وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 2036 706496 634862 2026-04-27T07:19:05Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706496 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float: left; margin-left: 1em; width: 20em; font-size: 90%;" |- | style="background:#C2B280" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="+1" color=black>نانگا پربت<font>''' |- | colspan="2" style="padding: 1em 0; text-align: center;" | [[File:Nanga Parbat from air.jpg|250px]] |- style="vertical-align: top;" |- |'''پہاڑی دھارا'''<hr> |style="padding-right: 1em;" | [[ہمالیا]] <hr> |- |'''[[مُلک]]'''<hr> |style="padding-right: 1em;" | [[پاکستان]] <hr> |- style="vertical-align: top;" |'''پہلی چڑھائی''' |style="padding-right: 1em;" | 3 جولائی 1953 |- style="vertical-align: top;" |'''پہلی واری چڑھن والا''' |style="padding-right: 1em;" | [[ہرمن بوہل]] |- style="vertical-align: top;" |'''اچائی''' |style="padding-right: 1em;" | 26,658 فٹ/8,125 میٹر |- style="vertical-align: top;" |- |} '''نانگا پربت'''، دنیا دی نوویں تے [[پاکستان]] دی دوجی سَبھ توں اُچی پہاڑی چوٹی اے۔ ایہدی اچائی 8125 میٹر/26658 فٹ اے۔ ایہنوں دنیا دا قاتل پہاڑ وی کہیا جاندا اے۔ اس پہاڑ اُتے چڑھدیاں سبھ توں زیادہ لوک مارے گئے نیں۔ == ناں == نانگا پربت [[سنسکرت]] تے [[پنجابی]] دا لفظ اے ایہ دو لفظاں ناݪ رݪ کے بݨیا اے، نانگا تے پربت۔ نانگا: ننگا، پربت: پہاڑ۔ انگریزی وچ ایہنوں کِلر ماؤنٹین یعݨی قاتل پہاڑ کہیا جاندا اے۔ ایہنوں سَبھ توں پہلاں [[ہرمن بوہل]]، اک آسٹری جرمن کوہ پیما نے سَر کیتا سی۔ اس لئی جرمن اینوں جرمن پہاڑ وی کہندے نیں۔ == ہور دیکھو == * [[پاکستان دے اچے پہاڑ]] [[File:Nanga parbat abdul rafey.jpg|thumb|left|250px]] == باہرلے جوڑ == * [http://www.peakware.com/peaks.html?pk=191 نانگا پربت بارے] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100207120154/http://peakware.com/peaks.html?pk=191 |date=2010-02-07 }} * [http://www.summitpost.org/mountain/rock/150276/nanga-parbat.html نانگا پربت بارے] * [http://www.peaklist.org/spire/lists/world-25.html پہاڑاں دی لسٹ] {{commons|Nanga Parbat|نانگا پربت}} {{اچے پہاڑ}} [[گٹھ:پاکستان دے پہاڑ]] [[گٹھ:اٹھ ہزاريئے]] 93e78wfq24h6fwg1apwrlpizz643pvu 0 49615 706487 676568 2026-04-27T05:43:12Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706487 wikitext text/x-wiki {|"table id="toc" style="margin:0;background:#ccccff";width:130%" align="left" cellpadding="1 |style="background:#ACE1AF" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>من مائل<font>''' |- |'''ہدایت کاری''' : || [[حسیب حسن]] |- |'''بنان آلا''' :|| [[مومنہ دورید]] |- |'''اسکرپٹ''' :|| [[سمیرا فضل]] |- |'''کہانی''' : || پیار کہانی |- | '''ستارے''' : || [[مایا علی]]<br/>[[حمزہ علی اببسی]]<br/>[[گوہر رشید]]<br/>[[ایشا خان]] |- |'''موسیقی''' : || [[شجاع حیدر]] |- |'''نمائش دیاڑ''' : || 1 ستمبر 2006<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.the-numbers.com/movies/2006/0LARM.php |access-date=2016-02-06 |archive-date=2007-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630084100/http://www.the-numbers.com/movies/2006/0LARM.php }}</ref> |- |'''ویلہ''' : || 40-45 منٹ لمبی |- |'''قسطاں''' : || 2 |- |'''دیس''' : || پاکستان |- |'''بولی''' : || اردو |- |} '''من مائل''' (ਪੰਜਾਬੀ: ਮਨ ਮਾਇਲ‎) ; (پہلاں اس دا ناں تیرا غم اور ہم اتے پھر دل-اے-جانم وی رکھیا گیا سی۔<ref name="MM names changes 1">{{سانچہ:Cite web|title = Update: Title of HUM TV's 'TGAH' changes to 'Mann Mayal' and 2nd teaser revealed|url = http://www.hipinpakistan.com/news/1148743|work = Sheeba Khan|publisher = HIP|date = January 6, 2016|accessdate = January 25, 2016}}</ref>) اک پاکستانی ٹیوی ڈرامہ ہے۔ یہ [[ہم ٹیوی]] اپپر 25 جنوری 2016 توں شرو ہویا۔ <ref>{{سانچہ:Cite web|title = On air date for ''Mann Mayal'' is January 25th|url = http://www.hipinpakistan.com/new/1148843|publisher = HIP|date = January 19, 2016|accessdate = January 25, 2016}}</ref><ref>{{سانچہ:Cite web|title = Tera Gham aur Hum New Drama on Hum Tv|url = http://www.dramaindustry.pk/tera-gham-aur-hum-new-drama-on-hum-tv/#.Vf7PHt-qqkp|publisher = Drama Industry|date = September 3, 2015|accessdate = September 20, 2015}}</ref> یہڈراما اک پیار کہانی ہے۔ مناہل سلاھددیں نو پیار کردی ہے پر وسدے غردے اسدا نکاح کدھرے ہور پکّا کر دیندے ۔ اہنو سمیرا فضل نے لکھیا ہے۔ ==بارلے جوڑ== http://www.hum.tv {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314082341/https://www.hum.tv/ |date=2022-03-14 }} == حوالے== {{Reflist|30em}} [[گٹھ:پاکستانی ڈرامے]] razpbtfn64c1y9gfht63en1i49p62g6 0 52031 706480 699466 2026-04-27T03:07:52Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706480 wikitext text/x-wiki ایہ '''لسٹ یوریشیائی دیس بلحاظ آبادی''' اے، جو کہ بنیادی طور اتے [[اقوام متحدہ ]] دے تخمینے دی بنیاد اتے اے۔ {| class="sortable wikitable" style="text-align: right" !درجہ!!دیس(یا منحصر علاقے)!!1 جولائی، 2012 اقوام متحدہ دا تخمینہ!!آبادی فیصد!!اوسط سالانہ وادھا(٪ اقوام متحدہ)<ref>It corresponds to the following formula: UN_estimate<SUB>2012</SUB>/UN_estimate<SUB>2011</SUB>x100-100.</ref>!!اوسط مطلق سالانہ وادھا(اقوام متحدہ)<ref>It corresponds to the calculation: UN_estimate<SUB>2012</SUB>xUN_annual_growth/100.</ref>!!اندازا آبادی دوگنا ہون دا ویلہ (سال، اقوام متحدہ)<ref>It corresponds to the formula: LN(2)/LN(UN_growth/100+1), which produces exactly the same result as LOG<SUB>10</SUB>(2)/LOG<SUB>10</SUB>(UN_growth/100+1).</ref>!!متبادل اعداد تے شمار!!تریخ!!ماخذ |- |1||align=right|{{CHN}}||1,353,601,000||27.25||0.45||6,063,000||155||1,354,040,000||دسمبر 31, 2012||align=right|[http://www.stats.gov.cn/english/pressrelease/t20130118_402867147.htm سرکاری تخمینہ] |- |2||align=right|{{IND}}||1,258,351,000||25.33||1.36||17,088,000||51||1,210,193,422||مارچ 1, 2011||align=right|[http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/india/Final_PPT_2011_chapter3.pdf 2011 مردم شماری] |- |3||align=right|{{IDN}}||244,769,000||4.93||1.01||2,468,000||69||237,641,326||مئی 2010||align=right|[http://www.bps.go.id/eng/tab_sub/view.php?kat=1&tabel=1&daftar=1&id_subyek=12&notab=1 2010 مردم شماری] |- |4||align=right|{{PAK}}||179,951,000||3.62||1.81||3,264,000||39||197,361,691||ستمبر 27, 2011||align=right|[http://www.thenews.com.pk/Todays-News-13-13514-Population-shoots-up-by-47-percent-since-1998 2011 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701193658/http://www.thenews.com.pk/Todays-News-13-13514-Population-shoots-up-by-47-percent-since-1998 |date=2012-07-01 }} |- |5||align=right|{{BAN}}||152,409,000||3.07||1.27||1,939,000||55||152,518,015||جولائی 16, 2012||align=right|[https://web.archive.org/web/20121009045253/http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/Census2011/Bangladesh_glance.pdf سرکاری تخمینہ] |- |6||align=right|{{RUS}}||142,703,000||2.87||-0.09||-133,000||-||143,300,000||اکتوبر 1, 2012||align=right|[http://www.gks.ru/bgd/free/B12_00/IssWWW.exe/Stg/dk10/8-0.htm سرکاری تخمینہ] |- |7||align=right|{{JPN}}||126,435,000||2.55||-0.05||-62,000||-||127,460,000||جنوری 1, 2013||align=right|[http://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.htm ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |8||align=right|{{PHI}}||96,471,000||1.94||1.71||1,647,000||41||92,337,852||مئی 1, 2010||align=right|[http://www.census.gov.ph/content/2010-census-population-and-housing-reveals-philippine-population-9234-million 2010 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160517185347/http://www.census.gov.ph/content/2010-census-population-and-housing-reveals-philippine-population-9234-million |date=2016-05-17 }} |- |9||align=right|{{VNM}}||89,730,000||1.81||1.06||948,000||66||87,840,000||2011||align=right|[http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=622&ItemID=12133 سرکاری تخمینہ] |- |10||align=right|{{GER}}||81,991,000||1.65||-0.21||-172,000||-||81,923,000||جولائی 31, 2012||align=right|[http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/en/en_zs01_bund.asp ماہانہ سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924110018/http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/en/en_zs01_bund.asp |date=2015-09-24 }} |- |11||align=right|{{IRN}}||75,612,000||1.52||1.09||822,000||64||75,149,669||اکتوبر 24, 2011||align=right|[http://www.tehrantimes.com/politics/99936-irans-population-reaches-75-million-national-census-reveals 2011 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121119133852/http://www.tehrantimes.com/politics/99936-irans-population-reaches-75-million-national-census-reveals |date=2012-11-19 }} |- |12||align=right|{{TUR}}||74,509,000||1.50||1.18||879,000||59||75,627,384||دسمبر 31, 2012||align=right|[http://www.turkstat.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=13425 سرکاری تخمینہ] |- |13||align=right|{{THA}}||69,892,000||1.41||0.54||375,000||130||65,926,261||ستمبر 1, 2010||align=right|[http://web.nso.go.th/index.htm 2010 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925201333/http://web.nso.go.th/index.htm |date=2015-09-25 }} |- |14||align=right|{{FRA}}||63,458,000||1.28||0.53||334,000||132||65,635,000||نومبر 1, 2012||align=right|[http://www.insee.fr/en/bases-de-donnees/bsweb/serie.asp?idbank=001641607 ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |15||align=right|{{GBR}}||62,798,000||1.26||0.61||383,000||114||63,181,775||مارچ 27, 2011||align=right|[http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/census/2011/uk-census/index.html 2011 مردم شماری] |- |16||align=right|{{ITA}}||60,964,000||1.23||0.29||176,000||241||60,870,745||جون 30, 2012||align=right|[http://demo.istat.it/bilmens2012gen/index_e.html ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |17||align=right|{{MYA}}||48,724,000||0.98||0.80||390,000||87||57,197,871||2012||align=right|[http://archive.is/20130105195644/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&des=wg&geo=-141&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500 عالمی گزیٹیر پروجیکشن] |- |18||align=right|{{KOR}}||48,588,000||0.98||0.41||198,000||171||50,004,441||جولائی 1, 2012||align=right|[http://kostat.go.kr/portal/english/news/1/9/index.board?bmode=download&bSeq=&aSeq=259208&ord=1 سرکاری تخمینہ] |- |19||align=right|{{ESP}}||46,772,000||0.94||0.68||319,000||102||46,815,916||نومبر 1, 2011||align=right|[http://www.ine.es/prensa/np756.pdf 2011 مردم شماری] |- |20||align=right|{{UKR}}||44,940,000||0.90||-0.55||-249,000||-||45,560,251||دسمبر 1, 2012||align=right|[http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2012/fin/ds/kn/kn_r/kn1212_r.html ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |21||align=right|{{POL}}||38,317,000||0.77||0.05||18,000||1,475||38,538,447||دسمبر 31, 2011||align=right|[http://www.stat.gov.pl/gus/5840_13211_PLK_HTML.htm سرکاری تخمینہ] |- |22||align=right|{{IRQ}}||33,703,000||0.68||3.18||1,071,000||22||33,330,000||2011||align=right|[http://cosit.gov.iq/english/AAS2012/section_2/1.htm سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029160543/http://cosit.gov.iq/english/AAS2012/section_2/1.htm |date=2012-10-29 }} |- |23||align=right|{{AFG}}||33,397,000||0.67||3.21||1,072,000||22||25,500,100||جنوری 1, 2013||align=right|[http://cso.gov.af/Content/files/Settled%20Population%20by%20Civil%20Division..pdf سرکاری تخمینہ] |- |24||align=right|{{NPL}}||31,011,000||0.62||1.72||534,000||41||26,494,504||جون 22, 2011||align=right|[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/Major-Finding.pdf 2011 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130717170017/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/Major-Finding.pdf |date=2013-07-17 }} |- |25||align=right|{{MAS}}||29,322,000||0.59||1.60||470,000||44||28,334,135||جولائی 6, 2010||align=right|[http://www.statistics.gov.my/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=1215%3Apopulation-distribution-and-basic-demographic-characteristic-report-population-and-housing-census-malaysia-2010-updated-2972011&catid=130%3Apopulation-distribution-and-basic-demographic-characteristic-report-population-and-housing-census-malaysia-2010&lang=en 2010 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111113155230/http://www.statistics.gov.my/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=1215%3Apopulation-distribution-and-basic-demographic-characteristic-report-population-and-housing-census-malaysia-2010-updated-2972011&catid=130%3Apopulation-distribution-and-basic-demographic-characteristic-report-population-and-housing-census-malaysia-2010&lang=en |date=2011-11-13 }} |- |26||align=right|{{SAU}}||28,705,000||0.58||2.21||636,000||32||28,376,355||جولائی 1, 2011||align=right|[http://www.cdsi.gov.sa/english سرکاری تخمینہ] |- |27||align=right|{{UZB}}||28,077,000||0.57||1.14||321,000||61||29,559,100||جنوری 1, 2012||align=right|[http://www.stat.uz/press/1/3399/ سرکاری تخمینہ] |- |28||align=right|{{YEM}}||25,569,000||0.51||3.10||793,000||23||24,527,000||2012||align=right|[http://www.cso-yemen.org/content.php?lng=arabic&id=553 سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923211602/http://www.cso-yemen.org/content.php?lng=arabic&id=553 |date=2015-09-23 }} |- |29||align=right|{{PRK}}||24,554,000||0.49||0.42||103,000||165||24,052,231||اکتوبر 1, 2008||align=right|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/Final%20national%20census%20report.pdf 2008 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130228042653/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/Final%20national%20census%20report.pdf |date=2013-02-28 }} |- |30||align=right|{{ROM}}||21,388,000||0.43||-0.22||-48,000||-||19,043,767||اکتوبر 20, 2011||align=right|[https://web.archive.org/web/20120922094800/http://www.insse.ro/cms/files%5Cstatistici%5Ccomunicate%5Calte%5C2012%5CRPL_rezultate%20preliminare.pdf 2011 مردم شماری] |- |31||align=right|{{SRI}}||21,224,000||0.43||0.85||181,000||82||20,277,597||مارچ 21, 2012||align=right|[http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf 2012 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131206021926/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf |date=2013-12-06 }} |- |32||align=right|{{SYR}}||21,118,000||0.43||1.70||358,000||41||20,866,000||دسمبر 31, 2010||align=right|[http://www.cbssyr.org/yearbook/2010/chapter2-EN.htm سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111229030727/http://www.cbssyr.org/yearbook/2010/chapter2-EN.htm |date=2011-12-29 }} |- |33||align=right|{{NLD}}||16,714,000||0.34||0.29||49,000||236||16,775,273||نومبر 30, 2012||align=right|[http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?VW=T&DM=SLEN&PA=37943eng&LA=EN ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |34||align=right|{{KAZ}}||16,381,000||0.33||1.07||176,000||65||16,897,000||دسمبر 1, 2012||align=right|[http://www.eng.stat.kz/Pages/default.aspx ماہانہ سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113144920/http://www.eng.stat.kz/Pages/default.aspx |date=2012-11-13 }} |- |35||align=right|{{KHM}}||14,478,000||0.29||1.21||175,000||58||13,395,682||مارچ 3, 2008||align=right|[http://www.nis.gov.kh 2008 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110227230811/http://www.nis.gov.kh/ |date=2011-02-27 }} |- |36||align=right|{{GRE}}||11,419,000||0.23||0.25||29,000||273||10,815,197||مئی 24, 2011||align=right|[http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/General/A1602_SAM01_DT_DC_00_2011_02_F_GR.pdf 2011 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140817195146/http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/General/A1602_SAM01_DT_DC_00_2011_02_F_GR.pdf |date=2014-08-17 }} |- |37||align=right|{{BEL}}||10,788,000||0.22||0.32||34,000||220||11,139,292||نومبر 1, 2012||align=right|[https://web.archive.org/web/20090419074752/http://www.ibz.rrn.fgov.be/fileadmin/user_upload/Registre/fr/statistiques_population/stat_1_f.pdf سرکاری تخمینہ] |- |38||align=right|{{POR}}||10,699,000||0.22||0.08||9,000||824||10,562,178||مارچ 21, 2011||align=right|[http://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_indicadores&indOcorrCod=0005889&selTab=tab0 2011 مردم شماری] |- |39||align=right|{{CZE}}||10,566,000||0.21||0.30||32,000||229||10,513,209||ستمبر 30, 2012||align=right|[http://czso.cz/eng/redakce.nsf/i/population سرکاری تخمینہ] |- |40||align=right|{{HUN}}||9,950,000||0.20||-0.16||-16,000||-||9,957,731||جنوری 1, 2012||align=right|[http://portal.ksh.hu/pls/ksh/docs/eng/xstadat/xstadat_annual/i_wdsd003b.html سرکاری تخمینہ] |- |41||align=right|{{SRB}}||9,847,000||0.20||-0.07||-7,000||-||7,241,295||جنوری 1, 2012||align=right|[http://webrzs.stat.gov.rs/WebSite/Public/PageView.aspx?pKey=2 سرکاری تخمینہ] |- |42||align=right|{{BLR}}||9,527,000||0.19||-0.33||-32,000||-||9,460,700||دسمبر 1, 2012||align=right|[https://archive.is/20121128000236/belstat.gov.by/homep/en/indicators/press/demographics.php ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |43||align=right|{{SWE}}||9,495,000||0.19||0.57||54,000||122||9,551,781||نومبر 30, 2012||align=right|[http://www.scb.se/Pages/Product____25799.aspx ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |44||align=right|{{AZE}}||9,421,000||0.19||1.24||116,000||56||9,235,100||جنوری 1, 2012||align=right|[http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/en/AP_/AP_1.shtml سرکاری تخمینہ] |- |45||align=right|{{AUT}}||8,429,000||0.17||0.19||16,000||365||8,458,023||2012||align=right|[http://www.statistik.at/web_en/statistics/population/demographic_forecasts/population_forecasts/029024.html سرکاری تخمینہ] |- |46||align=right|{{UAE}}||8,106,000||0.16||2.72||221,000||26||8,264,070||2010||align=right|[http://www.uaestatistics.gov.ae/ReportPDF/Population%20Estimates%202006%20-%202010.pdf سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131008044353/http://www.uaestatistics.gov.ae/ReportPDF/Population%20Estimates%202006%20-%202010.pdf |date=2013-10-08 }} |- |47||align=right|{{SUI}}||7,734,000||0.16||0.42||32,000||167||8,014,000||ستمبر 30, 2012||align=right|[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/fr/index/themen/01/02/blank/key/bevoelkerungsstand/01.html سرکاری تخمینہ] |- |48||align=right|{{ISR}}||7,695,000||0.15||1.76||135,000||40||7,968,300||نومبر 30, 2012||align=right|[http://www1.cbs.gov.il/www/yarhon/b1_e.htm ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |49||align=right|{{BUL}}||7,398,000||0.15||-0.64||-48,000||-||7,364,570||فروری 1, 2011||align=right|[http://www.nsi.bg/census2011/PDOCS2/Census2011final_en.pdf 2011 مردم شماری] |- |50||align=right|{{HKG}} ([[چین]])<ref>Special Administrative Region (SAR)Former [[پرتگال|portuguese]] colony, it reverted to Chinese sovereignty on دسمبر 20, 1999.