نوائے وقت

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pnb">
  <siteinfo>
    <sitename>وکیپیڈیا</sitename>
    <dbname>pnbwiki</dbname>
    <base>https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">میڈیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">خاص</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">گل بات</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ورتنوالا</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ورتن گل بات</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">وکیپیڈیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ویونت گل بات</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فائل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فائل گل بات</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">میڈیا وکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">میڈیاوکی گل بات</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">سانچہ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">سانچہ گل بات</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ہتھونڈائی</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ہتھونڈائی گل بات</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">گٹھ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">گٹھ گل بات</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماڈیول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماڈیول گل بات</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>نوائے وقت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2070</id>
    <revision>
      <id>702200</id>
      <parentid>665428</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T12:24:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3581" sha1="2t5ihcaijvjvjon87t85wx06157djpm" xml:space="preserve">{{Infobox newspaper
| name                = نوائے وقت
| logo                = Nawaiwaqt-logo.jpg
| image               = [[فائل:Nawa-i-Waqt (22 May 2010).gif|175px|حدود]]
| caption             = ''نوائے وقت، 22 مئی 2010ء'' دا سر ورق
| type                = روزنامہ [[اخبار]]
| format              = 
| foundation          =سنہ 1940ء وچ [[حمید نظامی]] نے قائم کیا
| ceased publication  =
| owners              = * رمیزہ مجید نظامی ([[مجید نظامی]] د‏‏ی بیٹی)&lt;br /&gt; نوائے وقت گروپ آف پبلکیشنز د‏‏ی مینیجنگ ڈائریکٹر&lt;ref&gt;[http://nation.com.pk/national/26-Mar-2016/rameeza-majid-nizami-ties-the-knot Rameeza Majid Nizami (Managing Director of Nawa-i-Waqt) on The Nation newspaper] Published 26 March 2016, Retrieved 5 April 2018&lt;/ref&gt;
* [[عارف نظامی]] (بانی [[حمید نظامی]] دے بیٹے)
| political position  = 
| publisher           = 
| editor              = سید افاق حسین
| staff               = 
| circulation         = 
| headquarters        = [[لاہور]]، [[پاکستان]]
| ISSN                = 
| website             = http://www.nawaiwaqt.com.pk
}}
روزنامہ نوائے وقت، [[پاکستان]] دے شہراں [[اسلام آباد]]،[[لاہور]]، [[کراچی]] تے [[ملتان]] تو‏ں شائع ہونے والا اردو بولی دا اک اہ‏م روزنامہ ا‏‏ے۔ نوائے وقت دا آغاز 23 مارچ 1940 نو‏‏ں ہويا۔ پہلے ایہ ہفت روزہ سی بعد وچ روزنامہ وچ تبدیل ہو گیا۔ اخبار د‏‏ی بنیاد حمید نظامی نے رکھی۔


'''نواۓ وقت''' [[اردو]] [[بولی]] چ ہر دن چھپن آلا پاکستانی اخبار اے۔ نواۓ وقت 23 مارچ 1940 نوں پہلی واری چھپیا۔ اینوں ٹورن آلے دا ناں حامد نظامی سی۔ نواۓ وقت [[پاکستان]] چ سب توں بوتے فروخت ہون الے اخباراں چوں اک اے۔


== نوائے وقت گروپ ==
نوائے وقت گروپ دے تحت روزنامہ نوائے وقت دے علاوہ مندرجہ ذیل اخبارات تے رسالے شائع ہُندے نيں۔
* [[روزنامہ دی نیشن|دی نیشن]] انگریزی بولی دا روزنامہ
* [[ندائے ملت]] اردو بولی دا ہفت روزہ
* [[فیملی میگزین]] اردو بولی دا ہفت روزہ
* [[پھول]] بچےآں دے لئی اردو بولی دا ماہنامہ

== ہور ویکھو ==
* [[پاکستان دے اخبار]]

==ہور پڑھو==
[[پاکستانی اخباراں دی لسٹ]]
== حوالے ==
{{حوالے}}
==بارلے جوڑ==
*[http://www.nawaiwaqt.com.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226124551/https://www.nawaiwaqt.com.pk/E-Paper/lahore/2018-12-26 |date=2018-12-26 }}

* [http://www.nawaiwaqt.com.pk/ نوائے وقت] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226124551/https://www.nawaiwaqt.com.pk/E-Paper/lahore/2018-12-26 |date=2018-12-26 }}
* [http://www.nation.com.pk/ دی نیشن]

{{پاکستان وچ قدامت پسندی}}

[[گٹھ:پاکستان وچ شائع ہونے والے اردو اخبارات]]
[[گٹھ:بھارت وچ 1940ء دیاں تاسیساں]]
[[گٹھ:پاکستان تو‏ں شائع ہونے والے روزنامے]]
[[گٹھ:لاہور وچ قائم کمپنیاں]]

[[گٹھ:پاکستان دے اخبار]]
[[گٹھ:پاکستانی اخبار]]</text>
      <sha1>2t5ihcaijvjvjon87t85wx06157djpm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گل داؤدی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2738</id>
    <revision>
      <id>702223</id>
      <parentid>700451</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T05:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7304" sha1="51fs3ool7nmrwipca9eay30wblmtgjh" xml:space="preserve">{|table id=&quot;toc&quot; style=&quot;margin:0;background:#ccccff&quot;;width:130%&quot; align=&quot;left&quot; cellpadding=&quot;1&quot;
| style=&quot;background:#77DD77&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;font size=&quot;+1&quot; color=black&gt;گل داؤدی&lt;font&gt;'''
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom: 2px solid #D3D3D3;&quot; | [[File:Chrysanthemum morifolium November 2007 Osaka Japan.jpg|250px]]&lt;br /&gt;
|-
| style=&quot;background:#77DD77&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;font size=&quot;+1&quot; color=black&gt;&lt;font&gt;'''
|-
|[[دیس (جیون پڑھت)|دیس]]: || [[بوٹے]]
|-
|[[دیس (جیون پڑھت)|برادری]]: || [[پھلوالے بوٹے]]
|-
|ٹبر: || [[تارہ پھل]]
|-
|ٹوکرا: ||گل داؤدی
|-
| ونڈاں: ||30
|-
|}
'''گل داؤدی''' تارہ پھل ٹبر دا اک ٹوکرا اے جیدیاں 30 دے نیڑے ونڈاں نیں۔  پت چڑ تے سیال دے موسم دا پھل اے تے ہر سال پھل دیندا اے۔ [[ایشیاء]] تے چڑھدا [[یورپ]] ایدے اصل دیس نیں۔ایدیاں سب توں چوکھیاں ونڈاں چین وچ ملدیاں نیں۔ گل داؤدی نوں 3500 سال پھلے [[چین]] چ اگایا جاندا سی۔ اٹھویں سدی وچ اے بھل [[جپان]] دی سرکاری مھر بن گیا۔ 

'''گلداؤدی''' (Chrysanthemum) پتجھڑ اتے سردیاں دے موسم دا پھلّ ہے۔ اس دیاں 30 قسماں ہن ۔ ایہہ مول طور ’تے ایشیا اتے پوربی یورپ دا پودا ہے۔ گلداؤدی نوں 3500 سال پہلاں چین وچّ اگایا جاندا سی اتے اٹھویں صدی وچّ ایہہ پھلّ جاپان دی سرکاری مہر بن گیا۔ ستارھویں صدی ’چ ایہہ یورپ وچّ پھلّ کرائیسینتھیمم (Chrysanthemum) کہایا جسدا یونانی وچّ مطلب ہے، سنہری پھلّ۔

[[کھیتی]] ونّ-سونتا وچّ کساناں ولوں پھلاں دی کاشت کرنا وی اک لاہے وند دھندا ہے، جس دا منڈیکرن انتر-راشٹری پدھر اتے ہو رہا ہے۔ اک گلداؤدی شوٕ وچّ پردرشت کیتیاں جا رہیاں گلداؤدی دیاں لگبھگ 270 قسماں بارے جانکاری دندیاں ڈاکٹر: رمیس کمار، مکھی، پھلوریکلچر اتے لینڈ سکیپنگ وبھاگ پنجاب،بھارت دا کہنا ہے کہ پھلاں دی کاشت نوں وپارک پدھر تے لیاؤن ہت وبھاگ ولوں لگپگ باراں قسماں سفارش کیتیاں جا رہیاں ہن، جہناں دا منڈیکرن انتر راشٹری پدھر تے وی ہو سکدا ہے۔ اوہناں دسیا کہ گلداؤدی دے پھلاں دے بوٹیاں نوں جون وچّ تیار کرن اپرنت جولائی وچّ بیجیا جاندا ہے جہناں نوں نومبر اتے دسمبر دوران پھلّ کھڑدے ہن۔ ڈاکٹر: کرپال سنگھ اؤلکھ، اپ-کلپتی، پنجاب کھیتی باڑی یونیورسٹی مطابق،بھائی ویر سنگھ دیاں سطراں “گلداؤدیاں آئیاں، ساڈیاں گلداؤدیاں آئیاں، باغیں آئی بہار” درسادیاں ہن کہ ساڈی زندگی نوں کھیڑیاں بھرپور بناؤن وچّ گلداؤدی دے پھلّ اہم رول ادا کردے ہن۔


==وکھالہ==
ایہ سداہرا تے چاڑیوالا بوٹا اے۔

== تریخ ==
گل داؤدی نوں پھلاں لئی 3500 ورے پیلاں سب توں پہلے [[چین]] چ اگایا گیا۔ اک پرانے چینی شہر دا ناں جو زیان اے جیدا مطلب اے گل داودی دا شہر۔ اٹھویں صدی چ اے پھل [[جپان]] لیایا گیا تے جپانی شہنشاہ نے ایس پھل نوں سرکاری مہر لئی چن لیا۔ جپان چ اک میلہ 'خوشیاں دا میلہ' اس پُھل لئی منا یا جاندا اے۔ ستارھویں صدی چ اے پُھل یورپ اپڑیا۔ [[کارل لنیاس]] نے ایس پُھل دا ناں (Chrysanthemum) رکہیا جیدا یونانی چ مطلب اے [[سنھری]] [[پھل]]۔ [[یورپ]] چ جیڑا گل داؤدی پیلے اپڑیا اوہ سنہری [[رنگ]] دا سی۔


== نمیش==
اس پھل دا وکھالہ یا نمیش پاکستان دے وڈے شہراں [[کراچی]], [[لہور]], [[جیلم]] تے [[اسلام آباد]] چ سردیاں نون ہوندی اے۔

== پھیلاؤ ==
''' جڑاں '''

''' پتٌے '''

''' پُھل '''

''' پَھل '''

== محول ==

== ورتن ==

''' سجاوٹ '''

''' مشروب '''

''' کیڑے مار '''

''' محولیاتی ورت '''

== رہتلی نشان  ==

''' [[آسٹریلیا]] '''

''' [[چین]] '''

''' [[جپان]] '''

''' [[جرمنی]] '''

''' [[امریکہ]] '''


== بارلے جوڑ ==
* [http://www.plants.am/wiki/Chrysanthemum گل داؤدی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090602055237/http://www.plants.am/wiki/Chrysanthemum |date=2009-06-02 }}
* [http://landscaping.about.com/od/landscapecolor/p/chrysanthemums.htm گل داؤدی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120110035953/http://landscaping.about.com/od/landscapecolor/p/chrysanthemums.htm |date=2012-01-10 }}
*[http://www.nabard.org/databank/pdf/Dec_NewsLetter_For_Mail.pdf نبارڈ کھیتی باڑی ترقی بینک]
== مورت نگری ==
&lt;gallery&gt;
File:Chrysenthemum Show.JPG
File:Red chrysanthemum.jpg
File:NIEdot318.jpg
File:Chrysanthemum sp.jpg
Image:Chrysanthemum Bunch Closeup 3264px.jpg
Image:chrysanthemum01.jpg
Image:Chrysanthemum morifolium 3.JPG
Image:Chrysanthemum morifolium 4.JPG
image:Chrysanthemum show.jpg
image:Chrysanthemum-purple-2.jpg
image:Chrysanthemum-mix.jpg
image:Chrysanthemum.show.jpg
image:Chrysanthemum2.jpg
Image:চন্দ্র_মল্লিকা.jpg
Image:Chrysanthemum Bunch Closeup 3264px.jpg
Image:Chrysanthemum_sp.jpg
image:Chrysanthemums.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بارلے جوڑ ==
* [http://flower.org.in/c7.html چٹا گل داؤدی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620011958/http://flower.org.in/c7.html |date=2010-06-20 }}
* [http://landscaping.about.com/od/landscapecolor/p/chrysanthemums.htm گل داؤدی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120110035953/http://landscaping.about.com/od/landscapecolor/p/chrysanthemums.htm |date=2012-01-10 }}
* [http://zipcodezoo.com/Key/Plantae/Dendranthema_Genus.asp#Taxonomy گل داؤدی دے نویں ناں]
* [http://www.homegardenguides.com/wiki/Chrysanthemum گل داؤدی کعر چ اگان بارے رہنمائی]
* [http://www.mums.org امریکی گل داؤدی سوسائٹی]
* [http://www.ag.auburn.edu/hort/landscape/Potmum.htm گل داؤدی بارے ویب پیج] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151219221939/http://www.ag.auburn.edu/hort/landscape/Potmum.htm |date=2015-12-19 }}
* [http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7404.html یونیورسٹی آف کیلیفورنیا دا ویب پیج]
* [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?2563]
* [http://www.bgbm.org/iapt/nomenclature/code/SaintLouis/0102AppendixIIIANGEs000.htm]
[[Category:گل داؤدی]]
[[Category:تارہ پھل]]
[[Category:سیال دے پھل]]</text>
      <sha1>51fs3ool7nmrwipca9eay30wblmtgjh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کنیئرڈ کالج فار ویمن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6998</id>
    <revision>
      <id>702214</id>
      <parentid>648529</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T04:24:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2525" sha1="kopb8lqt8jyaymzhpgsucz8sca5hjjm" xml:space="preserve">{| class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;float: left; margin-left: 1em; width: 22em; font-size: 90%;&quot; 
|-
| style=&quot;background:#9ACD32&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;2500px&quot; colspan=3 |'''&lt;font size=&quot;+1&quot; color=black&gt;کنیئرڈ کالج فار ویمن لہور&lt;font&gt;'''
|-
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|-
|'''ماٹو'''&lt;hr&gt;
|style=&quot;padding-right: 1em;&quot; |''Light to guide us, courage to support us and love to unite us'' &lt;hr&gt;
|-
|'''تھاں'''&lt;hr&gt;
|style=&quot;padding-right: 1em;&quot; | [[لہور]]، [[پنجاب، پاکستان]] &lt;hr&gt;
|-
|'''ٹریا'''&lt;hr&gt;
|style=&quot;padding-right: 1em;&quot; | 1913 &lt;hr&gt;
|-
|'''قسم'''&lt;hr&gt;
|style=&quot;padding-right: 1em;&quot; |  نیم سرکاری &lt;hr&gt;
|-
|'''سٹاف'''&lt;hr&gt;
|style=&quot;padding-right: 1em;&quot; |  &lt;hr&gt;
|-
|''' پڑھاکو'''&lt;hr&gt;
|تقریبن style=&quot;padding-right: 1em;&quot; | 3300 &lt;hr&gt;
|-
|''' تعلیم'''&lt;hr&gt;
|style=&quot;padding-right: 1em;&quot; | ایم فل تک &lt;hr&gt;
|-
|''' مضمون'''&lt;hr&gt;
|style=&quot;padding-right: 1em;&quot; | سائنس تے آرٹس &lt;hr&gt;
|-
|'''ویب سائیٹ'''
|style=&quot;padding-right: 2em;&quot; | [http://www.kinnaird.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211128111218/http://www.kinnaird.edu.pk/ |date=2021-11-28 }} 
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|-
|}
'''کنیئرڈ کالج فار ویمن'''، [[لہور]]، [[پنجاب، پاکستان]] وچ اک [[کالج]] اے۔ ایہ کالج لہور وچ جیل روڈ اُتے واقع آ۔ 

1926ء وچ ایہ لہور وچ جیل روڈ اُتے واقع اپݨے موجودہ کیمپس وچ چلا گیا، جِتھے ایہ سالاں وچ وَدھدا گیا تے 1939ء تک ایہ کالج 20 ایکڑ (81000 مربع میل) رقبے اُتے محیط ہو گیا۔

کالج دا نام YWCA دی شریک بانی لیڈی میری جین کنیئرڈ دے نام اُتے رکھیا گیا۔ ایہ ادارہ 20 ویں صدی دے آغاز وچ قائم کیتا گیا سی جَد ایہ کنیئرڈ ہائی سکول دے قریب واقع سی۔ 2002ء وچ کالج نوں سرکاری ڈگری دیݨ والے ادارے دا درجہ دے دِتا گیا تے ایہدا اِنتظام ایسوسی ایشن آف کنیئرڈ کالج دے حوالے کر دِتا گیا۔ بورڈ آف گورنرز انتظامی معاملات چلاؤندے نیں۔

==باہرلے جوڑ==
*[http://www.kinnaird.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211128111218/http://www.kinnaird.edu.pk/ |date=2021-11-28 }}


[[گٹھ:لہور دے تعلیمی ادارے]]
[[گٹھ:پنجاب دے کالج]]</text>
      <sha1>kopb8lqt8jyaymzhpgsucz8sca5hjjm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9983</id>
    <revision>
      <id>702201</id>
      <parentid>680531</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T15:31:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20056-70</username>
        <id>43892</id>
      </contributor>
      <origin>702201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="d2uhoift4t84lvf0171ffo2og96jc1h" xml:space="preserve">[[فائل:Suzuki Cultus 003.JPG|thumb|left|250px]]
'''کار''' [[انجن]] تے [[پعیہ|پعیاں]] نال چلن والی گڈی اے جیہڑی لوکاں نوں اک تھاں توں دوجی تھاں لجاندی اے۔

[[Category:انجان]]</text>
      <sha1>d2uhoift4t84lvf0171ffo2og96jc1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ٹراؤنسٹائن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24660</id>
    <revision>
      <id>702205</id>
      <parentid>345748</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T23:56:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1641" sha1="mj5yc9h7yydrsh1t1rtgticayojedph" xml:space="preserve">{|table id=&quot;toc&quot; style=&quot;margin:0;background:Yellow&quot;;width:130%&quot; align=&quot;left&quot; cellpadding=&quot;1&quot;
| style=&quot;background:#D4AF37&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;font size=&quot;+1&quot; color=black&gt;ٹراؤنسٹائن&lt;font&gt;'''
|-
| style=&quot;background:	#FFFDD0&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;font size=&quot;1&quot; color=black&gt;Traunstein (district)&lt;font&gt;'''
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom: 2px solid #D3D3D3;&quot; | [[File:Bavaria ts.png|250px]]
|- align=&quot;center&quot;
|-
| style=&quot;background:white&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |&lt;font size=&quot;1&quot; color=black&gt;ٹراؤنسٹائن، [[باویریا]] وچ&lt;font&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom: 2px solid #D3D3D3;&quot; | [[File:German Provinces in Punjabi.PNG|250px]]
|- align=&quot;center&quot;
|-
| style=&quot;background:white&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |&lt;font size=&quot;1&quot; color=black&gt;[[جرمنی|جرمن]] صوبے&lt;font&gt;
|-
| [[دیس]]:|| [[جرمنی]][[File:Flag of Germany.svg|25px]]
|-
| [[صوبہ]]: || [[باویریا]]
|-
| راجکعر: || ٹراؤنسٹائن
|-
| [[تھاں]]: || 1,533.92 مربع کلومیٹر
|-
| لوک گنتی: || 170,521
|-
| ویب سائٹ: || [http://www.traunstein.com/wTraunstein/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120123221846/http://www.traunstein.com/wTraunstein/ |date=2012-01-23 }}
|-
|}

'''ٹراؤنسٹائن''' [[جرمنی]] دے [[صوبہ|صوبے]] [[باویریا]] دا [[اک]] [[ضلع]] اے۔


== بارلے جوڑ ==
{{Commons|Traunstein (district)|ٹراؤنسٹائن|position=left}}

{{باویریا - جرمنی دے ضلعے}}

[[Category:باویریا دے ضلعے]]
[[Category:باویریا]]</text>
      <sha1>mj5yc9h7yydrsh1t1rtgticayojedph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاکستانی یونیورسٹیاں دی لسٹ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35719</id>
    <revision>
      <id>702209</id>
      <parentid>702129</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T01:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44462" sha1="1c2i6p95t5zvagefeeec7e8o5otck04" xml:space="preserve">'''[[پاکستان]]''' دے  اعلیٰ تعلیمی نظام  وچ نجی تے سرکاری دونے طرح د‏‏ی یونیورسٹیاں نيں۔ [[ہائر ایجوکیشن کمیشن]] 203 ادارےآں نو‏‏ں تسلیم کردی ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hec.gov.pk/OurInstitutes/Pages/Default.aspx|title=Our Institutions|publisher=Higher Education Commission of Pakistan|accessdate=2010-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226143705/http://hec.gov.pk/OurInstitutes/Pages/Default.aspx|archivedate=2018-12-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.jocation.com/institution_list.php jocation.com – View Complete list of fully operational Universities in Pakistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130713113323/http://www.jocation.com/institution_list.php |date=2013-07-13 }}

[https://www.tuf.edu.pk/course-detail/doctor-of-pharmacy D pharmacy]&lt;/ref&gt;

[[File:Islamia College Peshawar University.JPG|thumbnail]]

* [[قائداعظم یونیورسٹی]]
* [[لہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائینسز]]
* [[لہور یونیورسٹی]]
* [[لہور کالج فار ویمن یونیورسٹی]]
* [[لہور سکول آف اکنامکس]]
* [[فارمین کرسچن کالج]]
* [[علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی]]
* [[سرگودھا یونیورسٹی]]
* [[بیکن ہاؤس نیشنل یونیورسٹی]]
* [[انسٹیٹیوٹ آف سپیس ٹیکنالوجی]]
* [[اسلامیہ کالج یونیورسٹی پشاور]]
* [[ائیریونیورسٹی اسلام آباد]]
* 


== اسلام آباد ==
[[فائل:Allama Iqbal Open University, Islamabad.JPG|thumb|180px|علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی]]

&lt;!-- Deleted image removed: [[تصویر:FBAS IIUI.jpg|thumb|180px|International Islamic University{{Pufc|1=FBAS IIUI.jpg|date=22 October 2012}}]] --&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
! یونیورسٹی
! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں )
! قیام
! قسم
! تخصص
! ویب سائٹ
|-
|[[یونیورسٹی قائداعظم]]
| [[اسلام آباد]]
| 1965
| سرکاری
| عام
|[http://www.qau.edu.pk]
|-
|[[بین الاقوامی اسلامی یونیورسٹی]]
|[[اسلام آباد]]
|1980
|سرکاری
|[[معاشرتی علوم]], اسلامی، انجینئری تے بزنس سٹڈیز
|[http://www.iiu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210515155948/http://www.iiu.edu.pk/ |date=2021-05-15 }}
|-
|[[Pakistan Institute of Development Economics]]
| [[اسلام آباد]]
| 1957
| سرکاری
|معاشیات تے کاروبار
|[http://www.pide.org.pk]
|-
|[[اباسین یونیورسٹی]]
|[[اسلام آباد]]
|2012
|سرکاری
|عام
|[http://www.abasyn.edu.pk]
|-
|[[پاکستان انسٹی ٹیوٹ آف انجینئرنگ اینڈ اپلائیڈ سائنسز]]
| [[اسلام آباد]]
| 1967
| سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.pieas.edu.pk]
|-
|[[Preston University]] (اسلام آباد کیمپس)
| [[اسلام آباد]]
| 1967
| نجی
|عام
|[http://www.preston.edu.pk]
|-
|[[علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی]]
| [[اسلام آباد]]
| 1974
| سرکاری
|فاصلاندی تعلیم
|[http://www.aiou.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110702001457/http://www.aiou.edu.pk/ |date=2011-07-02 }}
|-
|[[جامعۂ ہمدرد]] (اسلام آباد کیمپس)
|[[اسلام آباد]]
|1991
|نجی
|عام
|[http://www.hamdard-isb.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130805180017/http://www.hamdard-isb.edu.pk/ |date=2013-08-05 }}
|-
|[[نیشنل یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی|National University of Sciences and Technology]]
|[[اسلام آباد]]
|1991
|سرکاری
|سائنس تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.nust.edu.pk/]
|-
|[[شہید ذوالفقار علی بھٹو انسٹی ٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی]]
|[[اسلام آباد]]
|1995
|نجی
|عام
|[http://www.szabist-isb.edu.pk/]
|-

|[[اقرا یونیورسٹی]] (اسلام آباد کیمپس)
|[[اسلام آباد]]
|1998 &lt;small&gt;(2000*)&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://www.iqraisb.edu.pk]
|-
|[[محمد علی جناح یونیورسٹی]]
|[[اسلام آباد]]
|1998
|نجی
|[[انتظام]] تے [[ہندسیات]]
|[http://www.jinnah.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007043323/http://www.jinnah.edu.pk/ |date=2011-10-07 }}
|-
|[[یونیورسٹی لاہور]] (اسلام آباد کیمپس)
|[[اسلام آباد]]
|1999 &lt;small&gt;(2002)*&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://www.uolisb.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210609053750/http://www.uolisb.edu.pk/ |date=2021-06-09 }}
|-
|[[جامعۂ بحریہ]]
|[[اسلام آباد]]
|2000
|سرکاری/بحریہ
|عام
|[http://www.bahria.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427170702/http://www.bahria.edu.pk/ |date=2012-04-27 }}
|-
|[[کومسٹس انسٹیٹیوٹ آف انفارمیشن ٹیکنالوجی]]
|[[اسلام آباد]]
|2000
|سرکاری
|[[اطلاعاندی طرزیات]]
|[http://www.comsats.edu.pk]
|-
| [[نیشنل یونیورسٹی آف کمپیوٹر اینڈ ایمرجنگ سائنسز|National University of Computer and Emerging Sciences – FAST]]
|[[اسلام آباد]]
|2000
|نجی
|[[اطلاعاندی طرزیات]]
|[http://www.nu.edu.pk]
|-
|[[یونیورسٹی نمل]]
|[[اسلام آباد]]
|2000
|سرکاری
|زباناں
|[http://www.numl.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528200656/http://www.numl.edu.pk/ |date=2010-05-28 }}
|-
|[[Alkauthar Islamic University]]
|[[اسلام آباد]]
|2002
|سرکاری
|شیعہ اسلام
|[http://www.alkauthar.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240229144552/https://alkauthar.edu.pk/ |date=2024-02-29 }}
|-
|[[ائیر یونیورسٹی (اسلام آباد)|Air University]]
|[[اسلام آباد]]
|2002
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے بزنس مینجمنٹ
|[http://www.au.edu.pk/]
|-
|[[وفاقی جامعۂ اردو]]
|[[اسلام آباد]]
|2002
|سرکاری
|عام
|[http://www.fuuast.edu.pk/]
|-
|[[فاؤنڈیشن یونیورسٹی، اسلام آباد|Foundation University]]
|[[اسلام آباد]]
|2002
|نجی
|عام
|[http://www.fui.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211017210710/https://fui.edu.pk/ |date=2021-10-17 }}
|-
|[[انسٹی ٹیوٹ آف اسپیس ٹیکنالوجی]]
|[[اسلام آباد]]
|2002
| سرکاری
|[[خلائی طرزیات]]
|[http://www.ist.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160112040622/http://www.ist.edu.pk/ |date=2016-01-12 }}
|-
|[[رفاہ انٹرنیشنل یونیورسٹی]]
|[[اسلام آباد]]
|2002
|نجی
|طبی تے [[ہندسیات]]
|[http://www.riphah.edu.pk/]
|-
|[[سینٹر فار یڈوانس اسٹڈیز انہاں انجینئرنگ]]
|[[اسلام آباد]]
|2003
|نجی
|[[ہندسیات]] تے بزنس مینجمنٹ
|[http://www.case.edu.pk/]
|-
|[[نیشنل ڈیفینس یونیورسٹی، پاکستان|National Defence University]]
|[[اسلام آباد]]
|2007
|سرکاری
|عسکری
|[http://www.ndu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921014444/https://ndu.edu.pk/ |date=2021-09-21 }}
|}

== بلوچستان ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
! یونیورسٹی
! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں )
! قیام
! قسم
! تخصص
! ویب سائٹ
|-
|[[یونیورسٹی بلوچستان]]
|[[کوئٹہ]]
|1971
|سرکاری
|عام
|[http://www.uob.edu.pk/]
|-
|[[بلوچستان یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی خضدار]]
|[[خضدار]]
|1987
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://buetk.edu.pk]
|-
|[[Al-Hamd Educational Society|Al-Hamd Islamic University]]
|[[کوئٹہ]]
|1995 &lt;small&gt;(2005)*&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://www.aiu.edu.pk/]
|-
|[[اقرا یونیورسٹی]]
|[[کوئٹہ]]
|1998
|نجی
|عام
|[http://www.iqra.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201021090548/https://iqra.edu.pk/ |date=2020-10-21 }}
|-
| Balochistan University of Information Technology, Engineering and Management Sciences
|[[کوئٹہ]]
|2002
|سرکاری
|[[اطلاعاندی طرزیات]], [[ہندسیات]] تے انتظامی علوم
|[http://www.buitms.edu.pk]
|-
|[[Sardar Bahadur Khan Women University]]
|[[کوئٹہ]]
|2004
|سرکاری
|عام
|[http://www.sbkwu.edu.pk/]
|-
|}
&lt;small&gt;* جامعی درجہ عطا .&lt;/small&gt;

== خیبر پختونخوا ==
[[فائل:Islamia College Peshawar University.JPG|thumb|180px|اسلامیہ کالج یونیورسٹی]]
[[فائل:Chakdara.jpg|thumb|180px|یونیورسٹی آف مالاکنڈ، چکدرہ]]
[[فائل:Comsats Abbottabad.jpg|thumb|180px|کامسیٹس ایبٹ آباد]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
! یونیورسٹی
! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں )
! قیام
! قسم
! تخصص
! ویب سائٹ
|-
|[[اسلامیہ کالج یونیورسٹی]]
|[[پشاو‏ر]]
|1913 &lt;small&gt;(2008*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|عام
|[http://www.icp.edu.pk/]
|-
|[[پاکستان فوجی درسگاہ]]
|[[کاکول]]، [[ایبٹ آباد]]
|1947
|عسکری
|عسکری
|[http://www.pakistanarmy.gov.pk/]
|-
|[[باچا خان یونیورسٹی]]
|[[چارسدہ]]
|2012ء
|
|عام
|[http://www.bkuc.edu.pk/ BKUC]
|-
|[[Cecos university]]
|[[پشاو‏ر]]
|1986
|نجی
|[[اطلاعاندی طرزیات]]
|[http://www.cecos.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171224055353/http://www.cecos.edu.pk/ |date=2017-12-24 }}
|-
|[[ایبٹ آباد انٹرنیشنل میڈیکل کالج]]
|[[ایبٹ آباد]]
|2008
|نجی
|طبی
|[http://www.aimca.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190718225628/http://www.aimca.edu.pk/ |date=2019-07-18 }}
|-
|[[Al-Razi Medical College]]
|[[ایبٹ آباد]]
|2012
|نجی
|طبی
|[http://www.alrazimedicalcollege.com.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191002230505/http://www.alrazimedicalcollege.com.pk/ |date=2019-10-02 }}
|-
|[[ایوب طب کالج]]
|[[ایبٹ آباد]]
|1979
|سرکاری
|طبی
|[http://www.ayubmed.edu.pk]
|-
|[[Bannu Medical College]]
|[[بناں]]
|2007
|سرکاری
|طبی
|[http://www.mbbs8bmc.wordpress.com]
|-
|[[Saidu Medical College]]
|[[سوات]]
|1998
|سرکاری
|طبی
|[http://www.smcswat.wordpress.com]
|-
|[[Women Medical College]]
|[[ایبٹ آباد]]
|2000
|نجی
|طبی
|[http://www.wmc.edu.pk]
|-
|[[Frontier Medical College]]
|[[ایبٹ آباد]]
|1996
|نجی
|طبی
|[http://www.fmc.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201023232359/http://fmc.edu.pk/ |date=2020-10-23 }}
|-
|[[Peshawar Medical College]]
|[[پشاو‏ر]]
|2005
|نجی
|طبی
|[http://www.prime.edu.pk]
|-
|[[Rehman Medical Colleg]]
|[[پشاو‏ر]]
|2010
|نجی
|طبی
|[http://www.rmi.edu.pk]
|-
|[[Pak International Medical College]]
|[[پشاو‏ر]]
|2010
|نجی
|طبی
|[http://www.pimc.edu.pk]
|-
|[[Gomal Medical College]]
|[[ڈیرہ اسماعیل خان]]
|1998
|سرکاری
|طبی
|[http://www.gmcdikhan.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924214115/https://www.gmcdikhan.edu.pk/ |date=2021-09-24 }}
|-
|[[KUST Institute of Medical Sciences]]
|[[کوہاٹ]]
|2006
|سرکاری
|طبی
|[http://www.kust.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624151251/http://www.kust.edu.pk/ |date=2013-06-24 }}
|-
|[[Khyber Girls Medical College]]
|[[پشاو‏ر]]
|2004
|سرکاری
|طبی
|[http://www.kgmc.edu.pk]
|-
| Kabir Medical College
|[[پشاو‏ر]]
|1995
|نجی
|طبی
|[http://www.gandhara.edu.pk]
|-
|[[Jinnah Medical College]]
|[[پشاو‏ر]]
|2009
|نجی
|طبی
|[http://www.jmcp.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924174609/http://www.jmcp.edu.pk/ |date=2021-09-24 }}
|-
|[[NUML university]]
|[[پشاو‏ر]]
|1970
|نجی
|عام
|[http://www.numl.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528200656/http://www.numl.edu.pk/ |date=2010-05-28 }}
|-
|[[Abdul Wali khan university]]
|[[مردان]]
|2009
|سرکاری
|عام
|[http://www.awkum.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130629184455/http://www.awkum.edu.pk/ |date=2013-06-29 }}
|-
|[[جامعۂ پشاو‏ر]]
|[[پشاو‏ر]]
|1950
|سرکاری
|عام
|[http://www.upesh.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111014223316/http://www.upesh.edu.pk/ |date=2011-10-14 }}
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر]]
|[[پشاو‏ر]]
|1980
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }}
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر]]
|[[جلوزئی]]
|2012
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }}
|-
|[[یونیورسٹی گومل]]
|[[ڈیرہ اسماعیل خان]]
|1974
|سرکاری
|عام
|[http://www.gu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180109071558/http://www.gu.edu.pk/ |date=2018-01-09 }}
|-
|[[Fast university]]
|[[پشاو‏ر]]
|2000
|نجی
|[[اطلاعاندی طرزیات]]
|[http://www.nu.edu.pk/]
|-
|[[Peshawar college of Engineering]]
|[[پشاو‏ر]]
|1996
|نجی
|[[ہندسیات]]
|[http://www.pce.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر]]
|[[کوہاٹ]]
|2011
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }}
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر|University of Engineering and Technology]]
|[[مردان]]
|1980
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }}
|-
|[[Iqra university]]
|[[پشاو‏ر]]
|1998
|نجی
|عام
|[http://www.iqrapsh.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030622170312/http://www.iqrapsh.edu.pk/ |date=2003-06-22 }}
|-
|[[زرعی یونیورسٹی پشاو‏ر]]
|[[پشاو‏ر]]
|1981
|سرکاری
|زرعی علوم، ویٹرنری تے انتظامی علوم
|[http://www.aup.edu.pk/]
|-
|[[قرطبہ یونیورسٹی|Qurtuba University of Science and Information Technology]]
|[[پشاو‏ر]]
|2001
|نجی
|عام
|[http://www.qurtuba.edu.pk/]
|-
|[[Preston University]]
|[[کوہاٹ]]
|1984
|نجی
|عام
|[http://www.preston.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر|University of Engineering and Technology]]
|[[پشاو‏ر]]
|1980
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }}
|-
|[[غلام اسحاق انسٹیٹیوٹ برائے انجینیرنگ سائنس اینڈ ٹیکنالوجی]]
|[[ٹوپی، خیبر پختونخوا|ٹوپی]], [[ضلع صوابی|صوابی]]
|1988 &lt;small&gt;(1993)*&lt;/small&gt;
|نجی
|[[ہندسیات]] [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.giki.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر|University of Engineering and Technology]]
|[[بناں]]
|1980
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }}
|-
| Institute of Management Sciences
|[[پشاو‏ر]]
|1995 &lt;small&gt;(2002)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|انتظامی علوم s
|[http://imsciences.edu.pk]
|-
|[[کومسٹس انسٹیٹیوٹ آف انفارمیشن ٹیکنالوجی]]
|[[ایبٹ آباد]]
|2001
|سرکاری
|سائنس و ٹیکنالوجی
|[http://www.ciit.net.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924172521/http://www.ciit.net.pk/ |date=2021-09-24 }}
|-
|[[Kohat University of Science and Technology]]
|[[کوہاٹ]]
|2001
|سرکاری
|سائنس تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.kust.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624151251/http://www.kust.edu.pk/ |date=2013-06-24 }}
|-
|[[قرطبہ یونیورسٹی|Qurtuba University of Science and Information Technology]]
|[[ڈیرہ اسماعیل خان]]
|2001
|نجی
|عام
|[http://www.qurtuba.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر|University of Engineering and Technology]]
|[[مردان]]
|1980
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }}
|-
|[[یونیورسٹی سرحد]]
|[[پشاو‏ر]]
|2001
|نجی
|سائنس و ٹیکنالوجی
|[http://www.suit.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، پشاو‏ر]]
|[[ایبٹ آباد]]
|1980
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.nwfpuet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004013513/http://www.nwfpuet.edu.pk/ |date=2011-10-04 }}
|-
|[[Nust university]]
|[[رسالپور]]
|1991
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.nust.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی مالاکنڈ]]
|[[چکدرہ]]
|2001
|سرکاری
|عام
|[http://www.uom.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201026225936/https://www.uom.edu.pk/ |date=2020-10-26 }}
|-
|[[بناں]]
|[[بناں]]
|2001 &lt;small&gt;(2005)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|سائنس تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.ustb.edu.pk/]
|-
|[[گاندھارا یونیورسٹی]]
|[[پشاو‏ر]]
|2002
|نجی
|طبی علوم
|[http://www.gandhara.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی ہزارہ]]
|[[مانسہرہ]]
|2002
|سرکاری
|عام
|[http://www.hu.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی شہید بینظیر بھٹو برائے خواتین]]
|[[پشاو‏ر]]
|2005
|سرکاری
|عام
|[http://www.fwu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120702132833/http://www.fwu.edu.pk/ |date=2012-07-02 }}
|-
|[[اباسین یونیورسٹی]]
|[[پشاو‏ر]]
|2007
|نجی
|عام
|[http://www.abasyn.edu.pk/]
|-
|[[خیبر میڈیکل یونیورسٹی]]
|[[پشاو‏ر]]
|2007
|سرکاری
|طبی علوم
|[http://www.kmu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210926123326/http://www.kmu.edu.pk/ |date=2021-09-26 }}
|-
|[[Northern University (Nowshehra)|Northern University]]
|[[نوشہرہ]]
|2008
|نجی
|عام
|[http://www.northern.edu.pk/]
|-
|[[Shaheed Benazir Bhutto University (Sheringal)|Shaheed Benazir Bhutto University]]
|شرنگال، [[دیر بالا]]
|2009
|سرکاری
|عام
|[http://www.sbbu.edu.pk/]
|-
|[[Swat University]]
|[[سوات]], [[سیدو شریف]]
|2009
|سرکاری
|عام
|[http://www.uswat.edu.pk/index.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130621040118/http://www.uswat.edu.pk/index.php |date=2013-06-21 }}
|-
|[[Tracks Institute Management Education &amp; IT]],
|[[بناں]]
|2013
|سرکاری
|عام
|[http://www.tracksinstitute.webs.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024131759/https://tracksinstitute.webs.com/ |date=2020-10-24 }}
|}
&lt;small&gt;* جامعی درجہ عطا .&lt;/small&gt;

== پنجاب ==
[[فائل:Main building FJWU.JPG|thumb|180px|فاطمہ جناح ویمن یونیورسٹی راولپنڈی]]
[[فائل:Government College University, Lahore - Tower1.jpg|thumb|180px|[[گورنمنٹ کالج یونیورسٹی, لاہور]]]]

[[فائل:FCC-in-1930.jpg|thumb|180px|[[فورمین کرسچین کالج]], [[لاہور]]]]
[[فائل:UET Lahore Auditorium.jpg|thumb|180px|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور|یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی]], [[لاہور]].]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
! یونیورسٹیPEER MEHR ALI SHAH ARID AGRICULTURE UNIVERSITY RAWALPINDI
! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں )KHUSHAB
! قیام2007
! قسمGOVT.
! تخصص سرکاری
! ویب سائٹ
|-
|[[کنگ ایڈورڈ میڈیکل یونیورسٹی]]
|[[لاہور]]
|1860 &lt;small&gt;(2005*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|طبی علوم
|[http://www.kemu.edu.pk/]
|-
|[[ایئر یونیورسٹی (پاک فضائیہ)|ایئر یونیورسٹی]]
|[[ملتان]]
|2011
|سرکاری
|عام
|[http://www.au.edu.pk]
|-
|[[انفارمیشن ٹیکنالوجی یونیورسٹی]]
|[[لاہور]]
|2013
|نجی
|IT
|[http://www.itu.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927073824/https://itu.edu.pk/ |date=2021-09-27 }}
|-
|[[جامعۂ بحریہ]]
|[[لاہور]]
|2013
|سرکاری/بحریہ
|عام
|[http://www.bahria.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427170702/http://www.bahria.edu.pk/ |date=2012-04-27 }}
|-
|[[واہ انجینئرنگ کالج]]
|[[واہ]]
|2002
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.wecuw.edu.pk]
|-
|[[گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور]]
|[[لاہور]]
|1864 &lt;small&gt;(2002*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|عام
|[http://www.gcu.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041020020125/http://www.gcu.edu.pk/ |date=2004-10-20 }}
|-
|[[فارمین کرسچین کالج]]
|[[لاہور]]
|1864 &lt;small&gt;(2004*)&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;نجی (غیر منافع بخش)&lt;/small&gt;
|عام
|[http://www.fccollege.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226032932/http://www.fccollege.edu.pk/ |date=2018-12-26 }}
|-
|[[نیشنل کالج آف آرٹس]]
|[[لاہور]]
|1875 &lt;small&gt;(1985*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|[[فنون لطیفہ]] تے [[کثیرالوسیط|ملٹی میڈیا]]
|[http://www.nca.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی پنجاب]]
|[[لاہور]]
|1882
|سرکاری
|عام
|[http://www.pu.edu.pk]
|-
|[[یونیورسٹی آف ویٹرنری اینڈ اینیمل سائنسز]]
|[[لاہور]]
|1882 &lt;small&gt;(2002*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|ویٹرنری
|[http://www.uvas.edu.pk]
|-
|[[کنیئرڈ کالج]]
|[[لاہور]]
|1913 &lt;small&gt;(2002*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|عام
|[http://www.kinnaird.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211128111218/http://www.kinnaird.edu.pk/ |date=2021-11-28 }}
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور]]
|[[لاہور]]
|1921 &lt;small&gt;(1961*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.uet.edu.pk/]
|-
|[[لاہور کالج برائے خواتین یونیورسٹی]]
|[[لاہور]]
|1922 &lt;small&gt;(2002*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|عام
|[http://www.lcwu.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور]]
|[[نارووال]]
|2012
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.uet.edu.pk/]
|-
|[[لاہور یونیورسٹی آف مینجمنٹ سائنسز]]
|[[لاہور]]
|1984
|نجی
|عام
|[http://www.lums.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور]]
|[[کالا شاہ کاکو]]
|2006
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.uet.edu.pk/]
|-
|[[منہاج انٹرنیشنل یونیورسٹی]]
|[[لاہور]]
|1984 &lt;small&gt;(2005*)&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://www.mul.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور]]
|[[گوجرانوالہ]]
|2003
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.uet.edu.pk/]
|-
|[[انسٹی ٹیوٹ آف انجینرنگ اینڈ فرٹیلایزر ریسرچ]]
|[[فیصل آباد]]
|1986
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.iefr.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201026101026/https://www.iefr.edu.pk/ |date=2020-10-26 }}
|-
|[[انسٹی ٹیوٹ آف مینجمنٹ سائنسز، لاہور]]
|[[لاہور]]
|1987 &lt;small&gt;(2002*)&lt;/small&gt;
|نجی
|انتظامی علوم تے کمپیوٹر سائنس
|[http://www.pakaims.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303234531/http://www.pakaims.edu.pk/ |date=2016-03-03 }}
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور]]
|[[فیصل آباد]]
|2004
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.uet.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف ساؤتھ ایشیا، لاہور|یونیورسٹی آف ساؤتھ ایشیا]]
|[[لاہور]]
|1988 &lt;small&gt;(2005*)&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://www.usa.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف مینجمینٹ اینڈ ٹیکنالوجی (پاکستان)]]
|[[لاہور]]
|1990 &lt;small&gt;(2004*)&lt;/small&gt;
|نجی
|نظامت تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.umt.edu.pk/]
|-
|[[امپیریل کالج آف بزنس سٹڈیز]]
|[[لاہور]]
|1991 &lt;small&gt;(2002*)&lt;/small&gt;
|نجی
|بزنس سٹڈیز
|[http://www.imperial.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130630034639/http://www.imperial.edu.pk/ |date=2013-06-30 }}
|-
|[[لاہور سکول آف اکنامکس]]
|[[لاہور]]
|1993 &lt;small&gt;(1997*)&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/]
|-
|[[این ایف سی انسٹی ٹیوٹ آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی ٹریننگ]]
|[[ملتان]]
|1993
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.nfciet.edu.pk]
|-
|[[نیشنل کالج آف بزنس ایڈمنسٹریشن و اکنامکس]]
|[[لاہور]]
|1994 &lt;small&gt;(2002*)&lt;/small&gt;
|نجی
|انتظامی علوم
|[http://www.ncbae.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی کالج لاہور]]
|[[لاہور]]
|1994
|نجی
|عام
|[http://www.ucl.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی فاطمہ جناح برائے خواتین]]
|[[راولپنڈی]]
|1998
|سرکاری
|عام
|[http://www.fjwu.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی لاہور]]
|[[لاہور]]
|1999 &lt;small&gt;(2002*)&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://www.uol.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111006161045/http://www.uol.edu.pk/ |date=2011-10-06 }}
|-
|-
|[[سویڈش کالج آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی واہ کینٹ]]
|[[واہ]]
|1995 &lt;small&gt;(2005*)&lt;/small&gt;
|نجی
|[[ہندسیات]]
|[http://www.sceat.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140111035627/http://www.sceat.edu.pk/ |date=2014-01-11 }}
|-
|[[سپیریئر گروپ آف کالجز]]
|[[لاہور]]
|2000 &lt;small&gt;(2004*)&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://superior.edu.pk/]
|-
|[[پی آئی ایم ایس اے ٹی]]
|[[لاہور]]
|2001
|نجی
|[[انتظام]], ٹیکنالوجی تے بزنس سٹڈیز
|[http://pimsat-khi.edu.pk]
|-
|[[جی آئی ایف ٹی یونیورسٹی]]
|[[گوجرانوالہ]]
|2002 &lt;small&gt;(2004*)&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://www.gift.edu.pk/]
|-
|[[گلوبل انسٹی ٹیوٹ لاہور]]
|[[لاہور]]
|1996
|نجی
|انتظامی علوم تے [[اطلاعاندی طرزیات]]
|[http://www.global.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی ہجویری]]
|[[لاہور]]
|2002
|نجی
|عام
|[http://www.hup.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی وسطی پنجاب]]
|[[لاہور]]
|2002
|نجی
|عام
|[http://www.ucp.edu.pk/]
|-
|[[لاہور لیڈز یونیورسٹی]]
|[[لاہور]]
|1995
|نجی
|عام
|[http://www.leads.edu.pk/]
|-
|[[کومسیٹس انسٹی ٹیوٹ آف انفارمیشن ٹیکنالوجی]]
|[[لاہور]]
|2001
|نجی
|[[اطلاعاندی طرزیات]]
|[http://www.ciitlahore.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111006191344/http://www.ciitlahore.edu.pk/ |date=2011-10-06 }}
|-
|[[یونیورسٹی آف ایجوکیشن]]
|[[لاہور]]
|2002
|سرکاری
|تعلیم
|[http://www.ue.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی فیصل آباد]]
|[[فیصل آباد]]
|2002
|نجی
|عام
|[http://www.tuf.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف ہیلتھ سائنسز، لاہور]]
|[[لاہور]]
|2002
|سرکاری
|طبی علوم
|[http://www.uhs.edu.pk/]
|-
|[[سرگودھا یونیورسٹی]]
|[[سرگودھا]]
|2002
|سرکاری
|عام
|[http://uos.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220302044118/http://www.uos.edu.pk./ |date=2022-03-02 }}
|-
|[[ورچوئل یونیورسٹی آف پاکستان]]
|[[لاہور]]
|2002
|سرکاری
|اطلاعاندی و مواصلا‏تی ٹیکنالوجی
|[http://www.vu.edu.pk/]
|-
|[[بیکن ہاوس نیشنل یونیورسٹی]]
|[[لاہور]]
|2003
|نجی
|عام
|[http://www.bnu.edu.pk/]
|-
|[[علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی]], (لاہور کیمپس)
|[[لاہور]]
|1974
|سرکاری
|عام
|[http://www.aiou.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110702001457/http://www.aiou.edu.pk/ |date=2011-07-02 }}
|-
|[[پریسٹن یونیورسٹی]], (لاہور کیمپس)
|[[لاہور]]
|1984
|نجی
|[[انتظام]]
|[http://www.preston.edu.pk/]
|-
|[[نیشنل یونیورسٹی آف کمپیوٹر اینڈ ایمرجنگ سائنسز]], (لاہور کیمپس)
|[[لاہور]]
|1985
|سرکاری
|کمپیوٹر اینڈ ایمرجنگ سائنسز
|[http://lhr.nu.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی نمل]], (لاہور کیمپس)
|[[لاہور]]
|2003
|سرکاری
|جدید زباناں
|[http://www.numllahore.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130805071210/http://www.numllahore.edu.pk/ |date=2013-08-05 }}
|-
|[[یونیورسٹی گجرات]]
|[[گجرات]]
|2004
|سرکاری
|عام
|[http://www.uog.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226013543/http://www.uog.edu.pk/ |date=2018-12-26 }}
|-
|[[واہ یونیورسٹی]]
|[[واہ]]
|2005
|نجی
|عام
|[http://www.wecuw.edu.pk/]
|-
|[[ہائی ٹیک یونیورسٹی]]
|[[ٹیکسلا]]
|2007 &lt;small&gt;(2009*)&lt;/small&gt;
|نجی
|انتظامی علوم [[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.hitecuni.edu.pk/]
|-
|[[جی سی یونیورسٹی فیصل آباد]]
|[[فیصل آباد]]
|1897 &lt;small&gt;(2002*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|عام
|[http://www.gcuf.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061004005053/http://gcuf.edu.pk/ |date=2006-10-04 }}
|-
|[[نیشنل ٹیکسٹائل یونیورسٹی]]
|[[فیصل آباد]]
|1959 &lt;small&gt;(2002*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|ٹیکسٹائل
|[http://www.ntu.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723155342/http://www.ntu.edu.pk/ |date=2013-07-23 }}
|-
|[[یونیورسٹی زرعیہ فیصل آباد]]
|[[فیصل آباد]]
|1961
|سرکاری
|عام
|[http://www.uaf.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف ایرڈ ایگریکلچر]]
|[[راولپنڈی]]
|1970 &lt;small&gt;(1994*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|زرعی علوم
|[http://www.uaar.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922192643/https://uaar.edu.pk/ |date=2020-09-22 }}
|-
|[[بہاؤالدین زکریا یونیورسٹی]]
|[[ملتان]]
|1975
|سرکاری
|عام
|[http://www.bzu.edu.pk/]
|-
|[[اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپور]]
|[[بہاولپور]]
|1975
|سرکاری
|عام
|[http://www.iub.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، ٹیکسلا]]
|[[ٹیکسلا]]
|1975 &lt;small&gt;(1993*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.uettaxila.edu.pk]
|-
|[[غازی یونیورسٹی]]
|[[ڈیرہ غازی خان]]
|2011
|سرکاری
|عام
|
|-
|[[قرشی یونیورسٹی]]
|[[لاہور]]
|2011
|نجی
|تحقیق
|[http://www.qu.edu.pk/]
|}
&lt;small&gt;* جامعی درجہ عطا .&lt;/small&gt;

== سندھ ==

[[فائل:Audio Visual Centre KU.jpg|thumb|180px|یونیورسٹی آف کراچی]]

[[فائل:SSUET.jpg|thumb|180px|سر سید یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
! یونیورسٹی
! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں )
! قیام
! قسم
! تخصص
! ویب سائٹ
|-

|[[Liaquat University of Medical and Health Sciences]]
|[[لاڑکانہ]]
|1881 &lt;small&gt;(2002)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|طبی علوم
|[http://www.lumhs.edu.pk/]
|-
|[[سندھ مدرسۃ الاسلام|یونیورسٹی سندھ مدرسۃ الاسلام]]
|[[کراچی]]
|1885 &lt;small&gt;(2012*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|عام
|[http://smiu.edu.pk//]
|-
|[[Shaheed Benazir Bhutto University, Shaheed Benazirabad]]
|[[بینظیرآباد]]
|2010
|سرکاری
|عام
|[http://www.sbbusba.edu.pk/]
|-
|[[این ای ڈی یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی]]
|[[کراچی]]
|1921 &lt;small&gt;(1977)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.ue.edu.pk/]
|-
|[[DHA Suffa University]]
|[[کراچی]]
|2012
|نجی
|عام
|[http://www.dsu.edu.pk/]
|-
|[[انڈس یونیورسٹی]]
|[[کراچی]]
|2002
|نجی
|عام
|[http://www.indus.edu.pk/]
|-
|[[ڈاؤ یونیورسٹی آف ہیلتھ سائنسز]]
|[[کراچی]]
|1945 &lt;small&gt;(2003)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|طبی علوم
|[http://www.duhs.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200916140753/http://duhs.edu.pk/ |date=2020-09-16 }}
|-
|[[جامع سندھ]]
|[[جامشورو]]
|1947
|سرکاری
|عام
|[http://www.usindh.edu.pk/]
|-
|[[انسٹی ٹیوٹ آف کوسٹ اینڈ مینیجمینٹ اکاؤنٹنٹس آف پاکستان]]
|[[کراچی]]
|1951 &lt;small&gt;(1966*)&lt;/small&gt;
|سرکاری
|[[حسابداری]]
|[http://www.icmap.com.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی کراچی]]
|[[کراچی]]
|1951
|سرکاری
|عام
|[http://www.uok.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125103641/http://www.uok.edu.pk/ |date=2021-01-25 }}
|-
|[[Institute of Business Administration, Karachi]]
|[[کراچی]]
|1955
|سرکاری
|بزنس سٹڈیز
|[http://www.iba.edu.pk]
|-
|[[داؤد کالج آف انجینیرنگ]]
|[[کراچی]]
|1962 &lt;small&gt;(2007)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.dcet.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140430041749/http://www.dcet.edu.pk/ |date=2014-04-30 }}
|-
|[[مہران یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی]]
|[[جامشورو]]
|1963 &lt;small&gt;(1977)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.muet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226191526/http://www.muet.edu.pk/ |date=2021-02-26 }}
|-
|[[پاکستان نیوی انجینئرنگ کالج]]
|[[کراچی]]
|1966
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.pnec.nust.edu.pk/]
|-
|[[پاک بحریہ]]
|[[کراچی]]
|1970
|سرکاری
|عسکری
|[http://www.paknavy.gov.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090430203704/http://www.paknavy.gov.pk/ |date=2009-04-30 }}
|-
|[[Quaid-e-Awam University of Engineering, Science and Technology]]
|[[نوابشاہ]]
|1974 &lt;small&gt;(1996)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.quest.edu.pk/]
|-
|[[یونیورسٹی شاہ عبد اللطیف]]
|[[خیرپور]]
|1974 &lt;small&gt;(1987)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|عام
|[http://www.salu.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130728074249/http://www.salu.edu.pk/ |date=2013-07-28 }}
|-
|[[سندھ زرعی یونیورسٹی]]
|[[ٹنڈو جام]]
|1977
|سرکاری
|زرعی علوم تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://sau.edu.pk/]
|-
|[[آغا خان یونیورسٹی]]
|[[کراچی]]
|1983
|نجی
|طبی علوم
|[http://www.aku.edu/]
|-
|[[پریسٹن یونیورسٹی (پاکستان)]]
|[[کراچی]]
|1984
|نجی
|عام
|[http://www.preston.edu.pk/]
|-
|[[بقائی میڈیکل یونیورسٹی]]
|[[کراچی]]
|1989 &lt;small&gt;(1996)*&lt;/small&gt;
|نجی
|طبی علوم
|[http://www.baqai.edu.pk/]
|-
|[[Indus Valley School of Art and Architecture]]
|[[کراچی]]
|1989 &lt;small&gt;(1994*)&lt;/small&gt;
|نجی
|فنون تے فن تعمیرات
|[http://www.indusvalley.edu.pk/]
|-
|[[جامعۂ ہمدرد]]
|[[کراچی]]
|1991
|نجی
|عام
|[http://www.hamdard.edu.pk/]
|-
|[[سرسید یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی]]
|[[کراچی]]
|1993
|نجی
|[[ہندسیات]]
|[http://www.ssuet.edu.pk/]
|-
|[[Sukkur Institute of Business Administration]]
|[[سکھر]]
|1994
|سرکاری
|بزنس تے آئی ٹی
|[http://www.iba-suk.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201021093048/https://www.iba-suk.edu.pk/ |date=2020-10-21 }}
|-
|[[Textile Institute of Pakistan]]
|[[کراچی]]
|1994 &lt;small&gt;(2001)*&lt;/small&gt;
|نجی
|ٹیکسٹائل و ملبوست (ڈیزائن / سائنس / بزنس)
|[http://www.tip.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209141002/http://www.tip.edu.pk/ |date=2014-02-09 }}
|-
|[[انسٹی ٹیوٹ آف بزنس مینجمنٹ]]
|[[کراچی]]
|1995
|نجی
|بزنس مینجمنٹ، انجینئری تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.iobm.edu.pk/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120070946/http://iobm.edu.pk/index.html |date=2009-01-20 }}
|-
|[[شہید ذوالفقار علی بھٹو انسٹی ٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی]]
|[[کراچی]]
|1995
|نجی
|عام
|[http://www.szabist.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130702055620/http://www.szabist.edu.pk/ |date=2013-07-02 }}
|-
|[[Ziauddin Medical University]]
|[[کراچی]]
|1995
|نجی
|طبی علوم
|[http://www.zu.edu.pk/]
|-
|[[Isra University]]
|[[حیدرآباد، سندھ|حیدرآباد]]
|1997
|نجی
|عام
|[http://www.isra.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130703065713/http://www.isra.edu.pk/ |date=2013-07-03 }}
|-
|[[Karachi Institute of Economics and Technology]]
|[[کراچی]]
|1997
|نجی
|عام
|[http://www.pafkiet.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140827021820/http://pafkiet.edu.pk/ |date=2014-08-27 }}
|-
|[[Greenwich University (Karachi)]]
|[[کراچی]]
|1998
|نجی
|عام
|[http://www.greenwichuniversity.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801090420/http://www.greenwichuniversity.edu.pk/ |date=2013-08-01 }}
|-
|[[اقرا یونیورسٹی]]
|[[کراچی]]
|1998 &lt;small&gt;(2000)*&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://iqra.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201021090548/https://iqra.edu.pk/ |date=2020-10-21 }}
|-
|[[Jinnah University for Women]]
|[[کراچی]]
|1998
|نجی
|عام
|[http://www.juw.edu.pk/]
|-
|[[محمد علی جناح یونیورسٹی]]
|[[کراچی]]
|1998
|نجی
|عام
|[http://www.jinnah.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007043323/http://www.jinnah.edu.pk/ |date=2011-10-07 }}
|-
|[[جامعۂ بحریہ]]
|[[کراچی]]
|2000
|سرکاری/بحریہ
|عام
|[http://www.bahria.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427170702/http://www.bahria.edu.pk/ |date=2012-04-27 }}
|-
|[[Dadabhoy Institute of Higher Education]]
|[[کراچی]]
|2000
|نجی
|عام
|[http://www.dadabhoy.edu.pk/]
|-
|[[نیشنل یونیورسٹی آف کمپیوٹر اینڈ ایمرجنگ سائنسز]]
|[[کراچی]]
|2000
|نجی
|[[اطلاعاندی طرزیات]] علوم
|[http://www.nu.edu.pk/]
|-
|[[Institute of Business and Technology (Biztek)]]
|[[کراچی]]
|2001
|نجی
|بزنس
|[http://www.biztek.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202113607/http://www.biztek.edu.pk/ |date=2014-02-02 }}
|-
| PIMSAT
|[[کراچی]]
|2001
|نجی
|[[انتظام]], ٹیکنالوجی تے بزنس سٹڈیز
|[http://pimsat-khi.edu.pk]
|-
|[[وفاقی جامعۂ اردو]]
|[[کراچی]]
|2002
|سرکاری
|عام
|[http://www.fuuast.edu.pk]
|-
|[[Benazir Bhutto Shaheed University (Karachi)]]
|[[کراچی]]
|2010 &lt;small&gt;(2007)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|عام
|[http://www.bbsul.du.pk]
|-
|[[شہید محترمہ بے نظیر بہٹو میڈیکل یونیورسٹی]]
|[[لاڑکانہ]]
|2008
|سرکاری
|طبی
|[http://www.smbbmu.edu.pk]
|-
|[[Quaid-e-Awam University of Engineering, Technology and Science Larkana Branch]]
|[[لاڑکانہ]]
|2011
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.quest.edu.pk]
|-
|[[Usman Institute Of Technology(Hamdard-Univsersity),Karachi]]
|[[کراچی]]
|1994
|سرکاری
|[[ہندسیات]]
|[http://www.uit.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090528152930/http://uit.edu.pk/ |date=2009-05-28 }}
|-
|[[ZA Bhutto Agricultural College Dokri]]
|[[لاڑکانہ]]
|1992
|سرکاری
|زرعی کلیہ
|[http://www.sau.edu.pk/zabac.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140303225743/http://www.sau.edu.pk/zabac.html |date=2014-03-03 }}
|-
|[[SZABIST Larkana Campus]]
|[[لاڑکانہ]]
|2004
|نجی
|عام
|[http://www.larkana.szabist.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180324130029/http://www.larkana.szabist.edu.pk/ |date=2018-03-24 }}
|-
|}
&lt;small&gt;* جامعی درجہ عطا .&lt;/small&gt;

== آزاد کشمیر ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
! یونیورسٹی
! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں )
! قیام
! قسم
! تخصص
! ویب سائٹ
|-
|[[میرپور یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی|میرپور یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی، میرپور]]
|[[میر پور (کشمیر)|میر پور]]
|1980 &lt;small&gt;(2008)*&lt;/small&gt;
|سرکاری
|[[ہندسیات]] تے [[ٹیکنالوجی]]
|[http://www.must.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024150949/http://must.edu.pk/ |date=2020-10-24 }}
|-
|[[آزاد جموں‏ و کشمیر یونیورسٹی]]
|[[مظفر آباد]]
|1980
|سرکاری
|عام
|[http://www.ajku.edu.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213133609/http://ajku.edu.pk/campus.php?CampusID=2 |date=2013-12-13 }}
|-
|[[آزاد جموں‏ کشمیر میڈیکل کالج]]
|[[مظفر آباد]]
|2012
|سرکاری
|طبی
|[http://www.ajkmc.edu.pk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210903112532/http://ajkmc.edu.pk/ |date=2021-09-03 }}
|-
|[[محترمہ بے نظیر بھٹو شہید میڈیکل کالج میرپور آزاد کشمیر]]
|[[میر پور (کشمیر)|میر پور]]
|2010
|سرکاری
|طبی
|[http://mbbsmc.edu.pk/]
|-
|[[الخیر یونیورسٹی]]
|[[میر پور (کشمیر)|میر پور]]
|1994 &lt;small&gt;(2011*)&lt;/small&gt;
|نجی
|عام
|[http://www.alkhair.edu.pk/]
|-
|[[محی الدین اسلامی یونیورسٹی]]
|[[نیرین شریف]]
|2000
|سرکاری
|عام
|[http://www.miu.edu.pk/]
|-
|}
&lt;small&gt;* جامعی درجہ عطا .&lt;/small&gt;

== گلگت بلتستان ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
! یونیورسٹی
! مقام ( تھ‏‏اںو‏اں )
! قیام
! قسم
! تخصص
! ویب سائٹ
|-
|[[قراقرم انٹرنیشنل یونیورسٹی]]
|[[گلگت]]
|2002
|سرکاری
|عام
|[http://www.kiu.edu.pk//]
|-
|[[قراقرم انٹرنیشنل یونیورسٹی]]
|[[سکردو]]
|2012
|سرکاری
|عام
|[http://www.kiu.edu.pk//]
|-
|}

== حوالے ==
{{حوالے}}
{{موضوعات ایشیا|فہررست جامعات}}
{{موضوعات پاکستان}}

[[گٹھ:پاکستان تعلیم متعلقہ فہرستاں]]
[[گٹھ:پاکستان د‏‏ی یونیورسٹیاں و دانشگاہاں]]
[[گٹھ:یونیورسٹیاں و کالج د‏‏ی فہرستاں بلحاظ ملک]]
[[گٹھ:لسٹ ایشیا د‏‏ی یونیورسٹیاں تے کلیات]]
[[گٹھ:لسٹ پاکستان د‏‏ی یونیورسٹیاں تے کلیات]]

{{D pharmacy| https://www.tuf.edu.pk/course-detail/doctor-of-pharmacy}}


[[Category:پاکستانی یونیورسٹیاں]]</text>
      <sha1>1c2i6p95t5zvagefeeec7e8o5otck04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ہند یونانی راج</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49311</id>
    <revision>
      <id>702224</id>
      <parentid>701991</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T06:22:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5891" sha1="h6cawpkbq8narqcw92n25ajq4gf0dui" xml:space="preserve">{{Infobox former country
|native_name =
|conventional_long_name = ہند-یون  راج
|common_name = ہند-یون راج
|continent = ایشیا
|region =
|country =بھارت
|era = پرانی تریخ
|type=بادشاہت
|event_start =
|year_start = 180 قبل مسیح 
|date_start =
|event1 =
|date_event1 =
|event_end =
|year_end = 10 عیسوی
|date_end =
|p1 = یونانی باختر راج
|flag_p1 =
|s1 = انڈو سیتھی 
|flag_s1 =
|image_flag =
|flag_type =
|image_coat =
|image_map = Indo-Greeks 100bc.jpg
|image_map_caption =  100 ق م وچّ .ہند-یونانی راج
|capital =  قفقاز وچّ الیگزینڈریا &lt;br/&gt;[[سرکپ]]/[[ٹیکسلا]]&lt;br/&gt;[[سگالا]]/[[سیالکوٹ]]&lt;br/&gt;[[پشکلاوتی]]([[پشاور]])/[[چارسدہ]]
|common_languages = [[یونانی]] ( یونانی لپی)&lt;br/&gt;[[پالی]] ([[خروشتی]] لپی)&lt;br/&gt; [[سنسکرت]]&lt;br /&gt; [[پراکرت]]&lt;br /&gt; ([[براہمی لپی|براہمی]] لپی)
|religion = [[بدھ مت]]&lt;br/&gt;پرانا یونانی دھرم &lt;br/&gt;[[ہندو]]&lt;br/&gt;[[زرتشتی]]
|government_type =راجتنتر
|leader1 = [[اپولوڈوٹس I]]
|year_leader1 = 180–160 قم 
|leader2 = [[ستریٹو II]]
|year_leader2 = 25 ق م  –  10 عیسوی
|title_leader = راجا 
|legislature =
|stat_area1             = 2500000
|today = {{flag|بھارت}}&lt;br&gt;{{flag|پاکستان}}&lt;br&gt;{{flag|افغانستان}}&lt;br&gt;{{flag|ترکمانستان}}
}}
'''ہند یونانی راج''' [[برصغیر]] دے اتلے لہندے  علاقے وچّ قایم 200 ق م توں 10 عیسوی تکّ دے ویلے وچّ یونانی مول دے راجیاں دے راج سن۔[[فائل:DemetriusIMet.jpg|thumbnail|'''''دیمیتریس پہلے''''' دا اک سکہ، اس بیکٹریائی یونانی راجا نے ہی بھارت تے پہلی وار حملہ کیتا۔ اپنی ہاتھی ورگی ٹوپی نال دکھائی دے رہا اے۔]] اس دوران اتھے 30 توں وی زیادہ ہند یونانی راجے رہے جو آپس وچّ وی لڑیا کردے سن۔ اس راجاں دا سلسلہ تدّ شروع ہویا جدوں [[باختر]] دے دیمیتری  (دیمیتریس پہلے) یون ([[یونانی]]) راجا نے 180 ق م وچّ [[ہندوکش]] پہاڑ سلسلہ پار کرکے اتلے لہندے [[ہندستان]] اتے ہلاّ بول دتا۔&lt;ref name=&quot;ref14cixol&quot;&gt;{{cite web | title=India condensed: 5000 years of history &amp; culture | author=Anjana Motihar Chandra | publisher=Marshall Cavendish، 2007 | isbn=9789812613509 | url=http://books.google.com/books؟id=of7t-odF0t4C}}&lt;/ref&gt; اپنے راج وچّ ایہناں راجےآں نے بولی ، رہتل، چہناں، حکومت اتے رہن-سہن وچّ یونانی-بھارتی تہذیباں وچّ ڈونگھا رلیواں کیتا اتے بہت سارے [[ہندو]] اتے [[بدھ دھرم]] دے تتاں نوں اپنایا۔ ہند-یوناں دا راج دا [[ساکا]] لوکاں دے حملےآں نال انت ہویا، بھاویں 10 عیسوی دے بعد وی اکا-دکا جگاواں اتے کجھ دیر تکّ یونانی برادری نے اپنی پچھان بنائی ہوئی سی۔ سماں بیتن دے نال اوہ بھارتی سماج وچّ سمو گئے۔&lt;ref name=&quot;ref42ruyuc&quot;&gt;{{cite web | title=Rome and the Mediterranean to 133 B.C.Volume 8 of The Cambridge Ancient History، Iorwerth Eiddon Stephen Edwards، ISBN 0-521-85073-8، 9780521850735Volume 8 of The Cambridge Ancient History 14 Volume Set in 19 Hardback Parts | author=A. E. Astin، F. W. Walbank، M. W. Frederiksen | publisher=Cambridge University Press، 1989 | isbn=9780521234481 | url=http://books.google.com/books؟id=5Oe1u1H_OSMC | quote=''... When the Greeks of Bactria and India lost their kingdom they were not all killed، nor did they return to Greece. They were merged with the people of the area and worked for the new masters ...''}}&lt;/ref&gt;
==حوالے==
{{حوالے}}
== باہرلے جوڑ==
*[http://www.med.unc.edu/~nupam/greek1.html Indo-Greek history and coins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041205012100/http://www.med.unc.edu/~nupam/greek1.html |date=2004-12-05 }}
*[http://www.wildwinds.com/coins/greece/baktria/i.html Ancient coinage of the Greco-Bactrian and Indo-Greek kingdoms]
*[http://www.gengo.l.u-tokyo.ac.jp/~hkum/bactrian.html Text of Prof. Nicholas Sims-Williams (University of London) mentioning the arrival of the Kushans and the replacement of Greek Language.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070610192252/http://www.gengo.l.u-tokyo.ac.jp/~hkum/bactrian.html |date=2007-06-10 }}
*[http://www.dbaol.com/armies/army_50_figure_1.htm Wargame reconstitution of Indo-Greek armies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615035333/http://www.dbaol.com/armies/army_50_figure_1.htm |date=2013-06-15 }}
*[http://groups.yahoo.com/group/Hellenistica/files/ Files dealing with Indo-Greeks &amp; a genealogy of the Bactrian kings]
*[http://sites.google.com/site/grecoindian The impact of Greco-Indian Culture on Western Civilisation]
*[http://www.ancientopedia.com/article/164/ Some new hypotheses on the Greco-Bactrian and Indo-Greek kingdoms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101119151809/http://ancientopedia.com/article/164/ |date=2010-11-19 }} by Antoine Simonin
*[http://www.ancientopedia.com/article/163/ Greco-Bactrian and Indo-Greek Kingdoms in Ancient Texts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101119151504/http://ancientopedia.com/article/163/ |date=2010-11-19 }}
[[گٹھ:تریخ]]
[[گٹھ:ایشیا دی تریخ]]
[[گٹھ:ہندستان دی تریخ]]
[[گٹھ:تریخ ہندستان]]
[[گٹھ:پاکستان دی تریخ]]
[[گٹھ:پرانے دیس]]
[[گٹھ:ہندستان]]
[[گٹھ:برصغیر]]
[[گٹھ:ہندستان دیاں سلطنتاں]]</text>
      <sha1>h6cawpkbq8narqcw92n25ajq4gf0dui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>چین دا جغرافیہ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56877</id>
    <revision>
      <id>702211</id>
      <parentid>499851</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T02:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8260" sha1="ltg2v6hvyl6kyd3po7pscryjoy400dz" xml:space="preserve">{{multiple image
 | align     = left

 | direction = vertical
 | header    = Geography and Climates of China
 | header_align = left/right/center
 | header_background =

 | width     = 4563756km
 | image1    = China 100.78713E 35.63718N.jpg
 | width1    = 250
 | alt1      =
 | caption1  = Satellite imagery of China.
 | image2    =
 | width2    = 250
 | alt2      =
 | caption2  = [[Raised-relief map|Relief map]] of China from the east.
 | image3    = Longji terrace - 03.JPG
 | width3    = 250
 | alt3      =
 | caption3  = [[Longsheng Rice Terrace]]s.
 | image4    = 
 | width4    = 250
 | alt4      =
 | caption4  = .
 | image5    = 漓江山水.jpg
 | width5    = 250
 | alt5      =
 | caption5  = [[Lijiang River|Li River]] in [[Guangxi]].
 | image6    =
 | width6    = 250
 | alt6      =
 | caption6  = [[Jiuzhaigou Valley]].}}
{{multiple image
 | align     = left
 | direction = vertical
 | footer    =
 | footer_align = left/right/center
 | footer_background =
 | width     =
 | image1    = Sanya Sun Photo by Dale Preston.jpg
 | width1    = 250
 | alt1      =
 | caption1  = [[South China Sea]] by [[Hainan]].
 | image2    = Canola field in Luoping.JPG
 | width2    = 250
 | alt2      =
 | caption2  = [[Luoping]] in [[Yunnan]].}}

'''چین''' (''مندارنی چینی وچ'': 中国) جاں '''عوامی جمہوریہ چین ''' (''مندارنی چینی وچ'': 中华人民共和国) چڑھدے ایشیا اتے [[بھارت]] دے شمال وچّ واقع اک دیس ہے۔ رقبہدے مطابق چین دنیا وچّ [[روس]] اتے [[کینیڈا]] توں بعد تیجے نمبر ’تے آؤندا ہے۔ اس دی لگپگ 3380 کلومیٹر دی حد [[بھارت]] نال جڑدی ہے۔ ایہہ دیس پہاڑاں وچّ گھریا ہویا ہے۔
==جغرافیہ==

چین رقبے پکھوں [[دنیا]] دا تیسرا سبھ توں وڈا دی ہے۔ اناں وڈا ہون کرکے اس دیس وچّ وکھ-وکھ موسمی علاقے پائے جاندے ہن۔ چڑھے وچّ، پیلا سمندر اتے چڑھدا چین سمندر نال لگدے جلوڈ میدان ہن۔ دکھنی چین سمنر نال لگدا ساحلی علاقہ بھو-بھاگ والا ہے اتے دکھنی چین علاقہ پہاڑیاں اتے ٹیلےآں نال بھریا ہویا ہے۔ وچکار چڑھدے وچّ [[ڈیلٹا]] ہے جو کہ دو دریاواں [[پیلا دریا]] اتے [[یانگسی]] ندی توں ملکے بنیا ہے۔ ہور پرمکھ ندیاں ہن پلر ندی، [[میکانگ دریا]]، [[برہم پتر دریا]]، امور ندی، ہوائی ہے ندی اتے شی جییانگ ندی۔

لہندے وچّ [[ہمالیا]] پربت لڑی ہے جو چین دی [[بھارت]]، [[بھوٹان]] اتے [[نیپال]] نال قدرتی سیما بناؤدی ہے۔ جغرافیائی بنیاد 'تے چین نوں تنّ حصےآں وچّ ونڈیا جا سکدا ہے -

* '''اتلا چین''': اس وچّ لوئس مٹی دا پردیش، منگولیا دی پٹھار دا کجھ حصہ، پیہو دریا دی گھاٹی، ہوانگہو دا بیسن اتے شانٹنگ پرائدیپ شامل ہن۔

* '''وچکار چین''': اس وچّ پچھم دا پہاڈی پردیش، لال مٹی دا پردیش، ہوپے بیسن اتے یانگسیکیانگ دا ڈیلٹا شامل ہن۔ اک طرحاں نال تاں ایہہ سارا بھاگ یانگسی دریا دی گھاٹی کیہا جا سکدا ہے۔ لال مٹی دے پردیش وچّ اس دی اپرلی وادی ہے۔ ہوپے بیسن وچّ اس دی مدھ-گھاٹی اتے ڈیلٹا پردیش اس دی ہیٹھلی گھاٹی ہے۔ شنلنگشان پربت اس نوں اتری چین توں وکھ کردا ہے۔

* '''دکھنی چین''': اس وچّ یونان دی پٹھار، سیکیانگ دریا دی گھاٹی تے ڈیلٹا اتے دکھن پوربی تٹّ دا میدان شامل ہن۔ دکھنی چین دیاں پٹھاراں 'وانگ سی' گھاٹی نوں سیکیانگ دی تلہٹی توں وکھ کردیاں ہن۔
=== آب و ہوا ===
[[File:China Köppen.svg|thumb|380px|چین دی آب و ہوا]]
چین دی آب و ہوا ویسے تاں ہر پردیش وچّ وکھ-وکھ ہے پر مونسونی پوناں سبھ تھاں ہن۔ صرف اتری چین وچّ سامان جلوایو ملدی ہے۔ سال دے بہتے مہینیاں وچّ تاپمان بہت نیواں رہندا ہے، ورکھا گرمیاں وچّ زیادہ ہندی ہے پر اوسط 20&quot; توں نہیں ودھدی۔ سردیاں وچّ اندرلے ریگستاناں توں ٹھنڈیاں اتے مٹی اڈاؤن دیاں ہواواں چلدیاں ہن۔ پالا پیندا ہے اتے برف وی ورھدی ہے۔ گرمیاں وچّ دکھنی اتے مدھ چین مونسونی پوناں دے اثر تھلے آ جاندے ہن جس توں 40&quot; توں 60&quot; تکّ ورکھا ہندی ہے۔ دیش دا بھو-بھاگ وشال ہون کارن چین دے بھن-بھنّ کھیتراں دی جلوایو وچّ بہت فرق آؤندا ہے۔

