیریج چین رئیکشن (آرآرٹی-پیسیار) دی ورتوں نال جنوری 2020 وچ برلن وچ چیریٹا وکھے ترقی یافتہ کیتا گیا سی، [[عالمی صحتَ ادارہ]] (ڈبلیوئیچؤ) ولوں ونڈن لئی 250,000 کٹاں دا ادھار بنایا گیا سی۔<ref name="sheridan">{{Cite journal|last=Sheridan|first=Cormac|date=19 فروری 2020|title=Coronavirus and the race to distribute reliable diagnostics|url=https://www.nature.com/articles/d41587-020-00002-2|journal=Nature Biotechnology|language=en|doi=10.1038/d41587-020-00002-2}}</ref> یونائیٹڈ کنگڈم نے وی 23 جنوری 2020 تک اک امتحان ترقی یافتہ کیتی سی۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-51221915|title='Increased likelihood' of China virus reaching UK|date=23 جنوری 2020|work=BBC News|access-date=30 مارچ 2020|language=en-GB|postscript=none}}; {{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/news/phe-novel-coronavirus-diagnostic-test-rolled-out-across-uk|title=PHE novel coronavirus diagnostic test rolled out across UK|website=GOV.UK|language=en|access-date=30 مارچ 2020|postscript=none}}; {{Cite web|url=https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news/phe-tells-patients-with-suspected-coronavirus-to-call-gp-or-nhs-111/20207619.article|title=PHE tells patients with suspected coronavirus to call GP or NHS 111|date=27 جنوری 2020|publisher=The Pharmaceutical Journal|language=en|access-date=30 مارچ 2020}}</ref> دکھنی کوریا دی کمپنی کوگینبیؤٹیک نے 28 جنوری 2020 نوں کلینکل گریڈ، پیسیار بیسڈ سارس- ''کووی'' -2 کھوج کٹّ (''پاورچیک کوروناوائرس'') ''ترقی یافتہ کیتی۔''<ref>{{Cite web|url=http://www.kogene.co.kr/eng/index.php|title=KogeneBiotech|date=|publisher=Kogene.co.kr|access-date=16 مارچ 2020|archive-date=2013-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20131201021553/http://www.kogene.co.kr/eng/index.php|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.koreabiomed.com/news/articleView.html?idxno=7561|title=Korea approves 2 more COVID-19 detection kits for urgent use – Korea Biomedical Review|last=Jeong|first=Sei-im|date=28 فروری 2020|work=www.koreabiomed.com|access-date=12 مارچ 2020|language=ko}}</ref> ایہہ سارے بیٹا کورونوائرس ولوں سانجھے کیتے گئے "ای" زین دی کھوج کردا اے، اتے آرڈیارپی زین سارس-کووس -2 لئی خاص۔<ref>{{Cite web|url=http://www.kogene.co.kr/eng/about_us/news/listbody.php?h_gcode=board&h_code=7&po_no=288|title=ABOUT US &#124; NEWS|website=www.kogene.co.kr|access-date=2021-05-03|archive-date=2020-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607150451/http://www.kogene.co.kr/eng/about_us/news/listbody.php?h_gcode=board&h_code=7&po_no=288|dead-url=yes}}</ref> [[چین]] وچ، بیجیائی گروہ پیسیار بیسڈ سارس-کووس -2 کھوج کٹّ لئی چین دے نیشنل میڈیکل پروڈکٹس ایڈمنسٹریشن توں ایمرجینسی ورتوں دی پروانگی حاصل کرن والی پہلی کمپنیاں وچوں اک سی۔<ref>{{Cite web|url=https://www.genomeweb.com/regulatory-news-fda-approvals/bgi-sequencer-coronavirus-molecular-assays-granted-emergency-use|title=BGI Sequencer, Coronavirus Molecular Assays Granted Emergency Use Approval in China|website=GenomeWeb|access-date=9 مارچ 2020}}</ref> یونائٹیڈ سٹیٹ وچ، بیماری کنٹرول اتے روکتھام مرکز (سیڈیسی) اپنے 2019-ناول کوروناوائرس (2019-nCoV) ریئل-ٹائم آرٹی-پیسیار ڈائگنوسٹک پینل نوں انٹرنیشنل ریئیجینٹ سروت ولوں عوامی صحتَ لیباں وچ ونڈ رہا اے۔<ref>{{Cite web|url=https://www.internationalreagentresource.org/|title=International Reagent Resource|website=www.internationalreagentresource.org}}</ref> ٹیسٹ کٹاں دے پرانے سنسکرناں وچ تن جینیٹک ٹیسٹاں وچوں اک دے کارن نقصدار ریئیجینٹس، اتے ایٹلانٹا وچ سیڈیسی وکھے ٹیسٹنگ دی اک اڑکی کارن نرپکھّ نتیجے آئے؛ اس دے نتیجے وجوں پورے فروری 2020 وچ اک دن وچ 100 توں وی گھٹ نمونیاں دی سپھلتاپوروک جانچ کیتی گئی دو حصےآں دی ورتوں کرن والے ٹیسٹ 28 فروری 2020 تک بھروسے یوگ نہیں رہن دا پکا ارادہ نہیں کیتا گیا سی، اتے ایہہ ادوں تک نہیں سی جدوں راج اتے مقامی پریوگشالاواں نوں جانچ شروع کرن دی آگیا دتی گئی سی۔<ref>[https://www.cdc.gov/media/releases/2020/t0228-COVID-19-update.html Transcript for the CDC Telebriefing Update on COVID-19]، 28 فروری 2020</ref> ٹیسٹ نوں فوڈ اینڈ ڈرگّ ایڈمنسٹریشن ولوں ایمرجینسی ورتوں حقاں دے تحت منظوری دتی گئی سی۔{{cn|date=مارچ 2020}} یو۔ایسّ دیاں وپاری لیباں نے مارچ 2020 دے شروع وچ ٹیسٹ کرنا شروع کیتا۔ 5 مارچ 2020 دے ہون دے ناطے لیبکارپ کووڈ-19 ٹیسٹنگ آرٹی-پیسیار دے بنیاد اُتے دیس اپلبدھتا دا اعلان کیتا۔<ref>{{Cite web|url=https://ir.labcorp.com/news-releases/news-release-details/labcorp-launches-test-coronavirus-disease-2019-covid-19|title=LabCorp Launches Test for Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|website=Laboratory Corporation of America Holdings|access-date=2021-05-03|archive-date=2020-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305213630/https://ir.labcorp.com/news-releases/news-release-details/labcorp-launches-test-coronavirus-disease-2019-covid-19|dead-url=yes}}</ref> کئیسٹ ڈائگنوسٹکس نے اسے طرحاں دیس ویاپی کووڈ-19 ٹیسٹنگ 9 مارچ 2020 تک مہیا کروائی۔<ref>{{Cite web|url=https://www.questdiagnostics.com/home/Covid-19/|title=Covid19: COVID-19|website=www.questdiagnostics.com}}</ref> کوئی مقدار دیاں سیماواں دا اعلان نہیں کیتا گیا؛ نمونہ اکٹھا کرن اتے عمل نوں سیڈیسی ضرورتاں دے مطابق کیتا جانا چاہیدا اے۔ [[روس]] وچ، کووڈ -19 ٹیسٹ سٹیٹ رسرچ سینٹر آف وائرولوجی اینڈ بائیوٹیکنولوجی ویکٹر ولوں تیار کیتا گیا سی۔11 فروری 2020 نوں فیڈرل سروس ولوں ہیلتھکیئر وچ نگرانی لئی ٹیسٹ رجسٹر کیتا گیا سی۔<ref>{{Cite web|url=http://www.interfax-russia.ru/kaleidoscope.asp?id=1104973|title=В России зарегистрирована отечественная тест-система для определения коронавируса|date=14 فروری 2020|website=Interfax-Russia.ru|access-date=2021-05-03|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319220813/http://www.interfax-russia.ru/kaleidoscope.asp?id=1104973|dead-url=yes}}</ref> 12 مارچ 2020 نوں، میؤ کلینک نوں کووڈ -19 دی لاگ دا پتہ لگاؤن لئی اک ٹیسٹ کرواؤن دی خبر ملی سی۔<ref>{{Cite web|url=https://newsnetwork.mayoclinic.org/discussion/mayo-clinic-develops-test-to-detect-covid-19-infection/|title=Mayo Clinic develops test to detect COVID-19 infection|last=Plumbo|first=Ginger|website=[[Mayo Clinic]]|language=en-US|access-date=13 مارچ 2020}}</ref> 13 مارچ 2020 نوں، روچے ڈائگنوسٹکس نوں اک ٹیسٹ لئی ایف ڈی اے دی پروانگی ملی جو اچّ مقدار وچ 3.5 گھنٹیاں دے اندر کیتی جا سکدی اے، اس طرحاں اک مشین 24 گھنٹے دی معیاد وچ لگبھگ 4,128 ٹیسٹ کرن دی آگیا دندی اے۔<ref>{{Cite web|url=https://health.economictimes.indiatimes.com/news/pharma/us-regulators-approve-roches-new-and-faster-covid-19-test/74613941|title=US regulators approve Roche's new and faster COVID-19 test|last=|website=ETHealthworld.com|language=en|access-date=14 مارچ 2020}}</ref> 19 مارچ 2020 نوں، ایف ڈی اے نے ایبٹ لیبارٹریاں نوں ایمرجینسی ورتوں حق (اییوئے) ایبوٹ دے ایم 2000 نظام دی جانچ لئی جاری کیتا؛ ایپھڈیئے نے پہلاں ہولوگک، لیبکارپ، اتے تھرمو پھشر سائنسی نوں ایہو حق جاری کیتا سی۔<ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.com/fda-approves-abbott-laboratories-coronavirus-test-company-ship-150000-kits-2942677|title=FDA Approves Abbott Laboratories Coronavirus Test, Company To Ship 150,000 Kits|date=19 مارچ 2020|website=IBTimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320210743/https://www.ibtimes.com/fda-approves-abbott-laboratories-coronavirus-test-company-ship-150000-kits-2942677|archive-date=20 مارچ 2020}}</ref> 21 مارچ 2020 نوں، کیپھیڈ نے اسے طرحاں ایف ڈی اے توں اک امتحان حاصل کیتا جس وچ لگبھگ 45 منٹ لگدے ہن۔