</ref>||7,196,000||0.14||1.04||75,000||67||7,136,300||جولائی 1, 2012||align=right|[http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&charsetID=2&displayMode=T سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609015356/http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&charsetID=2&displayMode=T |date=2007-06-09 }} |- |51||align=right|{{TJK}}||7,079,000||0.14||1.46||103,000||48||7,800,000||جنوری 1, 2012||align=right|[http://www.stat.tj/en سرکاری تخمینہ] |- |52||align=right|{{JOR}}||6,457,000||0.13||2.01||130,000||35||6,328,716||2011||align=right|[http://www.dos.gov.jo/sdb_pop/sdb_pop_e/ehsaat/alsokan/pop2030.pdf سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111110145942/http://www.dos.gov.jo/sdb_pop/sdb_pop_e/ehsaat/alsokan/pop2030.pdf |date=2011-11-10 }} |- |53||align=right|{{LAO}}||6,374,000||0.13||1.37||87,000||51||6,465,800||2012||align=right|[http://www.nsc.gov.la/Statistics/Selected%20Statistics/Population.htm سرکاری تخمینہ] |- |54||align=right|{{DNK}}||5,593,000||0.11||0.36||20,000||193||5,599,665||اکتوبر 1, 2012||align=right|[http://www.dst.dk/en/Statistik/emner/befolkning-og-befolkningsfremskrivning.aspx سرکاری تخمینہ] |- |55||align=right|{{SVK}}||5,480,000||0.11||0.15||8,000||474||5,445,324||ستمبر 30, 2011||align=right|[http://portal.statistics.sk/showdoc.do?docid=40930 سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113190208/http://portal.statistics.sk/showdoc.do?docid=40930 |date=2012-11-13 }} |- |56||align=right|{{KGZ}}||5,448,000||0.11||1.02||56,000||68||5,551,900||2012||align=right|[http://stat.kg/images/stories/docs/KZ/Demo/demo2.pdf سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150909195539/http://stat.kg/images/stories/docs/KZ/Demo/demo2.pdf |date=2015-09-09 }} |- |57||align=right|{{FIN}}||5,403,000||0.11||0.33||18,000||208||5,399,090||نومبر 30, 2011||align=right|[http://www.stat.fi/til/vrm.html ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |58||align=right|{{SIN}}||5,256,000||0.11||1.31||69,000||53||5,312,400||جولائی 1, 2012||align=right|[http://www.singstat.gov.sg/stats/themes/people/hist/popn.html سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081118144103/http://www.singstat.gov.sg/stats/themes/people/hist/popn.html |date=2008-11-18 }} |- |59||align=right|{{TKM}}||5,170,000||0.10||1.27||66,000||55||7,966,724||2012||align=right|[http://archive.is/20130105070535/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&des=wg&geo=-211&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500 عالمی گزیٹیر پروجیکشن] |- |60||align=right|{{NOR}}||4,960,000||0.10||0.71||35,000||98||4,985,011||جنوری 1, 2012||align=right|[http://www.ssb.no/folkber_en/tab-2011-12-15-01-en.html سرکاری تخمینہ] |- |61||align=right|{{IRL}}||4,579,000||0.09||1.17||54,000||60||4,588,252||اپریل 10, 2011||align=right|[http://www.cso.ie/en/newsandevents/pressreleases/2012pressreleases/pressreleasethisisireland-highlightsfromcensus2011part1 2011 مردم شماری] |- |62||align=right|{{CRO}}||4,387,000||0.09||-0.20||-9,000||-||4,290,612||مارچ 31, 2011||align=right|[http://www.dzs.hr/Eng/censuses/census2011/htm/e11_RH.html 2011 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114150141/http://www.dzs.hr/Eng/censuses/census2011/htm/e11_RH.html |date=2011-11-14 }} |- |63||align=right|{{GEO}}||4,304,000||0.09||-0.58||-25,000||-||4,497,600||جنوری 1, 2012||align=right|[http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=152&lang=eng سرکاری تخمینہ] |- |64||align=right|{{LBN}}||4,292,000||0.09||0.77||33,000||90||3,759,100||2007||align=right|[http://www.cas.gov.lb/index.php?option=com_content&view=frontpage&Itemid=28 سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120507233942/http://www.cas.gov.lb/index.php?option=com_content&view=frontpage&Itemid=28 |date=2012-05-07 }} |- |65||align=right|{{PSE}}<ref>It comprises the [[غزہ کی پٹی]] and the [[مغربی کنارہ]], separated between each other by an [[اسرائیل]]i land corridor.</ref>||4,271,000||0.09||2.87||122,000||25||4,293,313||2012||align=right|[http://www.pcbs.gov.ps/site/881/default.aspx#Population سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610214618/http://www.pcbs.gov.ps/site/881/default.aspx#Population |date=2015-06-10 }} |- |66||align=right|{{BIH}}||3,744,000||0.08||-0.21||-8,000||-||3,839,737||جون 30, 2011||align=right|[http://www.bhas.ba سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170804170036/http://www.bhas.ba/ |date=2017-08-04 }} |- |67||align=right|{{MDA}}||3,519,000||0.07||-0.73||-26,000||-||3,559,500||جنوری 1, 2012||align=right|[http://www.statistica.md/category.php?l=ro&idc=103& سرکاری تخمینہ] |- |68||align=right|{{LIT}}||3,292,000||0.07||-0.45||-15,000||-||2,979,300||جنوری 1, 2013||align=right|[http://www.stat.gov.lt/en/?PHPSESSID=93fe1806bab21ce69273c93cf301fefd ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |69||align=right|{{ALB}}||3,227,000||0.06||0.34||11,000||203||2,821,977||اکتوبر 1, 2011||align=right|[http://www.instat.gov.al/media/177354/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf 2011 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630084756/http://www.instat.gov.al/media/177354/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf |date=2017-06-30 }} |- |70||align=right|{{ARM}}||3,109,000||0.06||0.29||9,000||239||3,278,100||ستمبر 2012||align=right|[http://www.armstat.am/en/?nid=126&id=11001 ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |71||align=right|{{OMN}}||2,904,000||0.06||2.04||59,000||34||2,773,479||دسمبر 12, 2010||align=right|[http://www.moneoman.gov.om/documents/Census_2010.pdf 2010 مردم شماری] |- |72||align=right|{{KWT}}||2,892,000||0.06||2.63||76,000||27||3,582,054||دسمبر 31, 2010||align=right|[http://www.citypopulation.de/Kuwait.html سرکاری تخمینہ] |- |73||align=right|{{MNG}}||2,844,000||0.06||1.57||45,000||44||2,736,800||2009||align=right|[http://www.nso.mn/v3/index2.php?page=news_more&id=268 سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401092152/http://www.nso.mn/v3/index2.php?page=news_more&id=268 |date=2012-04-01 }} |- |74||align=right|{{LAT}}||2,235,000||0.04||-0.36||-8,000||-||2,070,371||مارچ 1, 2011||align=right|[http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-census-2011-key-indicators-33613.html 2011 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120610225219/http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-census-2011-key-indicators-33613.html |date=2012-06-10 }} |- |75||align=right|{{MKD}}||2,067,000||0.04||0.15||3,000||477||2,059,794||دسمبر 31, 2011||align=right|[http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2 سرکاری تخمینہ] |- |76||align=right|{{SVN}}||2,040,000||0.04||0.25||5,000||282||2,055,527||اپریل 1, 2012||align=right|[http://www.stat.si/eng/tema_demografsko_prebivalstvo.asp سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618041010/http://www.stat.si/eng/tema_demografsko_prebivalstvo.asp |date=2009-06-18 }} |- |77||align=right|{{QAT}}||1,939,000||0.04||3.69||72,000||19||1,757,540||اکتوبر 31, 2012||align=right|[http://www.qsa.gov.qa/eng/PopulationStructure.htm سرکاری تخمینہ] |- |78||align=right|{{BHR}}||1,359,000||0.03||2.64||36,000||27||1,234,571||اپریل 27, 2010||align=right|[http://www.cio.gov.bh/CIO_ARA/English/Publications/Census/2011%2009%2018%20Final%20English%20Census%202010%20Summary%20%20Results%20-%20Review%201.pdf 2010 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230515/http://www.cio.gov.bh/CIO_ARA/English/Publications/Census/2011%2009%2018%20Final%20English%20Census%202010%20Summary%20%20Results%20-%20Review%201.pdf |date=2013-05-02 }} |- |79||align=right|{{EST}}||1,340,000||0.03||-0.07||-1,000||-||1,294,455||دسمبر 31, 2011||align=right|[http://www.stat.ee/67162 2011 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603112750/http://www.stat.ee/67162 |date=2013-06-03 }} |- |80||align=right|{{TLS}}||1,187,000||0.02||2.86||34,000||25||1,066,409||جولائی 11, 2010||align=right|[http://dne.mof.gov.tl 2010 مردم شماری] |- |81||align=right|{{CYP}}||1,129,000||0.02||1.07||12,000||65||838,897||اکتوبر 1, 2011||align=right|[http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/732265957BAC953AC225798300406903?OpenDocument&sub=2&sel=1&e=&print 2011 مردم شماری] |- |82||align=right|{{BTN}}||750,000||0.02||1.63||12,000||43||720,679||2012||align=right|[https://web.archive.org/web/20101113145947/http://www.nsb.gov.bt/pub/phcb/Population%20Projections%20of%20Bhutan%202005-2030.pdf سرکاری تخمینہ] |- |83||align=right|{{MNE}}||633,000||0.01||0.16||1,000||438||620,029||اپریل 1, 2011||align=right|[http://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje%281%29.pdf 2011 مردم شماری] |- |84||align=right|{{MAC}} ([[چین]])<ref>Special Administrative Region (SAR)Former [[پرتگال|portuguese]] colony, it reverted to Chinese sovereignty on دسمبر 20, 1999.</ref>||567,000||0.01||1.98||11,000||35||568,700||جون 30, 2012||align=right|[http://www.dsec.gov.mo/Statistic/Demographic/DemographicStatistics/DemographicStatistics2012Q2.aspx?lang=en-US سرکاری تخمینہ] |- |85||align=right|{{LUX}}||523,000||0.01||1.36||7,000||51||524,900||دسمبر 31, 2011||align=right|[http://www.statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableViewHTML.aspx?ReportId=383&IF_Language=fra&MainTheme=2&FldrName=1 سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121011192950/http://www.statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableViewHTML.aspx?ReportId=383&IF_Language=fra&MainTheme=2&FldrName=1 |date=2012-10-11 }} |- |86||align=right|{{MLT}}||419,000||0.01||0.24||1,000||290||416,055||نومبر 20, 2011||align=right|[http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3424 2011 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131113194522/http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3424 |date=2013-11-13 }} |- |87||align=right|{{BRU}}||413,000||0.01||1.72||7,000||41||393,162||جون 20, 2011||align=right|[http://www.depd.gov.bn/projects/BPP/Preliminary%20Report%20of%20BPP%202011_updated_20Feb2012.pdf 2011 مردم شماری] |- |88||align=right|{{ISL}}||328,000||0.01||1.23||4,000||56||320,060||اپریل 1, 2012||align=right|[http://www.statice.is/Pages/444?NewsID=8978 سرکاری تخمینہ] |- |89||align=right|{{MDV}}||324,000||0.01||1.25||4,000||56||317,280||2010||align=right|[http://planning.gov.mv/en/images/stories/publications/analysiscd/pdf/13.pdf سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230513/http://planning.gov.mv/en/images/stories/publications/analysiscd/pdf/13.pdf |date=2013-05-02 }} |- |90||align=right|{{AND}}||88,000||0.00||2.33||2,000||30||78,115||2011||align=right|[http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic=&bGrafic=&formules=inici&any1=01/01/2000&any2=01/01/2011&codi_divisio=8&lang=1&codi_subtemes=8&codi_tema=2&chkseries= سرکاری تخمینہ] |- |91||align=right|{{IMN}} ([[برطانیہ|UK]])||84,000||0.00||1.20||1,000||58||84,497||مارچ 27, 2011||align=right|[http://www.gov.im/lib/docs/treasury/economic/census/mdr081211provisionalkeycensus.pdf 2011 مردم شماری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120815034313/http://www.gov.im/lib/docs/treasury/economic/census/mdr081211provisionalkeycensus.pdf |date=2012-08-15 }} |- |92||align=right|{{پرچم|جزائرفارو}} ([[ڈنمارک]])||49,000||0.00||0.00||0||-||48,139||نومبر 1, 2012||align=right|[http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Statistics_%20Faroe_Islands ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |93||align=right|{{LIE}}||37,000||0.00||2.78||1,000||25||36,476||دسمبر 31, 2011||align=right|[http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-bevoelkerung/llv-as-bevoelkerung-bevoelkerungsstatistik_per_31_dezember-vorlaeufig.htm سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140331084716/http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-bevoelkerung/llv-as-bevoelkerung-bevoelkerungsstatistik_per_31_dezember-vorlaeufig.htm |date=2014-03-31 }} |- |94||align=right|{{MCO}}||35,000||0.00||0.00||0||-||35,352||جون 9, 2008||align=right|[http://www.citypopulation.de/Monaco.html 2008 مردم شماری] |- |95||align=right|{{SMR}}||32,000||0.00||0.00||0||-||32,457||نومبر 30, 2012||align=right|[http://www.statistica.sm/on-line/home/dati-statistici/popolazione.html# ماہانہ سرکاری تخمینہ] |- |96||align=right|{{GIB}} ([[برطانیہ]])<ref>Enclave claimed by [[ہسپانیہ]].</ref>||29,000||0.00||0.00||0||-||29,752||2011||align=right|[http://www.gibraltar.gov.gi/images/stories/PDF/statistics/Key_Indicators_Website.pdf سرکاری تخمینہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180928123433/http://www.gibraltar.gov.gi/images/stories/PDF/statistics/Key_Indicators_Website.pdf |date=2018-09-28 }} |- |97||align=right|{{VAT}}||1,000||0.00||0.00||0||-||800||مارچ 1, 2011||align=right|[http://www.vaticanstate.va/IT/Stato_e_Governo/NoteGenerali/Popolazione.htm سرکاری تخمینہ] |- |||align=right|'''مجموعہ'''||'''4,967,088,000'''||'''100.00'''||'''0.89'''||'''44,358,000'''||'''78'''|| |} ==ہور ویکھو == * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ افریقی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس شمالی تے جنوبی امریکہ بشمول جزیرے بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ مشرق وسطی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ کیریبین جزیرے دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ یورپی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ یورپی یونین ممبر دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ لاطینی امریکہ دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس ممبردولت مشترکہ بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ عرب دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ شمالی امریکی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ اوشیانا دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ جنوبی امریکہ دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی - ماضی تے مستقبل]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی - ماضی (اقوام متحدہ)]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 2000]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 2010]] * [[لسٹ یوریشیائی دیس بلحاظ آبادی]] *[[لسٹ ایشیائی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 1900]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 1907]] * [[لسٹ براعظم بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ آبادی بلحاظ مذہب]] * [[وڈے مذہبی گروہ]] * [[مذہب بلحاظ دیس]] * [[بدھ مت بلحاظ دیس]] * [[لادینییت بلحاظ دیس]] * [[رومن کیتھولک بلحاظ دیس]] * [[پروٹسٹنٹ بلحاظ دیس]] * [[آرتھوڈاکس بلحاظ دیس]] * [[یہودیت بلحاظ دیس]] {{لسٹاں بلحاظ دیس}} {{لسٹاں آبادی بلحاظ دیس}} [[گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی]] [[گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں|آبادی]] == حوالے== {{حوالے}} [[گٹھ:ایشیا دےدیس]] [[گٹھ:لسٹاں]] [[گٹھ:یورپ دےدیس]] [[گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں]] [[گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی]] 2tz7opx0wwsz07p89f4rmcmbec02n6i 0 53471 706472 700405 2026-04-26T19:34:31Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706472 wikitext text/x-wiki ایہ اچ قومانتری درجہ بندی بالحاظ ملک اے۔ == لسٹ== {| class="wikitable sortable" |- style="background:#ececec;" ! ملک !! شماریات !! میدان !! تریخ |- |{{flag|افغانستان}}||'''[[افغانستان میں افیون کی پیداوار|سب سے بڑا غیر قانونی افیون پیدا کرنے والا]]''', 95% عالمی منڈی کا ($64 بلین), 2.9 ملین افیون کسانوں کے ساتھ<ref>{{cite web |url=http://www.unodc.org//pdf/publications/afg_opium_معیشت_www.pdf |title=The Opium Economy in Afghanistan: An International Problem |publisher=United Nations Office on Drugs and Crime |year=2003}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.unodc.org/pdf/research/wdr07/WDR_2007.pdf |title=2007 World Drug Report |publisher=United Nations Office on Drugs and Crime}}</ref>||align="right"|غیر قانونی منشیات||align="right"|2008 |- |{{flag|افغانستان}}||'''دنیا کا سب سے بڑا [[قنب]] پیدا کرنے والا''', 3،500 ٹن تک حشیش سالانہ پیداوار<ref>{{cite news |url=http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=122108&sectionid=351020403 |title=UN: Afghanistan world leading hashish producer |publisher=PressTV |date=March 31, 2010 |accessdate=February 1, 2013 |archivedate=December 26, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073531/https://www.presstv.com/detail.aspx }}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.foxnews.com/world/2010/03/31/Afghanistan-leading-hashish-producer/ | work=Fox News | title=UN: Afghanistan is leading hashish producer | date=2010-03-31}}</ref>||align="right"|غیر قانونی منشیات||align="right"|2010 |- |{{flag|افغانستان}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ کمسن اموات|سب سے زیادہ شرح کمسن اموات]]''', 121.63 deaths per 1000 live births||align="right"|آبادیات||align="right"|2012 |- |{{flag|انڈورہ}}||'''[[World Tourism rankings#International tourist arrivals by country of destination 2007|Most tourist arrivals per capita]]''', 121<ref>[http://www.estadistica.ad/ 2008 statistics, Departament d'Estadística, Govern d'Andorra]. {{ca}}</ref>||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{flag|انگولا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اضافہ صنعتی پیداوار|Highest industrial production growth rate]]''', 14.30% ([[کتاب حقائق عالم]] est.)<ref name="ReferenceA">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2089rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: Industrial production |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10}}</ref> ||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{flag|ارجنٹائن}}||'''[[Pear#Production|Largest exporter of pear]]s''', 490,000 tonnes<ref>{{cite web |url=http://www.wapa-association.org/newsdetail.asp?id=17 |title=WAPA releases Southern Hemisphere crop forecasts 2009 |publisher=World Apple and Pear Association |archiveurl=http://web.archive.org/web/20091025175353/http://www.wapa-association.org/newsdetail.asp?id=17 |archivedate=October 25, 2009}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.fas.usda.gov/gainfiles/200812/146306728.pdf |title=ارجنٹائن: Fresh Deciduous Fruit – Annual Report 2008 |publisher=USDA Foreign Agricultural Service |date=November 17, 2008}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"| 2009 |- |{{flag|ارجنٹائن}}||'''[[شہد|Largest exporter of honey]]''', 70,000 tonnes<ref>{{cite web |url=http://intainforma.inta.gov.ar/?p=8372 |title=Las mieles del éxito |publisher=INTA Informa |date=September 14, 2011 |language=Spanish |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"| 2011 |- |{{flag|ارجنٹائن}}||'''[[لیموں|Largest producer of lemons]]''', 1,500,000 tonnes<ref>{{cite web |url=http://intainforma.inta.gov.ar/?p=7114 |title=Limones: la ارجنٹائن primer exportador mundial |publisher=INTA Informa |date=June 17, 2011 |language=Spanish |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"| 2011 |- |{{flag|ارجنٹائن}}||'''Largest exporter of [[vegetable oil]]''', US$2,715,890,000<ref>{{cite web |url=http://www.nationmaster.com/graph/eco_wor_tra_exp_fix_veg_oil_fat_sof-fixed-vegetables-oil-fat-soft |title=Fixed vegetables oil fat, soft (most recent) by country |publisher=Nation Master |date=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"| 2009 |- |{{flag|ارجنٹائن}}||'''Highest کھپت of [[beef]] per capita''', 65.2 kilograms / year<ref>{{cite web |url=http://www.fas.usda.gov/dlp/circular/2006/06-03LP/bpppcc.pdf |title=Beef: Per Capita کھپت Summary Selected Countries |publisher=USDA Foreign Agricultural Service |date=March 2006 |accessdate=February 1, 2013|archiveurl=http://web.archive.org/web/20060502132300/http://www.fas.usda.gov/dlp/circular/2006/06-03LP/bpppcc.pdf|archivedate=May 2, 2006}}</ref>||align="right"|کھپت||align="right"| 2006 |- |{{flag|ارجنٹائن}}||'''Best performance at [[Paddle Tennis World Championship#Men Medal Count|Paddle Tennis World Championship]] (men)''', 7 gold medals, 9 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ارجنٹائن}}||'''Best performance at [[Paddle Tennis World Championship#Women Medal Count|Paddle Tennis World Championship]] (women)''', 7 gold medals, 9 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ارجنٹائن}}||'''Best performance at [[World Polo Championship]]''', 4 gold medals, 7 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2012 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''[[Wool#Production|Largest wool producer]]''', output of 475,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''[[Sheep husbandry#Sheep production worldwide|Largest sheep meat producer]]''' ||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ یورینیم ذخائر|Largest uranium reserves]]''', 1,243,000 tons||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار ایلومینیم آکسائڈ|Largest aluminium oxide producer]]''', 18,312,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''[[Bauxite#Production