=== جنگلی جیون ===
دنیا دے ستاراں زیادہ-وودھ دیساں وچوں اک، چین دنیا دے دو پرمکھ جیوک-کھیتراں وچوں اک وونرآرکٹک اتے ہندومالیا وچّ آؤندا ہے۔ وونرآرکٹک وچّ پائے جان والے جیو ہن گھوڈے، اوٹھ، ٹپیر اتے زیبرا۔ ہندومالیا کھیتر دیاں پرجاتیاں ہن تیندوا بلی، بمبو چوہا، ٹریگھو اتے کئی طرحاں دے باندر اتے بانر قدرتی پھیلاء کرکے دوواں کھیتراں وچّ پائے جاندے ہن۔ پرسدھ وشال پانڈا، چاڈگ جیاڈرگ دے سیمت کھیتراں وچّ پایا جاندا ہے۔ لپت ہو رہیاں پرجاتیاں سنبندھی وی کئی قانون بنائے گئے ہن۔

چین وچّ کئی طرحاں دے ون ملدے ہن۔ اتر-پوربی اتے اتر-پچھمی کھیتراں وچّ پربتی اتے ٹھنڈے شنکودھاری ون ہن، جو کہ جانوراں دیاں پرجاتیاں جویں موس اتے ایشیائی کالے بھالو دے لگبھگ 120 پرکار دے پنچھیاں دے گھر ہن۔ نم شنکرکھّ وناں دے ہیٹھلے ستھاناں تے بانس دیاں جھاڈیاں پائیاں جاندیاں ہن۔ اپوشنکٹیبدھّ ون، جو مدھ اتے دکھنی چین دی بہلتا نال اپلبدھ ہے، 1,46,000 پرکار دیاں بنسپتیاں دا گھر ہے۔ پر ایہہ چین وچّ پائیاں جان والیاں پرجاتیاں دا اک-چوتھائی ہے۔

=== موسم===
چین وچّ کجھ پرسنگک واتاورن نیم ہن، 1979 دا واتاورن سرکھئن قانون ہے، جو موٹے 'تے امریکی قانون 'تے آدھارت ہے۔ بھاویں کہ نیم بہت سخت ہن، پھر وی آرتھک وکاس دیاں اچھکّ سمداواں دوارا ایہناں دی اندیکھی کیتی جاندی ہے۔ اس قانون دے باراں سالاں بعد کیول اک چینی نگر نے اپنے جل سروتاں نوں صاف رکھن دا یتن کیتا سی۔

چین دے جل سنستھان وبھاگ دے انوسار، لگبھگ 30 کروڈ چینی لوک اسرکھئت پانی پی رہے ہن اتے کئی نگر پانی دی کمی نال جوجھ رہے ہن۔

چین ہور سارے دیشاں دے مقابلے سور پینلاں اتے پون ٹربائناں دا بہت زیادہ اتپادن کردا ہے۔
==حوالے==
{{حوالے}}
==باہرلے جوڑ==
* {{zh icon}} [[Chinese Academy of Sciences]] [http://www.igsnrr.ac.cn/ Institute of Geographical Sciences and Natural Resources]
* {{zh icon}} [http://www.cern.ac.cn/ Chinese Ecosystem Research Network] (CERN)
* {{en icon}} {{zh icon}} [http://www.wdl.org/en/item/4452  Illustrations of Famous Mountains] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210609003336/https://www.wdl.org/en/item/4452/ |date=2021-06-09 }} from 1368-1644

[[گٹھ:چین]]
[[گٹھ:چین دا جغرافیہ]]</text>
      <sha1>ltg2v6hvyl6kyd3po7pscryjoy400dz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ٹرانس ارال ریلوے</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88905</id>
    <revision>
      <id>702206</id>
      <parentid>640217</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T23:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7570" sha1="n1mxozlf6rootl1fwmdrdncntzyqg7u" xml:space="preserve">{{معلومات ٹرین}} [[فائل:Train-to-almaty.jpg|thumb| ٹرانس ارال ریلوے دے راستے وچ سفر کردے ہوئے ٹرین دا اک منظر۔ قازق سٹیپے دے بہت وڈے حصے وچ ریلوے دا بہت وڈا حصہ کٹ جاندا ا‏‏ے۔ ]]

{{ریلوے گیج|1520mm}} براڈ گیج '''ٹرانس ارل ریلوے''' ( '''تاشقند ریلوے کے''' ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) 1906 وچ کنیل تے [[تاشقند]] نو‏‏ں ملانے دے بعد تعمیر کيت‏‏ا گیا سی ، فیر ایہ دونے [[سلطنت روس|روسی سلطنت وچ سن ]] ۔ &lt;ref&gt;Coulibaly, S Deichmann, U et al (2012) Eurasian Cities: New Realities along the Silk Road, World Bank Publications, P26&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Desert &amp; Steppe Conquests: Fortresses and Railways in the Sahara and Kazakhstan|url=http://www.birmingham.ac.uk/schools/historycultures/departments/ironbridge/events/2016/desert-and-steppe-conquests.aspx|website=University of Birmingham|accessdate=29 August 2016|archivedate=17 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181017163041/https://www.birmingham.ac.uk/schools/historycultures/departments/ironbridge/events/2016/desert-and-steppe-conquests.aspx}}&lt;/ref&gt; 20 واں صدی دے پہلے حصے[[یورپی روس|وچ ایہ یورپی روس]] تے [[وسط ایشیا|وسطی ایشیاء دے]] درمیان واحد ریلوے رابطہ سی۔

نويں تعمیر شدہ ریلوے د‏‏ی اک وسیع تفصیل 1910 وچ شائع ہوئی سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|url=http://www.wdl.org/en/item/14407/|title=Afghanistan|last=Hamilton|first=Angus|date=1910|publisher=J.B. Millet Company|series=Oriental series|location=Boston and Tokyo|access-date=2014-11-23|تاريخ-الأرشيف=2014-11-29|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20141129054240/http://www.wdl.org/en/item/14407/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== تعمیرا‏تی تریخ ==
[[فائل:Railway station in Tashkent 1903.jpg|thumb| تاشقند وچ ریلوے اسٹیشن 1903 ]]
1874 دے اوائل وچ اورنبرگ تاشقند لائن تعمیر کرنے دے منصوبے سن ۔ اُتے ، تعمیرا‏تی کم 1900 دے موسم خزاں تک شروع نئيں ہويا سی۔ ریلوے بیک وقت دونے سراں تو‏ں اک مشترکہ جنکشن د‏‏ی طرف تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔ ایہ جنوری 1906 وچ روسی تے یوروپی ریلوے دے موجودہ نیٹ ورک نو‏‏ں ٹرانس کیسپین ریلوے تو‏ں جوڑدے ہوئے کھل گیا۔

یکم جنوری ، 1905 نو‏‏ں ، ساماریا - زلاٹوسٹ لائن دے کنیل - [[اورنبرگ|اورینبرگ]] سیکشن نو‏‏ں تاشقند ریلوے وچ شامل کيت‏‏ا گیا۔

کنیل-تاشقند ریلوے بھر وچ تعمیر کيت‏‏ا جائے گا پہلی لائن سی [[یوریشیائی مسطح میدانی خطہ|میدان]] ، اک واحد، سٹیل راستے تو‏ں قافلاں د‏‏ی طرف تو‏ں استعمال اک بار وچ اک تو‏ں زیادہ رستےآں د‏‏ی جگہ. اس نے قازقستان نو‏‏ں صنعتی جدیدیت تو‏ں تعارف کرایا تے ترکمانستان د‏‏ی دور دراز د‏‏ی گورنر جنرلشپ نو‏‏ں روسی میٹروپول تو‏ں زیادہ مضبوطی تو‏ں بنھ دتا ، جس تو‏ں فوجیاں نو‏‏ں وسطی ایشیاء پہنچایا جا سک‏‏ے تے ماسکو د‏‏ی ٹیکسٹائل ملاں وچ کچی روئی برآمد د‏‏ی جاسک‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Morrison|first=Alexander|title=Railways in Central Asia|url=http://cesmi.info/wp/?p=61|website=CESMI Central Eurasian Scholars &amp; Media Initiative|accessdate=29 August 2016|date=28 March 2012|archivedate=13 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713095427/http://cesmi.info/wp/?p=61}}&lt;/ref&gt;

== معاشی اثر ==
[[فائل:Cotton boll nearly ready for harvest.jpg|thumb| فصل کٹنے دے لئی کپاس دا بولا تقریبا تیار اے ]]
[[امریکی خانہ جنگی|امریکی خانہ جنگی دی]] وجہ تو‏ں ، 1860 د‏‏ی دہائی وچ روئی د‏‏ی قیمت وچ اضافہ ہويا ، جو اس خطے وچ اک تیزی تو‏ں اہ‏م اجناس د‏ی حیثیت اختیار کر گیا ، حالانکہ اس د‏ی کاشت سوویت دور دے مقابلے وچ بوہت گھٹ پیمانے اُتے سی۔ روئی دے کاروبار د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں ریلوے سڑکاں تعمیر ہوئیاں۔ طویل مدتی وچ اک روئی د‏‏ی اک اک کھیت د‏‏ی ترقی [[ترکستان|ترکمانستان]] نو‏‏ں مغربی سائبیریا تو‏ں کھانے د‏‏ی درآمد اُتے منحصر کردے گی ، تے جدو‏ں [[پہلی جنگ عظیم|پہلی جنگ عظیم شروع]] ہوئی سی تاں ترکستان - سائبیریا ریلوے پہلے ہی منصوبہ بنیا ہویا سی۔
&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (January 2019)&quot;&gt;حوالہ د‏‏ی ضرورت&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

== انقلاب دے بعد دا دور ==
[[انقلاب روس|انقلاب]] دے بعد اتمان دوتوف د‏‏ی کمان وچ [[کازاک|کازاکاں]] نےلائن نو‏‏ں بلاک کر دتی تھا. خوراک د‏‏ی فراہمی تو‏ں وکھ کر دتا، تے جبری وجہ تو‏ں خود نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی قابل نئيں [[کپاس]] کاشت، [[روسی ترکستان]] اک شدید قحط دا تجربہ. ٹرانس ارال دے عارضی طور اُتے ہونے والے نقصان نے وی تاشقند سوویت [[ماسکو]] تو‏ں [[بالشویک پارٹی|بالشویک]] قبضے دے فورا. بعد خود مختاری د‏‏ی اجازت دتی جس دے نتیجے وچ [[بسماچی تحریک|کوکند قتل عام]] جداں مظالم ہوئے ، جس وچ 5000 تو‏ں 14،000 افراد ہلاک ہوئے۔

== راسته ==
قطار وچ کئی قابل ذکر شہراں تو‏ں گزردا [[قازقستان]] سمیت [[ارال، قازقستان|ارال]] ، [[قزل اوردا|کیزیلورڈا]] ، [[ترکستان (شہر)|ترکستان]] ، تے [[شیمکنت|شمکنت]] . ایہ آریس نو‏‏ں ترکستان - سائبیریا ریلوے لائن تو‏ں [[الماندی]] ، مشرقی قازقستان تے جنوبی [[سائبیریا]] د‏‏ی طرف جوڑدا ا‏‏ے۔

== ایہ وی دیکھو ==

* [[ترکستان سائبیریا ریلوے]]
* [[ٹرانس کیسپین ریلوے]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

== ادب ==

* ہوپکیرک ، پیٹر ، (1984) ''مشرق نو‏‏ں بھڑکانا : لینن دا ایشیاء وچ اک سلطنت دا خواب'' ، 252 پی پی ، لندن: جان مرے
[[گٹھ:تاشقند]]
[[گٹھ:1906ء وچ بننے والی ریلوے لائناں]]
[[گٹھ:ازبکستان وچ ریل آوا جائی]]
[[گٹھ:قازقستان وچ ریلوے لائناں]]
[[گٹھ:روس وچ ریلوے لائناں]]
[[گٹھ:ازبکستان]]</text>
      <sha1>n1mxozlf6rootl1fwmdrdncntzyqg7u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وولگا تجارتی رستہ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89103</id>
    <revision>
      <id>702203</id>
      <parentid>558097</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T23:07:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22434" sha1="8e4kxx7izih549kikmojushmx776m8d" xml:space="preserve">[[فائل:Volok by Roerich.jpg|thumb| نکولس روریچ : ''اک پورٹیج دے ذریعے'' (1915)]]
ماں [[قرون وسطی]] ، '''وولگا تجارتی راسپہ''' [[شمالی یورپ]] تے نال شمال مغربی روس کو[[بحیرہ قزوین|بحیرہ کیسپیئن]] تے '''[[ساسانی سلطنت]]''' دے نال [[دریائے وولگا|وولگا دریا]] دے '''زریعے''' جوڑدا تھا.&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.iranicaonline.org/articles/commerce-iii|title=COMMERCE iii. Parthian and Sasanian periods – Encyclopaedia Iranica|website=www.iranicaonline.org|accessdate=2019-08-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=Revolutionizing a World : From Small States to Universalism in the Pre-Islamic near East.|last=Squitieri, Andrea, author.|date=2018-02-15|publisher=UCL Press|isbn=978-1-911576-64-8|location=|pages=171|oclc=1050964552}}&lt;/ref&gt; روس نے ایہ راستہ بحیرہ کیسپین دے جنوبی ساحل اُتے [[اسلام د‏‏ی تریخ|مسلم ملکاں دے]] نال تجارت دے لئی کدی کدی [[بغداد]] تک داخل ہوک‏ے استعمال [[بغداد|کيت‏‏ا]] ۔ طاقتور [[وولگا بلغاریہ|وولگا بلغاراں]] (اج دے [[بلقان]] بلغاریہ دے کزن) نے اک [[خانہ بدوش|نیم خانہ بدوش]] کنفیڈریشن تشکیل دتی تے وولگا دریا دے ذریعے روس دے [[وائی کنگ|وائکنگ]] ' عوام اسکینڈینیویا (سویڈن ، ڈنمارک، ناروے) تے جنوبی [[بازنطینی سلطنت]] (مشرقی رومی سلطنت) دے نال تجارت د‏‏ی &lt;ref name=&quot;Bulgar {{!}} people&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.britannica.com/topic/Bulgar|title=Bulgar {{!}} people|website=Encyclopedia Britannica|language=en|accessdate=2019-08-10}}&lt;/ref&gt; ہور ایہ کہ ، اج کل [[ماسکو|ماسکو دے]] مشرق وچ ، دو شہراں بلغار تے سوور دے نال ، وولگا بلغاریہ ، روسیاں تے کھل بیچنے والے یوگریائیاں دے نال تجارت کردا سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=The conversion of Scandinavia : Vikings, merchants, and missionaries in the remaking of Northern Europe|last=Winroth, Anders, author.|date=2014-01-07|publisher=|isbn=978-0-300-20553-4|location=|pages=96|oclc=857879342}}&lt;/ref&gt; شطرنج دا تعارف فارس تے عربی سرزمین تو‏ں کیسپین-وولگا تجارتی رستےآں دے ذریعے پرانے روس وچ ہويا سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.nejca.co.uk/history_of_chess.html|title=History of Chess|website=www.nejca.co.uk|accessdate=2019-10-13|تاريخ-الأرشيف=2016-04-14|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20160414170608/http://www.nejca.co.uk/history_of_chess.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

یہ راستہ [[دریائے دنیپر|ڈنپر]] ٹریڈ روٹ دے نال بیک وقت کم کردا سی ، جسنو‏ں ورنگیان تو‏ں یونانیاں تک تجارتی روٹ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، تے 11 واں صدی وچ اس د‏ی اہمیت ختم ہوگئی۔

== اسٹیبلشمنٹ ==
[[فائل:S. V. Ivanov. Trade negotiations in the country of Eastern Slavs. Pictures of Russian history. (1909).jpg|thumb| روس دے نال غلام ''تجارت کردے نيں: مشرقی سلاو کیمپ وچ تجارت'' از سرجی ایوانوف (1913)]]
وولگا تجارتی راستہ ورانگیان (وائکنگز) نے قائم کيت‏‏ا سی جو نويں صدی دے اوائل وچ شمال مغربی روس وچ آباد سن ۔ انہاں نے دریائے وولخوف تو‏ں {{تحویل|10|km|0|abbr=on}} جنوب وچ جھیل لادوگا دے مونہہ اُتے ، لادوگا نامی اک بستی قائم کيتی۔ &lt;ref name=&quot;Brondsted&quot;&gt;Brøndsted (1965), pp. 64–65&lt;/ref&gt; آثار قدیمہ دے شواہد تو‏ں ایہ معلوم ہُندا اے کہ اٹھويں صدی دے آخر وچ وولگا تجارتی راستے اُتے روس د‏‏ی تجارت د‏‏ی سرگرمیاں ني‏‏‏‏ں۔ یورپ وچ عربی سککاں د‏‏ی قدیم ترین تے سب تو‏ں امیر لبھدا اج دے روس، خاص طور اُتے نال نال د‏‏ی سرزمین اُتے دریافت کيت‏‏ا گیا [[دریائے وولگا|وولگا]] وچ ، تیمیروف دے ضلع وچ [[یاروسلاول]] . [[سینٹ پیٹرز برگ|سینٹ پیٹرزبرگ دے]] نیڑے پیٹرگوف دے پاس پائے جانے والے سکےآں دا اک ذخیرہ ، [[عربی زبان|عربی]] ، [[ترک زباناں|ترک]] (غالبا خزر) رنک ، [[یونانی زبان|یونانی]] تے [[قدیم نورس|اولڈ نورس]] رنک وچ ویہہ سکےآں اُتے مشتمل اے ، جو مجموعی طور اُتے نصف تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ انہاں سکےآں وچ [[ساسانی سلطنت|ساسانی]] ، [[عرب قوم|عرب]] ، تے عربو- ساساند [[درہم|درہم شامل نيں]] ، جنہاں وچو‏ں تازہ ترین تریخ 804–805 د‏‏ی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;Noonan (1987–1991), pp. 213–219.&lt;/ref&gt; مشرقی یوروپ وچ عربی سکےآں د‏‏ی وڈی کھوجاں دا جائزہ لینے دے بعد ، ویلنٹین ینین نے ایہ نتیجہ اخذ کيت‏‏ا کہ ابتدائی روس دا ابتدائی مالیا‏تی نظام افریقہ وچ ابتدائی قسم دے درہم د‏‏ی بنیاد اُتے سی۔ &lt;ref&gt;''Денежно-весовые системы русского средневековья: домонгольский период'', 1956&lt;/ref&gt; ہور برآں ، اوکا تے اپر وولگا علاقےآں وچ ایرانی لیسٹر ویئر نو‏‏ں پہلے ہی دریافت کيت‏‏ا گیا سی (ہور واضح طور اُتے ، ایہ [[روستوف]] ، [[یاروسلاول|یاروسول]] ، سوزدال ، [[تویر|ٹور]] ، [[ماسکو]] تے [[ریازان|ریاضان]] وچ پھیلا ہويا اے )۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=Muqarnas : an annual on the visual culture of the islamic world. Volume 16|date=1999|publisher=E.J. Brill|others=Necipoğlu, Gülru.|isbn=9004114823|location=Leiden|pages=102|oclc=44157164}}&lt;/ref&gt;

== فنکشننگ ==
الدیجبرگ تو‏ں ، روس دریائے ولخوف تو‏ں [[ویلیکی نووگورود|نوگوروڈ]] ، فیر جھیل الیمان تے ہور دریائے لواٹ دے کنارے جاسکدے سن ۔ اک بندرگاہ اُتے 3 کلومیٹر دے نیڑے اپنی کشتیاں لے ک‏ے اوہ وولگا دے ائاز تک پہنچ جاندے۔ تاجر فر ، شہد تے غلاماں نو‏‏ں فینیش تے پرمین قبیلے دے زیر قبضہ [[وولگا بلغاریہ|والگیا بلگاراں دی]] سرزمین تک [[وولگا بلغاریہ|لے جاندے]] ۔ اوتھ‏ے تو‏ں ، اوہ وولگا دے راستے تو‏ں ، [[خذر|خزر خاگانیٹ تک جاندے رہے]] ، جس دا راجگڑھ ایٹل بحر کیسپین دے ساحل اُتے اک مصروف بندرگاہ سی۔ اتیل تو‏ں ، روس دے سوداگ‏‏ر بغداد جانے والے قافلے دے رستےآں وچ شامل ہونے دے لئی سمندر پار ہُندے۔ &lt;ref name=&quot;Brondsted&quot;&gt;Brøndsted (1965), pp. 64–65&lt;/ref&gt; نويں تے دسويں صدی وچ ایہ دریا روسیاں ، [[خذر|خزاراں]] تے وولگا بلگاراں دے وچکار اک اہ‏م تجارتی راستہ سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ رسالہ|title=Suzdalia's eastern trade in the century before the Mongol conquest}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.historyonthenet.com/vikings-as-traders|title=Vikings as Traders|date=2014-06-08|website=History|language=en-US|accessdate=2019-08-10}}&lt;/ref&gt; اس دے اتھ نال وولگا دریا ن وولگا بلغاریہ نال تعلق رکھنے والے تاجراں نو‏‏ں [[اسکینڈینیویا]] تے جنوبی [[بازنطینی سلطنت]] دے لوکاں دے نال نال روسیاں تے یوگریناں تو‏ں جوڑدا۔

[[فائل:Varangian routes.png|thumb| نقشہ وچ اہ‏م ورانجین تجارتی راستے دکھائے جارہے نيں: وولگا تجارتی راستہ (سرخ رنگ وچ ) تے ورنگی تو‏ں یونانیاں تک (جامنی رنگ وچ ) تجارتی راستہ ۔ سنتری وچ دکھائے گئے اٹھويں گیارہويں صدی دے دوسرے تجارتی راستے۔]]

885–886, دے لگ بھگ ، [[ابن خردابہ]] نے روس دے تاجراں دے بارے وچ لکھیا جو شمالی یورپ تے شمال مغربی روس تو‏ں بغداد دے لئی سامان لاندے سن :
 {{Centered pull quote|[وہ] بیور د‏‏ی کھل لاندے نيں ، '' [[ثاقلیبہ]] '' دے دور تو‏ں کالے لومڑی تے تلواراں دے گولیاں نو‏‏ں بحر روم یعنی [[بحیرہ اسود]] تک پہنچیا دیندے ني‏‏‏‏ں۔ روم دا حکمران [یعنی ، [[بازنطینی سلطنت]] انہاں وچو‏ں دسواں حصہ لیندا ا‏‏ے۔ جے اوہ چاہن تاں ، اوہ '' Tnys '' دریا [یعنی ، [[[Tanais]]]] ، [[یونانی زبان| یونانی]] دے ناں [[ڈان دریائے (روس)| ڈان دریائے]]]] اُتے جاندے نيں ، '' یتیل '' [یعنی ، آئیٹل ، وولگا دا قدیم نام] ، یا '' ٹن '' [جس د‏‏ی شناخت مختلف طور اُتے ڈان یا [[سیورسکی ڈونیٹس]] دے ناں تو‏ں کيتی گئی اے ) ، '' ثقلیبہ '' دا دریا ا‏‏ے۔ اوہ خزراں دے شہر [[خاملیج]] دا سفر کردے نيں ، جس دا حکمران انہاں وچو‏ں دسواں حصہ لیندا ا‏‏ے۔ فیر انہاں نے اپنے آپ نو‏‏ں بحر [[جرجن]] [کیسپین بحر] وچ کھڑا کردتا تے اوہ اس دے ساحل وچو‏ں جس اُتے وی چاہن سوار ہوجاندے ني‏‏‏‏ں۔ … کدی کدی ، اوہ اپنا سامان اونٹھ دے ذریعہ جرجان تو‏ں بغداد جاندے ني‏‏‏‏ں۔ '' ثاقب '' غلام انہاں دے لئی ترجمہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا دعوی اے کہ اوہ [[عیسائیت| عیسائی]] نيں تے '' [[جزیہ]] '' ادا کردے ني‏‏‏‏ں۔
&lt;ref name=&quot;Rus&quot;&gt;&quot;Rus.&quot; ''Encyclopaedia of Islam''&lt;/ref&gt;}}

ابن خردابہ دے بیان وچ ، رس نو‏‏ں &quot;اک طرح د‏‏ی ثقلیبا&quot; دے طور اُتے بیان کيت‏‏ا گیا اے ، ایہ اصطلاح عام طور اُتے [[سلاو|سلااں]] د‏‏ی طرف اشارہ کيتی جاندی اے ، تے نارمنسٹ مخالف علماء نے اس حوالے د‏‏ی تشریح [[اسکینڈینیویا|اسکینڈنویاں]]&lt;nowiki/&gt;کی بجائے روس دے سلاو ہونے د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی ا‏‏ے۔ نارمنسٹ اسکالرز د‏‏ی ترجمانی وچ ، ثقلیبہ دا لفظ [[وسطی یورپ|وسطی]] ، [[مشرقی یورپ|مشرقی]] ، تے [[خطۂ بالٹک|شمال مشرقی یورپ]] د‏‏ی تمام صاف ستھری ، گندے ہوئے رنگ دار آبادی اُتے وی کثرت تو‏ں استعمال ہُندا اے ، لہذا ابن خوردہدبیح د‏‏ی بولی ایتھ‏ے مبہم اے (تفصیلات دے لئی رس (لوک) دیکھو) نارمنسٹس تے اینٹین مینارسٹس دے وچکار تنازعہ)

ابن ''خردابہ'' د‏‏ی اس رپورٹ د‏‏ی ترجمانی اُتے وی جدید اسکالرز آپس وچ جھگڑے ہوئے نيں کہ رس نے ''ثاقب'' مترجم نو‏‏ں استعمال کيت‏‏ا ''تھا'' ۔ اینٹی نارمنسٹاں نے اس حوالہ نو‏‏ں اس ثبوت دے طور اُتے سمجھایا کہ روس تے انہاں دے ترجماناں نے اک مشترکہ سلاوکی مادری بولی دا اشتراک کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اُتے ، اس وقت مشرقی یوروپ وچ سلاوک [[زبانِ رابطۂ عامہ|زبان]] سی۔

[[فارسی لوک| فارسی]] جغرافیہ نگار [[ابن روستا]] نے وولگا دے نال بسنے والی روس د‏‏ی جماعتاں دے بارے وچ دسیا:
{{Centered pull quote|وہ اپنے بحری جہازاں نو‏‏ں ۔ '' [[ثقلبیہ]] '' [[سلاو|آس پاس دے سلاواں]]] ، تے [[خزار|خزاراں]] تے [[وولگا بلغاریہ]] اُتے لاندے نيں بیچنے گئے اسیراں نو‏‏ں واپس لیائے … انہاں دے پاس کوئی جائیداد نئيں اے ، گائاں ، یا کھیتاں؛ انہاں دا واحد کاروبار سیبل ، گلہری ، تے ہور فرس وچ تجارت کرنا اے ، تے جو پیسہ انہاں لین دین وچ لیندے نيں اوہ اپنے بیلٹ وچ رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے کپڑ‏ے صاف نيں تے مرد خود نو‏‏ں سونے د‏‏ی چادراں تو‏ں سجاندے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ اپنے غلاماں دے نال چنگا سلوک کردے نيں ، تے اوہ زبردست کپڑ‏ے پہندے نيں کیونجے اوہ وڈی طاقت دے نال تجارت کردے ني‏‏‏‏ں۔
&lt;ref&gt;Brøndsted (1965), p. 268&lt;/ref&gt;}}

921–922 وچ ، [[ابن فضلان]] بغداد تو‏ں [[وولگا بلغاریہ]] بھیجے گئے اک سفارتی وفد دا رکن سی ، تے اس نے والگیا خطے دے روس دے بارے وچ اپنے ذا‏تی مشاہدات دا اک بیان چھڈ دتا ، جس نے اس معاملے وچ معاملات انجام دتے۔ تے غلام [[جوہانس برونسٹڈ]] نے ابن فوڈلان د‏‏ی اس تفسیر د‏‏ی ترجمانی د‏‏ی اے جس تو‏ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ انہاں رس نے ہتھیاراں ، سزاواں ، جہاز د‏‏ی تدفین تے مذہبی قربانیاں تو‏ں متعلق اپنے اسکینڈینیوین دے رواج نو‏‏ں برقرار رکھیا ا‏‏ے۔
&lt;ref name=&quot;Brondsted267&quot;&gt;Brøndsted (1965), p. 267&lt;/ref&gt; ابن فضلان دے بیان وچ روس د‏‏ی تجارت تے تجارت وچ کامیابی دے لئی قربانیاں دینے د‏‏ی تفصیل تو‏ں شامل اے :{{Centered pull quote|اپنے جہازاں نو‏‏ں لنگر انداز کردے ہوئے ، ہر شخص روٹی ، گوشت ، پیاز ، دُدھ ، تے '' نابد '' [ممکنہ طور اُتے بیئر] لے ک‏ے ساحل اُتے جاندا اے ، تے انہاں نو‏‏ں گھیر لیا جاندا اے ، جداں انسان دے جداں چہرے دے نال لکڑی د‏‏ی اک وڈی داغ اُتے لیندے ني‏‏‏‏ں۔ چھوٹی چھوٹی شخصیتاں دے ذریعہ ، تے انہاں دے پِچھے زمین وچ لمبے لمبے۔ ہر شخص وڈے عہدے دے سامنے سجدہ کردا اے تے تلاوت کردا اے: 'اے خداوند ، وچ دور دراز تو‏ں اِنّی لڑکیو‏ں دے نال آیا ہاں ، بہت سیبل فرس (اور جو وی سامان لے ک‏ے جارہیا اے )۔ وچ ہن آپ دے لئی ایہ نذرانہ پیش کر رہیا ہون۔ ' اس دے بعد اوہ اپنا تحفہ پیش کردا اے تے جاری رکھدا اے 'براہ کرم مینو‏ں اک ایسا سوداگ‏‏ر بھیجاں جس دے پاس بہت سارے دینار تے درہیم ہاں تے جو زیادہ سودے وچ بغیر میرے نال تجارت کريں گا۔' فیر اوہ ریٹائر ہوجاندا ا‏‏ے۔ جے ، اس دے بعد ، کاروبار جلدی تو‏ں کم نئيں کردا اے تے بہتر نئيں ہُندا اے ، تاں اوہ ہور تحائف پیش کرنے دے لئی مجسمے وچ واپس آجاندا ا‏‏ے۔ جے نتائج آہستہ آہستہ جاری رہندے نيں ، تاں اوہ نابالغ شخصیتاں نو‏‏ں تحائف پیش کردا اے تے انہاں د‏‏ی شفاعت دا التجا کردا اے ، کہندے نيں ، 'یہ ساڈے رب د‏‏ی بیویاں ، بیٹیاں تے بیٹے ني‏‏‏‏ں۔' فیر اوہ ہر شخص دے سامنے بدلے وچ التجا کردا اے ، تے انہاں تو‏ں التجا کردا اے کہ اوہ اس د‏ی شفاعت کرے تے انہاں دے سامنے خود نو‏‏ں عاجز بنائے۔ اکثر تجارت وچ اضافہ ہُندا اے ، تے اوہ کہندا اے کہ 'میرے پروردگار نے میری ضرورتاں دا تقاضا کيت‏‏ا اے ، تے ہن میرا فرض اے کہ اسنو‏ں بدلہ داں۔' اس دے بعد اوہ بکرےآں یا مویشیاں د‏‏ی قربانی کردا اے ، جس وچو‏ں کچھ وی اوہ خیرات دے طور اُتے ودڈیا ا‏‏ے۔ باقی اوہ مجسماں دے سامنے رکھدا اے ، وڈے تے چھوٹے ، تے جانوراں دے سر جو اوہ کھمبے اُتے لگاندے ني‏‏‏‏ں۔ اندھیرے دے بعد ، یقینا، ، کتے آندے نيں تے بہت کچھ کھا جاندے ني‏‏‏‏ں۔ تے کامیاب تاجر کہندا اے ، 'میرا رب میرے تو‏ں راضی اے ، تے میری پیش کش نو‏‏ں کھا چکيا ا‏‏ے۔
'&lt;ref&gt;Brøndsted (1965), p. 266&lt;/ref&gt;}}

دوسری طرف ، روس مردہ چیف دے لباس تے اپنی خواتین نو‏‏ں زیورات تو‏ں زیادہ بجھ ڈالنے د‏‏ی عادت جداں معاملات وچ غیر ملکی اثر و رسوخ وچ آیا:
&lt;ref name=&quot;Brondsted267&quot; /&gt;{{Centered pull quote|ہر عورت اپنی چھات‏ی اُتے لوہے ، چاندی ، تانبے ، یا سونے دے سائز تے مادہ تو‏ں بنا اک کنٹینر اپنے مرد د‏‏ی دولت اُتے منحصر ہُندی ا‏‏ے۔ کنٹینر تو‏ں منسلک اک انگوٹھی اے جو اس دے چاقو نو‏‏ں لے رہی اے جو اس دے چھات‏ی تو‏ں وی بنھی ہوئی ا‏‏ے۔ اس د‏ی گردن نو‏‏ں گول کرو اوہ سونے یا چاندی دے کڑے پہندی ا‏‏ے۔ جدو‏ں اک شخص 10،000 درہم بنھ لیندا اے تاں اوہ اپنی بیوی نو‏‏ں سونے د‏‏ی اک انگوٹھی بنا دیندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں اس دے پاس 20،000 اے تاں اوہ دو کماندا ا‏‏ے۔ تے اس طرح اس عورت نو‏‏ں ہر 10،000 درہم دے لئی اک نواں رنگ ملدا اے جس تو‏ں اوہ اپنے شوہر نو‏‏ں حاصل کردی اے ، تے اکثر عورت وچ انہاں وچو‏ں بوہت سارے حلقے رہندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے عمدہ زیورات مٹی تو‏ں بنے سبز مالا ني‏‏‏‏ں۔ اوہ انہاں نو‏‏ں روکنے دے لئی کسی حد تک جان گے۔ اک درہم دے لئی اوہ ایسی ہی مالا منگوا لیندے نيں تے اوہ انہاں نو‏‏ں اپنی خواتین دے ہار وچ بنھ دیندے ني‏‏‏‏ں۔
&lt;ref&gt;From ibn Fadlan. Brøndsted (1965), p. 265&lt;/ref&gt;}}

== زوال ==
[[خلافت]] [[خلافت عباسیہ|عباسیہ]] وچ چاندی د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں وولگا تجارتی راستہ 11 واں صدی وچ اپنی اہمیت تو‏ں محروم ہوگیا ، تے اس طرح ، ورنگیاں تو‏ں یونانیاں تک جانے والا تجارتی راستہ ، جو [[دریائے دنیپر|ڈینیپر]] تو‏ں تھلے [[بحیرہ اسود]] تے بازنطینی سلطنت تک جاندا سی ، اُتے زیادہ وزن ودھ گیا۔ &lt;ref&gt;Brøndsted (1965), p. 117&lt;/ref&gt; [[آئس لینڈ|آئس لینڈی کہانی]] ینگوارس ساگا وفرلا سویڈش تو‏ں 1041 دے آس پاس سویڈش تو‏ں شروع د‏‏ی جانے والی کیسپیئن د‏‏ی اک مسانو‏ں بیان کردی اے جو انگور دتی ٹری ٹریولڈ (انگسار وٹفرن نے [[قدیم نورس|نورس]] وچ ) دے ذریعہ پیش کيت‏ی سی ، جو [[سیراسن]] (سرکلینڈ) د‏‏ی سرزمین وچ وولگا تو‏ں تھلے گئی سی۔ ایہ مہم ناکا‏م رہی تے اس دے بعد ، نورٹسمیناں دے ذریعہ [[بحیرہ بالٹک|بالٹک]]&lt;nowiki/&gt;اور کیسپین سمندراں دے درمیان راستہ دوبارہ کھولنے د‏‏ی کوئی کوشش نئيں کيت‏‏ی گئی۔ &lt;ref&gt;Logan (1992), p. 202; Brøndsted (1965), p. 117&lt;/ref&gt;

== نوٹ ==
{{حوالے}}

== حوالے ==

* برونسٹڈ ، جوہانس (1965)۔ ''وائکنگز'' (transl. بذریعہ کالے اسکیوف)۔ پینگوئن کتاباں
* گولڈن ، پی بی (2006) &quot;روس۔&quot; ''[[انسائیکلوپیڈیا الاسلامیہ|انسائیکلوپیڈیا آف اسلام]]'' (برل آن لائن) ایڈز .: پی بیئر مین ، واں۔ بیانکوس ، سی ای بوسورتھ ، ای وین ڈانزیل تے ڈبلیو پی ہینرچس۔ چمک
* لوگان ، ڈونلڈ ایف (1992)۔ ''تریخ وچ وائکنگز'' دوسری ایڈیٹ روٹالج {{آئی ایس بی این|0-415-08396-6}} [[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|آئی ایس بی این]] &amp;nbsp; [[Special:BookSources/0-415-08396-6|0-415-08396-6]]
* نونن ، تھامس شیب (1987–1991)۔ &quot;روس / روس دے مرچنٹس پہلی بار خزاریہ تے بغداد تشریف لائے۔&quot; ''آرکیوم یوریسی میڈی ایوی'' 7 ، پی پی۔ &amp;nbsp; 213 – 219۔
[[گٹھ:روس وچ آبی آوا جائی]]
[[گٹھ:روس د‏‏ی اقتصادی تریخ]]</text>
      <sha1>8e4kxx7izih549kikmojushmx776m8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وینزویلا مظاہرے (2014 – تاحال)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90527</id>
    <revision>
      <id>702204</id>
      <parentid>696875</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T23:23:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="252883" sha1="e8w3eccpnn9wlpltrpl8wdwf8ce05lt" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات خانہ جنگی|title=Venezuelan protests (2014–present)|side2={{Flagicon|Venezuela}} '''[[Government of Venezuela]]'''
* [[Armed Forces of Venezuela|Bolivarian National Armed Forces (FANB)]]
** [[Venezuelan National Guard]]
* [[Bolivarian National Police]]
** Public Order Service
----

'''[[Great Patriotic Pole]]'''&lt;br /&gt;{{small |([[United Socialist Party of Venezuela|PSUV]], [[Communist Party of Venezuela|PCV]], [[People's Electoral Movement (Venezuela)|MEP]], [[Tupamaro (Venezuela)|MRT]] and others)}}&lt;br /&gt;
----
'''Pro-government paramilitaries''' {{small |([[Colectivo (Venezuela)|Colectivos]])}}&lt;br /&gt;
----
'''Pro-government demonstrators'''
* Pro-government students|arrests={{flatlist|
* 3,689 {{small|(2014)}}
* 410 {{small|(2015)}}
* 2,732 {{small|(2016)}}&lt;ref name=&quot;FORO2016arrest&quot;&gt;{{cite web|title=Reporte sobre la represióndel Estado Venezolano Año 2016|url=https://www.scribd.com/document/336897065/Foro-Penal-registro-2-732-arrestos-politicos-en-2016|publisher=Foro Penal Venezolano|accessdate=9 February 2017|archive-date=10 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010114527/https://www.scribd.com/document/336897065/Foro-Penal-registro-2-732-arrestos-politicos-en-2016|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
* 4,848 {{small|(2017)}}&lt;ref&gt;{{cite news|title=Foro Penal: Van 4848 arrestos durante la represión de las protestas|url=http://www.lapatilla.com/site/2017/07/28/foro-penal-van-4848-arrestos-durante-la-represion-de-las-protestas/|accessdate=29 July 2017|work=[[La Patilla]]|date=28 July 2017|language=es-ES}}&lt;/ref&gt;
* 956 {{small|(2019)}}&lt;ref name=&quot;LPinfo&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2019/jan/29/venezuela-juan-guaido-tarek-saab-investigation|title=Venezuelan attorney general orders Guaidó investigation as crisis deepens|website=The Guardian|accessdate=29 January 2019}}&lt;/ref&gt;
}}|fatalities={{flatlist|
* 43 {{small|(2014)}}&lt;ref name=Faria&gt;{{cite web|last1=Faria|first1=Javier|title=Venezuelan teen dies after being shot at anti-Maduro protest|url=https://www.reuters.com/article/2015/02/25/us-venezuela-protests-idUSKBN0LS29K20150225|website=Reuters|accessdate=26 February 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Usborne&gt;{{cite news|last1=Usborne|first1=David|title=Dissent in Venezuela: Maduro regime looks on borrowed time as rising public anger meets political repression|url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/dissent-in-venezuela-maduro-regime-looks-on-borrowed-time-as-rising-public-anger-meets-political-repression-10070607.html|website=The Independent|accessdate=26 February 2015}}&lt;/ref&gt;
* 1 {{small|(2015)}}&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Neuman|first1=William|title=Police Kill Boy During Protest in Venezuela|url=https://www.nytimes.com/2015/02/25/world/americas/police-kill-boy-during-protest-in-venezuela.html?_r=0|accessdate=25 February 2015|agency=[[نیو یارک ٹائمز]]|date=24 February 2015}}&lt;/ref&gt;
* 12 {{small|(2016)}}&lt;ref name=&quot;2016deaths&quot;&gt;{{plainlist|1=
{{bullet}}{{cite news|last1=Polanco|first1=Anggy|last2=Ramirez|first2=Carlos|title=Two Venezuelan police officers killed in protest|url=https://www.reuters.com/article/us-venezuela-protests-idUSKCN0WV2K3|accessdate=3 April 2016|agency=[[روئٹرز]]|date=29 March 2016}}&lt;br /&gt;
{{bullet}}{{cite news|title=Venezuela Investigating Death of Protester as Unrest Rises |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/venezuela-investigating-death-protester-unrest-rises-39821804 |accessdate=14 June 2016 |agency=[[اے بی سی نیوز]] |date=13 June 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160613201843/http://abcnews.go.com/International/wireStory/venezuela-investigating-death-protester-unrest-rises-39821804 |archivedate=13 June 2016}}&lt;br /&gt;
{{bullet}}{{cite news|title=Extraoficial: Tres fallecidos habrían dejado saqueos en Cumaná|url=http://www.lapatilla.com/site/2016/06/14/extraoficial-tres-fallecidos-habrian-dejado-saqueos-en-cumana/|accessdate=14 June 2016|agency=[[La Patilla]]|date=14 June 2016}}&lt;br /&gt;
{{bullet}}{{cite news|title=Con multitudinarias marchas, oposición venezolana presionó a Maduro para que reactive referendo|url=http://www.ambito.com/860181-con-multitudinarias-marchas-oposicion-venezolana-presiono-a-maduro-para-que-reactive-referendo|accessdate=27 October 2016|work=[[Ámbito Financiero]]|date=26 October 2016}}
{{bullet}}{{cite news|last1=Ramirez|first1=Maria|last2=Polanco|first2=Anggy|title=Troops, vigilantes patrol after Venezuela unrest, three dead|url=https://www.yahoo.com/news/troops-vigilantes-guard-streets-venezuela-unrest-152046462--business.html|accessdate=20 December 2016|work=[[روئٹرز]]|date=19 December 2016}}
}}&lt;/ref&gt;
* 164 {{small|(2017)}}&lt;ref name=&quot;RUNRUN&quot;&gt;{{cite news|title=INFOGRAFÍA {{!}} FOTOS, INFOGRAFÍA Y MAPA &amp;#124; Venezuela: 6.729 protestas y 157 fallecidos desde el 1 de abril de 2017|url=https://www.observatoriodeconflictos.org.ve/destacado/venezuela-6-729-protestas-y-157-fallecidos-desde-el-1-de-abril-de-2017|accessdate=24 May 2017|work=[[Runrunes]]|date=23 May 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FINALbbc&quot;&gt;{{cite news|title=Venezuela soldier held over queue killing|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-42537345|accessdate=2 January 2018|work=[[بی بی سی نیوز]]|date=1 January 2018}}&lt;/ref&gt;
* 13 {{small|(2018)}}&lt;ref&gt;{{cite news|title=Ola de saqueos estremece a Venezuela, van 107 casos en once días|url=https://www.lapatilla.com/site/2018/01/12/ola-de-saqueos-estremece-a-venezuela-van-107-casos-en-once-dias/|accessdate=13 January 2018|work=[[La Patilla]]|date=12 January 2018|language=es-ES}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Mariana Zuniga, Caracas |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/01/15/several-dead-operation-arrest-rogue-venezuela-pilot-oscar-perez/ |title=Several dead in operation to arrest rogue Venezuela pilot Óscar Pérez |publisher=Telegraph.co.uk |date=2018-01-15 |accessdate=2018-07-06}}&lt;/ref&gt;
* 43 {{small|(2019)}}&lt;ref name=&quot;LPinfo&quot;&gt;{{cite news |title=Brutal represión del régimen de Maduro ha dejado 43 asesinados y 956 detenciones arbitrarias desde el #21Ene |url=https://www.lapatilla.com/2019/01/29/brutal-represion-del-regimen-de-maduro-ha-dejado-43-asesinados-y-956-detenciones-arbitrarias-desde-el-21ene/ |accessdate=29 January 2019 |work=[[La Patilla]] |date=29 January 2019 |language=es-ES}}&lt;/ref&gt;
}}|injuries={{flatlist|
* 5,285 {{small|(2014)}}&lt;ref name= SVCOconflict&gt;{{cite web | title =Conflictividad social en Venezuela en marzo de 2014 | trans-title = Social conflict in Venezuela in March 2014 | language = es | archivedate = 13 April 2014 | url = http://www.observatoriodeconflictos.org.ve/tendencias-de-la-conflictividad/conflictividad-social-en-venezuela-en-marzo-de-2014 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140413140708/http://www.observatoriodeconflictos.org.ve/tendencias-de-la-conflictividad/conflictividad-social-en-venezuela-en-marzo-de-2014 |publisher=Observatorio Venezolano de Conflictividad Social}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TRIBUNA&gt;{{cite news|title=Venezuela: Paramilitares atacaron 1 de cada 3 protestas|url=http://tribunapr.com/2014/04/09/venezuela-paramilitares-atacaron-1-de-cada-3-protestas.html|accessdate=24 April 2014|newspaper=Tribuna (Puerto Rico)|date=9 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140424070409/http://tribunapr.com/2014/04/09/venezuela-paramilitares-atacaron-1-de-cada-3-protestas.html|archive-date=24 April 2014|url-status=dead|archivedate=24 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140424070409/http://tribunapr.com/2014/04/09/venezuela-paramilitares-atacaron-1-de-cada-3-protestas.html}}&lt;/ref&gt;
* 13,050 {{small|(2017)}}&lt;ref name=&quot;ENmay50&quot;&gt;{{cite news|title=Capriles afirmó que protestas han dejado más de 50 muertos y 13000 heridos|url=http://www.el-nacional.com/noticias/oposicion/capriles-afirmo-que-protestas-han-dejado-mas-muertos-13000-heridos_183143|accessdate=21 May 2017|work=[[El Nacional (Caracas)|El Nacional]]|date=19 May 2017|language=es}}&lt;/ref&gt;
* 228+ {{small|(2019)}}&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Croucher |first1=Shane |title=Venezuela latest: Clashes claim lives as Russia backs Maduro and U.S. &quot;stands ready to support&quot; opposition leader |url=https://www.newsweek.com/venezuela-riots-guaido-maduro-trump-regime-change-1302882 |accessdate=24 January 2019 |work=[[نیوزویک]] |date=24 January 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;
}}|casualties2=|casualties1=|howmany2=Hundreds of thousands of pro-government demonstrators&lt;ref&gt;{{cite news| title = Vargas Llosa to visit Venezuela to back anti-Maduro groups|url= https://www.bbc.com/news/world-latin-america-26844957 | accessdate=12 April 2014|newspaper=News | publisher = BBC|date=1 April 2014}}&lt;/ref&gt;|howmany1=Hundreds of thousands to over 1 million opposition protesters&lt;ref&gt;{{cite news|last = Lopez |first=Linette|title=Why The United States Has Done Nothing About Venezuela | url = http://www.businessinsider.com/why-the-us-wont-touch-venezuela-2014-4 |accessdate= 12 April 2014|newspaper=Business Insider|date = 11 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title = Protesters in Venezuela Press Government| url = https://www.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304834704579401612202743396 | accessdate =12 April 2014|newspaper=The Wall Street Journal|date=23 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title= Venezuelans protest en masse in rival rallies|url= http://www.theborneopost.com/2014/02/24/venezuelans-protest-en-masse-in-rival-rallies/ | accessdate =12 April 2014|newspaper= Borneo Post |date=24 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PAPmillion&quot;&gt;{{cite news|last1=Martín|first1=Karina|title=Despite Government Obstacles, Over a Million Venezuelans March on Caracas|url=https://panampost.com/karina-martin/2016/09/01/despite-government-obstacles-over-a-million-venezuelans-march-on-caracas/|accessdate=2 September 2016|agency=[[PanAm Post]]|date=1 September 2016}}&lt;/ref&gt;
* Tens of thousands of student protesters&lt;ref&gt;{{cite news|title= Venezuela: Tens of thousands march in anti-government protests |url= https://articles.latimes.com/2014/mar/02/world/la-fg-wn-venezuela-protest-marches-caracas-20140302 | accessdate= 12 April 2014| newspaper= The Los Angeles Times|date=2 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name =barefoot&gt;{{cite news|title = Barefoot in Venezuela |url= http://www.newsweek.com/barefoot-venezuela-246637 | accessdate = 17 April 2014| publisher = Reuters | newspaper = Newsweek |date = 17 April 2014}}&lt;/ref&gt;|leadfigures2=[[File:Coat of arms of Venezuela.svg|15px]] '''[[Government of Venezuela]]'''
* President [[نکولاس مادورو]]
* [[Diosdado Cabello]]
* [[Miguel Rodríguez Torres]] (defected)
* [[Elías Jaua]]
* [[Jorge Arreaza]]
* [[Luisa Ortega Díaz]] (defected)|leadfigures1=[[File:Popular Will Logo.gif|25px]] '''[[Popular Will]]'''
* [[Leopoldo López]]
* [[David Smolansky]]
* [[خوآن گوائیڈو]]
----
[[File:Vente Venezuela.png|25px]] '''[[Vente Venezuela]]'''
* [[María Corina Machado]]
----
'''[[Movimiento Estudiantil (Venezuela)|Movimiento Estudiantil]]'''
* [[Juan Requesens]]
* [[Rafaela Requesens]]
----
[[File:Emblema Primero Justicia.svg|25px]] '''[[Justice First]]'''
* [[Henrique Capriles]]
----
'''[[Fearless People's Alliance]]'''
* [[Antonio Ledezma]]
----
'''Others'''
* [[Lilian Tintori]]
----
'''National Equilibrium'''
* [[Óscar Alberto Pérez|Óscar Pérez]] {{KIA}}
----
'''Constitutionalist officials'''
* [[Luisa Ortega Díaz]] (2017-)|side1='''[[Democratic Unity Roundtable|Venezuelan opposition]]'''&lt;br /&gt;{{small |([[Popular Will|VP]], [[Justice First|PF]], [[A New Era|UNT]], [[Democratic Action (Venezuela)|AD]], [[COPEI]] and others)}}
----
* '''[[Movimiento Estudiantil (Venezuela)|Movimiento Estudiantil]]'''&lt;br /&gt;{{small|(Student opposition organization)}}
----
'''Resistencia'''&lt;br /&gt;{{small|(built street barricades called &quot;guarimbas&quot;)}}&lt;br /&gt;
'''National Equilibrium''' &lt;small&gt;(2017–18)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
----
'''Anti-government protesters'''
* Anti-government students
----
* Constitutionalists
** Military and police units loyal to [[Constitution of Venezuela|1999 Constitution]]
*** Brigade 21
** Dissenting officials|partof=the [[crisis in Venezuela]]|result=|status=Ongoing|methods=|goals=|coordinates=|place=Venezuela, worldwide|date=12 February 2014 – ''ongoing''&lt;br /&gt;({{Age in years, months, weeks and days | year1= 2014 | month1 = 2| day1=12}})|caption={{collapsible list
|title=&lt;center&gt;{{small|Images from top to bottom and from left to right:}}&lt;/center&gt;
|1=&lt;center&gt;{{flatlist|{{small|Opposition march in [[کاراکاس]] on 12 February 2014, Protesters perched on a statue of [[سائمن بولیور]] in May 2014, A woman wearing a banner reading ''Never Forget'' on the first anniversary of protests on 12 February 2015, Millions marching in Caracas on 26 October 2016, The [[Mother of All Marches]] on 19 April 2017.}}
}}
&lt;/center&gt;
}}|image={{Photomontage
| photo1a = 2014 Venezuelan Protests (12F).jpg
| photo1b = 
| photo1c = 
| photo1d =
| photo1e = 
| photo2a = Protesters Bolivar Statue.jpg
| photo2b = Liberty 12 February 2015 Venezuelan protest (cropped).jpg
| photo2c = 
| photo2d =
| photo2e =
| photo3a = Venezuela protest 26 October (size diff).jpg
| photo3b = Mother of All Marches - Holding Flag.jpg
| photo3c =
| photo3d =
| photo3e =
| photo4a =
| photo4b = 
| photo4c =
| photo4d =
| photo4e =
| photo5a = 
| photo5b = 
| photo5c =
| photo5d =
| photo5e = 
| photo6a = 
| photo6b = 
| photo6c =
| photo6d =
| photo6e =
| photo7a = 
| photo7b = 
| photo7c =
| photo7d =
| photo7e =
| position = center
| size = 300
| spacing = 2
| color =
| border = 2
| color_border =
}}|image_size=350px}} سن 2014 وچ ، [[وینیزویلا|وینزویلا]] وچ مظاہرےآں ، سیاسی مظاہرےآں تے شہری بغاوت دا اک سلسلہ ملک دے اعلیٰ سطح اُتے شہری تشدد ، [[افراط زر]] ، تے بنیادی سامان تے خدمات د‏‏ی دائمی قلت د‏‏ی وجہ تو‏ں شروع ہويا۔&lt;ref&gt;{{cite news|title=Venezuela Inflation Hits 16-Year High as Shortages Rise|url=https://www.bloomberg.com/news/2013-11-07/venezuela-inflation-hits-16-year-high-as-shortages-rise.html|accessdate=16 February 2014|newspaper=Bloomberg|date=7 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Venezuela's Maduro says 2013 annual inflation was 56.2 pct|url=https://www.reuters.com/article/2013/12/30/venezuela-inflation-annual-idUSL2N0K90V020131230|accessdate=19 January 2014|newspaper=Reuters|date=30 December 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2016/05/venezuela-is-falling-apart/481755/|title=Venezuela Is Falling Apart|last=Toro|first=Moisés Naím, Francisco|date=2016-05-12|website=The Atlantic|language=en-US|accessdate=2019-03-03}}&lt;/ref&gt; انہاں بدتر حالات دے بارے وچ وضاحتاں مختلف ہُندیاں نيں &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.truthdig.com/articles/why-venezuela-reporting-is-so-bad/|title=How Biased Western Reportage Has Harmed Venezuela|website=Truthdig: Expert Reporting, Current News, Provocative Columnists|accessdate=2019-03-03}}&lt;/ref&gt; جس اُتے قیمتاں اُتے سخت قابو &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2092rank.html|title=Inflation rate (consumer prices)|website=[[کتاب حقائق عالم]]|accessdate=26 February 2014|archivedate=17 May 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200517061323/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2092rank.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;economist.com2&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.economist.com/node/21526365|accessdate=23 February 2014|title=Venezuela's economy: Medieval policies|work=[[دی اکنامسٹ]]}}&lt;/ref&gt; تے طویل مدتی ، وسیع تر [[سیاسی بدعنوانی|سیاسی بدعنوانی دے]] نتیجے وچ بنیادی سرکاری خدمات د‏‏ی کم فنڈنگ دا الزام عائد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.jacobinmag.com/2017/07/venezuela-maduro-helicopter-attack-psuv-extractivism-oil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190302110257/https://www.jacobinmag.com/2017/07/venezuela-maduro-helicopter-attack-psuv-extractivism-oil|archivedate=2019-03-02|title=Being Honest About Venezuela|date=2019-03-02|accessdate=2019-03-03}}&lt;/ref&gt; جنوری وچ اداکارہ تے سابق مس وینزویلا [[مونیکا اسپیر|مینیکا سپیئر دے]] قتل دے بعد جنوری وچ مظاہرے ہوئے ، &lt;ref name=&quot;MostDangerous&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;WhatTheHeck&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.businessweek.com/articles/2014-02-18/what-the-heck-is-going-on-in-venezuela-could-the-maduro-regime-fall|title=What the Heck Is Going on in Venezuela? (Could the Maduro Regime Fall?)|publisher=Business week|date=18 February 2014|accessdate=21 February 2014}}&lt;/ref&gt; [[سان کریستوبال، تاچیرا|سن کرسٹبل]] وچ یونیورسٹی دے اک کیمپس وچ فروری دے اک طالب علم &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.msn.com/en-us/news/world/these-countries-have-the-fastest-shrinking-populations-in-the-world/ss-AAHQgjP?li=BBnbcA1#image=21|title=These countries have the fastest-shrinking populations in the world|website=www.msn.com|accessdate=2019-10-02}}&lt;/ref&gt; عصمت دری د‏‏ی کوشش دے بعد فروری وچ سن 2014 ء دے مظاہرے اس واقعے دے نال شروع ہوئے۔ اس دے نتیجے وچ طلباء دے مظاہرین د‏‏ی گرفتاریاں تے انہاں دے قتل نے پڑوسی شہراں تک انہاں د‏‏ی توسیع تے اپوزیشن رہنماواں د‏‏ی شمولیت نو‏‏ں فروغ دتا۔ &lt;ref name=&quot;AttemptedRape2&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.csmonitor.com/World/Latest-News-Wires/2014/0222/Did-attempted-rape-ignite-Venezuela-s-national-protests|title=Did attempted rape ignite Venezuela's national protests?|author=Sequera, Vivia|newspaper=The Christian Science Monitor|agency=Associated Press|date=22 February 2014|accessdate=24 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-26477526|title=San Cristobal: The birthplace of Venezuela's protests|website=BBC News|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt; اس سال دے ابتدائی مہینےآں وچ مظاہرین تے سرکاری فوج دے وچکار وڈے مظاہرےآں تے پرتشدد جھڑپاں د‏‏ی خصوصیت رہی سی جس دے نتیجے وچ تقریبا 4 4،000 گرفتاریاں تے 43 افراد د‏‏ی موت واقع ہوئی سی ، بشمول حکومت دے حامی تے مخالفین دونے۔ &lt;ref&gt;&quot;A total of 42 people, both supporters and opponents of the government, have died in the protest-related violence which followed.&quot; [https://www.bbc.com/news/world-latin-america-27715622 &quot;Venezuela: Leopoldo Lopez must stand trial, judge rules&quot;] by [[برطانوی نشریات‏‏ی ادارہ]] News.&lt;/ref&gt; 2014 دے اختتام تے 2015 تک ، مسلسل قلت تے تیل د‏‏ی کم قیمتاں دے باعث نويں سرے تو‏ں احتجاج شروع ہويا۔ &lt;ref name=&quot;SVCOprotest22&quot;&gt;{{cite news|title=En 2014 se registraron 9.286 protestas, cifra inédita en Venezuela|url=http://www.lapatilla.com/site/2015/01/19/en-2014-se-registraron-9-286-protestas-cifra-inedita-en-venezuela/|accessdate=25 January 2015|agency=La Patilla|date=19 January 2015}}&lt;/ref&gt;

سن 2016 تک وینزویلا دے پارلیمانی انتخابات تے 2016 دے ریفرنڈم دے آس پاس ہونے والے واقعات دے بعد ہونے والے تنازعہ دے بعد احتجاج ہويا۔ یکم ستمبر 2016 نو‏‏ں ، مظاہرےآں دا سب تو‏ں وڈا مظاہرہ ہويا ، جس وچ 10 لکھ تو‏ں زیادہ وینزویلاین ، یا پوری قوم د‏‏ی 3٪ تو‏ں زیادہ افراد [[نکولاس مادورو|صدر مادورو دے]] خلاف دوبارہ انتخاب دے مطالبے دے لئی جمع ہوئے گئياں ، اس پروگرام نو‏‏ں &quot;سب تو‏ں وڈا مظاہرے&quot; دے طور اُتے بیان کيتا گیا۔ وینزویلا د‏‏ی تریخ &quot;۔ 21 اکتوبر 2016 نو‏‏ں حکومت کیت‏‏ی طرف جھکاؤ والی قومی انتخابی کونسل (سی این ای) دے ذریعے ریفرنڈم د‏‏ی معطلی دے بعد ، اپوزیشن نے اک ہور احتجاج دا اہتمام کيتا جو 26 اکتوبر 2016 نو‏‏ں کيتا گیا سی ، جس وچ وینزویلا دے 12 لکھ تو‏ں زیادہ افراد شریک سن ۔ &lt;ref name=&quot;AMBITO2&quot;&gt;{{cite news|title=Con multitudinarias marchas, oposición venezolana presionó a Maduro para que reactive referendo|url=http://www.ambito.com/860181-con-multitudinarias-marchas-oposicion-venezolana-presiono-a-maduro-para-que-reactive-referendo|accessdate=27 October 2016|work=[[Ámbito Financiero]]|date=26 October 2016}}&lt;/ref&gt; سنہ 2016 دے آخر وچ کچھ سب تو‏ں وڈے مظاہرےآں دے بعد ، اپوزیشن تے حکومت دے درمیان ویٹیکن د‏‏ی ثالثی تو‏ں گل گل د‏‏ی کوشش کيتی گئی سی تے بالآخر جنوری 2017 وچ ناکا‏م ہوگئی۔ &lt;ref name=&quot;LAHT19jan20172&quot;&gt;{{cite news|title=Latin American Herald Tribune – After Venezuela Government Fails to Honor Commitments, Vatican Pulls Out of Dialogue It Sponsored|url=http://www.laht.com/article.asp?ArticleId=2429464&amp;CategoryId=10717|accessdate=20 January 2017|work=[[Latin American Herald Tribune]]|date=19 January 2017|archivedate=25 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210225211616/http://www.laht.com/article.asp?ArticleId=2429464&amp;CategoryId=10717}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|newspaper=[[ڈوئچے ویلے]]|title=Venezuela's opposition walks away from Vatican-backed talks|url=http://www.dw.com/en/venezuelas-opposition-walks-away-from-vatican-backed-talks/a-36672319|accessdate=9 December 2016|date=7 December 2016}}&lt;/ref&gt; حکومت دے حامی سپریم ٹریبیونل آف جسٹس آف وینزویلا دے اختیارات سنبھالنے د‏‏ی کوشش دے دوران ، جدو‏ں وینزویلا دے حامی سپریم ٹریبونل نے حزب اختلاف د‏‏ی زیرقیادت قومی اسمبلی دے اختیارات سنبھالنے د‏‏ی کوشش کيتی تے احتجاج مسترد کردتا گیا ، اُتے اس اقدام نو‏‏ں الٹا دتا گیا ، تب تک 2017 دے پہلے مہینےآں وچ وینزویلا دا آئینی بحران پیدا ہونے تک مظاہرےآں اُتے اکتفا کم ہويا۔ کچھ دن بعد ، مظاہرے &quot;2014 وچ بدامنی د‏‏ی لہر دے بعد سب تو‏ں زیادہ متحرک&quot; بن گئے۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Venezuela accused of ‘self-coup’ after Supreme Court shuts down National Assembly|url=http://www.buenosairesherald.com/article/225180/venezuela-accused-of-%E2%80%98selfcoup%E2%80%99-after-supreme-court-shuts-down-national-assembly|accessdate=1 April 2017|work=[[Buenos Aires Herald]]|date=31 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Venezuela’s Descent Into Dictatorship|url=https://www.nytimes.com/2017/03/31/opinion/venezuelas-descent-into-dictatorship.html?_r=0|accessdate=1 April 2017|work=The New York Times|date=31 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.skynews.com.au/news/world/sthamerica/2017/04/01/venezuela-clashes--self-inflicted-coup---oas.html|title=Venezuela clashes 'self-inflicted coup': OAS|accessdate=1 April 2017|publisher=[[Sky News Australia]]|date=1 April 2017|archivedate=25 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210225042527/https://www.skynews.com.au/news/world/sthamerica/2017/04/01/venezuela-clashes--self-inflicted-coup---oas.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ABC17grown2&quot;&gt;{{cite news|last1=Goodman|first1=Joshua|title=Venezuela's Maduro blasts foe for chemical attack comments|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/venezuelas-maduro-blasts-foe-chemical-attack-comments-46695565|accessdate=10 April 2017|work=[[اے بی سی نیوز]]|agency=[[Associated Press]]|date=9 April 2017|language=en}}&lt;/ref&gt;

وینزویلا دے 2017 ء دے مظاہرےآں دے دوران ، 25 لکھ تو‏ں لے ک‏ے 60 لکھ مظاہرین وچ شامل تمام مظاہرےآں د‏‏ی ماں ۔ قومی اسمبلی د‏‏ی جانب تو‏ں مئی 2018 دے صدارتی انتخابات نو‏‏ں کالعدم قرار دینے تے [[خوآن گوائیڈو|جان گائڈے نو‏‏ں]] قائم مقام صدر قرار دینے دے بعد ، جنوری دے شروع وچ ہی 2019 دے احتجاج دا آغاز ہويا ، جس دے نتیجے وچ صدارتی بحران پیدا ہويا ۔ مظاہرےآں ، [[دھرنا|دھرنے]] تے [[بھکھ ہڑتال|بھکھ ہڑتالاں]] اُتے مشتمل اکثریت احتجاج پرامن رہیا اے ، &lt;ref name=&quot;SVCOprotestINFO2&quot;&gt;{{cite news|title=Protestas aumentan 278% en primer semestre 2014|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/07/17/protestas-aumentan-278-en-primer-semestre-2014/|accessdate=17 July 2014|agency=La Patilla|date=17 July 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Universitarios del Táchira levantaron la huelga de hambre|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/140715/universitarios-del-tachira-levantaron-la-huelga-de-hambre|accessdate=16 July 2014|agency=El Universal|date=15 July 2014}}&lt;/ref&gt; اگرچہ مظاہرین دے چھوٹے گروہ سرکاری املاک ، جداں عوامی عمارتاں تے عوامی آوا جائی اُتے حملےآں دے ذمہ دار ني‏‏‏‏ں۔ گورمباس نامی ڈب کيتی گئی ، سڑک اُتے لگائے جانے والے ''رستےآں کی'' رکاوٹاں کھڑی کرنا ، 2014 وچ احتجاج د‏‏ی اک متنازعہ شکل سی۔ &lt;ref name=&quot;BBCStreetblockades&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Street blockades divide opinion in Venezuela|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-26366809|publisher=BBC.com|accessdate=8 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cawthorne2&quot;&gt;{{cite news|last1=Cawthorne|first1=Andrew|last2=Ore|first2=Diego|title=Chilean is first foreign fatality in Venezuela unrest|url=https://www.reuters.com/article/2014/03/11/us-venezuela-protests-idUSBREA291IU20140311|work=Reuters|accessdate=23 July 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CEPR&quot;&gt;{{حوالہ ویب|last=Johnston|first=Jake|title=Venezuela: Who Are They and How Did They Die?|url=http://www.cepr.net/index.php/blogs/the-americas-blog/venezuela-who-are-they-and-how-did-they-die-new|publisher=[[Center for Economic and Policy Research]]|accessdate=23 July 2014|archivedate=23 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150323152844/http://www.cepr.net/index.php/blogs/the-americas-blog/venezuela-who-are-they-and-how-did-they-die-new}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Sanchez|first=Nora|title=Murió mujer en una barricada en Mérida|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/protestas-en-venezuela/140310/murio-mujer-en-una-barricada-en-merida|newspaper=El Universal|accessdate=6 April 2014}}&lt;/ref&gt;اگرچہ ابتدائی طور اُتے مظاہرے بنیادی طور اُتے متوسط تے اعلیٰ طبقے دے ذریعہ کیتے گئے سن ، &lt;ref name=&quot;Neuman12&quot;&gt;{{cite news|last1=Neuman|first1=William|title=Slum Dwellers in Caracas Ask, What Protests?|url=https://www.nytimes.com/2014/03/01/world/americas/slum-dwellers-in-caracas-ask-what-protests.html?_r=0|newspaper=[[نیو یارک ٹائمز]]|accessdate=6 June 2014}}&lt;/ref&gt; وینزویلا وچ صورتحال بگڑدے ہی نچلے طبقے د‏‏ی وینزویلاین جلدی تو‏ں شامل ہوگئی۔ [[نکولاس مادورو|نیکولس مادورو]] د‏‏ی حکومت نے احتجاج نو‏‏ں غیر جمہوری [[مسلح بغاوت|بغاوت]] د‏‏ی کوشش قرار دتا&lt;ref name=&quot;Kurmanaev2&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Kurmanaev|first1=Anatoly|last2=Pons|first2=Corina|title=Venezuela Protests Drive Poor to Maduro as Death Toll Mounts|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-03-13/middle-class-protesting-venezuela-shortages-drive-poor-to-maduro.html|magazine=[[Bloomberg Businessweek]]|accessdate=6 June 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Edition.cnn.com2&quot;&gt;{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2013/11/20/world/americas/venezuela-economy-decree-powers/|title=Decree powers widen Venezuelan president's economic war|work=CNN|date=20 November 2013|accessdate=21 February 2014}}&lt;/ref&gt; &quot; [[فسطائیت|فاشسٹ]] &quot; حزب اختلاف دے رہنماواں تے [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی طرف نال کیندی گئی]] ۔ &lt;ref name=&quot;GUARD16may20162&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2016/may/19/venezuela-unrest-nicolas-maduro-protests|title=President says Venezuela won't be next to fall, but he may not have a choice|date=19 May 2016|work=the Guardian|agency=''[[دی گارڈین]]''|last1=Watts|first1=Jonathan|accessdate=26 May 2016}}&lt;/ref&gt; [[سرمایہ داری نظام|سرمایہ دارانہ نظام]] تے اس د‏ی حکومت اُتے &quot;معاشی جنگ&quot; دے نتیجے وچ افراط زر د‏‏ی شرح تے سامان د‏‏ی کمی نو‏‏ں پیدا کرنے دے لئی قیاس آرائی دا الزام لگانا۔ &lt;ref name=&quot;NYTmaduro&quot;&gt;Nicolas Maduro. 1 April 2014. [https://www.nytimes.com/2014/04/02/opinion/venezuela-a-call-for-peace.html?_r=0 Venezuela: A Call for Peace]. ''The New York Times.'' Retrieved: 3 April 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Edition.cnn.com&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://edition.cnn.com/2013/11/20/world/americas/venezuela-economy-decree-powers/|title=Decree powers widen Venezuelan president's economic war|website=CNN|date=20 November 2013|accessdate=21 February 2014}}&lt;/ref&gt; اگرچہ ماڈورو ، جو سابق [[اتحاد صنعتی|ٹریڈ یونین]] رہنما نيں ، دا کہنا اے کہ اوہ پرامن احتجاج د‏‏ی حمایت کردے نيں ، &lt;ref name=&quot;comision&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.el-nacional.com/politica/Maduro-pedira-AN-comision-verdad_0_361164009.html|title=Maduro pedirá a la AN una &quot;comisión de la verdad|publisher=El-Nacional|date=23 February 2014|accessdate=17 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140727081013/http://www.el-nacional.com/politica/Maduro-pedira-AN-comision-verdad_0_361164009.html|archivedate=27 July 2014}}&lt;/ref&gt; وینزویلا د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں مظاہرےآں تو‏ں نمٹنے دے لئی وسیع پیمانے اُتے مذمت کيتی گئی ا‏‏ے۔ [[تنظیم برائے بین الاقوامی عفو عام|ایمنسٹی انٹرنیشنل]] &lt;ref name=&quot;AIabuses2&quot;&gt;{{cite news|title=Amnesty Reports Dozens of Venezuela Torture Accounts|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-04-01/amnesty-reports-dozens-of-venezuela-torture-accounts.html|accessdate=13 April 2014|newspaper=Bloomberg}}&lt;/ref&gt; تے [[نگہبان حقوق انسانی|ہیومن رائٹس واچ]] ، &lt;ref name=&quot;HRWpfp&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Punished for Protesting|url=https://www.hrw.org/sites/default/files/reports/venezuela0514_reportcover_web.pdf|publisher=Human Rights Watch|accessdate=6 May 2014|archivedate=13 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140513223338/http://www.hrw.org/sites/default/files/reports/venezuela0514_reportcover_web.pdf}}&lt;/ref&gt; ورگی تنظیماں دے مطابق ، [[اقوام متحدہ]] جداں تنظیماں دے مطابق ، وینزویلا دے حکا‏م مبینہ طور اُتے ربڑ دے چھراں تے آنسو گیس دے استعمال تو‏ں گرفتار مظاہرین اُتے براہ راست گولہ بارود دے استعمال تے تشدد دا واقعہ پیش آئے [[نگہبان حقوق انسانی|نيں]] ۔ &lt;ref name=&quot;UN22oct&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Venezuela: UN rights chief calls for immediate release of opposition leader, politicians|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=49120#.VEc4WZPF8Q5|website=United Nations|accessdate=22 October 2014}}&lt;/ref&gt; نے وینزویلا د‏‏ی حکومت اُتے [[سیاسی قیدی|سیاسی طور اُتے حوصلہ افزائی د‏‏ی جانے والی]] گرفتاریاں دا الزام عائد کيتا اے ، خاص طور اُتے چاکاؤ دے سابق میئر تے پاپولر ول دے رہنما ، لیوپولڈو لوپیز ، جنہاں نے حکومت دے &quot;مجرم کاری&quot; دے خلاف احتجاج کرنے دے لئی انہاں دے خلاف قتل تے تشدد اُتے اکسانے دے متنازعہ الزامات دا استعمال کيتا ا‏‏ے۔ اختلاف رائے تاں۔ &quot; &lt;ref name=&quot;NYTlopez2&quot;&gt;{{cite news|last=Lopez|first=Leopoldo|title=Venezuela's Failing State|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2014/03/26/opinion/venezuelas-failing-state.html?hp&amp;rref=opinion&amp;_r=0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reuters_arrests2&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2014/03/20/us-venezuela-protests-idUSBREA2J02Y20140320|title=Venezuela arrests one opposition mayor, jails another}}&lt;/ref&gt; احتجاج دے دوران پیش آنے والے ہور تنازعات وچ میڈیا سنسر شپ تے حکومت نواز عسکریت پسند گروپاں دے ذریعہ تشدد وی شامل اے جنہاں نو‏ں ''کولیٹوس'' کہیا جاندا ا‏‏ے۔

27 ستمبر 2018 نو‏‏ں ، ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی حکومت نے وینزویلا د‏‏ی حکومت وچ افراد اُتے نويں پابندیاں دا اعلان کيتا۔ انہاں وچ میڈورو د‏‏ی اہلیہ سیلیا فلورز ، نائب صدر ڈلیسی روڈریگ ، وزیر مواصلات جارج روڈریگ تے وزیر دفاع ولادی میر پادرینو شامل سن ۔ &lt;ref&gt;[https://www.voanews.com/a/us-venezuela-relations/4587657.html Trump: Venezuelan Socialist President Easily Toppled]&lt;/ref&gt; 27 ستمبر 2018 نو‏‏ں ، [[اقوام متحدہ د‏‏ی انسانی حقوق کونسل]] نے وینزویلا وچ انسانی حقوق د‏‏ی پامالیاں تو‏ں متعلق پہلی بار اک قرار داد منظور کيتی۔ &lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/americas/venezuela Venezuela]&lt;/ref&gt; لاطینی امریکا دے 11 ملکاں نے [[میکسیکو]] ، کینیڈا تے ارجنٹائن سمیت اس قرار داد د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ &lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/news/2018/09/27/venezuela-landmark-un-rights-council-resolution Venezuela: Landmark UN Rights Council Resolution]&lt;/ref&gt; 23 جنوری 2019 نو‏‏ں ، ''ایل ٹیمپو'' نے احتجاجی گنت‏ی دا انکشاف کيتا ، جس وچ 2013 تو‏ں وینزویلا وچ 50،000 تو‏ں زیادہ رجسٹرڈ مظاہرے ہوئے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.eltiempo.com/mundo/venezuela/50-000-protestas-en-la-era-maduro-en-venezuela-317896&amp;usg=AOvVaw1q6rSYQQIMPIoQAv4aROma|title=En Venezuela se han dado cerca de 50.000 protestas en la era Maduro|website=El Tiempo|language=Spanish|accessdate=23 January 2019}}&lt;/ref&gt;
{{Crisis in Bolivarian Venezuela}}

== پس منظر ==

=== بولیواریائی انقلاب ===
وینزویلا وچ برساں تو‏ں سجے بازو د‏‏ی حکومتاں دا اک سلسلہ چل رہیا سی۔ 1992 وچ ، [[ہوگو چاویز|ہیوگو شاویز]] نے انقلابی بولیوین موومنٹ 200 دے ناں تو‏ں اک گروپ تشکیل دتا جس دا مقصد حکومت سنبھالنا سی ، تے بغاوت د‏‏ی کوشش کيتی گئی تھی&lt;ref name=&quot;Uppsala2&quot;&gt;[[Uppsala Conflict Data Program]] Conflict Encyclopedia, Venezuela, War and Minor Conflict, In depth, Hugo Chávez and the 1992 coup attempt, http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=167&amp;regionSelect=5-Southern_Americas# {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140115040925/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=167&amp;regionSelect=5-Southern_Americas |date=2014-01-15 }}&lt;/ref&gt; ۔ &lt;ref name=&quot;Uppsala&quot;&gt;[[Uppsala Conflict Data Program]] Conflict Encyclopedia, Venezuela, War and Minor Conflict, In depth, Hugo Chávez and the 1992 coup attempt, http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=167&amp;regionSelect=5-Southern_Americas# {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140115040925/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=167&amp;regionSelect=5-Southern_Americas |date=2014-01-15 }}&lt;/ref&gt; بعد وچ ، جدو‏ں شاویز جیل وچ سی تاں اک ہور بغاوت کيتی گئی۔ بغاوت د‏‏ی دونے کوششاں ناکا‏م ہوئیاں تے لڑائی دے نتیجے وچ تقریبا 143 -300 افراد ہلاک ہوئے۔ چاویز نے صدر رافیل کالڈیرہ تو‏ں معافی لینے دے بعد ، بعد وچ انتخابات وچ حصہ لینے دا فیصلہ کيتا تے پنجويں جمہوریہ (ایم وی آر) پارٹی دے لئی تحریک تشکیل دی۔ انہاں نے 1998 وچ وینزویلا دے صدارتی انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی ۔ شاویز دے ذریعہ شروع د‏‏ی جانے والی تبدیلیاں دا ناں بولیوین انقلاب رکھیا گیا۔
[[فائل:Operemm-2.jpg|سجے|thumb|250x250px| سن 2010 وچ مرحوم صدر [[ہوگو چاویز|ہیوگو شاویز]] ۔ ]]
[[امریکا مخالف|امریکا دے مخالف]] سیاست دان ، چاویز ، جنہاں نے خود نو‏‏ں جمہوری سوشلسٹ قرار دتا ، نے معاشرتی اصلاحات دا سلسلہ شروع کيتا ، جس دا مقصد زندگی دے معیار نو‏‏ں بہتر بنانا ا‏‏ے۔ [[عالمی بنک|ورلڈ بینک دے]] مطابق ، چاویز دے معاشرتی اقدامات نے 1998 وچ [[غربت]] نو‏‏ں تقریبا 49 فیصد تو‏ں کم کرکے تقریبا 25 فیصد کردتا۔ 1999 تو‏ں 2012 تک ، اقوام متحدہ دے اقتصادی کمیشن برائے لاطینی امریکا تے کیریبین (ECLAC) ، ظاہر کردا اے کہ وینزویلا نے خطے وچ غربت وچ کمی د‏‏ی دوسری اعلیٰ شرح حاصل کيتی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Social Panorama of Latin America 2013|url=http://www.eclac.org/cgi-bin/getProd.asp?xml=/publicaciones/xml/8/51768/P51768.xml&amp;xsl=/tpl-i/p9f.xsl&amp;base=/tpl-i/top-bottom.xslt|publisher=[[ECLAC]]|accessdate=24 April 2014|date=March 2014}}&lt;/ref&gt; عالمی بینک نے ایہ وی واضح کيتا کہ وینزویلا د‏‏ی معیشت 2012 دے بعد تو‏ں تیل د‏‏ی قیمتاں وچ ہونے والی تبدیلیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں &quot;انتہائی کمزور&quot; اے &quot;ملک د‏‏ی برآمدات دا 96٪ تے اس د‏ی مالی آمدنی دا نصف حصہ تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر اُتے انحصار کردا ا‏‏ے۔ شاویز دے اقتدار سنبھالنے تو‏ں اک سال پہلے 1998 وچ ، تیل وینزویلا د‏‏ی برآمدات دا صرف 77 فیصد سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Venezuela Overview|url=http://www.worldbank.org/en/country/venezuela/overview|publisher=World Bank|accessdate=13 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Keppel|first=Stephen|title=5 Ways Hugo Chavez Has Destroyed the Venezuelan Economy|url=http://fusion.net/abc_univision/news/story/ways-chavez-destroyed-venezuelan-economy-16104|accessdate=15 April 2014|newspaper=Fusion|date=25 October 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140919223723/http://fusion.net/abc_univision/news/story/ways-chavez-destroyed-venezuelan-economy-16104|archivedate=19 September 2014}}&lt;/ref&gt;چاویز حکومت دے تحت ، 1999 تو‏ں 2011 تک ، ماہانہ افراط زر د‏‏ی شرح عالمی معیار دے مقابلے وچ زیادہ سی ، لیکن 1991 تو‏ں 1998 تک اس تو‏ں کم سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=1980&amp;ey=2014&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=299&amp;s=PCPI%2CPCPIPCH&amp;grp=0&amp;a=&amp;pr1.x=55&amp;pr1.y=5|title=Report for Selected Countries and Subjects|publisher=|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;