<ref>{{Cite web|url=https://www.eastbaytimes.com/2020/03/21/coronavirus-test-45-minute-cepheid-sunnyvale-covid-19-test/|title=Sunnyvale company wins FDA approval for first rapid coronavirus test with 45-minute detection time|date=21 مارچ 2020|website=EastBayTimes.com|archive-url=https://archive.ph/20200322070331/https://www.eastbaytimes.com/2020/03/21/coronavirus-test-45-minute-cepheid-sunnyvale-covid-19-test/|archive-date=2020-03-22|access-date=2021-05-03|dead-url=no}}</ref> اک ٹیسٹ جو کہ اک مونوکلونل اینٹیباڈی دی ورتوں کردا اے جو کہ خاص طور اُتے ناول کورونائیوائرس دے [[وائرس|نیوکلیؤکیپسیڈ پروٹین]] (این پروٹین) نال جوڑدا اے، تائوان وچ ترقی یافتہ کیتا جا رہا اے، امید اے کہ ایہہ اک تیز انپھلوئینزا ٹیسٹ وانگ 15 توں 20 منٹ وچ نتیجے حاصل کر سکدا اے۔<ref>{{Cite news|url=https://www.sinica.edu.tw/en/news/6505|title=中央研究院網站|work=www.sinica.edu.tw|access-date=12 مارچ 2020|publisher=Sinca|accessdate=2021-05-03|archivedate=2020-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200418092403/https://www.sinica.edu.tw/en/news/6505}}</ref> === نان-پیسیار ٹیسٹاں دی ورتوں کرکے وائرس دی کھوج === [[تصویر:President_Trump_Delivers_Remarks_During_a_Coronavirus_Update_Briefing_(49720569077)۔jpg|thumb| امریکہ دے صدر [[ڈونلڈ ٹرمپ|ڈونالڈ ٹرمپ]] مارچ 2020 وچ ایبٹ لیبارٹریز توں اک کووڈ -19 ٹیسٹنگ کٹّ نمائش کردے ہن ]] ایف ڈی اے نے ایبٹ لیبز ولوں اک نواں ٹیسٹ<ref>{{Cite web|url=https://www.usatoday.com/story/news/health/2020/03/28/coronavirus-fda-authorizes-abbott-labs-fast-portable-covid-test/2932766001/|title='A game changer': FDA authorizes Abbott Labs' portable, 5-minute coronavirus test the size of a toaster|date=مارچ 28, 2020|publisher=usatoday|access-date=اپریل 2, 2020}}</ref> نوں پروانگی دے دتی اے جو پیسیار دی بجائے آئیسوتھرمل نیوکلیک ایسڈ اینپلیپھکیشن تکنالوجی دی ورتوں کردا اے۔<ref>{{Cite web|url=https://www.fda.gov/media/136522/download|title=Letter from FDA|date=مارچ 27, 2020|publisher=FDA|access-date=اپریل 2, 2020}}</ref> کیونکہ اس نوں بدلن والے تاپمان چکر دے ویلے دی کھپت دی لڑی دی لوڑ نہیں ہندی، ایہہ تکنیک پنج منٹاں دے گھٹ ویلے اتے 13 منٹاں وچ منفی نتیجیاں دے مثبت نتیجے دے سکدی اے۔ فلحال امریکہ وچ ایہناں وچوں لگبھگ 18,000 مشیناں ہن اتے ایبٹ دی امید اے کہ متعلق دن 50,000 ٹیسٹ دین لئی نرمان وچ وادھا کیتا جائیگا۔<ref>{{Cite web|url=https://abbott.mediaroom.com/2020-03-27-Abbott-Launches-Molecular-Point-of-Care-Test-to-Detect-Novel-Coronavirus-in-as-Little-as-Five-Minutes|title=Abbott Launches Molecular Point-of-Care Test to Detect Novel Coronavirus in as Little as Five Minutes|date=مارچ 27, 2020|publisher=Abbott|access-date=اپریل 2, 2020}}</ref> === چھاتی دے سیٹی سکین اتے ریڈیؤگراپھس === مارچ 2020 دی ساہت دی جائزہ نے ایہہ سٹہ کڈھیا کہ، چھاتی دے ریڈیؤگراپھ شروعاتی پڑاواں وچ بہت گھٹ ندان ملّ دے ہندے ہن، جدوں کہ سیٹی [ کمپیوٹڈ ٹوموگراپھی ] دے لچھن شروع ہون توں پہلاں وی موجود ہو سکدے ہن۔ سیٹی دیاں خاص خاصیتاں وچ اک پیریپھرل، اسمیٹرک اتے پوسٹریور ڈسٹریبیوشن دے نال دولی ملٹیلوبار گراؤنڈ-گلاسنڈ اوپسپھٹیج شامل ہن۔<ref name=":0">{{Cite journal|last=Salehi|first=Sana|last2=Abedi|first2=Aidin|last3=Balakrishnan|first3=Sudheer|last4=Gholamrezanezhad|first4=Ali|date=14 مارچ 2020|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): A Systematic Review of Imaging Findings in 919 Patients|journal=American Journal of Roentgenology|language=en|pages=1–7|doi=10.2214/AJR.20.23034|issn=0361-803X|pmid=32174129}}</ref> روگ دے ترقی یافتہ ہون دے نال ہی سپرلئل دبدبا، پاگل پھلاں اتے اکسارتا دا ترقی ہندا اے۔<ref>{{Cite journal|last=Lee|first=Elaine Y. P.|last2=Ng|first2=Ming-Yen|last3=Khong|first3=Pek-Lan|date=24 فروری 2020|title=COVID-19 pneumonia: what has CT taught us?|url=https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(20)30134-1/fulltext|journal=The Lancet Infectious Diseases|language=English|volume=0|issue=4|pages=384–385|doi=10.1016/S1473-3099(20)30134-1|issn=1473-3099|pmid=32105641|access-date=13 مارچ 2020}}</ref> موجودہ مہانماری دی شروعات دے نقطہ تے [[ووخن|وہان]] وچ پیسیار دی سیٹی نال تلنا کرن والے اک مطالعہ نے سجھاء دتا اے کہ سیٹی پیسیار نالوں کافی زیادہ حساس اے، حالانکہ ایہہ گھٹ خاص اے، اس دیاں کئیں مصوری خاصیتاں ہور نمونیا اتے بیماری دیاں پرکریاواں نال اوورلیپنگ کردیاں ہن۔<ref name="tazy">{{Cite journal|last=Ai|first=Tao|last2=Yang|first2=Zhenlu|date=26 فروری 2020|title=Correlation of Chest CT and RT-PCR Testing in Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in China: A Report of 1014 Cases|journal=Radiology|publisher=[[Radiological Society of North America]]|page=200642|doi=10.1148/radiol.2020200642|pmid=32101510}}</ref> مارچ 2020 تک، امریکی کالج آف ریڈیؤلوجی سفارش کردا اے کہ "سی۔وی۔ دی ورتوں سکرین کرن لئی نہیں کیتی جا سکدی اے جاں ناہی کووڈ-19 دی جانچ کرن لئی پہلی لائن دے ٹیسٹ وجوں" کیتی جا سکدی اے۔<ref>{{Cite web|url=https://www.acr.org/Advocacy-and-Economics/ACR-Position-Statements/Recommendations-for-Chest-Radiography-and-CT-for-Suspected-COVID19-Infection|title=ACR Recommendations for the use of Chest Radiography and Computed Tomography (CT) for Suspected COVID-19 Infection|last=|first=|date=22 مارچ 2020|website=American College of Radiology|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref> ==== انسانی پاٹھک اتے نقلی بدھی ==== اک چھوٹے جہے مطالعہ نے دکھایا کہ چینی ریڈیؤلوجسٹس نے سی۔ٹی۔ امیجنگ دی ورتوں کردیاں ہور قسماں دے وائرل نمونیا نالوں کوویڈ -19 نوں وکھ کرن وچ 72-94% سنویدنشیلتا اتے 24-94% خاصیت درسائی۔<ref>{{Cite journal|last=Bai|first=Harrison X.|last2=Hsieh|first2=Ben|last3=Xiong|first3=Zeng|last4=Halsey|first4=Kasey|last5=Choi|first5=Ji Whae|last6=Tran|first6=Thi My Linh|last7=Pan|first7=Ian|last8=Shi|first8=Lin-Bo|last9=Wang|first9=Dong-Cui|date=10 مارچ 2020|title=Performance of radiologists in differentiating COVID-19 from viral pneumonia on chest CT|journal=Radiology|pages=200823|doi=10.1148/radiol.2020200823|issn=0033-8419|pmid=32155105}}</ref> [[بناؤٹی مشینی بدھی|نقلی بدھی]] بیسڈ کنوولشنل نیورل نیٹورک وی ریڈیؤگراپھ<ref>{{Cite web|url=https://www.technologyreview.com/s/615399/coronavirus-neural-network-can-help-spot-covid-19-in-chest-x-ray-pneumonia/|title=A neural network can help spot Covid-19 in chest x-rays|last=Heaven|first=Will Douglas|website=MIT Technology Review|access-date=27 مارچ 2020}}</ref> اتے سیٹی دوواں تے کافی اچی خاصیت والے وائرس دیاں ایمیجنگ خاصیتاں دا پتہ لگاؤن لئی ترقی یافتہ کیتے گئے ہن۔<ref>{{Cite journal|last=Li|first=Lin|last2=Qin|first2=Lixin|last3=Xu|first3=Zeguo|last4=Yin|first4=Youbing|last5=Wang|first5=Xin|last6=Kong|first6=Bin|last7=Bai|first7=Junjie|last8=Lu|first8=Yi|last9=Fang|first9=Zhenghan|date=19 مارچ 2020|title=Artificial Intelligence Distinguishes COVID-19 from Community Acquired Pneumonia on Chest CT|journal=Radiology|pages=200905|doi=10.1148/radiol.2020200905|issn=0033-8419|pmid=32191588}}</ref> مارچ 2020 تک، سیڈیسی شروعاتی سکریننگ لئی پیسیار دی سفارش کردی اے<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/symptoms-testing/testing.