trends|Largest bauxite producer]]''', 63,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''[[Titanium#Occurrence|Largest titanium producer]]''', 1,291,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2003 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''[[:File:2005zirconium.PNG|Largest zirconium producer]]''', 426,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''[[Tantalum#Occurrence|Largest tantalum producer]]''', 435 tons per annum, 53% of world production||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[Rugby League World Cup]]s (men)''', 9 times winner (1957, 1968, 1970, 1975, 1977, 1988, 1992, 1995, 2000)||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''Winner of most [[کرکٹ عالمی کپ]]s (men)''', 4 (1987, 1999, 2003, 2007)<ref>{{cite news |last=Miller |first=Andrew |url=http://content-uk.cricinfo.com/wc2007/content/current/story/292681.html |title=Gilchrist leads آسٹریلیا to World Cup treble |publisher=ESPN |date=April 28, 2007 |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|کھیل||align="right"| 2007 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''Winner of most [[Women's Cricket World Cup]]s''', 5 (1978, 1982, 1988, 1997, 2005)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[Canoe polo#ICF Canoe Polo World Championships|ICF Canoe Polo World Championships]] (men)''', 3 gold medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[Netball World Championships]]s''', 9 times winner||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[World International Doubles Squash Championships]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[World Team Squash Championships]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[Touch Football World Cup]]s'''||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[ITU Triathlon World Championship]]s (women)''', 11 gold medals, 26 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|آسٹریا}}||'''Best performance at [[FIS Alpine World Ski Championships]]''', 74 gold medals, 233 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|آسٹریا}}||'''Best performance at [[FIS Ski Flying World Championships]]''', 5 gold medals, 7 silver medals, 3 bronze medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|آذربائیجان}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ خام ملکی پیداوار شرح اضافہ (گزشتہ سال)|Highest nominal GDP year to year growth rate]]''', 48.23%||align="right"|معیشت||align="right"| 2008 |- |{{flag|آذربائیجان}}||'''[[ای-مستعدی|Lowest E-readiness score]]''', 2.97||align="right"|ثقافت||align="right"| 2009 |- |{{flag|بنگلہ دیش}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest percentage of arable land]]''', 55.39%||align="right"|زراعت<br>جغرافیہ ||align="right"|2005 |- |{{flag|بنگلہ دیش}}||'''[[List of countries by energy کھپت per capita|Lowest annual energy کھپت per capita]]''', 160.9 kgoe per person per year||align="right"|توانائی||align="right"|2003 |- |{{flag|بنگلہ دیش}}||'''Lowest level of property rights according to [[مشعر بین الاقوامی حقوق املاک]]''', score of 2.9||align="right"|سیاست||align="right"| 2008 |- |{{flag|بیلاروس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح افراط زر|Highest annual inflation rate]]''', 52.4%||align="right"|مالیات||align="right"|2011 |- |{{flag|بیلجیم}}||'''Most globalized country according to [[مشعر عالمگیریت]]''', score of 91.96||align="right"|سیاست||align="right"| 2007 |- |{{flag|بیلجیم}}||'''Best performance at [[UCI Cyclo-cross World Championships, Men#Medal count by country|UCI Cyclo-cross World Championships, Men]]''', 25 gold medals, 52 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|بیلجیم}}||'''Best performance at [[UCI Road World Championships – Men's road race#Medallists by nation|UCI Road World Championships (Men's Road Race)]]''', 25 gold medals, 47 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|بیلجیم}}||'''Best performance at [[Motocross World Championship#World Championships by nationality|Motocross World Championship]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|بیلجیم}}||'''Largest producer of [[chickory]] roots'''||align="right"|زراعت||align="right"| 1992 |- |{{flag|بوٹسوانا}}||'''Lowest environmental happiness according to [[مشعر خوش سیارہ]]''', score of 22.6||align="right"|ماحولیات <br> کیفیت حیات||align="right"|2012 |- |{{flag|بھوٹان}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ خام ملکی پیداوار شرح اضافہ (گزشتہ سال)|Highest GDP (real) annual growth rate]]''', 21.40% ([[کتاب حقائق عالم]] est.)<ref name="ReferenceB">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2003rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: National product real growth rate |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10}}</ref> ||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{flag|برازیل}}||'''[[Citrus production#Countries involved|Largest citrus producer]]''', output of 20,682,309 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|برازیل}}||'''[[Orange (fruit)#Production|Largest orange producer]]''', output of 17.8 million tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|برازیل}}||'''[[Bean#Production|Largest dry bean producer]]''', output of 3,330,435 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|برازیل}}||'''[[Coffee#Production|Largest coffee producer]]''', output of 2,249,010 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|برازیل}}||'''[[Sugarcane#Production|Largest sugarcane producer]]''', output of 514,079,729 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|برازیل}}||'''[[Sisal#Global production and trade patterns|Largest sisal producer]]''', output of 113,300 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|برازیل}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ کل قابل تجدید آبی وسائل|Largest renewable freshwater resources]]''', 8,233&nbsp;km³/year||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2000 |- |{{flag|برازیل}}||'''[[:File:2007niobium (mined).PNG|Largest niobium producer]]''', 40,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2007 |- |{{flag|برازیل}}||'''Winner of most [[فیفا عالمی کپ]]s''', 5 ([[1958 فیفا عالمی کپ|1958]], [[1962 فیفا عالمی کپ|1962]], [[1970 فیفا عالمی کپ|1970]], [[1994 فیفا عالمی کپ|1994]], [[2002 فیفا عالمی کپ|2002]])<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/teams/برازیل/4751387.stm | work=BBC News | title=Why are برازیل so good? | date=2006-05-23 | accessdate=2010-05-08 | first1=Andrew | last1=Benson | first2=John | last2=Sinnott}}</ref>||align="right"|کھیل||align="right"| 2006 |- |{{flag|برازیل}}||'''Winner of most [[FIFA Club World Cup]]s''', 3 ([[2000 FIFA Club World Championship|2000]], [[2005 FIFA Club World Championship|2005]], [[2006 FIFA Club World Championship|2006]])||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{flag|برازیل}}||'''Best performance at [[FIFA Beach Soccer World Cup#Successful national teams|FIFA Beach Soccer World Cup]]''', 12 times winner (1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008)||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{flag|برازیل}}||'''Best performance at [[FIFA Futsal World Cup#Ranking|FIFA Futsal World Cup]]''', 4 times winner (1989, 1992, 1996, 2008)||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{flag|برازیل}}||'''Best performance at [[Beach Handball World Championships]]''', 2 gold medals, 4 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{flag|برازیل}}||'''Best performance at [[FIVB World League]]s''', 9 times winner, 3 times runner-up ||align="right"|کھیل||align="right"| 2011 |- |{{flag|برازیل}}||'''Best performance at [[Swatch FIVB World Championships|Beach Volleyball World Championships]]''', 7 gold medals, 19 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{flag|برازیل}}||'''[[Spam (electronic)#Geographical origins|Largest electronic spam producer]]''', 7.7 trillion messages per year||align="right"|طرزیات||align="right"|2007 |- |{{flag|بلغاریہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اضافہ آبادی|Lowest population growth rate]]''', -0.78<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2002rank.html?countryName=بلغاریہ&countryCode=bu&regionCode=eur&rank=227#bu "Population growth rate rankings"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201008225146/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2002rank.html?countryName=%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%81&countryCode=bu&regionCode=eur&rank=227#bu |date=2020-10-08 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|آبادیات||align="right"| 2011 |- |{{flag|بلغاریہ}}||'''[[فہرست مملک بلحاظ شرح ملکیت گھر|Highest home ownership rate]]''', 97%<ref>[http://www.novinite.com/view_news.php?id=18773 "بلغاریہ Tops Europe's Chart of Private Home Ownership"]. Sofia News Agency. January 30, 2003. Retrieved February 1, 2013.</ref><ref>{{cite news |url=http://www.eusew.eu/awards2011-living |title=Renovation of Multi-family Buildings (بلغاریہ): Retrofitting for the Future |publisher=Sustainable توانائی Europe Awards |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110815214511/http://eusew.eu/awards2011-living |archivedate=August 15, 2011 |accessdate=June 21, 2016 }}</ref>||align="right"|کیفیت حیات<br>آبادیات||align="right"|2011 |- |{{flag|بلغاریہ}}||'''[[Rose oil|Largest rose oil producer]]''', 70% of all oil in the world<ref>[http://www.centcom.mil/بلغاریہ "بلغاریہ"]. ریاستہائے متحدہ امریکہ Central Command.</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2011 |- |{{flag|بلغاریہ}}||'''[[Lavender oil|Largest lavender oil producer]]'''<ref>Simeonova, Diana (July 14, 2011). [http://www.چینpost.com.tw/business/europe/2011/07/14/309719/بلغاریہn-lavender.htm "بلغاریہn lavender producers worried about demand drop"]. ''چین Post''. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2011 |- |{{flag|برکینا فاسو}}||'''Worst situation with education according to [[تعلیم Index]]''', score of 0.274||align="right"|آبادیات <br> کیفیت حیات||align="right"| 2009 |- |{{flag|برکینا فاسو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح خواندگی|Lowest literacy rate]]''', 23.6% of population||align="right"|آبادیات <br> کیفیت حیات||align="right"| 2009 |- |{{flag|برونڈی}}||'''[[شہر کاری بلحاظ ملک|Highest rate of urbanisation]]''', +6.8% of urban population per year||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|برونڈی}}||'''Least globalized country according to [[مشعر عالمگیریت]]''', score of 25.75||align="right"|سیاست||align="right"| 2007 |- |{{flag|برونڈی}}||'''Lowest satisfaction with life according to [[مشعر اطمینان حیات]]''', 100||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2006 |- |{{flag|کینیڈا}}||'''[[Flax#Cultivation|Largest flax producer]]''', output of 633,500 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|کینیڈا}}||'''[[:File:2006canary seed.PNG|Largest canary seed producer]]''', output of 117,300 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|کینیڈا}}||'''[[Maple syrup|Largest producer of maple syrup]]''', output of 14,890 cubic metres||align="right"|زراعت||align="right"|1995 |- |{{flag|کینیڈا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ رقبہ|Largest water area]]''', 891,163&nbsp;km²<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ca.html#Geo "کینیڈا"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190430234227/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ca.html#Geo |date=2019-04-30 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|جغرافیہ ||align="right"| 2009 |- |{{flag|کینیڈا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ ساحلی لمبائی|Longest coastline]]''', 243,792&nbsp;km<ref>[http://geography.about.com/library/weekly/aa052500a.htm "Canadian Superlatives - Super کینیڈا!"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130404062955/http://geography.about.com/library/weekly/aa052500a.htm |date=2013-04-04 }}. About.com. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|جغرافیہ ||align="right"| 2009 <!--|- |{{flag|کینیڈا}}||'''Most years attaining the highest [[Human Development Index]] (HDI)''', 10 out of 19 years||align="right"|کیفیت حیات||align="right"| 2009--> |- |{{flag|کینیڈا}}||'''Best performance at [[List of World Curling Men's champions#All time medals|World Curling Men's Championships]]''', 31 gold medals, 45 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|کینیڈا}}||'''Best performance at [[List of World Curling Women's champions#All time medals|World Curling Women's Championships]]''', 15 gold medals, 26 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|کینیڈا}}||'''Winner of most [[IIHF World Women's Championships#Medal Table|Women's Ice Hockey World Championships]]''', 9 times winner||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|وسطی افریقی جمہوریہ}}||'''Lowest prosperity according to [[لیگاٹم مشعر خوشحالی]]'''||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2012 |- |{{flag|چاڈ}}||'''Lowest ease of doing business, according to [[مشعر سہولیات کاروبار]]'''||align="right"|معیشت <br> سیاست||align="right"|2012 |- |{{flag|چلی}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار تانبا|Largest copper producer]]''', 5,360,800 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چلی}}||'''[[:File:Iodine.PNG|Largest iodine producer]]''', 15,346 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چلی}}||'''[[Lithium#Terrestrial|Largest lithium producer]]''', 12,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{flag|چلی}}||'''[[Lithium#Terrestrial|Largest lithium reserves]]''', 300,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{flag|چلی}}||'''[[Rhenium#Occurrence|Largest rhenium reserves]]''' tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چلی}}||'''[[Lists of earthquakes#Largest earthquakes by magnitude|Largest recorded earthquake]]''' 9.5||align="right"|ارضیات||align="right"|2011 |- |{{flag|چین}}||'''[[Rice#World production and trade|Largest rice producer]]''', output of 182,042,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[بین الاقوامی گندم پیداوار شماریات|Largest wheat producer]]''', output of 109.9 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2004fruit & vegetable.PNG|Largest fruit and vegetable producer]]''', output of 506,634,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2004 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار سیب|Largest apple producer]]''', output of 26,065,500 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[Garlic#Production trends|Largest garlic producer]]''', output of 12,088,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005pear and quince.PNG|Largest pear and quince producer]]''', output of 11,537,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[Citrus production#Countries involved|Largest tangerine producer]]''', output of 14,152,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005peach and nectarine.PNG|Largest peach and nectarine producer]]''', output of 6,030,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005plums and sloes.PNG|Largest plum and sloe producer]]''', output of 4,635,500 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2006persimmon.PNG|Largest persimmon producer]]''', output of 1,987,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار ٹماٹر|Largest tomato producer]]''', output of 32,540,040 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005watermelon.PNG|Largest watermelon producer]]''', output of 69,315,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005chestnut.PNG|Largest chestnut producer]]''', output of 825,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005walnut.PNG|Largest walnut producer]]''', output of 499,070 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[Peanut#Production|Largest peanut producer]]''', output of 13,090,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|چین}}||'''[[Eggplant#Statistics|Largest eggplant producer]]''', output of 18,033,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005carrot and turnip.PNG|Largest carrot and turnip producer]]''', output of 8,395,500 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[Potato#Role in world food supply|Largest potato producer]]''', output of 70 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[Cabbage#Production|Largest cabbage producer]]''', output of 36,335,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|چین}}||'''[[Broccoli#Production|Largest cauliflowers and broccoli producer]]''', output of 8,585,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005spinach.PNG|Largest spinach producer]]''', output of 11,011,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005lettuce and chicory.PNG|Largest lettuce and chicory producer]]''', output of 11,005,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005asparagus.PNG|Largest asparagus producer]]''', output of 5,906,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005onion and shallot.PNG|Largest onion and shallot producer]]''', output of 17,793,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:Cucumber and gherkin.JPG|Largest cucumber and gherkin producer]]''', output of 26,000,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[صنعت ماہی گیری بلحاظ ملک|Largest fish producer]]''', output of 49,467,275 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[صنعت ماہی گیری بلحاظ ملک|Largest aquatic plants producer]]''', output of 11,163,675 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005honey (natural).PNG|Largest honey producer]]''', output of 298,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005mushroom and truffle.PNG|Largest mushroom and truffle producer]]''', output of 1,410,540 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005cottonseed.PNG|Largest cotton producer]]''', output of 11,400,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[Silk#Production|Largest silk producer]]''', output of 290,003 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[Rapeseed#Production|Largest rapeseed producer]]''', output of 10.3 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|چین}}||'''[[Tea#Production|Largest tea producer]]''', output of 1,183,502 million tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|چین}}||'''[[Tobacco industry#Production by country or region|Largest tobacco producer]]''', output of 2,298,800 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2000 |- |{{flag|چین}}||'''[[Domestic sheep#Economic importance|Largest livestock of domestic sheep]]''', 157,900,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2004 |- |{{flag|چین}}||'''[[Domestic pig#Pig farming terminology|Largest livestock of domestic pig]]''', 488,800,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2003mule.PNG|Largest livestock of mules]]''', 4,194,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2003 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2003ass.PNG|Largest livestock of donkeys]]''', 8,499,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2003 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2003horse.PNG|Largest livestock of horses]]''', 8,088,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2003 |- |{{flag|چین}}||'''[[Pork|Largest pork (pig meat) producer]]''', output of 48,500,000 ton||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[Rice#Worldwide کھپت|Largest rice consumer]]''', 135 million metric tons per year||align="right"|کھپت||align="right"|2004 |- |{{flag|چین}}||'''Largest car market''', 13.64 million vehicles<ref>{{cite news |last=Jackson |first=Allison |url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5h_uz7dJAkuw1VAZOfisS4RcY_I5g |title=چین overtakes US as world's largest auto market |publisher=AFP |date=January 11, 2010 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100114220726/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5h_uz7dJAkuw1VAZOfisS4RcY_I5g |archivedate=January 14, 2010 }}</ref>||align="right"|کھپت<br>نقل و حمل||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[List of countries by population|Largest population]]''', 1,315,844,000||align="right"|آبادیات||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ افرادی قوت|Largest labour force]]''', 807,700,000||align="right"|آبادیات <br> معیشت||align="right"|2008 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار برق من قابل تجدید وسائل|Largest renewable energy producer]]''', 797,4 TW·h per year||align="right"|توانائی||align="right"|2011 |- |{{flag|چین}}||'''[[Hydroelectricity#World hydroelectric capacity|Largest hydroelectricity producer]]''', 585.2 TW·h per year||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار کوئلہ|Largest coal producer]]''', 3,240 million tons||align="right"|توانائی <br> صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|چین}}||'''Highest level of innovation according to [[مشعر عالمی اختراع (انسیڈ)|Global Innovation Index]]''', score of 1.1||align="right"|طرزیات||align="right"|2012 |- |{{flag|چین}}||'''Largest [[wind turbine]] producer'''<ref name=bradsher>Bradsher, Keith (January 30, 2010). [http://www.nytimes.com/2010/01/31/business/energy-environment/31renew.html "چین leads global race to make clean energy"]. ''[[نیو یارک ٹائمز]]''. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|توانائی<br>صنعت||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''Largest [[solar panel]] producer''',<ref name=bradsher/>||align="right"|توانائی<br>صنعت||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[List of countries by photovoltaics production|Largest photovoltaics producer]]''', output of 10,852 MW<ref name=bradsher/>||align="right"|توانائی<br>صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ اخراج کاربن دو اکسید|Most carbon dioxide emissions]]''', 6,103,493,000 metric tons||align="right"|ماحولیات||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ ذخائر زرمبادلہ|Largest forex reserves]]''', $2,273,000,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ برآمدات|Largest exporter]]''', $1,200,000,000,000<ref>{{cite news |url=http://www1.voanews.com/english/news/asia/چین-Surpasses-جرمنی-as-Worlds-Top-Exporter-81128862.html |title=چین Surpasses جرمنی as World's Top Exporter |publisher=Voice of America |date=January 10, 2010 |accessdate=February 1, 2013}}</ref> ||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست خود مختار ممالک بلحاظ موجودہ اکاؤنٹ توازن|Highest current account balance]]''', $371,833,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2007 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ بلند ترین نقطہ|Highest elevation above the sea level]]''', 8,848 m (29,029&nbsp;ft) at [[ماؤنٹ ایورسٹ]] (shared with [[نیپال]])||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک وعلاقہ جات بلحاظ زمینی سرحد|Longest land border length]]''', 22,117&nbsp;km (22,147&nbsp;km if [[ہانگ کانگ]] and [[مکاؤ]], the two [[special administrative regions]] are counted)||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک وعلاقہ جات بلحاظ بری و بحری حدود|Most countries bordered]]''', 14 (16 if [[ہانگ کانگ]] and [[مکاؤ]], the two [[special administrative regions]] are counted), the same number as with [[روس]]||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[Gold#Production|Largest gold producer]]''', 276 tonnes<ref>{{cite web|last=Mandaro |first=Laura |url=http://www.marketwatch.com/news/story/چین-now-worlds-largest-gold/story.aspx?guid=%7B8C528CE8%2D0262%2D485D%2DACEB%2D2247D18282CB%7D |title=چین now world's largest gold producer; foreign miners at door |publisher=MarketWatch |date=2008-01-17 |accessdate=2009-04-05}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2007 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار ایلومینیم|Largest aluminium producer]]''', 5,896,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[Antimony#Production|Largest antimony producer]]''', 126,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[Arsenic#Production|Largest arsenic producer]]'''||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار بسمیتھ|Largest bismuth producer]]''', 1,900 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005cadmium.PNG|Largest cadmium producer]]''', 3,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سیمنٹ پیداوار|Largest cement producer]]''', 1,800,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار فلورائٹ|Largest fluorite producer]]''', 3,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار خام لوہا|Largest iron producer]]''', 588,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار مینگنیز|Largest manganese producer]]''', 6,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:Mercury output2.PNG|Largest mercury producer]]''', 1,150 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:Mica output2.PNG|Largest mica producer]]''', 89,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ محرکی ناقل پیداوار|Largest motor vehicle producer]]''', 18,264,667 vehicles ||align="right"|صنعت<br>نقل و حمل||align="right"|2010 |- |{{flag|چین}}||'''[[Tractor|Largest tractor producer]]''', vehicles ||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|چین}}||'''[[صنعت گودا و کاغذ|Largest pulp and paper producer]]''', 92,599 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ فولاد پیداوار|Largest steel producer]]''', 683,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2011 |- |{{flag|چین}}||'''[[Cast iron#Production in the World|Largest steel producer]]''', 543,748,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:2005strontium.PNG|Largest strontium producer]]''', 700,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:Tin (mined)2.PNG|Largest tin producer]]''', 120,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[Tin#Occurrence|Largest tin reserves]]''', 1,700,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[:File:Tungsten OR wolfram (mined)2.PNG|Largest tungsten producer]]''', 46,900 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار جست|Largest zinc producer]]''', 3,500,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد فوجی و نیم فوجی عملہ|Largest army by number of active troops]]''', 2.25 million troops<ref name="چین">{{cite news |title=The Asian Conventional عسکری Balance in 2006: Overview of major Asian Powers |date=2006-07-25 |url=http://www.csis.org/media/csis/pubs/060626_asia_balance_powers.pdf |format=PDF |publisher=Center for Strategic and International Studies |page=24 |accessdate=2016-06-21 |archivedate=2018-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073401/https://www.csis.org/media/csis/pubs/060626_asia_balance_powers.pdf }}</ref>||align="right"|عسکری||align="right"|2005 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most frigates in operation]]''', 49||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{flag|چین}}||'''Best performance at women's badminton [[Uber Cup#Successful national teams|Uber Cup]]''', 11 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|چین}}||'''Best performance at [[BWF World Championships#Successful national teams|World Badminton Championships]]''', 43 gold medals won||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|چین}}||'''Best performance at [[World Amateur Go Championship]]''', 18 wins||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''Best performance at [[World Table Tennis Championships]]''', 35 team wins||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''Best performance at [[World Weightlifting Championships#Women|World Weightlifting Championships]] (women)''', 314 gold medals, 423 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2007 |- |{{flag|چین}}||'''Highest rate of execution per year''',officially not released.at least 1700 (estimated)<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8432514.stm | publisher=BBC News | title=چین executions shrouded in secrecy | date=December 29, 2009 | first=Chris | last=Hogg |accessdate=February 1, 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=13000560 |title=The Most Important Facts of 2008 (and the first six months of 2009) |publisher=Hands Off Cain |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''Leading surveillance society according to the [[Privacy International]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.privacyinternational.org/article.shtml?cmd%5B347%5D=x-347-559597 |title=Leading surveillance societies in the EU and the World 2007 |publisher=Privacy International |date=December 28, 2007 |archiveurl=http://www.privacyinternational.org/article.shtml?cmd%5B347%5D=x-347-559597 |archivedate=March 12, 2008}}</ref>||align="right"|نگرانی||align="right"|2007 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد جالبینی صارفین|Most internet users]]''', 298,000,000<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2153rank.html "Internet users"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171206014039/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2153rank.html |date=2017-12-06 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|طرزیات||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد مستعمل خطوط ہاتف|Most main line phones]]''', 368,000,000<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2150rank.html "Telephones - main lines in use"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070613003948/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2150rank.html |date=2007-06-13 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|طرزیات||align="right"|2006 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد مستعمل محمولات|Most mobile cellular phones]]''', 703,000,000<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2151rank.html "Telephones - mobile cellular"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181124010553/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2151rank.html |date=2018-11-24 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|طرزیات||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ طول آبی گزرگاہ|Largest total length of waterways]]''', 110,000&nbsp;km||align="right"|نقل و حمل||align="right"|2008 |- |{{flag|چین}}||'''[[High-speed rail by country|Largest total length of high-speed railways]]''', 6,003&nbsp;km||align="right"|نقل و حمل||align="right"|2009 |- |{{flag|چین}}||'''[[کل تیز رفتار نقل و حمل نظام شماریات بلحاظ ملک|Largest total length of rapid transit systems]]''', 1879.6&nbsp;km||align="right"|نقل و حمل||align="right"|2006 |- |- |{{flag|چین}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ محرکی ناقل پیداوار|Largest motor vehicle producer]]''', 13,790,000 vehicles<ref>{{cite web |url=http://www.marketwatch.com/story/جاپان-ceded-top-auto-maker-title-to-چین-in-2009-report-2010-01-30 |title=جاپان ceded top auto maker title to چین in 2009: report |publisher=Market Watch |date=January 30, 2010 |accessdate=February 1, 2013}}</ref> ||align="right"|صنعت<br>نقل و حمل||align="right"|2009 |- |{{flag|کولمبیا}}||'''[[Emerald|Largest emerald producer]]'''||align="right"|صنعت||align="right"|2009 |- |{{flag|کوسٹاریکا}}||'''Highest environmental happiness according to [[مشعر خوش سیارہ]]''', score of 76.1||align="right"|ماحولیات <br> کیفیت حیات||align="right"|2009 |- |{{flag|کوت داوواغ}}||'''[[Theobroma cacao#Cultivation|Largest cacao producer]]''', output of 1,330,000 metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|کیوبا}}||'''Winner of most [[Baseball World Cup#Medal table|Baseball World Cup]] (men)''', 25 gold medals ||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|کیوبا}}||'''Best performance at [[Boxing World Cup]]''', 2 times winner (2006, 2008)||align="right"|کھیل ||align="right"|2008 |- |{{flag|کیوبا}}||'''Winner of most [[Volleyball World Cup]]s (women)''', 4 (1989, 1991, 1995, 1999)||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|چیک جمہوریہ}}||'''[[List of countries by beer کھپت per capita|Highest کھپت of beer per capita]]''', 156.9 liters / year<ref>[http://www.kirinholdings.co.jp/english/ir/news_release051215_4.html "Per Capita Beer کھپت by Country (2004)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080623213209/http://www.kirinholdings.co.jp/english/ir/news_release051215_4.html |date=2008-06-23 }}. Kirin Holdings. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|کھپت||align="right"|2004 |- |{{flag|جمہوری جمہوریہ کانگو}}||'''[[وبائیات ناقص غذائیت|Highest percentage of population suffering from undernourishment]]''', 75%||align="right"|آبادیات||align="right"|2006 |- |{{flag|جمہوری جمہوریہ کانگو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوار (مساوی قوت خرید)|Lowest GDP (PPP) per capita]]''', 349 Int. $ ([[IMF]] est.)||align="right"|معیشت||align="right"|2011 |- |{{flag|جمہوری جمہوریہ کانگو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شدت توانائی|Highest energy intensity]]''', 4746.3 toe per 1 million dollars of GDP||align="right"|توانائی||align="right"|2003 |- |{{flag|جمہوری جمہوریہ کانگو}}||'''[[:File:2005cobalt (mined).PNG|Largest cobalt producer]]''', 22,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|ڈنمارک}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ آمدن مساوات|Most equal income distribution]]''' according to [[اقوام متحدہ]]<ref>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/reports/global/2005/pdf/hdr05_HDI.pdf |title=Human development indicators |publisher=United Nations Development Programme |archiveurl=http://web.archive.org/web/20051011110457/http://hdr.undp.org/reports/global/2005/pdf/HDR05_HDI.pdf |archivedate=October 11, 2005}}</ref> ||align="right"|آبادیات <br> معیشت||align="right"|1997 |- |{{flag|ڈنمارک}}||'''[[Corruption Perceptions Index|Least corrupt country]] according to [[شفافیت بین الاقوامی]]''' (tied with [[نیوزی لینڈ]] and [[فنلینڈ]])<ref name="CPI">{{cite web |url=http://cpi.transparency.org/cpi2012/results |title=Corruption Perceptions Index 2012 |publisher=Transparency International |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|سیاست||align="right"|2012 |- |{{flag|ڈنمارک}}||'''[[فہرست کم از کم اجرت بلحاظ ملک|Highest minimum wage]]''', 22,713 ([[بین الاقوامی ڈالر|Intl. dollars]])||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ڈنمارک}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شمالی ترین نقطہ|Most northernmost point on land]]''', 83°40'N at [[Kaffeklubben Island]], {{flag|گرین لینڈ}}||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|ڈنمارک}}||'''Highest [[ای-مستعدی]]''', 8.87 out of 10 ||align="right"|طرزیات||align="right"|2009 |- |{{flag|ڈنمارک}}||'''Highest satisfaction with life according to [[مشعر اطمینان حیات]]''', 273.4||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2006 |- |{{flag|مصر}}||'''[[Phoenix dactylifera#Production|Largest date producer]]''', output of 1,313,690 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|استونیا}}||'''Lowest [[Maternal death|maternal death rate]]'''||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2010 |- |{{flag|استونیا}}||'''Highest personal and economic freedoms according to [[State of World Liberty Index]]'''||align="right"|معیشت||align="right"|2006 |- |{{flag|استونیا}}||'''Lowest [[اہمیت مذہب بلحاظ ملک|importance of religion]]'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{flag|استونیا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ جنسی تناسب|Highest prevalence of females in population]]''', 0.84 males per female||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{flag|استونیا}}||[[Shale oil]] production||align="right"|آبادیات||align="right"|Since before 1960 |- |{{flag|ایتھوپیا}}||'''[[List of countries by first human settlement|Earliest human settlement]]''', 195,000 years ago||align="right"|آبادیات||align="right"| 2010 |- |{{flag|ایتھوپیا}}||'''Best performance at [[IAAF World Cross Country Championships#Champions|World Cross Country Running Championships]]''', 27 wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|فجی}}||'''Best performance at [[Rugby World Cup Sevens]] (men)''', 2 times winner (1997, 2005)||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{flag|فنلینڈ}}||'''[[Corruption Perceptions Index|Least corrupt country]] according to [[شفافیت بین الاقوامی]]''' (tied with [[نیوزی لینڈ]] and [[ڈنمارک]])<ref name="CPI" />||align="right"|سیاست||align="right"|2012 |- |{{flag|فنلینڈ}}||'''[[List of countries by coffee کھپت per capita|Highest کھپت of coffee per capita]]''', 11.4&nbsp;kg / year<ref>[http://earthtrends.wri.org/searchable_db/index.php?theme=6&variable_ID=294&action=select_countries EarthTrends: Resource کھپت: Coffee کھپت per capita<!