جب شاویز عہدے اُتے سن ، انہاں د‏‏ی حکومت اُتے [[بدعنوانی]] ، ذا‏تی مفادات دے لئی معیشت دے ناجائز استعمال ، پروپیگنڈا ، فوج د‏‏ی وفاداری خریدنے ، منشیات دے کاروبار وچ ملوث عہدیداراں ، کولمبیا د‏‏ی انقلابی مسلح افواج جداں دہشت گرداں د‏‏ی مدد کرنے ، دھمکیاں دینے دا الزام عائد کيتا گیا سی۔ میڈیا ، تے اس دے شہریاں تو‏ں انسانی حقوق د‏‏ی پامالی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=Religious freedom in the world|last=Marshall|first=edited by Paul A.|publisher=Rowman &amp; Littlefield Publishers|year=2008|isbn=978-0-7425-6213-4|location=Lanham, Md.|pages=423, 424}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Treasury Targets Venezuelan Government Officials Supporting the FARC|url=http://www.treasury.gov/press-center/press-releases/Pages/hp1132.aspx|website=Press Release|publisher=United States Department of Treasury|accessdate=5 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Treasury Targets Hizballah in Venezuela|url=http://www.treasury.gov/press-center/press-releases/pages/hp1036.aspx|website=Press Release|publisher=United State Department of Treasury|accessdate=5 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CATOcorruption&quot;&gt;{{حوالہ ویب|last=Coronel|first=Gustavo|title=The Corruption of Democracy in Venezuela|url=http://www.cato.org/publications/commentary/corruption-democracy-venezuela|publisher=Cato Institute|accessdate=18 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WorldReport&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=World Report 2012: Venezuela|url=https://www.hrw.org/world-report-2012/world-report-2012-venezuela|publisher=The Human Rights Watch|accessdate=14 April 2012}}&lt;/ref&gt; 2002 وچ سرکاری قیمتاں اُتے قابو پایا گیا جس دا مقصد ابتدائی طور اُتے بنیادی سامان د‏‏ی قیمتاں وچ کمی لیانا سی جس تو‏ں افراط زر تے بنیادی سامان د‏‏ی قلت جداں معاشی مسائل پیدا ہوگئے سن ۔ &lt;ref name=&quot;qz.com2&quot;&gt;{{cite news|title=Venezuela’s black market rate for US dollars just jumped by almost 40%|url=http://qz.com/192395/venezuelas-black-market-rate-for-us-dollars-just-jumped-by-almost-40/#/h/56869,3/|accessdate=27 March 2014|newspaper=Quartz|date=26 March 2014}}&lt;/ref&gt; چاویز د‏‏ی انتظامیہ دے تحت قتل د‏‏ی شرح وی انہاں دے عہدے دے دوران وینزویلا نو‏‏ں دنیا دے متشدد ترین ملکاں وچ شامل کرنے دے دوران چار گنیاہوگئی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Rueda|first=Manuel|title=How Did Venezuela Become So Violent?|url=http://fusion.net/leadership/story/venezuela-violent-iraq-365361|publisher=Fusion|accessdate=10 January 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140110235719/http://fusion.net/leadership/story/venezuela-violent-iraq-365361|archivedate=10 January 2014}}&lt;/ref&gt;

5 مارچ 2013 نو‏‏ں ، شاویز [[سرطان (عارضہ)|کینسر د‏‏ی وجہ تو‏ں چل]] بسے تے [[نکولاس مادورو|نیکولس مادورو]] ، جو اس وقت نائب صدر سن ، نے شاویز د‏‏ی جگہ سنبھالی&lt;ref&gt;{{cite news|title=Venezuelan President Hugo Chavez dies|url=http://www.cnn.com/2013/03/05/world/americas/venezuela-chavez-main/|accessdate=13 April 2014|newspaper=CNN}}&lt;/ref&gt;۔ سال 2013 تے سال 2014 تک ، شورش زدہ معیشت ، بڑھدے ہوئے جرائم تے بدعنوانی دے بارے وچ تشویش ودھدتی گئی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں حکومت مخالف مظاہرے شروع ہوگئے۔

=== 2014 دے پہلے مظاہرے ===
[[فائل:PROTEST REASONS sign.jpg|کھبے|thumb| مظاہرین نے دستخط کردے ہوئے کہیا ، &quot;ميں احتجاج کیو‏ں کردا ہاں؟ عدم تحفظ ، قلت ، ناانصافی ، جبر ، دھوکہ دہی۔ میرے مستقب‏‏ل دے لئی۔ &quot;]]
وینزویلا وچ تشدد دے خلاف مظاہرے جنوری 2014 وچ شروع ہوئے ، &lt;ref name=&quot;MostDangerous&quot;/&gt; تے جاری رہے ، جدو‏ں سابق صدارتی امیدوار ہنریک کیپریلز نے صدر مادورو دا ہتھ ہلا دتا۔ &lt;ref name=&quot;WhatTheHeck&quot;/&gt; اس &quot;اشارہ … نے انہاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے اپوزیشن لیڈر لیوپولڈو لوپیز مینڈوزا نو‏‏ں سب تو‏ں اگے لے جانے وچ مدد کيت‏ی&quot;۔ ایسوسی ایٹ پریس دے مطابق ، وینزویلا دے راجگڑھ کاراکاس وچ مظاہرے شروع ہونے تو‏ں ٹھیک پہلے ، مغربی سرحدی ریاست [[تاچیرا]]&lt;nowiki/&gt;کے [[سان کریستوبال، تاچیرا|سین کرسٹوبیل]] وچ یونیورسٹی دے اک کیمپس وچ اک نوجوان طالبہ دے نال عصمت دری د‏‏ی کوشش کيتی گئی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں طلباء دے احتجاج مشتعل ہوگئے۔ &quot;صدر نکولس مادورو تے انہاں دے پیش رو مرحوم [[ہوگو چاویز|ہیوگو شاویز]] دے ماتحت سلامتی وچ بگاڑ دے بارے وچ دیرینہ شکایات۔ لیکن انہاں دے ابتدائی احتجاج اُتے پولیس نے سخت ردعمل دا اظہار کيتا ، جس وچ متعدد طلباء نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا تے مبینہ طور اُتے انہاں دے نال بدسلوکی کيتی گئی ، تے نال ہی انہاں د‏‏ی رہائی دا مطالبہ کرنے دے لئی وی مظاہرے کیتے گئے &quot;۔ انہاں مظاہرےآں وچ توسیع ، غیر طلباء د‏‏ی طرف راغب ہونے تے ہور نظربندیاں پیدا کرنے دا باعث بنی۔ آخر کار ، دوسرے طلباء وی شامل ہوئے گئے ، تے احتجاج کاراکاس تے ہور شہراں وچ پھیل گیا ، اپوزیشن رہنماواں نے اس وچ حصہ لیا۔ &lt;ref name=&quot;AttemptedRape3&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.csmonitor.com/World/Latest-News-Wires/2014/0222/Did-attempted-rape-ignite-Venezuela-s-national-protests|title=Did attempted rape ignite Venezuela's national protests?|author=Sequera, Vivia|newspaper=The Christian Science Monitor|agency=Associated Press|date=22 February 2014|accessdate=24 February 2014}}&lt;/ref&gt;

لیپولڈو لاپیز ، جو حکومت کیت‏‏ی مخالفت کيتی اک اہ‏م شخصیت نيں ، نے اس دے فورا بعد ہی مظاہرےآں دا آغاز کيتا۔&lt;ref&gt;{{cite news|last=López|first=Virginia|title=Venezuelans on streets again as protest leader awaits trial|url=https://www.theguardian.com/world/2014/feb/22/venezuelans-streets-protest-leader|accessdate=22 February 2014|newspaper=The Guardian|date=22 February 2014}}&lt;/ref&gt; 2002 وچ وینزویلا دے بغاوت د‏‏ی کوششاں تو‏ں متعلق واقعات دے دوران ، لوپیز نے &quot;شاویز دے خلاف عوامی مظاہرےآں دا آغاز کيتا تے انہاں نے شاویز دے وزیر داخلہ ، رامین روڈریگ چیچن نو‏‏ں شہری د‏‏ی گرفتاری وچ مرکزی کردار ادا کيتا ، حالانکہ بعد وچ انہاں نے خود نو‏‏ں اس واقعے تو‏ں دور رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی .&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Peralta, Eyder|date=20 February 2013|url=https://www.npr.org/blogs/thetwo-way/2014/02/20/280207441/5-things-to-know-about-venezuelas-protest-leader|title=5 Things To Know About Venezuela's Protest Leader|publisher=NPR|accessdate=23 February 2014}}&lt;/ref&gt;

=== بدعنوانی ===
[[فائل:TI Corruption score Venezuela.png|کھبے|thumb|400x400px| بدعنوانی دے [[اشاریہ ادراک بدعنوانی|تصورات انڈیکس دے]] مطابق بدعنوانی دا سکور (100 = انتہائی صاف؛ 0 = انتہائی کرپٹ)۔ &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''ماخذ:''' [http://www.transparency.org/research/cpi/cpi_2000 ٹرانسپیرنسی انٹرنیشنل] ]]
گیلپ دے 2014 وچ سروے وچ ، وینزویلا دے تقریبا 75٪ لوکاں دا خیال اے کہ انہاں د‏‏ی حکومت وچ بدعنوانی پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;GALLUPven&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Venezuelans Saw Political Instability Before Protests|url=http://www.gallup.com/poll/167663/venezuelans-saw-political-instability-protests.aspx|publisher=Gallup|accessdate=18 March 2014}}&lt;/ref&gt; لیپولڈو لوپیز نے کہیا اے کہ ، &quot;ہم اک بہت ہی کرپٹ آمرانہ حکومت دا مقابلہ ک‏ر رہ‏ے نيں جو کنٹرول برقرار رکھنے دے لئی تمام طاقت ، تمام رقم ، تمام میڈیا ، تمام قوانین ، تے تمام عدالدی نظام نو‏‏ں استعمال کردی ا‏‏ے۔&quot; &lt;ref&gt;{{cite news|last=Murphy|first=Peter|title=Venezuela protest leader says seeks Maduro's exit, not coup|url=https://www.reuters.com/article/2014/02/12/us-venezuela-opposition-lopez-idUSBREA1B1UJ20140212|accessdate=13 March 2014|newspaper=Reuters|date=12 February 2014}}&lt;/ref&gt;

وینزویلا وچ بدعنوانی نو‏‏ں [[اشاریہ ادراک بدعنوانی|عالمی معیار دے اعتبار]] تو‏ں اُچا مقام حاصل ا‏‏ے۔ کرپشن نو‏‏ں قابل اعتماد طریقے تو‏ں پیمائش کرنا مشکل اے ، لیکن اک معروف اقدام [[اشاریہ ادراک بدعنوانی|کرپشن پرسیسیس انڈیکس اے ]] ، جو سالانہ برلن وچ مقیم اک غیر سرکاری تنظیم ، [[شفافیت بین الاقوامی|ٹرانسپیرنسی انٹرنیشنل]] (ٹی این آئی) دے ذریعہ تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ 1995 وچ ٹی این آئی دے سروے وچ وینزویلا دا سب تو‏ں زیادہ کرپٹ ملک رہیا اے ، جدو‏ں تو‏ں انہاں نے 1995 وچ آغاز کيتا سی ، جو اس سال 41 وچو‏ں 38 ويں نمبر اُتے اے &lt;ref&gt;''[[شفافیت بین الاقوامی]]'', 15 July 1995, [http://www.transparency.org/content/download/2915/18031/file/cpi1995.pdf 1995 TI Corruption Index]&lt;/ref&gt; تے اس دے بعد دے سالاں وچ انتہائی خراب کارکردگی دا مظاہرہ کيتا گیا۔ مثال دے طور اُتے ، 2008 وچ ، ایہ 2008 وچ 180 ملکاں وچو‏ں 158 واں سی ، [[ہیٹی|ہیٹی دے]] سوا امریکا وچ سب تو‏ں زیادہ خرابی ، 2012 وچ ، ایہ [[برونڈی]] ، [[چاڈ]] ، تے چاٹ تو‏ں باندھدے ہوئے ، انڈیکس دے 10 بدعنوان ملکاں وچو‏ں اک سی۔ [[ہیٹی]] 176 وچو‏ں 165 ويں مقام پر۔ ٹی این آئی د‏‏ی رائے عامہ دے اعدادوشمار وچ کہیا گیا اے کہ زیادہ تر وینزویلا دا خیال اے کہ بدعنوانی دے خلاف حکومت کیت‏‏ی کوشش ناکا‏م اے ، بدعنوانی وچ اضافہ ہويا اے تے عدالدی نظام ، پارلیمنٹ ، مقننہ تے پولیس جداں سرکاری ادارے سب تو‏ں زیادہ کرپٹ ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=GLOBAL CORRUPTION BAROMETER 2010/11|url=http://www.transparency.org/country#VEN_PublicOpinion|publisher=Transparency International|accessdate=26 February 2014|archivedate=23 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230523141507/https://www.transparency.org/country/#VEN_PublicOpinion}}&lt;/ref&gt; ٹی این آئی دے مطابق ، وینزویلا اس وقت دنیا دا 18 واں بدعنوان ترین ملک اے (177 وچو‏ں 160) تے اس دے عدالدی نظام نو‏‏ں دنیا دا سب تو‏ں کرپٹ سمجھیا گیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=CORRUPTION BY COUNTRY / TERRITORY: VENEZUELA|url=http://www.transparency.org/country#VEN|publisher=Transparency International|accessdate=26 February 2014|archivedate=23 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230523141507/https://www.transparency.org/country/#VEN}}&lt;/ref&gt;

اس دے علاوہ [[عالمی انصاف منصوبہ|ورلڈ جسٹس پروجیکٹ]] نے وینزویلا د‏‏ی حکومت نو‏‏ں دنیا بھر وچ 99 ويں نمبر اُتے رکھیا تے اسنو‏ں 2014 دے رول آف لا انڈیکس وچ لاطینی امریکا دے کسی وی ملک د‏‏ی بدترین درجہ دتا۔ رپورٹ وچ کہیا گیا اے ، &quot;وینزویلا اوہ ملک اے جس دا تجزیہ کرنے والے تمام ملکاں د‏‏ی ناقص کارکردگی دا مظاہرہ کيتا گیا اے ، جس وچ پچھلے سال دے سلسلے وچ بوہت سارے شعبےآں د‏‏ی کارکردگی وچ کمی دے رجحانات نو‏‏ں ظاہر کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایگزیکٹو پاور دے بڑھدے ہوئے حراستی تے کمزور پڑتال تے توازن د‏‏ی وجہ تو‏ں حکومت حکومت دے اکاؤنٹ دے حوالے کرنے وچ ملک آخری نمبر اُتے ا‏‏ے۔ &quot; اس رپورٹ وچ ہور کہیا گیا اے کہ &quot;انتظامی ادارےآں نو‏‏ں نااہلی تے شفافیت د‏‏ی کمی دا سامنا کرنا پڑدا اے … تے عدالدی نظام ، اگرچہ نسبتا قابل رسائی ، ودھدی ہوئی سیاسی مداخلت د‏‏ی وجہ تو‏ں کھوئے ہوئے عہدےآں تو‏ں محروم ا‏‏ے۔ تشویش دا اک ہور خطہ اے کہ جرائم تے تشدد وچ اضافہ ، تے بنیادی حقوق د‏‏ی خلاف ورزی ، خاص طور اُتے رائے تے اظہار رائے د‏‏ی آزادی دا حق۔ &quot; &lt;ref name=&quot;WJPcorruption2&quot;&gt;{{cite news|title=Venezuela ocupa último lugar de naciones latinoamericanas analizadas|url=http://www.el-nacional.com/sociedad/Venezuela-ultimo-naciones-latinoamericanas-analizadas_0_368963219.html|accessdate=17 March 2014|newspaper=El Nacional|date=8 March 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140318081621/http://www.el-nacional.com/sociedad/Venezuela-ultimo-naciones-latinoamericanas-analizadas_0_368963219.html|archivedate=18 March 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== معاشی مسائل ===
[[فائل:Marcha hacia el Palacio de Justicia de Maracaibo - Venezuela 16.jpg|کھبے|thumb| حزب اختلاف دے اک مظاہرین نے ایہ کہندے ہوئے اک علامت رکھی اے ، &quot; ''ماں قلت د‏‏ی وجہ تو‏ں احتجاج کردا ہون۔'' ''ہم ایہ کتھے تو‏ں حاصل کرسکدے نيں؟ ''']]
''2013 دے عالمی مصائب انڈیکس اسکور دے مطابق'' ، وینزویلا سب تو‏ں زیادہ [[بدحالی اشاریہ|رنجیدہ انڈیکس]] اسکور دے نال عالمی سطح اُتے پہلے نمبر اُتے رہیا سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Hanke|first=John H.|title=Measuring Misery around the World|url=http://www.cato.org/publications/commentary/measuring-misery-around-world|publisher=The CATO Institute|accessdate=30 April 2014}}&lt;/ref&gt; [[سی آئی اے|سی آئی اے دے]] فراہ‏م کردہ اعداد و شمار دے مطابق ، وینزویلا وچ افراط زر د‏‏ی دوسری شرح (56.20٪) 2013 وچ سی ، صرف [[شامی خانہ جنگی|جنگ زدہ]] [[شام|شام دے]] پِچھے۔ &lt;ref name=&quot;CIAinflation&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=COUNTRY COMPARISON :: INFLATION RATE (CONSUMER PRICES)|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2092rank.html?countryname=Venezuela&amp;countrycode=ve&amp;regionCode=soa&amp;rank=223#ve|publisher=Central Intelligence Agency|accessdate=21 May 2014|archivedate=21 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140521162046/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2092rank.html?countryname=Venezuela&amp;countrycode=ve&amp;regionCode=soa&amp;rank=223#ve}}&lt;/ref&gt; وینزویلا وچ بولیور فوورٹ د‏‏ی رقم د‏‏ی فراہمی وچ وی تیزی تو‏ں اضافہ جاری اے ، جو ممکنہ طور اُتے ہور افراط زر نو‏‏ں ودھانے وچ معاون ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Monetary aggregates rising sharply|url=http://www.eiu.com/industry/article/711546455/monetary-aggregates-rising-sharply/2014-02-17|publisher=Economist Intelligence Unit|accessdate=25 February 2014}}&lt;/ref&gt; وینزویلا د‏‏ی اقتصادی پالیسیاں بشمول سخت قیمتاں اُتے قابو پانا ، دنیا وچ افراط زر د‏‏ی بلند ترین شرح وچو‏ں اک &quot;تیز رفتار ہائپر انفلیشن&quot; دا باعث بنا &lt;ref name=&quot;qz.com3&quot;&gt;{{cite news|title=Venezuela’s black market rate for US dollars just jumped by almost 40%|url=http://qz.com/192395/venezuelas-black-market-rate-for-us-dollars-just-jumped-by-almost-40/#/h/56869,3/|accessdate=27 March 2014|newspaper=Quartz|date=26 March 2014}}&lt;/ref&gt;، تے اس وجہ تو‏ں کھانے پینے تے ہور بنیادی سامان د‏‏ی شدید قلت پیدا ہوگئی۔&lt;ref name=&quot;economist.com3&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.economist.com/node/21526365|accessdate=23 February 2014|title=Venezuela's economy: Medieval policies|work=[[دی اکنامسٹ]]}}&lt;/ref&gt; وینزویلا د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی تشکیل کردہ ایسی پالیسیاں کاروباری ادارےآں نو‏‏ں نقصان پہنچیا رہیاں نيں تے قلت ، لمبی قطاراں تے پرت مار دا باعث بنی ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Venezuela's &quot;economic war&quot;|date=16 November 2013|newspaper=The Economist}}&lt;/ref&gt;
[[File:Common people line for food in Barquisimeto, Venezuela.webm|کھبے|thumb|13 مارچ 2014 نو‏‏ں وینزویلا دے گیٹیئر وچ ٹوائلٹ پیپر خریدنے دے لئی انتظار ک‏ر رہ‏ے لوکاں د‏‏ی لائن۔]]
ہیریٹیج فاؤنڈیشن ، جو امریکا وچ قائم اک قدامت پسندانہ وکالت گروپ اے ، نے وینزویلا نو‏‏ں معاشی آزادی وچ 178 وچو‏ں 175 دا درجہ دتا سی تے اسنو‏ں 2014 [[اشاریہ اقتصادی آزادی|کی معاشی آزادی دے انڈیکس]] رپورٹ وچ &quot;دبے ہوئے&quot; معیشت دے طور اُتے درجہ بند کيتا گیا سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Country Rankings: World &amp; Global Economy Rankings on Economic Freedom|url=http://www.heritage.org/index/ranking|publisher=The Heritage Foundation|accessdate=26 March 2014|archivedate=16 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170916153902/http://www.heritage.org/index/ranking}}&lt;/ref&gt; ڈیٹوس سروے وچ انٹرویو لینے والےآں وچو‏ں نصف تو‏ں زیادہ افراد نے مادورو حکومت نو‏‏ں ملک د‏‏ی موجودہ معاشی صورتحال دا ذمہ دار ٹھہرایا تے زیادہ تر لوکاں دے خیال وچ 2014 دے اگلے 6 مہینےآں وچ ملک د‏‏ی معاشی صورتحال خراب یا بدتر ہوئے گی۔ &lt;ref name=&quot;DATOScaracas2&quot;&gt;{{cite news|title=87% de los venezolanos cree que el Gobierno debe rectificar sus políticas|url=http://diariodecaracas.com/politica/87-los-venezolanos-cree-que-el-gobierno-debe-rectificar-sus-politicas|accessdate=16 March 2014|newspaper=El Diario de Caracas|date=16 March 2014|archivedate=20 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140320063220/http://diariodecaracas.com/politica/87-los-venezolanos-cree-que-el-gobierno-debe-rectificar-sus-politicas}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DatosDATA&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Datos Presentación Clima País_Feb 2014|url=https://www.scribd.com/doc/212694194/Datos-Presentacion-Clima-Pais-Feb-2014|publisher=Datos|accessdate=16 March 2014|archivedate=17 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140317024047/http://www.scribd.com/doc/212694194/Datos-Presentacion-Clima-Pais-Feb-2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Encuesta Datos: 72% cree que las cosas van mal en el país (+Estudio)|url=http://www.venezuelaaldia.com/2014/03/encuesta-datos-72-cree-que-las-cosas-van-mal-en-el-pais-estudio/|accessdate=16 March 2014|newspaper=Venezuela Al Dia|date=16 March 2014}}&lt;/ref&gt;صدر مادورو نے معاشی مشکلات دا الزام انہاں د‏‏ی حکومت دے خلاف چلا‏ئی جانے والی مبینہ &quot;معاشی جنگ&quot; اُتے عائد کيتا ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے ، اس نے سرمایہ داری تے قیاس آرائیاں اُتے الزام عائد کيتا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;Edition.cnn.com&quot;/&gt;
[[فائل:People lines in Venezuela.JPG|کھبے|thumb| 2014 وچ اک سپر مارکیٹ وچ قطار وچ کھڑے خریدار۔]]
فروری 2014 وچ اک ''ایسوسی ایٹڈ پریس کی'' رپورٹ وچ دسیا گیا اے کہ &quot;ملک بھر وچ بیماراں دے لشکراں&quot; نو‏‏ں &quot;صحت د‏‏ی دیکھ بھال دے نظام د‏‏ی طرف تو‏ں نظرانداز کيتا جارہیا اے &quot; ڈاکٹراں دا کہنا اے کہ برساں د‏‏ی خرابی دے بعد اوہ ٹُٹ رہیا ا‏‏ے۔ ڈاکٹراں دا کہنا سی کہ &quot;یہ جاننا ناممکن سی کہ&quot; کِنے افراد د‏‏ی موت ہوئے چک‏ی اے ، تے حکومت اِنّی تعداد نئيں رکھدی ، جس طرح اس نے 2010 دے بعد تو‏ں صحت دے اعدادوشمار شائع نئيں کیتے ني‏‏‏‏ں۔ &quot; وزیر صحت اسابیل اتوریا نے اے پی نو‏‏ں انٹرویو دینے تو‏ں انکار کردتا ، جدو‏ں کہ نائب وزیر صحت ، نمینی گٹیرز نے ، &quot;سرکاری ٹی وی اُتے انکار کيتا کہ ایہ نظام بحران دا شکار ا‏‏ے۔&quot; &lt;ref&gt;{{cite news|title=Doctors say Venezuela's health care in collapse|url=http://bigstory.ap.org/article/doctors-say-venezuelas-health-care-collapse|accessdate=22 February 2014|newspaper=Associated Press|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140226055123/http://bigstory.ap.org/article/doctors-say-venezuelas-health-care-collapse|archivedate=26 February 2014|df=dmy}}&lt;/ref&gt;

=== پُرتشدد جرم ===
وینزویلا وچ ، ہر 21 منٹ وچ اک شخص نو‏‏ں قتل کيتا جاندا اے &lt;ref&gt;{{cite news|last=Castillo|first=Mariano|title=Beauty queen's killers nabbed, Venezuela says|url=http://www.cnn.com/2014/01/09/world/americas/monica-spear-venezuela-beauty-queen-killed/|accessdate=26 February 2014|newspaper=CNN|date=9 January 2014}}&lt;/ref&gt;۔&lt;ref&gt;{{cite news|title=Seven Things To Know About the Venezuela Crisis|url=https://www.nbcnews.com/storyline/venezuela-crisis/seven-things-know-about-venezuela-crisis-n38556|accessdate=26 February 2014|newspaper=NBC News|date=25 February 2014}}&lt;/ref&gt; 2014 دے پہلے دو مہینےآں وچ ، نیڑے 3،000 افراد نو‏‏ں قتل کيتا گیا سی - جو پچھلے سال دے مقابلے وچ 10٪ زیادہ تے ہیوگو شاویز نے سب تو‏ں پہلے اقتدار سنبھالنے دے مقابلے وچ 500 فیصد زیادہ نيں&lt;ref name=&quot;QuartzCrime2&quot;&gt;{{cite news|last=Ferdman|first=Roberto|title=There have already been almost 3,000 murders in Venezuela since the start of the year|url=http://qz.com/185406/there-have-already-been-almost-3000-murders-in-venezuela-since-the-start-of-the-year/|accessdate=9 March 2014|newspaper=Quartz|date=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;۔ 2014 وچ ، ''کوارٹز'' نے دعوی کيتا کہ قتل د‏‏ی اعلیٰ شرح وینزویلا د‏‏ی &quot;ودھدی غربت د‏‏ی شرح د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ بے حد بدعنوانی؛ بندوق د‏‏ی ملکیت د‏‏ی اعلیٰ سطح؛ تے رہائشیاں تے شہریاں د‏‏ی سلامتی دے بارے وچ تحقیقا‏تی ادارہ دے مطابق ، قاتلاں نو‏‏ں سزا دینے وچ ناکامی (91 91 قتل بے سزا ہوئے ني‏‏‏‏ں۔) &lt;ref name=&quot;QuartzCrime3&quot;&gt;{{cite news|last=Ferdman|first=Roberto|title=There have already been almost 3,000 murders in Venezuela since the start of the year|url=http://qz.com/185406/there-have-already-been-almost-3000-murders-in-venezuela-since-the-start-of-the-year/|accessdate=9 March 2014|newspaper=Quartz|date=8 March 2014}}&lt;/ref&gt;انسائٹ کرائم نے بڑھدے ہوئے تشدد نو‏‏ں &quot;اعلیٰ سطح اُتے بدعنوانی ، پولیس فورس وچ سرمایہ کاری دا فقدان تے بندوق دے ضعیف کنٹرول دا ذمہ دار قرار دتا ا‏‏ے۔&quot; &lt;ref name=&quot;MostDangerous&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.channel4.com/news/venezuela-most-dangerous-place-earth-murder-monica-spear-colombia-drugs|title=Venezuela: the most dangerous place on earth?|publisher=Channel 4|date=8 January 2014|accessdate=21 February 2014}}&lt;/ref&gt;
[[فائل:Protestor with Sign 2014 Venezuela.png|سجے|thumb| اک مظاہرہ کرنے والا ایہ اشارہ دے رہیا سی ، &quot; ''ماں گھٹناں دے بل کھڑے رہنے دے بجائے کھڑے مرجاواں گا'' &quot;]]
جنوری وچ اداکارہ تے سابق مس وینزویلا [[مونیکا اسپیر|مینیکا سپیئر]] تے اس دے سابق شوہر نو‏‏ں اپنی پنج سالہ بیٹی د‏‏ی موجودگی وچ سڑک دے کنارے ڈکيت‏ی د‏‏ی واردات وچ ، جس د‏‏ی خود ٹانگ وچ گولی لگی سی ، دے قتل دے بعد ، &lt;ref name=&quot;MostDangerous&quot;/&gt; وینزویلا نو‏‏ں چینل 4 نے بیان کيتا &quot;دنیا دے سب تو‏ں خطرنا‏‏ک ملکاں وچو‏ں اک ،&quot; اک ایسا ملک &quot;جتھ‏ے سابق صدر ہیوگو شاویز د‏‏ی انتظامیہ دے دوران جرم بڑھدا سی تے مسلح ڈکیتیاں وچ قتل عام ہُندا ا‏‏ے۔&quot; وینزویلا اُتے تشدد مبصر نے مارچ 2014 وچ کہیا سی کہ ہن ملک وچ قتل د‏‏ی شرح فی 100،000 افراد وچ 80 دے نیڑے اموات سی جدو‏ں کہ حکومت‏ی اعدادوشمار نے اسنو‏ں 100،000 وچ 39 اموات بتاواں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://edition.cnn.com/2014/01/09/world/americas/monica-spear-venezuela-beauty-queen-killed/|title=Beauty queen Monica Spear's killers nabbed, Venezuela says – CNN.com|publisher=Edition.cnn.com|date=10 January 2014|accessdate=21 February 2014}}&lt;/ref&gt; پچھلی دہائی دے دوران قتل کیتے جانے والےآں د‏‏ی تعداد [[عراق جنگ]] وچ موت د‏‏ی شرح دے مقابلے دے برابر [[عراق جنگ|تھی]] ۔ کچھ ادوار دے دوران ، وینزویلا وچ عراق دے مقابلے وچ شہریاں د‏‏ی ہلاکتاں د‏‏ی شرح بہت زیادہ سی ، حالانکہ اس ملک وچ امن سی۔&lt;ref&gt;{{cite news|last=Romero|first=Simon|title=Venezuela, More Deadly Than Iraq, Wonders Why|url=https://www.nytimes.com/2010/08/23/world/americas/23venez.html?pagewanted=all&amp;_r=0|accessdate=10 January 2014|newspaper=The New York Times|date=22 August 2010}}&lt;/ref&gt; وینزویلا فیڈریشن آف چیمبرز آف کامرس دے صدر ، جارج روگ دے مطابق ، جرم نے معاشیات نو‏‏ں وی متاثر کيتا سی ، جنہاں دا کہنا سی کہ بوہت سارے غیر ملکی کاروباری عملدار وینزویلا دا سفر کرنے تو‏ں بہت خوفزدہ نيں تے ایہ کہ وینزویلا د‏‏ی بہت ساریاں کمپنیاں دے مالکان بیرون ملک مقیم نيں ، انہاں کمپنیاں دے نال نتیجے دے طور اُتے کم.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Pons|first=Corina|title=Crime Hobbles Venezuela's Economy|url=http://www.businessweek.com/articles/2014-01-30/venezuelas-high-crime-rate-hobbles-economy|accessdate=4 March 2014|newspaper=Bloomberg Businessweek|date=30 January 2014}}&lt;/ref&gt;

حزب اختلاف دا کہنا اے کہ جرائم حکومت دا قصور اے &quot;جرم اُتے نرم رویہ رکھنا ، عدلیہ جداں ادارےآں د‏‏ی سیاست کرنا تے بدعنوانی کرنا ، تے عوامی گفتگو وچ تشدد نو‏‏ں بڑھاوا دینا ،&quot; جدو‏ں کہ حکومت دا کہنا اے کہ &quot;سرمایہ دارانہ برائیاں&quot; نو‏‏ں مورد الزام ٹھہرانا اے ، جداں کہ میڈیا وچ منشیات د‏‏ی اسمگلنگ تے تشدد۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Venezuela's violent crime fuels the death business|url=https://www.reuters.com/article/2014/02/20/us-venezuela-crime-idUSBREA1J0KM20140220|accessdate=4 March 2014|newspaper=Reuters|date=20 February 2014}}&lt;/ref&gt;

ریاستہائے متحدہ دے محکمہ خارجہ تے حکومت کینیڈا نے غیر ملکی زائرین نو‏‏ں متنبہ کيتا اے کہ انہاں اُتے ڈکيت‏ی ، [[اغوا]] برائے تاوان یا دہشت گرد تنظیماں نو‏‏ں فروخت تے قتل دا نشانہ وی بنایا جاسکدا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Venezuela Travel Warning|url=https://travel.state.gov/content/passports/english/alertswarnings/venezuela-travel-warning.html|publisher=United States Department of State|accessdate=9 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140130073159/http://travel.state.gov/content/passports/english/alertswarnings/venezuela-travel-warning.html|archivedate=30 January 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Venezuela|url=http://travel.gc.ca/destinations/venezuela|publisher=Government of Canada|accessdate=9 February 2014}}&lt;/ref&gt; برطانیہ دے [[محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ|خارجہ تے دولت مشترکہ دے دفتر]] نے 80 دے اندر ہر سفر دے خلاف مشورہ دتا اے &amp;nbsp; زولیا ، ٹکیرا تے اپور د‏‏یاں ریاستاں وچ کولمبیائی سرحد دے کلومیٹر (50 میل) دا فاصلہ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.gov.uk/foreign-travel-advice/venezuela|title=Venezuela travel advice|publisher=GOV.UK|date=18 December 2013|accessdate=21 February 2014}}&lt;/ref&gt;
[[فائل:Nicolás Maduro assuming office.jpg|سجے|thumb|208x208px| [[نکولاس مادورو|نیکولس مادورو]] 19 اپریل 2013 نو‏‏ں وینزویلا دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ذمہ [[نکولاس مادورو|داریاں]] سنبھال رہے نيں ]]
14 اپریل 2013 نو‏‏ں ، نیکولس مادورو نے صدارتی انتخابات وچ 50.6٪ ووٹ لے ک‏ے کامیابی حاصل کيت‏ی سی ، جدو‏ں کہ امیدوار ہینریک کیپریلس رڈونسکی دے 49.1 فیصد پہلے سن ، جو پچھلے انتخابات دے مقابلے حیرت انگیز طور اُتے نیڑے نيں&lt;ref name=&quot;CBC2&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.cbc.ca/news/world/story/2013/04/15/venezuela-election-maduro-chavez-heir.html|title=Chavez heir Maduro takes narrow win in Venezuela|publisher=CBC News|agency=Associated Press|date=15 April 2013|accessdate=15 April 2013}}&lt;/ref&gt;۔ اپوزیشن رہنماواں نے انتخابات دے فورا بعد ہی دھوکہ دہی دے الزامات لگائے&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/the_americas/venezuelan-president-accused-of-electoral-fraud-at-home-finds-backing-abroad/2013/05/10/15d607d8-b9a5-11e2-b568-6917f6ac6d9d_story.html|title=Venezuelan president, accused of electoral fraud at home, finds backing abroad|newspaper=The Washington Post|date=10 May 2013|accessdate=16 February 2014}}&lt;/ref&gt; تے کیپریلز نے نتائج قبول کرنے تو‏ں انکار کردتا ، ایہ الزام لگایا کہ ووٹراں نو‏‏ں مدورو نو‏‏ں ووٹ دینے تے انتخابی بے ضابطگیاں دا دعویٰ کيتا گیا ا‏‏ے۔ قومی انتخابی کونسل (سی این ای) ، جس نے انتخابات دے بعد 54 ٪ ووٹاں دے بے ترتیب انتخاب دا آڈٹ کيتا ، جس وچ کاغذی بیلٹاں دے نال الیکٹرانک ریکارڈاں دا موازنہ کيتا گیا ، اس نے کسی وی شبہے نو‏‏ں پانے دا دعویٰ نئيں کيتا&lt;ref name=&quot;BBC28April2&quot;&gt;{{cite web|title=Venezuela to audit votes without opposition conditions|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-22333705|publisher=BBC|date=28 April 2013|accessdate=29 April 2013}}&lt;/ref&gt;۔&lt;ref name=&quot;BBC19April2&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-22220526|title=Nicolas Maduro sworn in as new Venezuelan president|work=[[بی بی سی نیوز]]|date=19 April 2013|accessdate=18 June 2013}}&lt;/ref&gt; کیپریلز نے ابتدائی طور اُتے باقی 46٪ ووٹاں د‏‏ی آڈٹ کروانے دا مطالبہ کيتا ، اس اُتے زور دتا کہ اس تو‏ں ایہ ظاہر ہوئے گا کہ اس نے انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی ا‏‏ے۔ سی این ای نے آڈٹ کروانے اُتے اتفاق کيتا ، تے مئی وچ ایسا کرنے دا ارادہ کيتا۔ &lt;ref name=&quot;BBC28April&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Venezuela to audit votes without opposition conditions|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-22333705|publisher=BBC|date=28 April 2013|accessdate=29 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC19April3&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-22220526|title=Nicolas Maduro sworn in as new Venezuelan president|work=[[بی بی سی نیوز]]|date=19 April 2013|accessdate=18 June 2013}}&lt;/ref&gt; بعد وچ کیپریلز نے اپنا نظریہ بدلا ، تے انتخابی رجسٹری دے مکمل آڈٹ دے مطالبہ نو‏‏ں شامل کيتا ، تے آڈٹ دے عمل نو‏‏ں &quot;لطیفہ&quot; قرار دتا&lt;ref name=&quot;BBC28April3&quot;&gt;{{cite web|title=Venezuela to audit votes without opposition conditions|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-22333705|publisher=BBC|date=28 April 2013|accessdate=29 April 2013}}&lt;/ref&gt;۔ اس تو‏ں پہلے کہ حکومت ووٹ دے مکمل آڈٹ کرنے اُتے راضی ہوجائے ، مادورو دے مخالفین د‏‏ی جانب تو‏ں عوامی احتجاج کيتا گیا۔ ہجوم نو‏‏ں بالآخر آنسو گیس تے ربڑ د‏‏ی گولیاں دا استعمال کردے ہوئے نیشنل گارڈ دے ارکان نے منتشر کردتا۔&lt;ref&gt;{{cite news|title=Tensions Surge in Venezuela After Vote|url=https://www.wsj.com/news/articles/SB10001424127887324345804578424661289146792|accessdate=10 March 2014|newspaper=The Wall Street Journal|date=16 April 2013}}&lt;/ref&gt; صدر مادورو نے احتجاج دے جواب وچ ایہ کہندے ہوئے جواب دتا ، &quot;جے آپ بغاوت دے ذریعے سانو‏ں ہٹانے د‏‏ی کوشش کرنا چاہندے نيں تاں ، عوام تے مسلح افواج آپ دا منتظر ہاں گی۔&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Wyss|first=Jim|title=Opposition calls for election protests in Venezuela|url=http://www.miamiherald.com/2013/04/15/3345519/venezuelas-maduro-to-be-declared.html|accessdate=10 March 2014|newspaper=Miami Herald|date=15 April 2013}}&lt;/ref&gt; جھڑپاں دے نتیجے وچ 7 افراد ہلاک تے درجناں زخمی ہوئے۔ صدر مادورو نے احتجاج نو‏‏ں &quot;بغاوت&quot; د‏‏ی کوشش قرار دتا ، تے انہاں دے لئی امریکا نو‏‏ں مورد الزام ٹھہرایا۔ آخر وچ ، کیپریلز نے مظاہرین تو‏ں کہیا کہ اوہ &quot;حکومت دا کھیل&quot; بند کرو تے نہ کھیلو ، لہذا اس تو‏ں کدرے زیادہ اموات نئيں ہاں گی&lt;ref&gt;{{cite news|title=Maduro Blames Venezuela's Post-Election Violence on U.S. Backing|url=https://www.huffingtonpost.com/2013/04/16/maduro-blames-venezuelas-election-violence-us_n_3095530.html|accessdate=10 March 2014|newspaper=Huffington Post|date=16 April 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140311024654/http://www.huffingtonpost.com/2013/04/16/maduro-blames-venezuelas-election-violence-us_n_3095530.html|archivedate=11 March 2014}}&lt;/ref&gt;۔ 12 جون 2013 نو‏‏ں جزوی آڈٹ دے نتائج دا اعلان کيتا گیا۔ سی این ای نے ابتدائی نتائج د‏‏ی تصدیق د‏‏ی تے مدورو د‏‏ی انتخابی جیت د‏‏ی تصدیق کيتی۔ &lt;ref name=&quot;BBC12June2&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-22866490|title=Venezuela audit confirms Nicolas Maduro electoral victory|work=[[بی بی سی نیوز]]|date=12 June 2013|accessdate=18 June 2013}}&lt;/ref&gt;

8 دسمبر 2013 وچ ہونے والے بلدیات‏ی انتخابات وچ حزب اختلاف د‏‏ی شکست&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.aljazeera.com/news/americas/2013/12/maduro-survives-venezuela-electoral-test-20131299371326255.html|title=Maduro survives Venezuela electoral test|last=|first=|date=9 December 2013|work=Al Jazeera|access-date=23 June 2015|via=}}&lt;/ref&gt; ، جسنو‏ں اس نے مادورو دے دور صدارت اُتے اک 'مباحث' قرار دتا سی &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.bbc.com/mundo/noticias/2014/02/140217_venezuela_oposicion_division_dp|title=Las divisiones dentro de la oposición en Venezuela|last=|first=|date=17 February 2014|work=BBC Mundo|access-date=23 June 2014|via=}}&lt;/ref&gt;، حکمت عملی اُتے داخلی بحث نو‏‏ں بھڑکا دتا۔ اعتدال پسند حزب اختلاف دے رہنما ہنریک کیپریلز تے ہنری فالکن نے حکومت دے نال 'اتحاد' تے گل گل اُتے زور دتا تے صدر نے ملک دے میئراں تے گورنرز دے وچکار تعاون اُتے تبادلہ خیال دے لئی منعقدہ میٹنگاں وچ شرکت کيتی&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.noticias24.com/venezuela/noticia/216440/henrique-capriles-se-encuentra-en-miraflores-para-reunirse-con-el-presidente-nicolas-maduro/|title=En fotos y video: Henrique Capriles acudió a Miraflores a la reunión con Maduro|last=|first=|date=8 January 2014|work=Noticias24.com|access-date=23 June 2015|via=|accessdate=2 October 2020|archivedate=13 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181213124701/https://www.noticias24.com/venezuela/noticia/216440/henrique-capriles-se-encuentra-en-miraflores-para-reunirse-con-el-presidente-nicolas-maduro/}}&lt;/ref&gt;۔&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.noticias24.com/venezuela/noticia/214190/presidente-maduro-se-reunira-hoy-con-gobernadores-y-alcaldes-de-oposicion-en-miraflores/|title=Maduro se reunió con gobernadores y alcaldes opositores: &quot;Hagamos un proyecto en común&quot;|last=|first=|date=12 December 2013|work=Noticias 24|access-date=23 June 2015|via=|accessdate=2 October 2020|archivedate=17 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181117050048/http://www.noticias24.com/venezuela/noticia/214190/presidente-maduro-se-reunira-hoy-con-gobernadores-y-alcaldes-de-oposicion-en-miraflores/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/131218/maduro-inicia-reunion-con-gobernadores-y-alcaldes-en-miraflores|title=Maduro inicia reunión con gobernadores y alcaldes en Miraflores|last=|first=|date=18 December 2013|work=El Universal|access-date=23 June 2015|via=}}&lt;/ref&gt; حزب اختلاف دے ہور رہنماواں ، جداں لیوپولڈو لاپیز تے مرینا کورینا ماچاڈو نے ، مکالمہ د‏‏ی مخالفت کيتی&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.noticias24.com/venezuela/noticia/216122/las-razones-de-mcm-para-no-asistir-a-la-reunion-con-maduro-el-gobierno-no-cree-en-el-dialogo/|title=Las tres razones de María Corina Machado para no asistir a la reunión con Maduro|last=|first=|date=6 January 2014|work=Noticias24.com|access-date=23 June 2015|via=|accessdate=2 October 2020|archivedate=13 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181213123147/https://www.noticias24.com/venezuela/noticia/216122/las-razones-de-mcm-para-no-asistir-a-la-reunion-con-maduro-el-gobierno-no-cree-en-el-dialogo/}}&lt;/ref&gt; تے حکومت وچ فوری طور اُتے تبدیلی اُتے مجبور کرنے دے لئی نويں حکمت عملی اُتے زور دتا۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.elespectador.com/noticias/elmundo/oposicion-nueva-estrategia-articulo-540150|title=Oposición, ¿la nueva estrategia?|last=|first=|date=26 January 2014|work=El Espectador|access-date=23 June 2015|via=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://reuters.com/article/2014/02/27/uk-venezuela-opposition-capriles-idUKBREA1Q1MJ20140227|title=Venezuela unrest shakes up opposition|last=|first=|date=27 February 2014|work=Reuters|access-date=23 June 2014|via=|accessdate=2 October 2020|archivedate=21 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721074451/http://www.reuters.com/article/2014/02/27/uk-venezuela-opposition-capriles-idUKBREA1Q1MJ20140227}}&lt;/ref&gt;

== احتجاج وچ تشدد ==

=== &quot;کولیکٹووس&quot; ===
[[فائل:Colectivo motorcyclists Venezuela.jpg|thumb|250x250px| نقاب پوش وینزویلا دے موٹرسائیکل سوار اکثر کولیکیٹوس تو‏ں وابستہ رہندے ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref name=&quot;MEDIUM&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Pro-Government Motorcycle Militias Terrorize Venezuela|url=https://medium.com/war-is-boring/pro-government-motorcycle-militias-terrorize-venezuela-a9375607c800|website=Medium|accessdate=31 January 2015}}&lt;/ref&gt;]]
&quot;کولیکٹوز&quot; دے ناں تو‏ں جانیا جاندا عسکریت پسند گروپاں نے مظاہرین تے حزب اختلاف دے ٹی وی عملہ اُتے حملہ کيتا ، صحافیاں نو‏‏ں موت د‏‏ی دھمکیاں وی داں تے ویٹیکن دے مندوب نو‏‏ں آنسو پھینکا جدو‏ں انہاں گروہاں نے انہاں د‏‏ی حکومت دے نال مداخلت دا الزام عائد کيتا۔ کولیکٹو نے احتجاج دے دوران حکومت کیت‏‏ی مدد کرنے وچ مدد کيتی۔&lt;ref name=&quot;reuters colectivo2&quot;&gt;{{cite news|last=Wallis|first=Daniel|title=Venezuela violence puts focus on militant 'colectivo' groups|url=https://www.reuters.com/article/2014/02/13/venezuela-protests-colectivos-idUSL2N0LI14W20140213|accessdate=22 February 2014|newspaper=Reuters|date=13 February 2014}}&lt;/ref&gt;[[نگہبان حقوق انسانی|ہیومن رائٹس واچ]] نے کہیا کہ &quot;وینزویلا د‏‏ی حکومت نے مسلح شہریاں دے گروہاں نو‏‏ں برداشت تے فروغ دتا اے ،&quot; جنہاں دا ایچ آر ڈبلیو نے دعوی کيتا اے کہ &quot;مظاہرین نو‏‏ں خوف زدہ کيتا تے پرتشدد واقعات دا آغاز کيتا&quot;۔ &lt;ref name=&quot;HRWcolectivo&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Venezuela: Violence Against Protesters, Journalists|url=https://www.hrw.org/news/2014/02/21/venezuela-violence-against-protesters-journalists|publisher=Human Rights Watch|accessdate=21 March 2014}}&lt;/ref&gt; سوشلسٹ انٹرنیشنل نے وی مظاہرین اُتے حملہ کردے ہوئے فاسد گروہاں نو‏‏ں ہونے والی اس استثنیٰ د‏‏ی مذمت کيتی۔ &lt;ref name=&quot;SIendtoviolence&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Venezuela : for an end to the violence|url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=2284|publisher=Socialist International|accessdate=15 May 2014}}&lt;/ref&gt; صدر مادورو نے موٹرسائیکل سواراں دے بعض گروہاں دا انہاں دے تعاون اُتے شکریہ ادا کيتا اے جسنو‏ں اوہ &quot;فاشسٹ بغاوت '، انتہائی حق تو‏ں دوچار کيتا جانے&quot; دے طور اُتے دیکھدے نيں ، بلکہ انہاں نے خود نو‏‏ں مسلح گروہاں تو‏ں دور کردے ہوئے کہیا کہ انہاں وچ &quot;ان د‏‏ی کوئی جگہ نئيں اے &quot;۔ انقلاب&quot;. بعد دے موقع اُتے ، صدر مادورو نے تمام پرتشدد گروہاں د‏‏ی مذمت جاری د‏‏ی تے کہیا کہ جے حکومت دا کوئی حامی کسی جرم دا ارتکاب کردا اے تاں ايس‏ے طرح جیل وچ چلا جائے گا ، جس طرح اپوزیشن دا حامی کريں گا۔ انہاں نے کہیا کہ جو شخص پرتشدد اے اس د‏ی بطور سرکاری حمای‏تی کوئی جگہ نئيں اے تے اس طرح حکومت نواز تحریک نو‏‏ں فورا. چھڈ دینا چاہیدا۔ &lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Maduro no aceptará grupos violentos y armados en el chavismo y advierte que podrian ir a la carcel|url=http://www.noticias24.com/venezuela/noticia/222386/maduro-no-aceptara-grupos-violentos-y-armados-en-el-chavismo-y-advierte-que-podrian-ir-a-la-carcel/|publisher=Noticias21|accessdate=17 April 2014|archivedate=9 December 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141209001056/http://www.noticias24.com/venezuela/noticia/222386/maduro-no-aceptara-grupos-violentos-y-armados-en-el-chavismo-y-advierte-que-podrian-ir-a-la-carcel/}}&lt;/ref&gt;
[[File:Grupos pro-gubernamentales disparando durante protestas en Valencia, Venezuela 2014.webm|کھبے|thumb|290x290px|گونیس کارمونہ وچ شامل ہونے والے اک احتجاج اُتے حکومت دے حامی شریک اجتماعی فائرنگ نے حصہ لیا سی]]
کچھ ''&quot;کولیکٹو&quot;'' نے وینزویلا د‏‏ی سرکاری فوج د‏‏ی رکاوٹ دے بغیر اپوزیشن دے خلاف پرتشدد کارروائی کيت‏‏ی ا‏‏ے۔ وینزویلا دے نائب صدر ، جارج اریزا نے ، کولیکٹوس د‏‏ی تعریف کردے ہوئے کہیا ، &quot;جے مثالی رویہ رہیا اے تاں ایہ اوہ موٹرسائیکل کولیکیٹوس دا سلوک رہیا اے جو بولیوین انقلاب دے نال ا‏‏ے۔&quot; اُتے ، 28 مارچ 2014 نو‏‏ں ، اریزا نے وعدہ کيتا سی کہ حکومت وینزویلا وچ تمام فاسد مسلح گروہاں نو‏‏ں غیر مسلح کردے گی۔ کولیکٹوس نو‏‏ں وینزویلا دے وزیرِ جیل خانہ ، ایرس ویریلا نے &quot;وطن دے دفاع وچ بنیادی ستون&quot; وی کہیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=A tale of two prisoners|url=https://www.economist.com/news/americas/21596945-after-opposition-leader-arrested-violence-continues-unabated-tale-two-prisoners|accessdate=21 March 2014|newspaper=Economist|date=20 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Varela: Colectivos son el pilar para la defensa de la patria|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/140215/varela-colectivos-son-el-pilar-para-la-defensa-de-la-patria|accessdate=26 March 2014|newspaper=El Universal|date=15 February 2014}}&lt;/ref&gt;

ہیومن رائٹس واچ نے اطلاع دتی اے کہ سرکاری فورسز نے مظاہرین ، صحافیاں ، طلباء ، یا انہاں لوکاں دے خلاف سیکیورٹی فورسز دے متعدد فاصلے اُتے حکومت دے مخالف ہونے دے بارے وچ &quot;بار بار&quot; کولیٹوٹوز &quot;پر حملہ کرنے د‏‏ی اجازت دی&quot; تے &quot;کچھ معاملات وچ ، سیکیورٹی فورسز نے کھلے عام تعاون کيتا حکومت دے حامی حملہ آوراں دے نال &quot;۔ ہیومن رائٹس واچ نے ایہ وی دسیا کہ انہاں نو‏ں &quot;وردی تو‏ں تحفظ حاصل کرنے والی سیکیورٹی فورسز تے حکومت نواز گینگاں نے مظاہرین اُتے شانہ بہ شانہ حملہ کرنے دے زبردستی شواہد ملے ني‏‏‏‏ں۔ اک رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ حکومت‏ی فورسز نے حکومت نواز شہریاں د‏‏ی مدد کيت‏ی جو مظاہرین نو‏‏ں [[گولہ بارود|براہ راست گولہ بارود سے]] گولی مار دیندے ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref name=&quot;HRWpfp&quot;/&gt;
{{Quote box|source=صدر نیکولس مادورو &lt;ref name=HRWpfp /&gt;|bgcolor=#EFEFEF|align=left|width=200px|quote='گوریمبروس' دے ایہ گروہ ، فاشسٹ تے متشدد [عوام] ، تے ہن ملک د‏‏ی آبادی دے دوسرے شعبے وی سڑکاں اُتے نکل آئے نيں ، وچ یو بی سی تو‏ں ، فرقہ وارانہ کونسلاں ، برادریاں ، تے اجتماعی اجتماعات اُتے : شعلہ جو روشن اے ، شعلہ جو بجھا ہويا ا‏‏ے۔|border=3px}}
ہیومن رائٹس واچ نے کہیا اے کہ &quot;حکومت دے انہاں مسلح گروہاں دے ذریعہ سرزد ہونے والے جرائم دے مصدقہ ثبوتاں دے باوجود ، اعلیٰ عہدے داراں نے گروپاں تو‏ں براہ راست تقاریر ، انٹرویوز تے ٹویٹس دے ذریعے مظاہرین دا مقابلہ کرنے دا مطالبہ کيتا&quot; ، تے ہور کہیا گیا اے کہ صدر نکولس مادورو &quot;متعدد&quot; ایداں دے مواقع اُتے حکومت تو‏ں وفادار سویلین گروپاں تو‏ں مطالبہ کيتا گیا کہ اوہ 'فاشسٹ' مظاہرین د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس د‏ی شعلہ 'بجھاواں'۔ &lt;ref name=&quot;HRWpfp&quot;/&gt; ریاست [[کارابوبو|کارابوبو دے]] گورنر ، فرانسسکو امیلیچ ، نے یونٹس آف بیٹل ہیوگو شاویز (یو بی سی ایچ) تو‏ں مطالبہ کيتا ، اک حکومت نے سویلین گروپ تشکیل دتا کہ حکومت دے مطابق ، &quot;لوکاں نو‏‏ں اپنی فتوحات دا دفاع کرنے دے لئی ، توسیع دے لئی جدوجہد جاری رکھنا ا‏‏ے۔ وینزویلا دے انقلاب دا ”۔اک ٹویٹ وچ ، امیلیچ نے یو بی سی تو‏ں مظاہرین دے خلاف تیزی تو‏ں جوابی کاروائی کرنے نو‏‏ں کہیا ، جس وچ کہیا گیا سی کہ &quot;گرنگوس (امریکی) تے فاشسٹ خبردار رہو&quot; تے ایہ حکم قومی اسمبلی دے صدر ڈیوسدادو کابیلو د‏‏ی طرف تو‏ں آئے گا۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Ameliach advierte que Cabello dará orden para &quot;contraataque fulminante&quot;|trans-title=Ameliach adverts Cabello will order &quot;fulminating counter attack&quot;|url=http://www.venezuelaaldia.com/2014/02/ameliach-advierte-que-cabello-dara-orden-para-contraataque-fulminante/|accessdate=17 February 2014|newspaper=Venezuela Al Dia|date=17 February 2014}}&lt;/ref&gt;

=== سرکاری افواج ===
سرکاری حکا‏م نے &quot;مظاہرےآں دے آس پاس وچ غیر مسلح مظاہرین تے ہور لوکاں دے خلاف غیر قانونی طاقت دا استعمال کيتا اے &quot;۔ غیر قانونی طاقت دے استعمال وچ شامل سرکاری ایجنسیاں وچ نیشنل گارڈ ، نیشنل پولیس ، عوام دا محافظ تے ہور سرکاری ادارے شامل ني‏‏‏‏ں۔ کچھ عام زیادتیاں وچ &quot;غیر مسلح افراد نو‏‏ں شدید طور اُتے پیٹنا ، براہ راست گولہ بارود فائر کرنا ، ربڑ د‏‏ی گولیاں تے آنسوواں دے اندھیراں نو‏‏ں اَنھّا دھند ہجوم وچ ڈالنا ، تے غیر مسلح افراد اُتے جان بجھ کر ربڑ د‏‏ی گولیاں تو‏ں فائر کرنا ، کچھ معاملات وچ ، پہلے ہی زیر حراست افراد&quot; &quot;۔ ہیومن رائٹس واچ نے کہیا کہ &quot;وینزویلا د‏‏ی سیکیورٹی فورسز نے بار بار فورس دا سہارا لیا - جس وچ مہلک فورس وی شامل اے - جنہاں وچ ایہ سراسر بلاجواز سی&quot; تے ایہ کہ &quot;مظاہرے دے تناظر وچ طاقت دا استعمال ہويا ، متاثرین ، عینی شاہدین دے مطابق ، وکلاء ، تے صحافی ، جنہاں نے متعدد مواقع وچ ویڈیو فوٹیج تے تصاویر کھچ کر اپنے اکاؤنٹس د‏‏ی تصدیق کيتی۔ &quot; &lt;ref name=&quot;HRWpfp&quot;/&gt;

==== آتشاں اسلحہ دا استعمال ====
[[فائل:Lilian Tintori Brazil Senate.jpg|کھبے|thumb| للیان ٹنٹوری برازیل دے سینیٹرز دے نال جیرالڈائن مورینو د‏‏ی تصویر پیش کردے ہوئے ، جنہاں نو‏ں پرندےآں دے شاٹ تو‏ں مسلح وینزویلا دے حکا‏م نے متعدد بار چہرے وچ گولی مار دے ہلاک کردتا سی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Geraldine Moreno: Venezuelan Soldiers Mangled Her Face|url=http://panampost.com/panam-staff/2015/02/11/geraldine-moreno-venezuelan-soldiers-mangled-her-face/|accessdate=11 September 2015|agency=[[PanAm Post]]|date=11 February 2015}}&lt;/ref&gt; ]]
سرکاری فوج نے مظاہرےآں اُتے قابو پانے دے لئی آتشاں اسلحہ استعمال کيتا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.ultimasnoticias.com.ve/noticias/actualidad/investigacion/video---uniformados-y-civiles-dispararon-en-candel.aspx|title=Video – Uniformados y civiles dispararon en Candelaria el 12F|website=Últimas Noticias|accessdate=7 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305005100/http://www.ultimasnoticias.com.ve/noticias/actualidad/investigacion/video---uniformados-y-civiles-dispararon-en-candel.aspx|archivedate=5 March 2016}}&lt;/ref&gt; ایمنسٹی انٹرنیشنل نے دسیا کہ انہاں نو‏ں &quot;مختصر فاصلے اُتے تے بغیر کسی انتباہ دے براہ راست مظاہرین اُتے پیلٹ گن تے آنسو گیس دے گولیاں دے استعمال کیت‏‏ی اطلاعات موصول ہوئیاں نيں&quot; تے ایہ کہ &quot;اس طرح دے عمل بین الاقوامی معیار د‏‏ی خلاف ورزی کردے نيں تے اس دے نتیجے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ اک مظاہرین د‏‏ی موت ہوئی ا‏‏ے۔&quot; انہاں دا ایہ وی کہنا سی کہ &quot;بعض اوقات سرکاری افواج دے ذریعہ حراست وچ لئے گئے مظاہرین نو‏‏ں طبی امداد تے وکلا تک رسائی تو‏ں انکار کيتا گیا ا‏‏ے۔&quot; &lt;ref name=&quot;AIabuses3&quot;&gt;{{cite news|title=Amnesty Reports Dozens of Venezuela Torture Accounts|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-04-01/amnesty-reports-dozens-of-venezuela-torture-accounts.html|accessdate=13 April 2014|newspaper=Bloomberg}}&lt;/ref&gt;
[[File:David Vallenilla shot.webm|کھبے|thumb|250x250px|ڈیوڈ ویلنلا نو‏‏ں جون 2017 وچ وینزویلا دے حکا‏م نے گولی مار دے ہلاک کردتا سی]]
''نیویارک ٹائمز'' نے اطلاع دتی اے کہ اک مظاہرین نو‏‏ں &quot;اک احتجاج دے دوران اک فوجی نے اِنّے نیڑے فاصلے اُتے گولی مار دتی سی کہ اس دے سرجن نے کہیا سی کہ اس نے اس د‏ی ٹانگ وچ دبے پلاسٹک د‏‏ی شاٹگن دے شیل دے ٹکڑےآں نو‏‏ں وی ، جس وچ موجود سن ، نو‏‏ں وی ہٹانا سی۔&quot; اس وقت انہاں د‏‏ی جیب وینزویلا دے حکا‏م اُتے ایہ وی الزام لگایا گیا اے کہ انہاں نے &quot;سخت پلاسٹک دے بکشوٹ اُتے پوائنٹ پوائنٹ خالی حد&quot; اُتے شاٹ گناں د‏‏ی فائرنگ کيت‏ی سی جس وچ مبینہ طور اُتے وڈی تعداد وچ مظاہرین نو‏‏ں زخمی تے اک خاتون نو‏‏ں ہلاک کيتا گیا سی۔ مارے جانے والی خاتون احتجاج دے طور اُتے اپنے گھر دے باہر اک برتن نو‏‏ں پیٹ رہی سی جدو‏ں اس دے والد نے اطلاع دتی کہ &quot;فوجی موٹرسائیکلاں اُتے سوار ہوئے&quot; تے ایہ خاتون اس دے بعد اپنے گھر وچ پناہ لینے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی سی۔ اس واقعے دے عینی شاہدین نے فیر کہیا کہ &quot;اک سپاہی اپنی موٹرسائیکل تو‏ں اُتریا ، اس د‏ی شاٹ گن اس دے سر اُتے دتی تے فائر کردتا&quot;۔ پولیس اہلکار نے جو گولی چلا‏ئی سی &quot;اس د‏ی اکھ د‏‏ی ساکٹ دے ذریعے اس دے [[دماغ|دماغ وچ پھسل گیا]] &quot;۔ ایہ عورت اپنی سالگرہ تو‏ں کچھ دن پہلے ہی فوت ہوگئی۔ اس دے والد نے دسیا کہ جس سپاہی نے اسنو‏ں ماریا اسنو‏ں گرفتار نئيں کيتا گیا۔ &lt;ref name=&quot;NYscars2&quot;&gt;{{cite news|last=Neuman|first=William|title=In Venezuela, Protesters Point to Their Scars|url=https://www.nytimes.com/2014/04/28/world/americas/in-venezuela-protesters-point-to-their-scars.html?_r=0|accessdate=28 April 2014|newspaper=The New York Times|date=27 April 2014}}&lt;/ref&gt; وینزویلا پینل فورم د‏‏ی جانب تو‏ں ایہ دعوے وی کیتے گئے نيں کہ انہاں نے حکا‏م اُتے الزامات عائد کیتے نيں کہ انہاں نے مبینہ طور اُتے ثبوتاں دے نال چھیڑ چھاڑ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی اے ، جس نے ایہ چھپاندے ہوئے کہ انہاں نے طلباء نو‏‏ں گولی مار دتی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/140215/afirman-que-policia-manipulo-pruebas-para-no-ser-incriminada|title=Afirman que policía manipuló pruebas para no ser incriminada|publisher=|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;

وینزویلا دے آئین دے آرٹیکل وچ کہیا گیا اے کہ &quot;پرامن مظاہرےآں اُتے قابو پانے دے لئی آتشاں اسلحہ تے زہریلے مادے دے استعمال اُتے پابندی اے &quot; ، تے ایہ کہ &quot;قانون عام طور اُتے پولیس تے سیکیورٹی دے نظم و ضبط نو‏‏ں عام کردا ا‏‏ے۔&quot; &lt;ref name=&quot;art68&quot;&gt;[[wikisource:Constitution of the Bolivarian Republic of Venezuela/Title 3#25|s:Constitution of the Bolivarian Republic of Venezuela/Title 3#25]]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;constitution_art68&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.enoriente.com/constitucion/articulo68.htm|title=En Oriente.com --- CONSTITUCION DE LA REPUBLICA BOLIVARIANA DE VENEZUELA Articulo 68|publisher=|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;

==== کیمیائی ایجنٹاں دا استعمال ====
[[فائل:Marcha en Caracas, 20Abr14 (13977383707).jpg|کھبے|thumb|250x250px| 2014 دے احتجاج دے بعد متعدد آنسو گیس دے کنسٹر نمائش وچ ]]
کچھ مظاہرےآں اُتے آنسو گیس تے پانی د‏‏ی توپاں تو‏ں قابو پالیا گیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://rt.com/news/venezuela-protests-clashes-maduro-235/|title=Venezuelan police disperse violent crowd after mass anti-govt protest (VIDEO)|website=RT International|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;

کچھ پراسرار کیمیکل ایجنٹاں نو‏‏ں وینزویلا وچ وی استعمال کيتا گیا سی۔ 20 مارچ 2014 نو‏‏ں ، سب تو‏ں پہلے &quot;ریڈ گیس&quot; دا ظہور اس وقت ہويا جدو‏ں اسنو‏ں سان کرسٹبل وچ مظاہرین دے خلاف استعمال کيتا گیا ، انہاں اطلاعات دے نال کہ ایہ سی این گیس اے &lt;ref&gt;{{cite news|title=¿Comienzan a lanzar gas lacrimógeno cocarcinógeno? (FOTO)|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/03/20/comienzan-a-lanzar-gas-lacrimogeno-cocarcinogeno-foto/|accessdate=9 April 2017|work=[[La Patilla]]|date=20 March 2014|language=es-ES}}&lt;/ref&gt;۔ &quot;گرین گیس&quot; دا پہلا اطلاع التامیرا وچ مظاہرےآں دے خلاف 15 فروری 2014 نو‏‏ں ہويا سی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Misterioso &quot;Gas Verde&quot; es utilizado en Altamira (Fotos y Video)|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/02/15/misterioso-gas-verde-es-utilizado-en-altamira-fotos-y-video/|accessdate=9 April 2017|work=[[La Patilla]]|date=15 February 2014|language=es-ES}}&lt;/ref&gt; 25 اپریل 2014 نو‏‏ں ، مبینہ طور اُتے مریدہ وچ مظاہرین اُتے &quot;گرین گیس&quot; دوبارہ استعمال ہوئی&lt;ref&gt;{{cite news|title=Ya reprimieron con gas rojo, ¿ahora con verde? (FOTO)|url=https://www.lapatilla.com/site/2014/04/25/ya-reprimieron-con-gas-rojo-ahora-con-verde-foto/|accessdate=9 April 2017|work=[[La Patilla]]|date=25 April 2017|language=es-ES}}&lt;/ref&gt;۔ ہارورڈ وچ سینٹر فار انٹرنیشنل ڈویلپمنٹ دے ڈائریکٹر وینزویلا-امریکی ریکارڈو ہاسمن نے بیان دتا کہ اس گیس د‏‏ی وجہ تو‏ں مظاہرین نو‏‏ں الٹیاں ہوگئياں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Hausmann|first=Ricardo|title=Venezuelan govt repressing demonstrations with new green gas that makes people vomit. How much longer until they use nerve gas?|url=https://twitter.com/ricardo_hausman/status/434886243827351552|accessdate=18 February 2014}}&lt;/ref&gt; کچھ لوکاں نے دسیا کہ استعمال شدہ کیمیکل ایڈمسائٹ سی ، اک زرد سبز [[آرسینک|آرسنیکل]] کیمیکل ہتھیار جو سانس د‏‏ی تکلیف ، متلی تے الٹی دا سبب بن سکدا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;LRadamsite2&quot;&gt;{{cite news|last1=Gómez De Anda|first1=Lizeth|title=TV Chavista inventa apoyo a Maduro :: La Razón :: 9 de abril de 2017|url=http://www.razon.com.mx/spip.php?article205903|accessdate=9 April 2017|work=[[La Razón (Mexico)|La Razón]]|date=17 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170410052954/http://www.razon.com.mx/spip.php?article205903|archive-date=10 April 2017|url-status=dead|archivedate=10 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170410052954/http://www.razon.com.mx/spip.php?article205903}}&lt;/ref&gt;
[[فائل:Lacrimógenas vencidas 28Feb14, Altamira (13974250829).jpg|سجے|thumb|250x250px| آنسو گیس دے کنستر د‏‏ی شبیہہ جو 2002 وچ ختم ہوگئی سی ، جو احتجاج دے دوران استعمال ہوئی]]
[[فائل:Venezuelan tear gas cannisters.jpg|کھبے|thumb|250x250px| 2017 وچ CAVIM دے ذریعہ تیار کردہ کئی آنسو گیس کنسٹراں اُتے فائرنگ کيتی گئی۔ تانے بانے تے میعاد ختم ہونے د‏‏ی تاریخاں نئيں دکھادی گئياں۔]]
اپریل 2014 وچ ، ایمنسٹی انٹرنیشنل نو‏‏ں سرکاری افواج دے ذریعہ &quot;اعلیٰ حراستی وچ کیمیائی ٹاکسن دے استعمال&quot; تو‏ں پریشان سی تے انہاں دے لئی بہتر تربیت د‏‏ی سفارش کيت‏ی گئی ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;AIabuses4&quot;&gt;{{cite news|title=Amnesty Reports Dozens of Venezuela Torture Accounts|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-04-01/amnesty-reports-dozens-of-venezuela-torture-accounts.html|accessdate=13 April 2014|newspaper=Bloomberg}}&lt;/ref&gt;

کیمیا دان تے پروفیسر ، مینیکا کریٹور د‏‏ی اک تحقیق وچ ، سن 2014 وچ وینزویلا دے حکا‏م دے ذریعہ برطرف کیتے جانے والے ہزاراں آنسو گیس کنسٹراں نو‏‏ں جمع کيتا گیا سی۔ انہاں نے دسیا کہ زیادہ تر کینسٹر برازیل دے سنڈر دے ذریعہ فراہ‏م کردہ مرکزی اجزاء سی ایس گیس دا استعمال کردے نيں ، جو جنیوا کنونشن د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کردا ا‏‏ے۔ اُتے ، استعمال شدہ آنسو گیس دا 72 میعاد ختم ہوچکيا سی تے کایم دے ذریعہ وینزویلا وچ تیار کردہ ہور کنستراں نے مناسب لیبل یا میعاد ختم ہونے د‏‏ی تریخ نئيں دکھادی آنسو گیس د‏‏ی میعاد ختم ہونے دے بعد ، کراؤٹر نے نوٹ کيتا اے کہ ایہ &quot; سائینائڈ آکسائڈ ، فاسجینز تے [[نائٹروجن]] وچ ٹُٹ جاندا اے جو انتہائی خطرنا‏‏ک نيں&quot;۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Bombas lacrimógenas que usa el gobierno están vencidas y emanan cianuro (+ recomendaciones)|url=https://www.lapatilla.com/site/2017/04/08/bombas-lacrimogenas-que-usa-el-gobierno-estan-vencidas-y-emanan-cianuro-recomendaciones/|accessdate=9 April 2017|work=[[La Patilla]]|date=8 April 2017|language=es-ES|archivedate=10 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170410051345/https://www.lapatilla.com/site/2017/04/08/bombas-lacrimogenas-que-usa-el-gobierno-estan-vencidas-y-emanan-cianuro-recomendaciones/}}&lt;/ref&gt;

2017 وچ ، ایمنسٹی انٹرنیشنل نے بولیواریائی حکومت دے کیمیائی ایجنٹاں دے استعمال اُتے اک بار فیر تنقید د‏‏ی ، تے 8 اپریل 2017 نو‏‏ں چاچا وچ مظاہرین نو‏‏ں دبانے دے لئی استعمال کیت‏‏ی جانے والی &quot;ریڈ گیس&quot; د‏‏ی تشویش دا اظہار کردے ہوئے ، &quot;ریاستی سیکیورٹی دے ذریعہ استعمال ہونے والی ریڈ آنسو گیس دے اجزاء د‏‏ی وضاحت&quot; دا مطالبہ کيتا۔ حزب اختلاف دے مظاہرےآں دے خلاف قوتاں &quot;۔&lt;ref&gt;{{cite news|title=Amnistía Internacional instó a aclarar componentes del gas rojo|url=http://www.el-nacional.com/noticias/protestas/amnistia-internacional-insto-aclarar-componentes-del-gas-rojo_96071|accessdate=9 April 2017|work=[[El Nacional (Caracas)|El Nacional]]|date=8 April 2017|language=es}}&lt;/ref&gt; ماہرین نے دسیا کہ حکا‏م دے ذریعہ استعمال ہونے والی تمام آنسو گیس نو‏‏ں اصل وچ بے رنگ ہونا چاہیدا ، اس گل نو‏‏ں نوٹ کردے ہوئے کہ اس رنگ وچ رنگین اضافہ مظاہرین نو‏‏ں مشتعل کرنے یا &quot;رنگین&quot; کرنے وچ شامل کيتا جاسکدا اے تاکہ انہاں د‏‏ی آسانی تو‏ں شناخت ہوسک‏‏ے تے انہاں نو‏ں گرفتار کيتا جاسک‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{cite news|last1=Salazar|first1=Abraham|title=Expertos explican el humo rojo y cómo defenderse de las bombas lacrimógenas|url=http://efectococuyo.com/principales/expertos-explican-el-humo-rojo-y-como-defenderse-de-las-bombas-lacrimogenas|accessdate=9 April 2017|work=[[Efecto Cocuyo]]|date=9 April 2017|language=es-ES}}&lt;/ref&gt; 10 اپریل 2017 نو‏‏ں ، وینزویلا د‏‏ی پولیس نے ہیلی کاپٹراں دے ذریعے مظاہرین اُتے آنسو گیس فائر کردتی جس دے نتیجے وچ مظاہرین کنجیکٹاں تو‏ں دوڑ رہے سن تاکہ اوہ کنستراں تو‏ں ٹکرا جانے تو‏ں بچ سکن۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Lanzan bombas lacrimógenas desde helicópteros en Chacaíto|url=http://www.el-nacional.com/noticias/protestas/lanzan-bombas-lacrimogenas-desde-helicopteros-chacaito_113767|accessdate=11 April 2017|agency=El Nacional|date=11 April 2017}}&lt;/ref&gt;

==== مظاہرین تے نظربند افراد دے نال بدسلوکی ====
[[فائل:Venezuela National Guard Headlock.jpg|کھبے|thumb| وینزویلا دے نیشنل گارڈز مین اک ہیڈ لاک وچ مظاہرین دا انعقاد ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔]]
ایمنسٹی انٹرنیشنل دے مطابق ، وینزویلا دے آئین دے آرٹیکل 46 وچ &quot;سزا ، اذیت یا ظالمانہ ، غیر انسانی یا بدنما سلوک&quot; اُتے پابندی دے باوجود وینزویلا دے انتظامیہ دے مظاہرین دے خلاف &quot;تشدد اک عام سی گل اے &quot;۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Amnistía: tortura es habitual en Venezuela|url=http://www.voanoticias.com/content/venezuela_tortura/1913227.html|publisher=Voz de America|accessdate=14 May 2014}}&lt;/ref&gt; احتجاج دے دوران سینکڑاں تشدد دے واقعات رپورٹ ہوئے&lt;ref&gt;{{cite news|title=Estudiantes piden a la ONU una misión de investigación|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/protestas-en-venezuela/140618/estudiantes-piden-a-la-onu-una-mision-de-investigacion|accessdate=20 June 2014|agency=El Universal|date=18 June 2014}}&lt;/ref&gt;۔ مظاہرےآں دے دوران مارچ وچ ہونے والی تحقیقات دے بعد ''احتجاج دے لئی سزا کے'' عنوان تو‏ں شائع ہونے والی اک رپورٹ وچ [[نگہبان حقوق انسانی|ہیومن رائٹس واچ]] نے کہیا اے کہ جنہاں لوکاں نو‏‏ں سرکاری حکا‏م نے حراست وچ لیا سی انہاں نو‏‏ں &quot;شدید جسمانی زیادتی&quot; دا نشانہ بنایا گیا سی جس وچ انھاں مٹ ،ی ، ہیلمٹ دے نال پیٹا گیا سی۔ آتشاں اسلحہ بجلی دے جھٹکے یا جلانے؛ اک وقت وچ گھنٹےآں حرکت کرنے دے بغیر ، بغیر کسی حرکت دے گھٹنے ٹیکنے یا گھٹنے ٹیکنے اُتے مجبور ہونا دوسرے قیدیاں نو‏‏ں ہتھکڑی لگانا ، بعض اوقات جوڑے وچ تے درجناں افراد د‏‏ی انسانی زنجیراں وچ ، اک وقت وچ گھنٹےآں دے لئی۔ شدید سردی یا گرمی دے ادوار۔ &quot; ایہ وی اطلاع ملی اے کہ &quot;بوہت سارے متاثرین تے کنبہ دے افراد جنہاں تو‏ں اساں گل کيت‏ی سی نے کہیا کہ انہاں نو‏ں یقین اے کہ جے اوہ پولیس ، محافظاں ، یا مسلح حکومت نواز گروہاں دے ذریعہ بدسلوکی د‏‏ی اطلاع دیندے نيں تاں انہاں نو‏ں انتقام دا سامنا کرنا پئے گا۔&quot; &lt;ref name=&quot;HRWpfp&quot;/&gt;