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|last=|first=|date=21 مارچ 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en-us|archive-url=|archive-date=|access-date=28 مارچ 2020}}</ref> کیونکہ اس وچ سیٹی نالوں ودھیرے خاصیت اے۔{{Citation needed|date=مارچ 2020}} <br /><gallery widths="400px" heights="200px"> تصویر:COVID19CT2.webp|<nowiki />عام سیٹی امیجنگ کھوج تصویر:COVID19CT1.webp|<nowiki />تیز ترقی پڑائ دی سیٹی امیجنگ۔ </gallery> === روگناشک دی کھوج === سنکرمن متعلق امیون پرتیکریا دا اک حصہ آئیٹیئیم اتے آئیجیجی سمیت [[اینٹیباڈی|اینٹیباڈیز دا]] پیداوار اے۔ ایہناں دی ورتوں 7 دناں جاں اسدے لچھناں دے شروع ہون توں بعد، پرتیرودھ مقرر کرن لئی، اتے آبادی دی نگرانی وچ لاگ وچ پچھان لئی کیتی جا سکدی اے۔{{citation needed|date=مارچ 2020}} اسیس مرکزی پریوگشالاواں (سی ایل ٹی) وچ جاں پوائنٹ-کیئرنٹ ٹیسٹنگ (پیؤسیٹی) ولوں کیتے جا سکدے ہن۔بہت ساریاں کلینکل پریوگشالاواں وچ اچّ-تھروپٹ آٹومیٹک پرنالیاں ایہہ اسیس کرن دے یوگ ہونگیاں پر اوہناں دی اپلبدھتا ہریک نظام دے پیداوار دی در تے انحصار کریگی۔ سی ایل ٹی لئی پیریپھرل لہو دا اک نمونہ عام طور تے ورتیا جاندا اے، حالانکہ سیریل نمونیاں دی ورتوں پرتیرودھک پرتیکریا دی پالنا کرن لئی کیتی جا سکدی اے۔ پیؤسیٹی لئی خون دا اک نمونہ اکثر چمڑی دے پنکچر ولوں حاصل کیتا جاندا اے۔ پیسیار ڈھنگاں دے الٹ، پرکے توں پہلاں کٹن والے پغ دی ضرورت نہیں ہندی۔ {{citation needed|date=مارچ 2020}} 26 مارچ، 2020 نوں، ایف ڈی اے نے 29 ادارےآں دا نام لیا جنہاں نے ایجنسی نوں لوڑ مطابق نوٹیپھکیشن حاصل کیتا سی اتے اس لئی ہن اوہ اینٹیباڈی ٹیسٹ ونڈن دے یوگ ہن۔<ref>{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2020/03/27/the-fda-just-okayed-multiple-15-minute-blood-tests-to-screen-for-coronavirus-but-there-are-caveats/|title=The FDA just okayed multiple 15-minute blood tests to screen for coronavirus, but there are caveats|date=مارچ 27, 2020|publisher=techcrunch.com|access-date=اپریل 2, 2020}}</ref> اک ٹیسٹ<ref>{{Cite web|url=https://www.massdevice.com/fda-clears-bodysphere-2-minute-covid-19-test/|title=FDA authorizes Bodysphere 2-minute COVID-19 test|date=مارچ 31, 2020|publisher=massdevice.com|access-date=اپریل 2, 2020}}</ref> ہال ہی وچ ایپھڈیئے ولوں منظور کیتا 15 منٹاں وچ نتیجہ دے سکدا اے۔ اک خبر وچ کیہا گیا اے کہ اس وچ کلینکل خاصیت در 91% اے اتے اک 99% کلینکل سنویدنشیلتا در اے۔ اک بہت ہی حساس ٹیسٹ شاید ہی اصل مثبت نوں نظر انداز کردا ہووے۔ اک بہت ہی خاص ٹیسٹ شاید ہی کسے وی چیز لئی مثبت ورگیکرن رجسٹر کردا اے جو ٹیسٹ کرن دا ٹیچا نہیں ہندا۔ مارچ 2020 دے اخیر وچ، یوروئممون میڈیکل لیبارٹری ڈائگنوسٹکس اتے ایپیٹوپ ڈائگنوسٹکس نے اوہناں دیاں جانچ کٹاں لئی یورپیئن منظوریاں حاصل کیتیاں، جو خون دے نمونیاں وچلے وائرس دے خلاف آئیجیجی اتے آئیجیئے اینٹیباڈیز دا پتہ لگا سکدیاں ہن۔ ٹیسٹ کرن دی گنجائش گھنٹیاں دے اندر کئی سو نمونے ہندی اے اتے اس لئی وائرل آر این اے دے روائتی پیسیار پردے نالوں بہت تیز ہندی اے۔ اینٹیباڈیز سنکرمن دی شروعات توں 14 دناں بعد عام طور اُتے پتہ لگاؤن یوگ ہندے ہن۔<ref>Fellmann F. (مارچ 2020)۔ (in German) [https://www.tagesanzeiger.ch/jetzt-beginnt-die-suche-nach-den-genesenen-805626443803 "Jetzt beginnt die Suche nach den Genesenen"]۔ ''Tages Anzeiger''۔ Retrieved 28 مارچ 2020.</ref> ==== یوکے وچ ==== اپریل دے شروع وچ، یوکے نوں نہیں ملیا کہ اس ولوں خریدیاں اینٹیباڈی ٹیسٹ کٹاں وچوں کوئی وی استعمال کرن لئی کافی ودھیا نہیں سی۔<ref>{{Cite news|url=https://www.thetimes.co.uk/article/britain-has-millions-of-coronavirus-antibody-tests-but-they-don-t-work-j7kb55g89|title=Britain has millions of coronavirus antibody tests, but they don’t work|last=Chris Smyth|date=6 اپریل 2020|work=[[The Times]]|access-date=6 اپریل 2020|last2=Dominic Kennedy|language=en|quote=None of the antibody tests ordered by the government is good enough to use, the new testing chief has admitted. Professor John Newton said that tests ordered from China|last3=Billy Kenber,}}</ref> == ٹیسٹ کرن لئی پہنچ == ہانگ کانگ نے اک سکیم بنائی اے جتھے شکی مریض گھر رہِ سکدے ہن، "ایمرجینسی ڈیپارٹمنٹ مریض نوں اک نمونہ ٹیوب دیویگا"، اوہ اس وچ تھکدے ہن، اسنوں واپس بھیج دندے ہن اتے کجھ دیر بعد اک ٹیسٹ دا نتیجہ حاصل کردے ہن۔<ref>{{Cite web|url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2020/02/23/808290390/in-age-of-covid-19-hong-kong-innovates-to-test-and-quarantine-thousands|title=In Age of COVID-19, Hong Kong Innovates To Test And Quarantine Thousands|website=NPR.org|language=en}}</ref> بریٹیش اینئیچئیس نے اعلان کیتی اے کہ اوہ گھر وچ شکی معاملیاں دی جانچ کرن لئی اک سکیم دا چلاون کر رہی اے، جس نال اک مریض دوجیاں نوں سنکرمت ہون دے جوکھم نوں دور کردا اے جے اوہ ہسپتال آؤندے ہن جاں جے اک ایمبولینس دی ورتوں کیتی جاندی اے تاں اوہ روگانو مکت کر دندے ہن۔<ref>{{Cite web|url=https://www.mobihealthnews.com/news/europe/nhs-pilots-home-testing-coronavirus|title=NHS pilots home testing for coronavirus|date=24 فروری 2020|website=MobiHealthNews|archive-url=https://web.archive.org/web/20200225083044/https://www.mobihealthnews.com/news/europe/nhs-pilots-home-testing-coronavirus|archive-date=25 فروری 2020}}</ref> شکی معاملیاں لئی کووڈ-19 دی ڈرائو-تھریو ٹیسٹنگ وچ، اک صحتَ سنبھال پیشہ ور ساودھانی ورت کے نمونہ لیندا اے۔<ref>{{Cite web|url=https://www.postbulletin.com/life/health/mayo-clinic-starts-drive-thru-testing-for-covid/article_0087a856-63e3-11ea-be76-c7558f932526.html|title=Mayo Clinic starts drive-thru testing for COVID-19|last=jkiger@postbulletin.com|first=Jeff Kiger|website=PostBulletin.com|language=en|access-date=13 مارچ 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2020/3/11/21174880/coronavirus-testing-drive-thru-colorado-connecticut-washington|title=Some states are offering drive-thru coronavirus testing|last=Hawkins|first=Andrew J.|date=11 مارچ 2020|website=The Verge|language=en|access-date=13 مارچ 2020}}</ref> ڈرائو-تھریو سینٹراں نے [[دکھنی کوریا]] نوں کسے وی دیس دی سبھ توں تیز، بہت مکمل ٹیسٹنگ کرن وچ مدد کیتی اے۔<ref>{{Cite web|url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2020/03/13/815441078/south-koreas-drive-through-testing-for-coronavirus-is-fast-and-free?t=1584350615980|title=South Korea's Drive-Through Testing For Coronavirus Is Fast – And Free|date=11 مارچ 2020|website=npr|language=en|access-date=16 مارچ 2020}}</ref> جرمنی وچ، نیشنل ایسوسی ایشن آف سٹیچٹری ہیلتھ انشورینس پھزیشیئنز نے 2 مارچ نوں کیہا کہ اس دی ایمبولٹری سیٹنگ وچ متعلق دن لگبھگ 12,000 ٹیسٹ کرواؤن دی گنجائش سی اتے پہلے ہفتے وچ 10.700 ٹیسٹ کیتے گئے سن۔ صحتَ بیمے ولوں خرچیاں نوں سہنا پیندا اے جدوں کسے ڈاکٹر ولوں ٹیسٹ کرواؤن دا حکم دتا جاندا اے۔<ref name="spiegel">{{Cite news|url=https://www.spiegel.de/wissenschaft/medizin/coronavirus-und-covid-19-so-testet-deutschland-a-cbb87c09-1804-45df-bb2b-8895e4da91e2|title=Coronavirus und Covid-19: So testet Deutschland|last=Nina Weber, Katherine Rydlink, Irene Berres|date=5 مارچ 2020|work=Der Spiegel|access-date=23 مارچ 2020|language=de}}</ref> روبرٹ کوچ انسٹیٹیوٹ دے پردھان دے مطابق، جرمنی وچ ہر ہفتے 160,000 ٹیسٹاں دی سمچی گنجائش اے۔<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2020/mar/22/germany-low-coronavirus-mortality-rate-puzzles-experts|title=Germany's low coronavirus mortality rate intrigues experts|last=Oltermann|first=Philip|date=22 مارچ 2020|work=The Guardian|access-date=24 مارچ 2020|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> 19 مارچ توں کئی وڈے شہراں وچ ٹیسٹ ان ڈرائیو دی پیش کش کیتی گئی سی۔