-- Bot generated title -->] {{dead link|date=February 2013}}</ref>||align="right"|کھپت||align="right"|2008 |- |{{flag|فنلینڈ}}||'''[[List of countries by milk کھپت per capita|Highest کھپت of milk per capita]]''', 361.19&nbsp;kg / year<ref>{{cite web |url=http://faostat.fao.org/site/610/DesktopDefault.aspx?PageID=610#ancor |title=Livestock and Fish Primary Equivalent |publisher=FaoStat}}</ref>||align="right"|کھپت||align="right"|2007 |- |{{flag|فنلینڈ}}||'''[[Programme for International Student Assessment#2006 survey|Best student performance in science]] according to [[پروگرام برائے بین الاقوامی طالب علم تعین]]'''||align="right"|آبادیات <br> کیفیت حیات||align="right"|2006 |- |{{flag|فنلینڈ}}||'''Most stable country according to [[فہرست ممالک بلحاظ مشعر ناکام ریاست|Failed States Index]]''', score of 19.7||align="right"|سیاست||align="right"| 2011 |- |{{flag|فنلینڈ}}||'''Most property rights according to [[مشعر بین الاقوامی حقوق املاک]]''', score of 8.6||align="right"|سیاست||align="right"| 2008 |- |{{flag|فنلینڈ}}||'''Most press freedom according to [[آزادی صحافت (روداد)]]'''||align="right"|سیاست||align="right"|2011 |- |{{flag|فنلینڈ}}||'''Highest prosperity according to [[لیگاٹم مشعر خوشحالی]]'''||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2009 |- |{{flag|فنلینڈ}}||'''Best performance at [[List of World Rally Championship Drivers' champions#Winners by nationality|Drivers' World Rally Championship]]''', 14 wins by 7 drivers||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|فنلینڈ}}||'''Most technologically advanced according to the UN's طرزیات Achievement Index''', 0.744<ref>{{cite journal |authors=Desai, Meghnad; Fukuda-Parr, Sakiko; Johansson, Claes; Sagasti, Fransisco |url=http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/APCITY/UNPAN014340.pdf |title=Measuring the طرزیات Achievement of Nations and the Capacity to Participate in the Network Age |journal=Journal of Human Development |volume=3 |issue=1 |year=2002 |publisher=Carfax Publishing |doi=10.1080/14649880120105399 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226073510/http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/APCITY/UNPAN014340.pdf%20 |date=2018-12-26 }}</ref>||align="right"|طرزیات||align="right"| 2001 |- |{{flag|فرانس}}||'''[[Sugar beet#ثقافت|Largest sugar beet producer]]''', output of 29 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|فرانس}}||'''Largest indigenous [[duck meat]] producer'''<ref>{{cite web |url=http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html?item=1070&lang=en&year=2005 |title=Major Food and Agricultural Commodities and Producers – Indigenous Duck Meat, 2005 |publisher=Food and Agricultural Organization of the ریاستہائے متحدہ امریکہ |archiveurl=http://web.archive.org/web/20110402025736/http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html?item=1070&lang=en&year=2005 |archivedate=April 2, 2011}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|فرانس}}||'''Largest producer of [[pharmaceuticals|pharmaceutical products]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/en/فرانس_159/معیشت_6815/overview-of-the-french-معیشت_6831/key-figures-of-the-french-معیشت_1402.html |title=Overview of the French معیشت |publisher=فرانس Diplomatie |date=July 2007 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20100114024542/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/فرانس_159/معیشت_6815/overview-of-the-french-معیشت_6831/key-figures-of-the-french-معیشت_1402.html |archivedate=January 14, 2010}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2007 |- |{{flag|فرانس}}||'''Largest exporter of [[perfume]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.facci.com.au/approaching-آسٹریلیا/growing-markets.html |title=Growing markets |publisher=The French-آسٹریلیاn Chamber of Commerce & صنعت |archiveurl=http://web.archive.org/web/20090617082959/http://www.facci.com.au/approaching-آسٹریلیا/growing-markets.html |archivedate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2007 |- |{{flag|فرانس}}||'''[[نویاتی توانائی بلحاظ ملک|Largest percentage of nuclear energy in total energy production]]''', 76.2% ||align="right"|توانائی||align="right"|2008 |- |{{flag|فرانس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ برآمد برق|Largest electricity exporter]]''', 67,600 million kWh ||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{flag|فرانس}}||'''[[فہرست منطقات وقت بلحاظ ملک|Most time zones]] (overseas territories included)''', 12||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|فرانس}}||'''Best performance at [[Basque Pelota#World Championships of Basque Pelota|World Championships of Basque Pelota]]''', 58 gold medals, 140 total medals ||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|فرانس}}||'''Best performance at [[UCI Road World Championships - Women's Road Race|UCI Road World Championships (Women's Road Race)]]''', 9 gold medals, 15 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|فرانس}}||'''Best performance at [[Endurance FIM World Championship]] (motorcycle racing)''' ||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|فرانس}}||'''[[World سیاحت rankings|Most tourist visits per year]]''', 81.9 million ||align="right"|سیاحت||align="right"| 2007 |- |{{flag|جرمنی}}||'''[[Hops#World production|Largest hop producer]]''', output of 34,438 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|جرمنی}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ خالص برآمدات|Largest net exports (balance of trade) country]]''', 217,000 millions US$||align="right"|مالیات||align="right"|2010 |- |{{flag|جرمنی}}||'''[[lignite#Production|Largest producer of lignite]]''', 175,400,000 tons ||align="right"|توانائی<br>صنعت||align="right"|2001 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Largest [[installed solar power capacity]]''', 9,799 MWh ||align="right"|توانائی||align="right"|2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''[[All-time Olympic کھیلs medal count|Most Winter Olympic medals]]''', 128 gold medals, 358 total medals<ref>190 medals for [[جرمنی at the Olympics|جرمنی]], 110 for [[East جرمنی at the Olympics|East جرمنی]], 39 for [[West جرمنی at the Olympics|West جرمنی]] and 19 for [[Unified Team of جرمنی]].</ref> ||align="right"|کھیل||align="right"|2010 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[FIBT World Championships#Medal table|FIBT World Championships (bobsleigh and skeleton)]]''', 58 gold medals, 146 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[Canoe polo#ICF Canoe Polo World Championships|ICF Canoe Polo World Championships]] (women)''', 3 gold medals, 7 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[ICF Canoe Sprint World Championships#Medal table|ICF Canoe Sprint World Championships]]''', 171 gold medals, 406 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[ICF Canoe Slalom World Championships#Medals table|ICF Canoe Slalom World Championships]]''', 92 gold medals, 252 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[UCI Cyclo-cross World Championships, Women#Medal count by country|UCI Cyclo-cross World Championships, Women]]''', 4 gold medals, 10 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[UCI Indoor Cycling World Championships]]''', 79 gold medals, 201 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[FEI World Equestrian کھیلs#Medal count|FEI World Equestrian کھیلs]]''', 25 gold medals, 58 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at equestrian [[Dressage World Championship]]''', 18 gold medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[Show Jumping World Championships#Medal count|Show Jumping World Championships]] (equestrian)''', 8 gold medals, 16 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[Fistball#Fistball World Cup - Men|Fistball World Cup]] (men)''', 9 gold medals, 13 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[Fistball#Fistball World Cup - Women|Fistball World Cup]] (women)''', 3 gold medals, 4 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[Fistball#World کھیلs - Men|Fistball World کھیلs]] (men)''', 4 gold medals, 6 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[FIFA Women's World Cup]]s''', 2 times winner ([[2003 FIFA Women's World Cup|2003]], [[2007 FIFA Women's World Cup|2007]]), 1 time runner-up ([[1995 FIFA Women's World Cup|1995]])||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[FIL World Luge Championships#Medal table|FIL World Luge Championships]]''', 85 gold medals, 215 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[World Sprint Speed Skating Championships for Women#All-time medal count|World Sprint Speed Skating Championships for Women]]''', 19 gold medals, 41 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|جرمنی}}||'''Best performance at [[World Single Distance Championships for Women]] (speed skating)''', 35 gold medals, 74 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 <!--|- |{{flag|یونان}}||'''Highest کھپت of olive oil per capita''', 26.1&nbsp;kg / year <ref>http://cesonoma.ucdavis.edu/HORTIC/california_and_world_trends.pdf</ref>||align="right"|کھپت||align="right"|--> |- |{{flag|یونان}}||'''[[List of countries by tobacco کھپت per capita|Highest کھپت of tobacco per capita]]''', 4,313 cigarettes / year<ref>[http://www.nationmaster.com/graph/hea_tob_cig_con-health-tobacco-cigarette-کھپت "Cigarette کھپت (most recent) by country"]. Nation Master.</ref>||align="right"|کھپت||align="right"| |- |{{flag|جمہوریہ گنی}}||'''[[Bauxite#Production trends|Largest bauxite reserves]]''', 7,400,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{flag|ہونڈوراس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح دانستہ قتل|Highest intentional homicide rate]]''', 58 per 100000 people per year||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|مجارستان}}||'''Best performance at [[FINA Water Polo World Cup#Team ranking|FINA Water Polo World Cup]] (men)''', 3 times winner (1979, 1995, 1999), 3 times runner-up (1993, 2002, 2006)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|آئس لینڈ}}||'''Best environmental performance according to [[ماحولیاتal Performance Index#Overall EPI score|ماحولیاتal Performance Index]]''', 93.5||align="right"|ماحولیات||align="right"|2010 |- |{{flag|آئس لینڈ}}||'''[[List of countries by electricity کھپت|Highest electricity کھپت per capita]]''', 3,152W per person ||align="right"|کھپت <br> توانائی||align="right"|2005 |- |{{flag|آئس لینڈ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد جالبینی صارفین|Highest percentage of Internet users]]''', 92%<ref>{{cite web | url = http://mbl.is/mm/frettir/taekni/2009/10/07/90_prosent_heimila_med_nettengingu/ | title = 90% heimila með nettengingu | publisher = [[Vísir.is]] | date=October 7, 2009 | language=آئس لینڈic | accessdate = February 1, 2013}}</ref>||align="right"|طرزیات||align="right"|2009 |- |{{flag|آئس لینڈ}}||'''Most freedom of press according to [[مشعر آزادی صحافت]]'''||align="right"|سیاست||align="right"|2010 |- |{{flag|آئس لینڈ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ جنوبی ترین نقطہ|Most northernmost southernmost point on land]]''', 63°17'N at [[Surtsey]] island ||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|آئس لینڈ}}||'''Most peaceful country according to [[مشعر عالمی امن]]'''||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2011 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Millet#Production|Largest millet producer]]''', output of 10,610,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Banana#Trade|Largest banana producer]]''', output of 21.77 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Citrus production#Countries involved|Largest lemon and lime producer]]''', output of 2,060,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|بھارت}}||'''Best performance at [[کرکٹ عالمی کپ]]s (men)''', 2 times winner (1983, 2011)||align="right"|کھیل||align="right"|2011 |- |{{flag|بھارت}}||'''Largest headcount of [[cattle]]''', approximately 281 million heads||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Mango#Production and کھپت|Largest mango producer]]''', output of 13,501,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[:File:2006areca nut.PNG|Largest areca nut producer]]''', output of 483,100 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Spice#Production|Largest spice producer]]''', output of 1,600,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2004 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Ginger#Production|Largest ginger producer]]''', output of 420,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Chickpea#Production|Largest chickpea producer]]''', output of 5,970,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Lentil#Production|Largest lentil producer]]''', output of 1,400,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|بھارت}}||'''Most [[جامعہ]]''', 8,407 universities in 2010||align="right"|تعلیم||align="right"|2010 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Jute#Production|Largest jute producer]]''', output of 2,140,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Dairy farming#Market|Largest milk producer]]''', output of 110,040 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Butter#Worldwide|Largest butter producer]]''', output of 1,470,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|1997 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[:File:2004buffalo.PNG|Largest livestock of water buffalos]]''', 97,700,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2004 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ نکاسی آب|Largest total freshwater withdrawal]]''', 645.84&nbsp;km³/year||align="right"|زراعت <br> کھپت||align="right"|2000 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ آبپاشی|Largest area of irrigated land]]''', 558,080&nbsp;km²||align="right"|زراعت<br>جغرافیہ ||align="right"|2003 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[:File:1990tiger.svg|Largest tiger headcount]]''', 3750 tigers||align="right"|ماحولیات||align="right"|1990 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[Cinema of بھارت|Largest producer of films in the world]]''', 2961 films including 1288 feature films<ref name="CBFC-ANR2009">{{Cite document |title= Annual report 2010 |url= http://cbfcبھارت.gov.in/html/uniquepage.aspx?unique_page_id=30 |format= PDF |accessdate= 2010-07-16 |publisher= [[Central Board of فلم Certification]], [[Ministry of Information and Broadcasting (بھارت)|Ministry of Information and Broadcasting]], GOVERNMENT OF بھارت. |postscript= }} {{dead link|date=February 2013}}</ref>||align="right"|فلم صنعت <br> ||align="right"|2010 |- |{{flag|بھارت}}||'''Highest number of [[physician|doctors]] and [[engineers]]'''||align="right"|معیشت||align="right"|2005 |- |{{flag|بھارت}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد پولیس افسران|Largest police force]]''', 5,776,500 officers||align="right"|معیشت||align="right"|2009 |- |{{flag|بھارت}}||'''Fastest growing rate of [[millionaires]]''', 20.8% increase per year||align="right"|معیشت||align="right"|2011 |- |{{flag|بھارت}}||'''Most culturally [[diverse]] [[ملک]]''', nearly 3500 languages{{Dubious|date=July 2012}} and nearly all of the major world religions||align="right"|ثقافت||align="right"|2010 |- |{{flag|بھارت}}||'''Largest [[سناتن دھرم]] population in the world'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{flag|بھارت}}||'''Largest [[سکھ]] population in the world'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{flag|بھارت}}||[[List of countries by beer کھپت per capita|'''Lowest کھپت of beer per capita''']], 2&nbsp;L||align="right"|کھپت||align="right"|2005 |- |{{flag|انڈونیشیا}}||'''[[:File:2005cinnamon (canella).PNG|Largest cinnamon producer]]''', output of 60,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|انڈونیشیا}}||'''[[:File:Clove output.jpg|Largest clove producer]]''', output of 110,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|انڈونیشیا}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest area of permanent crops]]''', 128,581&nbsp;km²||align="right"|زراعت<br>جغرافیہ ||align="right"|2005 <!--|- |{{flag|انڈونیشیا}}||'''Most islands''', 17,508||align="right"|جغرافیہ||align="right"| 2000--> |- |{{flag|انڈونیشیا}}||'''Best performance at men's badminton [[Thomas Cup#Successful national teams|Thomas Cup]]''', 13 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|انڈونیشیا}}||'''Largest [[مسلمان]] population in the world'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{flag|ایران}}||'''[[Pistachio#Cultivation|Largest pistachio producer]]''', output of 230,000 tons<ref name="fao 339">{{cite web |url=http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx |title=Food and Agricultural commodities production |publisher=FAOSTAT}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|ایران}}||'''[[Saffron#Trade and use|Largest saffron producer]]''', 93.7% of world's total production<ref>{{cite journal |last=Ghorbani |first=M. |url=http://www.idosi.org/wasj/wasj4%284%29/7.pdf |title=The Efficiency of Saffron’s Marketing Channel in ایران |journal=World Applied سائنسs Journal |volume=4 |issue=4 |year=2008 |pages=523–527 |publisher=IDOSI Publications }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180308045513/http://www.idosi.org/wasj/wasj4%284%29/7.pdf |date=2018-03-08 }}</ref> ||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{flag|ایران}}||'''[[Caviar#Production|Largest caviar producer]]'''<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1394717.stm "Crunch time for Caspian caviar"]. BBC News. June 19, 2001. Retrieved February 1, 2013.</ref> ||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{flag|ایران}}||'''Largest producer of [[berries]]'''<ref name="fao 339"/> ||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|ایران}}||'''Largest producer of [[stone fruit]]s'''<ref name="fao 339"/> ||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|ایران}}||'''Largest producer of [[Berberis]]'''<ref>{{cite news |url=http://www.payvand.com/news/08/nov/1235.html |title=Photos: Picking Zereshk (dried fruit of Berberis vulgaris) in Birjand, ایران |publisher=Payvand |date=November 24, 2008 |accessdate=February 1, 2013 |archivedate=December 26, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073458/http://www.payvand.com/news/08/nov/1235.html%20 }}</ref> ||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{flag|ایران}}||'''[[List of weather records#Other warm records|Hottest surface temperature ever recorded]]''', 70.7&nbsp;°C (159&nbsp;°F) recorded at [[دشت لوت]]<ref>{{cite web |url=http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=7149 |title=The Hottest Spot on Earth |publisher=NASA |date=November 24, 2006 |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|آب و ہوا||align="right"|2005 |- |{{flag|ایران}}||'''Largest importer of [[wheat]]'''<ref>{{cite news |url=http://www.ft.com/cms/s/0/1eb54d92-2ae7-11de-8415-00144feabdc0.html?nclick_check=1 |title=Tehran becomes biggest importer of wheat |work=Financial Times |date=April 17, 2009}} {{subscription required}}</ref> ||align="right"|کھپت||align="right"|2009 |- |{{flag|ایران}}||'''[[ایران's brain drain|Highest rate of brain drain in the world]]'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2003 |- |{{flag|ایران}}||'''[[Shia Islam#آبادیات|Largest Shia Population in the world]]'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2012 |- |{{flag|ایران}}||'''Highest ratio of female to male school enrollment''',<ref>{{cite web |url=http://www.nationmaster.com/graph/edu_gir_to_boy_rat_pri_lev_enr-boys-ratio-primary-level-enrolment |title=Girls to boys ratio, primary level enrolment (most recent) by country |publisher=Nation Master}}</ref> 1.22 female per male student||align="right"|تعلیم||align="right"|2005 |- |{{flag|ایران}}||'''[[Background radiation#Natural background radiation|Location with the highest natural background radiation]]''', annual dose of 260 mSv||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2010 |- |{{flag|ایران}}||'''Most number of major [[earthquake]]s, 5.5+ Richter Magnitude'''<ref>{{cite web |last=Serrano |first=Alvero |url=http://web.unfpa.org/countryfocus/ایران/disaster.htm |title=Minimizing the Impact of Disasters |publisher=United Nations Population Fund |date=February 9, 2006 |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|ارضیات||align="right"|2010 |- |{{flag|ایران}}||'''[[ایرانian calendar#Accuracy|Most accurate calendar in use]]''', ایرانian calendar||align="right"|ارضی طبیعیات ||align="right"|2010 |- |{{flag|ایران}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ رجحان استعمال افیون آمیز اشیاء|Highest annual prevalence of opiates use]]''', 2.8% of population||align="right"|صحت||align="right"|1999 |- |{{flag|ایران}}||'''[[List of former national capitals#Central and South-West Asia|Largest number of former national capitals]]''', 31 former capital cities||align="right"|تاریخ||align="right"|2010 |- |{{flag|ایران}}||'''[[List of countries by statehood#Historical kingdoms and dynasties|World's oldest country]]''', Established ~3200 BC||align="right"|تاریخ||align="right"|2010 |- |{{flag|ایران}}||'''Host to the world's largest population of foreign refugees''', Mostly عراقi & Afghan refugees<ref>{{cite web |url=http://www.nationmaster.com/graph/imm_ref-immigration-refugees |title=Refugees (most recent) by country |publisher=Nation Master}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.icri-ir.com/factsheet.htm |title=Overview of the refugee situation |publisher=International Consortium for Refugees in ایران |archiveurl=http://web.archive.org/web/20080724003707/http://www.icri-ir.com/factsheet.htm |archivedate=July 24, 2008}}</ref><ref>{{cite web |last=Vafa |first=Omid |url=http://www.allacademic.com/meta/p_mla_apa_research_citation/0/9/8/4/2/p98424_index.html |title=Refugees in ایران and International Security |publisher=Paper presented at the annual meeting of the International Studies Association, Town & Country Resort and Convention Center, San Diego, California, ریاستہائے متحدہ امریکہ |date=March 22, 2006}}</ref><ref>{{cite news |url=http://payvand.com/news/04/jul/1018.html |title=عراقi refugees use new border crossing |publisher=Payvand |date=July 7, 2004 |accessdate=February 1, 2013 |archivedate=December 26, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073405/http://payvand.com/news/04/jul/1018.html%20 }}</ref>||align="right"|انسانیت پسندی||align="right"|1999 |- |{{flag|ایران}}||'''Largest producer of [[Turquoise]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.thebeadinghut.com/Turquoise_Jewellery.html |title=Turquoise Jewellery |publisher=The Beading Hut |archiveurl=http://web.archive.org/web/20091213042657/http://www.thebeadinghut.com/Turquoise_Jewellery.html |archivedate=December 13, 2009}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.wisegeek.com/what-is-turquoise.htm |title=What is Turquoise? |publisher=Wise Geek |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|ایران}}||'''Largest reserves of [[جست]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.