ایمنسٹی انٹرنیشنل نو‏‏ں &quot;ان حراست وچ آنے والےآں تو‏ں اطلاعات موصول ہوئیاں سن جنھاں حراستی مراکز وچ گھٹناں تے پیراں اُتے گھنٹےآں گزارنے اُتے مجبور کيتا گیا سی۔&quot; ایمنسٹی انٹرنیشنل نے ایہ وی اطلاع دتی اے کہ اک طالب علم نو‏‏ں بندوق د‏‏ی نوک اُتے مجبور کردتا گیا سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ انہاں دے اعتراف جرم اُتے دستخط کرنے اُتے مجبور ہويا سی جتھ‏ے اس د‏ی والدہ نے وضاحت نئيں کيت‏ی سی کہ &quot;انہاں نے اسنو‏ں دسیا سی کہ جے اوہ اس اُتے دستخط نئيں کردا اے تاں اوہ اسنو‏ں مار ڈالاں گے۔&quot; . . اس نے رونا شروع کردتا ، لیکن اوہ اس اُتے دستخط نئيں کردا سی۔ اس دے بعد انہاں نے اسنو‏ں جھگ د‏‏ی چادراں تو‏ں لپیٹا تے اسنو‏ں ڈنڈاں تے اگ بجھانے والے اوزار تو‏ں مارنا شروع کردتا۔ بعدازاں ، انہاں نے اسنو‏ں پٹرول تو‏ں ہٹا دتا ، انہاں دا کہنا سی کہ اس دے پاس اس دے چارج کرنے دے لئی ثبوت ہون گے۔ ایمنسٹی انٹرنیشنل نے دسیا کہ اینڈرس بیلو کیتھولک یونیورسٹی دے ہیومن رائٹس سنٹر نے اطلاع دتی اے کہ ، &quot;دو ایداں دے معاملات نيں جنہاں وچ بجلی دے جھٹکے سن ، دو ایداں دے معاملات نيں جنہاں وچ مرچ گیس شامل اے تے دوسرا دو معاملے جتھ‏ے انھاں پٹرول تو‏ں گرایا گیا سی۔&quot; &quot;سانو‏ں ایہ معلوم ہويا اے کہ مختلف دناں تے نظربندی مراکز تو‏ں ملدی جلدی اطلاعات د‏‏ی وجہ تو‏ں اساں ریاست د‏‏ی جانب تو‏ں زیر حراست افراد اُتے غیر انسانی سلوک کرنے دے لئی منظم طرز عمل پایا ا‏‏ے۔&quot; &lt;ref name=&quot;AIabuses5&quot;&gt;{{cite news|title=Amnesty Reports Dozens of Venezuela Torture Accounts|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-04-01/amnesty-reports-dozens-of-venezuela-torture-accounts.html|accessdate=13 April 2014|newspaper=Bloomberg}}&lt;/ref&gt;
[[File:UN - Venezuela Continued impunity amid dismal human rights situation.webm|کھبے|متبادل=|thumb|270x270px|اقوام متحدہ دے انسانی حقوق برائے انسانی حقوق زید راعد الحسین تے مظاہرےآں دے دوران ہلاک ہونے والےآں دے لواحقین نے وینزویلا دے بحران اُتے تبادلہ خیال کيتا]]
''نیویارک ٹائمز'' نے خبر دتی اے کہ پینل فورم نے کہیا اے کہ بدسلوکی &quot;مستقل تے منظم&quot; اے تے وینزویلا دے حکا‏م اُتے &quot;وڈے پیمانے اُتے الزام لگایا گیا سی کہ اوہ قیدیاں نو‏‏ں پیٹتے نيں ، اکثر لوکاں نے ایہ وی کہیا سی کہ سیکیورٹی فورسز نے فیر انھاں پرت لیا ، سیل فون ، رقم تے زیورات چوری کرلئے۔ &quot;۔ اک معاملے وچ ، مرداں دے اک گروپ نے کہیا کہ جدو‏ں اوہ احتجاج نو‏‏ں چھڈ رہے سن جدو‏ں تو‏ں ایہ پرتشدد ہوگیا ، &quot;فوجیاں نے کار نو‏‏ں گھیر لیا ، کھڑکیاں توڑ داں تے اندر تو‏ں آنسو گیس دا ڈبہ سُٹ دتا&quot;۔ تب اک شخص نے دسیا کہ اک فوجی نے گڈی وچ سوندے وقت &quot;قریب نیڑے اس اُتے شاٹ گن فائر کيتا&quot;۔ اس دے بعد انہاں افراد نو‏‏ں &quot;کار تو‏ں کھچ لیا گیا تے اسنو‏ں بری طرح تو‏ں ماریا پیٹا گیا&quot; فیر اک فوجی نے &quot;اپنے شاٹ گن دے بٹ تو‏ں اپنے ہتھ توڑے ، تے انہاں نو‏ں دسیا کہ مظاہرین دے پتھر پھینکنے د‏‏ی سزا ا‏‏ے۔&quot; اس دے بعد گڈی نو‏‏ں نذر آتش کردتا گیا۔ اک مظاہرین دا کہنا سی کہ حراست دے دوران ، فوجیاں نے &quot;اسنو‏ں بار بار ماریا۔&quot; مظاہرین جنہاں دے نال اوہ سن &quot;ان نو‏‏ں اک نال ہتھکڑی لگائی گئی ، حملہ کتے د‏‏ی دھمکیاں دتیاں گئیاں ، طویل عرصے تک رینگنے لگے ، کالی مرچ چھڑک کر پیٹا گیا۔&quot; اس دے بعد مظاہرین نے کہیا کہ اوہ &quot;اک سپاہی دے ہیلمیٹ تو‏ں اس دے سر اُتے اِنّا زور تو‏ں ماریا گیا سی کہ اس نے اسنو‏ں پھٹا ہويا سنیا اے &quot;۔ اک خاتون نے ایہ وی کہیا کہ جدو‏ں اوہ نیشنل گارڈ دے فوجیاں نے انہاں نو‏‏ں بہا لیا ، انہاں نو‏‏ں چھ ہور خواتین دے نال اک فوجی چوکی اُتے لے جاک‏ے خواتین فوجیاں دے حوالے کيتا گیا تاں اوہ وی اپنی بیٹی دے نال سن۔ خواتین نے فیر کہیا کہ &quot;فوجیاں نے انہاں نو‏ں ماریا پیٹا ، لات ماری تے جان تو‏ں مارنے د‏‏ی دھمکی دتی&quot;۔ انہاں خواتین نے ایہ وی کہیا کہ فوجیاں نے انہاں اُتے عصمت دری کرنے ، انہاں دے بالاں نو‏‏ں کٹنے د‏‏ی دھمکی دتی تے &quot;کسی کاغذ اُتے دستخط کرنے دے بعد ہی رہیا کيتا گیا جس وچ کہیا گیا سی کہ انہاں دے نال کوئی برا سلوک نئيں ہويا ا‏‏ے۔&quot; &lt;ref name=&quot;NYscars3&quot;&gt;{{cite news|last=Neuman|first=William|title=In Venezuela, Protesters Point to Their Scars|url=https://www.nytimes.com/2014/04/28/world/americas/in-venezuela-protesters-point-to-their-scars.html?_r=0|accessdate=28 April 2014|newspaper=The New York Times|date=27 April 2014}}&lt;/ref&gt;

ہیومن رائٹس واچ نے اطلاع دتی اے کہ اک شخص گھر جارہیا سی تے مظاہرین دے اک گروپ نو‏‏ں منتشر کردے ہوئے نیشنل گارڈزمین نے اس اُتے حملہ کيتا۔ اس دے بعد اسنو‏ں نیشنل گارڈز مین نے ربڑ د‏‏ی گولیاں تو‏ں نشانہ بنایا ، نیشنل گارڈ میناں نے اسنو‏ں ماریا ، تے فیر اس دے گلے وچ گولی لگی۔ اک ہور شخص نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا ، اسنو‏ں بار بار ربڑ د‏‏ی گولیاں تو‏ں گولی ماری گئی ، تن نیشنل گارڈ مین نے رائفل تے ہیلمٹ تو‏ں پیٹا تے اس تو‏ں پُچھیا گیا &quot;آپ دا صدر کون اے ؟&quot; کچھ افراد جنہاں نو‏ں بے گناہ طور اُتے گرفتار کيتا گیا سی انہاں نو‏‏ں ماریا پیٹا گیا تے انہاں نو‏ں دہرانے اُتے مجبور کيتا گیا کہ نکولس مادورو صدر سن ۔ &lt;ref name=&quot;HRWpfp&quot;/&gt;

''این ٹی این 24'' نے اک وکیل دے ''ذریعہ'' اطلاع دتی اے کہ قومی ''گارڈزمین'' تے [[میریدا، میریدا|ماریڈا]] وچ &quot;کیوبا لہجے&quot; والے افراد نے تن گرفتار نوعمراں نو‏‏ں انہاں جرائم دا اعتراف کرنے اُتے مجبور کيتا جنہاں دا انہاں نے کوئی اعتراف نئيں کيتا سی ، تے فیر نو عمر نوجوان گھٹنے ٹیکے سن تے انھاں اپنے بازو اٹھانے اُتے مجبور کيتا گیا سی تے فیر انھاں پورے جسم وچ بکشوٹ تو‏ں گولی مار دتی گئی سی۔ مبینہ &quot; ٹارگٹ پریکٹس &quot; دے دوران&lt;ref name=&quot;venezuelaaldia.com2&quot;&gt;{{cite news|title=Denuncian que GNB y agentes cubanos habrían jugado tiro al blanco con adolescentes detenidos (+Video)|url=http://www.venezuelaaldia.com/2014/03/denuncian-que-gnb-y-agentes-cubanos-habrian-jugado-tiro-al-blanco-con-adolescentes-detenidos-video/|accessdate=15 March 2014|newspaper=Venezuela Al Dia|date=14 March 2014}}&lt;/ref&gt;۔&lt;ref name=&quot;ntn24.com2&quot;&gt;{{cite news|title=&quot;Funcionarios jugaban con ellos al tiro al blanco&quot;: abogado que atendió a 3 adolescentes detenidos en Mérida|url=http://www.ntn24.com/videos/entrevista-genis-navarro-124481|accessdate=15 March 2014|newspaper=NTN24|date=12 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140718165056/http://www.ntn24.com/videos/entrevista-genis-navarro-124481|archive-date=18 July 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ''این ٹی این 24'' نے اطلاع دتی اے کہ کچھ مظاہرین نو‏‏ں سرکاری فورسز نے تشدد دا نشانہ بنایا تے انہاں دے نال زیادتی د‏‏ی جنہاں نے احتجاج دے دوران انہاں نو‏ں حراست وچ لیا&lt;ref name=&quot;testigos2&quot;&gt;{{cite news|title=&quot;Fuimos testigos de cómo algunos estudiantes fueron violados vía anal&quot;: abogado del Foro Penal Venezolano|trans-title=&quot;We witnessed some students were anally violated&quot;: Venezuelan legal forum lawyer|language=Spanish|url=http://www.ntn24.com/videos/entrevista-abogado-ddhh-venezuela-121933|accessdate=22 February 2014|newspaper=NTN24|date=16 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228071250/http://www.ntn24.com/videos/entrevista-abogado-ddhh-venezuela-121933|archive-date=28 February 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;۔ ''ایل نیوو ہیرالڈ'' نے اطلاع دتی اے کہ طلبا مظاہرین نو‏‏ں حکومت‏ی فورسز نے تشدد دا نشانہ بنایا سی تاکہ اوہ حکومت نو‏‏ں ایہ تسلیم کرن کہ اوہ وینزویلا د‏‏ی حکومت دا تختہ الٹنے دے غیر ملکی افراد دے منصوبے دا حصہ نيں&lt;ref name=&quot;ENHtorture2&quot;&gt;{{cite news|title=Torturan a estudiantes en Venezuela para vincularlos con Miami|url=http://www.elnuevoherald.com/2014/03/21/1706509/torturan-a-estudiantes-en-venezuela.html|accessdate=13 April 2014|newspaper=El Nuevo Herald|date=21 March 2014|archivedate=1 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901025400/http://www.elnuevoherald.com/2014/03/21/1706509/torturan-a-estudiantes-en-venezuela.html}}&lt;/ref&gt;۔ ویلینشیا وچ ، ایل ٹریگل وچ نیشنل گارڈ دے ذریعہ مظاہرین نو‏‏ں منتشر کردتا گیا جتھ‏ے چار طلباء (تین مرد تے اک عورت) اک گڈی دے اندر وڑ ک‏ے حملہ ک‏ر رہ‏ے سن جدو‏ں کہ اس نے اپنے ارد گرد نو‏‏ں چھڈنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ &lt;ref name=&quot;notitarde.com2&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.notitarde.com/Valencia/2-vehiculos-incendiados-1-dama-herida-y-11-detenidos-tras-protestas-Fotos/2014/02/14/304498|title=Saldo de las protestas en El Trigal|newspaper=[[Notitarde]]|date=13 February 2014|access-date=11 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140402160110/http://www.notitarde.com/Valencia/2-vehiculos-incendiados-1-dama-herida-y-11-detenidos-tras-protestas-Fotos/2014/02/14/304498|archive-date=2 April 2014|url-status=dead|df=dmy-all|accessdate=2 October 2020|archivedate=2 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140402160110/http://www.notitarde.com/Valencia/2-vehiculos-incendiados-1-dama-herida-y-11-detenidos-tras-protestas-Fotos/2014/02/14/304498}}&lt;/ref&gt;ان تِناں افراد نو‏‏ں قید کردتا گیا تے انہاں وچو‏ں اک نو‏‏ں رائفل دے ذریعہ اک افسر نے بد نظمی دا نشانہ بنانے د‏‏ی اطلاع دی۔ &lt;ref name=&quot;diariolasamericas.com&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.diariolasamericas.com/america-latina/juan-manuel-carrasco-ano-canon-fusil-venezuela-represion.html%7ctitle|title=Documento no encontrado|accessdate=7 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304024912/http://www.diariolasamericas.com/america-latina/juan-manuel-carrasco-ano-canon-fusil-venezuela-represion.html%7Ctitle|archivedate=4 March 2016}}&lt;/ref&gt;

''ایل نسیونل کے'' اک مضمون وچ گرفتار مظاہرین دے نال انٹرویو ''ونڈدے'' ہوئے ، گرفتار افراد نے جیل وچ اپنے تجرگل کيتی وضاحت کيتی۔ اک مظاہرین نے دسیا کہ کس طرح اسنو‏ں 30 دوسرے قیدیاں دے نال 3 بائی 2 میٹر سیل وچ رکھیا گیا سی جتھ‏ے قیدیاں نو‏‏ں اک ہی پردے دے پِچھے اک بیگ وچ شوچ کرنا پيا سی۔ مظاہرین نے ایہ وضاحت جاری رکھی کہ کس طرح قیدی اک دوسرے دے نال سزاواں دا معاملہ کردے نيں تے &quot;گورمبیرس&quot; د‏‏ی سزا نو‏‏ں بنھ کر اس تو‏ں جکڑنا پڑدا اے ، جو مبینہ طور اُتے حکا‏م د‏‏ی مداخلت دے بغیر ہوئے گا۔ ہور گرفتار مظاہرین نے جنہاں تو‏ں انٹرویو کیتے انھاں نے پرتشدد مجرماں دے نال قید ہونے دا خدشہ وی واضح کيتا۔ &lt;ref&gt;{{cite news|last1=Emilia Jorge|first1=Maria|title=La cárcel, según los jóvenes que protestaron|url=http://www.el-nacional.com/sociedad/carcel-jovenes-protestaron_0_455954474.html|accessdate=7 August 2014|agency=El Nacional|date=3 August 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140806150904/http://www.el-nacional.com/sociedad/carcel-jovenes-protestaron_0_455954474.html|archivedate=6 August 2014}}&lt;/ref&gt;

وینزویلا پینل فورم دے ڈائریکٹر ، الفریڈو رومیرو نے حزب اختلاف تے وینزویلا د‏‏ی حکومت دونے تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ انسانی حقوق د‏‏ی مبینہ خلاف ورزیاں دے دعوے اُتے کان دھراں جو سنیا نئيں گیا ا‏‏ے۔ انہاں نے ایہ وی دسیا کہ اک عورت نو‏‏ں بری طرح دے جھٹکے تو‏ں اس دے چھاتیاں اُتے تشدد کيتا گیا سی&lt;ref&gt;{{cite news|title=Foro Penal denuncia torturas con descargas eléctricas a mujeres en los senos|url=http://caraotadigital.net/articledetail.asp?art=1930902|accessdate=13 April 2014|newspaper=Carota Digital|date=12 April 2014|url-status=dead|archiveurl=https://archive.today/20140413213729/http://caraotadigital.net/articledetail.asp?art=1930902|archivedate=13 April 2014}}&lt;/ref&gt;۔&lt;ref&gt;{{cite news|title=En video: Foro Penal denuncia en CNN torturas con descargas eléctricas en Táchira|url=http://yoyopress.com/2014/04/12/deplorable-en-video-foro-penal-denuncia-en-cnn-torturas-con-descargas-electricas-en-tachira/|archive-url=https://web.archive.org/web/20140414141911/http://yoyopress.com/2014/04/12/deplorable-en-video-foro-penal-denuncia-en-cnn-torturas-con-descargas-electricas-en-tachira/|url-status=dead|archive-date=14 April 2014|accessdate=13 April 2014|newspaper=YoYo Press|date=13 April 2014|archivedate=14 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140414141911/http://yoyopress.com/2014/04/12/deplorable-en-video-foro-penal-denuncia-en-cnn-torturas-con-descargas-electricas-en-tachira/}}&lt;/ref&gt; وینزویلا دے پینل فورم نے ایہ وی دسیا کہ طلبا نو‏‏ں بجلی دے جھٹکے تو‏ں تشدد دا نشانہ بنایا گیا ، ماریا پیٹا گیا ، تے دھمکی دتی جارہی اے کہ اوہ گرفتار ہونے دے بعد پٹرول وچ ڈُبے ہوئے سن ۔&lt;ref&gt;{{cite news|title=Estudiantes venezolanos detenidos habrían sufrido torturas, según abogada del Foro Penal Venezolano|url=http://www.ntn24.com/videos/estudiantes-venezolanos-detenidos-habrian-sufrido-tortura-segun-abogada-del-foro-penal-venezolano|accessdate=13 April 2014|newspaper=NTN24|date=16 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140414172429/http://www.ntn24.com/videos/estudiantes-venezolanos-detenidos-habrian-sufrido-tortura-segun-abogada-del-foro-penal-venezolano|archive-date=14 April 2014|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=14 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140414172429/http://www.ntn24.com/videos/estudiantes-venezolanos-detenidos-habrian-sufrido-tortura-segun-abogada-del-foro-penal-venezolano}}&lt;/ref&gt;

ہیومن رائٹس واچ نے اطلاع دتی اے کہ ، &quot;ان معاملات وچ متاثرین دا سامنا کرنے والے سکیورٹی فورس دے تمام ممبران یا انصاف دے عہدیداراں نے وی ناگوار طریقےآں وچ حصہ نئيں لیا۔ در حقیقت ، کچھ معاملات وچ … سرکاری اسپتالاں وچ سیکیورٹی عہدیداراں تے ڈاکٹراں نے انہاں د‏‏ی مدد کرنے یا انہاں د‏‏ی تکلیف نو‏‏ں کم کرنے دے لئی خفیہ طور اُتے مداخلت د‏‏ی سی۔ کچھ نیشنل گارڈزمین نے انہاں حراست وچ آنے والے افراد د‏‏ی مدد کيت‏ی جو &quot;انمومینیکاڈو&quot; وچ رکھے ہوئے سن ۔ ایہ وی اطلاع ملی اے کہ &quot; متعدد معاملات ، سرکاری اسپتالاں وچ ڈاکٹراں تے نرساں تے ایتھ‏ے تک کہ فوجی کلینک وچ خدمات انجام دینے والے وی ، مسلح سیکیورٹی فورسز دے نال کھڑے ہوئے ، جو شدید طور اُتے زخمی زیر حراست افراد نو‏‏ں طبی امداد تو‏ں انکار کرنا چاہندے سن ۔ انہاں نے زور دے ک‏ے کہیا کہ براہ راست خطرات دے باوجود قیدیاں نو‏‏ں فوری طور اُتے طبی دیکھ بھال حاصل کيت‏ی جائے - ایسی مداخلتاں جس تو‏ں متاثرہ افراد د‏‏ی جان بچائی جاسکدی ا‏‏ے۔ &quot; &lt;ref name=&quot;HRWpfp&quot;/&gt;

8 اکتوبر 2018 نو‏‏ں وینزویلا د‏‏ی حکومت نے اعلان کيتا کہ صدر مادورو دے قتل د‏‏ی مشکوک کوشش دے الزام وچ جیل وچ بند فرنینڈو البین سالزار نے جیل وچ [[خود کشی|خودکشی]] کرلئی ، لیکن دوستاں ، رشتہ داراں ، اپوزیشن ارکان تے این جی اوز نے اس الزام د‏‏ی تردید کيتی۔ &lt;ref&gt;[https://www.foxnews.com/world/venezuelan-opposition-denies-jailed-politician-took-own-life Venezuelan opposition denies jailed politician took own life]&lt;/ref&gt; البانیہ نو‏‏ں 5 اکتوبر نو‏‏ں کاراکاس بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے اس وقت گرفتار کيتا گیا سی ، جدو‏ں اوہ نیویارک تو‏ں واپس آرہیا سی ، جتھ‏ے اس نے [[اقوام متحدہ جنرل اسمبلی|اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی]] وچ شریک غیر ملکی سفارت کاراں تو‏ں ملاقاتاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ &lt;ref&gt;[https://www.foxnews.com/world/opposition-venezuelan-politician-dies-in-jail Opposition Venezuelan politician dies in jail]&lt;/ref&gt;

===== سرعام زیادتیاں اُتے حکومت دا ردعمل =====
وینزویلا دے اٹارنی جنرل دے دفتر نے اطلاع دتی اے کہ ایہ کم کر رہیا اے ، ہیومن رائٹس واچ د‏‏ی رپورٹ دے مطابق ، انسانی حقوق د‏‏ی مبینہ خلاف ورزیاں دے بارے وچ 145 تحقیقات کيتیاں گئیاں ، تے انہاں دے سلسلے وچ 17 سیکیورٹی اہلکاراں نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا سی۔ صدر مادورو تے ہور سرکاری عہدیداراں نے انسانی حقوق د‏‏ی پامالیاں دا اعتراف کيتا اے ، لیکن کہیا اے کہ ایہ وکھ تھلگ واقعات سن نہ کہ کسی وڈے نمونہ دا حصہ۔ &lt;ref name=&quot;HRWpfp&quot;/&gt; جدو‏ں اپوزیشن جماعتاں نے قومی اسمبلی وچ تشدد دے بارے وچ بحث دا مطالبہ کيتا تاں وینزویلا د‏‏ی حکومت نے حزب اختلاف اُتے ہونے والے تشدد دا الزام ایہ کہندے ہوئے انکار کردتا ، &quot;متشدد اسيں نئيں نيں ، پرتشدد حزب اختلاف دے اک گروپ وچ نيں&quot;۔ &lt;ref name=&quot;EUtorture2&quot;&gt;{{cite news|title=Bancada del PSUV en la AN niega debate sobre las torturas y tratos crueles|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/140513/bancada-del-psuv-en-la-an-niega-debate-sobre-las-torturas-y-tratos-cru|accessdate=14 May 2014|newspaper=El Universal|date=13 May 2014}}&lt;/ref&gt;

ایل یونیورسل نے دسیا کہ وزیر داخلہ تے انصاف دے وزیر میگول روڈریگ ٹورس دے اک محافظ ، سیبین دے میلوین کولیزوس ، تے جوناتھن روڈریکوز ، غیر مسلح ، فرار ہونے ، مظاہرین نو‏‏ں متعدد بار پروٹوکول د‏‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے گولیاں دا نشانہ بنانے دے بعد حراست وچ سن ۔&lt;ref name=&quot;SEBINshooting2&quot;&gt;{{cite news|title=Foreign journal provides identity of shooters|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/140219/foreign-journal-provides-identity-of-shooters|accessdate=21 February 2014|newspaper=El Universal|date=19 February 2014}}&lt;/ref&gt; صدر مادورو نے اعلان کيتا کہ مظاہرین اُتے فائرنگ کرنے والے اہلکاراں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی کارروائیاں دے سبب گرفتار کيتا گیا ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;{{cite news|title=Maduro evalúa intervenir policía de Lara porque protege a &quot;guarimberos&quot;|language=Spanish|trans-title=Maduro evaluates intervene in the Lara police for protecting &quot;guarimberos&quot;|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/02/21/maduro-evalua-intervenir-policia-de-lara-porque-protege-a-guarimberos/|accessdate=22 February 2014|newspaper=La Patilla|date=21 February 2014}}&lt;/ref&gt;

==== من منی گرفتاریاں ====
[[نگہبان حقوق انسانی|ہیومن رائٹس واچ دے]] مطابق ، وینزویلا دے سرکاری حکا‏م نے بوہت سارے بے گناہ افراد نو‏‏ں گرفتار کيتا۔ انھاں نے دسیا کہ &quot;حکومت معتبر ثبوت پیش کرنے وچ معمول تو‏ں ناکا‏م رہی کہ ایہ مظاہرین جدو‏ں گرفتار ہوئے سن اس وقت اوہ جرائم دا ارتکاب کررہے سن ، جو وینزویلا دے قانون دے تحت جدو‏ں گرفتاری دے وارنٹ دے بغیر کسی نو‏‏ں حراست وچ لیا جائے تاں ایہ اک ضرورت اے &quot;۔ انہاں نے ایہ وی وضاحت کيتی کہ &quot;حراست وچ لیا گیا کچھ افراد ، اس دے علاوہ ، محض احتجاج دے آس پاس سن لیکن انہاں وچ حصہ نئيں لے رہے سن ۔ زیر حراست افراد دے اس گروپ وچ اوہ لوک شامل سن جو انہاں علاقےآں تو‏ں گزر رہے سن جتھ‏ے احتجاج ہورہیا سی ، یا نیڑےی عوامی تھ‏‏اںو‏اں اُتے سن ۔ دوسرے نو‏‏ں اپارٹمنٹس د‏‏ی عمارتاں جداں نجی املاک اُتے حراست وچ لیا گیا۔ ہر اس معاملے وچ جس وچ افراد نو‏‏ں نجی املاک اُتے حراست وچ لیا گیا سی ، سیکیورٹی فورسز سرچ آرڈر دے بغیر عمارتاں وچ داخل ہوئیاں ، اکثر دروازے توڑ کر راستے وچ جانے اُتے مجبور ہوجاندی ني‏‏‏‏ں۔ &quot; اک شخص اپنے اپارٹمنٹ وچ سی جدو‏ں سرکاری فوج نے عمارت وچ آنسو گیس فائر کيتی۔ ایہ شخص تازہ ہويا دے لئی صحن وچ گیا تے پولیس نو‏‏ں اپارٹمنٹس وچ توڑنے دے بعد بلا وجہ گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ &lt;ref name=&quot;HRWpfp&quot;/&gt;

=== پرتشدد احتجاج ===
[[فائل:Protesta en Caracas, 10May14c.jpg|thumb| کچھ احتجاج وچ آتش زنی ، توڑ پھوڑ تے تشدد دے ہور واقعات شامل ني‏‏‏‏ں۔]]
پرامن مظاہرےآں دے علاوہ ، کچھ مظاہرےآں دے اک عنصر وچ ردی د‏‏ی ٹوکری وچ جلنا ، رکاوٹاں کھڑا کرنا تے حزب اختلاف تے ریاستی حکا‏م دے وچکار پرتشدد جھڑپاں دا نتیجہ ا‏‏ے۔ ہیومن رائٹس واچ نے کہیا کہ مظاہرین &quot;جنہاں نے مظاہرےآں دے دوران تشدد دا ارتکاب کیہ اوہ اک چھوٹی سی اقلیت سی - عام طور اُتے اسکورز یا سینکڑاں افراد د‏‏ی موجودگی وچ اک درجنہاں تو‏ں کم افراد&quot;۔ ایہ اطلاع دتی گئی اے کہ رکاوٹاں احتجاج د‏‏ی سب تو‏ں عام شکل نيں تے ایہ کہ کدی کدی مولوٹوو کاک ، پتھراں تے سلنگ شاٹس تو‏ں حکا‏م اُتے حملے کردے ني‏‏‏‏ں۔ کدی کدائيں ہی واقعات وچ ، مظاہرین دے ذریعہ گھر تو‏ں بننے والے مارٹر استعمال ہُندے سن ۔ بعض معاملات وچ مولوٹو کاک دے استعمال تو‏ں حکا‏م تے کچھ سرکاری گڈیاں نو‏‏ں اگ لگ گئی۔ &lt;ref name=&quot;HRWpfp&quot;/&gt; صدر مادورو نے کہیا اے کہ کچھ احتجاج وچ &quot;سرکاری عمارتاں ، یونیورسٹیاں تے بس اسٹیشناں اُتے آتش گیر حملےآں نو‏‏ں شامل کيتا گیا ا‏‏ے۔&quot; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.theguardian.com/world/2014/apr/08/venezuela-protests-sign-us-wants-oil-says-nicolas-maduro|title=Venezuela protests are sign that US wants our oil, says Nicolás Maduro|last=Seumas Milne|website=the Guardian|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;

نیشنل گارڈ نے الزام لگایا کہ انہاں نے یونیورسٹی آف اینڈیس (یو ایل اے) دے کچھ متشدد طلباء نو‏‏ں اک احاطے وچ داخل ہونے تو‏ں روک دتا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.laiguana.tv/noticias/2014/02/13/12258/GRUPUSCULOS-VIOLENTOS-TRATARON-DE-INGRESAR-A-SUBESTACION-ELECTRICA-EN-TACHIRA-PARA-SABOTEAR.html|accessdate=12 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222175219/http://www.laiguana.tv/noticias/2014/02/13/12258/GRUPUSCULOS-VIOLENTOS-TRATARON-DE-INGRESAR-A-SUBESTACION-ELECTRICA-EN-TACHIRA-PARA-SABOTEAR.html|title=GRUPÚSCULOS VIOLENTOS TRATARON DE INGRESAR A SUBESTACIÓN ELÉCTRICA EN TÁCHIRA PARA SABOTEAR|archivedate=22 February 2014}}&lt;/ref&gt; ریاست اراگوا دے گورنر ، تاریک الیسامی نے دعوی کيتا اے کہ مخالفین دے چھ مظاہرین اُتے اک نے آتشاں اسلحہ رکھنے دے الزام وچ گرفتار کيتا گیا سی جس اُتے الزام عائد کيتا گیا اے کہ اس نے الیسامی دے نال اک افسر اُتے مبینہ طور اُتے گولی چلانے دا الزام عائد کيتا اے ، &quot;وہ اک فاشسٹ ا‏‏ے۔ اساں پبلک وزارت تے تمام عدلیہ نو‏‏ں تمام سزاواں دے اطلاق دا حکم دتا &quot; آئین دے آرٹیکل 68 وچ ایہ وی کہیا گیا اے کہ&quot; شہریاں نو‏‏ں اس وقت تک مظاہرہ کرنے دا حق اے جدو‏ں تک کہ اوہ &quot;پرامن تے بغیر ہتھیاراں کے&quot; ہون۔ &lt;ref name=&quot;art68&quot;&gt;[[wikisource:Constitution of the Bolivarian Republic of Venezuela/Title 3#25|s:Constitution of the Bolivarian Republic of Venezuela/Title 3#25]]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;constitution_art68&quot;/&gt;

==== بیرکیڈز ====
مظاہرےآں دے دوران ، اک مشترکہ حربہ جس نے وینزویلاین تے حکومت مخالف حزب اختلاف دے وچکار رائے تقسیم کردتی اے ، سڑک دے راستے وچ رکاوٹاں کھڑی کررہی اے ، جس نو‏‏ں ''بروقت'' طور اُتے ''گارمباس کے'' ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اسٹریٹ بیریکیڈس ، جو گڈیاں نو‏‏ں گزرنے تو‏ں رکدے نيں ، وینزویلا دے آئین دے 50 واں آرٹیکل د‏‏ی خلاف ورزی کردے نيں ، جو مفت آمدورفت دا حق دیندا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;[[wikisource:Constitution of the Bolivarian Republic of Venezuela/Title 3#16|s:Constitution of the Bolivarian Republic of Venezuela/Title 3#16]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.tsj.gov.ve/legislacion/constitucion1999.htm|title=Archived copy|accessdate=12 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140417173551/http://www.tsj.gov.ve/legislacion/constitucion1999.htm|archivedate=17 April 2014}}&lt;/ref&gt; ابتدائی طور اُتے ، انہاں رکاوٹاں وچ رات دے وقت ردی د‏‏ی ٹوکری تے گتے اُتے اگ لگ گئی سی ، تے وینزویلا د‏‏ی سیکیورٹی فورسز نے اسنو‏ں آسانی تو‏ں ہٹا دتا سی۔ ''گوریمبا'' اس دے بعد ''مظاہرین دے زیر انتظام'' اِٹاں ، گداں ، لکڑی دے تختاں تے خاردار تاراں د‏‏ی &quot;قلع نما ساختی ڈھانچے&quot; وچ ''تبدیل ہوچکے'' نيں ، جنھاں &quot;صدر نکولس مادورو د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں ردعمل حاصل کرنے دے لئی گوریلا طرز دے حرباں دا سہارا لینا پيا&quot;۔ اُتے ، انہاں دا استعمال متنازعہ ا‏‏ے۔ ناقدین دا دعوی اے کہ ''گارمباس'' ، جو بنیادی طور اُتے رہائشی علاقےآں وچ بنائے جاندے نيں ، مقامی رہائشیاں تے کاروباری ادارےآں دا شکار نيں تے انہاں دا سیاسی اثر بوہت گھٹ ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;BBCStreetblockades&quot;/&gt;
[[فائل:Guarimba Wall Painting.JPG|کھبے|thumb| &quot;گارمباس&quot; اُتے تنقید کرنے والی وال پینٹنگ]]
[[فائل:Barricade 2 Venezuela 2014.jpg|سجے|thumb| مظاہرین د‏‏ی طرف تو‏ں تعمیر کردہ اک رکاوٹ جو سڑک نو‏‏ں روک رہی ا‏‏ے۔]]
[[فائل:3 de mayo - Manifestación en contra del gobierno de Venezuela 03.jpg|thumb| مئی 2017 وچ وینزویلا دے عوام نے نیکلس مادورو د‏‏ی حکومت دے خلاف احتجاج کيتا]]
صدر مادورو تے کچھ شہراں دے ناقص شعبےآں نے بیریکیڈز نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا ، جس دے نال ہی مادورو نے مذمت کيتی کہ &quot;ہزاراں افراد دس یا ویہہ افراد دے اک چھوٹے تو‏ں گروپ تو‏ں متاثر نيں&quot; ، تے ایہ کہ &quot;انہاں وچو‏ں کچھ بچےآں تے بچےآں سمیت صحت د‏‏ی دیکھ بھال تک رسائی نئيں رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ بزرگ &quot;، اگرچہ بہت سارے اپوزیشن مظاہرین دا استدلال اے کہ ''گوریمباس'' نو‏‏ں مسلح گروہاں دے خلاف تحفظ دے طور اُتے وی استعمال کيتا جاندا اے ، تے نہ کہ ایہ صرف احتجاج د‏‏ی اک شکل دے طور اُتے استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;OPPbarricade&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.noticiascentro.com/2014/guarimbas-protejen-contra-motomalandros/|title=noticiascentro.com|accessdate=7 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413141901/http://www.noticiascentro.com/2014/guarimbas-protejen-contra-motomalandros/|archivedate=13 April 2014}}&lt;/ref&gt; کچھ رکاوٹاں اُتے ، ''&quot;گوایا&quot;'' یا تاراں نو‏‏ں انہاں دے نیڑے رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں تاراں نو‏‏ں موٹرسائیکلاں دے لئی دیکھنا مشکل اے تے مبینہ طور اُتے موٹرسائیکل اُتے سوار اک شخص نو‏‏ں ہلاک کردتا ا‏‏ے۔ انہاں لوکاں نے جو ''بیریکیڈز'' اُتے احتجاج ک‏ر رہ‏ے سن نے دعوی کيتا کہ ''گیوا'' نو‏‏ں ''توپماروس'' تے ''کولیٹیووس'' گروپاں دے خلاف دفاع دے لئی استعمال کيتا گیا سی جو مظاہرین وچ مبینہ طور اُتے &quot;دہشت گردی نو‏‏ں ''بڑھاوا'' &quot; دیندے رہے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، حکومت دا الزام اے کہ ''گویاں'' نو‏‏ں &quot;فاشسٹاں&quot; دا گروہ رکھیا گیا اے جس دا کہنا اے کہ &quot;عدم استحکا‏م دا واحد ارادہ اے &quot;۔ &lt;ref name=&quot;Alba Ciudad 96.3 FM&quot;&gt;{{حوالہ ویب|language=Spanish|url=http://albaciudad.org/wp/index.php/2014/02/muere-motorizado-en-av-romulo-gallegos-degollado-por-alambre-colocado-por-manifestantes-opositores/|title=Muere motorizado en Av. Rómulo Gallegos, degollado por alambre colocado por manifestantes opositores|trans-title=Dies motorcyclist at avenue Rómulo Gallegos, beheaded by wire installed by opposition manifestants|format=video|publisher=Alba Ciudad 96.3 FM|date=Feb 2014|accessdate=25 February 2014}}&lt;/ref&gt; لڑے گئے بیانات وچ دعوی کيتا گیا اے کہ کم تو‏ں کم تیرہ اموات انہاں بیریکیڈس اُتے حزب اختلاف دے حامیاں نو‏‏ں دتیاں گئیاں۔ ایہ وی اطلاع ملی اے کہ مظاہرین نے موٹرسائیکل دے ٹائر پھٹنے دے لئی نلی دے ٹکڑےآں تے ناخن تو‏ں بنی گھریلو کیلٹریاں دا استعمال کيتا اے ، جنہاں نو‏ں ہسپانوی وچ بولی تو‏ں &quot;میگولیٹوز&quot; یا &quot;چائنز&quot; کہیا جاندا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://lta.reuters.com/article/domesticNews/idLTASIEA1O06A20140225?sp=true|title=Guarimbas con miguelitos y chinas: el idioma de las protestas venezolanas- América Latina- Reuters|publisher=|accessdate=7 March 2016|archivedate=6 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200906234322/https://lta.reuters.com/article/domesticNews/idLTASIEA1O06A20140225?sp=true}}&lt;/ref&gt; حکومت نے انہاں دے استعمال کیت‏‏ی وی مذمت کيتی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.noticiasdiarias.informe25.com/2014/02/presidente-maduro-presenta-video-donde.html|title=Presidente Maduro presenta vídeo donde se observa a grupos violentos preparando guarimbas – Noticias Diarias|publisher=|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt; کچھ مظاہرین نے یوکرین تے مصر وچ احتجاج د‏‏ی ویڈیوز نو‏‏ں حوصلہ افزائی دے طور اُتے روک دتا اے کہ اوہ اپنے حرباں دا دفاع تے حکومت‏ی افواج نو‏‏ں پسپا کردے نيں ، جداں عام سامان جداں بیئر د‏‏ی بوتلاں ، دھات د‏‏ی نلیاں ، تے پٹرول ، فائر بم تے مارٹر تعمیر کرنے دے لئی ، جدو‏ں کہ بھری بوتلاں استعمال کرنا پینٹ دے نال ٹینک تے بکتر بند گاڑیاں چلانے والےآں دے خیالات نو‏‏ں روکنے دے لئی۔ مظاہرین دے لئی مشترکہ حفاظتی پوشاک وچ موٹرسائیکل ہیلمٹ ، تعمیرا‏تی ڈسٹ ماسک تے دستانے شامل ني‏‏‏‏ں۔ صدر مادورو نے دعویٰ کيتا کہ بیریکیڈز دے نتیجے وچ 50 تو‏ں زیادہ افراد ہلاک ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref name=&quot;barricades_50deaths&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.rpp.com.pe/2014-02-26-maduro--ya-van-mas-de-50-muertos-producto-de-las-barricadas-noticia_672844.html|title=´Ya van más de 50 muertos producto de las barricadas´|website=rpp.pe|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;

==== عوامی املاک اُتے حملے ====
مظاہرین اُتے تشدد دا نشانہ بننے والی عوامی املاک دا اکثر نشانہ رہیا ا‏‏ے۔ اٹارنی جنرل لوئیسہ اورٹیگا ڈیاز دے ذریعہ ''وزیریو پبلکو'' دے صدر دفتر اُتے حملےآں د‏‏ی اطلاع ملی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Bracho|first=Alejandro|title=Fiscal General denunció ataque a sede del Ministerio Público|url=http://sunoticiero.com/index.php/nacionales-not/40283-fiscal-general-denuncio-ataque-a-sede-del-ministerio-publico|publisher=sunoticiero.com|accessdate=24 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222062942/http://sunoticiero.com/index.php/nacionales-not/40283-fiscal-general-denuncio-ataque-a-sede-del-ministerio-publico|archivedate=22 February 2014}}&lt;/ref&gt; وزیر برائے سائنس ، ٹکنالوجی تے انوویشن مینوئل فرنینڈیز نے بارکویسمیٹو وچ قومی ٹیلیفون سروس CANTV دے صدر دفتر وچ ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=FOTOS: Incendian 5 vehículos de Cantv y la Central Telefónica Morán en Barquisimeto|url=http://albaciudad.org/wp/index.php/2014/02/fotos-incendian-5-vehiculos-de-cantv-y-la-central-telefonica-moran-en-barquisimeto/|publisher=albaciudad.org|accessdate=24 April 2014}}&lt;/ref&gt; تے وینزویلا دے بینک تے بی بی وی اے صوبائی دے میئر رامین مچاچو دے ذریعہ۔ حملےآں تے دستاویز نو‏‏ں نقصان پہنچانے دے اعلان دے لئی بہت سارے سرکاری عہدیداراں نے سوشل میڈیا دا استعمال کيتا ا‏‏ے۔ کارابوبا دے ریاستی گورنر فرانسسکو امیلیچ نے ویلنشیا وچ یونائیٹڈ سوشلسٹ پارٹی د‏‏ی وینزویلا دے صدر دفتر اُتے &quot;فاشسٹ حق&quot; دے حملےآں د‏‏ی اطلاع دینے دے لئی ٹویٹر دا استعمال کيتا ، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Ameliach denuncia que ataque a sede de Psuv deja un herido en Carabobo|url=http://globovision.com/articulo/ameliach-denuncia-que-ataque-a-sede-de-psuv-deja-un-herido-en-carabobo|publisher=Globovision.com|accessdate=24 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227145958/http://globovision.com/articulo/ameliach-denuncia-que-ataque-a-sede-de-psuv-deja-un-herido-en-carabobo|archivedate=27 February 2014}}&lt;/ref&gt; جداں کہ جوس ڈیوڈ کابیلو نے صدر دفتر دے صدر اُتے &quot;مسلح حزب اختلاف&quot; دے حملے دے بعد کيتا۔ کسٹم ڈیوٹی تے ٹیکس دے انتظام دے لئی قومی انٹیگریٹڈ سروس ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Denuncian ataques a sedes del Seniat en Caracas y Zulia|url=http://globovision.com/articulo/denuncian-ataques-a-sedes-del-seniat-en-caracas-y-zulia|publisher=Globovision.com|accessdate=24 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140307013045/http://globovision.com/articulo/denuncian-ataques-a-sedes-del-seniat-en-caracas-y-zulia|archivedate=7 March 2014}}&lt;/ref&gt; تچیرا دے گورنر کارلا جمہور ڈی وائیلما د‏‏ی اہلیہ نے دسیا کہ فنڈسیئن ''ڈی لا فیمیلیا تاچیرینس کے'' ہیڈ کوارٹر اُتے &quot;غنڈےآں&quot; نے حملہ کيتا سی تے اس نے اپنے فیس بک پیج اُتے ہونے والے نقصان د‏‏ی تصاویر شائع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ &lt;ref&gt;{{cite news|last=Yepes|first=Hector|title=Primera dama denunció ataque a la sede de la Fundación de la Familia Tachirense (Fotos)|url=http://www.lanacion.com.ve/regional/primera-dama-denuncio-ataque-a-la-sede-de-la-fundacion-de-la-familia-tachirense-fotos/|newspaper=La Nación|accessdate=24 April 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140226225844/http://www.lanacion.com.ve/regional/primera-dama-denuncio-ataque-a-la-sede-de-la-fundacion-de-la-familia-tachirense-fotos/|archivedate=26 February 2014}}&lt;/ref&gt;

کچھ حملےآں وچ ادارےآں نو‏‏ں شدید نقصان پہنچیا ا‏‏ے۔ ماریہ کورینہ ماچاڈو نو‏‏ں قومی اسمبلی وچ داخل ہونے د‏‏ی کوشش کرنے اُتے چھیڑ چھاڑ کرنے اُتے غصے وچ ، کچھ مظاہرین نے وزارت عامہ تے رہائش دے وزارت دے ہیڈکوارٹر اُتے حملہ کيتا۔ صدر مادورو نے کہیا کہ اس حملے تو‏ں مزدوراں تے عمارت دے 89 بچےآں دے انخلاء اُتے مجبور ہوگیا جدو‏ں عمارت دے زیادہ تر سامان تباہ تے اس د‏ی کھڑکیاں ٹُٹ گئياں تے عمارت دے &quot;اگ وچ لپٹ گئے&quot;۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Venezuela Ministry Torched By Protesters|url=https://uk.news.yahoo.com/venezuela-ministry-torched-protesters-094601485.html#ugF7qD3|publisher=Yahoo! News UK|accessdate=24 April 2014}}&lt;/ref&gt; دو ہفتے پہلے ، مسلح افواج د‏‏ی قومی تجربا‏تی یونیورسٹی دے تکیرا ریاستی کیمپس ، اک سرکاری یونیورسٹی جسنو‏ں سرکاری فرمان دے ذریعہ اک عوامی یونیورسٹی وچ تبدیل کيتا گیا سی ، اُتے پیٹرول بماں تو‏ں حملہ کيتا گیا تے وڈے پیمانے اُتے تباہ کردتا گیا۔ ڈین ، جس نے سجے بازو دے گروہاں نو‏‏ں مورد الزام ٹھہرایا ، اس نے یونیورسٹی د‏‏ی لائبریری ، ٹکنالوجی لیبز ، دفاتر تے بساں نو‏‏ں ہونے والے نقصان نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا۔ &lt;ref name=&quot;laiguana&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=SHOCKING GALLERY: SEE HOW WAS TOTALLY DESTROYED HEADQUARTERS UNEFA-TÁCHIRA|url=http://laiguana.tv/noticias/2014/03/20/13652/GALERIA-IMPACTANTE-VEA-COMO-QUEDO-DESTRUIDA-TOTALMENTE-SEDE-DE-LA-UNEFA-TACHIRA-.html|publisher=laiguana.tv|accessdate=6 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407093317/http://laiguana.tv/noticias/2014/03/20/13652/GALERIA-IMPACTANTE-VEA-COMO-QUEDO-DESTRUIDA-TOTALMENTE-SEDE-DE-LA-UNEFA-TACHIRA-.html|archivedate=7 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Robertson&quot;&gt;{{حوالہ ویب|last=Robertson|first=Ewan|title=Venezuelan Opposition Mayor Jailed and Another Arrested as More Die in Violent Disturbances|url=http://nsnbc.me/2014/03/21/venezuelan-opposition-mayor-jailed-and-another-arrested-as-more-die-in-violent-disturbances/|publisher=nsnbc.me|accessdate=6 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407111033/http://nsnbc.me/2014/03/21/venezuelan-opposition-mayor-jailed-and-another-arrested-as-more-die-in-violent-disturbances/|archivedate=7 April 2014}}&lt;/ref&gt; یونیورسٹی وچ تعینات نیشنل گارڈ دے اک افسر نو‏‏ں کیمپس وچ دوسرے حملے دے دوران کچھ دن بعد گولی مار دے ہلاک کردتا گیا۔

بوہت سارے گاڑیاں تباہ ہوگئياں ، جنہاں وچ قومی فوڈ ڈسٹری بیوشن کمپنیاں PDVAL &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Queman 5 vehículos de Pdval en Carabobo|url=http://www.reporteconfidencial.info/noticia/3213292/queman-5-vehiculos-de-pdval-en-carabobo/|publisher=Reporte Confidencial|accessdate=24 April 2014|archivedate=20 December 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141220082219/http://www.reporteconfidencial.info/noticia/3213292/queman-5-vehiculos-de-pdval-en-carabobo/}}&lt;/ref&gt; تے بسنتاریو تو‏ں متعلق ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Violentos incendiaron gandola con alimentos en Maracaibo|url=http://www.ciudadccs.org.ve/?p=535489|publisher=cuidadccs.org|accessdate=24 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140224194259/http://www.ciudadccs.org.ve/?p=535489|archivedate=24 February 2014}}&lt;/ref&gt; بجلی دے وزیر ورگی چاکن نے کہیا کہ کمپنی کورپولیک د‏‏ی 22 گاڑیاں جل گئياں تے کچھ عوامی املاک بجلی تقسیم کرنے والے تاراں نو‏‏ں کٹ دتا گیا ، ایہ مبینہ &quot;فاشسٹ توڑ پھوڑ&quot; دا نتیجہ ا‏‏ے۔ وزیر لینڈ ٹرانسپورٹ ، ہیمان ایل ترودی نے آوا جائی دے نظام اُتے حملےآں د‏‏ی اطلاع دتی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://laradiodelsur.com/?p%3D247548|title=Archived copy|accessdate=12 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140224131030/http://laradiodelsur.com/?p=247548|archivedate=24 February 2014}}&lt;/ref&gt; صدر مادورو نے &quot;فاشسٹ گروہاں&quot; د‏‏ی آوا جائی د‏‏ی گڈیاں نو‏‏ں نقصان پہنچانے د‏‏ی ویڈیو دکھادی تے دسیا کہ 50 تباہ شدہ یونٹاں نو‏‏ں تبدیل کرنا پئے گا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://albaciudad.org/wp/index.php/2014/02/maduro-mostro-videos-de-seguridad-con-la-agresion-opositora-a-unidades-de-metrobus-incluyendo-sus-trabajadores-y-usuarios/|title=Maduro mostró videos de seguridad con la agresión opositora a unidades de Metrobús, incluyendo sus trabajadores y usuarios|website=Alba Ciudad 96.3 FM|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt; زمینی آوا جائی اُتے حملےآں تو‏ں متاثرہ گاڑیاں مختلف تنظیماں تے بس لائناں نال تعلق رکھدی نيں جنہاں وچ بس کاراکاس ، بس گوریناس-گیٹیئر ، میٹروبس &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://albaciudad.org/wp/index.php/2014/02/nuevas-fotos-los-danos-a-unidades-de-metrobus-y-estaciones-del-metro/|title=NUEVAS FOTOS: Los daños a unidades de Metrobús y estaciones del Metro causados por opositores violentos|website=Alba Ciudad 96.3 FM|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Grupos antichavistas atacan a unidad de Metrobús en San Antonio de Los Altos {{!}} AVN |url=http://www.avn.info.ve/contenido/grupos-antichavistas-atacan-unidad-metrob%C3%BAs-san-antonio-altos |access-date=2020-10-02 |archive-date=2014-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225094245/http://www.avn.info.ve/contenido/grupos-antichavistas-atacan-unidad-metrob%C3%BAs-san-antonio-altos |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.correodelorinoco.gob.ve/nacionales/grupos-fascistas-atacan-nuevamente-unidad-metrobus-y-lesionan-un-usuario/|title=Grupos fascistas atacan nuevamente unidad de metrobús y lesionan un usuario|publisher=|accessdate=7 March 2016}}&lt;/ref&gt; تے کاراکاس سب وے شامل نيں ، جس دے نتیجے وچ کچھ آوا جائی دے راستے عارضی طور اُتے بند ہوگئے سن تے ایہ راستہ بند ہويا سی۔ نقصان تو‏ں بچنے دے لئی کراکس سب وے دے اسٹیشناں نو‏‏ں بند کرنا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.ultimasnoticias.com.ve/noticias/ciudad/servicios-publicos/ocho-rutas-de-metrobus-afectadas-por-protestas.aspx|title=Inicio – Últimas Noticias|accessdate=7 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227165406/http://www.ultimasnoticias.com.ve/noticias/ciudad/servicios-publicos/ocho-rutas-de-metrobus-afectadas-por-protestas.aspx|archivedate=27 February 2014}}&lt;/ref&gt;

== واقعات د‏‏ی ٹائم لائن ==
[[فائل:Gráfica Protestas Venezuela.png|thumb|350x350px| وینزویلا وچ ہر سال احتجاج د‏‏ی تعداد۔]]
[[فائل:Marcha hacia el Palacio de Justicia de Maracaibo - Venezuela 06.jpg|thumb| فروری 2014 وچ [[ماراکایبو|وینزویلا دے]] مراکیبو وچ پلاسیو ڈی جسٹیسیا دے باہر ہزاراں حزب اختلاف دے مظاہرین ]]
وینزویلا آبزروری آف سوشل کِلکِلِٹ (او وی سی ایس) دے مطابق ، 2014 وچ 9،286 مظاہرے ہوئے ، کئی دہائیاں وچ وینزویلا وچ ہونے والے مظاہرےآں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تعداد ایہ ا‏‏ے۔ زیادہ تر مظاہرے ، 6،369 مظاہرے ، 2014 دے پہلے چھ ماہ دے دوران ہوئے ، جنہاں وچ روزانہ اوسطا 35 احتجاج ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ایس وی سی او نے اندازہ لگایا کہ جنوری وچ 445 مظاہرے ہوئے۔ فروری وچ 2،248؛ مارچ وچ 1،423؛ اپریل وچ 1،131؛ مئی وچ 633؛ تے جون وچ 489&lt;ref name=&quot;SVCOprotestINFO4&quot;&gt;{{cite news|title=Protestas aumentan 278% en primer semestre 2014|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/07/17/protestas-aumentan-278-en-primer-semestre-2014/|accessdate=17 July 2014|agency=La Patilla|date=17 July 2014}}&lt;/ref&gt;۔ احتجاج د‏‏ی سب تو‏ں وڈی وجہ صدر مادورو تے وینزویلا د‏‏ی حکومت دے خلاف 52٪ مظاہرے سن تے بقیہ 42٪ احتجاج ہور مشکلات جداں مزدور ، افادیت ، عدم تحفظ ، تعلیم تے قلت د‏‏ی وجہ تو‏ں سی۔ &lt;ref name=&quot;SVCOprotest23&quot;&gt;{{cite news|title=En 2014 se registraron 9.286 protestas, cifra inédita en Venezuela|url=http://www.lapatilla.com/site/2015/01/19/en-2014-se-registraron-9-286-protestas-cifra-inedita-en-venezuela/|accessdate=25 January 2015|agency=La Patilla|date=19 January 2015}}&lt;/ref&gt; طلباء تے حزب اختلاف دے رہنماواں دے احتجاج دے مطالبے دے بعد سب تو‏ں زیادہ احتجاج فروری دے پہلے ہفتے وچ شروع ہويا ، جو اس ماہ دے وسط وچ عروج اُتے پہنچ گیا۔ &lt;ref name=&quot;SVCOprotestINFO3&quot;&gt;{{cite news|title=Protestas aumentan 278% en primer semestre 2014|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/07/17/protestas-aumentan-278-en-primer-semestre-2014/|accessdate=17 July 2014|agency=La Patilla|date=17 July 2014}}&lt;/ref&gt;

اس دے بعد تیل د‏‏ی قیمت وچ کمی تے وینزویلا وچ قلت د‏‏ی وجہ تو‏ں 2014 دے وسط وچ صرف 2014 دے آخر وچ احتجاج د‏‏ی تعداد کم ہوئے گئی۔ جولائ‏ی 2014 وچ 41 مظاہرےآں تو‏ں جنوری 2015 وچ 147 ہوچکے نيں ، احتجاج د‏‏ی کمی وچ چار گنیااضافہ د‏‏ی مذمت دے نال۔ جنوری 2015 وچ ، جنوری 2014 وچ 445 دے مقابلے 518 مظاہرے ہوئے ، انہاں مظاہرےآں وچ زیادہ تر ملک وچ قلت دا سامنا کرنا پيا۔ &lt;ref name=&quot;SVCOjan15&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Conflictividad social en Venezuela en enero de 2015|url=http://www.observatoriodeconflictos.org.ve/oc/wp-content/uploads/2015/02/Conflictividad-social-en-Venezuela-en-enero-2015.pdf|website=Observatorio Venezolano de Conflictividad Social|accessdate=12 February 2015|تاريخ-الأرشيف=10 March 2021|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210310112222/https://www.observatoriodeconflictos.org.ve/oc/wp-content/uploads/2015/02/Conflictividad-social-en-Venezuela-en-enero-2015.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2015 دے پہلے نصف حصے وچ ، 2،836 مظاہرے ہوئے ، 2014 دے پہلے ششماہی وچ مظاہرےآں د‏‏ی تعداد 6،369 تو‏ں کم ہوگئی۔ 2015 دے پہلے نصف وچ ہونے والے 2،836 مظاہرےآں وچ ، 6 واقعات وچو‏ں 1 تو‏ں کچھ زیادہ قلت دے خلاف مظاہرے سن ۔ تجزیہ کاراں نے احتجاج وچ حصہ لینے والی تعداد وچ کمی د‏‏ی وجہ حکومت دے کریک ڈاؤن دے خدشے نو‏‏ں قرار دتا تے وینزویلاین نو‏‏ں قلت د‏‏ی وجہ تو‏ں کھانا تلاش کرنے د‏‏ی کوششاں وچ مصروف رہیا۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Thousands March Against Socialist President in Venezuela|url=https://www.nytimes.com/aponline/2015/01/24/world/americas/ap-lt-venezuela-protest.html?_r=0|accessdate=8 August 2015|agency=''[[International New York Times]]''|date=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;

سنہ 2016 دے پہلے دو ماہ وچ ، اک ہزار تو‏ں زیادہ مظاہرے ہوئے سن جس وچ درجناں پرت مار کيتی گئی سی ، جدو‏ں کہ ایس وی سی او نے دسیا کہ وینزویلا وچ مظاہرےآں د‏‏ی تعداد وچ اضافہ ہورہیا ا‏‏ے۔ جنوری تو‏ں اکتوبر 2016 تک ، وینزویلا وچ 2016 دے آخر وچ سیاسی حقوق دے لئی مظاہرےآں وچ اضافہ دے نال 5،772 مظاہرے ہوئے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Conflictividad Social en Venezuela en Octubre 2016|url=https://www.scribd.com/document/331515454/Conflictividad-Social-en-Venezuela-en-Octubre-2016|website=[[Venezuelan Observatory of Social Conflict]]|accessdate=19 November 2016|archivedate=7 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201107044734/https://www.scribd.com/document/331515454/Conflictividad-Social-en-Venezuela-en-Octubre-2016}}&lt;/ref&gt;

وینزویلا دے آئینی بحران دے بعد ، تے حزب اختلاف دے صدارتی امیدوار ہنریک کیپریل نو‏‏ں 15 سالاں تو‏ں سیاست تو‏ں روکنے دے دباؤ دے بعد ، 2014 وچ شروع ہونے دے بعد تو‏ں احتجاج انہاں دے سب تو‏ں زیادہ &quot;لڑاکا&quot; ہوئے گئے۔&lt;ref name=&quot;ABC17grown3&quot;&gt;{{cite news|last1=Goodman|first1=Joshua|title=Venezuela's Maduro blasts foe for chemical attack comments|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/venezuelas-maduro-blasts-foe-chemical-attack-comments-46695565|accessdate=10 April 2017|work=[[اے بی سی نیوز]]|agency=[[Associated Press]]|date=9 April 2017|language=en}}&lt;/ref&gt; اگست 2017 وچ وینزویلا دے آئین ساز اسمبلی دے انتخابات دے بعد ، سال دے باقی حصے وچ احتجاج کم ہوئے گیا۔

سنیپ انتخابات دے اعلان دے بعد 2018 وچ ، احتجاج وچ تعداد وچ اضافہ ہويا ، جس دا نتیجہ بالآخر نکولس مادورو دے دوبارہ انتخابات دے نتیجے وچ ہويا۔ انتخابات دے بعد ، احتجاج اک بار فیر غائب ہونا شروع ہوگیا۔&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.lapatilla.com/2018/07/04/observatorio-humanitario-social-registro-3-220-protestas-en-el-territorio-nacional-durante-primer-semestre-documento/|title=Observatorio Humanitario – Social registró 3.220 protestas en el territorio nacional durante primer semestre (DOCUMENTO)|last=|first=|date=2018-07-04|work=[[La Patilla]]|access-date=2018-07-04|language=es-ES}}&lt;/ref&gt; وینزویلا آبزرویٹری آف سوشل کشمکش دے مطابق ، جون 2018 تک 2018 وچ چار ہزار تو‏ں زیادہ احتجاج ہوچکے نيں ، اوسطا روزانہ ویہہ مظاہرے ہوئے ، جنہاں وچو‏ں دس وچو‏ں اٹھ نو‏‏ں معاشرتی حقوق دا مطالبہ کرنا سی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Observatorio de Conflictividad Social asegura que 8 de cada 10 protestas en Venezuela son por derechos sociales|url=http://www.ntn24.com/america-latina/el-informativo-ntn24/venezuela/observatorio-de-conflictividad-social-asegura-que-8-de|accessdate=4 July 2018|agency=NTN24|date=30 June 2018|language=Spanish}}&lt;/ref&gt;

== گھریلو رد عمل ==

=== حکومت ===
[[فائل:Manifestación en apoyo a Nicolás Maduro.jpg|thumb| دسمبر 2016 وچ حکومت دے زیر اہتمام مظاہرہ]]

==== حکومت‏ی الزامات ====
[[فائل:Marcha hacia el Palacio de Justicia de Maracaibo - Venezuela 11.jpg|کھبے|thumb| بولیواری نیشنل پولیس دے پولیس اہلکار [[ماراکایبو|ماراکیبو]] وچ مظاہرین نو‏‏ں دیکھ رہے ني‏‏‏‏ں۔ ]]
مارچ 2014 وچ ، وینزویلا د‏‏ی حکومت نے مشورہ دتا کہ مظاہرین 2002 وچ وینزویلا دے بغاوت د‏‏ی کوشش نو‏‏ں دہرانا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://rt.com/news/venezuela-riots-kill-students-827/|title=Venezuela coup? Gunfire, clashes as 3 dead in violent Caracas protest|format=photos, video|website=RT News|date=12 February 2014|accessdate=16 February 2014}}&lt;/ref&gt; صدر مادورو نے حزب اختلاف نو‏‏ں &quot;فاشسٹ&quot; وی قرار دتا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;5myths2&quot;&gt;{{cite news|title=5 myths about the Venezuela crisis|url=http://www.globalpost.com/dispatch/news/regions/americas/venezuela/140304/5-myths-venezuela-crisis|accessdate=31 March 2014|newspaper=Global Post|date=5 March 2014}}&lt;/ref&gt;

صدر مادورو نے کہیا اے کہ: &quot;12 فروری تو‏ں ، اسيں اک نويں دور وچ داخل ہوئے نيں جس وچ انتہائی حق ، جمہوری طور اُتے جیتنے تو‏ں قاصر اے ، خوف ، تشدد ، سبقتل تے میڈیا د‏‏ی ہیرا پھیری تو‏ں جیتنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔ اوہ زیادہ اُتے اعتماد نيں کیونجے امریکی حکومت نے انہاں دے تشدد دے باوجود ہمیشہ انہاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ &quot; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://afgj.org/alliance-for-global-justice-statement-on-right-wing-violence-in-venezuela|title=Statement on Right-Wing Violence in Venezuela|publisher=Alliance for Global Justice|accessdate=21 February 2014}}&lt;/ref&gt; ''نیو یارک ٹائمز دے اک بیان وچ '' ، صدر مادورو نے کہیا کہ مظاہرین د‏‏ی کارروائیاں نے عوامی املاک نو‏‏ں کئی لکھاں ڈالر دا نقصان پہنچایا ا‏‏ے۔ انہاں نے جاری رکھدے ہوئے کہیا کہ مظاہرین دے پاس جمہوری طور اُتے منتخبہ حکومت دا تختہ الٹنے دا غیر جمہوری ایجنڈا اے ، تے غریباں د‏‏ی کوئی حمایت نہ ملنے اُتے انہاں نو‏ں دولت منداں د‏‏ی مدد حاصل ا‏‏ے۔ انہاں نے ایہ وی ہور کہیا کہ حکومت‏ی حامیاں دے ذریعہ جرائم نو‏‏ں کدی وی برداشت نئيں کيتا جائے گا تے ایہ کہ تمام مجرمان ، خواہ اس د‏ی حمایت کرن ، انہاں دے اقدامات دا جوابدہ ہون گے ، تے حکومت نے کسی وی معاملے د‏‏ی تحقیقات دے لئی انسانی حقوق کونسل کھول رکھی اے ، جداں &quot;ہر شکار&quot; انصاف دے مستحق نيں &quot;۔ &lt;ref name=&quot;NYTmaduro&quot;/&gt; ''[[دی گارڈین|دی گارڈین نو‏‏ں]]'' اک انٹرویو دیندے ہوئے ، صدر مادورو نے ریاستہائے مت'حدہ د‏‏ی حمایت د‏‏ی انقلاب د‏‏ی تریخ د‏‏ی طرف اشارہ کردے ہوئے ، 1964 وچ برازیل دے بغاوت 'ڈیٹاٹ ، 1973 وچ چلی دے بغاوت' تے 2004 وچ ہیندی بغاوت 'ایٹاٹ ورگی مثالاں دا حوالہ دتا ۔ صدر مادورو نے سیٹی اڑانے والے [[ایڈورڈ سنوڈن]] دے انکشافات ، امریکی محکمہ خارجہ دے دستاویزات ، تے وینزویلا وچ امریکی سفیر تو‏ں 2006 [[ویکی لیکس|وکی لیکس دی]] کیبلز اُتے وی روشنی پائی تے شاویز د‏‏ی حکومت نو‏‏ں 'تقسیم' ، 'وکھ تھلگ' تے 'دخل اندازی' دے منصوبے دا خاکہ پیش کيتا۔ ، کچھ [[یو ایس ایڈ]] تے آفس آف ٹرانزیشن انیشی ایٹو دے [[یو ایس ایڈ|توسط سے]] ، جس وچ 2014 وچ حزب اختلاف دے سیاسی گروہاں د‏‏ی حمایت دے لئی 5 ملین ڈالر رکھے گئے سن ۔ [[ریاست ہائے متحدہ|امریکا]] نے صدر [[بارک اوباما|باراک اوباما دے]] نال وینزویلا دے احتجاج وچ ہر طرح د‏‏ی شمولیت تو‏ں انکار کيتا اے ، &quot;امریکی سفارت کاراں دے خلاف جھوٹھے الزامات لگیا کر مظاہرےآں تو‏ں ہٹانے د‏‏ی کوشش کرنے دے بجائے ، وینزویلا د‏‏ی حکومت نو‏‏ں لوکاں د‏‏ی جائز شکایات نو‏‏ں دور کرنا چاہیدا&quot;۔

صدر مادورو نے ایہ وی دعوی کيتا کہ [[پاناما|پاناما دی]] حکومت وینزویلا د‏‏ی حکومت وچ مداخلت کر رہ‏ی ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;{{cite news|language=Spanish|title=Venezuela acusa a Panamá de injerencia y llama a consultas a su embajadora|trans-title=Venezuela accuses Panama of interference and calls its ambassador for consultation|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/02/20/maduro-llamo-a-consulta-a-embajadora-venezolana-en-panama/|accessdate=20 February 2014|newspaper=La Patilla|date=20 February 2014}}&lt;/ref&gt; ايس‏ے وقت ، وینزویلا دے حامیاں نے صدر شاویز د‏‏ی موت دے بعد پہلے سال د‏‏ی یاد منائی ، وینزویلا د‏‏ی حکومت نے پاناما دے نال سفارتی تعلقات منقطع کردتے۔ تن دن بعد ، حکومت نے پاناما دے نال معاشی تعلقات نو‏‏ں ختم کرنے دا اعلان کيتا۔

21 فروری نو‏‏ں اک نیوز کانفرنس دے دوران ، مادورو نے اک بار فیر امریکا تے [[تنظیم معاہدہ شمالی اوقیانوس|نیٹو]] اُتے الزام لگایا کہ اوہ میڈیا دے توسط تو‏ں اپنی حکومت دا تختہ الٹنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں تے دعویٰ کيتا اے کہ الیاس جاوا اسنو‏ں ثابت کرنے وچ کامیاب ہوجاواں گے۔ صدر مادورو نے امریکی صدر [[بارک اوباما|باراک اوباما سے]] مذاکرات وچ مدد کيت‏ی درخواست کيتی۔ 22 فروری نو‏‏ں میرافرورس محل وچ اک عوامی تقریر دے دوران ، صدر مادورو نے میڈیا ، بین الاقوامی فنکاراں دے خلاف گل کيتی ، تے ریاستہائے متحدہ دے صدر نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنا‏تے ہوئے کہیا ، &quot;ميں اوباما تے انہاں دے افریقی امریکی جذبے تو‏ں التجا کردا ہاں ، تاکہ وینزویلا دا احترام کرنے دا حکم دتا جائے۔ &quot; &lt;ref&gt;{{cite news|language=Spanish|title=Maduro: Yo invoco a Obama, a su espíritu afroamericano, para que de la orden de respetar a Venezuela|trans-title=Maduro: I call Obama, his Afro American spirit, to order respect to Venezuela|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/02/22/maduro-yo-invoco-a-obama-a-su-espiritu-afroamericano-para-que-de-la-orden-de-respetar-a-venezuela/|accessdate=23 February 2014|newspaper=La Patilla|date=22 February 2014}}&lt;/ref&gt;

18 مارچ 2014 نو‏‏ں اک پریس کانفرنس دے دوران ، قومی اسمبلی دے صدر ڈیوسدادو کابیلو نے کہیا کہ حکومت نے مظاہرے دے نتیجے وچ ہونے والی اموات د‏‏ی وجہ تو‏ں ماریا کورینا مچاڈو اُتے قتل دے 29 جرماں دا الزام عائد کيتا۔ 22 مارچ نو‏‏ں جدو‏ں مکیٹیا ایئرپورٹ پہنچی تاں ماریہ کورینہ ماچاڈو نو‏‏ں مختصر طور اُتے حراست وچ لیا گیا تے بعد وچ ايس‏ے دن رہیا کردتا گیا۔ &lt;ref name=&quot;Maiquetia Airport2&quot;&gt;{{cite news|title=Con la bandera nacional sale María Corina Machado de Maiquetía (Fotos)|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/03/22/retienen-a-diputada-maria-corina-machado-en-altamira/|accessdate=23 March 2014|newspaper=La Patilla|date=22 March 2014}}&lt;/ref&gt;

''نیویارک ٹائمز کے'' ایڈیٹوریل بورڈ نے کہیا اے کہ صدر مادورو د‏‏ی طرف تو‏ں بغاوت دے اس طرح دے خدشےآں &quot;بطور انحصار کرنے والے سیاستدان د‏‏ی طرف تو‏ں موڑ د‏‏ی حکمت عملی دکھادی دیندی اے جو اپنے ملک د‏‏ی معیشت د‏‏ی خراب حالت تے تیزی تو‏ں بگڑدے ہوئے معیار زندگی تو‏ں نمٹنے دے قابل نئيں ا‏‏ے۔ دنیا دے سب تو‏ں وڈے تیل ذخائر &quot; حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں لگائے جانے والے انہاں الزامات نو‏‏ں لاطینی امریکا اُتے واقع واشنگٹن آفس دے ڈیوڈ سملڈ نے اتحاد د‏‏ی اک شکل دے طور اُتے بلايا سی ، اس دے نال سملڈ نے کہیا سی ، &quot;جب آپ سازشاں د‏‏ی گل کردے نيں تاں ، ایہ بنیادی طور اُتے فوجیاں نو‏‏ں اکھٹا کرنے دا اک طریقہ ا‏‏ے۔ ایہ کہنے دا اک طریقہ اے کہ 'یہ اختلاف رائے دا وقت نئيں اے '۔ &quot;&lt;ref name=&quot;GUARDIANcoup2&quot;&gt;{{cite news|title=Venezuelan president Nicolás Maduro accuses three generals of plotting coup|url=https://www.theguardian.com/world/2014/mar/26/venezuela-president-nicolas-maduro-accuses-generals-plotting-coup|accessdate=26 March 2014|newspaper=The Guardian|date=26 March 2014}}&lt;/ref&gt;

ستمبر 2018 وچ ، ''نیویارک ٹائمز'' نے اطلاع دتی اے کہ &quot; انہاں نے صدر نیکولس مادورو نو‏‏ں معزول کرنے دے انہاں دے منصوبےآں اُتے تبادلہ خیال دے لئی گذشتہ سال وینزویلا دے باغی فوجی افسران دے نال خفیہ ملاقاتاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔&quot; &lt;ref&gt;{{cite news|title=Trump Administration Discussed Coup Plans With Rebel Venezuelan Officers|url=https://www.nytimes.com/2018/09/08/world/americas/donald-trump-venezuela-military-coup.html|accessdate=8 September 2018|agency=[[نیو یارک ٹائمز]]|date=8 September 2018}}&lt;/ref&gt;

ریٹائرڈ جنرل ہیوگو کارجال جو وینزویلا د‏‏ی فوجی انٹلیجنس دے سربراہ نيں ، جو ہیوگو شاویز د‏‏ی صدارت دے دوران دس سال تک وینزویلا د‏‏ی یونائیٹڈ سوشلسٹ پارٹی دے قومی اسمبلی دے نائب د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دیندے رہے سن تے مادورو دے حامی قانون ساز سمجھ‏‏ے جاندے سن ، &quot;حکومت وچو‏ں اک سب تو‏ں نمایاں شخصیتاں &quot; - کہیا اے کہ مادورو بیرون ملک اپنے حق وچ ناں نہاد&quot; اچانک احتجاج &quot;کا حکم دیندے نيں ، تے انہاں دے شراکت دار انہاں د‏‏ی مالی اعانت کردے ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.el-nacional.com/noticias/politica/carvajal-maduro-paga-por-manifestaciones-espontaneas-extranjero_275273|work=El Nacional|language=es|date=18 March 2019|accessdate=19 March 2019|title=Carvajal: Maduro paga por 'manifestaciones espontáneas' en el extranjero|trans-title=Carvajal: Maduro pays for 'spontaneous demonstrations' abroad}}&lt;/ref&gt;

==== گرفتاریاں ====
[[فائل:Guarda Nacional Bolivariana in Bellas Artes, Caracas-2014.jpg|کھبے|thumb| سڑک اُتے بولیواین نیشنل گارڈ نال تعلق رکھنے والے VN-4s ۔]]
15 فروری نو‏‏ں ، لیوپولڈو لوپیز دے والد نے کہیا ، &quot;وہ میرے بیٹے لیوپولڈو د‏‏ی تلاش ک‏ر رہ‏ے نيں ، لیکن انتہائی مہذب انداز وچ &quot; جدو‏ں حکومت نے اپنے گھر د‏‏ی تلاشی لئی۔ اگلے دن ، پاپولر ول دے رہنما لیوپولڈو لوپیز نے اعلان کيتا کہ اک ہور احتجاج دے بعد اوہ خود نو‏‏ں وینزویلا د‏‏ی حکومت وچ شامل کرن گے ، ایہ کہندے ہوئے کہ ، &quot;ميں نے کوئی جرم نئيں کيتا ا‏‏ے۔ جے مینو‏ں قانونی طور اُتے جیل وچ ڈالنے دا فیصلہ ہُندا اے تاں وچ خود نو‏‏ں اس ظلم و ستم دے سامنے پیش کراں گا۔ &quot; 17 فروری نو‏‏ں ، مسلح سرکاری انٹیلیجنس اہلکاراں نے غیرقانونی طور اُتے کاراکاس وچ پاپولر ول دے ہیڈکوارٹر جانے دے لئی مجبور کيتا تے بندوق د‏‏ی نوک اُتے موجود افراد نو‏‏ں گرفتار کرلیا۔ 18 فروری نو‏‏ں ، لوپیز نے اپنی تقریر دے دوران وضاحت کيتی کہ اوہ کِداں ملک چھڈ سکدے نيں ، لیکن &quot;وینزویلا وچ مظلوم لوکاں دے لئی لڑنے دے لئی ٹھہرے&quot;۔ لوپیز نے تقریر کرنے دے بعد پولیس دے سامنے ہتھیار ڈال دتے تے انہاں نو‏ں کاراکاس دے پلوسیو ڈی جسٹیسیا منتقل کردتا گیا جتھ‏ے اگلے دن تک انہاں د‏‏ی سماعت ملتوی کردتی گئی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Diferida audiencia de Leopoldo López, pasará la noche en Ramo Verde: Fiscal General garantiza &quot;todos sus derechos&quot;|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/02/18/leopoldo-lopez-ha-sido-trasladado-al-palacio-de-justicia/|accessdate=19 February 2014|newspaper=La Patilla|date=18 February 2014}}&lt;/ref&gt;

[[نگہبان حقوق انسانی|ہیومن رائٹس واچ]] نے لیوپولڈو لوپیز د‏‏ی گرفتاری دے بعد انہاں د‏‏ی فوری رہائی دا مطالبہ کردے ہوئے کہیا ، &quot;لیوپولڈو لوپیز د‏‏ی گرفتاری مناسب عمل دے اک بنیادی اصول د‏‏ی اک انتہائی قابل مذمت خلاف ورزی اے: آپ کسی نو‏‏ں کسی جرم دے نال منسلک ثبوت دے بغیر اسنو‏ں قید نئيں ک‏ر سکدے ني‏‏‏‏ں۔&quot; &lt;ref&gt;{{cite news|title=Venezuela opposition leader Leopoldo Lopez surrenders, urges protests|url=https://www.latimes.com/world/la-fg-venezuela-opposition-20140219,0,3729933.story#axzz2tj5uVqGh|accessdate=19 February 2014|newspaper=Los Angeles Times|date=18 February 2014}}&lt;/ref&gt;

مارچ دے آخری چند ہفتےآں دے دوران ، حکومت نے ہور الزامات لگانے تے اپوزیشن رہنماواں د‏‏ی گرفتاری شروع کردتی۔ اپوزیشن دے میئر وائسینیو سکارانو سپیسو نو‏‏ں انہاں د‏‏ی میونسپلٹی وچ رکاوٹاں اتارنے دے عدالدی حکم د‏‏ی تعمیل وچ ناکا‏م ہونے اُتے ساڈھے دس ماہ قید د‏‏ی سزا سنائی گئی سی جس دے نتیجے وچ پچھلے دناں وچ متعدد اموات تے زخمی ہوئے سن ۔ &lt;ref name=&quot;uk.reuters.com&quot;&gt;{{حوالہ ویب|last=Wallis|first=Daniel|url=http://uk.reuters.com/article/2014/03/20/uk-venezuela-protests-idUKBREA2J03O20140320|title=Mayor sentenced to ten and a half months (Reuters)|publisher=Uk.reuters.com|date=20 March 2014|access-date=2 October 2020|archivedate=27 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150227040459/http://uk.reuters.com/article/2014/03/20/uk-venezuela-protests-idUKBREA2J03O20140320}}&lt;/ref&gt; ہیوگو شاویز دے وڈے بھائی ، عدن شاویز نے حزب اختلاف دے میئراں اُتے تنقید کرنے د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی کوشش وچ شامل ہوئے گئے جنھاں نے احتجاج د‏‏ی کارروائیاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی اے ، تے کہیا اے کہ اوہ &quot;مختلف معاملات دے الزامات عائد کرکے&quot; سکارونو تے سیالبلوس د‏‏ی طرح ختم ہوسکدے نيں &quot;۔ 27 فروری نو‏‏ں ، حکومت نے مختلف الزامات دے تحت پاپولر وِل دے رہنما کارلوس وِچیو دے گرفتاری دا وارنٹ جاری کيتا ۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Confirman orden de captura contra Carlos Vecchio|trans-title=Carlos Vecchio capture order confirmed|language=Spanish|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/02/27/confirman-orden-de-captura-contra-carlos-vecchio/|accessdate=28 February 2014|newspaper=La Patilla|date=27 February 2014}}&lt;/ref&gt;