<ref>{{Cite news|url=https://www.deutschlandfunk.de/covid-19-tests-auf-das-coronavirus-wann-wo-und-wie.1939.de.html?drn:news_id=1112050|title=Covid-19 – Tests auf das Coronavirus: Wann, wo und wie?|date=19 مارچ 2020|work=Deutschlandfunk|access-date=24 مارچ 2020|language=de-DE|accessdate=2021-05-03|archivedate=2020-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200418095850/https://www.deutschlandfunk.de/covid-19-tests-auf-das-coronavirus-wann-wo-und-wie.1939.de.html?drn:news_id=1112050}}</ref> 26 مارچ 2020 تک، جرمنی وچ کیتے گئے ٹیسٹاں دی کل گنتی انجان سی، کیونکہ صرف مثبت نتیجے ساہمنے آؤندے ہن۔صحتَ وزیر جینس سپین نے 200,000 ٹیسٹ / ہفتے دا اندازا لگایا اے۔<ref name="sz">{{Cite news|url=https://www.sueddeutsche.de/gesundheit/covid-19-coronavirus-testverfahren-1.4855487|title=Covid-19: Wie gut testet Deutschland?|last=Charisius|first=Hanno|date=26 مارچ 2020|access-date=26 مارچ 2020|language=de}}</ref> پہلے لیبارٹری دے سرویکھن توں پتہ چلیا اے کہ کیلنڈر ہفتے 12/2020 تک کل گھٹو گھٹ 483,295 نمونیاں دی جانچ کیتی گئی سی اتے ہفتے وچ 12/2020 اتے 33,491 نمونیاں (6.9%) دے نال سارس-کووس -2 لئی مثبت ٹیسٹ لیا گیا سی۔<ref name="rki26"><cite class="citation web">[https://www.rki.de/DE/Content/InfAZ/N/Neuartiges_Coronavirus/Situationsberichte/2020-04-01-de.pdf?__blob=publicationFile "Täglicher Lagebericht des RKI zur Coronavirus-Krankheit-2019 (COVID-19)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200406013607/https://www.rki.de/DE/Content/InfAZ/N/Neuartiges_Coronavirus/Situationsberichte/2020-04-01-de.pdf?__blob=publicationFile |date=2020-04-06 }} &#x5B;Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Daily Situation Report of the Robert Koch Institute&#x5D; <span class="cs1-format">(PDF)</span>۔ ''Robert Koch Institute'' (in German)۔ 1 اپریل 2020.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> عزرائیل وچ، ٹیکنیئن اتے ریمبم ہسپتال دے کھوجکرتاواں نے اکو ویلے 64 مریضاں دے نمونیاں دی جانچ کرن لئی اک ڈھنگ ترقی یافتہ کیتا اتے ٹیسٹ کیتا، نمونیاں نوں پول کے اتے صرف تاں ہی جانچ کیتی گئی جے متحدہ نمونہ مثبت پایا گیا۔<ref>{{Cite news|url=https://medicalxpress.com/news/2020-03-pooling-method-dozens-covid-simultaneously.html|title=Pooling method allows dozens of COVID-19 tests to run simultaneously|work=medicalxpress.com|access-date=24 مارچ 2020|language=en-us}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.jpost.com/HEALTH-SCIENCE/Acceleration-in-multiple-coronavirus-tests-at-once-by-Israel-research-team-621533|title=Israeli team has coronavirus test kit to test dozens of people at once|work=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com|access-date=24 مارچ 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.israel21c.org/israelis-introduce-method-for-accelerated-covid-19-testing/|title=Israelis introduce method for accelerated COVID-19 testing|last=Staff|first=Israel21c|date=19 مارچ 2020|work=Israel21c|access-date=24 مارچ 2020}}</ref> وہان وچ اک "اسمان" 2000-ورگ میٹر دی ایمرجینسی کھوج لیبارٹری دا نام "ہوؤ-یان" (چینی، جاں انگریزی وچ "فائر آئی") بیجیائی ولوں 5 فروری 2020 نوں کھولھیا گیا سی،<ref name=":19">{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-02-04/china-will-soon-find-out-if-mass-quarantine-worked-virus-update|title=Wuhan Test Lab Opens; CDC Ships Diagnostic Kits: Virus Update|last=|first=|date=5 فروری 2020|website=Bloomberg|archive-url=|archive-date=|access-date=7 فروری 2020}}</ref><ref name=":23">{{Cite web|url=https://www.afp.com/en/news/826/china-virus-crisis-deepens-whistleblower-doctor-dies-doc-1oq8cx13|title=China virus crisis deepens as whistleblower doctor dies|date=27 فروری 2012|website=AFP.com|language=en|access-date=7 فروری 2020|archive-date=2020-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200427170837/https://www.afp.com/en/news/826/china-virus-crisis-deepens-whistleblower-doctor-dies-doc-1oq8cx13}}</ref> جو اک دن وچ 10,000 توں ودھ نمونیاں اُتے جانچ کر سکدا اے۔<ref>{{Cite news|url=http://news.sciencenet.cn/htmlnews/2020/2/435435.shtm|script-title=zh:日检测量达万份的"火眼"实验室连夜试运行}}</ref> بی۔جی۔آئی۔ دے بانی طنز جیاں ولوں نرمان ماتحت اتے 5 دناں دا سماں کٹن<ref name="genengnews.com">{{Cite web|url=https://www.genengnews.com/insights/bgis-coronavirus-response-build-a-lab-in-wuhan-in-a-week/|title=BGI's Coronavirus Response? Build a Lab in Wuhan|date=12 فروری 2020|website=GEN – Genetic Engineering and Biotechnology News|language=en-US|access-date=27 مارچ 2020}}</ref> نال،<ref name="genengnews.com" /> ماڈلنگ نے دکھایا اے کہ ہبیئی وچ کیساں دی در 47% ودھیرے ہونی سی اتے جے اس امتحان دی گنجائش نہ ہندی تاں کوارنٹین نال نجٹھن دی انوساری لاگت دگنی ہو جاندی۔ لائن اُتے آؤ۔ وہان لیبارٹری دے ترنت بعد چین دے کل 12 شہراں وچ [[شینزین]]، [[تھیانچن|تیانجن]]، [[بیجنگ]] اتے [[شنگھائی]] وچ ہو-یان لیباں دی ترنت ورتوں کیتی گئی۔ 4 مارچ 2020 تک روزانہ تھرئپٹّ کل 50,000 ٹیسٹ متعلق دن ہندے سن۔<ref>{{Cite web|url=https://www.bgi.com/global/covid-19-local-laboratory-solution/|title=COVID-19 Local Laboratory Solution|website=BGI – Global|language=en-GB|access-date=27 مارچ 2020|archive-date=2020-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200414120317/https://www.bgi.com/global/covid-19-local-laboratory-solution/}}</ref> اوپن سورس، اورگامی اسیاں ولوں جاری ملٹیپلیکسڈ ڈزائین جاری کیتے گئے ہن جو کہ صرف 93 اسیس<ref>{{Cite web|url=https://www.smarterbetter.design/origamiassays/default/index|title=Origami Assays|date=اپریل 2, 2020|publisher=Origami Assays|access-date=اپریل 7, 2020}}</ref> ورتوں کردے ہوئے کووڈ-19 دے 1122 مریضاں دے نمونیاں دی جانچ کر سکدے ہن۔ ایہہ متوازن ڈزائین چھوٹیاں پریوگشالاواں وچ روبوٹک ترل ہینڈلراں دی ضرورت توں بناں چلا ئے جا سکدے ہن۔ مارچ تک، یورپیئن یونین اتے یوکے<ref>{{Cite web|url=https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/RRA-seventh-update-Outbreak-of-coronavirus-disease-COVID-19.pdf|title=Coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic: increased transmission in the EU/EEA and the UK –seventh update|date=25 مارچ 2020|publisher=[[European Centre for Disease Prevention and Control]]|pages=15–16|access-date=29 مارچ 2020|quote=the current shortages of laboratory consumables and reagents affect diagnostic capacity and hamper the epidemic response at the national and local levels. The laboratories have experienced delayed or missing deliveries of swabbing material, plastic consumables, RNA extraction and RT-PCR reagents, and PPE. This is affecting laboratories in all EU/EEA countries.}}</ref> اتے امریکہ وچ وڈے پدھر اُتے امتحان لئی کمی اتے ناکافی مقدار وچ ریئیجینٹ اک رکاوٹ بن گیا اے۔<ref>{{Cite web|url=https://www.newyorker.com/news/news-desk/why-widespread-coronavirus-testing-isnt-coming-anytime-soon|title=Why Widespread Coronavirus Testing Isn't Coming Anytime Soon|last=Baird|first=Robert P.