ایرانconmin.de/en/leftnavigation/market |title=ایران – a key region is looking forward to welcoming you |publisher=ایران ConMin 2012 |accessdate=February 1, 2013}}</ref><ref>[http://www.etdb.org/StrategiesAndResearch/Countries/CSPReports/ReportsLibrary/ایران.pdf] {{dead link|date=February 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.docstoc.com/docs/9328799/Doing-business-in-ایران |title=Doing business in ایران |publisher=RSM International}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|ایران}}||'''World's largest producer and exporter of [[Persian carpet|handmade carpets]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.persian-n-oriental-rugs.com/serapi-rugs.html |title=Serapi rugs - the perfect earthtone rug |publisher=Persian N Oriental Rugs |accessdate=February 1, 2013}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ft.com/cms/s/0/5a5c0444-1669-11df-bf44-00144feab49a.html?ftcamp=rss |title=ایران's oldest craft left behind |work=Financial Times |date=February 10, 2010}} {{subscription required}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.erug.com/learnrugs/learn_detail/make/lrn_make_ایران.htm |title=ایران |publisher=eRug Gallery |archiveurl=http://web.archive.org/web/20060902125320/http://www.erug.com/learnrugs/learn_detail/make/lrn_make_ایران.htm |archivedate=September 2, 2006}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|ایران}}||'''World's [[سائنس and technology in ایران#International rankings|fastest growth rate in science and technology]]''', 1000% increase of science & technology output in nine years<ref>{{cite web |url=http://www.berr.gov.uk/files/file27330.pdf |title=PSA target metrics for the UK research base |publisher=Department of Trade and صنعت |date=December 2005 |accessdate=February 1, 2013|archiveurl=http://web.archive.org/web/20080229132616/http://www.berr.gov.uk/files/file27330.pdf|archivedate=February 29, 2008}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.science-metrix.com/30years-Paper.pdf |title=30 Years in سائنس |publisher=سائنس-Metrix |accessdate=February 1, 2013}}</ref><ref>{{Cite journal |authors=Moin, Mostafa; Mahmoudi, Maryam; Rezaei, Nima |url=http://link.springer.com/article/10.1007%2Fs11192-005-0017-5 |title=Scientific output of ایران at the threshold of the 21st century |journal=Scientometrics |volume=62 |issue=2 |pages=239–248 |date=January 2005}}</ref>||align="right"|سائنس||align="right"|2010 |- |{{flag|ایران}}||'''[[Natural gas vehicle#Implementation|World's largest fleet of NGV]]''', 2.86 million NGV in use<ref>{{cite web |url=http://www.ngvjournal.dreamhosters.com/en/statistics/item/911-worldwide-ngv-statistics |title=Worldwide NGV statistics |work=NGV Journal}}</ref>||align="right"|نقل و حملation||align="right"|2011 |- |{{flag|جمہوریہ آئرلینڈ}}||'''Best quality of life according to the [[مشعر کیفیت حیات]]''', 8.333 out of 10<ref>[http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf "The Economist Intelligence Unit’s Quality-of-Life Index"]. ''The Economist''. 2005. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2005 |- |{{flag|جمہوریہ آئرلینڈ}}||'''Most Eurovision wins (7 between 1956 and 2012)||align="right"|ثقافت||align="right"|2012 |- |{{flag|اسرائیل}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ انتہائی ارتفاع|Lowest depression below the sea level]]''', -418 m at [[بحیرہ مردار]] (shared with [[اردن]])||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2009 |- |{{flag|اسرائیل}}||'''[[یہودی|Largest Jewish population]] ''',5,874,300||align="right"|آبادیات||align="right"|2011 |- |{{flag|اسرائیل}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ اخراجات تحقیق اور ترقی|Highest spending on research and development per capita]]''', 4.2% of [[gross domestic product|GDP]] ||align="right"|معیشت||align="right"|2011 |- |{{flag|اسرائیل}}||'''[[Reclaimed water|Highest percentage of recycled water]]''', 80%||align="right"|ماحولیات||align="right"|2010 |- |{{flag|اسرائیل}}||'''[[سماجی جالکاری خدمت|Longest hours spent on social networks]]''', 11.1 per person per month||align="right"|طرزیات||align="right"|2011 |- |{{flag|اسرائیل}}||'''[[Dairy cattle#Milk production levels|Highest production of milk per cow]]''', 12,240&nbsp;kg per year||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{flag|اسرائیل}}||'''Highest density of eco-friendly companies<ref>{{Cite web |url=http://www.cleantech.com/wp-content/uploads/2011/10/Cleantech_Group_2011_Global_Cleantech_100_Report.pdf |title=GlobalCleantech 100: A Barometer of the Changing Face of Global Cleantech Innovation |publisher=Cleantech Group LLC |year=2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20111027074056/http://www.cleantech.com/wp-content/uploads/2011/10/Cleantech_Group_2011_Global_Cleantech_100_Report.pdf|archivedate=2011-10-27}}</ref>'''||align="right"|طرزیات||align="right"|2011 |- |{{flag|اطالیہ}}||'''[[Grape#Distribution and production|Largest grape producer]]''', output of 8,519,418 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|اطالیہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار شراب|Largest wine producer]]''', output of 8,519,418 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|اطالیہ}}||'''[[:File:2005kiwi fruit.PNG|Largest kiwifruit producer]]''', output of 415,050 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|اطالیہ}}||'''[[:File:2005artichoke.PNG|Largest artichoke producer]]''', output of 469,980 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|اطالیہ}}||'''[[جدول مقامات عالمی ثقافتی ورثہ بلحاظ ملک|Highest number of World Heritage Sites]]''', 47||align="right"|ثقافت||align="right"|2012 |- |{{flag|اطالیہ}}||'''Best performance at [[Karting World Championship]]''', 21 wins||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|اطالیہ}}||'''Best performance at [[F1 Powerboat World Championship]]''', 13 wins||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{flag|اطالیہ}}||'''Best performance at [[FIL World Luge Natural Track Championships#Medal table|FIL World Luge Natural Track Championships]]''', 27 gold medals, 80 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|اطالیہ}}||'''Best performance at [[World Championships of Ski Mountaineering]]''', 2 times winner (2006, 2008)||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|جاپان}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح سود مرکزی بینک|Lowest central bank interest rate]]''', 0.10%||align="right"|مالیات||align="right"|2011 |- |{{flag|جاپان}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تجارتی بینکوں کا اعلی شرح قرضہ|Lowest commercial bank prime lending rate]]''', 1.48%||align="right"|مالیات||align="right"|2011 |- |{{flag|جاپان}}||'''Best performance at [[IFAF World Cup#Rankings|American Football World Cup]]''', 2 times winner ([[1999 IFAF World Cup|1999]], [[2003 IFAF World Cup|2003]]) ||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|جاپان}}||'''Best performance at [[World Judo Championships#All-time medal|World Judo Championships]]''', 97 gold medals, 229 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|جاپان}}||'''Best performance at [[Karate World Championships]]''', 10 wins||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|جاپان}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سند حق ایجاد|Most patents granted]]''', 185,827||align="right"|طرزیات||align="right"|2007 |- |{{flag|جاپان}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سند حق ایجاد|Most patents in force]]''', 1,613,776||align="right"|طرزیات||align="right"|2007 |- |{{flag|جاپان}}||'''[[فہرست بحری تجارت صلاحیت بلحاظ ملک|Most merchant ships owned]]''', 3757||align="right"|نقل و حمل||align="right"|2008 |- |{{flag|اردن}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ انتہائی ارتفاع|Lowest depression below the sea level]]''', -418 m at [[بحیرہ مردار]] (shared with [[اسرائیل]])||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|قازقستان}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار یورینیم|Largest uranium producer]]''', 17,803 tons||align="right"|توانائی <br> صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|کیریباتی}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ اخراج کاربن دو اکسید|Smallest volume of carbon dioxide emissions]]''', 29,000 metric tons||align="right"|ماحولیات||align="right"|2006 |- |{{flag|شمالی کوریا}}||'''Lowest level of economic freedom according to [[مشعر اقتصادی آزادی]]'''||align="right"|معیشت <br> سیاست||align="right"|2009 |- |{{flag|شمالی کوریا}}||'''[[List of countries by military expenditures#List of countries by military expenditure as a percentage of GDP|Largest military budget as % of GDP]]''', 22.9%||align="right"|عسکری||align="right"|2003 |- |{{flag|شمالی کوریا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most diesel submarines in operation]]''', 62||align="right"|عسکری||align="right"| |- |{{flag|شمالی کوریا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد فوجی و نیم فوجی عملہ|Largest reserve force]]''', 4,700,000 ||align="right"|عسکری||align="right"| 2006 |- |{{flag|شمالی کوریا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد فوجی و نیم فوجی عملہ|Most active troops per population]]''', 46 per 1000 people ||align="right"|عسکری||align="right"| 2006 |- |{{flag|شمالی کوریا}}||'''[[List of World Leaders|Youngest World Leader Currently in Power]]''', [[کم جونگ-اون]]''', at age 30 ||align="right"|سیاست||align="right"|2011 |- |{{flag|شمالی کوریا}}||'''Lowest level of press freedom according to [[آزادی صحافت (روداد)]]'''||align="right"|سیاست||align="right"|2009 |- |{{flag|شمالی کوریا}}||'''[[Lowest FIFA Ranking to Achieve Unofficial Football World Championships]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2011 |- |{{flag|شمالی کوریا}}||'''Lowest level of democracy according to [[Democracy Index]]''', score of 0.86 ||align="right"|سیاست||align="right"|2008 |- |{{flag|شمالی کوریا}}||'''[[Corruption Perceptions Index|Most corrupt country]] according to [[شفافیت بین الاقوامی]]''' (tied with [[صومالیہ]] and [[افغانستان]])||align="right"|سیاست||align="right"|2012 |- |{{flag|جنوبی کوریا}}||'''[[Programme for International Student Assessment#2006 survey|Best student performance in reading]] according to [[پروگرام برائے بین الاقوامی طالب علم تعین]]'''||align="right"|آبادیات <br> کیفیت حیات||align="right"|2006 |- |{{flag|جنوبی کوریا}}||'''[[Shipbuilding#World shipbuilding industry in the 21st century|Largest shipbuilder]]''', 12,400,000 Gross Tonnage ||align="right"|صنعت<br>نقل و حمل||align="right"|2008 |- |{{flag|جنوبی کوریا}}||'''Best performance at [[World Short Track Speed Skating Team Championships]]''', 12 gold medals, 30 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|جنوبی کوریا}}||'''Best performance at [[World Junior Short Track Speed Skating Championships]]''', 29 gold medals, 66 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|جنوبی کوریا}}||'''Best performance at [[World Taekwondo Championships#Total Medal Count|World Taekwondo Championships]]''', 142 gold medals, 186 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|جنوبی کوریا}}||'''Highest [[طرزیات معلومات و مواصلات ترقیاتی اشاریہ]]''', the score of 0.80 ||align="right"|طرزیات||align="right"|2007 |- |{{flag|جنوبی کوریا}}||'''Best performance at [[Battle of the Year]]''', 6 wins||align="right"|ثقافت||align="right"|2010 |- |{{flag|جنوبی کوریا}}||'''[[موبائل فون|Largest broadband network covered in the world]]''', 85%||align="right"|طرزیات||align="right"|2011 |- |{{flag|جنوبی کوریا}}||'''Best performance at [[World Cyber کھیلs]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2011 |- |{{flag|کویت}}||'''[[Highest-valued currency unit]]''', [[کویتi dinar]] (KWD; 1 KWD = US$3.72953, US$1 = 0.26813 KWD)||align="right"|معیشت||align="right"| |- |{{flag|لیسوتھو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ انتہائی ارتفاع|Highest lowest point among all countries]]''', 1400 m||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|لتھووینیا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح خودکشی|Highest suicide rate]]''', 38.6 per 100,000 people per year||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{flag|لکسمبرگ}}||'''[[List of countries by alcohol کھپت|Highest کھپت of wine per capita]]''', 8.16 liters / year||align="right"|کھپت||align="right"|2011 |- |{{flag|لیبیا}}||'''[[List of weather records#Temperature|Hottest air temperature ever recorded]]''', 57.8&nbsp;°C (136&nbsp;°F) ||align="right"|آب و ہوا||align="right"|1922--> |- |{{flag|مڈغاسکر}}||'''[[Vanilla#Cultivars|Largest vanilla producer]]''', output of 6,200 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{flag|مڈغاسکر}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تجارتی بینکوں کا اعلی شرح قرضہ|Highest commercial bank prime lending rate]]''', 52.5%||align="right"|مالیات||align="right"|2011 |- |{{flag|مالدیپ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اضافہ آبادی|Highest annual population growth]]''', 5.57%||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|مالدیپ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ بلند ترین نقطہ|Lowest highest point among all countries]]''', 2&nbsp;m (7&nbsp;ft)||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|مالی}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح بار آوری|Highest fertility rate]]''', 7.34 births per wسلطنت عمان||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 <!--|- |{{flag|موریشس}}||'''Most compact measured in [[Compactness measure of a shape|circular ratio]]''', 0.81425||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009--> |- |{{flag|میکسیکو}}||'''[[:File:2005avocado.PNG|Largest avocado producer]]''', output of 1,021,520 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|مائکرونیشیا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ خالص نقل مکانی|Worst net migration rate]]''', -21.03 migrants per 1000 persons||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{flag|مائکرونیشیا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ ساحلی لمبائی|Highest coastline to area ratio]]''', 8,706.553 m/km²||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|مائکرونیشیا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ رقبہ جنگلات|Highest percent of forest area]]''', 90.31%||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2007 |- |{{flag|مالدووا}}||'''[[شہر کاری بلحاظ ملک|Highest rate of deurbanisation]]''', -1.5% of urban population per year||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|مالدووا}}||'''[[List of countries by alcohol کھپت|Highest کھپت of alcohol per capita]]''', 18.22 litres / year||align="right"|کھپت||align="right"|2011 |- |{{flag|موناکو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ متوقع زندگی|Highest overall life expectancy]]''', 89.68 years<ref name="cia.gov">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2102.html "Life expectancy at birth"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528191952/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2102.html |date=2014-05-28 }}. The World Factbook. CIA.</ref> ||align="right"|آبادیات <br> کیفیت حیات||align="right"| 2012 est. |- |{{flag|موناکو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ کثافت آبادی|Most densely populated]]''', 23,660 per km²||align="right"|آبادیات||align="right"|2004 |- |{{flag|موناکو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ اوسط عمر|Highest median age of population]]''', 45.7 years||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|موناکو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ بیرونی قرض|Largest external debt per capita]]''', $540,000||align="right"|مالیات||align="right"|2000 |- |{{flag|موناکو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ بیرونی قرض|Largest external debt as percentage of GDP]]''', 1843.70%||align="right"|مالیات||align="right"|2000 |- |{{flag|موناکو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ فی کس مجموعی قومی آمدنی|Highest nominal Gross National Income per capita]]''', $203,900||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|منگولیا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ کثافت آبادی|Least densely populated]]''', 1.7 per km²||align="right"|آبادیات||align="right"|2004 |- |{{flag|مونٹینیگرو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اضافہ آبادی|Largest annual population decline]]''', -0.93%||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 <!