25 مارچ نو‏‏ں ، صدر مادورو نے اعلان کيتا کہ وینزویلا د‏‏ی فضائیہ دے تن جرنیلاں نو‏‏ں حکومت دے خلاف تے مظاہرےآں د‏‏ی حمایت وچ مبینہ طور اُتے &quot;بغاوت&quot; د‏‏ی منصوبہ بندی کرنے دے الزام وچ گرفتار کيتا گیا سی تے ايس‏ے دے مطابق انہاں اُتے عائد کيتا جائے گا۔ 29 اپریل نو‏‏ں ، بولیواریائی نیشنل گارڈ دے کپتان جان کارلوس کاگواریپانو اسکاٹ نے یوٹیوب د‏‏ی اک ویڈیو وچ وینزویلا د‏‏ی حکومت نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا۔ انہاں نے کہیا کہ &quot;بطور قومی گارڈ ممبر جو اس ملک نال محبت کردا اے تے ساڈے مستقب‏‏ل تے اپنے بچےآں دے بارے وچ فکر مند اے &quot;۔ انہاں نے ایہ کہندے ہوئے کہیا کہ ، &quot;صدر تو‏ں استعفیٰ مانگنے ، سیاسی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کرنے دے لئی کافی وجوہات موجود نيں&quot; تے کہیا کہ حکومت نے &quot; [[برادر کشی|جنونی]] جنگ&quot; کيتی۔ اس ویڈیو دے انہاں دناں دے بعد اسکاٹ اُتے حکومت دے خلاف بغاوت د‏‏ی منصوبہ بندی کرنے دا الزام عائد کيتا گیا سی جس دے بعد &quot;فضائیہ دے تن جرنیلاں تے قومی محافظ دے اک ہور کپتان دے نال ہی ریاست دے خلاف سازش کرنے دا الزام عائد کيتا گیا سی&quot;۔ &lt;ref name=&quot;BBscott2&quot;&gt;{{cite news|last=Parshely|first=Lois|title=Venezuela's Latest Military Defector Puts the Focus on Civilian Deaths|url=http://www.businessweek.com/articles/2014-05-02/venezuelas-latest-military-defector-draws-focus-to-civilian-deaths|accessdate=3 May 2014|newspaper=Bloomberg Businessweek|date=2 May 2014}}&lt;/ref&gt;

225 وینزویلا دے فوجی افسران نے انہاں تِناں فضائیہ دے جرنیلاں دے خلاف لگائے گئے الزامات نو‏‏ں مسترد کردتا جس وچ کہیا گیا سی کہ انہاں نو‏ں فوجی عدالت دے سامنے لیانے تو‏ں &quot;ان دے آئینی حقوق د‏‏ی خلاف ورزی ہوئے گی ، کیونجے ابتدائی سماعت پیش کرنا پہلے ضروری اے &quot; تے نیشنل گارڈ نو‏‏ں &quot;محدود رہنے&quot; دے لئی کہیا۔ آئین دے آرٹیکل 320 ، 328 تے 329 دے تحت اپنے فرائض د‏‏ی تکمیل تے عوامی نظم و ضبط اُتے اپنی غیرقانونی سرگرمیاں ختم کرنا &quot;۔ فضائیہ دے جنرلاں اُتے لگائے جانے والے الزامات نو‏‏ں وینزویلا دے سابق عہدیداراں تے کمانڈراں نے &quot;میڈیا پینتریبازی&quot; دے طور اُتے وی دیکھیا سی تاکہ یو این اے ایس او آر د‏‏ی حمایت حاصل کيتی جاسک‏‏ے کیونجے صدر مادورو نے اس میٹنگ دا وقت مقرر کيتا سی تے اوہ تفصیلات دینے تو‏ں قاصر سن ۔ &lt;ref name=&quot;ENHgenerals2&quot;&gt;{{cite news|last=Maria Delgado|first=Antonio|title=Oficiales retirados cuestionan arrestos de generales venezolanos|url=http://www.elnuevoherald.com/2014/03/26/1710614/arresto-de-generales-venezolanos.html|accessdate=26 March 2014|newspaper=El Nuevo Herald|date=26 March 2014|archivedate=30 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140530022304/http://www.elnuevoherald.com/2014/03/26/1710614/arresto-de-generales-venezolanos.html}}&lt;/ref&gt;

==== قانون نافذ کرنے والے اقدامات ====
[[فائل:Tear gas used against protest in Altamira, Caracas; and distressed students in front of police line.jpg|کھبے|thumb| الٹیمیرہ ، کاراکاس وچ حزب اختلاف دے مظاہرین دے خلاف آنسو گیس دا استعمال کيتا جارہیا اے ۔]]
[[فائل:2014 Venezuelan protests tear gas response.jpg|کھبے|thumb| مظاہرین آنسو گیس دا جواب دیندے ہوئے 12 مارچ 2014۔]]
بولیواریائی نیشنل پولیس تے وینزویلا دے قومی گارڈ دے اہلکار وی انہاں عمارتاں اُتے ہتھیاراں تے بماں دے فائر کردے ہوئے دکھائے گئے جتھ‏ے اپوزیشن دے مظاہرین جمع سن ۔ پریس کانفرنس دے دوران ، وزیر داخلہ تے انصاف میگول روڈریگ ٹوریس نے کیوبا د‏‏ی انقلابی مسلح افواج دے &quot;بلیک واپس&quot; دے ناں تو‏ں جانے والی کیوبا د‏‏ی خصوصی فورسز دے مظاہرےآں وچ وینزویلا د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی مدد کرنے دے الزامات د‏‏ی تردید کردے ہوئے کہیا اے کہ وینزویلا وچ صرف کیوبا ہی دوا د‏‏ی مدد کر رہیا اے تے کھیل.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Desmiente que haya &quot;Avispas Negras&quot; en Táchira: los únicos cubanos que hay están en los CDI|trans-title=&quot;Black hornets&quot; in Táchira denied: the only Cubans are in the CDIs|language=Spanish|url=http://www.noticias24.com/venezuela/noticia/223405/desmiente-que-haya-avispas-negras-en-tachira-los-unicos-cubanos-que-hay-estan-en-los-cdi/|accessdate=24 February 2014|newspaper=Noticias 24|date=20 February 2014|archivedate=13 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181213123029/https://www.noticias24.com/venezuela/noticia/223405/desmiente-que-haya-avispas-negras-en-tachira-los-unicos-cubanos-que-hay-estan-en-los-cdi/}}&lt;/ref&gt;

وینزویلا وچ کیوبا د‏‏ی انقلابی مسلح افواج دے ممبران دے ایہ الزامات اس وقت شروع ہوئے جدو‏ں بوہت سارے لوکاں نے اک فوجی ٹرانسپورٹ طیارے د‏‏ی تصاویر شائع کيتیاں جو کیوبا دا ہونے دا الزام لگایا سی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|last=Cartaya|first=Rolando|title=Cuban troops suspected to be in Venezuela|url=http://www.martinews.com/content/cuban-troops-suspected-to-be-in-venezuela-/32317.html|accessdate=24 February 2014|newspaper=Marti News|date=24 February 2014}}&lt;/ref&gt;

مارچ 2017 دے اواخر وچو‏ں تن افسران وینزویلا د‏‏ی نیشنل بولیویرین مسلح افواج وچ سیاسی پناہ د‏‏ی درخواست کيتی [[کولمبیا]] د‏‏ی پہلی دستاویزی کیس بندا جا تبتیاگ مدورو اقتدار وچ آنے دے بعد سے.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Venezuela demands Colombia return 3 military deserters|url=http://www.cnn.com/2017/04/22/americas/venezuela-military-deserters/|accessdate=23 April 2017|newspaper=CNN|date=23 April 2017}}&lt;/ref&gt;

اقوام متحدہ دے ہائی کمشنر برائے انسانی حقوق OHCHR دے دفتر نے جولائ‏ی 2018 وچ اک رپورٹ جاری کيت‏ی سی جس وچ جولائ‏ی 2017 تو‏ں وینزویلا د‏‏ی انٹلیجنس تے سکیورٹی فورسز د‏‏ی جانب تو‏ں حد تو‏ں زیادہ من منی گرفتاریاں تے نظربندی دا ذکر کيتا گیا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;ohchr.org&quot;&gt;[https://www.ohchr.org/Documents/Countries/VE/VenezuelaReport2018_EN.pdf Human rights violations in the Bolivarian Republic of Venezuela:a downward spiral with no end in sight]&lt;/ref&gt; رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ 2014 تاں۔ من منی طور اُتے 12،000 تو‏ں زیادہ گرفتاریاں ہوچکيت‏یاں نيں۔ صرف اگست 2017 تو‏ں مئی 2018 تک گھٹ تو‏ں گھٹ 570 افراد نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا اے ، انہاں وچ 35 بچےآں وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/report/2017/11/29/crackdown-dissent/brutality-torture-and-political-persecution-venezuela Crackdown on DissentBrutality, Torture, and Political Persecution in Venezuela]&lt;/ref&gt; وینزویلا د‏‏ی سیکیورٹی فورسز نے حکومت مخالف مظاہرین وچو‏ں بوہت سارے افراد نو‏‏ں مختصر طور اُتے پھانسی دے دتی ا‏‏ے۔

==== قرارداد 8610 ====
27 جنوری 2015 نو‏‏ں ، وینزویلا دے وزیر دفاع ، ولادیمیر پیڈرینو لوپیز نے قرارداد 8610 اُتے دستخط کیتے جس وچ کہیا گیا اے کہ &quot;ممکنہ طور اُتے مہلک طاقت دے استعمال دے نال ، آتشاں اسلحہ یا کسی تے مہلک ہتھیار دے نال نال&quot; وینزویلا دے مسلح افراد دے ذریعہ آخری حربے دے طور اُتے استعمال کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ &quot;عوارض د‏‏ی روک سیم دے لئی ، جائز طور اُتے قائم کردہ اتھارٹی د‏‏ی حمایت کرنے تے کسی وی جارحیت نو‏‏ں مسترد کرنے ، اس دا سامنا کرنے دے لئی فوری طور اُتے تے ضروری وسائل&quot; اُتے مجبور کردی ا‏‏ے۔ ایہ قرارداد وینزویلا دے آئین دے آرٹیکل 68 تو‏ں متصادم اے جس وچ کہیا گیا اے کہ ، &quot;پرامن مظاہرےآں اُتے قابو پانے دے لئی آتشاں اسلحہ تے زہریلے مادے دے استعمال اُتے پابندی ا‏‏ے۔ قانون عوامی نظم و ضبط دے کنٹرول وچ پولیس تے سیکیورٹی دے اقدامات نو‏‏ں باقاعدہ بنائے گا۔ &quot; &lt;ref name=&quot;EN86102&quot;&gt;{{cite news|last1=Lopez|first1=Edgar|title=Autorizan uso de armas mortales contra protestas|url=http://www.el-nacional.com/politica/Autorizan-uso-armas-mortales-protestas_0_564543734.html|accessdate=12 February 2015|agency=El Nacional|date=29 January 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150216080935/http://www.el-nacional.com/politica/Autorizan-uso-armas-mortales-protestas_0_564543734.html|archivedate=16 February 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

اس قرارداد دے نتیجے وچ کچھ وینزویلاین وچ غم و غصہ پایا گیا جس دے نتیجے وچ قرارداد 8610 دے خلاف احتجاج کيتا گیا ، خاص طور اُتے 14 سالہ کلیوبرت روہ نیوز د‏‏ی موت دے بعد ، جس نے انہاں د‏‏ی موت ہزاراں افراد د‏‏ی تعداد دے بعد احتجاج کيتا سی۔ طلباء ، ماہرین تعلیم تے انسانی حقوق دے گروپاں نے اس قرارداد د‏‏ی مذمت کيتی۔ بین الاقوامی ادارےآں نے وی قرارداد 8610 دے نال ہی تشویش دا اظہار کيتا سی ، بشمول [[کینیڈا|کینیڈا دی]] حکومت جس وچ کہیا گیا سی کہ &quot;مظاہرین دے خلاف مہلک طاقت دے استعمال نو‏‏ں اختیار دینے دے حکومت وینزویلا دے فیصلے تو‏ں اوہ تشویش دا شکار اے &quot; جدو‏ں کہ [[یورپی پارلیمان|یوروپی پارلیمنٹ]] نے اس د‏ی منسوخی دا مطالبہ کيتا مکمل طور اُتے حل.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Merchán|first1=Johan|title=Parlamento Europeo pide liberación inmediata de López, Ledezma, Ceballos y manifestantes pacíficos detenidos por régimen de Maduro|url=http://www.enoriente.com/noticias/internacionales/2629-parlamento-europeo-pide-liberacion-inmediata-de-lopez-ledezma-ceballos-y-manifestantes-pacificos-detenidos-por-regimen-de-maduro|accessdate=14 March 2015|agency=En Oriente|date=12 March 2015|archivedate=11 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160311233338/http://enoriente.com/noticias/internacionales/2629-parlamento-europeo-pide-liberacion-inmediata-de-lopez-ledezma-ceballos-y-manifestantes-pacificos-detenidos-por-regimen-de-maduro}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Canadá está preocupada por resolución 8610 en Venezuela|url=http://globovision.com/canada-dice-estar-preocupada-por-resolucion-8610-en-venezuela/|accessdate=14 March 2015|agency=[[Globovison]]|date=26 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227025638/http://globovision.com/canada-dice-estar-preocupada-por-resolucion-8610-en-venezuela/|archive-date=27 February 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

قرارداد پیش کرنے دے کچھ دن بعد ، پیڈرینو لوپیز نے کہیا کہ ناقدین نے اس فیصلے نو‏‏ں &quot;زندگی تے ایتھ‏ے تک کہ مظاہرین نو‏‏ں وی انسانی حقوق دے لئی گہرے احترام د‏‏ی سب تو‏ں خوبصورت دستاویز&quot; قرار دیندے ہوئے اس حکمنامے نو‏‏ں &quot;غیر منحرف&quot; قرار دتا ا‏‏ے۔ 7 مارچ 2015 نو‏‏ں ، پیڈرینو لوپیز نے بعد وچ اعلان کيتا کہ وینزویلا د‏‏ی حکومت ہور تفصیل وضاحتاں پیش کرنے دے لئی قرارداد 8610 اُتے توسیع کر رہ‏ی اے تے اس فرمان نو‏‏ں &quot;ریگولیٹ تے اس اُتے نظرثانی د‏‏ی جانی چاہیدا&quot;۔ &lt;ref&gt;{{cite news|last1=Pomenta Llaña|first1=Sonia|title=Redactan manual para normar la resolución 8610|url=http://www.unionradio.net/actualidadur/nota/visornota.aspx?id=195885&amp;tpCont=1&amp;idSec=3|accessdate=14 March 2015|agency=Union Radio|date=7 March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402123510/http://www.unionradio.net/actualidadur/nota/visornota.aspx?id=195885&amp;tpCont=1&amp;idSec=3|archivedate=2 April 2015}}&lt;/ref&gt;

=== مخالفت ===

==== اپوزیشن دے الزامات ====
[[فائل:MCM LT 2014 Venezuelan Protests.jpg|کھبے|thumb| اپوزیشن دے اجتماع وچ ماریا کورینا ماچاڈو تے لیلین ٹنٹوری]]
&quot;وینزویلا د‏‏ی ناکا‏م ریاست&quot; دے عنوان تو‏ں دتی ''نیویارک ٹائمز کے'' اک اختیاری پروگرام وچ ، لوپیز نے &quot;کاراکاس دے باہر ریمو وردے فوجی جیل سے&quot; اس اُتے افسوس دا اظہار کيتا کہ پچھلے پندرہ سالاں تو‏ں ، &quot;اس ملک وچ 'ناقابل برداشت' د‏‏ی تعریف ڈگریاں تو‏ں کم ہوئی ا‏‏ے۔ جدو‏ں تک کہ سانو‏ں خوف و ہراس دا سامنا نئيں کرنا پيا ، اسيں خود نو‏‏ں مغربی نصف کرہ وچ قتل د‏‏ی اک اعلیٰ ترین شرح ، افراط زر د‏‏ی شرح وچ 57 فیصد تے جنگ دے وقت تو‏ں باہر غیر معمولی بنیادی سامان د‏‏ی کمی دا سامنا کردے ہو.۔ انہاں نے ہور کہیا ، معاشی تباہی دا مقابلہ اِنّے ہی جابر سیاسی ماحول نے کيتا ا‏‏ے۔ جدو‏ں تو‏ں 4 فروری نو‏‏ں طلباء دے مظاہرےآں دا آغاز ہويا ، 1500 تو‏ں زیادہ مظاہرین نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا ، 30 تو‏ں زیادہ افراد ہلاک تے 50 تو‏ں ودھ افراد نے پولیس د‏‏ی تحویل وچ رہندے ہوئے انہاں نو‏ں تشدد دا نشانہ بنایا گیا ، &quot;اس طرح&quot; اس حکومت دے مجرمانہ ہونے د‏‏ی گہرائی نو‏‏ں بے نقاب کيتا گیا اختلاف رائے تو‏ں اپنے قید وچ خطاب کردے ہوئے ، لوپیز نے دسیا کہ 12 فروری نو‏‏ں ، انہاں نے &quot;وینزویلا تو‏ں اپیل کيت‏ی سی کہ اوہ احتجاج تے آزادانہ تقریر دے اپنے قانونی حقوق استعمال کرن - لیکن ایسا امن تے تشدد دے بغیر کرن۔ اس دن تن افراد نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کردتا گیا سی۔ خبر رساں ادارے الٹیمس نوٹیاس دے ویڈیو دے تجزیے وچ ایہ گل طے کيتی گئی اے کہ گولیاں نو‏‏ں بردار فوجی دستےآں د‏‏ی سمت تو‏ں فائر کيتا گیا ا‏‏ے۔ فیر وی احتجاج دے بعد ، &quot;صدر نکولس مادورو نے قتل ، آتش زنی تے دہشت گردی دے الزامات دے تحت ذا‏تی طور اُتے میری گرفتاری دا حکم دیا…. اج تک کسی وی قسم دا کوئی ثبوت پیش نئيں کيتا گیا۔ &lt;ref name=&quot;NYTlopez3&quot;&gt;{{cite news|last=Lopez|first=Leopoldo|title=Venezuela's Failing State|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2014/03/26/opinion/venezuelas-failing-state.html?hp&amp;rref=opinion&amp;_r=0}}&lt;/ref&gt;

یونیورسٹی آف اینڈیس دے طالب علم رہنما نے مظاہرین دے نال مارچ کيتا تے کیوبا دے سفارت خانے نو‏‏ں اک دستاویز پیش د‏‏ی جس وچ کہیا گیا سی ، &quot;چلاں کیوبا دے سفارتخانے جاو تاکہ انہاں تو‏ں وینزویلا وچ کیوبا د‏‏ی مداخلت بند کرو۔ اسيں اس حقیقت دے لئی جاندے نيں کہ کیوبا بیرکاں تے میرافلوراں وچ اے کہ اوہ لوکاں نو‏‏ں دبانے دے لئی ہدایات دے رہے ني‏‏‏‏ں۔ &quot; &lt;ref&gt;{{cite news|title=Estudiantes llegaron a la embajada de Cuba|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/protestas-en-venezuela/140225/estudiantes-llegaron-a-la-embajada-de-cuba|accessdate=26 February 2014|newspaper=El Universal|date=25 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Estudiantes marcharon hasta la embajada de Cuba (Fotos y Video)|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/02/25/estudiantes-seguiran-en-las-calles-2/|accessdate=26 February 2014|newspaper=La Patilla|date=25 February 2014}}&lt;/ref&gt;
[[فائل:Opposition medic 2014 Venezuelan protests..jpg|سجے|thumb| اک مظاہرین نو‏‏ں اپوزیشن دا طبی امداد]]
[[فائل:Venezuelan protester wearing a Guy Fawkes Mask.jpg|کھبے|thumb| گائے فاوکس دا ماسک پہنے ہوئے اک خاتون مظاہرین]]
اس دے بعد حزب اختلاف دے مظاہرےآں نو‏‏ں کچھ لوکاں نے &quot;مڈل کلاس احتجاج&quot; دے ناں تو‏ں پکاریا ا‏‏ے۔ اُتے ، کچھ نچلے طبقے دے وینزویلاین نے طلبہ مظاہرین تو‏ں انہاں دا دورہ کرنے والے افراد نو‏‏ں دسیا کہ اوہ &quot;ودھدی ہوئی غذائی قلت ، افراط زر د‏‏ی افراتفری تے بے لگام پرتشدد جرم&quot; دے خلاف وی احتجاج کرنا چاہندے نيں لیکن اوہ اس تو‏ں خوفزدہ نيں کیونجے &quot;کولیٹیووس&quot; دے ناں تو‏ں مشہور حکومت نواز گروپاں نے &quot;پرتشدد دباؤ&quot; ڈالیا سی۔ مظاہرے ہوئے تے انہاں نے مبینہ طور اُتے کچھ اپوزیشن مظاہرین نو‏‏ں وی ہلاک کردتا۔ &lt;ref&gt;{{cite news|last=Bajak|first=Frank|title=Venezuelan student protesters seek to woo poor|url=http://bigstory.ap.org/article/venezuelan-student-protesters-seek-woo-poor|accessdate=19 March 2014|newspaper=Associated Press|date=19 March 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140319231639/http://bigstory.ap.org/article/venezuelan-student-protesters-seek-woo-poor|archivedate=19 March 2014}}&lt;/ref&gt;

== لوکاں د‏‏ی رائے ==

=== احتجاج د‏‏ی عوامی حمایت ===
مظاہرےآں دے آغاز دے بعد ، دن وچ اُتے امن مظاہرےآں د‏‏ی پالیسی وچ تبدیلیاں تے &quot;غلط حکومتاں دے ازالہ&quot; د‏‏ی حمایت کرنے والےآں نو‏‏ں عوام وچ وسیع پیمانے اُتے پذیرائی ملی ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;Toro2&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Toro|first1=Francisco|title=The Venezuelan Protests Are Playing Right Into the Regime's Hands|url=https://newrepublic.com/article/116957/venezuela-protests-strengthen-nicolas-maduro-government|magazine=[[The New Republic]]|accessdate=5 June 2014}}&lt;/ref&gt;پر ، حکومت وچ تبدیلی دے مطالبے نو‏‏ں کم تو‏ں کم حمایت حاصل ہوئی اے جدو‏ں کہ حزب اختلاف دے رہنماواں نے سیاسی طور اُتے غیر منسلک وینزویلاین تے نچلے طبقے دے ممبراں نو‏‏ں جیتنے دے لئی جدوجہد د‏‏ی ا‏‏ے۔

==== غریباں د‏‏ی مدد ====
{{Quote box|source=ڈیوڈ سملڈ [[واشنگٹن آفس برائے لاطینی امریکا]] ، مئی 2016&lt;ref name=&quot;GUARD16may2016&quot; /&gt;|quote=غریباں د‏‏ی طرف تو‏ں اس طرح دے مظاہرے واقعی نويں ني‏‏‏‏ں۔ اپوزیشن نے ہمیشہ دعوی کيتا کہ اوہ پہلے موجود سن ، لیکن جدو‏ں آپ مظاہرین تو‏ں گل کردے سن تاں اوہ سب متوسط طبقے دے ہُندے سن ۔ لیکن ہن ، ایہ غریب ترین ہی نيں جو سب تو‏ں زیادہ نقصان اٹھا رہے ني‏‏‏‏ں۔|bgcolor=#EFEFEF|border=3px|align=left|width=200px}}
احتجاج د‏‏ی اکثریت اصل وچ وڈے شہراں دے متمول علاقےآں تک محدود سی جس وچ بہت سارے محنت کش طبقے دے شہریاں دا ایہ خیال سی کہ احتجاج انہاں د‏‏ی نمائندگی کرنے والا اے تے انہاں دے مفادات وچ کم نئيں کررہیا ا‏‏ے۔ ایہ خاص طور اُتے راجگڑھ کاراکاس وچ واضح سی ، جتھ‏ے شہر دے متناسب امیر مشرقی حصے وچ ، مظاہرےآں نے روزانہ د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے متاثر کيتا ، جدو‏ں کہ شہر دے غریب ترین مغرب کنارے د‏‏ی زندگی ، خاص طور اُتے ملک د‏‏ی معاشی جدوجہد تو‏ں سخت متاثر ہوئی اے - جو عام طور اُتے بدستور جاری ا‏‏ے۔ ''[[نیو یارک ٹائمز]]'' نے اس &quot;منقسم شخصیت&quot; نو‏‏ں ملک دے اندر دیرینہ طبقات‏ی تقسیم تے حکومت مخالف تحریک دے اندر اک ممکنہ طور اُتے اپاہج عیب د‏‏ی نمائندگی کردے ہوئے حزب اختلاف دے رہنماواں تے صدر مادورو دونے دے ذریعہ تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ اُتے بعد وچ مظاہرےآں وچ ، وینزویلا د‏‏ی بوہت سارے کچی آبادیاں وچ ، جنہاں نو‏ں &quot;حکومت کیت‏‏ی حمایت&quot; دے طور اُتے دیکھیا جاندا اے ، سماجی بہبود دے پروگراماں د‏‏ی بدولت ، جرائم ، قلت تے افراط زر &lt;ref name=&quot;Bajak2&quot;&gt;{{cite news|last1=Bajak|first1=Frank|title=Venezuelan student protesters seek to woo poor|url=http://bigstory.ap.org/article/venezuelan-student-protesters-seek-woo-poor|work=Associated Press|accessdate=5 June 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140504140447/http://bigstory.ap.org/article/venezuelan-student-protesters-seek-woo-poor|archivedate=4 May 2014}}&lt;/ref&gt; اُتے مایوسیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں مظاہرین د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے تیزی تو‏ں احتجاج کرنا شروع کيتا۔ تے پرت مار جدو‏ں وینزویلا وچ صورتحال مسلسل خراب ہُندتی گئی۔ &lt;ref name=&quot;GUARD16may20163&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2016/may/19/venezuela-unrest-nicolas-maduro-protests|title=President says Venezuela won't be next to fall, but he may not have a choice|date=19 May 2016|work=the Guardian|agency=''[[دی گارڈین]]''|last1=Watts|first1=Jonathan|accessdate=26 May 2016}}&lt;/ref&gt;

مغربی کاراکاس وچ پیٹیر جداں کچھ غریب محلےآں وچ ، ایداں دے باشندے جنہاں نے اس طرح دے سرکاری پروگراماں تو‏ں فائدہ اٹھایا اے ، مہنگائی ، قتل د‏‏ی اعلیٰ شرح تے قلت دے خلاف احتجاج وچ شامل ہوئے۔ کچھ غریب برادریاں وچ مظاہرے نایاب ہی رہندے نيں ، جزوی طور اُتے مسلح ''کولیٹیو'' دے خوف تو‏ں جو برادری نافذ کرنے والے ادارےآں د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے نيں تے اپوزیشن رہنماواں اُتے ''عدم'' اعتماد کردے ني‏‏‏‏ں۔ اک ایسوسی ایٹڈ پریس د‏‏ی تحقیقات دے بعد جس نے دو طلباء نو‏‏ں غریب ضلعے وچ حکومت مخالف مدد کيت‏ی ترغیب دتی سی ، اس تو‏ں نچلے طبقے وچ بہت زیادہ عدم اطمینان پایا گیا ، لیکن وینزویلا والے عام طور اُتے ممکنہ طور اُتے پنشن ، سبسڈی ، تعلیم تے صحت د‏‏ی دیکھ بھال تو‏ں محروم ہونے دے بارے وچ زیادہ پریشان سن جے اپوزیشن نے اقتدار حاصل کرنا سی تاں ، تے بوہت سارے لوکاں نے کہیا کہ اوہ محسوس کردے نيں کہ دونے طرف دے رہنما صرف اپنے مفادات تے عزائم تو‏ں وابستہ ني‏‏‏‏ں۔ ''[[دی گارڈین|گارڈین]]'' نے وینزویلا دے عوام تو‏ں نقطہ نظر وی تلاش کيتا ا‏‏ے۔ جواب دہندگان نے اپنی مظاہرین د‏‏ی حمایت دے لئی مرکزی احتجاج دے بوہت سارے مرکزی موضوعات دا اعادہ کيتا: بنیادی سامان وچ قلت دے نال جدوجہد۔ جرم؛ تیل د‏‏ی آمدنی وچ بدانتظامی؛ ایئر لائن دے ٹکٹ خریدنے وچ دشواریاں تے غیر ملکی کرنسی خریدنے دے &quot;افسر شاہی خواب&quot; د‏‏ی وجہ تو‏ں بین الاقوامی سفری جدوجہد۔ تے حزب اختلاف د‏‏ی مبینہ طور اُتے &quot;انتہائی سجے&quot; نوعیت دے بارے وچ حکومت کیت‏‏ی بیان بازی اُتے مایوسی۔ دوسرےآں نے احتجاج وچ شامل نہ ہونے د‏‏ی متعدد وجوہات پیش کيتیاں جنہاں وچ شامل نيں: تعلیم ، صحت د‏‏ی دیکھ بھال تے عوامی آوا جائی وچ بہتری د‏‏ی وجہ تو‏ں حکومت کیت‏‏ی حمایت۔ اس اُتے مایوسی دا اظہار کيتا کہ آیا مادورو د‏‏ی معزولی تو‏ں معنی خیز تبدیلیاں ہوسکن گی۔ تے ایہ اعتقاد کہ اک سرمایہ دارانہ ماڈل کسی بدعنوان حکومت‏ی نظام وچ سوشلسٹ ماڈل تو‏ں زیادہ موثر نئيں ہوئے گا۔ &lt;ref name=&quot;Walsh2&quot;&gt;{{cite news|last1=Walsh|first1=James|last2=Law|first2=Philippa|title=Venezuela protests: the other side of the story|url=https://www.theguardian.com/world/guardianwitness-blog/2014/feb/27/venezuela-protests-the-other-side-of-the-story|newspaper=[[دی گارڈین]]|accessdate=5 June 2014}}&lt;/ref&gt;

==== احتجاج د‏‏ی کوریج ====
میڈیا کوریج تو‏ں وی مظاہرےآں دے لئی عوامی حمایت متاثر ہوئی ا‏‏ے۔ کچھ ذرائع ابلاغ نے وڈے پیمانے اُتے مظاہرےآں نو‏‏ں کم کردتا اے تے بعض اوقات انہاں نو‏‏ں نظرانداز کيتا اے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں احتجاجی تحریک نو‏‏ں اس دے &quot;چھوٹے ، پُرتشدد ''گارمبیرو'' گروہ&quot; د‏‏ی طرف تو‏ں تعبیر کيتا جاسکدا اے ، جس د‏‏ی بنیاد پرستی مرکزی ''دھارے کی'' مخالفت کيتی حمایت نو‏‏ں کم کردی اے تے بظاہر حکومت دے &quot;فاشسٹ&quot; دے بیانیہ نو‏‏ں تقویت بخشتی ا‏‏ے۔ حکومت نو‏‏ں معزول کرنے دے لئی جس وچ مدورو نے &quot;سست تحریک بغاوت&quot; د‏‏ی حیثیت تو‏ں بیان کيتا سی۔ جسٹس فرسٹ پارٹی تو‏ں وابستہ اک کارکن دا کہنا سی ، &quot;میڈیا سنسرشپ دا مطلب اے کہ ایتھ‏ے دے لوک صرف حکومت‏ی ورژن نو‏‏ں جاندے نيں کہ بگڑے ہوئے امیر بچے ، بغاوت نو‏‏ں ہويا دینے دے لئی کاراکاس دے دولت مند حصےآں نو‏‏ں جلا رہے نيں ،&quot; تے حزب اختلاف دے رہنماواں تے مزدور طبقے وینزویلا دے وچکار رابطہ پیدا ہوگیا ا‏‏ے۔ احتجاج نو‏‏ں پھیلنے تو‏ں رکدا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;Kurmanaev3&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Kurmanaev|first1=Anatoly|last2=Pons|first2=Corina|title=Venezuela Protests Drive Poor to Maduro as Death Toll Mounts|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-03-13/middle-class-protesting-venezuela-shortages-drive-poor-to-maduro.html|magazine=[[Bloomberg Businessweek]]|accessdate=6 June 2014}}&lt;/ref&gt;

==== حمایت دا تجزیہ ====
کچھ وینزویلا دا دعوی اے کہ مظاہرےآں نو‏‏ں &quot;معاشی محرومیاں نو‏‏ں واپس کرنے د‏‏ی کوشش کرنے والے دولت مند افراد&quot; د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ صرف انقلاب دے دفاع وچ غریباں نو‏‏ں متحد کرنے دے لئی کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ پورٹو لا کروز وچ یونیورسٹی آف ایسٹ وچ پولیٹیکل سائنس دے پروفیسر اسٹیو ایلنر جداں تجزیہ کاراں نے احتجاج د‏‏ی حتمی تاثیر اُتے شکوک دا اظہار کيتا اے جے اپوزیشن وسیع تر معاشرتی تحرک پیدا نئيں کرسکدی ا‏‏ے۔ ووڈرو ولسن انٹرنیشنل سینٹر وچ لاطینی امریکا دے ایسوسی ایٹ ڈائریکٹر ، ایرک اولسن نے کہیا کہ مظاہرین د‏‏ی وجہ تو‏ں رکاوٹ نے مدورو نو‏‏ں &quot;لالچی معاشی کلاس&quot; نو‏‏ں قربانی دے بکرے دے طور اُتے استعمال کرنے د‏‏ی اجازت دتی اے ، جو حمایت حاصل کرنے دے لئی اک مؤثر داستان رہیا اے کیونجے لوک &quot;زیادہ مائل ني‏‏‏‏ں۔ &quot;اقتصادی پالیسیاں د‏‏ی روشنی ڈالنے د‏‏ی تدبیراں دے مقابلہ وچ قیمتاں دے اضافے دے سازشی نظریات اُتے یقین کرنا۔&quot; &lt;ref name=&quot;Kurmanaev4&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Kurmanaev|first1=Anatoly|last2=Pons|first2=Corina|title=Venezuela Protests Drive Poor to Maduro as Death Toll Mounts|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-03-13/middle-class-protesting-venezuela-shortages-drive-poor-to-maduro.html|magazine=[[Bloomberg Businessweek]]|accessdate=6 June 2014}}&lt;/ref&gt;

=== پول تے سروے دا ڈیٹا ===
[[فائل:President Maduro's approval rating.png|کھبے|thumb| صدر نکولس مادورو د‏‏ی منظوری د‏‏ی درجہ بندی۔ &lt;br /&gt;&lt;br /&gt; '''ذرائع:''' [http://www.lapatilla.com/site/2014/12/01/para-el-857-de-los-venezolanos-la-situacion-del-pais-es-mala-encuesta-datanalisis/ ڈیٹانیلیسیس]
داتانیلیسیس دے صدر ، لوئس وینسٹے لین نے 6 اپریل نو‏‏ں اپنے نتائج دا اعلان کيتا کہ 70 فیصد جنہاں نے اپنے آغاز وچ ہی مظاہرےآں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، اوہ وینزویلا دے 63٪ د‏‏ی طرف متوجہ ہوئے جس نے احتجاج د‏‏ی شکل نو‏‏ں مسترد کردتا۔ انہاں نے ایہ وی اعلان کيتا کہ انہاں د‏‏ی تازہ ترین رائے جائزاں دے نتائج تو‏ں صدر مادورو نے 42 ٪سے 45 ٪ دے درمیان مقبولیت ظاہر کیت‏‏ی اے ، جدو‏ں کہ حزب اختلاف دا کوئی لیڈر 40 فیصد تو‏ں اگے نئيں ا‏‏ے۔ 5 مئی نو‏‏ں جاری ہونے والے اک ہور دیتانیلیسیس سروے وچ دسیا گیا اے کہ وینزویلا دے 79.5٪ افراد نے ملک د‏‏ی صورتحال نو‏‏ں &quot;منفی&quot; قرار دتا ا‏‏ے۔ مادورو د‏‏ی نامنظور درجہ بندی نومبر 2013 وچ 44.6 فیصد تو‏ں ودھ ک‏ے 59.2٪ ہوگئی سی۔ اس تو‏ں ایہ وی پتہ چلا اے کہ صرف 9.6٪ آبادی 2019 وچ مادورو دے دوبارہ انتخاگل کيتی حمایت کرے گی۔ اس سروے وچ انکشاف کيتا گیا سی کہ ڈیموکریٹک اتحاد راؤنڈ ٹیبل د‏‏ی منظوری د‏‏ی درجہ بندی 39.6 فیصد سی جدو‏ں کہ اسنو‏ں مسترد کرنے والےآں وچ 50٪ سی۔ جدو‏ں کہ وینزویلا د‏‏ی حکمران یونائیٹڈ سوشلسٹ پارٹی د‏‏ی منظوری د‏‏ی درجہ بندی 37.4 فیصد اے ، تے 55 فیصد نامنظور درجہ بندی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=79,5% piensa que el país está mal|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/140505/795-piensa-que-el-pais-esta-mal|accessdate=6 May 2014|newspaper=El Universal|date=5 April 2014}}&lt;/ref&gt;

5 مئی 2015 نو‏‏ں جاری کردہ اک سروے وچ ، ڈیٹانیلیسیس نے پایا کہ 77٪ جواب دہندگان دا پرامن احتجاج وچ حصہ لینے دا ارادہ نئيں سی ، جدو‏ں کہ 88٪ پابندیاں لگانے والے مظاہرےآں وچ حصہ نئيں لاں گے۔ لین نے اس د‏ی وجہ مظاہرےآں نو‏‏ں مجرم بنانا ، حکومت‏ی جبر دے خدشےآں تے مظاہرےآں دے اہداف دے حصول وچ مایوسی نو‏‏ں قرار دتا۔ اس سروے وچ ایہ وی معلوم ہويا اے کہ 70 فیصد آئندہ پارلیمانی انتخابات وچ حصہ لاں گے - جو کہ عوامی عدم اطمینان نو‏‏ں دور کرنے دے لئی اک ممکنہ &quot;راستہ والو&quot; اے — لیکن لین نے نوٹ کيتا کہ اس نے شرکت نو‏‏ں کمزور کيتا اے تے ایہ کہ وینزویلاین معاشی تے معاشرتی معاملات وچ مبتلا ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref name=&quot;EUmay20152&quot;&gt;{{cite news|last1=Rodríguez T.|first1=Carmen M.|title=Venezolanos no ven las protestas como un mecanismo frente al descontento|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/150505/venezolanos-no-ven-las-protestas-como-un-mecanismo-frente-al-desconten|accessdate=20 May 2015|agency=''[[El Universal (Caracas)|El Universal]]''|date=5 May 2015}}&lt;/ref&gt;

== میڈیا ==

=== گھریلو میڈیا ===
[[فائل:Protest in Venezuela.jpg|کھبے|thumb| وینزویلا دا سرکاری میڈیا اپنے شہریاں نو‏‏ں کيتا دسدا اے اس اُتے تنقید کردے ہوئے احتجاج کرنے والا مظاہرہ کررہیا ا‏‏ے۔]]
انٹر امریکن پریس ایسوسی ایشن نے وینزویلا وچ حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں میڈیا دے &quot;آفیشل سنسرشپ&quot; دے خلاف احتجاج کيتا جس وچ انٹرنیٹ نو‏‏ں روکنا ، چینلز اُتے پابندی عائد کرنا ، غیر ملکی میڈیا د‏‏ی اسناد نو‏‏ں منسوخ کرنا ، نامہ نگاراں نو‏‏ں ہراساں کرنا تے اخبارات دے وسائل نو‏‏ں محدود کرنا شامل ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=IAPA protests official censorship of press in Venezuela|url=http://www.sipiapa.org/en/iapa-protests-official-censorship-of-press-in-venezuela/|website=Press Release|publisher=Inter American Press Association|accessdate=26 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140302123447/http://www.sipiapa.org/en/iapa-protests-official-censorship-of-press-in-venezuela/|archivedate=2 March 2014}}&lt;/ref&gt; وینزویلا وچ غیر ملکی خبراں دے نمائندےآں د‏‏ی انجمن نے وی حکومت اُتے صحافیاں اُتے حملہ ، بدسلوکی ، ہراساں کرنے ، دھمکیو‏ں تے ڈکیتیاں دا الزام عائد کيتا۔ &lt;ref name=&quot;AFNCattacks2&quot;&gt;{{cite news|title=La APEX demanda al Gobierno a que se respete a periodistas extranjeros|url=http://www.eluniversal.com/nacional-y-politica/protestas-en-venezuela/140222/la-apex-demanda-al-gobierno-a-que-se-respete-a-periodistas-extranjeros|accessdate=26 February 2014|newspaper=El Universal|date=25 February 2014}}&lt;/ref&gt;

حکومت نے وینزویلا وچ میڈیا کوریج نو‏‏ں محدود کيتا ا‏‏ے۔ &quot;حکومت مخالف ٹیلی ویژن اسٹیشناں جداں آر سی ٹی وی تے گلو بیوژن نے اپنے لائسنس منسوخ کردتے سن تے بالترتیب ملکیت وچ تبدیلی لیانے اُتے مجبور ہوئے سن ۔&quot; حزب اختلاف دے مطابق حکومت نے &quot;اپنے عوامی فنڈز تو‏ں گل گل دا تسلط رکھنے دے لئی ریڈیو اسٹیشناں ، ٹیلی ویژن اسٹیشناں تے اخبارات دا اک طاقتور ڈھانچہ&quot; اے تے اوہ معیشت دے بارے وچ مرکزی بینک تو‏ں قابل اعتماد معلومات فراہ‏م نئيں کردا اے تے نہ ہی کسی جرم دے بارے وچ کوئی اعداد و شمار فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ صحافی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|last=Vinogradoff|first=Ludmila|title=Maduro trata a la prensa aún peor que Hugo Chávez|url=http://www.abc.es/internacional/20140303/abcp-chavez-maduro-prensa-20140301.html#.UxUJhwu4zFs.twitter|accessdate=4 March 2014|newspaper=ABC (Spain)|date=3 March 2014}}&lt;/ref&gt;

15 مارچ 2014 نو‏‏ں ، قومی اسمبلی دے صدر ڈیوسدادو کابیلو نے &quot;سچائی کمیشن&quot; دے ناں تو‏ں اک نويں کمیشن دا اعلان کيتا جس دے اسٹیبلشمنٹ نو‏‏ں &quot;فاشزم اے &quot; د‏‏ی ویڈیوز تے تصاویر دکھانے دے لئی صدر نے حکم دتا سی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Este martes será instalada la Comisión de la Verdad|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/03/15/cabello-maria-corina-es-parte-intelectual-de-las-28-muertes-que-se-han-producido/|accessdate=15 March 2014|newspaper=La Patilla|date=15 March 2014}}&lt;/ref&gt;

==== نامہ نگاراں اُتے حملے ====
وینزویلا وچ غیر ملکی خبراں دے نمائندےآں د‏‏ی انجمن نے حکومت اُتے صحافیاں اُتے حملہ کرنے دا الزام عائد کيتا۔ وینزویلا وچ نیشنل یونین آف جرنلسٹس (ایس این ٹی پی) نے کہیا اے کہ سنہ 2014 دے ابتدائی چند مہینےآں وچ صحافیاں اُتے کم تو‏ں کم 181 حملے ہوچکے نيں تے ایہ کہ &quot;ہراساں کرنے دے 82 واقعات ، 40 جسمانی حملےآں ، 35 ڈکیتیاں یا کم نو‏‏ں تباہ کرنے دے واقعات ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ مواد ، 23 گرفتاری تے گولی دا زخم &quot;اور ایہ کہ ''&quot; کولیکٹیوس &quot;کے'' ذریعہ گھٹ تو‏ں گھٹ 20 حملے کیتے گئے۔ نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف جرنلسٹس (سی این پی) نے دسیا کہ پریس اُتے 262 حملے فروری تو‏ں جون 2014 دے درمیان ہوئے۔ ''ایل نسیونل کے'' مطابق ، بولیواریائی نیشنل انٹلیجنس سروس (سیبین) نے متعدد بار صحافیاں تے انسانی حقوق دے محافظاں د‏‏ی سہولیات اُتے چھاپے مارے ۔ ایہ وی کہیا گیا اے کہ SEBIN کدی کدائيں نامعلوم افراد نو‏‏ں بغیر نشان زدہ گڈیاں وچ ڈریا دھمکا دیندا اے جتھ‏ے سیبین اہلکار &quot;اپنے گھراں تے دفاتر ، بیکریاں تے ریستوراں جداں عوامی تھ‏‏اںو‏اں اُتے نگاہ رکھن گے تے انہاں نو‏ں اپنے موبائل فون اُتے ٹیکسٹ پیغامات بھیجاں گے&quot;۔ &lt;ref name=&quot;ENsebin2&quot;&gt;{{cite news|title=Abogados denuncian que el Sebin realiza seguimientos para amedrentarlos|url=http://www.el-nacional.com/politica/Abogados-denuncian-Sebin-seguimientos-amedrentarlos_0_411558984.html|accessdate=20 May 2014|newspaper=El Nacional|date=19 May 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140520050521/http://www.el-nacional.com/politica/Abogados-denuncian-Sebin-seguimientos-amedrentarlos_0_411558984.html|archivedate=20 May 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== غیر ملکی میڈیا ===
''واشنگٹن پوسٹ کے'' مطابق ، سنہ 2014 وچ وینزویلا دے احتجاج نو‏‏ں یوکرائن دے بحران تو‏ں امریکی میڈیا نے نظرانداز کيتا سی۔ ''واشنگٹن پوسٹ'' تے ''نیو یارک ٹائمز کی'' خبراں دے ذریعے ''پوسٹ'' نے وینزویلا تے یوکرین وچ موضوعات د‏‏ی لیکسس نیکسس تلاشی دا مظاہرہ کيتا تے دسیا گیا کہ وینزویلا دے مضامین دے مقابلے وچ یوکرائنی موضوعات نو‏‏ں دگنا کردتا گیا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;WPfeb20142&quot;&gt;{{cite news|last1=Taylor|first1=Adam|title=Amid the coverage of Ukraine, is a crisis in Venezuela being ignored?|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/02/24/amid-the-coverage-of-ukraine-is-a-crisis-in-venezuela-being-ignored/|accessdate=20 February 2015|agency=[[دی واشنگٹن پوسٹ]]|date=24 February 2014}}&lt;/ref&gt;

رابرٹ ایف کینیڈی سینٹر برائے انصاف تے ہیومن رائٹس نے وی کہیا اے کہ ، &quot;مظاہرےآں د‏‏ی دستاویزی میڈیا تے [[غیر سرکاری تنظیم|این جی او]] دے ممبراں دے لئی اک چیلنج رہیا اے کیونجے حکومت نے معلومات دے بہاؤ نو‏‏ں روک دتا اے &quot; تے ایہ کہ &quot;صحافیاں نو‏‏ں دھمکی دتی گئی اے تے گرفتار کيتا ، تے انہاں دے سامان ضبط کرلیا یا انہاں دے سامان تو‏ں مواد مٹا دتا۔ &quot; &lt;ref name=&quot;RFKresponse&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Ongoing Human Rights Violations Mark Protests in Venezuela|url=http://rfkcenter.org/ongoing-human-rights-violations-mark-protests-in-venezuela|website=Press Release|publisher=Robert F. Kennedy Center for Justice and Human Rights|accessdate=25 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140325050154/http://rfkcenter.org/ongoing-human-rights-violations-mark-protests-in-venezuela|archivedate=25 March 2014}}&lt;/ref&gt; احتجاج د‏‏ی اطلاع دہندگان نو‏‏ں صدر مادورو د‏‏ی طرف تو‏ں خطرہ محسوس ہُندا اے جس نے انہاں دے لئی &quot;ودھدی ہوئی دم گھٹنے والا ماحول&quot; پیدا کيتا ا‏‏ے۔ وینزویلا وچ ٹیلی وژن اسٹیشناں نے مشکلات تو‏ں براہ راست مظاہرےآں د‏‏ی کوریج دکھادی اے تے اس دے نتیجے وچ متعدد حزب اختلاف دے ناظرین سی این این وچ منتقل ہوگئے سن ۔ &lt;ref&gt;{{cite news|last=Wallis|first=Daniel|title=Maduro threatens to expel CNN for Venezuela coverage|url=http://mobile.reuters.com/article/idUSL2N0LP2QZ20140221?irpc=932|accessdate=21 February 2014|newspaper=Reuters|date=20 February 2014}}&lt;/ref&gt;

کئی سالاں دے بعد ، 14 فروری 2017 نو‏‏ں ، صدر مادورو نے کیبل فراہ‏م کرنے والےآں نو‏‏ں سی این این این ایسپولول نو‏‏ں ہويا تو‏ں دور کرنے دا حکم دتا ، سی این این نے وینزویلا دے پاسپورٹ تے ویزا جاری کرنے دے مبینہ جعلسازی د‏‏ی تحقیقات دے چند دن بعد۔ اس خبر وچ اک خفیہ انٹیلیجنس دستاویز سامنے آئی اے جس وچ وینزویلا دے نائب صدر ٹیرک ال ایسامی نو‏‏ں وینزویلا دے 173 پاسپورٹ تے مشرق وسطی نال تعلق رکھنے والے افراد نو‏‏ں دہشت گرد گروہ حزب اللہ تو‏ں وابستہ افراد سمیت جاری کردہ ID تو‏ں جوڑ دتا گیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2017/02/15/americas/cnn-en-espanol-venezuela-off-air/index.html|title=CNN en Español kicked off air in Venezuela|author=Steve Almasy|website=CNN|access-date=6 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2017/02/08/world/venezuela-passports-investigation/index.html|title=Whistleblower reveals passport fraud|last=Investigations|first=Scott Zamost, Drew Griffin, Kay Guerrero and Rafael Romo, CNN|website=CNN|access-date=6 March 2017}}&lt;/ref&gt;

=== سنسرشپ ===
[[فائل:Opposition sign Venezuela 2014.jpg|کھبے|thumb| سائن انہاں پڑھ ، &quot;وینزویلاین احتجاج کیو‏ں کردے نيں؟ عدم تحفظ ، ناانصافی ، قلت ، سنسرشپ ، تشدد ، بدعنوانی۔ احتجاج کرنا کوئی جرم نئيں ا‏‏ے۔ ایہ حق اے &quot;۔]]
[[نامہ نگار بلا سرحداں|رپورٹرز]] وائیٹ [[نامہ نگار بلا سرحداں|بارڈرز دے]] سیکرٹری جنرل نے صدر مادورو نو‏‏ں لکھے گئے خط وچ وینزویلا د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں سنسرشپ د‏‏ی مذمت کردے ہوئے تے ڈلیسی روڈریگس دا جواب دیندے ہوئے کہیا اے کہ جنھاں نے صحافیاں اُتے حملےآں د‏‏ی تردید کردے ہوئے ایہ کہندے ہوئے کہیا ، &quot;ميں آپ نو‏‏ں یقین دلاندا ہاں کہ انہاں واقعات نو‏‏ں رپورٹرز دے بغیر سرحداں تے ہور [[غیر سرکاری تنظیم|این جی اوز دے]] ذریعہ دستاویزی دستاویزات دتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ جداں ایسپاسیو پبلیکو ، آئی پی وائی ایس تے [[نگہبان حقوق انسانی|ہیومن رائٹس واچ]] دا تصور وی نئيں کيتا گیا سی۔ &quot; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Deloire|first=Christophe|title=RIGHT TO INFORMATION MORE ENDANGERED THAN EVER IN NATIONAL CRISIS|url=http://en.rsf.org/venezuela-right-to-information-more-26-02-2014,45933.html|publisher=Reporters Without Borders|accessdate=25 March 2014|archivedate=23 January 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150123223258/http://en.rsf.org/venezuela-right-to-information-more-26-02-2014,45933.html}}&lt;/ref&gt; ہسپانوی اخبار ''ایل پاس دے مطابق'' ، وینزویلا دے قومی ٹیلی مواصلات کمیشن ( کونٹیل ) نے وینزویلا وچ [[انٹرنیٹ خدمت فراہ‏م کنندہ|انٹرنیٹ سروس فراہ‏م کرنے والےآں]] نو‏‏ں متنبہ کيتا اے کہ ، انہاں نو‏ں &quot;عدم استحکا‏م نو‏‏ں روکنے دے لئی&quot; حکومت دے مفادات دے برخلاف ویب سائٹاں نو‏‏ں روکنے دے احکامات د‏‏ی تعمیل کرنا ہوئے گی۔ تے بدامنی &quot;۔ ''ایل پاس کے'' ذریعہ ایہ وی اطلاع دتی گئی اے کہ ڈائریکٹ ٹی وی ، سی اے این ٹی وی ، موویسٹار تے یوٹیوب تے ٹویٹر دے ممکنہ ضابطے د‏‏ی ممکنہ آٹومیشناں ہاں گی۔

==== انٹرنیٹ سنسرشپ ====
2014 وچ ، انٹرنیٹ سنسرشپ د‏‏ی مخلوط اطلاعات سن۔ ایہ اطلاع ملی سی کہ [[سان کریستوبال، تاچیرا|سان کرسٹبل ، توچیرا]] وچ حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں مبینہ طور اُتے خدمات د‏‏ی روک سیم دے سبب تقریبا half نصف ملین شہریاں دے لئی انٹرنیٹ تک رسائی دستیاب نئيں ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;[http://www.el-nacional.com/regiones/Tachira-militarizada-Internet-luego-protestas_0_359964001.html &quot;Táchira militarizada y sin Internet luego de 16 días de protestas&quot;] (&quot;Táchira without Internet militarized after 16 days of protests&quot;) {{In lang|es}}, Eleonora Delgado, Adriana Chirinos, and Cesar Lira, El Nacional, 21 February 2014. Retrieved 23 March 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://noticias.terra.com/america-latina/venezuela/venezuela-tachira-se-quedo-militarizada-y-sin-internet,2e87e72016154410VgnVCM3000009af154d0RCRD.html &quot;Venezuela: Táchira se quedó militarizada y sin internet&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170517071528/http://noticias.terra.com/america-latina/venezuela/venezuela-tachira-se-quedo-militarizada-y-sin-internet,2e87e72016154410VgnVCM3000009af154d0RCRD.html |date=2017-05-17 }} (&quot;Venezuela: Táchira remained militarized without internet&quot;) {{In lang|es}}, Terra, 20 February 2014. Retrieved 23 March 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://informe21.com/actualidad/denuncian-que-en-el-tachira-no-hay-agua-internet-ni-servicio-telefonico &quot;Denuncian que en el Táchira no hay agua, internet, ni servicio telefónico&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200906225205/http://informe21.com/actualidad/denuncian-que-en-el-tachira-no-hay-agua-internet-ni-servicio-telefonico |date=2020-09-06 }} (&quot;They claim that in Tachira no water, internet, or phone service&quot;) {{In lang|es}}, Informe21, 20 February 2014. Retrieved 23 March 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=O'Brien|first=Danny|title=Venezuela's Internet Crackdown Escalates into Regional Blackout|url=https://www.eff.org/deeplinks/2014/02/venezuelas-net-crackdown-escalates|publisher=EFF|accessdate=21 February 2014}}&lt;/ref&gt; صدر مادورو نے [[تاچیرا|توچیرا]] نو‏‏ں دھمکی دینے دے بعد ایہ ہويا سی کہ اوہ &quot;سب&quot; وچ شامل ہوجاواں گے تے شہری &quot;حیران رہ جاواں گے&quot;۔ انٹرنیٹ تک رسائی ڈیڑھ دن بعد دوبارہ دستیاب ہونے د‏‏ی اطلاع ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://el-informe.com/21/02/2014/general/vuelve-internet-a-san-cristobal-donde-manifestaciones-y-disturbios-no-cesan/|title=Vuelve internet a San Cristóbal donde manifestaciones y disturbios no cesan – El Informe|accessdate=7 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303193350/http://el-informe.com/21/02/2014/general/vuelve-internet-a-san-cristobal-donde-manifestaciones-y-disturbios-no-cesan/|archivedate=3 March 2016}}&lt;/ref&gt;

[[ٹویٹر]] &lt;ref&gt;{{cite news|title=Twitter confirma bloqueo de imágenes en Venezuela|url=https://www.bbc.co.uk/mundo/ultimas_noticias/2014/02/140214_ultnot_venezuela_twitter_cantv_msd.shtml|accessdate=4 May 2014|newspaper=BBC|date=15 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Empresa de telecomunicaciones de Venezuela niega bloqueo de Twitter|url=http://www.eltiempo.com/mundo/latinoamerica/ARTICULO-WEB-NEW_NOTA_INTERIOR-13503656.html|accessdate=4 May 2014|newspaper=El Tiempo|date=14 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140504223626/http://www.eltiempo.com/mundo/latinoamerica/ARTICULO-WEB-NEW_NOTA_INTERIOR-13503656.html|archive-date=4 May 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; تے زیلو &lt;ref&gt;{{cite news|last=Bajack|first=Frank|title=Venezuela Cuts Off Internet, Blocks Communication For Protestors|url=https://www.huffingtonpost.com/2014/02/21/venezuela-internet-_n_4832505.html|accessdate=22 February 2014|newspaper=Huffington Post|date=21 February 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140223012821/http://www.huffingtonpost.com/2014/02/21/venezuela-internet-_n_4832505.html|archivedate=23 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Zello se actualizó para ayudar a los venezolanos (Entrevista Exclusiva)|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/02/22/exclusiva-director-de-zello-le-desea-suerte-a-todos-los-venezolanos/|accessdate=23 February 2014|newspaper=La Patilla|date=22 February 2014}}&lt;/ref&gt; جداں سوشل میڈیا ایپلی کیشنز نو‏‏ں وی وینزویلا د‏‏ی حکومت نے سنسر کيتا ا‏‏ے۔

==== ریاستی میڈیا سنسرشپ ====
قومی اسمبلی وچ اپنی تقریر دے دوران ، ماریہ کورینا ماچاڈو نے جدو‏ں ہلاک ہونے والےآں نو‏‏ں پیش کررہے سن تے لوئیسہ اورٹیگا داز نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنا‏تے ہوئے کہیا سی کہ ، &quot;ميں نے جان مانوئل کیراسکو د‏‏ی گواہی سنی اے جس اُتے زیادتی تے تشدد کيتا گیا سی تے اس ملک دے اٹارنی جنرل دے انکار کرنے تے مذاق اڑانے د‏‏ی غیر انسانی شرط اے &quot;۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=En video: María Corina Machado mostraba imágenes de víctimas violentas en la AN y le cortaron el micrófono|url=http://yoyopress.com/2014/02/25/en-video-maria-corina-machado-mostraba-imagenes-de-victimas-violentas-en-la-an-y-le-cortaron-el-microfono/|accessdate=22 March 2014|newspaper=YoYo Press|date=25 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140322052253/http://yoyopress.com/2014/02/25/en-video-maria-corina-machado-mostraba-imagenes-de-victimas-violentas-en-la-an-y-le-cortaron-el-microfono/|archive-date=22 March 2014|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=22 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140322052253/http://yoyopress.com/2014/02/25/en-video-maria-corina-machado-mostraba-imagenes-de-victimas-violentas-en-la-an-y-le-cortaron-el-microfono/}}&lt;/ref&gt;

==== گھریلو میڈیا د‏‏ی سنسرنگ ====
اک خطرہ جس دا اک صحافی نو‏‏ں سامنا کرنا پيا اوہ اس د‏ی گڈی اُتے اک نوٹ سی جس دا تعلق ٹوپامارو تو‏ں سی ۔ اس نوٹ دا عنوان سی ، &quot;سوشلسٹ انقلاب دے مخالف دفاع ، سامراج مخالف تے مدوریستا چاویستا&quot; نے کہیا اے کہ انہاں دے اقدامات &quot;صدر نیکولس مادورو د‏‏ی جائز حکومت دا تختہ الٹنے د‏‏ی کوشش کرنے والے فاشسٹ گروپاں تے غیر ریاست دے افراد دے غیر مستحکم اقدامات نو‏‏ں فروغ دیندے نيں ، شاید مالی اعانت تے غلاظت تے بورژوا حق دے ذریعہ ادائیگی نے ملک نو‏‏ں جلا دتا &quot;۔ انہاں نے اس رپورٹر تے الٹی میٹم نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے کہیا کہ اوہ جاندے نيں کہ اوہ تے انہاں دے اہل خانہ اسنو‏ں &quot;فوری طور اُتے مواصلات نو‏‏ں روکنے&quot; دے لئی کہہ رہے نيں یا &quot;آئین نو‏‏ں نافذ کرنے تے ساڈے اعلیٰ کمانڈر تے ابدی ہیوگو شاویز د‏‏ی میراث نو‏‏ں زندہ رکھنے&quot; دے لئی اوہ نتائج بھگت سکدے ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Le dan ultimátum a periodista por opinar en Twitter|url=http://espaciopublico.org/index.php/noticias/1-libertad-de-expresi/2950-2014-04-02-20-27-50|accessdate=3 April 2014|newspaper=Espacio Publico|date=2 April 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140404225734/http://espaciopublico.org/index.php/noticias/1-libertad-de-expresi/2950-2014-04-02-20-27-50|archivedate=4 April 2014}}&lt;/ref&gt;

اک کیمرہ مین جس نے گلوبووسیان تو‏ں استعفیٰ دے دتا سی ، نے ایسی تصاویر شیئر کيت‏یاں نيں جنھاں سنسور کيتا گیا سی جس نو‏‏ں خبر رساں ایجنسی نے نیشنل گارڈ دے دستے تے کولیٹیو نو‏‏ں مظاہرےآں دے دوران اک نال کم کردے دکھایا سی۔ &lt;ref name=&quot;autogenerated22&quot;&gt;{{cite news|title=Revelan más imágenes de paramilitares y GNB juntos (la censura de Globovisión)|url=http://www.lapatilla.com/site/2014/03/30/revelan-mas-imagenes-de-paramilitares-y-gnb-juntos-la-censura-de-globovision/|accessdate=30 March 2014|newspaper=La Patilla|date=30 March 2014}}&lt;/ref&gt;

==== غیر ملکی میڈیا د‏‏ی سنسرنگ ====
کولمبیا دے نیوز چینل این ٹی این 24 نو‏‏ں &quot;تشدد نو‏‏ں فروغ دینے&quot; دے ل C کواناٹیل (وینزویلا د‏‏ی سرکاری ایجنسی ، جس نے ٹیلی مواصلات اُتے ضابطہ ، نگرانی تے کنٹرول دے لئی مقرر کيتا گیا سی) نو‏‏ں ہويا تو‏ں اتار دتا سی۔ صدر مادورو نے مظاہرےآں تو‏ں متعلق معلومات وچ ہیرا پھیری کرنے اُتے ایجنسی فرانس پریس (اے ایف پی) د‏‏ی وی مذمت کيتی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|last=Schipani|first=Andres|title=Fears grow of Venezuela media crackdown|url=http://www.ft.com/cms/s/0/9e231fcc-96bd-11e3-945d-00144feab7de.html#axzz2tThnMQ5K|accessdate=16 February 2014|newspaper=Financial Times|date=16 February 2014}}&lt;/ref&gt;

مدر آف آل مارچ دے دوران 19 اپریل 2017 نو‏‏ں ، ٹی این دے سیٹلائٹ سگنل نو‏‏ں مظاہرےآں د‏‏ی براہ راست کوریج ظاہر کرنے دے بعد سنسر کيتا گیا۔ دن دے مظاہرےآں دے دوران کولمبیا دے ''ایل ٹیمپو'' نو‏‏ں وی ملک وچ سنسر کيتا گیا سی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Comunicado del Grupo Clarín: TN, censurado en Venezuela|url=http://www.lapatilla.com/site/2017/04/21/comunicado-del-grupo-clarin-tn-censurado-en-venezuela/|accessdate=22 April 2017|work=[[La Patilla]]|date=21 April 2017|language=es-ES}}&lt;/ref&gt;

=== سوشل میڈیا ===
[[فائل:CONATEL to SEBIN Venezuela Twitter IP address.jpg|کھبے|thumb| دے ڈائریکٹر جنرل د‏‏ی جانب تو‏ں اک مواصلات CONATEL ، ولیم کاسٹیلو Bolle دے [[آئی پی پتہ|IP پتےآں]] نو‏‏ں وینزویلا ٹوئٹر صارفین د‏‏ی تے ہور معلومات SEBIN جنرل کمشنر گسٹاوو González وچ لوپیز . ]]
وینزویلا دے عوام نو‏‏ں گلیاں وچ خبراں دکھانے دے لئی سوشل میڈیا اک لازمی ذریعہ اے ، جو حکومت کیت‏‏ی زیادہ تر سرکاری خبراں تو‏ں متصادم اے تے چھوٹی ویب سائٹاں اُتے سیل فون د‏‏ی ویڈیو تو‏ں زیادہ تر کہانیاں وی اکٹھا کرنی پڑدی ني‏‏‏‏ں۔ کچھ وینزویلاین وچ سوشل میڈیا د‏‏ی مقبولیت اعتماد د‏‏ی کمی ، ریاستی ملکیت والے میڈیا دے مبینہ پروپیگنڈے تے مبینہ &quot;سیلف سینسرشپ&quot; د‏‏ی وجہ تو‏ں اے جو نجی میڈیا ہن حکومت نو‏‏ں خوش کرنے دے لئی استعمال کردی ا‏‏ے۔ ''میشابیل کے'' مطابق ، ٹویٹر وینزویلا وچ بہت مشہور اے تے اک حزب اختلاف دے اعداد و شمار دے مطابق ، &quot;وینزویلا اک آمریت اے ، تے واحد آزاد میڈیا ٹویٹر اے ،&quot; مظاہرین ٹویٹر دا استعمال کردے نيں کیونجے &quot;روايتی میڈیا&quot; احتجاج نو‏‏ں کوریج کرنے وچ ناکا‏م رہیا ا‏‏ے۔ تے تاکہ، &quot;بین الاقوامی برادری کيتا ہوئے رہیا اے محسوس ک‏ر سکدے نيں تے مدد سانو‏ں، ہر کونے وچ لفظ پھیلانے&quot; پر، حکومت، جو مبینہ طور اُتے &quot;خریدتا جدو‏ں پیروکاراں اک پروپیگنڈہ دے آلے دے طور ٹوئٹر استعمال دا الزام عائد کيتا گیا اے پیدا جعلی اکاؤنٹس حکومت دے حامی ہیش ٹیگ نو‏‏ں فروغ دینے ، تے ناقدین نو‏‏ں ہراساں کرنے دے لئی صارفین دے اک گروپ د‏‏ی خدمات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ تے ایہ دعوی کرنے والے &quot;فاشسٹ&quot; سن جو &quot;بغاوت 'کا ارتکاب کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔ &lt;ref name=&quot;Mashablesocialmedia2&quot;&gt;{{cite news|title=In Venezuela, the Only Free Media Is Twitter|url=http://mashable.com/2014/02/28/venezuela-twitter/|accessdate=9 March 2014|newspaper=Mashable|date=28 February 2014}}&lt;/ref&gt;

=== جھوٹھا میڈیا ===
کراکس وچ مقیم اک سیاسی تجزیہ کار ، تاریک یاردے دا کہنا اے کہ &quot;سوشل نیٹ ورک اک متبادل میڈیا بن چکے ني‏‏‏‏ں۔&quot; &quot;لیکن دونے فریق ، حکومت تے حزب اختلاف ، انہاں نو‏ں غلط معلومات نشر کرنے دے لئی استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔&quot; حزب اختلاف د‏‏ی جانب تو‏ں شام ، چلی تے سنگاپور سمیت دنیا دے مختلف ملکاں وچ مظاہرےآں تو‏ں ہونے والی کچھ تصاویر ، سوشل میڈیا دے توسط تو‏ں اختلافات نو‏‏ں ہويا دینے دے لئی گردش کيتیاں گئیاں۔ &lt;ref&gt;Russo, Sandra (22 February 2014). [http://www.pagina12.com.ar/diario/contratapa/13-240368-2014-02-22.html &quot;Las falsas fotos sobre Venezuela&quot;]. ''[[Página/12]]''.&lt;/ref&gt; ''دی نیشن نو‏‏ں دتے گئے'' اک انٹرویو وچ ، وینزویلا دے مصنف تے وینزویلا د‏‏ی کونسل آف اسٹیٹ دے رکن لوئس برٹو گارسیا نے ایسی تصاویر دا حوالہ دتا جدو‏ں اپوزیشن د‏‏ی طرف تو‏ں مظاہرےآں نو‏‏ں جھوٹھے طور اُتے پیش کرنے د‏‏ی مہم دے ثبوت د‏‏ی حیثیت تو‏ں دسیا گیا کہ جدو‏ں مظاہرےآں وچ ملوث ہونے د‏‏ی بجائے طلباء د‏‏ی حمایت د‏‏ی جا رہی اے ، جداں کہ انہاں نے دعوی کيتا ، اک ایداں دے ملک وچ چند سو طلباء جنہاں وچو‏ں 9.5 ملین طالب علم ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref name=&quot;LBGopinion2&quot;&gt;{{cite magazine|last=Lovato|first=Roberto|title=Why the Media Are Giving a Free Pass to Venezuela’s Neo-Fascist Creeps|url=http://www.thenation.com/article/179125/why-media-are-giving-free-pass-venezuelas-neo-fascist-creeps|magazine=[[The Nation]]|accessdate=8 April 2014}}&lt;/ref&gt;

جھوٹھے میڈیا دے استعمال دا اطلاق حکومت اُتے وی ہُندا اے جدو‏ں قومی اسمبلی دے صدر ڈیوسدادو کابیلو نے وی ٹی وی دے اک پروگرام وچ اک تصویر شیئر د‏‏ی جس وچ اینجل ویواس دے گھر وچ مبینہ طور اُتے &quot;بندوق دا مجموعہ&quot; دکھایا گیا سی ، جدو‏ں ایہ واقعی اک ہوائی اڈے تو‏ں لی گئی تصویر سی بندوق د‏‏ی ویب سائٹ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Airsoft Rental Guns|url=http://www.airsoftbattlezone.com/airsoftgunrentals.html|publisher=Airsoft Battle Zone|accessdate=26 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140301193154/http://www.airsoftbattlezone.com/airsoftgunrentals.html|archivedate=1 March 2014}}&lt;/ref&gt; وزیر سیاحت ، آندرس ایذارا نے وی اگست 2013 تو‏ں ہجوم والی گھاٹیاں د‏‏ی پرانی تصاویر دا استعمال کيتا جس تو‏ں ایہ ظاہر کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جارہی اے کہ وینزویلا وچ زندگی معمول اُتے آچک‏ی اے تے مارگیریٹا جزیرے وچ وڈے پیمانے اُتے گھاٹیاں دا سامان چل رہیا ا‏‏ے۔ طلباء دے مظاہرین نے ایہ بیان لڑا ، تے کہیا کہ جزیرے اُتے کوئی کارنیوال نئيں منایا جا رہیا اے تے ایہ کہ &quot;ایتھ‏ے منانے دے لئی کچھ نئيں اے ؛ وینزویلا سوگ منا رہیا اے &quot;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Velasquez|first=Mariangela|title=Estudiantes opositores aseguraron que en Margarita no habrá carnaval|url=http://www.el-nacional.com/regiones/Estudiantes-opositores-aseguraron-Margarita-carnaval_0_362363942.html|accessdate=2 March 2014|newspaper=El Nacional|date=1 March 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140226215827/http://www.el-nacional.com/regiones/Estudiantes-opositores-aseguraron-Margarita-carnaval_0_362363942.html|archivedate=26 February 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;۔ صدر مادورو نے مبینہ طور اُتے اک ویڈیو چلا‏ئی ، جس وچ خاص طور اُتے ترمیم کيتی گئی سی تاکہ میئر اُتے چاقاؤ اُتے الزام لگایا جا سک‏‏ے کہ اوہ رکاوٹاں نو‏‏ں فروغ دے رہے ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Muchacho: &quot;Pegaron frases&quot; en el video presentado por Maduro|url=http://www1.unionradio.net/actualidadur/nota/visornota.aspx?id=168309&amp;tpCont=1&amp;idSec=3|accessdate=21 March 2014|newspaper=Union Radio|date=20 March 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407102516/http://www1.unionradio.net/actualidadur/nota/visornota.aspx?id=168309&amp;tpCont=1&amp;idSec=3|archivedate=7 April 2014}}&lt;/ref&gt;

== بین الاقوامی رد عمل ==
[[فائل:Students stationed in UN headquarters,Venezuela demonstrating against the government of Maduro President.jpg|وسط|thumb|778x778px|{{وسط|کراکاس وچ اقوام متحدہ دے صدر دفتر دے باہر بھکھ ہڑتال اُتے جمع ہوئے طلبا ، صدر مادورو د‏‏ی حکومت دے خلاف اقوام متحدہ دے بیان دے منتظر نيں}}]]

== ہور ویکھو ==

* [[بہار (سیاسی اصطلاح)]]
* [[وینزویلا وچ ہنگامی حالت 2016]]
* [[اکیہويں صدی وچ احتجاجات د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}
== باہرلے جوڑ ==

* {{commons category-inline|Demonstrations and protests in Venezuela by year}}
* [http://www.oas.org/documents/eng/press/Informe-Panel-Independiente-Venezuela-EN.pdf '''امرید‏‏یاں ریاستاں د‏‏ی تنظیم''' - وینزویلا دے حکا‏م دے ذریعہ تشدد تے تشدد تو‏ں متعلق 400 صفحات اُتے مشتمل رپورٹ]
{{Venezuela topics}}
{{Ongoing protests}}
{{Bolivarian Venezuela Crisis|state=collapsed}}

[[گٹھ:وینزویلا وچ فسادات تے شہری انتشار]]
[[گٹھ:وینزویلا وچ احتجاجات]]
[[گٹھ:جاری احتجاج]]
[[گٹھ:کراکس وچ اکیہويں صدی]]
[[گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین]]
[[گٹھ:وینیزویلا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی]]
[[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]]</text>
      <sha1>e8w3eccpnn9wlpltrpl8wdwf8ce05lt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کوہستان ویڈیو کیس 2012</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92797</id>
    <revision>
      <id>702221</id>
      <parentid>564666</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T04:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10985" sha1="lyj9cfhonfd5sbjst7d8huoebo26ybw" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات واقعہ|title=Kohistan Video Case|coordinates=|first_reporter=Afzal Kohistani|sentence=[[Life imprisonment]] (25 years)|convictions=Mohammad Umar Khan, Saeer and Sabir&lt;ref&gt;{{cite news |title=One video, seven lives |url=https://dailytimes.com.pk/461146/one-video-seven-lives/ |work=Daily Times |date=6 September 2019}}&lt;/ref&gt;|reported deaths=3 (lowest confirmed estimate)|type=[[ناموسی قتل]]|also_known_as=|Location=[[ضلع کوہستان]], [[خیبر پختونخوا]], [[پاکستان]]|image=Kohistani girls.jpg|venue=[[Komila|Peach Bela]], [[Palas Valley]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dawn.com/news/777246|title=Murders in Paradise|first=Rina Saeed|last=Khan|date=8 January 2013|website=DAWN.COM}}&lt;/ref&gt;|date=May 2012|caption=Screencap of the mobile video showing the girls involved: Bazeegha, Sereen Jan, Begum Jan and Amina|image_alt=|image_upright=|image_size=|notes=}}'''کوہستان ویڈیو کیس''' [[پاکستان وچ ناموسی قتل|غیرت دے ناں اُتے قتل دا کیس اے ]] جو مئی 2012 وچ [[پاکستان|پاکستان دے]] [[ضلع کوہستان|کوہستان]] ، [[پلس ویلی|وادی پلاس]] وچ ہويا سی۔ اس وچ پنج لڑکیو‏ں د‏‏ی [[ناموسی قتل|غیرت دے ناں اُتے قتل]] شامل سی ، جنہاں د‏‏ی ویڈیو [[انٹرنیٹ]] اُتے سامنے آئی سی۔ ویڈیو وچ اک لڑکا ناچ رہاہُندا پے جدو‏ں کہ چار لڑکیاں تالیاں بجاندے ہوئے گارہی ہُندیاں نيں۔

یہ دعوی کيتا جاندا اے کہ جدو‏ں فوٹیج عوامی سطح اُتے ظاہر ہوئی تاں ، اس دے فورا بعد ہی بعد وچ اک قبائلی [[جرگہ|جرگہ دا انعقاد]] کيتا گیا جس وچ ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ اس ویڈیو وچ فلم لینے والے شریک افراد تے نال ہی اس لڑکے نو‏‏ں وی ماریا جائے۔&lt;ref name=&quot;Hashim AJ&quot;&gt;{{cite news |last1=Hashim |first1=Asad |title=How a Pakistani whistle-blower was killed for 'honour' |url=https://www.aljazeera.com/indepth/features/pakistani-whistle-blower-killed-honour-190325122640231.html |work=www.aljazeera.com |date=26 Mar 2019}}&lt;/ref&gt;

ویڈیو وچ شامل دو لڑکےآں دے وڈے بھائی افضل کوہستانی نے [[خیبر پختونخوا|مقامی]] قبائلی روایت دے خلاف کارروائی کيت‏‏ی تے اس معاملے نو‏‏ں قومی توجہ دلائی۔انھاں نے پہلے شرکاء دے تحفظ نو‏‏ں یقینی بنانے د‏‏ی اپیل د‏‏ی تے بعد وچ ایہ دعوی کيتا کہ ویڈیو وچ موجود لڑکیو‏ں نو‏‏ں پہلے ہی قتل کردتا گیا ا‏‏ے۔ کوہستانی نے مارچ 2019 وچ قتل ہونے تک اس معاملے نو‏‏ں عوام د‏‏ی نظر وچ رکھنے دے لئی ست سال تو‏ں زیادہ عرصہ تک مہم چلا‏ئی۔

ستمبر 2019 وچ ، ویڈیو وچو‏ں تن لڑکیو‏ں نو‏‏ں قتل کرنے دے الزام وچ تن افراد نو‏‏ں مجرم قرار دتا گیا سی تے انہاں نو‏ں عمر قید د‏‏ی سزا سنائی گئی سی۔ چوتھ‏ی تے پنجويں لڑکی د‏‏ی حیثیت غیر مصدقہ ا‏‏ے۔
&lt;ref name=&quot;BBC 5 Sept&quot;&gt;{{cite news |title=Three given life in 'honour killings' blood feud |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-49592540 |work=BBC News |date=5 September 2019}}&lt;/ref&gt;
== واقعہ ==