|date=24 مارچ 2020|website=[[The New Yorker]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328133105/https://www.newyorker.com/news/news-desk/why-widespread-coronavirus-testing-isnt-coming-anytime-soon|archive-date=28 مارچ 2020|access-date=29 مارچ 2020|quote=South Dakota, said that her state’s public-health laboratory—the only lab doing COVID-19 testing in the state—had so much trouble securing reagents that it was forced to temporarily stop testing altogether. also noted critical shortages of extraction kits, reagents, and test kits}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://qz.com/1822596/all-the-coronavirus-test-materials-in-short-supply-in-the-us/|title=Here are the coronavirus testing materials that are in short supply in the US|last=Ossola|first=Alexandra|date=25 مارچ 2020|website=Quartz|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200326174135/https://qz.com/1822596/all-the-coronavirus-test-materials-in-short-supply-in-the-us/|archive-date=26 مارچ 2020|access-date=29 مارچ 2020|quote=extract the virus’s genetic material—in this case, RNA—using a set of chemicals that usually come in pre-assembled kits. “The big shortage is extraction kits” There are no easy replacements here: “These reagents that are used in extraction are fairly complex chemicals. They have to be very pure, and they have to be in pure solution”}}</ref> ایہہ کجھ لکھاریاں نوں نمونہ تیار کرن والے پروٹوکول دی پڑچول کرن لئی اگوائی کردا اے جس وچ 98 تاپمان اُتے ہیٹنگ دے نمونے شامل ہندے ہن۔اگلے ٹیسٹ لئی آر این اے جینوم نوں جاری کرن لئی 5 منٹ لگدے ہن۔<ref name="ssi-boil">{{Cite web|url=https://en.ssi.dk/news/news/2020/03-ssi--solves-essential-covid19-testing-deficiency-problem|title=Statens Serum Institut (SSI) solves essential COVID-19 testing deficiency problem|last=Fomsgaard|first=Anders|date=27 مارچ 2020|website=en.ssi.dk|publisher=[[Statens Serum Institut]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329085152/https://en.ssi.dk/news/news/2020/03-ssi--solves-essential-covid19-testing-deficiency-problem|archive-date=29 مارچ 2020|quote=several countries are in lack of the chemical reagents necessary to test their citizens for the disease.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://cphpost.dk/?p=112522|title=Danish researchers behind simple&nbsp;coronavirus test method|date=28 مارچ 2020|website=cphpost.dk|publisher=[[The Copenhagen Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328130357/http://cphpost.dk/?p=112522|archive-date=28 مارچ 2020}}</ref> 31 مارچ نوں ایہہ اعلان کیتا گیا سی کہ [[متحدہ عرب امیرات]] ہن کسے ہور دیس نالوں کوروناوائرس متعلق اپنی آبادی دا ودھیرے ٹیسٹ کر رہا سی، اتے بہو گنتی<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/live/2020/mar/31/coronavirus-live-news-usa-confirmed-cases-double-china-update-uk-italy-spain-europe-latest-updates?page=with%3Ablock-5e8377658f087564da1e3396|title=Global confirmed virus death toll passes 40,000 – as it happened|last=Sullivan (now|first=Helen|date=31 مارچ 2020|work=The Guardian|access-date=1 اپریل 2020|last2=Rawlinson|first2=earlier); Kevin|language=en-GB|issn=0261-3077|last3=Gayle|first3=Damien|last4=Topping|first4=Alexandra|last5=Mohdin|first5=and Aamna|last6=Willsher|first6=Kim|last7=Wintour|first7=Patrick|last8=Wearden|first8=Graeme|last9=Greenfield|first9=Patrick}}</ref> تک پہنچن لئی امتحان دے پدھر نوں ودھاؤن دے راہ اتے سی۔ ایہہ ڈرائو-تھروئو گنجائش دے سنیوگ دے ذریعے سی، اتے گروپ 42 اتے بیجیائی (چین وچ اوہناں دی "ہوؤ-یان" ایمرجینسی کھوج پریوگشالاواں دی بنیاد تے) جنسنکھیا-ادھارتیا پنج-نظام لیبارٹری خرید رہا سی۔ 14 دناں وچ بنائی گئی، لیب روزانہ ہزاراں آر ٹی-پیسیار ٹیسٹ کرواؤن دے اہل اے اتے اس پیمانے دی دنیا وچ پہلی اے جو چین توں باہر کم کردی اے۔<ref>{{Cite web|url=https://www.gulftoday.ae/news/2020/03/31/uae-sets-up-covid-19-detection-lab-in-just-14-days|title=VIDEO: UAE sets up COVID-19 detection lab in just 14 days|last=|first=|date=31 مارچ 2020|website=Gulf Today|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref> == پیداوار اتے والیئم == [[تصویر:United States tests for SARS CoV-2 – 11 مئی, 2020.jpg|thumb| ریاست ہائے متحدہ امریکہ وچ متعلق دن کیتے گئے ٹیسٹاں دی گن۔ نیلا: سیڈیسی لیب سنترے: عوامی صحتَ دی لیب سلیٹی: رپورٹنگ وقفہ دے کارن ڈاٹا ادھورا اے دکھایا نہیں گیا: نجی لیباں اُتے ٹیسٹنگ؛ 26 مارچ تک کل متعلق دن 100,000 نوں پار کر گیا<ref>[https://arstechnica.com/tech-policy/2020/04/americas-covid-19-testing-has-stalled-and-thats-a-big-problem/ America’s COVID-19 testing has stalled, and that's a big problem]</ref> ]] کوروناوائرس جینیٹک پروفائیل دے وکھو وکھرے حصیاں نوں نشانہ بناؤن والیاں وکھو وکھریاں ٹیسٹنگ پکواناں نوں چین، فرانس، جرمنی، ہانگ کانگ، جاپان اتے یونائٹیڈ سٹیٹ وچ ترقی یافتہ کیتا گیا سی۔ [[عالمی صحتَ ادارہ|ورلڈ ہیلتھ آرگینائیزیشن]] نے اپنے ترقی لئی سرتاں توں بناں گھٹ آمدنی والے دیساں نوں بھیجی گئی کٹاں بناؤن لئی جرمن ریسپی اپنائی جرمن ریسپی 17 جنوری 2020 نوں شائع کیتی گئی سی؛ روگ کنٹرول لئی یونائٹیڈ سٹیٹ دے مرکزاں ولوں ترقی یافتہ کیتا پروٹوکول 28 یونائٹیڈ سٹیٹ جنوری تک مہیا نہیں سی، یو ایس وچ مہیا ٹیسٹاں وچ دیری ہو رہی سی۔<ref>{{Cite web|url=https://www.politifact.com/factchecks/2020/mar/16/joe-biden/biden-falsely-says-trump-administration-rejected-w/|title=PolitiFact – Biden falsely says Trump administration rejected WHO coronavirus test kits (that were never offered)|website=@politifact}}</ref> چین۔<ref name="Wuhan-virus">[https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-03-12/heartbreak-in-the-streets-of-wuhan Heartbreak in the Streets of Wuhan]</ref> اتے یونائیٹڈ سٹیٹس<ref name="Boston-virus">{{Cite web|url=https://www.bostonglobe.com/2020/03/14/metro/baker-sets-up-virus-command-center/|title=State figures on testing raise questions about efforts to contain outbreak|website=The BostonGlobe.com|quote=flaws with the testing kits first distributed by the federal government and bureaucratic hurdles that held up testing by private labs at hospitals, universities and testing chains}}</ref> شروع وچ ہی ٹیسٹ کٹاں دی بھروسیاہلیت وچ مشکلاں آئیاں سن، اتے ایہہ دیس اتے آسٹریلیا<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2020/mar/14/coronavirus-australian-stocks-of-covid-19-testing-kits-rapidly-deteriorating-says-chief-medical-officer|title=Australian stocks of coronavirus testing kits 'rapidly deteriorating'، says chief medical officer|last=Davey|first=Melissa|date=14 مارچ 2020|via=www.theguardian.com}}</ref> صحتَ ماہراں ولوں منگاں اتے ٹیسٹ کرن دیاں سفارشاں پوریاں کرن لئی لوڑیندیاں کٹاں دی سپلائی کرن وچ ناہل سن۔ اسدے الٹ، ماہر کہندے ہن کہ دکھنی کوریا دی جانچ دی مکمل اپلبدھتا نے ناول کوروناوائرس دے پھیلن نوں گھٹاؤن وچ مدد کیتی۔ ٹیسٹنگ گنجائش، مکھ طور تے نجی کھیتر دیاں لیباں وچ، دکھنی کوریا دی سرکار ولوں کئی سالاں وچ بنائی گئی سی۔<ref>{{Cite web|url=https://www.npr.org/2020/03/12/815097813/experts-credit-south-koreas-extensive-testing-for-curbing-coronavirus-spread|title=Experts Credit South Korea's Extensive Testing For Curbing Coronavirus Spread|website=NPR.org}}</ref> 16 مارچ نوں، [[عالمی صحتَ ادارہ|عالمی صحتَ تنظیم]] نے کووڈ -19 مہاماری دی شروعات نوں ہولی کرن دے سبھ توں اتم ڈھنگ وجوں ٹیسٹنگ پروگراماں نوں ودھاؤن دی منگ کیتی۔<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/reuters/2020/03/16/world/europe/16reuters-healthcare-coronavirus-who.html|title='Test, Test, Test': WHO Chief's Coronavirus Message to World|date=16 مارچ 2020|work=The New York Times|access-date=16 مارچ 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/video/2020/mar/16/test-test-test-who-calls-for-more-coronavirus-testing-video|title='Test, test, test': WHO calls for more coronavirus testing – video|last=Reuters|first=Source|date=16 مارچ 2020|work=The Guardian|access-date=16 مارچ 2020}}</ref> وائرس دے مکمل پھیلن کارن پریکھن دی اچّ منگ کارن پرائیویٹ امریکہ لیباں وچ سینکڑے ہزاراں ٹیسٹاں دے بیکلاگ ہو گئے، پھمباں اتے کیمیائی ابھیاساں دی سپلائی تنائپورن ہو گئی۔