--|- |{{flag|مونٹینیگرو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تاریخ قیام|World's youngest country]]''', established in 2006||align="right"|تاریخ||align="right"|2010--> |- |{{flag|نمیبیا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ آمدن مساوات|Least equal income distribution]]'''||align="right"|آبادیات <br> معیشت||align="right"|2003 |- |{{flag|نیپال}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ بلند ترین نقطہ|Highest elevation above the sea level]]''', 8,848 m (29,029&nbsp;ft) at [[ماؤنٹ ایورسٹ]] (shared with [[چین]])||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|نیدرلینڈز}}||'''[[Human height|Tallest people]]''', both men (1.837 m) and women (1.693 m) ||align="right"|آبادیات||align="right"| 2009 |- |{{flag|نیدرلینڈز}}||'''Best performance at [[Women's Hockey World Cup#Successful national teams|Field hockey World Cup]] (women)''', 6 times winner (1974, 1978, 1983, 1986*, 1990, 2006)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|نیدرلینڈز}}||'''Best performance at [[Korfball World Championship]]''', 7 times winner||align="right"|کھیل||align="right"|2007 |- |{{flag|نیدرلینڈز}}||'''Best performance at [[World Junior Speed Skating Championships]]''', 22 gold medals, 62 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|نیدرلینڈز}}||'''Best performance at [[World Single Distance Championships for Men]] (speed skating)''', 34 gold medals, 82 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|نیدرلینڈز}}||'''Best performance at [[FINA Water Polo World Cup#Team ranking|FINA Water Polo World Cup]] (women)''', 8 times winner (1980, 1983, 1988, 1989, 1991, 1993, 1997, 1999)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|نیوزی لینڈ}}||'''Most peaceful according to [[مشعر عالمی امن]]'''||align="right"|عسکری <br> سیاست||align="right"|2009 |- |{{flag|نیوزی لینڈ}}||'''[[Corruption Perceptions Index|Least corrupt country]] according to [[شفافیت بین الاقوامی]]''' (tied with [[ڈنمارک]] and [[فنلینڈ]])<ref name="CPI" />||align="right"|سیاست||align="right"|2012 |- |{{flag|نیوزی لینڈ}}||'''Best performance at [[Women's Rugby World Cup]]s''', 3 times winner ([[1998 Women's Rugby World Cup|1998]], [[2002 Women's Rugby World Cup|2002]], [[2006 Women's Rugby World Cup|2006]])||align="right"|کھیل||align="right"| 2006 |- |{{flag|نیوزی لینڈ}}||'''Best performance at [[Women's Rugby League World Cup]]s''', 3 times winner (2000, 2005, 2008)||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{flag|نیوزی لینڈ}}||'''Best performance in [[Men's Rugby 7s World Series]]s''' |- |{{flag|نائجر}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح پیدائش|Highest birth rate]]''', 51.60 births per 1000 persons||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{flag|نائجر}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ انسانی ترقیاتی اشاریہ|Lowest Human Development Index]] (HDI)''', 0.340 ||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2007 |- |{{flag|نائجیریا}}||'''[[:File:2005yam.PNG|Largest yam producer]]''', output of 34,000,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|نائجیریا}}||'''[[:File:2005cassava.PNG|Largest cassava producer]]''', output of 41,565,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|نائجیریا}}||'''[[Taro#Cultivation|Largest taro producer]]''', output of 4,000,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|ناروے}}||'''Highest level of gender equality in the معیشت according to [[روداد عالمی جنسی خلا]]'''||align="right"|آبادیات <br> معیشت||align="right"|2008 |- |{{flag|ناروے}}||'''[[فہرست حکومتی بجٹ بلحاظ ملک|Highest government budget surplus]]''', +US$37,300,000,000||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{flag|ناروے}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ انسانی ترقیاتی اشاریہ|Highest Human Development Index]] (HDI)''', 0.971||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2007 |- |{{flag|ناروے}}||'''Best performance at the [[All-time Olympic کھیلs medal table|Winter Olympics]]''', 107 gold medals, 303 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2010 |- |{{flag|ناروے}}||'''Best performance at [[FIS Nordic World Ski Championships#Medal table|FIS Nordic World Ski Championships]]''', 107 gold medals, 285 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|ناروے}}||'''Best performance at [[World Allround Speed Skating Championships for Men#All-time medal count|World Allround Speed Skating Championships for Men]]''', 36 gold medals, 97 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|سلطنت عمان}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ حکومتی قرض|Lowest public debt as percentage of GDP]]''', 2.40% ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|پاکستان}}||'''Best performance at [[Hockey World Cup#Successful national teams|Field hockey World Cup]] (men)''', 4 times winner (1971, 1978, 1982, 1994)||align="right"|کھیل||align="right"| 2010 |- |{{flag|پاکستان}}||'''[[British Open Squash Championships|Most number of British Open Squash champions (men)]]''', won 30 out of 73 championships ||align="right"|کھیل||align="right"| 2010 |- |{{flag|پاکستان}}||'''[[World Open Squash Championships|Greatest number of World Open Squash champions (men)]]''', won 14 out of 31 championships ||align="right"|کھیل||align="right"| 2010 |- |{{flag|پاکستان}}||'''[[World Open Squash Championships|Greatest number of World Open Squash champions (men)]]''', won 14 out of 31 championships ||align="right"|کھیل||align="right"| 2010 |- |{{flag|پاکستان}}||'''[[آئی سی سی عالمی ٹوئنٹی20|Most successful team in ICC World Twenty20]]''', 1 time champions (2009), 1 time runner-up (2007), 2 time semi-finalists (2010,2012); overall highest win percentage at 63.46%||align="right"|کھیل||align="right"| 2012 |- |{{flag|پاکستان}}||'''[[ڈھرکی|Tallest prilling tower in the world]]''', 128 metres||align="right"|صنعت||align="right"| 2010 |- |{{flag|پاکستان}}||'''Largest Ammonia production plant in the world<ref>{{cite web|title=Engro Fertilizers|url=http://engrofertilizers.com/careers/life-at-engro/}}</ref> ''' ||align="right"|صنعت||align="right"| 2010 |- |{{flag|پاناما}}||'''[[فہرست بحری تجارت صلاحیت بلحاظ ملک|Most merchant ships registered]]''', 6,323||align="right"|نقل و حمل||align="right"|2008 |- |{{flag|پاپوا نیو گنی}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سالانہ استعمال قنب|Highest annual prevalence of cannabis use]]''', 29.5% of population||align="right"|آبادیات||align="right"|1995 |- |{{flag|پاپوا نیو گنی}}||'''[[لسان|Most languages spoken in a country]]''', 820 languages<ref>{{cite web |url=http://www.vistawide.com/languages/20_countries_most_languages.htm |title=Top 20 Languages by Number of Languages Spoken |publisher=Vistawide}}</ref>||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{flag|پاپوا نیو گنی}}||'''Best performance at [[آسٹریلیاn Football International Cup]]''', 1 time winner (2008), 2 times runner-up (2002, 2005)||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{flag|پیراگوئے}}||'''Best performance at [[AMF Futsal World Cup]]''', 3 times winner, 3 times runner-up ||align="right"|کھیل||align="right"|2007 |- |{{flag|پیرو}}||'''[[Quinoa#تاریخ and culture|Largest quinoa producer]]''', output of 32,600 metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|پیرو}}||'''[[:File:Silver (mined)2.PNG|Largest silver producer]]''', 3,193 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|پیرو}}||'''[[:File:Maca (mined)2.PNG|Largest maca producer]]''', 4,589 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|فلپائن}}||'''[[عباکا|Largest Abacá (Manila Hemp) producer]]'''<ref name="fao 339"/>||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|فلپائن}}||'''[[Coconut#Production|Largest coconut producer]]''', output of 19,500,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|فلپائن}}||'''[[انناس|Largest pineapple producer]]''', output of 2,169,230 metric tons<ref>{{cite web |url=http://www.top5ofanything.com/index.php?h=e205c666 |title=The Top 5 Pineapple Producing Countries |publisher=Top 5 of Anything}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2010 |- |{{flag|فلپائن}}||'''[[Business process outsourcing|Largest business process outsourcing industry]]'''<ref>Balana, Cynthia D. and Lawrence de Guzman (December 5, 2010). [http://www.inquirer.net/specialfeatures/thegoodnews/view.php?db=1&article=20101204-306912 "It's official: فلپائن bests بھارت as No. 1 in BPO"]. ''The Philippine Daily Inquirer''.</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{flag|فلپائن}}||'''Best performance at [[World Cup of Pool]]''', 2 times winner (2006, 2009)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|پولینڈ}}||'''[[List of countries by ribes production|Largest ribes producer]]<ref>Jackson, David (November 30, 2010). ''Temperate and Subtropical Fruit Production''. CABI.</ref>'''||align="right"|زراعت||align="right"|2010 |- |{{flag|پولینڈ}}||'''[[Triticale#Conventional breeding approaches|Largest triticale producer]]''', output of 3.7 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|پولینڈ}}||'''Best performance at motorcycle [[Speedway World Cup]]''', 3 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|پرتگال}}||'''[[محفوظ طلا|Highest share of gold in total forex reserves]]''', 92.8% ||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{flag|پرتگال}}||'''Best performance at [[Rink Hockey World Championship#Medal table|Roller Hockey World Championship]] (men)''', 15 gold medals, 36 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|پرتگال}}||'''[[Cork material#Sources and harvesting|Largest cork producer]]''', output of 17.7 metric tons||align="right"|زراعت||align="right"| 2009 |- |{{flag|قطر}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ اخراج کاربن دو اکسید فی کس|Most carbon dioxide emissions per capita]]''', 56.2 metric tons||align="right"|ماحولیات||align="right"|2006 |- |{{flag|قطر}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوار (مساوی قوت خرید)|Highest GDP (PPP) per capita]]''', 85,868 Int. $ ([[بین الاقوامی مالیاتی فنڈ|IMF]] est.)||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{flag|قطر}}||'''[[List of countries by energy کھپت per capita|Highest annual energy کھپت per capita]]''', 21395.8 kgoe per person per year||align="right"|توانائی||align="right"|2003 |- |{{flag|جمہوریہ کانگو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شدت توانائی|Lowest energy intensity]]''', 30.5 [[Tonne of oil equivalent|toe]] per 1 million dollars of GDP||align="right"|توانائی||align="right"|2003 |- |{{flag|روس}}||'''[[Barley#Production|Largest barley producer]]''', output of 15.7 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|روس}}||'''[[Buckwheat#Agricultural production|Largest buckwheat producer]]''', output of 1 004 850 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|روس}}||'''[[Oats#Cultivation|Largest oats producer]]''', output of 5.1 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|روس}}||'''[[Rye#Production and کھپت statistics|Largest rye producer]]''', output of 3.6 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|روس}}||'''[[Sunflower seed#Cultivation|Largest sunflower seed producer]]''', output of 6.3 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|روس}}||'''[[:File:2005currant and gooseberry.PNG|Largest currant and gooseberry producer]]''', output of 463,500 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|روس}}||'''[[Raspberry#Cultivation|Largest raspberry producer]]''', output of 110,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2004 |- |{{flag|روس}}||'''[[vetches|Largest vetches producer]]''', output of 377,750 tons<ref>[http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor "Production – Crops"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619130038/http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor |date=2012-06-19 }}. FAOSTAT.</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2008 <!--|- |{{flag|روس}}||'''Largest livestock of domesticated [[reindeer]]''', about two-thirds of the world's<ref>[http://inderscience.metapress.com/app/home/contribution.asp?referrer=parent&backto=issue,3,5;journal,18,34;linkingpublicationresults,1:112371,1 International Journal of Entrepreneurship and Small Business]: ''[[Reindeer husbandry]] in روس'' by Konstantin Klokov, an abstract.</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2007--> <!--|- |{{flag|روس}}||'''[[List of weather records#Lowest temperatures ever recorded|Coldest temperature in the world]] '''{{flag|Antarctica}}, روسn [[Vostok Station]], −89.2 °C (−128.6 °F)||align="right"|آب و ہوا ||align="right"|1983--> <!--|- |{{flag|روس}}||'''[[List of weather records#Lowest temperatures ever recorded|Coldest temperature within a national territory]]''', as well as in the [[Northern Hemisphere]], in [[Verkhoyansk]] and [[Oymyakon]] (both in [[Sakha Republic]] of روس), −68.0 °C (−90.0 °F)||align="right"|آب و ہوا||align="right"|1933--> |- |{{flag|روس}}||'''[[بشری شماریات طلاق|Highest crude divorce rate]]''', 4.42 per 1000 population||align="right"|آبادیات||align="right"|2004 |- |{{flag|روس}}||'''[[billionaires|Moscow is city with most billionaires]]''', 79 billionaires with combined wealth of $375.3 billion||align="right"|آبادیات معیشت||align="right"|2012 |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ قدرتی گیس کے ثابت شدہ ذخائر|Largest proven natural gas reserves]]''', 44,650,000,000,000 m³ ||align="right"|توانائی||align="right"|2008 |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ قدرتی گیس پیداوار|Largest natural gas producer]]''', 654,000,000,000 m³ ||align="right"|توانائی <br> صنعت||align="right"|2007 |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ قدرتی گیس برآمد|Largest natural gas exporter]]''', 173,000,000,000 cu m ||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار تیل|Largest oil producer]]''', {{convert|9,980000|oilbbl/d|abbr=on}}<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2173rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: Oil - production |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10}}</ref> ||align="right"|توانائی <br> صنعت||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ رقبہ جنگلات|Largest forest area]]''', 8,087,900&nbsp;km²||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2007 |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ رقبہ|Largest land area]]''', 17,075,200&nbsp;km²<ref>[http://worldatlas.com/aatlas/populations/ctyareal.htm "Countries of the World (by largest land area, including indigenous water)"]. World Atlas. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ رقبہ|Largest total area]]''', 17,098,242&nbsp;km²<ref>{{cite news |url=http://www.rsf.org/article.php3?id_article=13449 |title=روس - 2005 Annual report |publisher=Reporters Without Borders |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060623084145/http://www.rsf.org/article.php3?id_article=13449 |archivedate=June 23, 2006 |accessdate=June 21, 2016 }}</ref> ||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}||'''[[Exclusive Economic Zone#Rankings by area|Largest EEZ continental shelf area]]''', 3,817,843 km2||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2009 <!--|- |{{flag|روس}}||'''Largest unfrozen [[freshwater]] reserves''', approximately one-quarter of the world's<ref>[http://countrystudies.us/روس/23.htm Library of Congress]</ref>||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2010--> |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک وعلاقہ جات بلحاظ بری و بحری حدود|Most countries bordered]]''', 14 (16 if [[ابخازيا]] and [[جنوبی اوسیشیا]] are counted), the same number as with [[چین]]||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست منطقات وقت بلحاظ ملک|Most time zones]] (contiguous territory)''', 9||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}||'''[[:File:Asbestos output2.PNG|Largest asbestos producer]]''', 925,000 tons ||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|روس}}||'''[[:File:Diamond output2.PNG|Largest diamond producer]]''', {{convert|38000000|carat|kg}} ||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|روس}}||'''[[:File:Nickel (mined)2.PNG|Largest nickel producer]]''', 300,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|روس}}||'''[[:File:2005palladium (mined).PNG|Largest palladium producer]]''', 143 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|روس}}||'''[[جوہری طاقتیں|Largest nuclear arsenal]]''', 5,200 / 8,800 active/total warheads (2005 est)<ref>Robert S. Norris and Hans M. Kristensen {{cite journal | title = روسn nuclear forces, 2008 | journal = [http://www.thebulletin.org "Bulletin of the Atomic Scientists"] | volume = 64 | issue = 2 | pages = 54–57, 62 | date = May/June 2008 | url = http://thebulletin.metapress.com/content/t2j78437407v3qv1/ | doi = 10.2968/064002013 | accessdate = 2009-08-05 | last1 = Norris | first1 = Robert S. | last2 = Kristensen | first2 = Hans M.}}</ref>||align="right"|عسکری||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Largest tank army]]''', 22,800 tanks||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most corvettes in operation]]''', 85||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{flag|روس}}||'''Top position at [[FIDE Federations Rankings|World Chess Rankings]] (men)''', top 10 players average Elo rating of 2724||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}||'''Top position at [[FIDE Federations Rankings|World Chess Rankings]] (women)''', top 10 players average Elo rating of 2469||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}||'''Best performance at the [[Sambo (martial art)#World Sambo Championships|World Sambo Championships]]''', 58 gold medals, 99 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد ٹیلی ویژن نشریات سٹیشن|Most television broadcast stations]]''', 7,306||align="right"|طرزیات||align="right"|1998 <!--|- |{{flag|روس}}||'''[[روسn space program|Most space launches per year]]''', 32<ref>[http://www.روسnspaceweb.com/2009.html روسn space program in 2009: plans and reality]</ref>||align="right"|طرزیات||align="right"|2009--> <!--|- |{{flag|روس}}||'''Largest total length of [[Railway electrification system|electrified railways]]''', over 44,000&nbsp;km<ref>[http://invest.gov.ru/en/government_support/sectors/infrastructure/ Invest in روس - Infrastructure]</ref>||align="right"|نقل و حمل||align="right"|2009--> |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Winner of most [[Bandy World Championships#Bandy World Championships, men|Bandy World Championships]] (men)''', 19 (1957, 1961, 1963, 1965, 1967, 1969, 1971, 1973, 1975, 1977, 1979, 1985, 1989, 1991, 1999, 2001, 2006, 2007, 2008) ||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Most [[World Chess Championship|World Chess Champions]]''', 10||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[UCI Track World Championships, Women]] (cycling)''', 48 gold medals, 111 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[FIE World Championships in Fencing#Total medals by country|FIE World Championships in Fencing]]''', 121 gold medals, 257 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[World Figure Skating Championships cumulative medal count#Overall|World Figure Skating Championships]]''', 74 gold medals, 178 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[World Artistic Gymnastics Championships#All-time medal count|World Artistic Gymnastics Championships]]''', 140 gold medals, 341 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[World Rhythmic Gymnastics Championships#Total All-Around medals by country|World Rhythmic Gymnastics Championships]]''', 23 gold medals, 58 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[gymnastics at the Summer Olympics]]''', 81 gold medals||align="right"|کھیل||align="right"|2012 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at gymnastics [[Trampoline World Championships]]''', 21 gold medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[World Women's Handball Championship#Overall medal count|World Women's Handball Championship]]''', 7 gold medals, 10 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Winner of most [[List of IIHF World Championship medalists#Medal table|Ice Hockey World Championships]] (men)''', 25 times winner||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[Team Ice Racing World Championship]]''', 26 times winner||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[ISSF World Shooting Championships#Total medals by country|World Shooting Championships]]''', 307 gold medals, 656 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[World Allround Speed Skating Championships for Women#All-time medal count|World Allround Speed Skating Championships for Women]]''', 24 gold medals, 69 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[World Sprint Speed Skating Championships for Men#All-time medal count|World Sprint Speed Skating Championships for Men]]''', 11 gold medals, 24 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Winner of most [[Volleyball at the Summer Olympics|Summer Olympic Volleyball Tournaments]] (men)''', 4 (1964, 1968, 1980, 2012)||align="right"|کھیل||align="right"|2012 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Winner of most [[Volleyball at the Summer Olympics|Summer Olympic Volleyball Tournaments]] (women)''', 4 (1968, 1972, 1980, 1988)||align="right"|کھیل||align="right"|1988 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Winner of most [[FIVB World Championships|Volleyball World Championships]] (men)''', 6 (1949, 1952, 1960, 1962, 1978, 1982)||align="right"|کھیل||align="right"|2006 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Winner of most [[FIVB World Championships|Volleyball World Championships]] (women)''', 7 (1952, 1956, 1960, 1970, 1990, 2006, 2010)||align="right"|کھیل||align="right"|2010 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Winner of most [[Volleyball World Cup]]s (men)''', 6 (1965, 1977, 1981, 1991, 