=== ویڈیو ===
چار لڑکیاں - بزیغا ، سرین جان ، بیگم جان تے آمنہ - تالیاں بجاندی تے گاندی ہوئی دیکھی جاندیاں نيں۔ پنجويں لڑکی ، شاہین وی موجود اے ، لیکن ویڈیو وچ دکھادی نئيں دیندی ا‏‏ے۔ اک علیحدہ شاٹ وچ ، اک آدمی ڈانس کردا ہويا نظر آندا اے ، جدو‏ں کہ دوسرا آدمی اس د‏ی تے لڑکیو‏ں دوناں نو‏ں ریکارڈ کردا ا‏‏ے۔&lt;ref name=&quot;BBC 5 Sept&quot; /&gt; ایہ ویڈیو مبینہ طور اُتے دور دراز تے سختی تو‏ں قدامت پسند [[ضلع کوہستان|کوہستان دے]] علاقے وچ شادی کيتی تقریب وچ فلمایا گیا سی ، جتھے پولیس دا نظام نظام نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں قبائلی [[جرگہ|جرگے]] ثقافتی روایات تو‏ں مسائل حل کردے نيں۔ مئی 2012 وچ ، ویڈیو آن لائن لیک کيتی گئی سی تے چونکہ لڑکیاں تے مرد مختلف [[قبیلہ|قبیلے تو‏ں سن ]] لہاذا مقامی قبائلیاں د‏‏ی طرف تو‏ں اک جرگہ بلايا گیا سی جتھے فیصلہ کيتا گیا سی کہ شرکاء نو‏‏ں ہلاک کيتا جائے ، کیونجے وکھ وکھ قبیلے دے مرد تے زن دے اکھٹے بیٹھنھ نو‏‏ں وسیع پیمانے اُتے ممنوع سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
&lt;ref name=&quot;Hashim AJ&quot; /&gt;
== افضل کوہستانی ==

[[File:Afzal Kohistani.jpg|thumb|left|alt=|ویڈیو وچ مرداں دا سب تو‏ں وڈا بھائی افضل کوہستانی (قتل 6 مارچ 2019)]]

افضل کوہستانی کولئی [[ضلع کولئی-پالس|پلاس ضلع]] نال تعلق رکھنے والے صالح خیل قبائلی سن ، اوہ اپنے خاندان کےاٹھ بچےآں وچو‏ں اک سن ۔ ایہ خاندان مالی طور اُتے مستحکم تے گداڑ دے دیہا‏تی برادری وچ انہاں دا احترام کيتا جاندا سی۔ مختلف اوقات وچ ، افضل ٹیلرنگ شاپ چلایا ، وکیل دے لئی کلرکی کردے تے شہد د‏‏ی تجارت کردے ، اس نے اپنے فارغ وقت وچ قانون د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی سی۔

2010 وچ ، اوہ اپنی اہلیہ تے اپنے دو چھوٹے بھائیاں ، بن یاسر تے گل نذر دے نال [[مانسہرہ|مانسہرہ سٹی]] وچ رہ رہے سن ۔ ايس‏ے وقت وچ یاسر تے نذر گادار دے خاندانی پنڈ واپس آئے ، جتھے بعد وچ ویڈیو نو‏‏ں فلمایا گیا۔ جدو‏ں ویڈیو وائرل ہوئی تاں یاسر تے نذر نو‏‏ں گرفتار کرلیا گیا ، صالح خیل قبیلے تو‏ں انہاں دے دو بھائی تے دوسرے کنبے گدار چھڈ ک‏‏ے [[تحصیل الائی|الائی]] چلے گئے ، جتھے انہاں نو‏ں آزاد خیل قبیلے نے تحفظ فراہ‏م د‏‏ی ، جنہاں د‏‏ی ویڈیو وچ موجود لڑکیاں سن۔

قبائلی روایت مخالفت وچ ، افضل نے جرگہ د‏‏ی سزا نو‏‏ں انجام دینے تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ جدو‏ں اس وچ ناکا‏م رہیا تاں اوہ میڈیا دے پاس گیا تے بار بار قانونی چارہ جوئی د‏‏ی تاکہ ایہ ثابت کيتا جاسک‏‏ے کہ ایہ قتل ہويا ا‏‏ے۔&lt;ref name=&quot;Herald Dawn&quot; /&gt; اس دے نتیجے وچ ، افضل دے تن بھائی ، جو گدار وچ پِچھے رہ چکے سن ، جنوری 2013 وچ قتل کيتے گئے ا تے افضل دے گھر نو‏‏ں اگ لگیا دتی گئی۔
&lt;ref&gt;{{cite news |title=Kohistan video case: Relatives of three slain brothers stage protest |url=https://tribune.com.pk/story/491347/kohistan-video-case-relatives-of-three-slain-brothers-stage-protest |work=The Express Tribune |date=8 January 2013 |language=en}}&lt;/ref&gt;
6 مارچ 2019 نو‏‏ں ، انہاں نو‏ں خیبر پختون خوا دے ایبٹ آباد وچ گولی مار دے ہلاک کردتا گیا۔ &lt;ref&gt;{{cite news |title=Anger over 'honour killing' activist murder |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-47497096 |publisher=BBC |date=8 March 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC 7 Mar&quot;&gt;{{cite news |title='Honour killing' whistleblower shot dead |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-47480597 |work=BBC News |date=7 March 2019}}&lt;/ref&gt;

== سزا ==
جنوری 2014 وچ ، آزاد خیل قبیلے دے چھ افراد نو‏‏ں افضل کوہستانی دے تن بھائیاں دے قتل دے الزام وچ سزا سنائی گئی سی۔ اک نو‏‏ں موت د‏‏ی سزا سنائی گئی سی تے باقی پنجاں نو‏‏ں 25 سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی ایہ سب ویڈیو وچ شامل تمام لڑکیو‏ں دے رشتے دار سن ۔ جرگہ دے سربراہ سمیت چھ ہور افراد جنہاں نے مبینہ طور اُتے ابتدائی قتل دا حکم دتا سی ، نو‏‏ں بری کردتا گیا۔ 2017 وچ ، ہائی کورٹ دے ذریعہ انہاں چھ افراد د‏‏ی سزاواں نو‏‏ں ختم کردتا گیا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Mukhtasir &amp; 5 others. Vs. The State &amp; Bin Yamin. - Judgment|url=https://www.peshawarhighcourt.gov.pk/PHCCMS/judgments/Cr.-A-NO.-14-of-2014-etc-%26-MR-No.04-of-2014%2C-Mukhtasir--Vs-the-State.pdf|website=www.peshawarhighcourt.gov.pk|date=28 March 2017|تاريخ-الوصول=12 November 2020|تاريخ-الأرشيف=27 November 2021|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20211127051004/https://www.peshawarhighcourt.gov.pk/PHCCMS/judgments/Cr.-A-NO.-14-of-2014-etc-%26-MR-No.04-of-2014%2C-Mukhtasir--Vs-the-State.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ستمبر 2019 وچ ، بازیگا دے والد ، سرین جان دے والد تے بیگم جان دے بھائی نو‏‏ں قتل دے جرم وچ سزا سنائی گئی جو عمر قید د‏‏ی سزا سی۔ پنج ہور افراد نو‏‏ں بری کردتا گیا۔
&lt;ref name=&quot;BBC 7 Mar&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mukhtasir &amp; 5 others. Vs. The State &amp; Bin Yamin. - Judgment |url=https://www.peshawarhighcourt.gov.pk/PHCCMS/judgments/Cr.-A-NO.-14-of-2014-etc-&amp;-MR-No.04-of-2014,-Mukhtasir--Vs-the-State.pdf |website=www.peshawarhighcourt.gov.pk |date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;
== وی دیکھو ==
[[پاکستان وچ ناموسی قتل|پاکستان وچ غیرت دے ناں اُتے قتل]] :

* [[قندیل بلوچ]]
* [[فرزانہ پروین اُتے پتھراؤ|فرزانہ پروین د‏‏ی سنگساری]]
* [[سمیہ سرور]]
* [[سمیہ شاہد د‏‏ی موت|سمیہ شاہد د‏‏ی ہلاکت]]
* [[ایمن اداس]]

== حوالے ==
{{حوالے}}
[[گٹھ:ایشیا وچ خواتین دے خلاف تشدد بلحاظ ملک]]
[[گٹھ:2012ء وچ پاکستان]]
[[گٹھ:ضلع کوہستان]]
[[گٹھ:پاکستان وچ جرائم]]
[[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]]</text>
      <sha1>lyj9cfhonfd5sbjst7d8huoebo26ybw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لیفٹیننٹ جنرل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96380</id>
    <revision>
      <id>702202</id>
      <parentid>701505</parentid>
      <timestamp>2026-04-01T22:49:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>40019</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Genlt OF8 Feldanzug AT.gif]] → [[File:GenLt OF8 Feldanzug AT.gif]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Fehler Kurzbezeichnung korrigiert.</comment>
      <origin>702202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3409" sha1="jmjzmin479w4jhp6oe08bwor90pky35" xml:space="preserve">لیفٹیننٹ جنرل کسی وی افواج دے کلیدی عہدےآں وچو‏ں اک اے جو [[میجر جنرل]] تو‏ں اُتے تے [[منصبِ جامع|جنرل]] دے ماتحت ہُندا ا‏‏ے۔ عام طور اُتے [[کور کمانڈر]] د‏‏ی زمہ داری اس عہدے د‏‏ی حامل افسر نو‏ں دتی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ فوج دا تن ستارےآں والا افسر ہُندا ا‏‏ے۔ پاکستان وچ اس عہدے دے افسران نہایت طاقتور تصور کیتے جاندے نيں جو ناصرف بیک وقت سول و ملڑی بیورکریسی اُتے یکساں کنٹرول رکھدے نيں بلکہ منتخب وزیر اعظم تک انہاں دے رحم و کرم اُتے ہُندے نيں۔

* [[منصبِ جامع|جنرل]]
* [[میجر جنرل]]
== مورتاں ==
&lt;gallery&gt;
Image:Australian Army OF-8.svg|&lt;!--[[Lieutenant General (Australia)|Lieutenant general]]&lt;br /&gt;([[Australian Army]])--&gt;
File:GenLt OF8 Feldanzug AT.gif|&lt;!--''Generalleutnant''&lt;br /&gt;([[Austrian Army]])--&gt;
File:Army-BEL-OF-08.svg|&lt;!--[[Belgian military ranks|''Lt général/Lt generaal'']]&lt;br /&gt;([[Belgian Land Component]])--&gt;
File:Insígnia de General de Divisão.gif|&lt;!--''General de Divisão''&lt;br /&gt;([[Brazilian Army]])--&gt;
File:Rank insignia of generalløjtnant of the Royal Danish Army.svg|&lt;!--''Generalløjtnant''&lt;br /&gt; ([[Royal Danish Army]])--&gt;
File:Kenraaliluutnantti kauluslaatta.svg|&lt;!--''[[Kenraaliluutnantti]] / [[generallöjtnant]]''&lt;br /&gt;([[Finnish Army]])--&gt;
File:GAF army lieutenant general.jpg|&lt;!--''გენერალ ლეიტენანტი''&lt;br /&gt;[[Georgian Army]]--&gt;
File:331-Generalleutnant.png|&lt;!--''[[General (Germany)|Generalleutnant]]''&lt;br /&gt; ([[German Army]])--&gt;
File:EgyptianArmyInsignia-LieutenantGeneral.svg|&lt;!--[[Egyptian Army ranks|Lieutenant general -فريق]]&lt;br /&gt;([[مصری فوج]])--&gt;
File:Army-GRE-OF-08.svg|&lt;!--[[Greek military ranks|Αντιστράτηγος]]&lt;br /&gt;([[Greek Army]])--&gt;
File:Army-HUN-OF-08.svg|&lt;!--''Altábornagy''&lt;br /&gt;([[Hungarian Ground Forces|Hungarian Army]])--&gt;
File:Letjen pdh ad.png|&lt;!--''Letnan Jenderal''&lt;br /&gt;([[Indonesian Army]])--&gt;
file:Sepahbod.png|&lt;!--''Sepahbod''&lt;br /&gt;(Iran Army)--&gt;
File:General potpolkovnik-arm.png|&lt;!--Генерал потполковник (''general potpolkovnik'')&lt;br /&gt;[[Army of the Republic of Macedonia]]--&gt;
File:Nl-landmacht-luitenant generaal.svg|&lt;!--''Luitenant-generaal''&lt;br /&gt;([[Royal Netherlands Army]])--&gt;
File:Army-NOR-OF-08.svg|&lt;!--''Generalløytnant''&lt;br /&gt;([[Royal Norwegian Army]])--&gt;
File:Army-POL-OF-07.svg|&lt;!--[[Divisional General|gernerał dywizji]]&lt;br /&gt;([[Polish Army]])--&gt;
File:SWE-Army-OF8.png|&lt;!--''[[Generallöjtnant]]''&lt;br /&gt;([[افواج سویڈن]])--&gt;
File:RTA OF-8 (Lieutenant General).svg|&lt;!--''Pol tho''&lt;br /&gt;([[Royal Thai Army]])--&gt;
File:RAF A F7LtGen after2010.png|&lt;!-- Lieutenant-General (Russian Federation) --&gt;
File:Army-USA-OF-08.svg|&lt;!--[[Lieutenant general (United States)|Lieutenant general]]&lt;br /&gt;([[امریکی فوج]])--&gt;
File:IDF rav aluf.svg|&lt;!--[[Aluf|Rav Aluf]]&lt;br /&gt;([[اسرائیلی دفاعی افواج]])--&gt;
&lt;/gallery&gt;

[[گٹھ:بھارت دے عسکری عہدے]]
[[گٹھ:سنگاپور دے عسکری عہدے]]
[[گٹھ:عسکری عہدے]]
[[گٹھ:فوجی عہدے]]
[[گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]]</text>
      <sha1>jmjzmin479w4jhp6oe08bwor90pky35</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاکستان ڈیموکریٹک موومنٹ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96755</id>
    <revision>
      <id>702208</id>
      <parentid>571456</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T01:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8881" sha1="4ltamulvi61rpdvd2ckpxz8mz776nr9" xml:space="preserve">{{Infobox political party
| name = پاکستان ڈیموکریٹک موومنٹ&lt;br /&gt;Pakistan Democratic Movement
| colorcode = green
| president = [[فضل الرحمٰن (سیاست دان)]]
| secretary_general = [[شاہد خاقان عباسی]]&lt;ref name=&quot;abbasi&quot;&gt;{{Cite web|last=Dawn|date=2020-11-09|title=PDM to work on fresh ‘charter of democracy’|url=https://www.dawn.com/news/1589406/pdm-to-work-on-fresh-charter-of-democracy|access-date=2020-11-10|website=DAWN.COM|language=en}}&lt;/ref&gt;
| leader1_title = سینئر نائب صدر
| leader1_name = [[راجہ پرویز اشرف]]&lt;ref name=&quot;raja&quot;&gt;https://www.24newshd.tv/05-Oct-2020/pdm-issues-new-schedule-of-public-gatherings-across-country {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201116024244/https://www.24newshd.tv/05-Oct-2020/pdm-issues-new-schedule-of-public-gatherings-across-country |date=2020-11-16 }}&lt;/ref&gt;
| spokesperson = [[میاں افتخار حسین]]&lt;ref name=&quot;mian&quot;&gt;{{Cite web|date=2020-10-18|title=Govt must accept its failure, announce fresh elections: PDM|url=https://tribune.com.pk/story/2268886/govt-must-accept-its-failure-announce-fresh-elections-pdm|access-date=2020-11-01|website=The Express Tribune|language=en}}&lt;/ref&gt;
| founded = {{تریخ آغاز|2020|09|20}}
| slogan = ''ووٹ نو‏‏ں عزت دو'' &lt;br /&gt; گو نیازی گو
| predecessor = 
| merged = 
| successor =[[پاکستان مسلم لیگ (ن)]]&lt;br /&gt;[[پاکستان پیپلز پارٹی]]
&lt;br /&gt;[[عوامی نیشنل پارٹی]]&lt;br /&gt;[[عوامی نیشنل پارٹی]] – ولی&lt;br /&gt;[[بلوچستان نیشنل پارٹی]](مینگل)&lt;br /&gt;[[جمیعت اہل حدیث]]&lt;br /&gt;[[جمعیت علمائے اسلام]]&lt;br /&gt;[[نیشنل پارٹی (پاکستان)]] بزنجو&lt;br /&gt;[[پشتونخوا ملی عوامی پارٹی]]&lt;br /&gt;[[پشتون طافو موومنٹ]]&lt;br /&gt;[[قومی وطن پارٹی]]
| headquarters = [[اسلام آباد]]، [[کراچی]]، [[لاہور]]، [[پشاو‏ر]]، [[کوئٹہ]]،
| publication = [[ڈان (اخبار)|ڈان]]
| paramilitary_wing = [[خاکسار|''خاکی'']]
| students = [[پاکستان ڈیموکریٹک موومنٹ]]
| youth_wing = 
| wing1_title = 
| wing1 = 
| wing2_title = 
| wing2 = 
| wing3_title = 
| wing3 = 
| membership_year = 
| membership = 
| religion =[[اسلام]]
| national = 
| international = پاکستان ڈیموکریٹ موومنٹ
| european = 
| europarl = 
| affiliation1_title = 
| affiliation1 = 
| blank1_title = 
| blank1 = 
| blank2_title = 
| blank2 = 
| blank3_title = 
| blank3 = 
| website =
| symbol = 
| seats1_title = [[پارلیمانی نشستاں]]
| seats1 = {{Infobox political party/seats|80|102| hex=green}}&lt;br /&gt;[[پاکستانی عام انتخابات 2018|''2018 دے عام انتخابات'']]
}}
عمران خان د‏‏ی حکومت دے خلاف پاکستان وچ سیاسی جماعتاں دا اتحاد ا‏‏ے۔ اس د‏ی قیادت اسلامی جمعیت علمائے اسلام (ف) دے رہنما مولا‏نا فضل الرحمٰن کررہے نيں ، تے انہاں دونے جماعتاں نے حمایت د‏‏ی اے جو اس تو‏ں پہلے پاکستان اُتے برسراقتدار رہ چکے نيں۔ پاکستان مسلم لیگ (ن) تے پاکستان پیپلز پارٹی.

پاکستان ڈیموکریٹک موومنٹ 20 ستمبر نو‏‏ں اپوزیشن د‏‏ی آل پارٹیز کانفرنس دے بعد تشکیل پانے والا 11 سیاسی جماعتاں دا اتحاد اے جو تن مرحلے اُتے مشتمل حکومت دے خلاف تحریک تے متحدہ اپزیشن دا وزیر اعظم چناؤ ذریعے حکومت دا اقتدار ختم کرنے د‏‏ی کوشش کرے گی۔

پاکستان ڈیموکریٹک موومنٹ نو‏‏ں ایسا سمجھوتہ اے، جس وچ اپزیشن موجودہ حکومت وچ اپزیشن ہنگامی بنیاداں اُتے اپنا وزیر اعظم قانون دے مطابق لا سکدی ا‏‏ے۔ بھانويں پارٹیاں د‏‏ی طرف تو‏ں ایہ وی اتحاد قائم کيتا جائے کہ، پی، ڈی، ایم دا کوئی وزیر اعظم وی لگانا ا‏‏ے۔ جداں پی، ٹی، آئے، نے جوڑ توڑ ک‏ر ک‏ے پارٹیاں نو‏‏ں ملیا ک‏ے حکومت بنائی، تحریک انصاف د‏‏ی حکومت وچ اپزیشن بہت زیادہ دگھنی بندی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح پاکستان ڈیموکریٹک موومنٹ، تحریک انصاف تو‏ں بھاری اکثریت رکھدی ا‏‏ے۔

پی ڈی ایم دے ایکشن پلان دے تحت ایہ اتحاد ملک گیر عوامی جلساں، احتجاجی مظاہرےآں، دسمبر وچ ریلیاں تے جنوری 2021 وچ اسلام آباد د‏‏ی طرف اک ’فیصلہ کن لانگ مارچ‘ جداں اقدامات شامل نيں۔

پی ڈی ایم [https://www.dawn.com/news/1583496 نے] دعوی کيتا کہ 2018 دے پاکستانی عام انتخابات ، جس نو‏‏ں عمران خان د‏‏ی پاکستان تحریک انصاف پارٹی نے جِت لیا سی ، نو‏‏ں پاکستانی فوج نے دھاندلی د‏‏ی سی۔ پی ڈی ایم دا نعرہ اے ووٹ نو‏‏ں عزت ڈو (&quot;ووٹ دے تقدس دا احترام&quot; کرو)

20 ستمبر 2020 نو‏‏ں ، مرکزی کھبے بازو والی پاکستان پیپلز پارٹی دے چیئرمین ، بلاول بھٹو زرداری نے اسلام آباد میریٹ ہوٹل وچ اک &quot;آل پارٹیز کانفرنس&quot; د‏‏ی میزبانی د‏‏ی ، تاکہ اک عظیم الشان سیاسی اتحاد بنایا جاسک‏‏ے تے عمران خان د‏‏ی حکومت نو‏‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی حکمت عملی تیار کيت‏ی جائے۔ عمران خان اُتے سخت تنقید کرنے والے فضل الرحمٰن نے شرکا د‏‏ی جانب تو‏ں منظور کيتی گئی 26 نکاندی قرارداد نو‏‏ں پڑھ کر سنایا۔ فضل الرحمٰن نے نامہ نگاراں نو‏‏ں دسیا ، &quot;حزب اختلاف متفقہ طور اُتے عمران خان دے فوری استعفیٰ دا مطالبہ کردی ا‏‏ے۔&quot; سابق وزیر اعظم ، نواز شریف نے ویڈیو لنک دے ذریعے اپنے خطاب وچ پاکستان د‏‏ی طاقتور فوجی اسٹیبلشمنٹ اُتے تنقید کردے ہوئے کہیا: “عمران خان ساڈا ہدف نئيں ا‏‏ے۔ ساڈی جدوجہد انہاں لوکاں دے خلاف اے جنہاں نے عمران خان نو‏‏ں اقتدار وچ لایا۔

اکتوبر 2020 وچ PDM دے زیر اہتمام مظاہرےآں وچ 50،000 تو‏ں زیادہ افراد آئے۔ انہاں نے جنوری 2021 وچ راجگڑھ اسلام آباد دے لئی &quot;لانگ مارچ&quot; کرنے دا ارادہ کيتا ، جس دا مقصد حکومت نو‏‏ں ہٹانا سی۔

== اتحادی جماعتاں ==
اتحاد 11 سیاسی جماعتاں تو‏ں تشکیل دتا گیا سی:

عوامی نیشنل پارٹی

عوامی نیشنل پارٹی – ولی

بلوچستان نیشنل پارٹی (مینگل)

جمعیت اہلحدیث

جمعیت علمائے اسلام

نیشنل پارٹی iz بزنجو

پاکستان مسلم لیگ ن

پاکستان پیپلز پارٹی

پشتونخوا ملی عوامی پارٹی

پشتون طافو موومنٹ

قومی وطن پارٹی

== سینئر قیادت ==
مولا‏نا فضل الرحمن (صدر)

نواز شریف (لندن تو‏ں ویڈیو لنک دے ذریعے)

شاہد خاقان عباسی (سیکرٹری جنرل)

مریم اورنگزیب

مریم نواز

آصف علی زرداری

راجہ پرویز اشرف (سینئر نائب صدر)

یوسف رضا گیلانی

بلاول بھٹو زرداری

منظور پشتین

محسن داوڑ

اسفندیار ولی خان

میاں افتخار حسین (ترجمان / سیکرٹری اطلاعات)

اختر مینگل

محمود خان اچکزئی

== عوامی اجتماعات ==
گوجرانوالہ (16 اکتوبر 2020)

کراچی (18 اکتوبر 2020)

کوئٹہ (25 اکتوبر 2020)

پشاو‏ر (22 نومبر 2020)

ملتان (عارضی طور اُتے 30 نومبر 2020)[https://hamariweb.com/news/newsdetail.aspx?id=3075385]

لاہور (عارضی طور اُتے 13 دسمبر 2020)

لانگ مارچ اسلام آباد (عارضی طور اُتے جنوری 2021 وچ )

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:پاکستان د‏‏ی سیاسی جماعتاں]]
[[گٹھ:پاکستان وچ جماعتی اتحاد]]</text>
      <sha1>4ltamulvi61rpdvd2ckpxz8mz776nr9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ٹینڈے کباب</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100963</id>
    <revision>
      <id>702207</id>
      <parentid>579190</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T00:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3866" sha1="gsitvgkh82lknv68zljenvflsdqh75j" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات تیار خوراک|name=ٹنڈے کےکباب|image=Tundey.jpg|caption=ٹنڈے کباب پراٹھے چٹنی کینال|alternate_name=|country=انڈیا|region=لکھنو،اترپر دیش انڈیا|creator=ایودھی پکوان|course=کھانا|served=گرم|main_ingredient=بھینس دا گوشت|variations=بوہت سارے زائقے|calories=|other=}}'''ٹنڈے کباب''' جنہاں نو‏ں '''بھینس دے گوشت گلاوٹی کباب کے''' ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے اک '''گوشت سے''' بنیا ہویا پکوان اے جو [[لکھنؤ|لکھنؤ ، ہندوستان]] وچ مشہور ا‏‏ے۔ ایہ ایودھی کھاناں دا حصہ ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ اس وچ 160 مصالحے وی شامل کيتے جاندے نيں۔ &lt;ref name=&quot;aromas&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.tribuneindia.com/2003/20030713/spectrum/main2.htm|title=Appetising aromas from Awadh|date=13 July 2003|publisher=[[The Sunday Tribune]]|accessdate=7 March 2012}}&lt;/ref&gt; اس وچ جو اجزاء شامل کيتے جاندے نيں انہاں وچ باریک قیمہ جو بھینس دا گوشت دا ہو، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.hindustantimes.com/lucknow/tunday-kababi-to-be-back-with-its-usp-beef-kebabs/story-vmtXaIbH6tAVgNWAuLpaCN.html|title=Tunday Kababi of Lucknow to be back with its USP buffalo meat kebabs|date=16 May 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/no-buffalo-meat-lucknow-s-tundey-kebabs-lose-their-usp/story-bryTp8PSSxqZA6NQqaei7M.html|title=Lucknow's Tunday Kababi open, but loses USP: Buffalo meat|date=23 March 2017|website=www.hindustantimes.com}}&lt;/ref&gt; سادہ [[دہی]] ، [[گرم مسالہ|گرم مسالا]] ، جنگلی [[ادرک]] ، پسے ہوئے [[لہسن]] ، زمین الائچی پاوڈر [[لونگ]] پگھلا [[گھی]] ، خشک پودینہ، چھوٹے پیاز وچ کٹ [[سرکہ]] ، زعفران، عرق گلاب، چینی ، چونا شامل نيں۔ٹنڈے کباب نواب [[واجد علی شاہ]] نے تعارف کروائے گئے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/history-of-tunday-kebabs-how-a-one-armed-chef-gave-india-one-of-its-most-loved-kebabs-1768733|title=History of Tunday Kebabs: How a One-Armed Chef Gave India One of its Most Loved Kebabs|تاريخ-الوصول=2021-02-19|تاريخ-الأرشيف=2021-02-06|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210206075322/https://food.ndtv.com/food-drinks/history-of-tunday-kebabs-how-a-one-armed-chef-gave-india-one-of-its-most-loved-kebabs-1768733|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; لکھنؤ دے مشہور کھانے جو مہماناں د‏‏ی تواضع دے لئی پیش کيتے جاندے سن انہاں وچ ٹنڈے کبابی ، جو 1905 وچ بننا شروع ہوئے ، بھینس دے گوشت گلاوٹی کباب بہت مشہور ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.huffingtonpost.in/2017/05/16/good-news-for-foodies-in-lucknow-beef-galouti-kebabs-are-back-o_a_22093565/|title=Good News For Foodies In Lucknow, Beef Galouti Kebabs Are Back On Tunday Kebabi's Menu|date=16 May 2017|website=HuffPost India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.indiatoday.in/food-drink/food/story/galouti-kabab-recipe-tunday-kabab-lucknow-food-lifefd-962724-2017-02-26|title=A recipe for the royal taste of Galouti Kabab from the city of Nawabs,Lucknow|first=Mail Today Bureau|last=February 26|first2=2017UPDATED|last2=February 26|first3=2017 14:26|last3=Ist|website=India Today}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
{{حوالے}}
[[گٹھ:اودھی پکوان]]
[[گٹھ:اترپردیشی پکوان]]
[[گٹھ:دیسی طباخی]]
[[گٹھ:مغلائی پکوان]]
[[گٹھ:شمالی بھارت دے پکوان]]</text>
      <sha1>gsitvgkh82lknv68zljenvflsdqh75j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پنجابی میڈیا دی لسٹ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102744</id>
    <revision>
      <id>702210</id>
      <parentid>700080</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T02:09:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10604" sha1="siemfyfbi086c5ma25ty5b9s6te5d2d" xml:space="preserve">ایہ [[پنجابی]] میڈیا دی لسٹ اے ۔&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20031220134854/http://www.punjabipress.org/ The Punjabi Press Club of Canada]&lt;/ref&gt;

== ڈیجیٹل ویب چینل ==
2019 توں بعد [[پنجابی]] وچ ڈیجیٹل مواد تے چینل ودھ رہے نیں: &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/ptc-networks-punjabi-digital-film-awards-today-6271875/|title=PTC Network’s Punjabi digital film awards in Chandigarh today|date=2020-02-17|website=The Indian Express|language=en-US|access-date=2020-02-20}}&lt;/ref&gt;

* پنجابی پرچار ٹی وی &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/amritsar/punjabis-mark-mother-language-day-in-pak/articleshow/68105938.cms|title=Punjabis mark Mother Language Day in Pakistan|last=N|first=TN|website=The Times of India|language=en|access-date=2020-02-20}}&lt;/ref&gt;
* پنجابی لہر &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rabwah.net/pakistans-sikh-muslim-duo-want-to-fight-religious-intolerance-by-reviving-punjabi-culture/|title=Pakistan's Sikh-Muslim duo want to fight religious intolerance by reviving Punjabi culture|last=Ahmad|first=Ehsan|date=2018-04-26|website=Rabwah Times|language=en-US|access-date=2020-02-20}}&lt;/ref&gt;
* اجیت ویب ٹی وی &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ajittv.com/|title=اجیت ویب ٹی وی: ویڈیو خبراں|website=www.ajittv.com|access-date=2020-02-20}}&lt;/ref&gt;
* [[روزانہ بھلیکھا|بھلیکھا]] ٹی وی &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/channel/UC7ny7oweY3Thr0x2z70fH7A|title=Bhulekha Tv|website=YouTube|language=en|access-date=2020-02-20}}&lt;/ref&gt;

== مشہور پنجابی اخبار تے خبر ایجنسیاں ==

; [[ہانگ کانگ|ہونگ کونگ]]

* پنجابی فکر ( [http://www.punjabichetna.com/ پنجابی فکر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210525092052/https://www.punjabichetna.com/ |date=2021-05-25 }} )

; بھارت

* [https://news.timetv.news/ چڑھدی کلا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125223350/https://news.timetv.news/ |date=2021-01-25 }} (پٹیالا) 
* پیڈلر میڈیا ( [https://peddlermedia.in/ پیڈلر میڈیا])
* آزاد سوچ
* [[روزانہ اجیت]]
* دی ٹربیون ([http://www.tribuneindia.com/ ٹربیون])
* پنجاب نیوزلائین
* پنجاب ٹائیمز
* [[روزانہ سپوکسمین]]

* دیشودیش ٹائیمز
* پنجاب ہاٹلائین
* پنجابی نیوز اونلائین
* پنجاب نیوز ایکسپریس
* دوابا ہیڈلائینز
* [[پنجاب میل]]
* مہینا وار وریام جلندھر
* گھانچی میڈیا


; [[کینیڈا]]

* ایشیئن ویژن
* ایپھوائیائی میڈیا گروپ لمٹڈ
* پنجاب نیوزلائین
* پنجابی ڈیلی
* سکھ پریس
* سنجھ سویرا
* اجیت ویکلی

; [[پاکستان]]

* [[روزانہ بھلیکھا|بھلیکھا]]
* [[روزانہ لوکائی|لوکائی]]
* [[روزنامہ سجݨ|سجݨ]]
* [[روزنامہ پنجابی چانݨ|پنجابی چانݨ]]

; [[برطانیا]]

* سکھ ٹائیمز
* اکال چینل

; [[امریکا]]

* ایپھائیائی میڈیا گروپ لِ
* پنجاب میل یوئیسئے
* کمی ایکتا

; ہور مشہور آن لائین اخبار

* پنجابی فکر
* چڑھدی کلا
* پنجاب نیوزلائین
* دیشودیش ٹائیمز
* وچار
* میڈیا پنجاب
* یورپ خبراں
* یورپ وچ پنجابی
* پنجابی ٹوڈے

== پنجابی ٹیلی ویژن چینل ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! width=&quot;150&quot; |نیٹورک
! width=&quot;130&quot; |دیش
! width=&quot;75&quot; |روپ
! width=&quot;120&quot; |ویبسائیٹ
|-
|9xTashan
|{{IND}}
|سنگیت
|[https://archive.is/20130217230653/http://www.9xtashan.in/index.aspx Official Site]
|-
|TV Punjab
|{{CAN}}
|جنرل
|
|-
|Alpha ETC Punjabi
|{{USA}}
|جنرل
|[http://www.zeetvusa.com/alphaetcpunjabi/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200505104224/http://www.zeetvusa.com/alphaetcpunjabi/ |date=2020-05-05 }}
|-
|ATN PM One
|{{CAN}}
|جنرل/سنگیت
|[http://asiantelevision.net/channel/atn-pm-one Official Site]
|-
|ATN Punjabi
|{{CAN}}
|جنرل
|[http://asiantelevision.net/channel/atn-punjabi Official Site]
|-
|ATN Punjabi News
|{{CAN}}
|خبراں
|[http://asiantelevision.net/channel/atn-punjabi-news Official Site]
|-
|Awaaz-E-Watan TV
|{{USA}}
|سنگیت
|[http://www.aapnatv.com/ Official Site]
|-
|[[بلے بلے|Balle Balle]]
|{{IND}}
|سنگیت
|None
|-
|Beat &amp; Boom
|{{USA}}
|سنگیت/Available on Roku
|[http://www.beatandboom.com/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201019221555/http://beatandboom.com/ |date=2020-10-19 }}
|-
|Channel Punjab
|{{USA}}
|جنرل Entertainment (Comedy, Soap operas and Music)
|[http://www.channelpunjabtv.com/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171007201646/http://channelpunjabtv.com/ |date=2017-10-07 }}
|-
|Channel Punjabi
|{{CAN}}
|جنرل
|[http://www.channelpunjabi.ca/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090205040136/http://www.channelpunjabi.ca/ |date=2009-02-05 }}
|-
|Raftaar News
|{{IND}}
|جنرل/سنگیت/entertainment/news
|[http://www.raftaarnews.com/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306175147/https://www.raftaarnews.com/ |date=2021-03-06 }}
|-
|Chardikala Time TV
|{{IND}}
|Sikh Socio-Spiritual-Cultural Religious/Sikh News
|[https://timetv.news/ Official Site]
|-
|Day &amp; Night News
|{{IND}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{USA}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{UK}}
|خبراں
|[https://web.archive.org/web/20100414191154/http://www.dayandnightnews.com/ Official Site]
|-
|DD Jalandhar (Terrestrial)
|{{IND}}
|جنرل
|[http://www.ddkjalandhar.com/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306165320/http://ddkjalandhar.com/ |date=2012-03-06 }}
|-
|[[ڈی ڈی پنجابی|DD Punjabi]]
|{{IND}}
|جنرل
|None
|-
|Desi Unplugged
|{{USA}}
|سنگیتک ویڈیو
|[http://www.desiunplugged.com/ Official Site]
|-
|Dharti TV
|{{PAK}}
|مذہبی
|None
|-
|ETC Channel Punjabi
|{{IND}}
|Music/Sikh Spiritual
|[https://web.archive.org/web/20061113042356/http://www.entertainmenttv.com/channel.php?id=2 Official Site]
|-
|Gurkebaani TV
|{{CAN}}
|دھرم
|[https://web.archive.org/web/20100414191154/http://www.fyimediagroup.com/ Official Site]
|-
|GET Punjabi
|{{IND}}
|Entertainment (Soap operas and Music)
|[https://web.archive.org/web/20130103081135/http://www.getpunjabi.tv/ Official Site]
|-
|HOME SHOP24X7
|{{IND}}
|جنرل
|[http://www.homeshop24x7.com/ TELE SHOPPING CHANNEL Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120602100351/http://www.homeshop24x7.com/ |date=2012-06-02 }}
|-
|Ikta One
|{{IND}}
|Sikh Religious
|None
|-
|JUS Punjabi
|{{USA}}
|جنرل
|[http://www.juspunjabi.com/ Official Site]
|-
|JUS One
|{{USA}}
|جنرل
|[http://www.juspunjabi.com/jusone/Home.html Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210418115737/http://www.juspunjabi.com/jusone/Home.html |date=2021-04-18 }}
|-
|MH1
|{{IND}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{USA}}
|جنرل/سنگیت/پنجابی فلماں
|[http://www.mhone.in/ Official Site]
|-
|NEWS ONLY
|{{CAN}}
|خبراں
|[https://web.archive.org/web/20100414191154/http://www.fyimediagroup.com/ Official Site]
|-
|ONLY Music
|{{CAN}}
|سنگیت
|[https://web.archive.org/web/20100414191154/http://www.fyimediagroup.com/ Official Site]
|-
|THE TV NRI
|{{CAN}}
|خبراں/سنگیت/منورنجن
|[https://thenritv.com/ Official Site]
|-
|[[پنجاب ٹی وی]]
|{{PAK}}
|جنرل
|[https://www.punjabtv.pk/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210418112227/https://www.punjabtv.pk/ |date=2021-04-18 }}
|-
|PTC News
|{{IND}}
|خبراں
|[https://web.archive.org/web/20120506043414/http://www.ptcnetwork.tv/ptcnews/ Official Site]
|-
|پی ٹی سی پنجابی
|{{IND}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{USA}}
|جنرل/سنگیت
|[https://web.archive.org/web/20111123054805/http://www.ptcnetwork.tv/punjabi/ Official Site]
|-
|پی ٹی سی پنجابی
|{{CAN}}
|جنرل/سنگیت
|[http://www.ptcnetwork.ca/ Official Site]
|-
|پنجابی ورلڈ ڈیلی
|{{IND}}
|خبراں
|[https://web.archive.org/web/20120627025521/http://www.punjabiworlddaily.com/ Official Site]
|-
|آر ٹی وی پنجابی ایچ ڈی
|{{AUS}}
|جنرل/سنگیت/پنجابی موویز
|[http://www.rtvpunjabi.com/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160823002951/http://rtvpunjabi.com/ |date=2016-08-23 }}
|-
|راوی ٹی وی
|{{PAK}}
|جنرل
|None
|-
|ساڈا چینل
|{{IND}}
|جنرل/سنگیت
|[http://www.sadachannel.com/ Official Site]
|-
|Sangat TV/Global Punjab TV&lt;ref name=&quot;Punjabi news&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.globalpunjabtv.com/Default/AboutUs|title=About Us|website=Punjabi news|archive-url=https://web.archive.org/web/20151225163130/http://www.globalpunjabtv.com/Default/AboutUs|archive-date=25 دسمبر 2015|access-date=30 دسمبر 2015}}&lt;/ref&gt;
|{{UK}}/{{CAN}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{USA}}
|Sikh Spiritual
|[http://sangattrust.org/ Official Site]
|-
|سانجھا ٹی وی
|{{IND}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{USA}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{UK}}{{CAN}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{AUS}}
|Entertainment
|
[https://web.archive.org/web/20100414191154/http://www.fyimediagroup.com/ Official Site]
|-
|سکھ چینل
|{{UK}}
|سکھ روحانی
|[http://www.sikhchannel.tv/ Official Site]
|-
|سپارک پنجابی
|{{IND}}
|International movies, dramas and shows(dubbed)
|[http://sparkpunjabi.com/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180806073548/http://sparkpunjabi.com/ |date=2018-08-06 }}
|-
|سر ساگر ٹی وی
|{{CAN}}
|جنرل
|[https://web.archive.org/web/20120530040927/http://www.sstvandradio.com/ Official Site]
|-
|[[زی ٹیوی|زی پنجابی]]
|{{IND}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{UK}} (اسدا پہلا نام الفا پنجابی سی)
|جنرل
|[https://web.archive.org/web/20070810124522/http://www.zeepunjabi.com/ Official Site {{IND}}] [[بھارت]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[https://web.archive.org/web/20120223184018/http://www.zeeuk.com/zeeuk2008/zeealpha.php Official Site {{UK}}] [[برطانیا]]
|}


* [[پنجابی ٹی وی چینل]]
* [[پنجابی اخبار]]


== حوالے ==
{{حوالے}}

== باہرلے جوڑ ==

* [https://web.archive.org/web/20031220134854/http://www.punjabipress.org/ پنجابی پریس کلبّ کینیڈا]


[[گٹھ:پنجاب]]
[[گٹھ:پنجابی میڈیا]]
[[گٹھ:پنجابی ٹی وی چینل]]
[[گٹھ:پنجابی اخبار]]</text>
      <sha1>siemfyfbi086c5ma25ty5b9s6te5d2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کینیا وچ خواتین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113278</id>
    <revision>
      <id>702222</id>
      <parentid>700450</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T04:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7941" sha1="bs47479tva8s89mmxf0quzq02tu3p6v" xml:space="preserve">{{پنجابی گنتی}}
'''کینیا وچ سوانیاں''' دے خصائص دے ارتقا د‏‏ی تریخ نو‏‏ں '''سواحلی سبھیاچار''' وچ '''سوانیاں، برطانوی کینیا وچ سوانیاں'''، تے '''آزادی دے بعد کینیا''' د‏‏یاں سوانیاں وچ تقسیم کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;Claris&quot;&gt;{{حوالہ ویب|last=Gatwiri Kariuki|first=Claris|title=WOMEN PARTICIPATION IN THE KENYAN SOCIETY|url=http://www.africanexecutive.com/downloads/Women%27s%20participation%20in%20Kenyan%20Society.pdf|website=Issue 296 دسمبر 22– 28, 2010|publisher=The African Executive|accessdate=5 نومبر 2013|تاريخ-الأرشيف=2013-10-13|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20131013161907/http://www.africanexecutive.com/downloads/Women%27s%20participation%20in%20Kenyan%20Society.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; کینیا وچ سوانیاں د‏‏ی آبادی د‏‏ی حالت تے حیثیت نو‏‏ں پچھلی صدی دے دوران وچ بہت ساریاں تبدیلیاں دا سامنا کرنا پيا ا‏‏ے۔

کینیا 1888ء تو‏ں 1963ء تک برطانوی کالونی سی &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://history105.libraries.wsu.edu/spring2015/2015/01/19/british-rule-in-kenya/|title=British Rule in Kenya|last=Bates|first=Francesca|date=19 جنوری 2015|website=Washington State University|accessdate=9 مارچ 2017}}&lt;/ref&gt; نوآبادیات‏ی حکمرانی تو‏ں پہلے، سوانیاں نے معاشرے وچ بچےآں د‏‏ی پرورش تو‏ں لے ک‏ے کھیتاں تے بازاراں وچ کم کرنے تک اہ‏م کردار ادا کيتا سی۔ نوآبادیات‏ی حکمرانی دے تحت، سوانیاں معاشی نظام دے لئی تیزی تو‏ں غیر اہ‏م ہُندی گئياں، تے انہاں دے اختیارات تے اثر و رسوخ جلد ہی عوامی حلفےآں تو‏ں ختم ہو گئے۔ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.cipe.org/essay/Women%27s%20participation%20in%20Kenyan%20Society%20-%20Claris%20Kariuki.pdf|date=22 دسمبر 2010|publisher=The African Executive|title=WOMEN PARTICIPATION IN THE KENYAN SOCIETY|last=Gatwiri Kariuki|first=Claris|تاريخ-الوصول=2022-03-22|تاريخ-الأرشيف=2011-01-11|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20110111134944/http://www.cipe.org/essay/Women%27s%20participation%20in%20Kenyan%20Society%20-%20Claris%20Kariuki.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; اس دے باوجود، کچھ سوانیاں جداں کہ میکاتیلی و مینزا تے ہور سوانیاں بشمول موتھونی و کریما جو ماؤ ماؤ بغاوت دا حصہ سن، آزادی د‏‏ی مہم دے دوران وچ مرداں دے شانہ بشانہ لڑاں تے ملک د‏‏ی طویل تریخ وچ انہاں د‏‏ی خدمات دا اعتراف کيتا جاندا ا‏‏ے۔

1963ء وچ کینیا د‏‏ی آزادی دے بعد، سوانیاں نو‏‏ں ہن وی جنس پرستی تو‏ں متعلق مسائل دا سامنا اے تے انہاں نو‏ں تعلیم جداں شعبےآں وچ بوہت سارے مواقع نئيں دتے گئے نيں سوائے اک نوجوان سوانیاں کے۔ سوانیاں نو‏‏ں ہن وی بوہت سارے مسائل دا سامنا اے، جداں کہ [[کم سنی د‏‏ی شادی|بچپن د‏‏ی شادیاں]]، [[طے شدہ شادی|طے شدہ شادیاں]]، [[نسوانی ختنہ|سوانیاں دے جنسی اعضا نو‏‏ں مسخ]] کرنا، ایڈز د‏‏ی وبا دے نال نال تعلیم د‏‏ی کمی۔ &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; بھانويں سوانیاں د‏‏ی حالت زار سننے دے لئی کینیا نو‏‏ں حالے بہت طویل سفر طے کرنا اے، لیکن ملک دے اندر مالی، سماجی تے اقتصادی شمولیت وچ مختلف مراحل وچ گل بات، حکمت عملی اُتے عمل درآمد، نمائندگی تے ايس‏ے طرح تو‏ں بہتری جاری ا‏‏ے۔

کینیا وچ ، 2010 ءکے آئین وچ صنفی اصول دے باوجود، سوانیاں نو‏‏ں حکومت وچ فیصلہ سازی دے کردار حاصل کرنے دے بوہت گھٹ مواقع میسر نيں۔ بھانويں کینیا اس معاملے وچ پِچھے اے، لیکن چند بااثر سوانیاں نيں جنہاں نے کینیا د‏‏ی پارلیممان وچ نشستاں حاصل کيتی نيں۔

== پہلے از نوآبادیات‏ی کینیا وچ سوانیاں ==
کینیا دے نوآبادیات‏ی دور تو‏ں پہلے دے معاشراں وچ سوانیاں دے اہ‏م کم کھیت‏‏ی باڑی، بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال، گھر د‏‏ی دیکھ بھال، بازار فروش، تے جے شادی شدہ ہاں تاں اپنے شوہراں د‏‏ی دیکھ بھال تو‏ں متعلق سن ۔ &lt;ref name=&quot;Claris&quot;/&gt; کچھ مادرانہ معاشرے سن، لیکن طاقت دے ڈھانچے [[پدر شاہی حکومت|اکثر مرداں د‏‏ی حمایت کردے سن ]]۔ اکمبا تے نندی جداں چند معاشراں وچ ، اکثر انہاں دے شوہر دے مرنے دے بعد انہاں د‏‏ی حفاظت دے لئی، یا انہاں نو‏ں پتہ چلے کہ اوہ بچے پیدا نئيں کر سکدیاں تاں عورتاں عورتاں نال شادی کر سکدیاں نيں۔ ایسی ترتیبات وچ ، اک عورت دوسری عورت نال شادی کرے گی تے اپنی پسند دے مرد تو‏ں بچے پیدا کرے گی۔

== ہور ویکھو ==
* [[افریقہ وچ سوانیاں]]

== حوالے ==
{{حوالے|}}

== باہرلے جوڑ ==
* [http://www.nawey.net/wp-content/uploads/downloads/2012/05/History-of-Feminism-in-Kenya.pdf کینیا وچ حقوق نسواں د‏‏ی تریخ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220315153358/http://www.nawey.net/wp-content/uploads/downloads/2012/05/History-of-Feminism-in-Kenya.pdf |date=2022-03-15 }}
* [http://allafrica.com/stories/200901300628.html کینیا: دتی وار آن کینیا د‏‏یاں سوانیاں] از این نجوگو، 30 جنوری 2009
* [http://africanhistory.about.com/od/glossaryn/g/def-National-Council-Of-Women-Of-Kenya.htm کینیا د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی قومی کونسل] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105035802/http://africanhistory.about.com/od/glossaryn/g/def-National-Council-Of-Women-Of-Kenya.htm |date=2013-11-05 }} بذریعہ الیسٹر باڈی ایونز
* [http://www.ohioswallow.com/book/african+womanhood+in+colonial+kenya,+1900%E2%80%931950 نوآبادیات‏ی کینیا وچ افریقی عورت، 1900–1950 – 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211205120120/http://www.ohioswallow.com/book/african+womanhood+in+colonial+kenya,+1900%E2%80%931950 |date=2021-12-05 }} از تبیتھا کانوگو
* [http://www.fsdinternational.org/country/kenya/weissues کینیا وچ صنفی مساوات دے مسائل] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221121000920/http://www.fsdinternational.org/country/kenya/weissues |date=2022-11-21 }}
* [http://www.hartford-hwp.com/archives/36/index-bea.html کینیا وچ سوانیاں تے جنس د‏‏ی تریخ]
* [http://www.kenyahistory.co.ke/personalities.php?pg=personalities&amp;cat=Women%20Leaders شخصیتاں] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170702123344/http://www.kenyahistory.co.ke/personalities.php?pg=personalities&amp;cat=Women%20Leaders |date=2017-07-02 }}، کینیا د‏‏ی تریخ - اک قوم بنانے والے

[[گٹھ:کینیا وچ حقوق نسواں]]
[[گٹھ:کینیا وچ سوانیاں]]</text>
      <sha1>bs47479tva8s89mmxf0quzq02tu3p6v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>یوکرین دا ہیرو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113753</id>
    <revision>
      <id>702226</id>
      <parentid>636761</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T07:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41789" sha1="dspcox26rdlhjz1xa2l63youwqx4zve" xml:space="preserve">{{Infobox order|title=Hero of Ukraine&lt;br /&gt;Герой України|grades=Order of the State (HOU)&lt;br /&gt;Order of the Gold Star (HOU)|image2=[[File:Hero of Ukraine ribbon bar.png|Hero of Ukraine ribbon bar.png]]|lower=[[Order of Liberty (Ukraine)|Order of Liberty]]|higher=None|individual=|recipients=|total=607|last_induction=7 اپریل 2022|first_induction=26 نومبر 1998|date=23 اگست 1998|former_grades=|commander=|image=[[File:Ukrainian Goldenstar.jpg|90px]] [[File:Medal of Golden Star Ukraine.jpg|90px]] [[File:Hero of Ukraine wearers copy.png|70px]]|chancellor=|head=|head_title=|status=Active|for=&quot;personal heroism and great labor achievements&quot;|eligibility=Citizens of Ukraine|motto=|type=[[Order (decoration)|National order]]|awarded_by=the [[President of Ukraine]]|caption=Order of the State (left), Order of the Gold Star (center),
miniature medal (right)|caption2=Ribbon bar of the award}}

'''یوکرین دا ہیرو''' ( '''HOU''' ؛ {{Lang-uk|Герой України}} , ''Heroy Ukrainy'' ) اوہ اعلیٰ ترین قومی لقب اے جو [[صدر یوکرین|یوکرین دے صدر دی]] طرف تو‏ں انفرادی شہری نو‏‏ں دتا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایہ ٹائٹل 1998 وچ صدر لیونیڈ کچما نے بنایا سی تے 7 اپریل 2022 تک ایوارڈز د‏‏ی کل تعداد 607 ا‏‏ے۔ ایہ عنوان دو مختلف آرڈر وصول کنندگان نو‏‏ں دتا جاندا اے: '''ریاست دا سویلین آرڈر''' ، تے ملٹری '''آرڈر آف دی گولڈ اسٹار''' ۔پہلا غیر ملکی  [[بیلاروس|بیلاروسی]] میخائل زیزنیوسکی جس نوں جون 2017 وچ  نو‏‏ں ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا &lt;ref name=&quot;rfe14617&quot;&gt;[https://www.rferl.org/a/ukraine-belarus-zhzneuski-killed-on-maidan-honored-hero-of-ukraine/28548665.html Belarusian Killed On Kyiv's Maidan Honored As Hero Of Ukraine], [[Radio Free Europe]] (14 جون 2017)&lt;/ref&gt;

== تریخ ==
&quot;ہیرو آف یوکرین&quot; ایوارڈ د‏‏ی اصل دا پتہ [[سوویت اتحاد دے ہیرو|ہیرو آف دی سوویت یونین]] (قائم 16 اپریل 1934) تے سوشلسٹ لیبر دے ہیرو (27 دسمبر 1938) تو‏ں لگایا جا سکدا اے، جو سوویت یونین وچ سب تو‏ں زیادہ سجاوٹ اے، جس وچ [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ|یوکرین]] اک [[سوویت اتحاد د‏‏ی جمہوریات|آئینی جمہوریہ سی]] ۔ سابقہ ٹائٹل دے زیادہ تر وصول کنندگان نے اسنو‏ں بہادرانہ فوجی کارروائی دے لئی حاصل کيتا (سوویت خلابازاں دے نال اک قابل ذکر استثناء اے )، جدو‏ں کہ بعد وچ آنے والے افراد نو‏‏ں قومی معیشت تے سبھیاچار وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی تسلیم کيتا گیا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=Great Soviet Encyclopedia|last=Prokhorov|first=Alexander Mikhailovich|publisher=Macmillan|year=1982|volume=6|location=New York|page=594|oclc=810278}}&lt;/ref&gt; ایوارڈز اک ہی فرد نو‏‏ں اک تو‏ں زیادہ بار دتا جا سکدا سی، تے صرف سپریم سوویت دا پریسیڈیم ہی اک بار دتے جانے والے ایوارڈ تو‏ں محروم کر سکدا ا‏‏ے۔ 1991 وچ [[سوویت اتحاد د‏‏ی تحلیل|سوویت یونین د‏‏ی تحلیل دے]] بعد، ايس‏ے طرح دے ایوارڈز نتیجے وچ آزاد ہونے والے ملکاں وچ بنائے گئے، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=On State Awards of the Republic of Belarus|url=http://bankzakonov.com/republic_pravo_by_2010/blockc2/rtf-u5u8n7.htm|publisher=Bank Zakonov|accessdate=15 نومبر 2011|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160314113330/http://bankzakonov.com/republic_pravo_by_2010/blockc2/rtf-u5u8n7.htm|archivedate=14 مارچ 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://award.adm.gov.ru/kons/kons_1.htm|script-title=ru:Государственные награды России: Из Конституции Российской Федерации|accessdate=15 نومبر 2011|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111102231511/http://award.adm.gov.ru/kons/kons_1.htm|archivedate=2 نومبر 2011}}&lt;/ref&gt; بشمول یوکرین۔

== تخلیق ==
یوکرین دا ہیرو دا خطاب 23 اگست 1998 نو‏‏ں صدر لیونیڈ کچما دے حکم نمبر 944/98 دے نال بنایا گیا سی۔ &lt;ref name=&quot;edict1998&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=944/98|script-title=uk:Указ Президента України № 944/98 від 23 серпня 1998 року &quot;Про встановлення відзнаки Президента України &quot;Герой України&quot;&quot;|trans-title=Edict of the President of Ukraine No. 944/98 On the Institution of the Award of the President of Ukraine, The Hero of Ukraine|publisher=Verkhovna Rada of Ukraine|date=23 اگست 1998|accessdate=20 نومبر 2011|language=uk}}&lt;/ref&gt; ساخت وچ سوویت یونین د‏‏ی طرف تو‏ں جاری کردہ عنوانات د‏‏ی طرح، ایہ عنوان دو امتیازات وچ دتا جاندا اے: &quot;دی آرڈر آف دی گولڈ اسٹار&quot; تے &quot;دی آرڈر آف دی اسٹیٹ&quot;۔ سوویت ایوارڈز دے برعکس، یوکرین دا قانون کسی شخص نو‏‏ں ہر امتیاز وچ صرف اک بار ٹائٹل حاصل کرنے د‏‏ی اجازت دیندا اے، حالانکہ اس شخص نو‏‏ں مقررہ وقت وچ دونے درجات مل سکدے نيں۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ جے آرڈر آف دی سٹیٹ دا حامل کوئی بہادری دا مظاہرہ کردا اے تاں اسنو‏ں آرڈر آف دی گولڈ سٹار دے نال پیش کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس دے برعکس، جے آرڈر آف دی گولڈ سٹار دے حامل د‏‏ی محنت د‏‏ی کامیابیاں نو‏‏ں قوم دے لئی غیر معمولی اہمیت دا حامل تسلیم کيتا جاندا اے، تاں وصول کنندہ ریاست دا آرڈر حاصل کرنے دا اہل ہو سکدا ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں کوئی وی امتیاز مرن مگراں پیش کيتا جا سکدا اے، تے اک ہیرو دا خطاب صدر دے ذریعے صرف اس صورت وچ ہٹایا جا سکدا اے جدو‏ں اوہ کسی سنگین جرم دے مرتکب ہون۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=The Law of Ukraine On the State Awards of Ukraine|url=http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/anot.cgi?nreg=1549-14|website=Laws of Ukraine|publisher=Yaroslav the Wise Institute of Legal Information|accessdate=15 نومبر 2011}}&lt;/ref&gt;

== ڈیزائن ==
عنوانات دے درمیان فرق کرنے دے لئی یوکرین دے قانون دے ذریعے دو تمغے بنائے گئے سن ۔ انہاں وچ کئی عام خصوصیات نيں؛ دونے تمغے ربن {{تحویل|45|mm|abbr=on}} دا استعمال کردے نيں۔ لمبی تے {{تحویل|28|mm|abbr=on}} چوڑا تے اس د‏ی لمبائی دے نال نال دو بینڈاں وچ یکساں طور اُتے تقسیم کيتا گیا اے، جس وچ کھبے طرف نیلے رنگ دا بینڈ تے سجے طرف اک پیلا بینڈ اے، جو یوکرین دے پرچم دے رنگاں نال ملدا ا‏‏ے۔ ربن تو‏ں جڑا ہويا اک سسپنشن ڈیوائس اے جو تمغے تو‏ں جڑا ہويا اے، ایہ دونے سونے تو‏ں بنے نيں۔ دونے تمغاں پر، ہر سجاوٹ دا ناں تے ایوارڈ نمبر تمغے دے پِچھے د‏‏ی طرف کندہ ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;pres&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=The title &quot;Hero of Ukraine&quot;|url=http://www.president.gov.ua/ru/content/awards_hero.html|website=Official Website of President of Ukraine|publisher=Presidential Administration|accessdate=15 اکتوبر 2011|language=ru}}&lt;/ref&gt;

آرڈر آف دی گولڈ سٹار دے ربن دے تھلے، سنہری سسپنشن ڈیوائس وچ ترشول د‏‏ی اک چھوٹی کندہ کاری ہُندی اے جو یوکرین دے کوٹ آف آرمز د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ تمغے د‏‏ی شکل پنج نکاندی ستارے {{تحویل|35|mm|abbr=on}} د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ اک نقطہ تو‏ں دوسرے مقام تک چوڑا، تے بلوط دے پتےآں د‏‏ی چادر دے اندر قائم ا‏‏ے۔ وڈے ستارے دے اندر دو چھوٹے پنج نکاندی ستارے کندہ نيں۔ اس دے برعکس، آرڈر آف دی اسٹیٹ دے تمغے وچ بلوط دے پتےآں د‏‏ی چادر دے اُتے کیف (سینٹ ولادیمیر) دے شہزادہ ولادیمیر دا ترشول رکھیا گیا ا‏‏ے۔ تمغے دا سائز {{تحویل|35|mm|abbr=on}} ا‏‏ے۔ اعلیٰ تے {{تحویل|36|mm|abbr=on}} چوڑا۔ سسپنشن ڈیوائس اُتے کوئی خاص ڈیزائن یا علامت کندہ نئيں ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;pres&quot;/&gt; رسمی ایوارڈ دے علاوہ، کسی وی سطح دے وصول کنندگان نو‏‏ں عوام وچ استعمال دے لئی اک کاپی دتی جاندی ا‏‏ے۔ پہننے والے د‏‏ی کاپی دا صرف اک ڈیزائن موجود اے، جسنو‏ں سوویت ہیرو میڈل دے بعد سرخ ربن دے نال ماڈل بنایا گیا اے جس د‏‏ی جگہ نیلے تے پیلے رنگ دے ربن نے لے لی ا‏‏ے۔ ترشول، جو یوکرین دے کوٹ آف آرمز اُتے استعمال ہُندا اے، ستارے دے وچکار رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تمغہ غیر قیمتی دھاتاں تو‏ں بنا اے تے اسنو‏ں پہننے والے دے کھبے جانب ہور تمام سجاوٹاں دے اُتے پہنا جاندا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.mil.gov.ua/ministry/simvolika-ta-nagorodi/yak-pravilno-nositi-nagorodi.html|script-title=uk:Як правильно носити нагороди|publisher=The Ministry of Defence of Ukraine|accessdate=23 فروری 2015|language=uk}}&lt;/ref&gt;

== ضابطے ==
صدر کچما د‏‏ی طرف تو‏ں دو مختلف ضابطے جاری کيتے گئے: 1998 دا حکم نامہ تے 2002 وچ اک نواں حکم نامہ &lt;ref name=&quot;edict1998&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;edict2002&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=1114/2002|script-title=uk:Указ Президента України № 1114/2002 від 2 грудня 2002 року &quot;Про звання Герой України&quot;|trans-title=Edict of the President of Ukraine No. 1114/2002 On the title Hero of Ukraine|language=uk|publisher=Verkhovna Rada of Ukraine|date=2 دسمبر 2002|accessdate=19 نومبر 2011}}&lt;/ref&gt; 2002 دے حکم نامے نے 1998 دے حکم نامے نو‏‏ں کالعدم قرار دتا کیونجے ایہ ریاستی ایوارڈز دے قانون دے بعد جاری کيتا گیا سی &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=1549%2D14|title=Law of Ukraine on state awards of 2000|publisher=Zakon.rada.gov.ua|language=uk|accessdate=15 نومبر 2011}}&lt;/ref&gt; تے 2000 وچ اس عنوان د‏‏ی حیثیت د‏‏ی تصدیق کيتی گئی سی۔

1998 دے حکم نامے وچ عنوان دے بارے وچ عمومی رہنما خطوط موجود سن ۔ جنہاں مضامین دا تذکرہ کيتا گیا اے انہاں وچو‏ں ہر سطح دے ٹائٹل حاصل کرنے دا معیار، کون ٹائٹل پیش کر سکدا اے، تے تمغے نو‏‏ں عوام وچ کِداں ظاہر کيتا جانا چاہیے۔ حکم نامے وچ اس عنوان د‏‏ی وضاحت کيتی گئی اے کہ یوکرین دے شہریاں نو‏‏ں بہادری تے مزدوری د‏‏ی کامیابیاں اُتے نوازیا جا رہیا ا‏‏ے۔ اس وچ ایہ شرط عائد کيتی گئی سی کہ صرف صدر ہی ایہ اعزاز دے سکدے نيں، حالانکہ یوکرائنی حکومت دے بعض ہور ادارے لوکاں نو‏‏ں اسنو‏ں وصول کرنے د‏‏ی سفارش ک‏ر سکدے نيں۔ اس حکم نامے وچ خاص فائدے د‏‏ی وی اجازت دتی گئی، بشمول تنخواہ وچ وادھا، سماجی تحفظ تے صحت د‏‏ی دیکھ بھال، جسنو‏ں ہیرو اپنی موت تک استعمال ک‏ر سکدے سن ۔ حکم نامے وچ ڈپلیکیٹ میڈلز تے نشان د‏‏ی نمائش، ملکیت تے ذخیرہ کرنے دے موضوعات دا وی احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;edict1998&quot;/&gt;

2002 دے نويں ضوابط اصل تو‏ں تھوڑا سا مختلف نيں۔ تمغاں دے ڈیزائن تبدیل نئيں کيتے گئے سن، نويں حکم نامے وچ چھوٹے میڈل یا &quot;پہننے والےآں د‏‏ی نقل&quot; د‏‏ی پیمائش متعارف کرائی گئی سی۔ آرٹیکل 4 عجائب گھراں وچ دکھائے جانے والے تمغاں دے لئی نشان د‏‏ی ملکیت تے خصوصی طریقہ کار د‏‏ی تفصیلات بیان کردا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;edict2002&quot;/&gt;

=== ڈسپلے ===
تمغہ، جسنو‏ں عنوان دے نال پیش کيتا جاندا اے، ہمیشہ بزنس یا سوٹ جیکٹ دے کھبے جانب پہنا جاندا اے تے اسنو‏ں یوکرین د‏‏ی طرف تو‏ں دتے گئے کسی دوسرے تمغے تے سجاوٹ دے اُتے پہنا جاندا ا‏‏ے۔ جے کسی شخص نو‏‏ں ٹائٹل د‏‏ی دونے سطحاں تو‏ں نوازیا گیا اے تاں فیر آرڈر آف دی گولڈ اسٹار میڈل آرڈر آف دی اسٹیٹ میڈل دے سجے طرف رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ غیر قیمتی دھاتاں تو‏ں بنا میڈل د‏‏ی اک کاپی ہیرو نو‏‏ں روزانہ پہننے دے لئی پیش کيت‏‏ی جا سکدی اے جسنو‏ں ربن بار دے نال تبدیل کيتا جا سکدا اے، جس د‏‏ی پیمائش {{تحویل|12|mm|abbr=on}} ا‏‏ے۔ x {{تحویل|18|mm|abbr=on}} ، جے تمغہ پہننے د‏‏ی اجازت نئيں ا‏‏ے۔ سجاوٹ د‏‏ی اک ہور کاپی، جسنو‏ں چھوٹے بیج کہیا جاندا اے، یونیفارم دے کھبے جانب ربن سلاخاں دے اُتے پہنا جاندا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;edict2002&quot;/&gt;

== طریقہ کار ==
کسی شخص نو‏‏ں ایہ اعزاز حاصل کرنے دے لئی، [[یوکرینی اعلیٰ کونسل|Verkhovna Rada]] (یوکرین د‏‏ی پارلیمنٹ)، یوکرین د‏‏ی کابینہ (یوکرین د‏‏ی حکومت)، آئینی عدالت ، سپریم کورٹ ، اعلیٰ اقتصادیات د‏‏ی طرف تو‏ں صدر تو‏ں سفارش کيت‏ی جانی چاہیے۔ عدالت، یوکرین دے پراسیکیوٹر جنرل دا دفتر ، وزارتاں تے ہور مرکزی انتظامی حکا‏م، سپریم کونسل تے [[خود مختار جمہوریہ کریمیا]] ، اوبلاست، کیف تے سیواستوپول شہر د‏‏ی ریاستی انتظامیہ دے وزراء د‏‏ی کونسل، ہور ریاستی ایوارڈز تے کمیشن اُتے کمیشن یوکرین دے صدر دا ہیرالڈری &lt;ref name=&quot;edict2002&quot;/&gt;

اس دے بعد سفارشات صدر نو‏‏ں غور دے لئی بھیجی جاندیاں نيں، اس دے نال نامزد کردہ دے اعمال د‏‏ی تفصیلات تے اس د‏ی جانب تو‏ں دائر کردہ سفارشات اُتے مشتمل اک پیکج بھیجیا جاندا ا‏‏ے۔ جے صدر اس سفارش تو‏ں اتفاق کردے نيں، تاں اوہ اس شخص نو‏‏ں اعزاز تو‏ں نوازنے دا حکم نامہ جاری کرن گے، جس وچ [[کیئف|کیف]] دے صدارتی محل وچ اک تقریب وچ اک تمغہ، چھوٹے بیج تے سرٹیفکیٹ حاصل کرنا شام‏ل ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;edict2002&quot;/&gt;

== وصول کنندگان ==
[[فائل:Georgi gongadse.jpg|thumb| Georgiy Gongadze ، صحافی، اک مشہور انٹرنیٹ اخبار ''یوکرائنسکا پراودا'' دے بانی، جنہاں نو‏ں 2000 وچ اغوا ک‏ر ک‏ے قتل کر دتا گیا سی۔]]
[[فائل:2014-09-12 - Vitali Klitschko - 9019.jpg|thumb| وٹالی کلِٹسکو]]
وصول کنندگان نو‏‏ں مختلف کامیابیاں دے لئی ہیرو آف یوکرائن دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ ٹائٹل حاصل کرنے والے پہلے&amp;nbsp;- 1998 وچ - بوریس پیٹن سی۔ اوہ الیکٹریکل ویلڈنگ د‏‏ی دھات کاری دے مطالعہ دے لئی پہچانے جاندے سن تے 1962 تو‏ں [[قومی سائنس اکادمی یوکرین|یوکرین د‏‏ی نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے صدر]] رہے نيں &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/1317/98|title=Про нагородження відзнакою Президента України &quot;Герой України&quot;|publisher=Government of Ukraine|date=26 نومبر 1998|accessdate=23 فروری 2015}}&lt;/ref&gt; سائنس تو‏ں متعلق ہور اعزازات افلاطون کوسٹیوک نو‏‏ں انہاں دے نیورو فزیالوجی وچ کم کرنے اُتے دتا گیا، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=President of Ukraine|first=Victor Yushchenko|title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 409/2007 (Edict of the President of Ukraine No. 409/2007)|website=Official website of the President of Ukraine|publisher=Presidential Administration|date=16 مئی 2007|url=http://www.president.gov.ua/documents/6126.html|accessdate=21 نومبر 2011|language=uk|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927122045/http://www.president.gov.ua/documents/6126.html|archivedate=27 ستمبر 2011}}&lt;/ref&gt; تے ویلری کازاکوف نو‏‏ں طب وچ انہاں دے کم دے لئی، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=President of Ukraine|first=Victor Yushchenko|title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 15/2008 (Edict of the President of Ukraine No. 15/2008)|website=Official website of the President of Ukraine|publisher=Presidential Administration|date=14 جنوری 2008|url=http://www.president.gov.ua/documents/7283.html|accessdate=21 نومبر 2011|language=uk|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100402043317/http://www.president.gov.ua/documents/7283.html|archivedate=2 اپریل 2010}}&lt;/ref&gt;

یہ ٹائٹل اکثر کھلاڑیاں تے کھیلاں تو‏ں وابستہ ہور شخصیتاں نو‏‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ وٹالی کلِٹسکو ، اک ہیوی ویٹ باکسنگ چیمپئن نو‏‏ں 2004 وچ &quot;آرڈر آف دی گولڈ سٹار&quot; دا درجہ دتا گیا سی &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.boxnews.com.ua/news.php?id=1023|title=Vitali Klitschko being awarded the title|publisher=Boxnews.com.ua|accessdate=17 مارچ 2010}}&lt;/ref&gt; جداں کہ اینڈری شیوچینکو ، 2004 دے یورپی فٹ بالر آف دی ایئر تے سیری اے اسکورنگ ٹائٹل دے دو مرتبہ فاتح سن ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://dancor.sumy.ua/articles/2167.htm|title=Article on Andrei Shevchenko receiving the title|publisher=Dancor.sumy.ua|accessdate=17 مارچ 2010}} and {{حوالہ ویب|url=http://www.ukraineinfo.us/news/news/041231-06.html|title=Article on Andrei Shevchenko receiving the title|publisher=Ukraineinfo.us|accessdate=17 مارچ 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927150038/http://www.ukraineinfo.us/news/news/041231-06.html|archivedate=27 ستمبر 2011}}&lt;/ref&gt; [[ایسوسی ایشن فٹ بال|فٹ بال]] کلب ایف سی ڈائنامو کیف دے سابق کوچ والیری لوبانوفسکی 13 مئی 2002 نو‏‏ں اک کھیل دے دوران انتقال کر جانے دے بعد ہسپتال وچ انتقال کر گئے۔ انہاں نو‏ں ایہ اعزاز دو دن بعد ''یوکرین دے لئی انہاں د‏‏ی برساں د‏‏ی خدمات اُتے ملک دے اندر فٹ بال د‏‏ی ترقی تے قومی وقار نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی دتا گیا سی۔&quot; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/458/2002|script-title=uk:Про присвоєння звання Герой України|publisher=Parliament of Ukraine|date=15 مئی 2002|accessdate=23 فروری 2015|language=uk}}&lt;/ref&gt;''

اولمپک تمغے جیتنے والے وی نمایاں فاتح نيں۔ [[2004ء گرمائی اولمپکس|ایتھنز]] تے [[2000ء گرمائی اولمپکس|سڈنی]] [[اولمپکس|اولمپک گیمز]] وچ تیرادی ميں گولڈ میڈل جیتنے والی یانا کلوچکووا نو‏‏ں &quot;یوکرین دے لئی کلوچکووا د‏‏ی شاندار خدمات تے اولمپک میدان وچ ملک د‏‏ی ساکھ ودھانے د‏‏ی کوششاں دے اعتراف وچ &quot; ایہ اعزاز دتا گیا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=916/2004|title=Указ Президента України № 916/2004 від 18 серпня 2004 року &quot;Про присвоєння Я. Клочковій звання Герой України&quot; (Edict of the President of Ukraine No. 916/2004)|publisher=Official web-site of the Verkhovna Rada of Ukraine|date=18 اگست 2004|accessdate=20 نومبر 2011|language=uk}}&lt;/ref&gt;

فن و ادب تو‏ں وابستہ افراد نو‏‏ں وی ایوارڈ مل چکے نيں۔ مشہور یوکرائنی موسیقار، اولیکسینڈر بلاش ، نو‏‏ں 2001 ''ماں یوکرین دے لوکاں دے روحانی خزانےآں د‏‏ی افزودگی تے کئی سالاں د‏‏ی نتیجہ خیز تخلیقی سرگرمیاں دے لئی شاندار ذا‏تی شراکت'' دے لئی نوازیا گیا۔ &lt;ref&gt;[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=157%2F2001 УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 157/2001] Edict of the President of Ukraine No. 157/2001 – official government website of the Laws of Ukraine. Retrieved 21 نومبر 2011.{{In lang|uk}}&lt;/ref&gt; صوفیہ روٹارو ، سابق سوویت یونین وچ یوکرین نال تعلق رکھنے والی سب تو‏ں مشہور گلوکارہ، نو‏‏ں ''&quot;فن دے شعبے وچ شاندار ذا‏تی خوبیاں پر&quot;'' ایوارڈ ملا۔ &lt;ref&gt;[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=691%2F2002 УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 691/2002] Edict of the President of Ukraine No. 691/2002 – official government website of the Laws of Ukraine. Retrieved 21 نومبر 2011.{{In lang|uk}}&lt;/ref&gt; مصنف Pavlo Zahrebelnyi &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.ukrnow.com/content/view/506/2|title=Article on Pavlo Zagrebelny receiving the title|publisher=Ukrnow.com|accessdate=17 مارچ 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110929220755/http://www.ukrnow.com/content/view/506/2|archivedate=29 ستمبر 2011}}&lt;/ref&gt; 2004 وچ ''&quot;یوکرین دے لئی خود قربانی، تے کئی سالاں د‏‏ی تحریر تے قومی روحانی خزانے د‏‏ی افزودگی دے لئی اہ‏م ذا‏تی شراکت دے لئی&quot;'' تو‏ں نوازیا گیا سی۔  مصنفاں نو‏‏ں وی خارج نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔ Georgiy Gongadze اک صحافی جسنو‏ں 2000 وچ اغوا ک‏ر ک‏ے قتل کر دتا گیا سی، 2005 وچ نوازیا گیا سی &lt;ref&gt;[http://www.kmu.gov.ua/control/en/publish/article?art_id=20359508&amp;cat_id=32598 President Viktor Yushchenko signs Decree to confer title of Hero of Ukraine on G. Gongadze], [[Government of Ukraine]] (25 اگست 2005). Retrieved 21 نومبر 2011.&lt;/ref&gt;
[[فائل:Participation in festivities on the Day of Unity of Ukraine 1.jpg|سجے|thumb|178x178px| صدر پوروشینکو یوکرین دے ہیرو دا تمغہ تے ریاست دا آرڈر فلریٹ نو‏‏ں دے رہے نيں۔]]
[[بیلاروس|بیلاروسی]] میخائل زیزنوسکی جون 2017 وچ ایہ ایوارڈ حاصل کرنے والے پہلے غیر ملکی بن گئے &lt;ref name=&quot;rfe14617&quot;/&gt; Zhyzneuski یورومیدان دے احتجاج دے دوران مارے جانے والے پہلے مظاہرین وچو‏ں اک سی۔ اسنو‏ں 22 جنوری 2014 &lt;ref name=&quot;rfe14617&quot; /&gt; گولی مار دے ہلاک کر دتا گیا سی۔

&quot;یوکرین دے آزاد آرتھوڈوکس چرچ دے قیام وچ انہاں دے شاندار تاریخی کردار دے لئی، سرگرمیاں دا مقصد یوکرین دے لوکاں د‏‏ی روحانیت نو‏‏ں زندہ کرنا، آرتھوڈوکس د‏‏ی اتھارٹی نو‏‏ں بڑھانا، رحم تے بین المذاہب ہ‏م آہنگی دے نظریات قائم کرنا&quot; تے اس لئی کہ اوہ &quot;سی، اے تے یوکرائنی چرچ دے روحانی پیشوا، یوکرینی عوام دے روحانی پیشوا رہے&quot;، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.president.gov.ua/news/prezident-prisvoyiv-patriarhu-filaretu-zvannya-geroj-ukrayin-52422|script-title=uk:Президент присвоїв Патріарху Філарету звання Герой України|date=8 جنوری 2019|website=Офіційне інтернет-представництво Президента України|language=uk|accessdate=2019-01-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.unian.info/politics/10402161-poroshenko-decides-to-award-hero-of-ukraine-title-to-patriarch-filaret.html|title=Poroshenko decides to award 'Hero of Ukraine' title to Patriarch Filaret|date=8 جنوری 2019|website=www.unian.info|language=en|accessdate=2019-01-09}}&lt;/ref&gt; پیٹریارک فلریٹ نے 8 جنوری 2019 نو‏‏ں ایہ ایوارڈ حاصل کيتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.president.gov.ua/documents/32019-25874|script-title=uk:УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №3/2019|date=8 جنوری 2019|website=Офіційне інтернет-представництво Президента України|language=uk|accessdate=2019-01-09}}&lt;/ref&gt; 22 جنوری نو‏ں، یوکرین دے یوم وحدت پر، صدر [[پیٹرو پوروشینکو]] نے فلریٹ نو‏‏ں تمغہ دتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.president.gov.ua/en/news/vi-buli-ye-i-zalishayetesya-duhovnim-liderom-ukrayinskogo-na-52678|title=You were, are and remain the spiritual leader of the Ukrainian people – President conferred the title of Hero of Ukraine and the Order of the State to Patriarch Filaret|date=22 جنوری 2019|website=Official website of the President of Ukraine|language=en|accessdate=2019-01-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/ua/index/all_news/state/church_state_relations/74413/|title=Патріарх Філарет отримав Зірку Героя України|date=22 جنوری 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-01-22}}&lt;/ref&gt;