<ref>[https://www.npr.org/sections/health-shots/2020/04/03/826564948/coronavirus-testing-backlogs-continue-as-laboratories-struggle-to-keep-up-with-d Coronavirus Testing Backlogs Continue As Laboratories Struggle To Keep Up With Demand]</ref> == شدھتا == مارچ 2020 وچ چین<ref name="Wuhan-virus" /> نے اوہناں دیاں ٹیسٹ کٹاں وچ شدھتا نال سمسیاواں بارے دسیا یونائٹیڈ سٹیٹ وچ، سیڈیسی ولوں ترقی یافتہ کیتیاں ٹیسٹ کٹاں وچ "خامیاں" سن؛ پھر سرکار نے افسرشاہی رکاوٹاں نوں دور کیتا جنہاں نے نجی پریکھیاواں نوں روکیا سی۔<ref name="Boston-virus3">{{cite web|url=https://www.bostonglobe.com/2020/03/14/metro/baker-sets-up-virus-command-center/|title=State figures on testing raise questions about efforts to contain outbreak|website=The BostonGlobe.com|quote=flaws with the testing kits first distributed by the federal government and bureaucratic hurdles that held up testing by private labs at hospitals, universities and testing chains}}</ref> سپین نے چین توں ٹیسٹ کٹاں خریدیاں سن جنہاں نوں لاگ لگن والے اتے ٹیسٹ کیتے گئے گھٹو گھٹ 80% لوکاں دا پتہ لگاؤنا سی، پر ایہہ پایا گیا کہ صرف 30% ہی لبھے گئے۔<ref>https://elpais.com/sociedad/2020-03-25/los-test-rapidos-de-coronavirus-comprados-en-china-no-funcionan.html</ref> چین توں چیک لوکراج ولوں خریدیاں گئیاں 80% ٹیسٹ کٹاں نے غلط نتیجے دتے۔<ref>https://www.praguemorning.cz/80-of-rapid-covid-19-tests-the-czech-republic-bought-from-china-are-wrong/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200425115707/https://www.praguemorning.cz/80-of-rapid-covid-19-tests-the-czech-republic-bought-from-china-are-wrong/ |date=2020-04-25 }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.seznamzpravy.cz/clanek/rychlotesty-neodhali-cerstve-nakazene-pacienty-varoval-zdravotni-ustav-95174|title=Úřad dopředu psal, kdy mohou rychlotesty selhat. I tak je stát nasadil|last=VOJTĚCH BLAŽEK|date=23 مارچ 2020|work=Zeznam Zprávy|access-date=7 اپریل 2020|language=Czech|quote=Indeed, the rapid tests that arrived from China a few days ago do not really reliably detect the infection at an early stage}}</ref> سلوواکیا نے چین توں 1.2 ملیان ٹیسٹ کٹاں خریدیاں جو غلط پائیاں گئیاں۔وزیر اعظم ماتووی نے سجھاء دتا کہ ایہناں نوں [[دنوب دریا|ڈینیوب]]<nowiki/>وچ سٹیا جاوے۔<ref>https://fortune.com/2020/04/01/europe-china-coronavirus-testing-help-regret/</ref> ۔ یوکے نے چین توں 3.5 ملیان ٹیسٹ کٹاں خریدیاں سن پر اپریل 2020 دے شروع وچ اعلان کیتا کہ ایہہ ورتوں یوگ نہیں ہن۔<ref>https://www.thetimes.co.uk/article/britain-has-millions-of-coronavirus-antibody-tests-but-they-don-t-work-j7kb55g89</ref><ref>https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/coronavirus-test-antibody-kit-uk-china-nhs-matt-hancock-a9449816.html</ref> == اثر == ٹیسٹنگ، اوہناں دی کوارنٹین دے بعد کیتی گئی جنہاں نے مثبت اتے اوہناں دے ٹریسنگ دی پرکھ کیتی جنہاں نال سارس-کووس -2 مثبت لوکاں نال رابطہ ہویا سی، نتیجے وجوں مثبت نتیجے ساہمنے آئے۔{{سپشٹیکرن|reason=Positive in the sense of epidemic containment being a "positive" social goal? Or a greater number of SARS-CoV-2 positive detections?|date=اپریل 2020}} ۔ === اٹلی === اٹلی دے قصبے وی۔او وچ کم کر رہے کھوجکرتاواں نے اٹلی وچ پہلی کووڈ-19 دی موت دی جگہ بارے دسیا، لگبھگ 10 دناں دی دوری اُتے لگبھگ 3,400 لوکاں دی پوری آبادی' تے دو گیڑ کیتے گئے۔ مثبت ٹیسٹ کرن والے لگبھگ ادھے لوکاں دے کوئی لچھن نہیں سن، اتے سارے خوجے کیس وکھرے کیتے گئے سن۔ کمیون دی سفر پرتیبندھت ہون دے نال، اس نے نویاں لاگاں نوں پوری طرحاں ختم کر دتا۔<ref>{{Cite web|url=https://nationalpost.com/news/world/how-an-experiment-helped-one-italian-town-find-submerged-infections-cut-new-covid-19-cases-to-zero|title=How an experiment helped one Italian town find 'submerged infections,' cut new COVID-19 cases to zero &#124; National Post|date=19 مارچ 2020}}</ref> === سنگاپور === حملہ آور رابطہ ٹریسنگ، اندر سفر دیاں پابندیاں، ٹیسٹنگ، اتے وکھ کرن دے نال، [[سنگاپور وچ کوروناوائرس مہاماری 2020|سنگاپور وچ 2020 دی کوروناوائرس مہاماری]] دوجے ترقی یافتہ دیساں نالوں بہت ہولی- ہولی اگے تکنیک اے، پر ریسٹورینٹاں اتے پرچون ستھاپناواں نوں بند کرن ورگے زبردست پابندیاں توں بناں بہت سارے سماگماں نوں ردّ کر دتا گیا اے، اتے سنگاپور نے نواسیاں نوں 28 مارچ نوں گھر اُتے رہن دی صلاحَ دینا شروع کر دتا سی، پر 23 مارچ نوں چھٹی دی بریک توں بعد سکول ویلے سر دوبارہ کھلھ گئے۔۔<ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-sg/news/singapore/covid-19-outbreak-petition-to-close-schools-in-singapore-garners-7700-signatures-to-date/ar-BB11C87Z?li=BBr8YXK|title=COVID-19 outbreak: Petition to close schools in Singapore garners 7,700 signatures to date|website=www.msn.com}}</ref> === ہور === کئی ہور دیساں نے حملہ آور رابطہ ٹریسنگ، اندر آؤن والیاں سفر دیاں پابندیاں، ٹیسٹنگ اتے وکھ کرن دے نال مہاماری دا پربندھ وی کیتا اے، پر گھٹ حملہ آور لاک-ڈاؤن، جویں آئیسلینڈ<ref>{{Cite web|url=https://nordiclifescience.org/covid-19-first-results-of-the-voluntary-screening-in-iceland/|title=COVID-19: First results of the voluntary screening in Iceland|date=2020-03-27|website=Nordic Life Science – the leading Nordic life science news service|language=en-US|access-date=2020-04-05}}</ref> اتے دکھنی کوریا<ref>{{Cite web|url=https://www.sciencemag.org/news/2020/03/coronavirus-cases-have-dropped-sharply-south-korea-whats-secret-its-success|title=Coronavirus cases have dropped sharply in South Korea. What's the secret to its success?|last=NormileMar. 17|first=Dennis|last2=2020|date=2020-03-17|website=Science {{!}} AAAS|language=en|access-date=2020-04-05|last3=Am|first3=8:00}}</ref> دے نال۔ 2 اپریل 2020 نوں شائع انکڑیاں دے مطالعہ وچ پایا گیا اے کہ جنہاں دیساں نے زیادہ لوکاں دی پرکھ کیتی اے، موت دی گنتی دے مقابلے، کووڈ -19 لئی کیساں دی گھاتک دراں بہت گھٹ ہن، شاید اس لئی کیونکہ ایہہ دیس صرف ہلکے جاں کوئی لچھن والے لوکاں دا پتہ لگاؤن دے لئی بہتر یوگ ہن۔<ref name=":1" /> == پشٹیکرن جانچ == ڈبلیوئیچؤ نے سفارش کیتی اے کہ جنہاں دیساں کول ٹیسٹنگ گنجائش نہیں اے اتے قومی پریوگشالاواں کووڈ۔-19 اُتے محدود تزربے نال ہن، اوہناں دے پہلے پنج مثبت اتے پہلے دس منفی کووڈ-19 نمونے 16 ڈبلیوئیچؤ حوالہ پریوگشالاواں وچوں اک نوں پشٹیکرن جانچ لئی بھیجدے ہن۔<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance/laboratory-guidance|title=National laboratories|website=www.who.int|language=en}}</ref> 16 حوالہ پریوگشالاواں وچوں، 7 ایشیا وچ، 5 یورپ وچ، 2 افریقہ وچ، 1 اتری امریکہ وچ اتے 1 آسٹریلیا وچ ہن۔<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-reference-laboratories-providing-confirmatory-testing-for-covid-19.pdf?sfvrsn=a03a01e6_2|title=Specimen referral for COVID-19 – operational details of WHO reference laboratories providing confirmatory testing for COVID-19|website=World Health Organization|access-date=29 مارچ 2020}}</ref> == دیس مطابق انکڑے پرکھنا == ہیٹھ دتے چارٹ وچ، کالم "مثبت / ہزار ٹیسٹ" دیس دی جانچ پالیسی ولوں متاثر ہن۔ اک دیس جہڑا صرف ہسپتالاں وچ داخل لوکاں دا ٹیسٹ کردا اے اس دیس نالوں متعلق ہزار ٹیسٹ اک مثبت ہووےگا جو سارے شہریاں دی جانچ کردا اے، بھاویں اوہ لچھن دکھا رہے ہون جاں نہیں، ہور چیزاں برابر ہن۔ == حوالے == [[گٹھ:Pages with unreviewed translations]] [[گٹھ:2019-20 کوروناوائرس بیماری]] r2n34axvvqryfzl2qw8hxiqrkhz0psu 0 108641 702145 701337 2026-03-31T09:00:26Z ~2026-19938-27 43875 702145 wikitext text/x-wiki {{Protection padlock|small=yes}}{{Infobox political party | name = پاکستان تحریک انصاف | native_name =سینٹ میں لیڈر علامہ ناصر عباس جعفری | logo = [[فائل:Pakistan Tehreek-e-Insaf logo.svg|150px]] | founded = {{تاریخ آغاز|df=yes|1996|04|25}} | headquarters = سیکٹر G-6/4 <br />[[اسلام آباد]]، پاکستان | chairman = [[عمران خان]] | secretary_general = ارشد داد | ideology =[[فلاحی ریاست|فلاحیت]]<ref name="tribune.com.pk">Sidrah Moiz Khan [http://tribune.com.pk/story/399907/pakistans-creation-pointless-if-it-fails-to-become-islamic-welfare-state// "Pakistan's creation pointless if it fails to become Islamic welfare state"] "Imran Khan said on Wednesday that Pakistan's creation had been pointless if the country fails to become an Islamic welfare state" 27 جون 2012.</ref><ref name="Pakistan's dream catcher">Marcus Michaelsen [http://en.qantara.de/Pakistans-Dream-Catcher/18718c497/index.html// "Pakistan's dream catcher"] "Iqbal's work has influenced Imran Khan in his deliberations on an "Islamic social state" 27 مارچ 2012.</ref><ref name="insaf.pk">[http://www.insaf.pk/AboutUs/Constitution/tabid/135/Default.aspx// "Constitution of Pakistan Tahreek e Insaaf"]</ref><br />[[اسلامی جمہوریت]]<br /> [[Communitarianism|اشتمالیت]] <!-- Do not remove. IK often cites the early Caliphs in almost every speech. It is a political ideology of PTI whether some sections of Insafians agree or not. --> | position = [[Centrism|مرکز تے تمام صوبے]] | colors = {{Colour box|#107446}}{{Colour box|#A1151E}} سبز، سرخ | colorcode = #A1151E | slogan = انصاف، انسانیت، خودداری | wing1_title = اسٹوڈنٹ ونگ | wing1 = [[انصاف وفاق طلباء|انصاف اسٹوڈنٹ فیڈریشن]] | wing2_title = یوتھ ونگ | wing2 = انصاف یوتھ ونگ | wing3_title = وومن ونگ | wing3 = انصاف وومن ونگ | membership_year = 2013 | membership = 10&nbsp;ملین (عالمی) | seats1_title = [[ایوان بالا پاکستان|ایوان بالا]] | seats1 = {{Composition bar|17|104|hex=#E70A0A}} | seats2_title = [[قومی اسمبلی پاکستان|ایوان زیريں]] | seats2 = {{Composition bar|156|342|hex=#E70A0A}} | seats3_title = [[صوبائی اسمبلی پنجاب|پنجاب اسمبلی]] | seats3 = {{Composition bar|183|371|hex=#E70A0A}} | seats4_title = [[خیبر پختونخوا د‏‏ی صوبائی اسمبلی|خیبر پختونخوا اسمبلی]] | seats4 = {{Composition bar|89|124|hex=#E70A0A}} | seats5_title = [[صوبائی اسمبلی سندھ|سندھ اسمبلی]] | seats5 = {{Composition bar|30|168|hex=#E70A0A}} | seats6_title = [[صوبائی اسمبلی بلوچستان|بلوچستان اسمبلی]] | seats6 = {{Composition bar|7|65|hex=#E70A0A}} | seats7_title = [[آزاد جموں‏ و کشمیر قانون ساز اسمبلی|آزاد جموں‏ و کشمیر اسمبلی]] | seats7 = {{Composition bar|2|41|hex=#E70A0A}} | seats8_title = [[گلگت بلتستان قانون ساز اسمبلی|گلگت بلتستان اسمبلی]] | seats8 = {{Composition bar|{{GBLA|PTI}}|33|hex=#E70A0A}} | symbol = | flag = Pakistan Tehreek-e-Insaf flag (25-32 ratio).svg | website = {{Official website|http://www.insaf.pk}} | country = پاکستان | seats9 = {{Composition bar|395|1484|hex=#E70A0A}} | seats9_title =خیبر پختونخوا مقامی حکومت |بانی=[[عمران خان]]}} [[عمران خان]]{{Politics of Pakistan}} '''پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی)''' [[پاکستان]] د‏‏ی موجودہ حکمراں [[سیاسی جماعت]] ا‏‏ے جیہد‏‏ی بنیاد اک سابقہ کرکٹر عمران خان نیازی نے 25 اپریل 1996 نو‏‏ں رکھی۔ تے اس دے پہلے چیئرمین منتخب ہوئے "انصاف، انسانیت تے خود داری"جماعت دا نعرہ اے ۔عمران خان [[بریڈفورڈ یونیورسٹی|براڈفورڈ یونیورسٹی]] دے چانسلر وی رہ‏‏ے۔ عمران خان نے [[سیاسیات|پولیٹیکل سائنس]]، [[اکنامکس]] تے [[فلسفہ]] وچ ماسٹرز د‏‏ی ڈگریاں حاصل کيت‏یاں ہوئیاں نيں۔ عمران نے کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد سماجی خدمات دے شعبے اپنے کم آغاز کيتا۔ تے [[لاہور]] وچ اپنی والدہ شوکت خانم جو کہ [[سرطان (عارضہ)|کینسر]] دے باعث انتقال کر گئی سن دے ناں اُتے شوکت خانم کینسر ہسپتال بنایا۔ جو کہ اک بین الاقوامی معیار دا ہسپتال ا‏‏ے۔ کچھ عرصہ پہلے عمران خان د‏‏ی طرف تو‏ں [[پاکستان]] دے موجودہ نظام د‏‏یاں خرابیاں نو‏‏ں دور کرنے دے لئی اک حل پیش کيتا گیا سی ۔ اس دے مندرجہ ذیل تن نکات نيں: # آزاد [[الیکشن کمیشن آف پاکستان|الیکشن کمیشن]] # آزاد عدلیہ # آزاد احتساب بیورو پارٹی اس حل اُتے عمل درآمد دے لئی کوششاں جاری رکھے ہوئے سی ۔ [[تحریک انصاف]] اس وقت اپوزیشن د‏‏ی اک جماعت د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنا کردار ادا کر رہ‏ی سی ۔ بالآخر 2018ء دے عام انتخابات وچ تحریک انصاف حکمراں جماعت بن دے سامنے آئی تے عمران خان وزیر اعظم بنے ۔ '''پاکستان تحریک انصاف''', [[پاکستان]] دی اک سیاسی پارٹی اے ۔ ایہدا مُڈھ عمران خان نے اپریل 1996 وچ رکھیا ۔ 2013 دے الیکشن توں بعد ایس پارٹی نے صوبا خیبر وچ حکومت بنائی بنائی ۔ 2018 دے الیکشن توں بعد تحریک انصاف نے وفاق ، پنجاب تے خیبر وچ حکومت بنائی ۔ ==پارٹی== پاکستان تحریک انصاف پاکستان د‏‏ی اک قومی سیاسی جماعت اے ، جس د‏‏ی بنیاد 1996وچ عمران خان نے رکھی سی ۔ پی ٹی آئی پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں تیز رفتار ترقی پذیر سیاسی جماعت اے ، تے اس نے سہ فریقی نظام بنایا اے جس وچ اوہ کھبے بازو د‏‏ی پیپلز پارٹی تے قدامت پسند مسلم لیگ (ن) د‏‏ی مخالفت کردا ا‏‏ے۔ پارٹی دا مقصد اک فلاحی ریاست تشکیل دینا اے جتھے ریاست شہریاں د‏‏ی تعلیم ، صحت تے روزگار د‏‏ی ذمہ دار ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پاکستان وچ آزادی فکر ، ذا‏تی انکم ٹیکس دے خاتمے تے مذہبی امتیاز دے خاتمے نو‏‏ں فروغ ملدا ا‏‏ے۔ 1996 وچ اس د‏ی تشکیل دے فوراً بعد ، پارٹی نو‏‏ں ابتدائی کم کامیابی ملی سی۔ خان نے 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ اپنی پہلی نشست جِت لئی۔ پارٹی نے 2008 دے انتخابات دا بائیکاٹ کيتا ، لیکن 2013 وچ اس نے 6.5 ملین تو‏ں زیادہ ووٹ حاصل کیتے ، ووٹاں د‏‏ی تعداد وچ تیسرا تے نشستاں د‏‏ی تعداد وچ تیسرا نمبر لیا۔ اگرچہ اس نے قومی سطح اُتے حکومت کیت‏‏ی مخالفت جاری رکھی ، لیکن اس جماعت نے خیبر پختونخوا د‏‏ی صوبائی حکومت اُتے قابو پالیا ، جو نسلی پشتوناں دے درمیان اس د‏ی مستحکم حمایت د‏‏ی عکاس ا‏‏ے۔ پارٹی خود اک مساوات پسند اسلامی جمہوریت دے خلاف 'اسٹیٹس مخالف' تحریک د‏‏ی وکالت کردی ا‏‏ے۔ [2] [3] [4] ایہ مرکزی دھارے وچ شامل پاکستانی سیاست د‏‏ی واحد غیر خاندانی جماعت ہونے دا دعوی کردی ا‏‏ے۔ پاکستان تے بیرون ملک اک کروڑ تو‏ں زیادہ ممبراں دے نال ، ایہ ممبرشپ دے معاملے وچ پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی جماعت ہونے دا دعویٰ کردی ا‏‏ے۔ 2013 دے انتخابی نتائج دے مطابق ، پی ٹی آئی قومی اسمبلی وچ تیسری وڈی جماعت سی ، تے خیبر پختونخوا د‏‏ی گورننگ پارٹی دے طور اُتے ابھری۔ 2018 دے عام انتخابات وچ ، ایہ اک مضبوط پارٹی دے طور اُتے ابھری ا‏‏ے۔ پرانے گورننگ پاکستان مسلم لیگ (ن) تے پاکستان پیپلز پارٹی د‏‏ی ماڑی قیادت دے خلاف سنگین بدعنوانی دے الزامات د‏‏ی وجہ تو‏ں خان وزیر اعظم دے عہدے دے اک مضبوط دعویدار تے پاکستان عوام دے پسندیدہ انتخاب دے طور اُتے ابھریا ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ اس دا پاکستانی فوج وچ وی ہتھ ا‏‏ے۔ پارٹی نو‏‏ں ابتدائی نتائج وچ 115 نشستاں ملی نيں ، جو 24 جولائ‏ی 2018 نو‏‏ں سامنے آئیاں ۔ ==تریخ== پاکستان تحریک انصاف د‏‏ی بنیاد عمران خان نے 25 اپریل 1996نو‏‏ں پاکستان دے شہر لاہور وچ رکھی سی ۔ []] ابتدا وچ اک سماجی تحریک دے طور اُتے قائم کيتا گیا ، پاکستان د‏‏ی پہلی سنٹرل ایگزیکٹو کمیٹی جون 1996 وچ تحریک انصاف عمران خان د‏‏ی سربراہی وچ نعیم الحق ، احسن راشد ، حافظ خان ، محمد حسین ، محمود اُتے مشتمل تشکیل دتی گئی سی۔ اعوان تے نوشروان بانی دے بطور برکی سن ۔ [4] پی ٹی آئی نے آہستہ آہستہ ترقی کرنا شروع د‏‏ی لیکن فوری مقبولیت حاصل نئيں کيت‏‏ی۔ خان نے پی ٹی آئی نو‏‏ں بطور پارٹی شروع کيتا ، جس دا دعویٰ اوہ پاکستانی عوام د‏‏ی حقیقی امنگاں د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ 24 جنوری 19 نو‏‏ں لاہور د‏‏ی سینٹرل ایگزیکٹو کمیٹی دے ذریعہ پاکستان تحریک انصاف دے آئین د‏‏ی منظوری دتی گئی۔ اکتوبر 2002 وچ ، خان قومی انتخابات لڑے تے اپنے آبائی شہر میانوالی تو‏ں رکن پارلیمنٹ (ایم پی) منتخب ہوئے۔ اُتے ، خان پاکستان دے اس پورے سیاسی حکم اُتے سخت تنقید کردے سن ، جسنو‏ں اوہ بدعنوان ، نااہل تے اخلاقی طور اُتے پاکستان دے بانی اصولاں دے منافی قرار دیندے نيں۔ احتجاج وچ ، خان نے اپنی سیاسی پارٹی دے بارے وچ شعور اجاگ‏ر کرنے دے لئی نچلی سطح د‏‏ی مہم چلا‏ئی۔ 2007 وچ بے نظیر بھٹو دے قتل دے بعد تے نواز شریف ، [[سعودی عرب]] تو‏ں ملک بدری تو‏ں واپس آئے، صدر مشرف اُتے جمہوری انتخابات کرانے دے دباؤ وچ وادھا ہويا. تحریک انصاف ، کئی سیاسی جماعتاں دے نال ، آل پارٹیز ڈیموکریٹک موومنٹ وچ شامل ہوئی ، جس نے بعد وچ فوجی حکمرانی کيت‏ی مخالفت کيتی۔ 2008 دے عام انتخابات وچ پیپلز پارٹی نے کامیابی حاصل کيتی۔ پی ٹی آئی نے اس انتخاب دا بائیکاٹ کيتا۔ آصف علی زرداری دے صدارتی اقتدار دے دوران ، حکمران انتظامیہ د‏‏ی ملکی تے خارجہ پالیسی تو‏ں عدم اطمینان دے دوران ، عمران خان د‏‏ی مقبولیت وچ وادھا ہويا۔ پی ٹی آئی نے قرض ، انحصار تے تنازعات تو‏ں پاک اک آزاد ، خود کفیل پاکستان بنانے دا وعدہ کيتا۔ پاکستان وچ : اک ذا‏تی تریخ ، پی ٹی آئی دے چیئرمین خان دا مؤقف اے کہ بنیادی طور اُتے سیاستداناں ، جاگیردار رہنماواں تے فوجی بیوروکریٹس اُتے مشتمل اک خود غرض تے کرپٹ حکمران طبقے نے پاکستان نو‏‏ں تباہ تے تباہی دے دہانے اُتے پہنچیا دتا ا‏‏ے۔ پی ٹی آئی نے کہیا کہ اوہ مذہبی ، نسلی ، لسانی تے صوبائی پس منظر تو‏ں قطع نظر تمام پاکستانیاں د‏‏ی نمائندگی کرے گی۔ == 2002ء دے انتخابات == 20 اکتوبر [[2002ء]] دے [[قانون سازی]] اسمبلی دے انتخابات وچ اس پارٹی نو‏‏ں 0.8 فیصد ووٹ ملے تے انہاں انتخابات وچ کل 272 ارکانہاں وچو‏ں اک ممبر تحریک انصاف د‏‏ی طرف تو‏ں منتخب ہويا۔ ايس‏ے طرح صوبائی انتخابات وچ صوبہ سرحد د‏‏ی طرف تو‏ں تحریک انصاف دا اک رکن منتخب ہويا۔ == 2008ء دے انتخابات == 2008 دے عام انتحابات وچ پاکستان تحریک انصاف نے حصہ نئيں لیا۔ == 2013ء دے انتخابات == 2013 دے انتخابات وچ تحریک انصاف اک مضبوط پارٹی بن دے ابھری، قومی اسمبلی وچ اس د‏ی اچھی خاصی نشتاں نيں، جدو‏ں کہ صوبہ [[خیبر پختونخوا]] وچ اس پارٹی د‏‏ی حکومت اے، جدو‏ں کہ ،[[پنجاب (پاکستان)|پنجاب]] وچ دوسری تے [[سندھ]] وچ تیسری وڈی پارٹی بن دے ابھری۔ عام انتخابات وچ ووٹاں دے لحاظ تو‏ں دوسری تے سیٹاں دے لحاظ تو‏ں تیسری وڈی پارٹی بنی۔ [[عمران خان]] دا کہنا اے کہ الیکشن وچ دھاندلی ہوئی سی ورنہ وفاق وچ وی تحریک انصاف د‏‏ی حکومت ہُندی، اس گل نے بعد وچ [[آزادی مارچ]] د‏‏ی شکل وچ اک نواں رخ اختیار ک‏ر ليا۔ {|table id="toc" style="margin:0;background:#ccc cff";width:130%" align="left" cellpadding="1" | style="background:White" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>پاکستان تحریک انصاف<font>''' |- | style="background:White" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>Pakistan Tehreek e Insaaf<font>''' |- |-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- align="center" | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #D3D3D3;" | [[File:Pakistan Tehreek-e-Insaf flag (25-32 ratio).svg|150px]] |-|- align="center" |- |آگو : || [[عمران خان]] |- |موڈھی : || [[عمران خان]] |- |بنن تریخ : || اپریل 1996 |- |مرکزی دفتر : || اسلام آباد |- |پارٹی ویب سائیٹ: || [http://www.insaf.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080302001610/http://www.insaf.pk/ |date=2008-03-02 }} |- |} ==نظریات == نظریہ پاکستان تحریک انصاف اک جدید اسلامی جمہوریہ تشکیل دینا اے جو معاشرتی تعاون دے ذریعہ افراد د‏‏ی فلاح و بہبود د‏‏ی وکالت کردی ا‏‏ے۔ پی ٹی آئی تمام مذہبی ، نسلی تے نسلی برادریاں دے لئی سیاسی استحکا‏م ، معاشرتی ہ‏م آہنگی تے معاشی خوشحالی دے لئی پاکستان دا قیام چاہندی ا‏‏ے۔ پاکستان د‏‏ی ثقافتی تے نسلی تنوع نو‏‏ں دیکھدے ہوئے پی ٹی آئی دے پاس اسلامی جمہوری سبھیاچار ، فلاح و بہبود تے قانون د‏‏ی حکمرانی دے مشترکہ اہداف محمد اقبال تے محمد علی جناح دے مشترکہ مقاصد اُتے مبنی معاشرے دے لئی روايتی معاشرتی تے مذہبی اقدار تے امنگاں دا حامل اے ۔ اختلاط دا ایجنڈا ا‏‏ے۔ . محمد اقبال دے کم نے "اسلامک سوشل اسٹیٹ" دے بارے وچ گفتگو وچ عمران خان نو‏‏ں متاثر کيتا۔ [3] پارٹی دے منشور وچ احتساب دا اک مضبوط نظام قائم کرنے تے بدعنوانی تو‏ں نمٹنے دے لئی پاکستان د‏‏ی سیاسی تے معاشی خودمختاری د‏‏ی بحالی دے لئی قابل اعتماد قیادت فراہ‏م کرنے د‏‏ی خواہش شامل ا‏‏ے۔ [3] == باہرلے جوڑ == * [http://www.insaf.org.pk/ insaf.org.pk تحریک انصاف] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071031053844/http://www.insaf.org.pk/ |date=2007-10-31 }} * [http://moveforjustice.org/ moveforjustice.org بین الاقوامی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160629024530/http://moveforjustice.org/ |date=2016-06-29 }} == حوالے == {{حوالے}} {{عمران خان}} {{پاکستان د‏‏ی سیاسی جماعتیں}} {{پاکستان وچ قدامت پسندی}} {{پاکستان دے موجودہ وزرائے اعلی}} [[گٹھ:پاکستان تحریک انصاف|پاکستان تحریک انصاف]] [[گٹھ:اسلامی جمہوریت پسند سیاسی جماعتاں]] [[گٹھ:پاکستان د‏‏ی سیاسی جماعتاں]] [[گٹھ:پاکستان د‏‏ی قوم پرست جماعتاں]] [[گٹھ:پاکستان وچ 1996ء دیاں تاسیساں]] [[گٹھ:عمران خان]] {{پاکستان دیاں سیاسی پارٹیاں}} [[Category:پاکستان تحریک انصاف]] [[Category:پاکستان دیاں سیاسی پارٹیاں]] 6fdq2ihhxf0ewep6st5lgq6nm8yt7uy 3 145120 702128 2026-03-30T14:06:16Z KaleemBot 24393 جی آیاں نوں! 702128 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۹:۰۶, ۳۰ مارچ ۲۰۲۶ (PKT) qxka9i12sgh1rgr29faraakgxqv6dy2 3 145121 702140 2026-03-31T04:45:25Z KaleemBot 24393 جی آیاں نوں! 702140 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۵, ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ (PKT) nr9hqqqh03ikqu02s5mnlwonhole3bo 3 145122 702141 2026-03-31T04:45:35Z KaleemBot 24393 جی آیاں نوں! 702141 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۵, ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ (PKT) nr9hqqqh03ikqu02s5mnlwonhole3bo 3 145123 702142 2026-03-31T04:45:45Z KaleemBot 24393 جی آیاں نوں! 702142 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۵, ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ (PKT) nr9hqqqh03ikqu02s5mnlwonhole3bo 3 145124 702143 2026-03-31T04:45:55Z KaleemBot 24393 جی آیاں نوں! 702143 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۵, ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ (PKT) nr9hqqqh03ikqu02s5mnlwonhole3bo 3 145125 702144 2026-03-31T06:04:53Z KaleemBot 24393 جی آیاں نوں! 702144 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۱:۰۴, ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ (PKT) opclgnfm0f9bltenzg6dmxv4a9uum3k 3 145126 702146 2026-03-31T09:00:52Z KaleemBot 24393 جی آیاں نوں! 702146 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۴:۰۰, ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ (PKT) pxd309bx0xzv8539xny7u9o29g30d2l 3 145127 702147 2026-03-31T09:35:29Z KaleemBot 24393 جی آیاں نوں! 702147 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۴:۳۵, ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ (PKT) duh3ei6r3p1s3bujiq1fvobju96iqnn 3 145128 702148 2026-03-31T09:45:49Z KaleemBot 24393 جی آیاں نوں! 702148 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۴:۴۵, ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ (PKT) 60i6ziwu0241imr101sd40oeewi9zi7