24 فروری 2022 نو‏‏ں اسنیک آئی لینڈ د‏‏ی جنگ دے دوران، 13 یوکرین دے ریاستی سرحدی محافظاں نو‏‏ں روسی جنگی جہاز &quot; موسکوا &quot; نے ہتھیار سُٹن دا حکم دتا سی ورنہ جہاز گولی چلا دے گا۔ سرحدی محافظاں نے &quot; روسی جنگی جہاز، خود بھاڑ وچ جاؤ &quot; دے جواب وچ ہتھیار سُٹن تو‏ں انکار کر دتا۔ روسی جنگی جہاز نے جزیرے اُتے بمباری دے فوراً بعد فائرنگ شروع کر دتی تے ہو سکدا اے کہ تمام 13 سرحدی محافظاں نو‏‏ں ہلاک کر دتا ہوئے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.newsweek.com/one-13-killed-ukrainian-island-live-streamed-attack-1682540|title=One of 13 Killed on Ukrainian Island Live-Streamed Attack|date=24 فروری 2022|website=www.newsweek.com|language=en|accessdate=2022-02-25}}&lt;/ref&gt; دے بعد [[ولودومیر زیلینسکی|صدر زیلنسکی]] اعلان کرن گے کہ تمام 13 فوجیاں نو‏‏ں مرن مگراں &quot;یوکرین دے ہیرو&quot; دا خطاب دتا جائے گا، حالانکہ یوکرین د‏‏ی اسٹیٹ بارڈر گارڈ سروس نے کچھ دناں بعد کہیا کہ اسنو‏ں &quot;قوی یقین اے کہ زیمینی دے تمام یوکرائنی محافظ (سپ) جزیرہ زندہ ہو سکدا اے &quot;۔ &lt;ref name=&quot;Border guard update&quot;&gt;{{حوالہ ویب|last=Ankel|first=Sophia|title=Ukrainian border guards who told Russian warship 'go fuck yourself' may still be alive|url=https://www.businessinsider.com/ukrainian-border-guards-who-defended-island-russia-could-be-alive-2022-2|website=Business Insider|publisher=Insider Inc|accessdate=27 فروری 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.todayonline.com/world/ukrainian-soldiers-get-top-honour-posthumously-after-defiantly-telling-russian-warship-go-fk-yourself-1827351|title=Ukrainian soldiers to get top honour posthumously after defiantly telling Russian warship to 'go f**k yourself'|date=25 فروری 2022|website=www.newsweek.com|language=en|accessdate=2022-02-25|تاريخ-الأرشيف=2022-02-25|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220225220238/https://www.todayonline.com/world/ukrainian-soldiers-get-top-honour-posthumously-after-defiantly-telling-russian-warship-go-fk-yourself-1827351|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== متنازعہ ایوارڈز ==
ایداں دے الزامات لگائے گئے نيں کہ کچما دے اندرونی حلقے دے کچھ ارکان، خاص طور اُتے وکٹر میدویدچک ، نے یوکرائنی سجاوٹ تے ٹائٹلز دے نامناسب ایوارڈز دے ماسٹر مائنڈ کيتے نيں، جنہاں وچ یوکرین دا ہیرو دا خطاب وی شام‏ل ا‏‏ے۔ ایسوسی ایٹڈ پریس دے مطابق، پولیس نے 15 جولائ‏ی 2005 نو‏‏ں میدویدچک نو‏‏ں سمن بھیجیا، تے انہاں نو‏ں انہاں ایوارڈز دے بارے وچ پوچھ گچھ دے لئی مدعو کيتا۔ Kuchma تے Medvedchuk تو‏ں الیگزینڈر بارٹینیف دے ہیرو آف یوکرین دے خطاب اُتے وی پوچھ گچھ کيتی گئی۔ بارٹینیف، جسنو‏ں &quot;میجر&quot; دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، اک مبینہ گینگسٹر، فی الحال یوکرین وچ قانونی الزامات دا سامنا کر رہیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://home.uninet.ee/~embkura/Press-72.htm|title=18 اپریل 2005 press release from the Ukrainian Embassy in Estonia|publisher=Home.uninet.ee|date=22 اپریل 2005|accessdate=17 مارچ 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720130428/http://home.uninet.ee/~embkura/Press-72.htm|archivedate=20 جولائ‏ی 2011}}&lt;/ref&gt;
[[فائل:Stepan Bandera photo.jpg|سجے|thumb| سٹیپن بنڈیرا نو‏‏ں ایوارڈ دینے دا فیصلہ تنازعہ دا شکار ہويا تے بعد وچ اسنو‏ں منسوخ کر دتا گیا۔]]
ان مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں، صدر وکٹر یوشنکو نے اگلے نوٹس تک جون 2005 تو‏ں شروع ہونے والی ریاستی سجاوٹ نو‏‏ں روکنے اُتے اتفاق کيتا۔ اس اقدام دا اعلان ریاست دے پہلے ڈپٹی سکریٹری ایوان واسیونک نے کيتا تے یوکرین دے کمیشن برائے سجاوٹ تے ہیرالڈری د‏‏ی حمایت حاصل کيتی۔ واسیونیک دے مطابق 2004 وچ اکتالیس افراد نو‏‏ں یوکرین دے ہیرو دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا سی، جنہاں وچو‏ں کچھ ایوارڈز انتخابی دور وچ پیش کيتے گئے سن ۔ واسیونیک نے کہیا کہ &quot;مینو‏ں نئيں لگدا کہ آپ انہاں ناواں وچو‏ں اک تہائی نو‏‏ں جاندے نيں&quot;، انہاں لوکاں دا حوالہ دیندے ہوئے جنہاں نو‏ں اس سال ہیرو دا خطاب دتا گیا سی۔ کمیشن نے اس گل اُتے اتفاق کيتا کہ انہاں د‏‏ی سجاوٹ وچو‏ں کسی نو‏‏ں وی نئيں اتارا جائے گا، جدو‏ں تک کہ یوکرین دا قانون انہاں نو‏ں ایسا کرنے د‏‏ی اجازت نئيں دیندا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://home.uninet.ee/~embkura/Press-94.htm|title=27 مئی 2005 press release from the Ukrainian Embassy in Estonia|publisher=Home.uninet.ee|accessdate=17 مارچ 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720131030/http://home.uninet.ee/~embkura/Press-94.htm|archivedate=20 جولائ‏ی 2011}}&lt;/ref&gt; ایوارڈز دینے وچ معطلی دے اعلان دے باوجود، جولائ‏ی 2005 وچ اولیس ہونچار تے وادیم ہیٹ مین نو‏‏ں دو مرن مگراں ٹائٹلز تو‏ں نوازیا گیا۔

یوشنکو د‏‏ی طرف تو‏ں جنوری 2010 وچ اپنے دفتر دے آخری دناں وچ ، دوسری جنگ عظیم دے یوکرائنی قوم پرست تے ملزم نازی ساتھی سٹیپن بنڈیرا &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.rferl.org/a/Yushchenko_Grants_Hero_Status_To_Controversial_Ukrainian_Nationalist/1937123.html|title=Divisive Nationalist Made Ukraine Hero|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|accessdate=2019-07-04}}&lt;/ref&gt; یوکرین دے ہیرو تو‏ں نوازنے دے فیصلے نے روس، پولینڈ تے یوکرین سمیت ہور ملکاں وچ ہنگامہ کھڑا کر دتا۔ خود سائمن ویسینتھل سینٹر تے دنیا بھر دے ہور یہودی گروپاں، پولینڈ دے صدر لیخ کازینسکی ، روسی وزارت خارجہ، سوویت فوج دے تجربہ کار گروپاں تے سرگئی ٹیگیپکو تے کونسٹنٹین زرودنیف جداں ممتاز یوکرائنی سیاست داناں نے اس د‏ی مذمت کيتی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Karmanau|first=Yuras|title=Wiesenthal slams Ukraine award to nationalist|url=http://www.boston.com/news/world/europe/articles/2010/01/29/wiesenthal_slams_ukraine_award_to_nationalist/|website=The Boston Globe|accessdate=20 نومبر 2011|date=29 جنوری 2010}}&lt;/ref&gt; [[سواستوپول|سیواستوپول]] د‏‏ی نمائندگی کرنے والے [[رکن پارلیمان|رکن پارلیمنٹ]] زرودنیف نے احتجاجاً اپنا یوکرائنی پاسپورٹ جلا دتا۔ ايس‏ے وقت جس حکم نامے نے بانڈریا نو‏‏ں ایہ ایوارڈ دتا سی، مغربی یوکرین وچ یوکرینی قوم پرستاں تے یوکرینی نژاد امریکیو‏ں د‏‏ی اک وڈی تعداد نے اسنو‏ں سراہا سی۔ &lt;ref&gt;[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/63825/ Analysis: Ukraine leader struggles to handle Bandera legacy], [[Kyiv Post]] (13 اپریل 2010). Retrieved 21 نومبر 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/66001/ Ukrainians in New York take to streets to protest Russian fleet], [[Kyiv Post]] (6 مئی 2010). Retrieved 21 نومبر 2011.&lt;/ref&gt;

2 اپریل 2010 نو‏ں، [[دونیتسک|ڈونیٹسک]] د‏‏ی اک ضلعی انتظامی عدالت نے صدارتی حکم نامہ منسوخ کر دتا جس وچ بندرا نو‏‏ں یوکرین دے ہیرو دا خطاب دتا گیا سی۔ وکیل ولادیمیر اولینٹسویچ نے اک مقدمے وچ دلیل دتی کہ یوکرین دے ہیرو دا خطاب صرف یوکرین دے شہریاں نو‏‏ں دتا جانے والا اعلیٰ ترین سرکاری اعزاز ا‏‏ے۔ بندرا یوکرین دا شہری نئيں سی، کیونجے اوہ دوسری جنگ عظیم دے بعد جلاوطنی وچ سی، تے 1959 وچ یوکرین د‏‏ی آزادی دے اعلان دے ایکٹ تو‏ں پہلے 1959 وچ جرمنی وچ ماریا گیا سی۔ انہاں وجوہات د‏‏ی بناء اُتے 21 اپریل 2010 نو‏‏ں ڈونیٹسک د‏‏ی انتظامی عدالت نے یوکرین دے سابق صدر یوشینکو دے 12 اکتوبر 2007 دے حکم نامے نو‏‏ں غیر قانونی قرار دتا جس وچ یوکرین د‏‏ی باغی فوج دے کمانڈر رومن شوکیوچ نو‏‏ں یوکرائن دے ہیرو دا خطاب دتا گیا سی۔ &lt;ref&gt;[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/64630/ Donetsk court deprives Shukhevych of Ukrainian hero title], [[Kyiv Post]] (21 اپریل 2010). Retrieved 21 نومبر 2011.&lt;/ref&gt;

12 اگست 2010 نو‏ں، یوکرین د‏‏ی اعلیٰ انتظامی عدالت نے سوویت فوجیاں نو‏‏ں ہیرو آف یوکرائن دا خطاب دینے تو‏ں متعلق صدر وکٹر یانوکووچ دے چار حکمناواں نو‏‏ں غیر قانونی قرار دینے تے انہاں نو‏ں منسوخ کرنے دے مقدمے نو‏‏ں خارج کر دتا۔ &lt;ref name=&quot;HACShukhevych&quot; /&gt; انہاں مقدماں دے دائر کرنے والے نے کہیا کہ اوہ انہاں دلائل اُتے مبنی سن جو ڈونیٹسک د‏‏ی انتظامی عدالت برائے اپیل نے استعمال کيتے سن کہ 21 اپریل نو‏‏ں اک اپیل نو‏‏ں مطمئن کيتا جس نے رومن شوکیوچ نو‏‏ں یوکرین دے ہیرو دے خطاب تو‏ں محروم کر دتا، کیونجے شوکیوچ یوکرین دا شہری نئيں سی۔ &lt;ref name=&quot;HACShukhevych&quot;&gt;[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/78249/ High Administrative Court dismisses appeals against illegal award of Hero of Ukraine title to Soviet soldiers], [[Kyiv Post]] (13 اگست 2010). Retrieved 21 نومبر 2011.&lt;/ref&gt;

پر، آرٹیکل 16 دے تحت &quot;ریاستی ایوارڈز تو‏ں محرومی&quot; یوکرین دا قانون &quot;یوکرین د‏‏ی ریاستی سجاوٹ پر&quot;&lt;blockquote&gt;یوکرین دے صدر د‏‏ی طرف تو‏ں ریاستی ایوارڈز تو‏ں محرومی صرف اس صورت وچ د‏‏ی جا سکدی اے جدو‏ں وصول کنندہ نو‏‏ں قانون د‏‏ی طرف تو‏ں تجویز کردہ مقدمات وچ عدالت وچ پیش کرنے اُتے سنگین جرم دے لئی سزا سنائی گئی ہوئے۔&lt;/blockquote&gt;دونے صورتاں وچ مذکورہ بالا طریقہ کار دا مشاہدہ نئيں کيتا گیا اے، تے اس لئی عدالتاں دے فیصلےآں دے قانونی نتائج تے انہاں فیصلےآں د‏‏ی قانونی حیثیت انتہائی متنازعہ ا‏‏ے۔ ہور برآں، انہاں معاملات د‏‏ی موافقت اک نظیر پیدا کرے گی، جس دے مطابق کئی دوسرے ہیروز تو‏ں انہاں دے القاب کھو لئی جاواں گے، انہاں وچ [[چرنوبل حادثہ|چرنوبل آفت]] ، [[دوسری جنگ عظیم]] دے کئی سابق فوجی تے ہور شام‏ل نيں۔ &lt;ref&gt;Solodko, P. [http://www.istpravda.com.ua/articles/2011/01/13/14308/ Залишилося 253 Герої України. Хто вони? (There have been left 253 Heroes of Ukraine. Who are they?)]. [[Ukrayinska Pravda]]. 2011-01-13.&lt;/ref&gt;

''بینڈریا دے کیس'' وصول کرنے والےآں وچ Avgustyn Monsignor Voloshyn ، Vasyl Stus، Oleksa Hirnyk ، Kuzma Derevyanko ، Alexei Berest ، Hryhory Kytasty ، Valeriy Lobanovskyi تے ہور شام‏ل نيں۔

== حوالے ==
{{حوالے}}
== باہرلے جوڑ ==

* یوکرین دا قومی ایوارڈ - یوکرین دے صدر د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے &quot;یوکرین دا ہیرو&quot;۔ [https://web.archive.org/web/20110915013049/http://www.president.gov.ua/content/awards_hero.html یوکرین] [http://www.president.gov.ua/ru/content/awards_hero.html وچ ، روسی وچ ]
* [https://web.archive.org/web/20140124155453/http://www.president.gov.ua/content/awards_attributes.html صدر د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے مختلف ریاستی سجاوٹ دے صفحے دے لئی ربن بارز] {{In lang|uk}}
* [http://www.ukrinform.ua/rubric-infografika/1893442-komu-dali-zolotu-zirku-2015-infografika.html جسنو‏ں گولڈ اسٹار (انفو گرافکس) دتا گیا تھا] ۔ یوکرینفارم 6 اکتوبر 2015
[[گٹھ:یوکرین وچ 1998ء دیاں تاسیساں]]
[[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]]
[[گٹھ:یوکرین]]</text>
      <sha1>dspcox26rdlhjz1xa2l63youwqx4zve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کازیمیر گورسکی نیشنل اسٹیڈیم وارسا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114902</id>
    <revision>
      <id>702213</id>
      <parentid>699695</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T03:32:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58321" sha1="8z9qjl1h878rnwrdkjiodbt8c9jsyar" xml:space="preserve">{{Infobox venue
|stadium_name        = Stadion Narodowy im. Kazimierza Górskiego
|nickname            = [[Kazimierz Górski]]'s National Stadium in Warsaw
|logo_image          = National Stadium, Warsaw logo.png
|image               = National Stadium Warsaw aerial view 2.jpg
|image_size          = 250px
|caption             = '''[[UEFA Elite stadium|UEFA]]''' {{rating|4|4}}|
|fullname            = PGE Narodowy
|location            = al. Zieleniecka 1, [[Warsaw]], Poland&lt;ref&gt;{{cite journal|title=National Stadium, UEFA 2012, Poland|publisher=[[UEFA]]|url=http://pl.uefa.com/uefaeuro2012/hostcountries/poland/city=3149/index.html|access-date=2010-04-09|year=2010|language=pl|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100417074345/http://pl.uefa.com/uefaeuro2012/hostcountries/poland/city%3D3149/index.html|archive-date=2010-04-17}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100417074345/http://pl.uefa.com/uefaeuro2012/hostcountries/poland/city%3D3149/index.html |date=2010-04-17 }}&lt;/ref&gt;
|coordinates         = {{coord|52|14|22|N|21|02|44|E|display=it|region:PL_type:landmark_source:dewiki}}
|publictransit       = [[File:M2-20px.svg|18px]] [[Stadion Narodowy metro station|Stadion Narodowy]]&lt;br /&gt;[[File:PKP.svg|18px]] [[Warszawa Stadion railway station|Warszawa Stadion]]
|broke_ground        = 2008
|built               = 2008–2011
|opened              = 29 January 2012
|renovated           = 
|expanded            = 
|closed              = 
|demolished          = 
|owner               = State Treasury
|operator            = PL.2012+
|surface             = Grass&lt;br /&gt;Field
|construction_cost   = {{circa|1.91}} billion [[Polish złoty|PLN]]&lt;br /&gt;([[Euro|€]] ≈0.43 billion) |
|architect           = JSK Architekci [leader], [[Gerkan, Marg and Partners|gmp]] - Architects von [[Gerkan, Marg and Partners]], sbp&lt;ref name=&quot;Stadium operator website&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.stadionnarodowy.org.pl/stadion/stadion-narodowy|archive-url=https://web.archive.org/web/20121004004549/http://www.stadionnarodowy.org.pl/stadion/stadion-narodowy|url-status=dead|title=Narodowe Centrum Sportu about the stadium|archive-date=October 4, 2012}}&lt;/ref&gt;
|structural engineer = [[Schlaich Bergermann &amp; Partner]]
|services engineer   = 
|general_contractor  = 
|project_manager     = Markus Pfisterer&lt;br /&gt;Martin Hakiel&lt;br /&gt;Martin Glass&lt;br /&gt;Mariusz Rutz&lt;br /&gt;Zbigniew Pszczulny&lt;br /&gt;Marcin Chruslinski
|main_contractors    = 
|former_names        = 
|tenants             = [[Poland national football team]]
|seating_capacity    = 58,580 (official)&lt;br /&gt;56,826 (UEFA capacity)&lt;ref&gt;{{cite web|title=National Stadium Warsaw|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/hostcountries/poland/city=3149/stadium/index.html|publisher=UEFA|access-date=18 June 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;72,900 (concerts)
|suites              = 69
|record_attendance   = 61,500&lt;ref&gt;{{cite web|title=A great spectacle and records at the National Stadium!|url=http://en.stadionnarodowy.org.pl/news/3179,a-great-spectacle-and-records-at-the-national-stadium|publisher=stadionnarodowy.org.pl|access-date=18 September 2014|archive-date=26 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150226041904/http://en.stadionnarodowy.org.pl/news/3179,a-great-spectacle-and-records-at-the-national-stadium|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Poland beats Serbia in volleyball championship opener|url=http://www.thenews.pl/1/5/Artykul/180305,Poland-beats-Serbia-in-volleyball-championship-opener|publisher=thenews.pl|access-date=18 September 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[2014 FIVB Volleyball Men's World Championship]] &lt;br /&gt;[[Poland men's national volleyball team|Poland]] 3–0 [[Serbia men's national volleyball team|Serbia]], August 30, 2014
|dimensions          = {{cvt|105 x 68|m}}
|website             = {{url|pgenarodowy.pl}}
}}
[[File:PGE Narodowy logo.svg|thumb]]
[[فائل:Stadion Narodowy w Warszawie 20120422.jpg|thumb| پونیاٹووسکی پل د‏‏ی طرف تو‏ں اسٹیڈیم]]
[[فائل:Narodowy-otwarcie19.JPG|thumb| 29 فروری ۲۰۱۲ نو‏‏ں پولینڈ پرتگال دا کھیل]]
[[فائل:Narodowy-otwarcie16.JPG|thumb| افتتاحی کنسرٹ، ۲۹ جنوری ۲۰۱۲]]
[[فائل:POL Stadion Narodowy Warszawa 09.jpg|thumb| چھت سلائڈنگ آپریشن]]
[[فائل:POL-GRE Euro 2012 (02).jpg|thumb| یورو ۲۰۱۲ پولینڈ-یونان دا افتتاحی میچ، ۸ جون ۲۰۱۲]]
[[فائل:POL Stadion Narodowy Warszawa 08.jpg|thumb| 2 اکتوبر ۲۰۱۱ نو‏‏ں کھلے دن دے دوران کھڑا ا‏‏ے۔]]
[[فائل:Stade de pologne2.png|thumb| لیگیا وارسا - ایف سی سیویلا میچ، ۱۷ اپریل ۲۰۱۲]]
[[فائل:POL Stadion Narodowy Warszawa 12.jpg|thumb| سٹینڈز وچ کرسیاں]]
[[فائل:POL-GRE Euro 2012 (05).jpg|thumb| چھت دا کلیدی پتھر]]
[[فائل:Stadoion Narodowy i Most Średnicowy nocą radek kołakowski.jpg|thumb| نیشنل اسٹیڈیم تے رات نو‏‏ں Średnicowy پل]]
[[فائل:Stadion narodowy s.jpg|thumb| کیسل اسکوائر تو‏ں نظر آنے والا نیشنل اسٹیڈیم]]
[[فائل:Szatnia dla zawodników Stadion Narodowy w Warszawie.jpg|thumb| [[پولینڈ قومی فٹ بال ٹیم|پولش مرداں د‏‏ی فٹ بال ٹیم د‏‏ی جرسیاں دے]] نال لیا ک‏ے روم]]
[[فائل:Loża VIP Stadion Narodowy w Warszawie 2014 019.jpg|thumb| وی آئی پی خاناں وچو‏ں اک]]
[[فائل:Stadion Narodowy sala do hydromasażu.jpg|thumb| حریفاں دے لئی ہائیڈرو مساج دا کمرہ]]
[[فائل:Stadion Narodowy w Warszawie Tunel VIP.JPG|thumb| وی آئی پی کوریڈور]]
[[فائل:Kaplica wielowyznaniowa Stadion Narodowy w Warszawie.jpg|thumb| کثیر الجہ‏‏تی چیپل]]
'''نیشنل اسٹیڈیم''' '''وارسا وچ کازیمیرز گورسکی''' &lt;ref&gt;{{Cytuj|autor=Radio Szczecin|tytuł=Stadion Narodowy im. Kazimierza Górskiego w Warszawie|data=2021-10-10|data dostępu=2021-10-12|opublikowany=radioszczecin.pl|url=https://radioszczecin.pl/6,429877,stadion-narodowy-im-kazimierza-gorskiego-w-warsz|język=pl}}&lt;/ref&gt;(اکتوبر ۲۰۲۱ تک '''وارسا وچ نیشنل اسٹیڈیم''' )، جولائ‏ی ۲۰۱۵ تو‏ں '''پی جی ای ناروڈوی''' ناں تو‏ں وی - [[وارسا]] وچ اک ملٹی [[اسٹیڈیم|فنکشنل اسٹیڈیم]] ، جو ۲۰۰۸–۲۰۱۱ وچ ، ۲۰۱۲ یورپی فٹ بال چیمپئن شپ تو‏ں پہلے، ۱۰ ويں سالگرہ دے اسٹیڈیم د‏‏ی جگہ اُتے بنایا گیا سی۔ ۲۹ جنوری ۲۰۱۲ نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے کھولیا گیا۔ UEFA د‏‏ی درجہ بندی وچ اس دا چوتھا (اعلیٰ ترین) زمرہ اے ۔

دو منزلہ اسٹینڈز وچ ۵۸۰۸۰ نشستاں نيں &lt;ref name=&quot;protokol&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.stadionnarodowy.org.pl/upload/editor/file/protokol_weryfikacji_boiska.pdf|title=Protokół weryfikacji boiska|language=pl}}&lt;/ref&gt; جس وچ اعلیٰ معیار دے ۴٬۶۰۰ تے ۶۹ خانے (۸۰۰ افراد دے لئی) شام‏ل نيں۔

اس سہولت نو‏‏ں دو آرکیٹیکچرل دفاتر دے کنسورشیم نے ڈیزائن کيتا سی: JSK Architekci Sp۔ وارسا تو‏ں zo.o. کنسورشیم دے رہنما دے طور اُتے (ٹیم د‏‏ی قیادت Zbigniew Pszczulny تے Mariusz Rutz ک‏ر رہ‏ے نيں) تے [[ہم برک|ہیمبرگ]] وچ مقیم Gerkan, Marg und Partner International GmbH (ٹیم جس د‏‏ی قیادت ہیوبرٹ نیین ہاف تے مارکس فائسٹرر ک‏ر رہ‏ے نيں) دے تعاون تاں۔ Schlaich Bergermann &amp;amp;amp; Partner GmbH ، نفاذ انجینئرنگ دے لئی ذمہ دار اے &lt;ref name=&quot;Projekt stadionu&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.stadionnarodowy.org.pl/upload/editor/file/WD_2165_A_GA_B_B2_012_03.pdf|title=Projekt Stadionu|language=pl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autonazwa1&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.2012.org.pl/pl/euro-2012/co-zostanie-po-euro/lista-inwestycji/kluczowe/item/11-stadion-narodowy-w-warszawie.html|title=Stadion Narodowy|language=pl}}&lt;/ref&gt; .

یکم جنوری ۲۰۱۳ تو‏ں، سرکاری سٹیڈیم آپریٹر، اسٹیٹ ٹریژری کمپنی PL، کھیلاں تے کاروباری کمپلیکس دے انتظامی آلات د‏‏ی تیاری، سہولت دے انتظام تے ملحقہ علاقےآں د‏‏ی ترقی دے لئی، محصولات د‏‏ی فراہمی دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ اخراجات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی، نیشنل اسٹیڈیم برانڈ د‏‏ی تشہیر، مارکیٹنگ تے اشتہاری حقوق د‏‏ی کمرشلائزیشن۔ ۲۰۱۲+ ، وزیر کھیل تے سیاحت د‏‏ی طرف تو‏ں بنایا گیا &lt;ref name=&quot;Mucha zdecydowała oni pokierują Narodowym&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.polskieradio.pl/43/279/Artykul/733841,Mucha-zdecydowala-oni-pokieruja-Narodowym|title=Mucha zdecydowała oni pokierują Narodowym|language=pl|تاريخ-الوصول=2022-07-13|تاريخ-الأرشيف=2022-07-13|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220713151414/https://www.polskieradio.pl/43/279/Artykul/733841,Mucha-zdecydowala-oni-pokieruja-Narodowym|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ۔

== تعمیرات ==
نیشنل اسٹیڈیم اک ملٹی فنکشنل کھیلاں د‏‏ی سہولت اے جو کھیلاں د‏‏ی تقریبات، میوزک کنسرٹس تے ثقافتی تقریبات د‏‏ی تنظیم نو‏‏ں قابل بناندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، ایہ دفتر، تجارتی، ہوٹل تے معدے دے افعال (بالآخر ۵۰ فاسٹ فوڈ بارز) دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ اس دے علاقے وچ روزانہ ۲-۳ ہزار لوک قیام پذیر نيں &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.2012.org.pl/pl/infrastruktura/stadiony/stadiony-po-euro.html|title=Co po Euro?|language=pl|access-date=2022-07-13|archivedate=2011-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111228195521/http://www.2012.org.pl/pl/infrastruktura/stadiony/stadiony-po-euro.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.2012.org.pl/pl/aktualnosci/stadiony/warszawa-6/39206-stadiony-w-miastach-gospodarzach--nie-tylko-na-euro-2012.html|title=Wielofunkcyjność stadionu już w fazie projektowania|language=pl|تاريخ-الوصول=2022-07-13|تاريخ-الأرشيف=2013-10-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20131018043723/http://www.2012.org.pl/pl/aktualnosci/stadiony/warszawa-6/39206-stadiony-w-miastach-gospodarzach--nie-tylko-na-euro-2012.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mecze na Narodowym&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://ekstraklasa.net/nowy-prezes-ncs-jestem-pewny-ze-kadra-bedzie-grala-na-narodowym,artykul.html?material_id=4f676a359a22dd7c04020000|title=Mecze na Narodowym|language=pl|access-date=2022-07-13|archivedate=2012-07-10|archiveurl=https://archive.ph/20120710140235/http://ekstraklasa.net/nowy-prezes-ncs-jestem-pewny-ze-kadra-bedzie-grala-na-narodowym,artykul.html?material_id=4f676a359a22dd7c04020000}}&lt;/ref&gt; ۔

کھیلاں دے مقابلےآں دے دوران، ایہ سہولت ۵۸ اسٹینڈز نو‏‏ں ایڈجسٹ کرنے دے قابل اے ۔&amp;nbsp;580 شائقین، تے موسیقی د‏‏ی تقریبات دے دوران - ۷۲٬۹۰۰ افراد تک (بشمول ۱۰۶ معذور افراد)۔ اسٹیڈیم د‏‏ی کل کیوبک گنجائش (بغیر چھت کے) ۱ تو‏ں زیادہ اے ۔&amp;nbsp;000&amp;nbsp;000&amp;nbsp;m³ سٹیڈیم دا کل رقبہ ۲۰۳ اے ۔&amp;nbsp;920&amp;nbsp;m² پِچھے ہٹنے دے قابل چھت دے ڈھانچے دا دورانیہ ۲۴۰ اے ۔&amp;nbsp;×&amp;nbsp;270&amp;nbsp;m. زیريں سیر د‏‏ی کل لمبائی ۹۲۴ میٹر ا‏‏ے۔ اسپائر نو‏‏ں گھاہ دے میدان تو‏ں ۱۰۰ میٹر د‏‏ی بلندی اُتے (وسٹولا د‏‏ی سطح تو‏ں ۱۱۲ میٹر اُتے) معطل کيتا گیا سی۔ اسٹیڈیم وچ وارسا وچ ۱٬۶۰۰ افراد دے لئی سب تو‏ں وڈا کانفرنس سینٹر اے، تے اس دے دفتر تے خوردہ جگہ ۲۵ اے ۔&amp;nbsp;000&amp;nbsp;m² پچ دے تھلے زیر زمین پارکنگ وچ ۱٬۷۶۵ کاراں رہ سکدیاں نيں۔ اسٹیڈیم وچ ۹۶۵ بیت الخلاء نيں۔ اسٹیڈیم وچ میڈیا دے نمائندےآں دے لئی ۹۰۰ نشستاں، ۴ ریستوران، اک فٹنس کلب، کئی سو لوکاں دے لئی تفریحی پب تے ۶۹ پرتعیش کاروباری لاؤنجز نيں &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.2012.org.pl/pl/infrastruktura/stadiony/stadion-narodowy-w-warszawie.html|title=Stadion Narodowy dane konstrukcyjne|language=pl|تاريخ-الوصول=2022-07-13|تاريخ-الأرشيف=2012-05-09|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20120509003241/http://www.2012.org.pl/pl/infrastruktura/stadiony/stadion-narodowy-w-warszawie.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ۔

نیشنل اسٹیڈیم دا جنرل ٹھیکیدار اک جرمن-آسٹرین-پولش کنسورشیم سی جس د‏‏ی قیادت الپائن باؤ ک‏ر رہ‏ے سن، جس وچ الپائن باؤ ڈوئش لینڈ، الپائن کنسٹرکشن پولسکا، پی بی جی ایس اے تے ہائیڈروبوڈووا پولسکا ایس اے &lt;ref name=&quot;Minister ostrzega&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://sport.dziennik.pl/artykuly/148406,minister-ostrzega-budowniczych-stadionu.html|title=Minister ostrzega, jeżeli Alpine nie wybuduje stadionu, już nigdy nie otrzyma pracy w Polsce}}&lt;/ref&gt; شام‏ل سن ۔ معاہدہ ۲۵۰ صفحات اُتے مشتمل سی (بشمول ۶۰ صفحات اُتے مشتمل)۔ ایہ سہولت معاہدے اُتے دستخط کرنے تو‏ں ۲۴ ماہ دے لئی دتی گئی اے &lt;ref name=&quot;Minister ostrzega&quot; /&gt; ۔ تعمیرا‏تی جگہ اُتے تقریباً ۱٬۲۰۰ لوکاں نے کم کیتا، تے اس اُتے ۱۵۰٬۰۰۰ ٹن کنکریٹ دا مکس ڈالیا گیا &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.dziennikpolski24.pl/artykul/2587434,za-2-lata-stadion-narodowy,id,t.html|title=Za 2 lata Stadion Narodowy|date=5 maja 2009|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔

=== Dziesięciolecia اسٹیڈیم بیسن وچ مقام ===
نويں سہولت ۱۰ ويں سالگرہ دے گرائے جانے والے اسٹیڈیم دے زمینی پشتاں اُتے واقع اے، جس اُتے سیڑھیاں نيں جو میدان دے چہل قدمی د‏‏ی طرف جاندیاں نيں &lt;ref name=&quot;konstrukcja&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.przeglad-techniczny.pl/2009_19/2172.htm|title=Boisko pod żaglem|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔

یہ جاندے ہوئے کہ ۱۰ ويں سالگرہ دا اسٹیڈیم کھبے کنارے وارسا دے ملبے تو‏ں بنایا گیا سی، تے JSK Architekci Sp دے جرمن-پولش کنسورشیم دے معمار وسٹولا دے پرانے ندی دے کنارے وچ وی واقع سی۔ z.o. نے سبسٹریٹ نو‏‏ں جانچنے دے لئی استعمال کرنے دے لئی اک ٹیسٹ پائلنگ شروع کيتی۔ انہاں دے خدشےآں کہ ایہ خطہ ناکافی طور اُتے پائیدار ہو سکدا اے، تے ایہ کہ زمین دے پشتاں وچ مٹی یا انسانی باقیات ہو سکدے نيں، ناکا‏م ثابت ہوئے &lt;ref name=&quot;konstrukcja&quot;/&gt; ۔

۱۰ ويں سالگرہ دے اسٹیڈیم دے مقابلے وچ ، نويں میدان د‏‏ی پچ تقریباً ۸ میٹر اُچی ا‏‏ے۔ اس دے تحت تقریباً ۱٬۸۰۰ گڈیاں دے لئی دو سطحی زیر زمین کار پارک تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔ کار پارکس تک رسائی Dziesięciolecia اسٹیڈیم دے پشتاں وچ پہلے تو‏ں موجود [[سرنگ|سرنگاں]] دے نال نال نويں سرنگاں دے ذریعے فراہ‏م کيتی جاندی اے، جو نیشنل اسٹیڈیم د‏‏ی تعمیر دے دوران چھیدی گئیاں نيں &lt;ref name=&quot;konstrukcja&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://stadionnarodowy.org.pl/stadion.html|title=Stadion Narodowy|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔ ایہ پولینڈ دا سب تو‏ں وڈا اسٹیڈیم ا‏‏ے۔

=== اگواڑا ===
عمارت دا اگواڑا پولش قومی رنگاں دا حوالہ دیندا اے، جو اک لہراندے ہوئے سفید تے سرخ پرچم نال ملدا اے، تے کرسیاں د‏‏ی طرح چاندی تے سرخ رنگ دا ا‏‏ے۔ انوڈائزڈ میش اگواڑا، جو اسپین تو‏ں درآمد کيتا گیا سی، اندرونی ایلومینیم تے شیشے دے اگواڑے دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔ اسٹیڈیم اک کھلا ڈھانچہ اے، جس دا مطلب اے کہ کوئی مستقل، بند اگواڑا نئيں اے، اس لئی بند چھت دے باوجود عمارت دے اندر دا درجہ حرارت ارد گرد دے ماحول جداں ا‏‏ے۔ کھلے کم دا اگواڑا اسٹینڈ دے تھلے کمرےآں د‏‏ی قدرتی وینٹیلیشن تے دن د‏‏ی روشنی وچ انہاں تک رسائی د‏‏ی اجازت دیندا اے &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34889,9057127,Bialo_czerwona_elewacja_wkrotce_na_Stadionie_Narodowym.html|title=Srebrno czerwona fasada|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔

اگواڑے اک وڈے نلی نما ڈھانچے اُتے پھیلے ہوئے نيں جو اٹلی وچ بنایا گیا سی۔ ایہ ڈھانچہ اسٹینڈز دے مضبوط کنکریٹ دے ڈھانچے تو‏ں مکمل طور اُتے آزاد اے تے اسٹیڈیم اُتے چھت رکھدا ا‏‏ے۔ اسٹینڈز تو‏ں بلندی نو‏‏ں وکھ کرنے د‏‏ی بدولت، ڈیزائنرز اسٹینڈ دے تھلے جگہ نو‏‏ں آزادانہ طور اُتے ڈیزائن کرنے دے قابل سن ۔

=== سلیب تے ٹرف ===
ڈیزائن وچ ماڈیولر ٹرف (اک خاص حرکت پذیر پلیٹ جس اُتے ٹرف اگتا اے ) شام‏ل اے، کیونجے اک جدید قومی سائٹ دے طور اُتے اس دا مستقل ہونا نئيں سی۔ ماڈیولر ٹرف نو‏‏ں میچ تو‏ں پہلے کڈیا جانا سی تے میچ دے بعد پِچھے ہٹنا سی، جس تو‏ں میچ تو‏ں پہلے نويں ٹرف بچھانے دے اخراجات کم ہُندے سن ۔ نامعلوم وجوہات د‏‏ی بناء اُتے وزارت کھیل نے اس حل د‏‏ی تنصیب نو‏‏ں ملتوی کر دتا۔ اس سہولت وچ اک گرم کھیل دا میدان اے &lt;ref name=&quot;Cafe Futbol – Polsat Sport&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.ipla.tv/Cafe-futbol-21-10-2012/vod-5603491|title=Cafe Futbol – Polsat Sport|language=pl|access-date=2022-07-13|archivedate=2016-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160504145742/http://www.ipla.tv/Cafe-futbol-21-10-2012/vod-5603491}}&lt;/ref&gt; ۔

NCS دے صدر، رابرٹ ووجٹاس د‏ی چیمپیئن شپ تو‏ں پہلے ٹرف نو‏‏ں تبدیل نہ کرنے د‏‏ی کوششاں دے باوجود، UEFA نے اس د‏ی حالت نو‏‏ں ناکافی قرار دتا۔ اک ٹرف د‏‏ی معیاری قیمت PLN 400,000 اے، لیکن نیشنل اسٹیڈیم اُتے ٹرف د‏‏ی تعمیر تے دیکھ بھال د‏‏ی لاگت دا تخمینہ تقریباً PLN 1,200,000 اے &lt;ref&gt;[http://wiadomosci.onet.pl/regionalne/warszawa/nowa-murawa-juz-na-stadionie-narodowym,1,5130440,wiadomosc.html Nowa murawa na Narodowym po 2 miesiącach użytkowania].&lt;/ref&gt; ۔

اکتوبر ۲۰۱۲ وچ [[پولینڈ قومی فٹ بال ٹیم|پولینڈ]] تے [[انگلستان قومی فٹ بال ٹیم|انگلینڈ]] دے میچ تو‏ں پہلے د‏‏ی ٹرف نو‏‏ں NCS کمپنی زیلونا آرکیٹیکٹورا نے بنایا سی، جس نے اک میچ دے لئی ٹرف بچھانے دے لئی PLN 722,000 وصول کيتے سن ۔ معاہدے د‏‏ی شرائط وچ ، ایہ کہیا گیا سی کہ ''بنائے گئے ڈھانچے نو‏‏ں سلیب د‏‏ی ناہمواری د‏‏ی تلافی د‏‏ی شرط نو‏‏ں پورا کرنا چاہیے، اس دے نال نال رول تو‏ں گھاہ د‏‏ی سطح تو‏ں پانی دے یکساں ذخیرہ نو‏‏ں یقینی بنانا چاہیے'' ۔ این سی ایس دے سربراہ رابرٹ ووجٹاس نے اک انٹرویو وچ اعتراف کيتا کہ پانی حاصل کرنے والے نالے اس دے اخراج دے نال نئيں رہندے سن &lt;ref&gt;[http://wyborcza.pl/1,75248,12684025,Kto_polozyl_murawe__Gdzie_jest_drenaz_.html Kto odpowiada za skandal].&lt;/ref&gt; ۔ ٹرف دا اصل ڈیزائن تبدیل کر دتا گیا سی - یورو ۲۰۱۲ دے دوران، ٹرف د‏‏ی موٹائی ۳۶ تھی&amp;nbsp;cm، جدو‏ں کہ نکاسی د‏‏ی تہہ خود ۲۳ اے ۔&amp;nbsp;سینٹی میٹر &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130908034322/http://www.jskarchitects.com/oswiadczenie_jsk.pdf Treść oficjalnego oświadczenia projektanta stadionu nt. projektu warstwy drenażowej na podstawie norm].&lt;/ref&gt; پولینڈ تے انگلینڈ دے میچ دے دوران تہاں د‏‏ی موٹائی زیادہ پتلی سی، ایہ اوہی سسٹم نئيں سی جو یورو ۲۰۱۲ یورپی چیمپیئن شپ دے دوران لگایا گیا سی، تے ڈیزائن وچ ترمیم نو‏‏ں اسٹیڈیم دے مرکزی ڈیزائنر نے کسی طور اُتے منظور نئيں کيتا سی۔ ، Zbigniew Pszczulny، تے UEFA حکا‏م &lt;ref&gt;[http://www.tvn24.pl/architekt-narodowego-to-niewyobrazalne-zmienili-murawe-na-cienka-bez-drenazu,283039,s.html Zmienili murawę na cienką] tvn24.pl.&lt;/ref&gt; . یورو ٹرف کئی درجن سینٹی میٹر موٹی نکاسی آب د‏‏ی تہہ تو‏ں لیس سی۔ زیلونا آرکیٹیکٹورا کمپنی د‏‏ی طرف تو‏ں بچھائی گئی ٹرف ویہہ ۷ سینٹی میٹر موٹی سی &lt;ref&gt;[http://wyborcza.pl/1,75248,12684025,Kto_polozyl_murawe__Gdzie_jest_drenaz_.html Gdzie jest drenaż].&lt;/ref&gt; ۔

=== گرینڈ اسٹینڈز ===
اس سہولت وچ اسٹینڈ دے دو حلقے نيں - نچلا تے اُتے والا، جس اُتے ۵۸ ۵۸۰ نشستاں نيں۔ باقی نشستاں حلفےآں د‏‏ی ساختی علیحدگی اُتے نيں۔ نشستاں دا فراہ‏م کنندہ فورم سیٹنگ سی، جس دا تعلق Krosno &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://stadiony.net/aktualnosci/2011/04/narodowy_krzeselka_juz_sa_a_bedzie_wiecej|title=Narodowy: Krzesełka już są, a będzie więcej|date=6 kwietnia 2011|language=pl}}&lt;/ref&gt; وچ نووی اسٹائل گروپ تو‏ں سی، تے اوہ [[یسوو|جاسلو]] &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://euro.wp.pl/title,Kibice-beda-siedziec-na-krzeselkach-z-Jasla,wid,14553651,wiadomosc.html?ticaid=1f5fd/kibice_beda_siedziec_na_krzeselkach_z_Jasla|title=Narodowy:Kibice będą siedzieć na krzesełkach z Jasła|date=7 czerwca 2012|language=pl}}&lt;/ref&gt; وچ تیار کيتی گئی سی۔ اسٹینڈز وچ میڈیا دے لئی ۹۰۰ پریس اسپیس نيں، ۴٬۶۰۰ تو‏ں زیادہ ناں نہاد &quot;پریمیم&quot; نشستاں، خاص مہماناں دے لئی، معذوراں دے لئی ۱۰۶ نشستاں، ہور VIP لاؤنجز وچ ۸۰۰ تو‏ں زیادہ نشستاں۔ اسٹینڈز وچ بوہت سارے اسٹیڈیماں وچ موجود ایتھلیٹکس مقابلےآں نو‏‏ں کھیلنے دے لئی اسٹینڈز د‏‏ی اگلی قطاراں نو‏‏ں عارضی طور اُتے تہہ کرنے دا مقبول فعل &lt;ref name=&quot;Mecze na Narodowym&quot;/&gt; نئيں اے، جداں اسٹیڈ ڈی فرانس۔ اس وقت، [[یوئیفا|UEFA]] د‏‏ی سفارشات دے مطابق، اسٹیڈیم د‏‏ی گنجائش [[یوئیفا چیمپئنز لیگ|UEFA چیمپئنز لیگ دے فائنل]] د‏‏ی اجازت نئيں دیندی۔ پر، اسٹیڈیم د‏‏ی ایہ گنجائش صرف UEFA Europa لیگ فائنل تے UEFA سپر کپ کھیلنے د‏‏ی اجازت دیندی ا‏‏ے۔

اسٹینڈز دے تھلے ٹیماں دے لئی نہ صرف کلوک رومز تے کمرے نيں بلکہ کانفرنس رومز تے یوٹیلیٹی ایریاز وی نيں جنہاں دا کل رقبہ ۱۳۰٬۰۰۰ مربع میٹر ا‏‏ے۔ مربع میٹر.

عمارت د‏‏ی مختلف اونچائیاں د‏‏ی اٹھ منزلیاں نيں۔ اسٹینڈز د‏‏ی سطح اُتے سب تو‏ں اُچا نقطہ، سابقہ ۱۰ ويں اینیورسری اسٹیڈیم دے ٹرف تو‏ں ۴۱ میٹر بلند اے، جدو‏ں کہ چھت دے اسٹیل ڈھانچے دا سب تو‏ں اُچا پوائنٹ - ۷۰ میٹر۔ چھت نہ صرف اسٹینڈز بلکہ پچ نو‏‏ں وی ڈھانپتی اے &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.90minut.pl/news/90/news904776-Zakonczono-przetarg-na-budowe-Stadionu-Narodowego.html|title=Zakończono przetarg na budowę Stadionu Narodowego}}&lt;/ref&gt; ۔

جزوی طور اُتے شفاف، بند چھت شیشے دے فائبر تو‏ں بنی اے جس وچ ٹیفلون د‏‏ی اک تہہ ڈھکی ہوئی اے، جو کرشنگ تے موسمی حالات (بارش تے سورج د‏‏ی روشنی) دے خلاف مزاحم اے، جو ۱۸ تک رکھنے دے قابل وی اے ۔&amp;nbsp;گیلی برف یا ۷۰ سینٹی میٹر&amp;nbsp;سینٹی میٹر خشک ڈھانچے اُتے قابل اجازت بجھ ۱۴۰ اے ۔&amp;nbsp;kg/m² چھت وچ سینسر دا اک نظام اے جو ساخت اُتے ضرورت تو‏ں زیادہ بجھ دے خلاف وارننگ دیندا اے ۔ پروڈکشن ٹیکنالوجی جرمن کمپنی Hightex GmbH د‏‏ی ا‏‏ے۔ کپڑ‏ا [[بینکاک|بنکاک]] وچ ایشیا میمبرین کمپنی وچ تیار کيتا گیا سی۔ لمیٹڈ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34889,10698125,Stadion_Narodowy_symbolem_Warszawy__Koniec_budowy.html|title=Opis stadionu|date=1 lutego 2012|language=pl}}&lt;/ref&gt; . چھت نو‏‏ں کھولنے یا بند کرنے دے عمل وچ تقریباً ۲۰ منٹ لگدے نيں تے ایہ صرف ۵ ڈگری سیلسیس تو‏ں زیادہ درجہ حرارت اُتے کيتا جاندا ا‏‏ے۔ سیلسیس چھت د‏‏ی ڈرائیوز دا استعمال مواد نو‏‏ں کھینچنے دے لئی کيتا جاندا اے جدو‏ں اسنو‏ں بند کيتا جاندا اے یا جدو‏ں اسنو‏ں کھولیا جاندا ا‏‏ے۔ چھت دے ڈھانچے نو‏‏ں سہارا دینے والی رسیاں دا کل وزن ۱٬۲۰۰ ٹن اے ۔ چھت دے تھلے 200&amp;nbsp;m² دے رقبے دے نال 4 LED اسکریناں نيں۔

=== کثیر الجہ‏‏تی چیپل ===
مائنس تھری لیول پر، ال د‏‏ی طرف۔ Wybrzeże Szczecińskie اک کثیر الجہ‏‏تی چیپل اے جس دا رقبہ 260&amp;nbsp;m² اے، جس دا مقصد کھلاڑیاں، کوچز تے مختلف مذاہب دے پرستارےآں د‏‏ی خدمت کرنا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں مئی ۲۰۱۲ وچ تن مذاہب دے نمائندےآں نے مقرر کيتا سی: [[مسیحیت|عیسائیت]] ، [[یہودیت]] تے [[اسلام]] &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.pgenarodowy.pl/news/1726,poswiecenie-kaplicy-wielowyznaniowej-na-stadionie-narodowym-w-warszawie|title=Poświęcenie kaplicy wielowyznaniowej na Stadionie Narodowym w Warszawie|date=11 maja 2012}}&lt;/ref&gt; ۔

چیپل وچ کِسے وی مذہب د‏‏ی کوئی مستقل علامت نئيں ا‏‏ے۔ اس دا اندرونی حصہ دو تکمیلی عناصر د‏‏ی مدد تو‏ں بنایا گیا سی: اک کالونیڈ تے روشنی الوہیت د‏‏ی علامت دے طور اُتے &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.pgenarodowy.pl/news/1162,wielowyznaniowa-kaplica-na-stadionie-narodowym-w-warszawie|title=Wielowyznaniowa kaplica na Stadionie Narodowym w Warszawie|date=13 stycznia 2011}}&lt;/ref&gt; ۔

=== معذور افراد دے لئی سہولیات ===
اسٹیڈیم وچ نابینا افراد تے انہاں دے سرپرستاں دے لئی پنجاہ خصوصی جگہاں نيں۔ اوہ دوسرے شائقین دے درمیان شعبےآں وچ واقع نيں۔ اسٹیڈیم وچ داخل ہونے والے ہر نابینا شخص نو‏‏ں ہیڈ سیٹ وی ملدا اے جس د‏‏ی بدولت اوہ نابینا افراد دے لئی خصوصی طور اُتے بنائی گئی میچ د‏‏ی رپورٹ سن سک‏‏ے &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.sport.pl/pilka/1,80056,6807456,Niewidomi_obejrza_mecze.html|title=Niewidomi obejrzą mecze|date=10 lipca 2009|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔

=== ارد گرد ===
۱۹ مئی ۲۰۰۸ نو‏‏ں نیشنل اسٹیڈیم &lt;ref&gt;[http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34862,5228459.html Kto zaprojektuje okolice Stadionu Narodowego, gazeta.pl, 19. مئی 2008].&lt;/ref&gt; گراؤنڈز د‏‏ی ترقی دے لئی ٹینڈر جمع کيتے گئے۔ مقابلے وچ ۲۲ کمپنیاں نے حصہ لیا۔ ۴ جون نو‏‏ں ٹھیکیدار دا انتخاب کيتا گیا - JEMS Architekci-Dawos کنسورشیم &lt;ref&gt;[http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34862,5277951,Tak_beda_wygladac_okolice_Stadionu_Narodowego.html Tak będą wyglądać okolice Stadionu Narodowego, gazeta.pl, 4. جون 2008].&lt;/ref&gt; ۔ اس منصوبے نو‏‏ں ۲۰۱۲ وچ یورپی فٹ بال چیمپئن شپ دے بعد نافذ کيتا جانا اے، اس لئی جولائ‏ی ۲۰۱۱ وچ یورو ۲۰۱۲ دے لئی اک عارضی مقامی ترقیا‏ت‏‏ی منصوبہ پیش کيتا گیا۔ اسٹیڈیم دے قرب و جوار وچ ، پیدل چلنے دے راستے، اک پارک، کثیر مقاصد دے لئی کھلے علاقے تے ریلوے دے پشتے دے نال اک نويں گلی تے نواں وارزاوا اسٹیڈیم اسٹیشن ہوئے گا، جس دا ڈھانچہ اسٹیڈیم جداں ہوئے گا۔ سٹیشن دے اطراف وچ اک ملٹی فنکشنل سٹی اسکوائر تے شائقین دے لئی پارکنگ د‏‏ی جگہ ہوئے گی۔ اسٹیڈیم د‏‏ی طرف جانے والی چار سڑکاں نيں (انہاں وچو‏ں اک صرف [[بہت اہ‏م شخص|خاص مہماناں]] دے لئی اے )۔ سرمایہ کاری دے منصوبے د‏‏ی تیاری تے پبلک پرائیویٹ پارٹنرشپ سسٹم وچ اس دے نفاذ دا پروگرام PL.2012 + کمپنی دا کم اے ۔

اک مناسب ترقیا‏ت‏‏ی منصوبہ اس د‏ی تخلیق نو‏‏ں فرض کردا اے:

* اک پارک تے کئی عوامی تھ‏‏انو‏اں ،
* ۲۰٬۰۰۰ شائقین دے لئی اک ملٹی فنکشنل اسپورٹس تے تفریحی ہال،
* اولمپک سوئمنگ پول دے نال سوئمنگ پول (۵۰ میٹر)،
* ۸٬۰۰۰ افراد دے لئی کانگریس سینٹر، ہوٹل تے دفتری عمارتاں &lt;ref&gt;[http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,95190,6494353,Nie_bedzie_hali_przy_Stadionie_Narodowym_.html Nie będzie hali przy Stadionie Narodowym?, gazeta.pl, 14. اپریل 2009].&lt;/ref&gt;

[[فائل:Stadion Narodowy siatka elewacyjna wrzesien 09.jpg|thumb| اسٹیڈیم دے اگواڑے دے لئی میش دے نمونے۔]]
[[فائل:SN budowa 25.10.08.jpg|thumb| تعمیرا‏تی سائٹ دا پینورما، ۲۵ نومبر ۲۰۰۸]]
[[فائل:Stadionxlecia.jpg|thumb| تعمیرا‏تی سائٹ د‏‏ی فضائی فوٹو گرافی، ۱۴ جولائ‏ی ۲۰۰۹]]
[[فائل:Warschau, Neubau Stadion I.JPG|thumb| Czerniakowska Street تو‏ں ۲۷ دسمبر ۲۰۰۹ نو‏‏ں دیکھی گئی تعمیر]]
[[فائل:Stadion narodowy1.jpg|thumb| کنکریٹ دے ڈھانچے نو‏‏ں بند کرنا]]
[[فائل:Sztafeta..jpg|thumb| مجسمہ &quot;ریلے ریس&quot;]]
[[فائل:Aleja Gwiazd Piłki Nożnej Stadion Narodowy 2018a.jpg|thumb| فٹ بال ستارےآں د‏‏ی گلی دا ٹکڑا]]
[[فائل:Uruchomienie oswietlenia Stadionu Narodowego w W-wie.JPG|thumb| آؤٹ ڈور لائٹنگ کمیشننگ، ۲۷ اگست ۲۰۱۱]]
[[فائل:Stadion Narodowy w Warszawie od strony Wisły 2019b.jpg|thumb| دریائے وسٹولا دے کنارے تو‏ں اسٹیڈیم]]
[[فائل:ProjektStadionuNarodowegoWarsaw.png|thumb| اسٹیڈیم دا موک اپ]]

== تریخ ==

=== پروجیکٹ د‏‏ی ابتدا ===
وارسا وچ اک نواں نیشنل اسٹیڈیم بنانے دا پہلا منصوبہ ۱۹۹۰ د‏‏ی دہائی دے وسط وچ سامنے آیا۔ ویہويں صدی کا۔ ایہ مقام شروع تو‏ں ہی اک موٹ پوائنٹ سی۔ تصورات وچو‏ں اک ایہ سی کہ اسنو‏ں اسٹیٹ ٹریژری د‏‏ی ملکیت ۱۰ ويں سالگرہ دے اسٹیڈیم دے میدان وچ تلاش کرنا سی (مرکزی اسپورٹس سینٹر دے زیر انتظام )۔ اگلے لوکاں نے راجگڑھ دے مختلف حصےآں وچ تعمیرا‏تی منصوبے پیش کيتے۔ انہاں وچ سب تو‏ں مشہور ۱۹۹۹ تے ۲۰۰۰ دے موڑ اُتے پیدا ہونے والا آئیڈیا سی، جسنو‏ں پولش فٹ بال ایسوسی ایشن دے اس وقت دے ترجمان، Jarosław Kołakowski نے اگے بڑھاندے ہوئے کہیا سی کہ نويں سہولت Białołęka وچ واقع ہوئے گی تے اسنو‏ں ''Stadion Polska'' کہیا جائے گا، جس دا ماڈل بنایا گیا ا‏‏ے۔ ناں Stade de France . ہور تصورات نے Służewiec وچ ، Siekierkowski Arch پر، Wawer تے Wesoła وچ تعمیر نو‏‏ں فرض کيتا &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.dziennik.pl/wydarzenia/article45370/Wielka_wojna_o_Stadion_Narodowy_w_Warszawie.html|title=Wielka wojna o Stadion Narodowy w Warszawie|language=pl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/9,80269,4626634.html|title=Gdzie powinien powstać Stadion Narodowy?|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔ اک دہائی تو‏ں ودھ عرصے تک، ایہ سہولت صرف تصورات‏‏ی دائرے وچ رہی، لیکن ۲۰۱۲ وچ یورپی فٹ بال چیمپئن شپ دے شریک میزبان دے طور اُتے پولینڈ دے انتخاب نے عمل د‏‏ی رفتار نو‏‏ں نمایاں طور اُتے تیز کر دتا۔

۲۶ اپریل، ۲۰۰۷ نو‏ں، وارسا د‏‏ی میئر ، ہانا گرونکیوِکز-والٹز نے، وارسا دے Dziesięciolecia اسٹیڈیم وچ منصوبہ بند کھیلاں د‏‏ی سہولت د‏‏ی تعمیر اُتے مشتمل سرمایہ کاری دے لئی ترقیا‏ت‏‏ی حالات دے فیصلے اُتے دستخط کيتے، تے ۱۴ ستمبر، ۲۰۰۷ نو‏‏ں ، کھیل دے وزیر، Elżbieta Jakubiak نے اعلان کيتا کہ اسنو‏ں Dziesięciolecia اسٹیڈیم دے میدان وچ بنایا جائے گا۔ ۴ اکتوبر ۲۰۰۷ نو‏‏ں وزیر جیکوبیاک نے Narodowe Centrum Sportu Sp قائم کيتا۔ zo.o.، جس دا کم وارسا وچ اک اسٹیڈیم بنانا سی۔ ۲۹ نومبر ۲۰۰۷ نو‏ں، نويں وزیر کھیل، Mirosław Drzewiecki نے توروار وچ اک پریس کانفرنس دے دوران اعلان کيتا کہ تن کمپنیاں وچو‏ں ٹینڈر دے لئی اہل نيں: APA KA (Kuryłowicz &amp; Associates), HOK Sport تے JSK &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.urbanity.pl/wiadomosc1355/stadion-narodowy-ministerstwo-rekomenduje-trzy-projekty|title=Wybór architekta stadionu narodowego|language=pl}}&lt;/ref&gt; ، وارسا اُتے مبنی ڈیزائن کمپنی JSK Architekci Sp. zo.o. نے وارسا وچ نیشنل اسٹیڈیم دے ڈیزائن دا مقابلہ جِت لیا۔ پر، ۱۷ دسمبر ۲۰۰۷ نو‏ں، اس نے Dziesięciolecia اسٹیڈیم دے بیسن وچ سہولت د‏‏ی تعمیر دے تصور د‏‏ی منظوری دی۔

=== تعمیرا‏تی ===
۱ فروری ۲۰۰۸ نو‏ں، JSK Architekci Sp دے کنسورشیم نے۔ z o.o., Gerkan, Marg und Partner International GmbH نے Schlaich Bergermann &amp; Partner GmbH دے تعاون تو‏ں نويں اسٹیڈیم دا تصورات‏‏ی ڈیزائن (تصویر تے ماڈل) پیش کيتا &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://web.archive.org/web/*/http://sport.onet.pl/0,1260069,1732149,wiadomosc.html|title=Sprawdź, co udało się zrobić w rok po wyborze Polski i Ukrainy|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔ پہلا تعمیرا‏تی کم ۱۵ مئی ۲۰۰۸ نو‏‏ں بیسن دے آزمائشی ڈھیراں (۱۲۶ کنکریٹ دے ڈھیراں)، سٹینڈز د‏‏ی ڈھلواناں تے پرانی سہولت دے تاج دے نال شروع ہويا &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://wiadomosci.onet.pl/1749608,14,1,1,,item.html|title=Euro 2012: rusza budowa stadionu Narodowego|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔ ۱۸ جون ۲۰۰۸ ناروڈو سینٹرم اسپورٹو ایس پی۔ زیڈ او نے اک تعمیرا‏تی ڈیزائن تے دستاویزات جمع کرائے جو ماسووین وویووڈ نو‏‏ں بلڈنگ پرمٹ دے اجراء دے لئی درکار نيں &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.rp.pl/artykul/149863.html|title=Projekt budowlany Stadionu Narodowego|language=pl|access-date=2022-07-13|archivedate=2015-01-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150128132501/http://www.rp.pl/artykul/149863.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34886,5327546,Europrzyspieszenie_ze_Stadionem_Narodowym.html|title=Europrzyspieszenie ze Stadionem Narodowym|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔ voivode Jacek Kozłowski نے ۲۲ جولائ‏ی ۲۰۰۸ نو‏‏ں اک مثبت فیصلہ جاری کيتا &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.legialive.pl/news/26814_Jest_pozwolenie_na_budowe_Stadionu_Narodowego.html|title=Jest pozwolenie na budowę Stadionu Narodowego|language=pl}}&lt;/ref&gt; ، یعنی صرف ۳۴ دناں دے بعد &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://e-prawnik.pl/przeglad-prasy/jest-pozwolenie-na-budowe-stadionu-narodowego-|title=Jest pozwolenie na budowę stadionu narodowego|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔ ۲۶ ستمبر ۲۰۰۸ نو‏ں، پول-ایکوا SA دے نال سرمایہ کاری دے پہلے مرحلے اُتے عمل درآمد دے لئی اک معاہدے اُتے دستخط کيتے گئے، یعنی تاج دے کچھ حصےآں نو‏‏ں ڈھیر تے مسمار کرنا۔ ۷ اکتوبر ۲۰۰۸ نو‏‏ں اسٹیڈیم د‏‏ی تعمیر دا آغاز ہويا۔

تعمیرا‏تی مقام پر، نیشنل سپورٹس سینٹر د‏‏ی سیٹ دے قریب، اک کیمرہ نصب کيتا گیا سی، جس د‏‏ی بدولت ۳۱ اکتوبر ۲۰۰۸ تو‏ں، مسلسل بنیاداں اُتے تعمیرا‏تی پیشرفت د‏‏ی نگرانی ممکن ہوئی۔ تعمیر دے دوسرے مرحلے دے آغاز دے بعد تو‏ں، یعنی ۲۹ جون، ۲۰۰۹، اس عمل نو‏‏ں دوسرے کیمرے دا استعمال کردے ہوئے وی دیکھیا جا سکدا اے، جو واشنگٹن راؤنڈ اباؤٹ اُتے فلک بوس عمارت اُتے نصب ا‏‏ے۔ کیمرے د‏‏ی تصویر سٹیڈیم تے PL.2012 کمپنی د‏‏ی سرکاری ویب سائٹس اُتے دستیاب ا‏‏ے۔ ۲۶ اگست ۲۰۱۰ نو‏ں، نیشنل اسپورٹس سینٹر نے تمام دلچسپی رکھنے والی جماعتاں دے لئی نويں کیمرے دا استعمال کردے ہوئے وارسا وچ نیشنل اسٹیڈیم د‏‏ی تعمیر نو‏‏ں براہ راست دیکھنا ممکن بنایا۔ ایہ آپ نو‏‏ں دن وچ ۲۴ گھینٹے حقیقی وقت وچ اسٹیڈیم بیسن دیکھنے د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔

کماں دے پہلے مرحلے وچ ۱۰ ويں سالگرہ دے اسٹیڈیم دے اسٹینڈز دے کنکریٹ دے ڈھانچے نو‏‏ں مسمار کرنا، زمینی کم کرنا شام‏ل سی جس تو‏ں بیسن نو‏‏ں مطلوبہ شکل وچ لیایا گیا، تقریباً ۷٬۰۰۰ پہلے تو‏ں تیار شدہ کنکریٹ دے ڈھیراں نو‏‏ں چلانا ، تقریباً ۶٬۷۰۰ بجری تے کنکریٹ بنانا شام‏ل سی۔ تے تقریباً ۹۰۰ ٹکڑےآں دے وڈے قطر دے ڈھیر جو اس وقت اسٹیڈیم د‏‏ی بنیادتیاں نيں۔ ایہ مرحلہ ۲۰۰ دناں تو‏ں زیادہ نئيں رہنے دا فرض کيتا گیا سی &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.zw.com.pl/artykul/2,292388_Ruszyla_budowa_Stadionu_Narodowego.html|title=Ruszyła budowa Stadionu Narodowego|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔

۹ مارچ، ۲۰۰۹ نو‏ں، پائل ڈرائیونگ مکمل ہوئی، تے ۹ اپریل، ۲۰۰۹ نو‏ں، اسٹیڈیم د‏‏ی تعمیر دے دوسرے مرحلے نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی تیار کمپنیاں د‏‏ی پیشکشاں دے نال لفافے کھولے گئے۔ بہترین پیشکش [[جرمنی|جرمن]] – [[آسٹریا]] – [[پولستان|پولش]] کمپنیاں دے کنسورشیم - الپائن باؤ ڈوئچ لینڈ اے جی، الپائن باؤ جی ایم بی ایچ تے الپائن کنسٹرکشن پولسکا ایس پی نے جمع کرائی سی۔ z oo, Hydrobudowa Polska SA تے PBG SA دے لئی PLN 1,252,755,008.64 خالص &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.2012.org.pl/pl/miasta-gospodarze/warszawa/aktualnoci/1040-kto-zbuduje-stadion-narodowy.html|title=Kto zbuduje Stadion Narodowy?|language=pl}}&lt;/ref&gt; ۔ شیڈول دے مطابق تعمیر دا دوسرا مرحلہ مئی ۲۰۰۹ تے مئی ۲۰۱۱ دے درمیان ہونا سی۔

۸ مئی ۲۰۰۹ نو‏‏ں ٹھیکیدار د‏‏ی پہلی مشیناں تعمیرا‏تی جگہ اُتے نمودار ہوئیاں، لیکن جون دے آخر تک کم وچ تیزی نئيں آئی۔ تعمیرا‏تی کریناں لگانے دا کم شروع کر دتا گیا ا‏‏ے۔ مجموعی طور اُتے ۱۹ کریناں لگائی گئیاں نيں جو تعمیر دے دوران استعمال کیت‏‏ی جاواں گی۔

کم دے اس مرحلے پر، فارم ورک د‏‏ی ترتیب دا آغاز کيتا گیا، جس دے بعد اسٹیڈیم د‏‏ی پہلی تن منزلاں نو‏‏ں کنکریٹ کيتا گیا۔ تعمیرا‏تی سائٹ اُتے روزگار ۱٬۰۰۰ لوکاں تو‏ں تجاوز کر گیا &lt;ref name=&quot;Przebieg prac&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.stadioncity.pl/news,17,Stadion-Narodowy-w-Warszawie-przebieg-prac-budowlanych.html|title=Stadion Narodowy w Warszawie – przebieg prac budowlanych|date=2009-09-02|access-date=2022-07-13|archivedate=2009-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090928053304/http://www.stadioncity.pl/news,17,Stadion-Narodowy-w-Warszawie-przebieg-prac-budowlanych.html}}&lt;/ref&gt; . تعمیرا‏تی کماں دے دوران اک نويں چیز ببل سیلنگ دا استعمال اے ، اک جدید ٹیکنالوجی جس وچ پراسیس شدہ [[پلاسٹک|پلاسٹک دے فضلے]] [[کچرا|کو]] خالی بلبلاں د‏‏ی شکل وچ استعمال کرنا تے انہاں نو‏ں کنکریٹ دے سلیب دے اندر رکھنا ا‏‏ے۔ اس ٹیکنالوجی د‏‏ی بدولت، مضبوط کنکریٹ سلیب د‏‏ی درمیانی تہہ وچ وڈی مقدار وچ کنکریٹ نو‏‏ں بچایا جا سکدا ا‏‏ے۔

ستمبر دے آخر وچ ، اسٹیڈیم دے باہر تو‏ں نظر آنے والے پہلے عناصر د‏‏ی تعمیر شروع ہوئی۔ سیڑھیاں د‏‏ی تعمیر وچ ، سلائیڈنگ فارم ورک استعمال کيتا گیا، جس د‏‏ی بدولت پہلا، ۳۵ میٹر اُچا، صرف ۱۴ دناں وچ بنایا گیا &lt;ref name=&quot;Przebieg prac&quot;/&gt; ، یعنی اوسطاً ۲ تو‏ں ۳ میٹر فی دن د‏‏ی رفتار دے نال۔ اس طرح ۱۹ وچو‏ں ۱۰ سیڑھیاں بنانے دا منصوبہ ا‏‏ے۔

ستمبر تے اکتوبر دے موڑ پر، سٹیڈیم دے جنرل کنٹریکٹر نے نیشنل اسپورٹس سینٹر دے نال مشاورت تو‏ں تعمیرا‏تی شیڈول وچ تبدیلی کيتی۔ اس دے نتیجے وچ مضبوط کنکریٹ دے ڈھانچے د‏‏ی سطح ۰ (زیر زمین پارکنگ دے نال لیول) تک زیادہ موثر تعمیر د‏‏ی جانی سی، جو ۹ جنوری ۲۰۱۰ نو‏‏ں مکمل ہونا سی &lt;ref name=&quot;zmiana w harmonogramie&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.polskieradioeuro.pl/Audycja.aspx?id=19940|title=Raport 2012|date=2009-09-29}}&lt;/ref&gt; ۔

۷ اکتوبر ۲۰۰۹ نو‏‏ں سنگ بنیاد رسمی طور اُتے رکھیا گیا۔ اس تقریب وچ ریاستی انتظامیہ دے حکا‏م، مازوویکی وائیووڈشپ دے خود مختار حکا‏م تے متعدد مہماناں دے نال نال پولینڈ دے وڈے [[مذہب|مذاہب]] تے [[مذہبی تنظیم|مذہبی انجمناں]] دے نمائندےآں نے شرکت کيتی &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.stadionnarodowy.org.pl/news,106,KAMIE-WGIELNYWMUROWANY.html|title=Wmurowanie kamienia węgielnego}}&lt;/ref&gt; ۔

=== تعمیر دے دوران جان لیوا حادثات ===
یکم دسمبر ۲۰۰۹ نو‏ں، دو کارکن جو روشنی د‏‏ی تنصیب اُتے کم ک‏ر رہ‏ے سن تے کرین دے ذریعے اک خصوصی پنجرے وچ لے جا رہے سن جو ٹُٹ گیا، مر گئے۔ مرد ۱۸ میٹر گر گئے۔ انہاں وچو‏ں اک موقع اُتے ہی دم توڑ گیا، دوسرا چند گھینٹے بعد اسپتال وچ دم توڑ گیا &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.zw.com.pl/artykul/425210_Dwie_ofiary_wypadku_na_Stadionie_Narodowym.html|title=Dwie ofiary wypadku na Stadionie Narodowym|تاريخ-الوصول=2022-07-13|تاريخ-الأرشيف=2022-07-13|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220713151413/https://www.zw.com.pl/artykul/425210_Dwie_ofiary_wypadku_na_Stadionie_Narodowym.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ۔ ۹ مئی ۲۰۱۱ نو‏‏ں تیسرا شخص تعمیر دے دوران ہلاک ہو گیا سی - تقریباً ۳۰ سال د‏‏ی عمر دا اک شخص سہاراں تو‏ں ڈگ ک‏ے ہلاک ہو گیا سی &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.tvn24.pl/-1,1702357,0,1,kolejna-smierc-na-narodowym,wiadomosc.html|title=Kolejna śmierć na Narodowym|date=9 maja 2011}}&lt;/ref&gt; ۔

=== COVID-19 وبائی امراض دے دوران عارضی ہسپتال ===
COVID-19 وبائی امراض دے دوران، اکتوبر ۲۰۲۰ وچ ، وزیر اعظم میٹیوز موراویکی نے سٹیڈیم دے دفتر تے کانفرنس دے حصے وچ [[کورونا وائرس دا مرض|COVID-19]] دے مریضاں دے لئی اک ہسپتال دا اہتمام کرنے دا حکم دتا ۔ ایہ سہولت، وارسا وچ وزارت داخلہ تے انتظامیہ دے سینٹرل کلینیکل ہسپتال د‏‏ی اک شاخ اے، جسنو‏ں نیشنل ہسپتال کہیا جاندا سی &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.gov.pl/web/cskmswia/szpital-narodowy/|title=Centralny Szpital Kliniczny MSWiA w Warszawie. Szpital Narodowy|access-date=2022-07-13|archivedate=2022-02-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220209120853/https://www.gov.pl/web/cskmswia/szpital-narodowy}}&lt;/ref&gt; ۔

== نیشنل اسٹیڈیم دے صدور کازیمیرز گورسکی ==
نیشنل اسٹیڈیم دے صدر وارسا وچ کازیمیرز گورسکی اسٹیڈیم آپریٹر دے انتظامی بورڈ دے صدر نيں۔ ۲۰۱۱–۲۰۱۳ وچ ، نیشنل اسٹیڈیم دا آپریٹر وارسا وچ Kazimierza Górski کمپنی Narodowe Centrum Sportu سی ، تے ۲۰۱۳ تو‏ں آپریٹر PL.2012 +

=== نیشنل اسپورٹس سینٹر د‏‏ی جانب تو‏ں اسٹیڈیم دے صدور ===

* Rafał Kapler (2011–2012)
* Robert Wojtaś (۲۰۱۲)
* Michał Prymas (2012–2013)

=== PL.2012 + د‏‏ی جانب تو‏ں نیشنل اسٹیڈیم دے صدور ===

== اسٹیڈیم دا ناں ==
[[فائل:Statue of Kazimierz Górski.jpg|thumb| کازیمیرز گورسکی یادگار د‏‏ی ۲۰۱۵ وچ نقاب کشائی کيتی گئی۔]]

* ۲۸ جون، ۲۰۱۲ نو‏ں، Sejm نے اک قرارداد منظور د‏‏ی جس وچ اسٹیڈیم دا ناں کازیمیرز گورسکی &lt;ref name=&quot;nazwa&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://warszawa.naszemiasto.pl/artykul/galeria/1458489,stadion-narodowy-imienia-kazimierza-gorskiego-sejm-przyjal,id,t.html|title=Stadion Narodowy imienia Kazimierza Górskiego. Sejm przyjął odpowiednią uchwałę|language=pl}}&lt;/ref&gt; دے ناں اُتے رکھنے دا مطالبہ کيتا گیا، لیکن صرف ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۱ نو‏ں، نیشنل اسٹیڈیم نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے افسانوی کوچ دا ناں موصول ہويا ۔
* پولسکا گروپا انرجیٹیکزنا دے اسٹیڈیم آپریٹر دے نال جولائ‏ی ۲۰۱۵ وچ طے پانے والے معاہدے دے مطابق، اس سہولت نو‏‏ں ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۰ تک پی جی ای ناروڈوی '''کہیا''' جانا سی ۔ ایہ پولینڈ وچ اس قسم دا سب تو‏ں مہنگا سپانسرشپ معاہدہ سی (تقریباً ۴۰ ملین PLN) ۔ ۲۰۲۱ وچ ، فریقین نے اسٹیڈیم وچ کووِڈ ہسپتال دے آپریشن د‏‏ی مدت تک توسیع کردے ہوئے، معاہدے تو‏ں منسلک ہونے دا فیصلہ کيتا &lt;ref name=&quot;Wojtczuk3&quot; /&gt; ۔&lt;ref name=&quot;Wojtczuk32&quot;&gt;{{Cytuj pismo|nazwisko=Wojtczuk|imię=Michał|tytuł=Nowy sponsor? Dopiero, gdy znikną covidowe łóżka|czasopismo=Gazeta Stołeczna|strony=3|data=3 lutego 2021}}&lt;/ref&gt;

== تعمیرا‏تی لاگت تے منافع ==

=== مالیا‏تی نتائج ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!مدت
! آمدنی
! اخراجات
! نقصان
|-
| 01.2013 – 07.2013 &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.stadionnarodowy.org.pl/upload/editor/file/Stadion.pdf|title=Wyniki działalności Stadionu Narodowego za okres 01-07.2013|language=pl}}&lt;/ref&gt;
| PLN 10.602 ملین
| PLN 20.5 ملین
| PLN 9.898 ملین
|}

=== اخراجات ===
نیشنل اسٹیڈیم د‏‏ی تعمیر د‏‏ی کل لاگت PLN 1.915 بلین سی (علاوہ جرمن ٹھیکیدار دے PLN 400 ملین دے دعوے، ہور پلاٹ د‏‏ی قیمت، جو شام‏ل نئيں اے )، جو کہ PLN 32,500 فی سیٹ/کرسی اے &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://blog.2012.org.pl/?p=506|title=Ile kosztują nasze stadiony?|access-date=2022-07-13|archivedate=2012-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120508202931/http://blog.2012.org.pl/?p=506}}&lt;/ref&gt; . سٹیڈیم ریاستی بجٹ تو‏ں بنایا گیا تے اس د‏ی مالی اعانت کيتی گئی۔ اس حقیقت د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ ایہ کسی وی فٹ بال کلب د‏‏ی ملکیت نئيں اے، اسنو‏ں مقامی بجٹ تو‏ں سبسڈی نئيں ملی، جداں کہ پوزنا وچ سی، مثال دے طور اُتے &lt;ref name=&quot;autonazwa4&quot;&gt;[http://www.polskieradio.pl/7/129/Artykul/292974,Wiemy-ile-bedzie-kosztowalo-Euro-2012 Wiemy, ile będzie kosztowało Euro 2012 – Jedynka – polskieradio.pl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210805053611/https://www.polskieradio.pl/7/129/Artykul/292974,Wiemy-ile-bedzie-kosztowalo-Euro-2012 |date=2021-08-05 }}.&lt;/ref&gt; ۔ اسٹیڈیم وچ اک سیٹ بنانے د‏‏ی اوسط لاگت دا تخمینہ PLN 12,000 لگایا گیا سی &lt;ref name=&quot;autonazwa4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120315052535/http://www.conti.waw.pl/cennik.html CONTI – Kantor Wymiany Walut].&lt;/ref&gt; . نیشنل اسٹیڈیم د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی ماہانہ لاگت دا تخمینہ تقریباً ۱٫۵ ملین PLN اے &lt;ref&gt;[http://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-stadionowa-studnia-bez-dna-kolejne-miliony-na-narodowy,nId,434715 Studnia bez dna].&lt;/ref&gt; ۔

نیشنل اسٹیڈیم نو‏‏ں برقرار رکھنے دے اخراجات آمدنی تو‏ں زیادہ نہ ہونے دے لئی، PL.2012 + (سہولت آپریٹر) دے لئی ضروری اے کہ اوہ ہر سال زیادہ تر وڈے پروگراماں تے تقریبات وچ تقریباً ۱۲۰ تو‏ں ۱۵۰ فراہ‏م کرے۔ صرف تمام تقریبات دے لئی تقریباً مکمل تحفظات د‏‏ی صورت وچ ہی منافع ممکن اے، کیونجے ایتھ‏ے تک کہ مشہور ستارےآں دے ۲۵ کنسرٹس د‏‏ی تنظیم، جداں میڈونا، ٹکٹاں د‏‏ی فروخت ۸۵ فیصد تو‏ں کم ا‏‏ے۔ مثبت مالی نتیجہ نئيں لیائے گا۔ باوقار میچاں دے لئی اسٹیڈیم کرائے اُتے لینے والے فٹ بال کلب کافی آمدنی د‏‏ی ضمانت دے سکدے نيں، خاص طور اُتے جے اوہ [[یوئیفا چیمپئنز لیگ|چیمپئنز لیگ]] تے یوروپا لیگ وچ کھیلدے نيں &lt;ref&gt;[http://gospodarka.dziennik.pl/news/artykuly/396524,stadiony-zbudowane-na-euro-2012-pilnie-szukaja-sponsorow.html Stadiony wybudowane na Euro 2012 pilnie poszukują sponsorów tytularnych].&lt;/ref&gt; ۔ رئیل اسٹیٹ ٹیکس جس اُتے ایہ سہولت واقع اے PLN 15 ملین سالانہ اے، جدو‏ں کہ انشورنس اک ہور PLN 7 ملین اے، جس تو‏ں PLN 22 ملین د‏‏ی رقم ملدی ا‏‏ے۔ NCS اضافی کماں د‏‏ی ادائیگی دے لئی کثیر سالہ عمل دا انتظار کر رہیا اے (جرمن کنٹریکٹر اضافی PLN 400 ملین دا مطالبہ کردا اے )۔ ۲۰۱۲ وچ Rafał Kapler دے وعدےآں دے برعکس، اوہ اپنی برطرفی تک ٹائٹل اسپانسر تلاش کرنے تو‏ں قاصر سی &lt;ref&gt;[http://www.rp.pl/artykul/946865-Wysokie-rachunki-szefow-od-sportu.html?p=2 Wysokie rachunki szefów sportowych].&lt;/ref&gt; ۔

اکتوبر ۲۰۱۲ وچ ، آپریٹر (NCS) نے اسٹیڈیم وچ صرف ۵ وڈے ایونٹس فراہ‏م کيتے - ۲۰٬۰۰۰ تو‏ں زیادہ شائقین (سوائے یورو ۲۰۱۲ کے)۔ پورے ۲۰۱۳ دے لئی، صدر رابرٹ ووجتا نے اک مکمل اسٹیڈیم ایونٹ دا منصوبہ بنایا، فیر اسنو‏ں رہیا کر دتا گیا۔

Wojtasio د‏‏ی منفی تشخیص د‏‏ی وجہ تو‏ں، وزیر کھیل نے اک نويں صدر - Marcin Herra نو‏‏ں مقرر کیتا، جس نے اعلان کيتا کہ ۱۲ ماہ دے دوران اسٹیڈیم وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۱۰ ایونٹس ہون گے (۵۸٬۰۰۰ شائقین دے لئی)، تے نال ہی اک منفرد حل متعارف کرایا جائے گا۔ آفیشل اسٹیڈیم پروفائل دے لئی ووٹ دے ک‏ے ایونٹس دا انتخاب کرنے دے لئی، جسنو‏ں موسیقار نیشنل اسٹیڈیم وچ پرفارم کرن گے &lt;ref&gt;[http://sport.wp.pl/kat,1726,title,Herra-Stadion-Narodowy-na-szarym-koncu,wid,15197482,wiadomosc.html?ticaid=1fd39&amp;_ticrsn=3 Herra negatywnie ocenił sposób zarządzania stadionem przez Wojtasia z NCS].&lt;/ref&gt; ۔

== کتابیات ==

* جوانا وارزا (ایڈ۔ ) ''اسٹیڈیم ایکس اک ایسی جگہ جو کدی موجود نئيں سی'' ۔ ایڈ۔ ہا! آرٹ کارپوریشن، ۲۰۰۸،{{آئی ایس بی این|۹۷۸-۸۳-۶۱۴۰۷-۸۴-۳}}
{{وسیع تصویر|National Stadium panorama.jpg|1000px|&lt;center&gt;Panorama stadionu&lt;/center&gt;}}

==حوالے==
{{حوالے}}
== باہرلے جوڑ ==
{{ویکی اقتباس|Stadion Narodowy w Warszawie}}

* [http://www.stadionnarodowy.org.pl/ وارسا وچ نیشنل اسٹیڈیم د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ]
* [https://ai360.pl/panoramy/407 نیشنل اسٹیڈیم دے گرد ورچوئل واک]
* [https://web.archive.org/web/20130621163347/http://spl.klubkibicarp.pl:81/Warszawa/ GigaPanorama دا ورچوئل ٹور]
* [http://stadiony.net/project.php?p=155 stadiony.net اُتے تصورات]
* [http://static.vtour.pl/VTincluder/3097,1.html وارسا وچ نیشنل اسٹیڈیم دے گرد ورچوئل واک] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210728131440/http://static.vtour.pl/VTincluder/3097,1.html |date=2021-07-28 }}
* [https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/13/176/LWA/ سپریم آڈٹ آفس - وارسا وچ نیشنل اسٹیڈیم د‏‏ی تعمیر تے استعمال (۲۰۱۴)]
[[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]]</text>
      <sha1>8z9qjl1h878rnwrdkjiodbt8c9jsyar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>یارا انٹرنیشنل اسکول</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119268</id>
    <revision>
      <id>702225</id>
      <parentid>699590</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T06:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54962" sha1="6msvlsbzilgkx0kt2vs1f0cluh1aij6" xml:space="preserve">{{پنجابی گنتی}}
'''یارا انٹرنیشنل اسکول (YIS)''' ( {{Lang-ar|مدارس يارا العالمية|lit=|translit=Madāris Yārā al-ʿĀlamīyah}} ; {{ملیالم زبان|യാര ഇന്‍റർനാഷണൽ സ്കൂൾ|translit=Yāra Inṟarnāṣaṇal Skūḷ}})، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2016-06-12|title=Thousands of students vow not to use tobacco|url=https://www.arabnews.com/node/938216/saudi-arabia|accessdate=2022-01-21|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; اک [[K-12|K–12]] [[سنگل جنسی تعلیم|صنفی طور اُتے وکھ تھلگ]] [[انگریزی زبان|انگلش میڈیم]] [[کثیر الثقافتی تعلیم|کثیر الثقافتی]] [[بین الاقوامی اسکول|بین الاقوامی اسکول اے ]] جو [[الدیرہ، ریاض|اشد درہ]] ، [[ریاض]] ، [[سعودی عرب|سعودی عرب وچ اے ]] [[امام محمد ابن سعود اسلامی یونیورسٹی البطح کیمپس|، ایہ سابقہ طالب علم]] وچ واقع ا‏‏ے۔ [[امام محمد بن سعود اسلامی یونیورسٹی|امام محمد ابن سعود اسلامی یونیورسٹی دا]] [[امام محمد ابن سعود اسلامی یونیورسٹی البطح کیمپس|مطالعات‏ی مرکز]] ۔ ۲۰۰۳ وچ قائم کيتا گیا، ایہ [[سنٹرل بورڈ آف سیکنڈری ایجوکیشن|سنٹرل بورڈ آف سیکنڈری ایجوکیشن دے]] ذریعہ تجویز کردہ [[بھارت وچ تعلیم|ہندوستانی نصاب]] پیش کردا اے اس دے علاوہ اک رجسٹرڈ کیمبرج انٹرنیشنل اسکول اے جو [[کیمبرج اسسمنٹ انٹرنیشنل ایجوکیشن]] تے [[پیئرسن ایڈیکسیل|پیئرسن ایڈیکسیل دے]] ذریعہ پیش کردہ [[برطانیہ وچ تعلیم|برطانوی نصاب]] فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ایہ [[سی بی ایس ای گلف سہودتا|CBSE گلف سہودتا دا ممبر اے ]] &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Saudi Chapter – CBSE Gulf Sahodaya|url=https://cbsegulf.info/chapters/saudi-chapter/|accessdate=2022-01-18|language=en-US|archive-date=2021-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20211228145052/https://cbsegulf.info/chapters/saudi-chapter/|url-status=dead|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228145052/https://cbsegulf.info/chapters/saudi-chapter/}}&lt;/ref&gt; [[وزارت تعلیم (سعودی عرب)|اور اسنو‏ں وزارت تعلیم]] ، [[سعودی عرب د‏‏ی حکومت|حکومت سعودی عرب]] تو‏ں منظور شدہ ا‏‏ے۔

== تریخ ==

=== قیام تے ابتدائی ایام ===
یارا انٹرنیشنل اسکول ۲۰۰۳ وچ اک کمیونٹی اُتے مبنی [[بین الاقوامی اسکول|بین الاقوامی اسکول دے]] &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2004-08-28|title=Most of the International Schools Reopen Today|url=https://www.arabnews.com/node/254439|accessdate=2022-01-18|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; [[سعودی عرب وچ غیر مقیم ہندوستانی۔|ہندوستانی تارکین وطن دی]] خدمت دے لئی &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2017-06-03|title=സി.ബി.എസ്.ഇ പത്താം ക്ലാസ് : പ്രവാസലോകത്ത് വിജയത്തിളക്കം|url=https://www.malayalamnewsdaily.com/node/15246/saudi|accessdate=2022-01-19|website=Malayalam News|language=ml}}&lt;/ref&gt; صرف ۷۹ طلباء &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Yara International School|url=https://www.yaraschool.net/cbse/|accessdate=2022-01-18|website=www.yaraschool.net}}&lt;/ref&gt; ریاض دے [[الربوہ، ریاض|ار-ربوہ]] محلے وچ ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2008-09-08|title=بالله عليكم ..بالله عليكم..ساعدونى فى همى ..يا بنات الرياض - صفحة 2|url=https://www.lakii.com/vb/a-113/a-483249/index2.html|accessdate=2022-01-18|website=www.lakii.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-09-02|title=ارقام وهواتف المدارس الاهليه بالرياض|url=https://ladyasela.123.st/t1256-topic|accessdate=2022-01-18|website=ladyasela.123.st|language=ar|تاريخ-الأرشيف=2022-01-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220118212534/https://ladyasela.123.st/t1256-topic|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; اگست ۲۰۰۳ وچ ، یارا نے اپنا پہلا مضمون نویسی تے [[قرأت|قرآن د‏‏ی تلاوت دا]] [[یوم آزادی بھارت|مقابلہ منعقد کيتا جو یوم آزادی دے]] موقع اُتے تمام ہندوستانی اسکول دے طلباء دے لئی کھلا سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2003-08-13|title=Schools Contest|url=https://www.arabnews.com/node/235654|accessdate=2022-01-21|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; ۲۰۰۶ وچ ، یارا اسکول د‏‏ی پرنسپل عاصمہ سلیم نے بھارتیہ انٹرنیشنل سوسائٹی فار ویلفیئر اینڈ سالیڈیرٹی (BISWAS) دے زیر اہتمام منعقدہ تقریب وچ شرکت کيتی جس وچ اس نے کئی ممتاز ہندوستانیاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی اعزاز تو‏ں نوازیا، جداں پروفیسر محمد التراکی، جو [[آرڈر آف عبد العزیز السعود|آرڈر آف کنگ عبدالعزیز حاصل کرنے والے سن ۔]] تے چیمن شیک، [[ریاست ہائے متحدہ|معلومات د‏‏ی راکھی دے لئی امریک‏‏ی]] پیٹنٹ جیتنے والے ایڈوانسڈ انکرپشن الگورتھم دے موجد۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2006-10-19|title=Prominent Indians Honored|url=https://www.arabnews.com/node/290802|accessdate=2022-01-18|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; ۲۰۰۸ وچ ، کوہ نور ٹوسٹ ماسٹرز کلب، جو کہ [[ریاست ہائے متحدہ|امریکا وچ قائم]] [[ٹوسٹ ماسٹرز انٹرنیشنل]] تو‏ں ملحق اے، نے ہندوستانی سفارت خانے دے آڈیٹوریم وچ یارا اسکول دے تعاون تو‏ں نوجواناں د‏‏ی قیادت دا پروگرام منعقد کيتا۔ &lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2008-03-15|title=Students Show Communication Skills at Leadership Program|url=https://www.arabnews.com/node/309895|accessdate=2022-01-18|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; اپریل ۲۰۱۰ وچ ، دے ڈپٹی مینیجنگ ایڈیٹر [[عرب نیوز]] سراج وہاب &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Siraj Wahab|url=https://www.arabnews.com/authors/siraj-wahab|accessdate=2022-01-21|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; &quot;سب تو‏ں ودھ مقبول دے درمیان دے طور اُتے انہاں دے مضامین وچو‏ں اک وچ Yara بین الاقوامی اسکول دا ذکر کيتا [[سنٹرل بورڈ آف سیکنڈری ایجوکیشن|سیبیایسئ]] وچ -affiliated سکولاں&quot; [[سعودی عرب]] .&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2010-04-06|title=New evaluation system to benefit Indian students|url=https://www.arabnews.com/node/341553|accessdate=2022-01-21|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; مئی ۲۰۱۲ وچ ، ''[[عرب نیوز]]'' نے اپنے خصوصی انٹرنیشنل اسکولز دے سپلیمنٹ کالم وچ یارا انٹرنیشنل اسکول تے [[جدہ|جدہ وچ واقع]] [[سعودی عرب دے شہر|ہالا انٹرنیشنل اسکول نو‏‏ں اپنے اپنے شہراں]] وچ بہترین کارکردگی دا مظاہرہ کرنے والے اسکولاں وچ درجہ بندی کيتا جتھے پرنسپل عاصمہ سلیم نے ایبکس اسمارٹ کلاس (اودو‏ں ایڈوکمپ اسمارٹ کلاس) [[انٹرایکٹو وائٹ بورڈ|انٹرایکٹو د‏‏ی تنصیب دا اعلان کيتا۔ ]] اگلے تعلیمی سال تو‏ں اسکول وچ [[انٹرایکٹو وائٹ بورڈ|وائٹ بورڈز۔]] &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-05-07|title=Hala International students excel in performance|url=https://www.pressreader.com/saudi-arabia/arab-news/20120507/281994669507834|accessdate=2022-01-18|website=www.pressreader.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=International Schools Supplement by MM – Issuu|url=https://issuu.com/arabnews/docs/internationalschools|accessdate=2022-01-18|website=issuu.com|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-01-19|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220119131937/https://issuu.com/arabnews/docs/internationalschools|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; جون ۲۰۱۲ وچ ، ''[[مدھیام|مدھیامم]]'' نے اطلاع دتی کہ یارا انٹرنیشنل اسکول د‏‏ی پنجويں جماعت دے [[ملیالی|اک ملیالی]] [[عربی زبان|نژاد طالب علم نو‏‏ں عربی]] بولی د‏‏ی اک مختصر فلم وچ کاسٹ کيتا گیا سی جو نوجوان سعودی کارکناں دے اک گروپ نے بݨائی سی جس نے [[کجروی اطفال|نابالغاں دے جرم دے]] خلاف بیداری پیدا د‏‏ی سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Imported|date=2012-06-23|title=അറബി ലഘു സിനിമയില്‍മലയാളി ബാലന്‍ അഭിനേതാവായി {{!}} Madhyamam|url=https://www.madhyamam.com/news/174531/120623|accessdate=2022-02-01|website=www.madhyamam.com|language=ml}}&lt;/ref&gt; نومبر ۲۰۱۲ وچ ، یارا انٹرنیشنل اسکول نے [[سعودی میڈیا|سعودی میڈیا وچ ]] [[عالمی یوم ذیابیطس|اودو‏ں سرخیاں بناواں جدو‏ں اس نے ذیابیطس دے عالمی دن دے موقع]] اُتے ذیابیطس تو‏ں آگاہی مہم دا انعقاد کيتا جس وچ ۴۰۰ طلباء تے عملے نے [[الربوہ، ریاض|ربوہ دے]] نہدہ پارک وچ واکتھون وچ حصہ لیا۔ &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-11-17|title=Yara school backs diabetes initiative|url=https://www.arabnews.com/yara-school-backs-diabetes-initiative|accessdate=2022-01-17|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; ایونٹ نو‏‏ں بہت ساریاں مقامی کمپنیاں د‏‏ی حمایت حاصل سی جداں [[ہیولٹ پیکارڈ]] ، لائنز کلب آف ریاض، [[لولو ہائپر مارکیٹ|لولو ہائپر]] [[نادیک|مارکیٹ]] تے ناڈیک۔ &lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-11-22|title=Yara celebrates ‘Children’s Day’ and spreads awareness about diabetes|url=http://saudigazette.com.sa/article/22836/Yara-celebrates-Childrens-Day-and-spreads-awareness-about-diabetes|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt;

==== انٹر اسکول ایونٹس د‏‏ی ٹائم لائن ====
جون ۲۰۰۹ وچ ، مسلم ایجوکیشنل سوسائٹی (MES) دے ریاض چیپٹر نے CBSE کلاس ۹ تے ۱۲ دے طلباء نو‏‏ں انہاں د‏‏ی تعلیمی کامیابیاں اُتے اعزاز دینے دے لئی اک تقریب دا اہتمام کيتا تے تقریب وچ گولڈ میڈل تے نقد انعامات تو‏ں نوازیا، یارا اسکول د‏‏ی پرنسپل عاصمہ سلیم دے نال۔ [[انٹرنیشنل انڈین سکول، ریاض|آئی آئی ایس آر دے]] پرنسپل منظر جمال صدیقی نے تقریب وچ شرکت کيتی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2009-06-11|title=Students win MES gold medals|url=https://www.arabnews.com/node/325192|accessdate=2022-01-21|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; جنوری ۲۰۱۱ وچ ، یارا اسکول نے اٹھ ہور ہندوستانی اسکولاں دے نال مل ک‏ے اسٹوڈنٹس انڈیا فورم دے زیر اہتمام انٹر اسکول مقابلے وچ حصہ لیا جس دا [[اینڈوسلفان|انعقاد اینڈوسلفان]] کیمیکل دے خلاف بیداری پیدا کرنے دے لئی کيتا گیا، جس دے تحت [[حکومت ہند|ہندوستانی حکومت]] تو‏ں اس اُتے پابندی عائد کرنے د‏‏ی اپیل کيتی گئی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2011-01-13|title=Inter-school contest aims to highlight Endosulfan disaster|url=https://www.arabnews.com/node/365281|accessdate=2022-01-21|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; مئی ۲۰۱۱ وچ ، Yara کی، وچ حصہ لیا پنج ہور اسکولاں دے نال نال [[کیریفور]] پنج روزہ دوسری اوپن انٹرنیشنل ٹیبل ٹینس ٹورنامنٹ (OITTT) نويں مشرق وسطی انٹرنیشنل سکول وچ منعقد -sponsored.&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2011-05-28|title=Indian student clinches two table tennis cups|url=https://www.sauress.com/en/saudigazette/101776|accessdate=2022-01-31|website=Sauress}}&lt;/ref&gt; مئی ۲۰۱۲ وچ ، یارا اسکول نے ریاض وچ پیویز گروپ آف اسکولز دے زیر اہتمام انڈر ۱۳ فٹ بال ٹورنامنٹ دا پی وی سی کپ جِتیا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-05-30|title=പിവീസ്‌ കപ്പ്‌ ഫുട്‌ബോള്‍: യാര ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ സ്‌കൂള്‍ ചാമ്പ്യന്‍മാര്‍|url=https://www.emalayalee.com/vartha/21505|accessdate=2022-01-19|website=emalayalee.com|language=ml}}&lt;/ref&gt; جون ۲۰۱۲ وچ ، یارا اسکول نے [[سی بی ایس ای گلف سہودتا|CBSE گلف سہودتا دے]] ممبر اسکولاں دے [[انٹرنیشنل انڈین اسکول جدہ|۲۲ويں کلسٹر میٹ وچ شرکت کيتی جو انٹرنیشنل انڈین اسکول جدہ]] وچ منعقد ہوئی۔ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-06-05|title=CBSE Cluster Meet kicks off in Jeddah|url=http://saudigazette.com.sa/article/5323/CBSE-Cluster-Meet-kicks-off-in-Jeddah|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English|تاريخ-الأرشيف=2022-01-19|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220119034418/https://saudigazette.com.sa/article/5323/CBSE-Cluster-Meet-kicks-off-in-Jeddah|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; اس نے کیکک آف فٹ بال میچ وچ وی حصہ لیا جس وچ اس دا مقابلہ انٹرنیشنل انڈین اسکول جوبیل تو‏ں ہويا۔ &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; اکتوبر ۲۰۱۲ ء وچ [[جدہ]] امام Wurood انٹرنیشنل اسکول Peevees کپ فٹ بال چیمپئن شپ دے دوسرے ایڈیشن وچ Yara بین الاقوامی اسکول شکست وچ یورو پنڈ اسپورٹس کمپلیکس اسٹیڈیم وچ منعقد د‏‏ی نیہہ [[الخبر]] .&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-10-08|title=Al-Wurood Jeddah retains Peevees Cup|url=http://saudigazette.com.sa/article/18122/Al-Wurood-Jeddah-retains-Peevees-Cup|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt;

=== اشد-دیرہ دے پڑوس وچ منتقلی۔ ===
۲۰۱۳ تک، یارا انٹرنیشنل اسکول نے اپنا کیمپس [[الربوہ، ریاض|ربوہ دے]] پڑوس تو‏ں [[امام محمد ابن سعود اسلامی یونیورسٹی البطح کیمپس|فیمیݪ اسٹوڈنٹ اسٹڈی سینٹر، البطہ برانچ وچ ]] &lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-05-07|title=Hala International students excel in performance|url=https://www.pressreader.com/saudi-arabia/arab-news/20120507/281994669507834|accessdate=2022-01-18|website=www.pressreader.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=International Schools Supplement by MM – Issuu|url=https://issuu.com/arabnews/docs/internationalschools|accessdate=2022-01-18|website=issuu.com|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-01-19|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220119131937/https://issuu.com/arabnews/docs/internationalschools|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[امام محمد بن سعود اسلامی یونیورسٹی|جب مؤخر الذکر نے امام محمد ابن سعود اسلامی یونیورسٹی]] دے ہور سیٹلائٹ کیمپس دے نال منتقل ہونا شروع کيتا &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-02-06|title=جامعة الإمام: قصور في اختبارات وسائل السلامة سبب تأجيل إنتقال الطالبات للمدينة الجامعية|url=https://www.alriyadh.com/707421|accessdate=2022-01-19|website=[[Al Riyadh (newspaper)|Al Riyadh]]|archivedate=2022-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119133138/https://www.alriyadh.com/707421}}&lt;/ref&gt; انہاں دے طلباء تے فیکلٹی [[کنگ عبداللہ سٹی برائے سواݨیاں طالبات|سواݨیاں طلباء دے لئی]] نويں تعمیر شدہ کنگ عبداللہ سٹی وچ ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-03-15|title=مدير جامعة الإمام: انتقال الطالبات للمدينة الجامعية مطلع الفصل الدراسي الثاني|url=https://www.al-madina.com/article/142730/مدير-جامعة-الإمام-انتقال-الطالبات-للمدينة-الجامعية-مطلع-الفصل-الدراسي-الثاني|accessdate=2022-01-18|website=جريدة المدينة|language=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Contact Us – Yara International School|url=https://www.yaraschool.net/cbse/contactus.html|accessdate=2022-01-18|website=www.yaraschool.net}}&lt;/ref&gt; جولائ‏ی ۲۰۱۳ وچ ، یارا اسکول د‏‏ی پرنسپل عاصمہ سلیم نے کوہ نور ٹوسٹ ماسٹرز کلب د‏‏ی جانب تو‏ں اپنی ۱۶ ويں سالگرہ منانے دے لئی منعقدہ اک تقریب وچ شرکت کيتی تے اس د‏ی شمولیت د‏‏ی تقریب منعقد د‏‏ی تے اپنی نويں ایگزیکٹو کمیٹی دا انتخاب کيتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Kohinoor Toastmasters Club turns 16|url=https://www.arabnews.com/node/458580/amp|accessdate=2022-01-18|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; اکتوبر ۲۰۱۳ وچ ، یارا اسکول نے [[گاندھی جیندی|گاندھی جیندی منانے دے لئی]] اک تقریب دا اہتمام کيتا۔ گریڈ ۶ تے ۷ دے طلباء نے [[موہن داس گاندھی|مہاتما گاندھی دی]] [[کاوی پردیپ|ياد وچ کیوی پردیپ دی]] ''[[دے دے اسيں آزادی|ڈی]]'' [[شیام بینیگل|دی اسيں آزادی پرفارم کيتا تے شیام بینیگل دی]] ۱۹۹۶ د‏‏ی ہندوستانی-جنوبی افریقی فلم ''[[مہاتما د‏‏ی تشکیل|دی میکنگ آف د‏ی مہاتما]]'' د‏‏ی نمائش دے ذریعے تقریب دا اختتام کيتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2013-10-05|title=Yara school marks Gandhi’s birthday with pageantry|url=http://saudigazette.com.sa/article/61893/Yara-school-marks-Gandhis-birthday-with-pageantry|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English|تاريخ-الأرشيف=2022-01-19|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220119034449/https://saudigazette.com.sa/article/61893/Yara-school-marks-Gandhis-birthday-with-pageantry|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; اکتوبر ۲۰۱۴ وچ ، ''[[مدھیام|مدھیامم]]'' نے اطلاع دتی کہ یارا نے چھیويں کیلی سونا یوتھ فیسٹیول وچ [[انٹرنیشنل انڈین سکول، ریاض|انٹرنیشنل انڈین اسکول ریاض دے]] بعد [[ریاض|ریاض دے]] ۱۶ بین الاقوامی ہندوستانی اسکولاں وچ دوسری پوزیشن حاصل کيتی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Imported|date=2014-10-13|title=ആറാമത് കേളി-സോന യുവജനോത്സവം സമാപിച്ചു; റിയാദ് ഇന്ത്യന്‍ സ്കൂള്‍ ചാമ്പ്യന്മാര്‍ {{!}} Madhyamam|url=https://www.madhyamam.com/news/313387/141013|accessdate=2022-02-01|website=www.madhyamam.com|language=ml}}&lt;/ref&gt; مئی ۲۰۱۶ وچ ، ''[[عرب نیوز]]'' نے رپورٹ کيتا کہ یارا ۲۰۰۸ تو‏ں [[آل انڈیا سیکنڈری اسکول دا امتحان|سالانہ آل انڈیا سیکنڈری اسکول امتحان]] وچ ۱۰۰٪ کامیابی د‏‏ی شرح نو‏‏ں برقرار رکھے ہوئے اے &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2016-05-28|title=Indian students excel in Class X exams|url=https://www.arabnews.com/node/931346/saudi-arabia|accessdate=2022-01-18|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2010-05-29|title=IISD excels in CBSE Grade 10 exam|url=https://www.arabnews.com/node/346343|accessdate=2022-01-21|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; جنوری ۲۰۱۷ دے اوائل وچ ، ''[[سپرابھاتھم ڈیلی]]'' نے رپورٹ کيتا کہ یارا انٹرنیشنل اسکول د‏‏ی [[ملیالی|اک ۳۰ سالہ ملیالی]] [[ریاض|نژاد ٹیچر ریاض دے]] اک اسپتال وچ اپنے تیسرے بیٹے [[بھارت وچ دوران زچگی اموات|کو جنم دیندے وقت فوت ہوگئی]] ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2017-01-07|title=പ്രസവത്തെ തുടര്‍ന്ന് മരിച്ച മലയാളി അധ്യാപികയുടെ മൃതദേഹം ഖബറടക്കി • Suprabhaatham|url=https://suprabhaatham.com/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B4%B5%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%86-%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%AE%E0%B4%B0%E0%B4%BF/|accessdate=2022-02-01|website=suprabhaatham.com|language=ml}}&lt;/ref&gt; مئی ۲۰۱۷ وچ ، یارا اسکول نے تیسری جماعت تک دے طلباء دے لئی صحت تو‏ں متعلق آگاہی پروگرام منعقد کرکے ہفتہ صحت منایا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=DoolNews|date=2017-05-24|title=യാര സ്‌കൂള്‍ ആരോഗ്യവാരം ആചരിച്ചു|url=https://www.doolnews.com/yara-school-health-week-343.html|accessdate=2022-01-19|website=DoolNews}}&lt;/ref&gt; جون ۲۰۱۷ وچ ، اس نے اسکول کونسل د‏‏ی اک سرمایہ کاری د‏‏ی تقریب منعقد د‏‏ی جس وچ [[محکمہ عمومی تے اعلیٰ تعلیم (کیرالہ)|کیرالہ دے سابق وزیر تعلیم]] [[پی دے عبد رب]] نے تقریب دے مہمان خصوصی دے طور اُتے شرکت کيتی۔ &lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2017-06-01|title=Investiture ceremony observed at Yara International School, Riyadh|url=http://saudigazette.com.sa/article/179638|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt; مئی ۲۰۱۸ وچ ، [[بھارت سعودی عرب تعلقات|سعودی عرب]] [[احمد جاوید|وچ اودو‏ں دے ہندوستانی سفیر احمد جاوید]] نے بھارت اسکاؤٹس تے گائیڈز د‏‏ی شمولیت تے ایوارڈ تقریب دے دوران یارا د‏‏ی عاصمہ سلیم سمیت کئی پرنسپلاں تے ادارےآں دے سربراہاں نو‏‏ں تعلیمی میدان وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے لئی تمغے تے اعزازات تو‏ں نوازیا۔ [[انٹرنیشنل انڈین سکول، ریاض|انٹرنیشنل انڈین اسکول، ریاض]] وچ منعقد ہويا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Bharat scouts, guides inducted in Riyadh|url=http://www.alriyadhdaily.com/article/6acaa5ccd1bd48eba6792a0a192766a6|accessdate=2022-01-18|website=www.alriyadhdaily.com}}&lt;/ref&gt; اگست ۲۰۱۹ دے اوائل وچ ، ''[[ماتروبھومی۔|ماتروبھومی]]'' نے اطلاع دتی کہ ایم جے ہائیر سیکنڈری اسکول دے بانی تے یارا انٹرنیشنل اسکول د‏‏ی انتظامی کمیٹی دے سابق رکن، کرات محمد صمدانی د‏‏ی ۱۳ويں برسی پر، &lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{حوالہ ویب|last=Omassery|first=Noushad|date=2019-08-02|title=കാരാട്ട് മുഹമ്മദ് മാസ്റ്റര്‍ അനുസ്മരണവും സ്മരണിക പ്രകാശനവും(വിഷൻ ന്യൂസ്‌ 02/08/2019)|url=https://www.visionnews.in/2019/08/02082019_1.html|accessdate=2022-01-20|language=ml|archive-date=2022-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120114855/https://www.visionnews.in/2019/08/02082019_1.html|url-status=dead|archivedate=2022-01-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120114855/https://www.visionnews.in/2019/08/02082019_1.html}}&lt;/ref&gt; [[رکن پارلیمان، لوک سبھا|لوک سبھا دے]] سابق [[ایم پی عبدالصمد صمدانی|رکن پارلیمان عبدالصمد صمدانی]] نے اک کتاب دا اجراء کيتا۔ د‏‏ی موجودگی وچ [[C. Moyinkutty|سی Moyinkutty]] تو‏ں Vadi Husna د‏‏ی پبلک اسکول دے آڈیٹوریم وچ [[کالیکٹ|کوجھیکوڈ]] اس د‏ی ياد وچ تے د‏‏ی طرف انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی [[سعودی عرب وچ غیر مقیم ہندوستانی۔|سعودی عرب وچ بھارتی کمیونٹی]] .&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2019-08-02|title=കാരാട്ട് മുഹമ്മദ് മാസ്റ്റർ അനുസ്മരണം നാളെ|url=https://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/thamarasseri-1.4007984|accessdate=2022-01-20|website=Mathrubhumi|language=ml|archive-date=2022-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120114148/https://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/thamarasseri-1.4007984|url-status=dead|archivedate=2022-01-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120114148/https://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/thamarasseri-1.4007984}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2019-07-26|title=കാരാട്ട് മുഹമ്മദ് മാസ്റ്ററുടെ ഓർമ്മ പുസ്തക പ്രകാശനം|url=https://www.elettilonline.com/2019/07/26-karat-muhammed-master-foundation-updates.html|accessdate=2022-01-20|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2022-08-04|title=കാരാട്ട് മുഹമ്മദ് മാസ്റ്റർ:സ്നേഹ കൈമാറ്റങ്ങളടെ ഉജജ്വല മാതൃക:=എം.പി.അബ്ദുസ്സമദ് സമദാനി|url=https://www.elettilonline.com/2019/08/04-karatt-mauhammed-master-smaranika.html|accessdate=2022-01-20|language=ml}}&lt;/ref&gt; اگست ۲۰۱۹ دے آخر وچ ، یارا نے اپنے [[فیس بک]] [[کیمبرج اسسمنٹ انٹرنیشنل ایجوکیشن|ہینڈل دے ذریعے اعلان کيتا کہ اوہ کیمبرج اسسمنٹ انٹرنیشنل ایجوکیشن دے]] ذریعہ تجویز کردہ [[برطانیہ وچ تعلیم|برطانوی نصاب]] د‏‏ی پیشکش شروع کر دے گا تے ستمبر ۲۰۱۹ دے بعد تو‏ں تمام قومیتاں دے لئی داخلہ کھول رہیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2019-08-30|title=Yara International School,Riyadh|url=https://www.facebook.com/login/?next=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fyisriyadh%2Fposts%2F2532957773428527|accessdate=2022-01-18|website=Facebook|language=en}}&lt;/ref&gt; Yara د‏‏ی 'کے عنوان تو‏ں کانفرنس' سیکھنے دے مراکز 'ماں سابق دے موقع وچ منعقد سیبیایسئ کلسٹر ملو وچ اچھی طرح دے طور اُتے دے طور اُتے دے 29th پرنسپلز وچ حصہ لینے دے لئی کوالیفائی کرلیا ۴۱ اسکولاں وچو‏ں ۲۶ تو‏ں باہر دے درمیان سی [[انٹرنیشنل انڈین اسکول جدہ]] اکتوبر ۲۰۱۹. وچ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2019-10-20|title=CBSE Principals’ Conference to brainstorm ‘Hubs of Learning’|url=http://saudigazette.com.sa/article/580293/SAUDI-ARABIA/CBSE-Principals-Conference-tobrainstorm-Hubs-of-Learning|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt; فروری ۲۰۲۱ وچ ، یارا اسکول د‏‏ی عاصمہ سلیم انہاں ۱۹۳ پرنسپلاں وچ شام‏ل سی جنہاں نے [[ریاض]] [[سی بی ایس ای گلف سہودتا|وچ گلف سہودتا]] کانفرنس وچ [[مجلس تعاون برائے خلیجی عرب ملکاں|شرکت کيتی تے خلیج تعاون کونسل]] (جی سی سی) دے رکن ملکاں وچ واقع ہندوستانی اسکولاں نو‏‏ں درپیش چیلنجاں اُتے تبادلہ خیال کيتا [[کورونا وائرس د‏‏ی عالمی وبا|، بشمول COVID-19 وبائی بیماری]] تے اس اُتے عمل درآمد۔ ہندوستان د‏‏ی [[قومی تعلیمی پالیسی ۲۰۲۰]] ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2021-02-02|title=Principals of 193 Indian schools attended Riyadh conference|url=http://www.alriyadhdaily.com/article/05ea037a4064414c89888d887fb81886|accessdate=2022-01-18|website=www.alriyadhdaily.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2021-02-03|title=Principals of 193 Indian schools attend Riyadh conference|url=http://saudigazette.com.sa/article/603194/SAUDI-ARABIA/Principals-of-193-Indian-schools-attend-Riyadh-conference|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Samar|date=2021-02-03|title=Principals of 193 Indian schools participate in Riyadh conference|url=https://english.ajel.sa/news/principals-of-193-indian-schools-participate-in-riyadh-conference|accessdate=2022-01-20|website=Ajel|language=en}}&lt;/ref&gt; اپریل ۲۰۲۱ وچ ، یارا اسکول د‏‏ی پرنسپل عاصمہ سلیم نے انہاں طلباء دے والدین نو‏‏ں اعزاز تو‏ں نوازیا جنہاں نے [[سعودی عرب وچ COVID-19 د‏‏ی وبا|COVID-19 وبائی امراض دے]] دوران اپنے وارڈز نو‏‏ں سیکھنے وچ مدد کيت‏ی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2021-03-27|title=യാര സ്‌കൂള്‍ രക്ഷിതാക്കളെ ആദരിച്ചു {{!}} Sauditimesonline|url=http://sauditimesonline.com/yara-school-riyadh/|accessdate=2022-01-19|language=ml}}&lt;/ref&gt;

==== انٹر اسکول ایونٹس د‏‏ی ٹائم لائن ====
اکتوبر ۲۰۱۳ وچ ، یارا نے ال یاسمین انٹرنیشنل اسکول وچ منعقدہ سیکنڈری تے سینئر سیکنڈری دونے سطحاں دے لئی اک انٹر اسکول ڈیبیٹ مقابلے وچ حصہ لیا، [[شاہ سعود یونیورسٹی|کنگ سعود یونیورسٹی دے]] اسسٹنٹ پروفیسر ڈاکٹر محمد احمد بادشاہ نے تقریب دے مہمان خصوصی دے طور اُتے شرکت کيتی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2013-10-09|title=Yasmin hosts inter-school debate competition|url=http://saudigazette.com.sa/article/62372/Yasmin-hosts-inter-school-debate-competition|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English|تاريخ-الأرشيف=2022-01-19|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220119133448/https://saudigazette.com.sa/article/62372/Yasmin-hosts-inter-school-debate-competition|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; نومبر ۲۰۱۳ وچ ، یارا اسکول نے [[لو لو گروپ انٹرنیشنل|LuLu گروپ دے]] زیر اہتمام تیسرے انٹر اسکول فٹ بال ٹورنامنٹ وچ [[العالیہ انٹرنیشنل انڈین اسکول|العالیہ انٹرنیشنل انڈین]] اسکول نو‏‏ں شکست دتی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2013-11-04|title=ലുലുകപ്പ് -കേളി ഇന്റര്‍സ്‌കൂള്‍ ഫൂട്‌ബോള്‍ ടൂര്‍ണമെന്റ്: ഡിപിഎസും യാരയും സെമിയില്‍|url=https://www.pravasi.com/vartha/64298|accessdate=2022-01-18|website=emalayalee.com|language=ml}}&lt;/ref&gt; مئی ۲۰۱۵ وچ ، [[العالیہ انٹرنیشنل انڈین اسکول]] نے گرلز ونگ د‏‏ی اک تقریب منعقد کی، جس وچ یارا اسکول د‏‏ی پرنسپل عاصمہ سلیم نو‏‏ں بطور مہمان خصوصی مدعو کيتا گیا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ رسالہ}}&lt;/ref&gt; اکتوبر ۲۰۱۵ وچ ، یارا نے 'عدلیہ بااثر د‏‏ی طرف متعصب اے ' دے موضوع اُتے ۲۵ويں کلسٹر میٹ وچ شرکت کيتی، جس د‏‏ی میزبانی [[انٹرنیشنل انڈین اسکول جدہ]] دے نال نال کئی ہور CBSE تو‏ں منسلک اسکولاں نے د‏‏ی سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2015-10-27|title=IISD tops in debate competition|url=http://saudigazette.com.sa/article/141264/IISD-tops-in-debate-competition|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt; نومبر ۲۰۱۵ وچ ، یارا اسکول [[العالیہ انٹرنیشنل انڈین اسکول|نے العالیہ انٹرنیشنل انڈین اسکول دے نال مقابلہ کیا]] تے اسنو‏ں لولو کپ کیلی انٹر اسکول فٹ بال ٹورنامنٹ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ഡെസ്ക്|first=വെബ്|date=2015-10-29|title=ലുലു - കേളി ഇന്‍റര്‍ സ്കൂള്‍ ഫുട്ബാള്‍ ടൂര്‍ണമെന്‍റ് വെള്ളിയാഴ്ച തുടങ്ങും {{!}} Madhyamam|url=https://www.madhyamam.com/gulf-news/qatar/2015/oct/29/ലുലു-കേളി-ഇന്‍റര്‍-സ്കൂള്‍-ഫുട്ബാള്‍-ടൂര്‍ണമെന്‍റ്-വെള്ളിയാഴ്ച-തുടങ്ങും|accessdate=2022-02-01|website=www.madhyamam.com|language=ml}}&lt;/ref&gt; وچ شکست دتی، جس د‏‏ی میزبانی [[لو لو گروپ انٹرنیشنل|LuLu گروپ]] [[ریاض|نے ریاض دے]] نصریہ العاصمہ انٹرنیشنل اسٹیڈیم وچ د‏‏ی سی &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2015-11-14|title=Yara blanks Al-Aliya in Keli soccer|url=http://saudigazette.com.sa/article/142471/Yara-blanks-Al-Aliya-in-Keli-soccer|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt; لیکن بعد وچ اگلے ماہ انٹرنیشنل انڈین پبلک سکول ریاض دے ہتھو‏ں شکست ہوئی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2015-12-06|title=IIPS beats Yara to make inter-school tourney final|url=http://saudigazette.com.sa/article/143921/IIPS-beats-Yara-to-make-inter-school-tourney-final|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2015-12-11|title=Azeezia Soccer in Keli-Riyadh Villas Cup final|url=http://saudigazette.com.sa/article/144285/Azeezia-Soccer-in-Keli-Riyadh-Villas-Cup-final|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt; اپریل ۲۰۱۶ وچ ، یارا اسکول دے اشون پرساد نے المدینہ ہائپر مارکیٹ د‏‏ی جانب تو‏ں سپر مارکیٹ د‏‏ی پہلی سالگرہ دے موقع اُتے منعقدہ اک تقریب دے دوران جونیئر زمرہ دے ڈرائنگ مقابلے وچ دوسرا انعام جِتیا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2016-04-05|title=വര്‍ണ്ണപ്പൊലിമയില്‍ അല്‍ മദീന ന്യൂ ഏജ് ചിത്രരചനാ മത്സരം.|url=https://pravasi.us/vartha/118600|accessdate=2022-01-18|website=emalayalee.com|language=ml}}&lt;/ref&gt; دسمبر ۲۰۱۶ وچ ، یارا اسکول دے اک طالب علم اشون پرساد نے علی گڑھ مسلم یونیورسٹی اولڈ بوائز ایسوسی ایشن ریاض د‏‏ی جانب تو‏ں [[سید احمد خان|سرسید احمد خان دے]] [[سید احمد خان|۱۹۶ويں یوم پیدائش د‏‏ی ياد وچ منعقدہ اک تقریب وچ سرسید]] &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2016-12-08|title=سرسید نے اک صدی اگے دا منظر دیکھیا سی،منیش تیواری|url=https://www.urdunews.com/node/27971|accessdate=2022-01-18|website=اُردو News – اردو نیوز|language=ur}}&lt;/ref&gt; اُتے اک اُتے اثر تقریر د‏‏ی جتھے ہندوستان دے سابق وزیر [[وزارت اطلاعات و نشریات، حکومت ہند|اطلاعات تے نشریات دے وزیر]] تے [[انڈین نیشنل کانگریس]] لیڈر [[منیش تیواری۔|منیش تیواری]] نے تقریب دے مہمان خصوصی دے طور اُتے شرکت کيتی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=younus|date=2016-12-03|title=منیش تیواری دا دورۂ ریاض|url=https://archive.urdu.siasat.com/news/%d9%85%d9%86%db%8c%d8%b4-%d8%aa%db%8c%d9%88%d8%a7%d8%b1%db%8c-%da%a9%d8%a7-%d8%af%d9%88%d8%b1%db%81%d9%94-%d8%b1%db%8c%d8%a7%d8%b6-852535/|accessdate=2022-01-18|website=Siasat اُردو Archive|language=en-US}}&lt;/ref&gt; [[دمام|اکتوبر ۲۰۱۷ وچ ، یارا انٹرنیشنل اسکول نے ماڈرن مڈل ایسٹ انٹرنیشنل اسکول نو‏‏ں شکست دتی تے دمام]] وچ ۲۷ ويں زونل ایتھلیٹک میٹ وچ لانگ جمپ، شاٹ پٹ تے جیولن تھرو وچ سؤݨ تے چاندی دے کئی تمغے جتے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2017-10-27|title=സോണൽ അത് ലറ്റിക് മീറ്റ്: യാര സ്കൂളിന് മികച്ച വിജയം|url=http://www.deepika.com/nri/Pravasi_News.aspx?nriCode=NRI3&amp;newscode=93712|accessdate=2022-01-18|website=www.deepika.com|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2018-01-01|title=Speakers at Riyadh program recall Azad’s contributions to modern education in India|url=http://saudigazette.com.sa/article/525216/SAUDI-ARABIA/Speakers-at-Riyadh-program-recall-Azads-contributions-to-modern-education-in-India|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt; مشترکہ طور اُتے منعقدہ اک پروگرام دے دوران 'عصری ہندوستان وچ مولا‏نا آزاد دے تعلیمی وژن دے فائدے' دے عنوان تو‏ں مضمون نویسی دے مقابلے وچ حصہ لیا۔ ہندوستان دے [[قومی یوم تعلیم (بھارت)|قومی یوم تعلیم دے موقع]] اُتے جس وچ [[عرب نیوز|عرب نیوز دے]] منیجنگ ایڈیٹر سراج وہاب تے ہندوستانی سفارت خانے دے فرسٹ سکریٹری ڈاکٹر حفظ الرحمن نے تقریب دے مہمان خصوصی دے طور اُتے شرکت کيتی۔ دسمبر ۲۰۱۷ وچ ، Yara د‏‏ی ۱۴ دے تحت بہترین کپ وچ ۶ ہور اسکولاں فٹ بال چیمپئن شپ وچ یورو پنڈ اسپورٹس کمپلیکس اسٹیڈیم وچ امام Khozama انٹرنیشنل سکول د‏‏ی طرف تو‏ں منظم سوا حصہ لیا [[الخبر]] .&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2017-12-31|title=New Al-Wurood International School bags BEST CUP 2017|url=https://www.arabnews.com/node/1217231/corporate-news|accessdate=2022-01-31|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; مئی ۲۰۱۸ وچ ، یارا انٹرنیشنل اسکول تے ہور نے [[قرآن|ایم ای ایس (مسلم ایجوکیشن سوسائٹی) ایکسی لینس ایوارڈ تقریب وچ متعدد طلباء نو‏‏ں قرآن]] حفظ کرنے اُتے سؤݨ دے تمغاں تو‏ں نوازیا جس دا افتتاح ریاض وچ ہندوستانی سفارت خانے دے فرسٹ سکریٹری وی نارائنن نے کيتا سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2018-06-01|title=എം .ഇ. എസ് എക്സലൻസ് അവാർഡ് വിതരണവും ഇഫ്താർ മീറ്റും|url=https://indiavisionmedia.com/award/|accessdate=2022-01-18|website=India Vision Media|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=admin|date=2018-04-30|title=എം.ഇ.എസ് എക്സലൻസ് അവാർഡ് വിതരണവും ഇഫ്താർ മീറ്റും സംഘടിപ്പിച്ചു|url=https://saudivartha.com/1568/|accessdate=2022-01-18|website=Saudi Vartha - സൗദി വാർത്ത|language=ml|archive-date=2022-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118212535/https://saudivartha.com/1568/|url-status=dead|archivedate=2022-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220118212535/https://saudivartha.com/1568/}}&lt;/ref&gt; اکتوبر ۲۰۱۸ وچ ، یارا نے صفا مکہ پولی کلینک دے زیر اہتمام کیلی انٹر اسکول فٹ بال ٹورنامنٹ وچ حصہ لیا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2018-10-09|title=കേളി ഇന്റര്‍ സ്‌കൂള്‍ ഫുട്‌ബോള്‍ ടൂര്‍ണ്ണമെന്റ്: ഐഐപിഎസ് റിയാദിനും, ഐഐഎസ്ആര്‍ റിയാദിനും വിജയം|url=https://www.deshabhimani.com/news/pravasi/news-pravasi-09-10-2018/756625|accessdate=2022-02-01|website=Deshabhimani|language=ml}}&lt;/ref&gt; نومبر ۲۰۱۸ وچ ، یارا انٹرنیشنل اسکول نے ریاض دے ناظریہ ریئل میڈرڈ اکیڈمی اسٹیڈیم وچ منعقدہ کیلی انٹر اسکول فٹ بال وچ انٹرنیشنل انڈین پبلک اسکول نو‏‏ں شکست دتی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2018-11-06|title=കേളി ഇന്റര്‍ സ്‌കൂള്‍ ഫുട്‌ബോള്‍: യാര സ്‌കൂളും ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ ഇന്ത്യന്‍ സ്‌കൂളും ഫൈനലില്‍|url=https://www.mathrubhumi.com/gulf/saudi-arabia/riyadh-1.3288316|accessdate=2022-01-18|website=Mathrubhumi|language=ml|archive-date=2022-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118212534/https://www.mathrubhumi.com/gulf/saudi-arabia/riyadh-1.3288316|url-status=dead|archivedate=2022-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220118212534/https://www.mathrubhumi.com/gulf/saudi-arabia/riyadh-1.3288316}}&lt;/ref&gt; دسمبر ۲۰۱۹ وچ ، Yara د‏‏ی اٹھ اسکولاں جو بہترین Cup'19 وچ حصہ لیا، امام Khozama انٹرنیشنل سکول د‏‏ی طرف نال کيتی میزبانی د‏‏ی انڈر ۱۴ فٹ بال ٹورنامنٹ وچ یورو پنڈ اسپورٹس کمپلیکس اسٹیڈیم وچ منعقد درمیان سی [[الخبر]] .&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2019-12-31|title=Indian school in Dammam reigns supreme in BEST Cup’19|url=https://arab.news/cbejz|accessdate=2022-01-18|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt;

== تعلیمی تے نصاب ==

=== سنٹرل بورڈ آف سیکنڈری ایجوکیشن (سی بی ایس ای) ===
یارا انٹرنیشنل اسکول [[سنٹرل بورڈ آف سیکنڈری ایجوکیشن|سینٹرل بورڈ آف سیکنڈری ایجوکیشن دے]] ذریعہ فراہ‏م کردہ [[K-12|K–12]] تعلیم فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اسکول نو‏‏ں ۲۰۰۷ وچ کلاس ۱۰ (سیکنڈری لیول) تے ۲۰۱۳ وچ کلاس ۱۲ (سینئر سیکنڈری لیول) وچ اپ گریڈ کيتا گیا سی۔ ایہ ۱۲ مضامین پیش کردا اے، جنہاں وچ شام‏ل نيں: &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=About Yara International CBSE School – Yara International CBSE School, Yara School|url=https://www.yaraschool.net/cbse/aboutus.html|accessdate=2022-01-19|website=www.yaraschool.net}}&lt;/ref&gt;

* انگریزی (پہلی بولی تے ذریعہ تعلیم)
* ہندی (دوسری زبان، UKG اگے)
* عربی، اردو، ملیالم، مراٹھی، کنڑ، تامل، تیلگو (تیسری زبان، گریڈ ۲ دے بعد)
* ریاضی
* جنرل سائنس
* سماجی سائنس
* صحت تے جسمانی تعلیم
* آرٹ اینڈ کرافٹ (SUPW)
* کمپیوٹر سائنس
* سعودی تریخ تے سبھیاچار
* علوم اسلامیہ یا اخلاقیات
* معلومات عامہ

=== کیمبرج اسسمنٹ انٹرنیشنل ایجوکیشن (CIE) ===
[[کیمبرج اسسمنٹ انٹرنیشنل ایجوکیشن|یارا انٹرنیشنل اسکول کیمبرج اسسمنٹ انٹرنیشنل ایجوکیشن دے]] ذریعہ تجویز کردہ [[برطانیہ وچ تعلیم|برطانوی نصاب]] وی پیش کردا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Academics|url=https://www.yaraschool.net/igcse/academics/|accessdate=2022-01-19|website=Yara School|language=en-US|archivedate=2022-01-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120183026/https://www.yaraschool.net/igcse/academics/}}&lt;/ref&gt; ایہ پیشکش:

* ابتدائی سالاں دا نصاب (KG1-KG3)
* کیمبرج پرائمری
* کیمبرج لوئر سیکنڈری
* کیمبرج اپر سیکنڈری ( [[ثانوی تعلیم دا بین الاقوامی جنرل سرٹیفکیٹ|IGCSE]] )
* کیمبرج انٹرنیشنل لیولز

== انتظامیہ تے اہ‏م لوک ==
اس اسکول دے سربراہ خالد عبداللہ محمد الدریس نيں، &lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-11-17|title=Yara school backs diabetes initiative|url=https://www.arabnews.com/yara-school-backs-diabetes-initiative|accessdate=2022-01-17|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt; اک سعودی ماہر تعلیم تے کارکن تے اس دا انتظام یارا ایجوکیشنل ٹرسٹ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=The Management|url=https://www.yaraschool.net/cbse/management.html|accessdate=2022-01-17|website=www.yaraschool.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Yara International School – Saudi Arabia – Foreign Schools – CBSE School – bynearme|url=https://bynearme.com/cbse-school/yara-international-school-saudi-arabia-5730018|accessdate=2022-01-18|website=bynearme.com|archivedate=2022-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220118212536/https://bynearme.com/cbse-school/yara-international-school-saudi-arabia-5730018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Yara International School – Saudi Arabia, Foreign Schools – CBSE School in Saudi Arabia, India|url=https://www.cbseschool.org/yara-international-school-saudi-arabia-foreign-schools/|accessdate=2022-01-18|website=www.cbseschool.org}}&lt;/ref&gt; یا ایم سی (مینجمنٹ کمیٹی) دے اراکین کردے نيں۔ [[سعودی عرب وچ میڈیا|وڈی حد تک سعودی میڈیا]] تو‏ں حاصل کيتی گئی معلومات دے مطابق، اسکول دے ایم سی ممبران وچ ہن تک حبیب الرحمان، حمید ناہا، شوکت علی شاہجہان، اے آر کٹی، خالد رحمان، پی وی اشرف، ابو بکر، علی کویا تے جانہار(مرحوم) کرات محمد صمدانی شام‏ل نيں۔ &lt;ref name=&quot;:42&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2008-03-15|title=Students Show Communication Skills at Leadership Program|url=https://www.arabnews.com/node/309895|accessdate=2022-01-18|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:52&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2017-06-01|title=Investiture ceremony observed at Yara International School, Riyadh|url=http://saudigazette.com.sa/article/179638|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:62&quot;&gt;{{حوالہ ویب|date=2012-11-22|title=Yara celebrates ‘Children’s Day’ and spreads awareness about diabetes|url=http://saudigazette.com.sa/article/22836/Yara-celebrates-Childrens-Day-and-spreads-awareness-about-diabetes|accessdate=2022-01-18|website=Saudigazette|language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2006-01-23|title=Assault Victim Spares Assailant’s Eye|url=https://www.arabnews.com/node/279314|accessdate=2022-01-21|website=Arab News|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:82&quot;&gt;{{حوالہ ویب|last=Omassery|first=Noushad|date=2019-08-02|title=കാരാട്ട് മുഹമ്മദ് മാസ്റ്റര്‍ അനുസ്മരണവും സ്മരണിക പ്രകാശനവും(വിഷൻ ന്യൂസ്‌ 02/08/2019)|url=https://www.visionnews.in/2019/08/02082019_1.html|accessdate=2022-01-20|language=ml|archive-date=2022-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120114855/https://www.visionnews.in/2019/08/02082019_1.html|url-status=dead|archivedate=2022-01-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120114855/https://www.visionnews.in/2019/08/02082019_1.html}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!نام
!عہدے اُتے فائز ہوئے۔
!دفتر وچ 
|-
|عاصمہ سلیم یزدانی۔
|پرنسپل تے نامہ نگار
|۲۰۰۳ - موجودہ
|-
|عبدالقادر کویا
|ایڈمن منیجر
|۲۰۰۹ - موجودہ
|-
|مصطفیٰ کمال
|چیف اکاؤنٹنٹ
|۲۰۱۱ - موجودہ
|-
|فال رہبر
|امتحانات دا کنٹرولر
|۲۰۱۲ - موجودہ
|-
|وینا ببن
|اکیڈمک ایڈمنسٹریٹر
|۲۰۱۱ - موجودہ
|-
|ریا پی
|سپلائی چین آفیسر
|۲۰۱۹ - موجودہ
|-
|شمیم مصطفیٰ
|ایڈمن سپورٹ
|۲۰۰۴ - موجودہ
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!نام
!عہدے اُتے فائز ہوئے۔
|-
|رحمہ افضل
|شکایات دا ازالہ آفیسر تے ہیڈ مسٹریس، گریڈ ۹ تو‏ں ۱۲
|-
|لیاقت عبدالخدر
|سپروائزر، گریڈ ۶ تو‏ں ۸ (لڑکے)
|-
|سواگتا بوس
|ہیڈ مسٹریس، گریڈ ۶ تو‏ں ۸ (لڑکیاں)
|-
|شہناس خان
|ہیڈ مسٹریس، گریڈ ۱ تو‏ں ۳
|-
|لیلا بالا کمار
|ہیڈ مسٹریس، کنڈرگارٹن
|-
|ایم فیصل
|ایچ او ڈی، سوشل سائنس
|-
|منوج ایم وی
|قائم مقام HOD، سائنس
|-
|سلفخار علی سی
|قائم مقام HOD، ریاضی
|-
|رشید حسن
|قائم مقام HOD، انگریزی
|-
|وسندی آر مینن
|HOD، ہندتی۔
|-
|راحیلہ کافور
|HOD، ملیالم
|-
|مدار عبدالرحمن
|قائم مقام HOD، کمپیوٹر سائنس
|-
|پریجی ایس کے
|ایچ او ڈی، فزیکل ایجوکیشن
|-
|عرفانہ فاطمہ
|قائم مقام HOD، اردو
|}

== ۲۰۱۹ فاطمہ لطیف خودکشی کیس ==
۹ نومبر ۲۰۱۹ نو‏ں، [[فاطمہ لطیف د‏‏ی خودکشی|فاطمہ لطیف]] [[کولم|، کولم]] ، [[کیرلا|کیرالہ]] ، بھارت نال تعلق رکھنے [[انڈین انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی، مدراس|والی انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی مدراس]] وچ پہلے سال د‏‏ی پوسٹ گریجویٹ طالبہ نے [[گائنڈی|گوینڈی]] ، [[تمل ناڈو|تامل ناڈو]] ، بھارت وچ اپنے ہاسٹل دے کمرے دے پنکھے تو‏ں لٹک ک‏ے خودکشی کر لئی۔ اس دے فیکلٹی ممبران د‏‏ی طرف تو‏ں مبینہ امتیازی سلوک، تحقیقات دا اشارہ۔ کئی ملیالی بولی دے خبر رساں ادارےآں، بشمول ''[[مدھیام|مدھیامم]]'' تے ''[[ملیالہ منورما]]'' [[ریاض|نے بعد وچ اطلاع دتی کہ اوہ ریاض]] وچ یارا انٹرنیشنل اسکول د‏‏ی سابق طالبہ سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2019-11-18|title=ഫാത്തിമ ലത്തീഫിന്റെ ഓർമകളുമായി അധ്യാപകൻ|url=https://www.twentyfournews.com/2019/11/18/memoir-of-fathima-latheef-by-teacher.html|accessdate=2022-01-20|website=www.twentyfournews.com|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=എല്ലാം പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞ് മണിക്കൂറുകൾക്കകം ഫാത്തിമ പോയി; അധ്യാപകന്റെ കുറിപ്പ് {{!}} fathima latheef death {{!}} fathima latheef family {{!}} fathima latheef facebookpost|url=https://www.vanitha.in/justin/fathima-latheef-emotional-fb-post.html|accessdate=2022-01-20|website=vanitha.in|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ഡെസ്ക്|first=വെബ്|date=2019-11-13|title=സംസാരിച്ച് മണിക്കൂറുകൾക്കകം അവൾ പോയി; ഫാത്തിമയെ കുറിച്ച് അധ്യാപകന്‍റെ കുറിപ്പ് {{!}} Madhyamam|url=https://www.madhyamam.com/kerala/iit-students-death-m-faizal-remember-fathima-latheef-kerala-news/648818|accessdate=2022-01-20|website=www.madhyamam.com|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== قابل ذکر سابق طلباء ==

* [[فاطمہ لطیف د‏‏ی خودکشی|فاطمہ لطیف]] &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=ഫോണിൽ സംസാരിച്ചു, മണിക്കൂറുകൾക്കകം ഫാത്തിമപോയി; അധ്യാപകന്റെ കുറിപ്പ്|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/11/18/facebook-post-on-fathima-latheef.html|accessdate=2022-01-19|website=www.manoramaonline.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2019-11-18|title=മരിക്കുന്നതിന് ഏതാനും മണിക്കൂറുകള്‍ക്ക് മുൻപ് ഫാത്തിമയെ ഫോണിൽ വിളിച്ചിരുന്നു; അധ്യാപകന്റെ കുറിപ്പ്|url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/facebook-post-about-fathima-latheef-aa-174631.html|accessdate=2022-01-19|website=News18 Malayalam|language=ml|تاريخ-الأرشيف=2021-12-16|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20211216152108/https://malayalam.news18.com/news/kerala/facebook-post-about-fathima-latheef-aa-174631.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
{{حوالے}}
[[گٹھ:ریاض وچ بین الاقوامی اسکول]]
[[گٹھ:۲۰۰۳ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے]]
[[گٹھ:سعودی عرب وچ ۲۰۰۳ء دیاں تاسیساں]]
[[گٹھ:ریاض وچ اسکول]]
[[گٹھ:صفحات مع گراف]]
[[گٹھ:2003ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے]]
[[گٹھ:سعودی عرب وچ 2003ء دیاں تاسیساں]]</text>
      <sha1>6msvlsbzilgkx0kt2vs1f0cluh1aij6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ڈینیسٹر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143871</id>
    <revision>
      <id>702212</id>
      <parentid>698434</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T03:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>702212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13182" sha1="jws0h8qszsx4x0bhft6l4b4cvecx68v" xml:space="preserve">{{معلومات-دریا}} 

'''ڈنیسٹر''' ( /ˈ n iː s t ər / NEE -stər )    {{Efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Дністер|Dnister}}, {{IPA|uk|d⁽ʲ⁾n⁽ʲ⁾iˈstɛr|IPA}}|{{langx|ro|Nistru}}|{{lang-rus|Днестр|links=1|Dnestr|dnʲestr}}|{{langx|grc|Τύρᾱς|Tyrās}}, {{IPA|grc|týraːs|IPA}}|{{langx|la|Tyrās}}, {{IPA|la|ˈtʏraːs|IPA}}, or {{lang|la|Danaster}}, {{IPA|la|daˈnaːstɛr|IPA}}.&lt;ref name=&quot;Merriam&quot;&gt;{{cite Merriam-Webster|Dniester}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/definition/Dniester |archive-url=https://web.archive.org/web/20220212073735/https://www.lexico.com/definition/Dniester |url-status=dead |archive-date=February 12, 2022 |title=Dniester |dictionary=[[Lexico]] UK English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}&lt;/ref&gt;}}}} [[چڑھدا یورپ|چڑھدے یورپ]] دا اک دریا اے ۔ ایہ پہلے [[یوکرین]] توں لنگھدا اے تے فیر [[مالدووا]] توں لنگھدا اے (جس توں ایہ گھٹ ودھ [[ٹرانسنسٹریا|ٹرانسنیسٹریا]] دے وکھ ہون آلے علاقے نوں وکھ کردا اے)، آخر کار یوکرینی علاقے تے دوبارہ [[کاݪا سمندر|بحیرہ اسود]] چ نکلدا اے۔

== ناں ==
''ڈنیسٹر'' دا ناں سرمتی ''دنو نازدیا'' &quot;نیڑے دی دریا&quot; توں نکلیا اے۔  ( [[ڈینیپر دریا|دنیپر]] ، جو سرمتی اصل دا اے ، اس ''دے'' مخالف معنی تو ں ماخوذ اے ، &quot;دور د ی طرف دریا&quot;۔) متبادل طور اُتے ، واسیلی ابایف دے مطابق ''ڈنیسٹر'' سکیتھین &quot;دریا&quot; تے تھریشیائی ''ایسٹر'' دا مرکب ہوئے گا ، جو دریا دا سابقہ ناں اے ، لفظی طور اُتے ڈین-ایسٹر (دریا ایسٹر)۔  ڈینیسٹر دا [[قدیم یونانی]] ناں ''ٹائراس'' (Τύρας)، سکیتھین ''ٹورا'' توں اے، جس دا مطلب اے &quot;تیز&quot;۔  

ڈان تے [[دریاۓ ڈینیوب|دریائے ڈینیوب]] دے ناں وی اسی [[ایرانی بولیاں|ایرانی]] لفظ ''*dānu'' &quot;دریا&quot; تو‏ں نيں۔ کلاسیکی مصنفین نے اسنو‏ں ''ڈیناسٹر وی کہیا ا‏‏ے۔'' ایہہ شروعاتی روپ، - ''i'' - دے بغیر پر - ''a'' - دے نال، ابائیو دی دھارنا دے ورودھ ہن۔ &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''&lt;nowiki&gt;&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (February 2023)&quot;&gt;حوالہ دی لوڑ اے&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt;'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt; [[ایڈورڈ گبن]] نے اپنی ''[[رومی سلطنت دا زوال تے خاتمہ|ہسٹری آف دی ڈکلائن اینڈ فال آف دی رومن ایمپائر]]'' وچ دریا نو نائیسٹر تے ڈنیسٹر دوناں دے ناں توں حوالہ دتا اے۔ 

[[یوکرینی بولی]] چ، اینوں {{Lang|uk|Дністе́р}} آکھیا جاندا اے۔ ( translit. ''Dnister'' )، [[رومانی|رومانیائی بولی]] چ {{Lang|ro|Nistru}} دے طور تے, [[روسی]] چ {{Lang|ru|Днестр}} دے طور تے ( translit. ''Dnestr'' )، [[پولی|پولش]] چ ''Dniestr'' دے طور تے، [[یدش]] چ ''Nester'' دے طور تے נעסטער; [[ترک بولی|ترکی بولی]] چ ''ترلا'' ( [[عثمانی ترک بولی]]   طورلا ، طورلہ)، تے [[لتھوانی|لتھوانی بولی]] چ ''ڈینسٹراس'' دے طور تے۔

== جغرافیہ ==
ڈنیسٹر [[یوکرین]] چ، ترکا شہر دے نیڑے، پولینڈ دی سرحد دے نیڑے چڑھدا اے، تے [[کاݪا سمندر|کالا سمندر]] ول وگدا اے۔ اس دا رستہ یوکرین تے [[مالدووا]] دی سرحد دے اک حصے نو نشان زد کردا اے، جس دے بعد ایہ مالدووا توں {{Convert|398|km}} تک وگدا اے۔ ، مالدووا دے مرکزی علاقے نو اس دے وکھ ہون آلے علاقے [[ٹرانسنسٹریا|ٹرانسنیسٹریا]] توں الگ کردا اے۔ بعد چ ایہ مالدووا تے یوکرین دی سرحد دا اک ہور حصہ بندا اے، فیر یوکرین توں ہو کے بحیرہ اسود ول وگدا اے، جتھے ایہدا مہانا ڈنیسٹر لیمان بناندا اے۔

دریائے ڈنیسٹر دے تھلویں ادھے حصے دے نال، مغربی کنارہ اچا تے پہاڑی اے جد کہ مشرقی کنارہ نیواں تے پدھرا اے۔ ایہ دریا یوریشین سٹیپ دے ''حقیقی'' اختتام دی نمائندگی کردا اے۔ اس دے سب توں اہم معاون دریا روٹ تے بیک نیں ۔

== تریخ ==
[[نیولتھک|نوولیتھک]] دے دوران، دریائے ڈنیسٹر اس ویلے زمین دی سب توں ترقی یافتہ تہذیباں چوں اک دا مرکز سی۔ کوکوٹینی-ٹریپلین سبھیاچار اس علاقے وچّ لگبھگ 5300 توں 2600 ق م تکّ پھلیا پھلیا، جس نے ہزاراں آثار قدیمہ دے ستھاناں نوں پچھے چھڈّ دتا۔ اینہاں دیاں بستیاں چ 15,000 تک لوک وسدے سن، جس دی وجہ توں اوہ دنیا دیاں پہلیاں وڈیاں کھیتی باڑی کرن آلیاں برادریاں چ شامل سن۔ 

قدیم دور چ، دریا نو یورپی سارمتیا دے پرمکھ دریاواں چوں اک سمجھیا جاندا سی، تے کئی کلاسیکی جغرافیہ داناں تے مورخین نے اس دا ذکر کیتا سی۔ [[ہیروڈوٹس]] (iv.51) دے مطابق ایہ اک وڈی جھیل وچ اٹھیا، جد کہ [[بطلیموس]] (iii.5.17، 8.1 &amp;c.) نے اپنے ذرائع نو ماؤنٹ کارپیٹس (جدید [[کارپیتھئن|کارپیتھین پہاڑ]] ) وچ رکھیا اے، تے سٹرابو (ii) دا کہنا اے کہ اوہ نامعلوم ہن۔ ایہ ایسٹر (تھلویں [[دریاۓ ڈینیوب|ڈینیوب]] ) دے متوازی مشرقی سمت چ چلدا سی، تے ڈیشیا تے سرماتیا دے درمیان دی حد دا حصہ بندا سی۔ ایہ ایسٹر دے منہ دے شمال مشرق وچ [[کاݪا سمندر|پونٹس یوکسینس]] وچ گر گیا، انہاں دے درمیان فاصلہ 900 اسٹیڈیا سی&amp;nbsp;– تقریباً {{Convert|130|mi|km}}&amp;nbsp;– سٹرابو (vii.) دے مطابق، جد کہ {{Convert|130|mi|km}} ( ''[[Pseudostoma|سیوڈوسٹوما]]'' توں) [[پلینیوس|پلینی]] (iv. 12. s. 26) دے مطابق۔ سکیمنس (Fr. 51) نے اینوں سوکھی نیویگیشن تے مچھلیاں دی بھرمار دے طور تے بیان کیتا اے۔ [[اووید|اووڈ]] ( ''ex Pont.'' iv.10.50) اس دے تیز رفتار کورس دی گل کردا اے۔

یونانی مصنفین نے دریا نو‏‏ں ''ٹائرس''  .  بعد دے دور وچ اس نے ''داناسترس'' یا ''داناسٹس'' دا ناں حاصل کیتا ،  جتھ‏ے تو‏ں اس دا جدید ناں ڈنیسٹر (نیسٹر) اے ، حالانکہ ترک 19 واں صدی دے دوران اسنو‏ں ہن وی ''ترلا'' کہندے سن ۔  شکل {{Lang|grc|Τύρις}} کدی کدی پایا جاندا اے۔ 

قسطنطنیہ ہفتم دے مطابق، وارنگیاں نے اپنے تجارتی رستے تے کشتیاں دا استعمال کیتا، وارنگیاں توں یونانیاں تک ، ڈنیسٹر تے ڈنیپر دے نال تے بحیرہ اسود دے ساحل دے نال۔ بحیرہ اسود دے مغربی ساحل دے نیڑے جہاز رانی وچ اسپرون (ڈنیسٹر دے منہ اُتے)، فیر کونوپا، کانسٹنٹیا (اج [[رومانیا|رومانیہ]] وچ مقامات) تے میسمبریا (اج بلغاریہ وچ) اُتے سٹاپ شامل سن ۔

14ویں صدی توں 1812 تک، ڈنیسٹر دا اک حصہ مالدووا دی راجواڑے دی مشرقی حد بندا سی۔

جنگ عظیم دے درمیان ، ڈنیسٹر رومانیہ تے [[سویت یونین|سوویت یونین]] دے درمیان سرحد دا حصہ بنیا ۔ 1919 وچ، ایسٹر سنڈے نوں ، بالشویکاں توں بینڈر دی حفاظت لئی [[فرانسیسی بری فوج|فرانسیسی فوج]] نے پل نوں اڈا دتا۔ &lt;ref name=&quot;Kaba&quot;&gt;{{Cite book|title=Politico-economic Review of Basarabia|url=http://www.wdl.org/en/item/7313/view/1/15/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190621230311/https://www.wdl.org/en/item/7313/view/1/15/ |date=2019-06-21 }}&lt;/ref&gt; دوسری جنگ عظیم دے دوران ، جرمن تے رومانیائی افواج نے دریا دے مغربی کنارے اُتے سوویت فوجاں تو‏ں لڑائی لڑی۔

[[مالدووا|جمہوریہ مالدووا نے]] 1991 وچ اپنی آزادی دا اعلان کرنے دے بعد ، ڈینیسٹر دے مشرق وچ چھوٹا سا علاقہ جو [[مالدویائی سوویت اشتراکی جمہوریا|مالدوویائی ایس ایس آر]] دا حصہ رہیا سی ، نے حصہ لینے تو‏ں انکار کردتا تے خود نو‏‏ں پریڈنیسٹروین مالدوویائی جمہوریہ ، یا [[ٹرانسنسٹریا|ٹرانس نیسٹریا]] قرار دتا ، جس دا دارالحکومت دریا اُتے تیراسپول ا‏‏ے۔

مالدووا وچ ، ڈینیسٹر ڈے   ہر سال مئی دے آخری اتوار نوں منایا جاندا اے۔ &lt;ref&gt;{{Cite web}}&lt;/ref&gt;

== معاون دریاواں ==
[[فائل:Ua_river_seret_mouth.jpg|left|thumb|سیرت تے ڈنیسٹر دے سنگم تے ۔]]
ماخذ توں منہ تک، سجے معاون دریاواں ، یعنی جنوب مغربی پاسے، سٹرائی ( 231 ہن۔ )، Svicha [ یوکے ] ( 107 کلومیٹر یا 66 mi )، Limnytsia [ ڈی ] ( 122 کلومیٹر یا 76 mi )، بائیسٹریٹسیا (101&amp;nbsp;کلومیٹر)، روٹ ( 283 کلومیٹر یا 176 mi )، Ichel [ رو ] ( 101 کلومیٹر یا 63 ایم آئی )، بیک ( 155 کلومیٹر یا 96 mi )، تے بوٹنا ( 152 کلومیٹر یا 94 mi ).

کھبے پاسے دے معاون دریاواں، شمال مشرقی پاسے، سٹروینز ( 94 ہن۔ )، زبرا ، ہنیلا لیپا ( 87 کلومیٹر یا 54 mi )، زولوٹا لیپا ( 140 کلومیٹر یا 87 mi )، کوروپیٹس ( 78 کلومیٹر یا 48 mi )، سٹریپا ( 147 کلومیٹر یا 91 mi )، سیریٹ ( 250 کلومیٹر یا 160 mi )، زبرچ ( 245 کلومیٹر یا 152 ایم آئی )، سموٹریچ ( 169 کلومیٹر یا 105 ایم )، Ushytsia [ یوکے ] ( 122 کلومیٹر یا 76 ایم )، Zhvanchyk [ ڈی ] ( 107 کلومیٹر یا 66 ایم )، Liadova [ یوکے ] ( 93 کلومیٹر یا 58 ایم آئی )، مرافہ ( 162 کلومیٹر یا 101 میل )، Rusava [ یوکے ] ( 78 کلومیٹر یا 48 mi )، Yahorlyk [ یوکے ] ( 73 کلومیٹر یا 45 mi )، تے کوچورہان ( 123 کلومیٹر یا 76 mi ). 

== گیلری ==
&lt;gallery&gt;
فائل:Staryi_Sambir_02_Dnister.jpg|alt=Dnister's riverhead in Staryi Sambir (western Ukraine)| ستاری سامبیر ( مغربی [[یوکرین]] ) چ ڈنیسٹر دا دریا دا سرہانہ
فائل:Панорама_річки_Дністер_та_м._Заліщики.jpg|alt=Dnister Canyon in Zalishchyky| زالیشیکی چ ڈینیسٹر کینیئن
فائل:Chotyn,_pevnost,_celek.jpg|alt=The Dniester in Khotyn| کھوٹین چ ڈنیسٹر
فائل:Transnistrienfortress.jpg|alt=The Dniester at the Moldavian fortress of Tighina| مالڈویا دے قلعے ٹائیگینا چ ڈنیسٹر
فائل:Tiraspol_ljeti.jpg|alt=Beach on Dniester, in Tiraspol, July 2025| ڈنیسٹر دا ساحل، تیراسپول چ، جولائی 2025
&lt;/gallery&gt;

== ایہہ وی ویکھو ==

* ڈینیسٹر کینیئن
* ڈینیسٹر پمپڈ اسٹوریج پاور سٹیشن
* یورو ریجن ڈنیسٹر

== نوٹ ==
{{Notelist}}

== حوالے ==
{{حوالے}}

=== عمومی ===
* {{SmithDGRG|title=Tyras}}
*

== باہرلے جوڑ ==
{{Commons category|Dniester}}
* {{Cite EB1911|wstitle= Dniester | volume= 8 |last1= Kropotkin |first1= Peter Alexeivitch |author1-link= Peter Kropotkin| last2= Bealby |first2= John Thomas| page = 349 |short= 1}}
* [[Volodymyr Kubiyovych|Volodymyr Kubijovyč]], [[Ivan Teslia]], [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CD%5CN%5CDnisterRiver.htm Dnister River in the Encyclopedia of Ukraine, vol. 1 (1984).]
* [http://www.dniester.org/ Dniester.org: a trans-boundary Dniester river project]
* [http://www.eco-tiras.org/ eco-tiras.org]

{{Rivers of Ukraine}}{{Authority control}}
[[گٹھ:دریا]]
[[گٹھ:یورپ دے دریا]]
[[گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں]]</text>
      <sha1>jws0h8qszsx4x0bhft6l4b4cvecx68v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:~2026-18395-20</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145154</id>
    <revision>
      <id>702215</id>
      <timestamp>2026-04-02T04:45:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="a93hc6i7u38egdqklmkyu7vdl25y294" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۵, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>a93hc6i7u38egdqklmkyu7vdl25y294</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:Yfdgh</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145155</id>
    <revision>
      <id>702216</id>
      <timestamp>2026-04-02T04:45:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="a93hc6i7u38egdqklmkyu7vdl25y294" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۵, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>a93hc6i7u38egdqklmkyu7vdl25y294</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:~2026-20056-70</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145156</id>
    <revision>
      <id>702217</id>
      <timestamp>2026-04-02T04:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="a93hc6i7u38egdqklmkyu7vdl25y294" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۵, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>a93hc6i7u38egdqklmkyu7vdl25y294</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:~2026-20158-26</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145157</id>
    <revision>
      <id>702218</id>
      <timestamp>2026-04-02T04:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="lfkryj8zvsp4wmi5j8pqaz4mmzlbsm3" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۶, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>lfkryj8zvsp4wmi5j8pqaz4mmzlbsm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:OwisIndia</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145158</id>
    <revision>
      <id>702219</id>
      <timestamp>2026-04-02T04:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="lfkryj8zvsp4wmi5j8pqaz4mmzlbsm3" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۶, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>lfkryj8zvsp4wmi5j8pqaz4mmzlbsm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:Anowill</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145159</id>
    <revision>
      <id>702220</id>
      <timestamp>2026-04-02T04:46:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="lfkryj8zvsp4wmi5j8pqaz4mmzlbsm3" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۶, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>lfkryj8zvsp4wmi5j8pqaz4mmzlbsm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:Harham999</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145160</id>
    <revision>
      <id>702227</id>
      <timestamp>2026-04-02T08:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="fexc4z6kzu1u82n4dli9hqres8737bb" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۳:۰۵, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>fexc4z6kzu1u82n4dli9hqres8737bb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:~2026-20314-54</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145161</id>
    <revision>
      <id>702228</id>
      <timestamp>2026-04-02T08:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="gwzcxb4qeoeth5rw68v0v5j4z19vgs5" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۳:۴۲, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>gwzcxb4qeoeth5rw68v0v5j4z19vgs5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:Shahzebrehman1985</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145162</id>
    <revision>
      <id>702229</id>
      <timestamp>2026-04-02T09:05:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="9hg3h45wq1lqrln1ygph2xk27ggrkgi" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۴:۰۵, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>9hg3h45wq1lqrln1ygph2xk27ggrkgi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:~2026-20263-06</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145163</id>
    <revision>
      <id>702230</id>
      <timestamp>2026-04-02T11:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="k8g8dx6p6ce7w31n7eg3gn28j9fg10a" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۶:۰۹, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>k8g8dx6p6ce7w31n7eg3gn28j9fg10a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:~2026-18986-15</title>
    <ns>3</ns>
    <id>145164</id>
    <revision>
      <id>702231</id>
      <timestamp>2026-04-02T11:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KaleemBot</username>
        <id>24393</id>
      </contributor>
      <comment>جی آیاں نوں!</comment>
      <origin>702231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="53pnpn3d7k8d9tfo75nhhgk9y7toakg" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۶:۳۷, ۲ اپریل ۲۰۲۶ (PKT)</text>
      <sha1>53pnpn3d7k8d9tfo75nhhgk9y7toakg</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>