1999, 2011)||align="right"|کھیل||align="right"|2011 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[Canoeing and kayaking at the Summer Olympics|Canoeing at the Summer Olympics]]''', 31 gold medals, 62 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2012 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[World Weightlifting Championships#Men|World Weightlifting Championships]] (men)''', 350 gold medals, 746 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2007 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[Weightlifting at the Summer Olympics|Summer Olympics Weightlifting]]''', 42 gold medals, 83 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2004 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[FILA Wrestling World Championships#Total team ranking|FILA Wrestling World Championships]]''', 64 times winner in three team tournaments||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Best performance at [[Wrestling at the Summer Olympics|Summer Olympics Wrestling]]''', 87 gold medals, 167 total||align="right"|کھیل||align="right"|2012 |- |{{flag|روس}}<br>{{flag|USSR}}||'''Longest [[List of spaceflight records#Total human spaceflight time by country|total human spaceflight time by country]]''', over 20,000 person-days||align="right"|طرزیات||align="right"|2010 |- |{{flag|سان مارینو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح افراط زر|Highest annual deflation]]''', -3.50%||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|سعودی عرب}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ برآمدات تیل|Largest oil exporter]]''', 8,200,000 (bbl/day)<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2176rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: Oil - exports |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10}}</ref>||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{flag|سربیا}}<br>{{flag|سربیا and مونٹینیگرو}}<br>{{flag|یوگوسلاویہ}}||'''Winner of most [[FIBA World Championship|Basketball World Championship]]s''', 5 (1970, 1978, 1990, 1998, 2002)<ref>[http://www.UnitedStatesbasketball.com/history/mwc_results.html Men's World Championship Team تاریخ] {{dead link|date=February 2013}}</ref>||align="right"|کھیل||align="right"|2006 |- |{{flag|سربیا}}<br>{{flag|سربیا and مونٹینیگرو}}<br>{{flag|یوگوسلاویہ}}||'''Best performance at [[Water polo at the World Aquatics Championships|FINA World Water Polo Championship]] (men)''', 4 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|سنگاپور}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح بار آوری|Lowest fertility rate]]''', 1.08 births per wسلطنت عمان||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|سنگاپور}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ کمسن اموات|Lowest infant mortality rate]]''', 2.31 deaths per 1000 live births||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{flag|سنگاپور}}||'''Most economic freedom according to [[مشعر اقتصادی آزادی]]''', 87.1 points ||align="right"|معیشت <br> سیاست||align="right"|2009 |- |{{flag|سنگاپور}}||'''Most trade freedom according to [[عالمی مجاز تجارتی روداد]]''', 5.71 points ||align="right"|معیشت <br> سیاست||align="right"|2008 |- |{{flag|سنگاپور}}||'''Easiest business doing according to [[مشعر سہولیات کاروبار]]'''||align="right"|معیشت <br> سیاست||align="right"|2009 |- |{{flag|سنگاپور}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ مجموعی مستحکم سرمایہ کاری بطور فیصد خام ملکی پیداوار|Highest gross fixed investment as percentage of GDP]]''', 45.00% ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|سنگاپور}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ فی کس برآمدات|Most exports per capita]]''', $49,100 per person ||align="right"|مالیات||align="right"|2005 |- |{{flag|صومالیہ}}||'''[[:File:800px-2003camel.PNG|Largest livestock of camels]]''', 7,000,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2003 |- |{{flag|صومالیہ}}||'''Most unstable country according to [[فہرست ممالک بلحاظ مشعر ناکام ریاست|Failed States Index]]''', score of 114.7||align="right"|سیاست||align="right"| 2009 |- |{{flag|صومالیہ}}||'''Least peaceful according to [[مشعر عالمی امن]]'''||align="right"|عسکری <br> سیاست||align="right"|2012 |- |{{flag|صومالیہ}}||'''[[Corruption Perceptions Index|Most corrupt country]] according to [[شفافیت بین الاقوامی]]''' (tied with [[شمالی کوریا]])<ref>{{cite web |url=http://cpi.transparency.org/cpi2011/results/ |title=Corruption Perceptions Index 2011 |publisher=Transparency International |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|سیاست||align="right"|2011 |- |{{flag|صومالیہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوار|Lowest GDP (nominal) per capita]]'''||align="right"|معیشت||align="right"|2011 |- |{{flag|جنوبی افریقہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اضافہ ایچ آئی وی / ایڈز|Most people living with HIV/AIDS]]''', 5,700,000||align="right"|آبادیات||align="right"|2003 |- |{{flag|جنوبی افریقہ}}||'''[[List of countries by HIV/AIDS adult prevalence rate#HIV/AIDS deaths|Most HIV/AIDS deaths]]''', 350,000||align="right"|آبادیات||align="right"|2007 |- |{{flag|جنوبی افریقہ}}||'''[[Chromium#Production|Largest chromium producer]]'''||align="right"|صنعت||align="right"|2000 |- |{{flag|جنوبی افریقہ}}||'''[[:File:2005platinum (mined).PNG|Largest platinum producer]]''', 168 tonnes||align="right"|صنعت||align="right"|2005 <!--|- |{{flag|جنوبی افریقہ}}||'''[[Rhodium#Production|Largest rhodium producer]]''', 60% of world production<ref>[http://66.38.218.33/charts/rhodium.html http://66.38.218.33/charts/rhodium.html]</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|--> |- |{{flag|ہسپانیہ}}||'''[[Olive#Production|Largest olive producer]]''', output of 6,160,100 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2003 |- |{{flag|ہسپانیہ}}||'''[[:File:2006carob.PNG|Largest carob producer]]''', output of 70,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{flag|ہسپانیہ}}||'''Best performance at [[Ladies Rink Hockey World Championship#Medal Table|Roller Hockey World Championship]] (women)''', 4 gold medals, 7 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|سری لنکا}}||'''[[Tea production in سری لنکا|Largest Tea Exporter]]''', 318.47 million kilograms ||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|سری لنکا}}||'''[[دارچینی|Largest Cinnamon Exporter and Producer]]''', 90% of world production ||align="right"|زراعت||align="right"|2011 |- |{{flag|سری لنکا}}||'''[[Sirimavo Bandaranaike|Earliest female Prime Minister]]''' ||align="right"|سیاست||align="right"|1960 |- |{{flag|سری لنکا}}||'''[[شفاخانہ|Earliest hospital]]''', 4th Century BC ||align="right"|تاریخ||align="right"| |- |{{flag|سری لنکا}}||'''[[سری لنکا|First Democracy in Asia]]''', 1931 with full universal suffrage ||align="right"|سیاست||align="right"|1931 |- |{{flag|سوڈان}}||'''Lowest level of innovation according to [[مشعر عالمی اختراع (انسیڈ)|Global Innovation Index]]''', score of 0.4||align="right"|طرزیات||align="right"|2012 |- |{{flag|سوازی لینڈ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اموات|Highest death rate]]''', 30.83 deaths per 1000 persons||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{flag|سوازی لینڈ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اضافہ ایچ آئی وی / ایڈز|Highest HIV/AIDS adult prevalence rate]]''', 26.01 of population||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|سوازی لینڈ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ متوقع زندگی|Lowest overall life expectancy]]''', 31.88 years<ref name="cia.gov"/> ||align="right"|آبادیات <br> کیفیت حیات||align="right"| 2009 |- |{{flag|سویڈن}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ آمدن مساوات|Most equal income distribution]]''' according to [[کتاب حقائق عالم]]||align="right"|آبادیات <br> معیشت||align="right"|2005 |- |{{flag|سویڈن}}||'''Highest level of democracy according to [[Democracy Index]]''', score of 9.88 ||align="right"|سیاست||align="right"|2008 |- |{{flag|سویڈن}}||'''Winner of most [[Bandy World Championships#Bandy World Championships, women|Bandy World Championships]] (women)''', 4 (2004, 2006, 2007, 2008) ||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{flag|سویڈن}}||'''Best performance at [[WTBA World Tenpin Bowling Championships#Medal history|WTBA World Tenpin Bowling Championships]], (men)''' 18 gold medals, 38 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|سویڈن}}||'''Best performance at [[List of World Floorball champions|World Floorball Championship]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|سویڈن}}||'''Best performance at [[World Men's Handball Championship#Medal count|World Men's Handball Championship]]''', 4 gold medals, 11 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|سویڈن}}||'''Best performance at [[World Synchronized Skating Championships]]''', 5 gold medals, 10 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|سویڈن}}||'''Highest [[مشعر حبالہ محیط عالم|Web Index]] score according to the [[World Wide Web Foundation]]''', 100||align="right"|طرزیات||align="right"|2012 |- |{{flag|سوئٹزرلینڈ}}||'''Lowest level of business corruption according to [[مشعر رشوت دہندہ]]''', score of 7.81 ||align="right"|معیشت <br> سیاست||align="right"|2006 |- |{{flag|سوئٹزرلینڈ}}||'''Highest economic competitiveness according to [[عالمی تقابلی روداد]]''', score of 5.60 ||align="right"|معیشت <br> سیاست||align="right"|2009 <!--|- |{{flag|سوئٹزرلینڈ}}||'''Highest impact country''', 13.24 average citations per paper, 1993-2003<ref>http://in-cites.com/research/2004/april_12_2004-1.html</ref>||align="right"|سائنس||align="right"|2004--> |- |{{flag|سوئٹزرلینڈ}}||'''Best performance at [[UCI Mountain Bike Marathon World Championships#Total Medal Count|UCI Mountain Bike Marathon World Championships]]''', 5 gold medals, 12 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|سوئٹزرلینڈ}}||'''Best performance at [[Sidecarcross World Championship]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|سوئٹزرلینڈ}}||'''Highest tourist competitiveness according to [[Travel and سیاحت Competitiveness Report#2009 Ranking|Travel and سیاحت Competitiveness Report]]''', 5.68||align="right"|سیاحت||align="right"|2009 |- |{{flag|شام}}||'''[[Fennel#Production|Largest fennel producer]]''', output of 115,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|تائیوان}}||'''[[Programme for International Student Assessment#2006 survey|Best student performance in mathematics]] according to [[پروگرام برائے بین الاقوامی طالب علم تعین]]'''<ref>{{cite web|url=http://www.چینpost.com.tw/تائیوان/2007/12/06/133768/تائیوان-students.htm |title=تائیوان students world’s best in math literacy |publisher=The چین Post |date=2007-12-06 |accessdate=2011-02-10}}</ref>||align="right"|آبادیات <br> کیفیت حیات||align="right"|2006 |- |{{flag|تنزانیہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ فیصد آبادی تحت خط غربت|Highest poverty]]''', 96.6% of population living under 2 dollar (PPP) a day||align="right"|آبادیات <br> معیشت||align="right"|2006 <!--|- |{{flag|تھائی لینڈ}}||'''[[Rice#World production and trade|Largest rice exporter]]'''<ref>http://www.thomaswhite.com/explore-the-world/تھائی لینڈ.aspx</ref> ||align="right"|زراعت||align="right"|2009--> |- |{{flag|مشرقی تیمور}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ آمدن محصول بطور فیصد خام ملکی پیداوار|Highest tax rate as percentage of GDP]]''', 109.7%||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{flag|مشرقی تیمور}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ موجودہ اکاؤنٹ توازن بطور تناسب خام ملکی پیداوار|Highest current account balance as a percentage of GDP]]''', 44.52% ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ترکی}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار خوبانی|Largest apricot producer]]''', output of 716,415 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{flag|ترکی}}||'''[[Cherry#Commercial production|Largest cherry producer]]''', output of 398,100 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|ترکی}}||'''[[:File:2005fig.PNG|Largest fig producer]]''', output of 280,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|ترکی}}||'''[[:File:2005hazelnut.PNG|Largest hazelnut producer]]''', output of 500,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|ترکی}}||'''[[List of countries by tea کھپت per capita|Highest کھپت of tea per capita]]''', 2.5&nbsp;kg (88&nbsp;oz) / year<ref>{{cite web |url=http://www.marketresearchworld.net/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=208 |title=ترکی: Second biggest tea market in the world |publisher=Market Research World |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|کھپت ||align="right"| |- |{{flag|ترکی}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار فلدسپار|Largest feldspar producer]]''', 2,500,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|ترکمانستان}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ نکاسی آب|Largest freshwater withdrawal per capita]]''', 5,104 m³/year||align="right"|زراعت <br> کھپت||align="right"|2000 |- |{{flag|تووالو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ غیر ملکی نژاد آبادی|Smallest number of immigrants]]''', 300||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{flag|تووالو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ خام ملکی پیداوار|Lowest GDP (nominal)]]''', US$14.94 million||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{flag|تووالو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ خام ملکی پیداوار (مساوی قوت خرید)|Lowest GDP (PPP)]]''', US$15 million||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{flag|تووالو}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ موجودہ اکاؤنٹ توازن بطور تناسب خام ملکی پیداوار|Worst current account balance as a percentage of GDP]]''', -78.17% ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|تووالو}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest percentage of cultivated land]]''', 66.67%||align="right"|زراعت<br>جغرافیہ ||align="right"|2005 |- |{{flag|تووالو}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest percentage of permanent crops area]]''', 66.67%||align="right"|زراعت<br>جغرافیہ ||align="right"|2005 |- |{{flag|یوگنڈا}}||'''[[:File:2005plantain.PNG|Largest plantain producer]]''', output of 9,045,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|یوگنڈا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ اوسط عمر|Lowest median age of population]]''', 15 years||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|یوکرین}}||'''[[Sunflower oil|Largest sunflower oil producer]]''', 60% ||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|متحدہ عرب امارات}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اموات|Lowest death rate]]''', 2.11 deaths per 1000 persons||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{flag|متحدہ عرب امارات}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ خالص نقل مکانی|Highest net migration rate]]''', 22.98 migrants per 1000 persons||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{flag|متحدہ عرب امارات}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ جنسی تناسب|Highest prevalence of males in population]]''', 2.19 males per female||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{flag|متحدہ عرب امارات}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ ماحولیاتی اثرات|Highest ecological footprint]]'''||align="right"|ماحولیات||align="right"|2009 |- |{{flag|متحدہ عرب امارات}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ آمدن محصول بطور فیصد خام ملکی پیداوار|Lowest tax rate as percentage of GDP]]''', 1.4%||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{flag|برطانیہ}}||'''Highest average overall rating in [[Corporate governance]], ''' 7.60 Rating, 394 Companies||align="right"|مالیات||align="right"| 2010 |- |{{flag|برطانیہ}}||'''Best performance at [[Eventing World Championship#Medal count|Eventing World Championship]] (equestrian)''', 8 gold medals, 19 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|برطانیہ}}||'''[[List of Formula One Grand Prix winners#By nationality|Most Formula One Grand Prix wins]]''', 208 by 19 drivers||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|برطانیہ}}||'''[[List of Formula One Grand Prix winners (constructors)#By nationality|Most Formula One Grand Prix wins (constructors)]]''', 494 by 12 constructors||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|برطانیہ}}||'''Best performance at equestrian [[Mounted games]]''', 22 wins (including separate [[انگلستان]] and [[ویلز]] wins)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|برطانیہ}}||'''Best performance at [[ITU Triathlon World Championship]]s (men)''', 8 gold medals, 13 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Maize#Production quantities and methods|Largest corn (maize) producer]]''', output of 332,092,180 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Commercial sorghum#Cultivation and uses|Largest sorghum producer]]''', output of 9.8 million tons ||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Citrus production#Countries involved|Largest grapefruit and pummelo producer]]''', output of 1,580,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Garden strawberry#Production trends|Largest strawberry producer]]''', output of 1,115,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Soybean#Cultivation|Largest soybean producer]]''', output of 87.7 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[:File:2005almond.PNG|Largest almond producer]]''', output of 715,620 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Beef|Largest beef producer]]''', output of 11,816,000 ton||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Chicken (food)|Largest chicken (broiler) producer]]''', output of 15,980,000 ton||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[ترکی meat|Largest ترکی meat producer]]''', output of 5,567,000 ton||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest area of cultivated land]]''', 1,669,302&nbsp;km²||align="right"|زراعت<br>جغرافیہ ||align="right"|2005 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest area of arable land]]''', 1,650,062&nbsp;km²||align="right"|زراعت<br>جغرافیہ ||align="right"|2005 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[List of countries by electricity کھپت|Largest electricity consumer]]''', 3,816,000,000 MWh/year ||align="right"|کھپت <br> توانائی||align="right"|2005 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ درآمد برق|Largest electricity importer]]''', 51,400 million kWh ||align="right"|کھپت <br> توانائی||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[List of countries by natural gas کھپت|Largest natural gas consumer]]''', 652,900,000,000 cu m ||align="right"|کھپت <br> توانائی||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ قدرتی گیس درآمد|Largest natural gas importer]]''', 130,300,000,000 cu m ||align="right"|کھپت <br> توانائی||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[List of countries by oil کھپت|Largest oil consumer]]''', {{convert|20,680000|oilbbl/d|abbr=on}}<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2174rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: Oil - کھپت |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10}}</ref>||align="right"|کھپت <br> توانائی||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ درآمدات تیل|Largest oil importer]]''', 13,710,000 bbl/day<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2175rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: Oil - imports |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10}}</ref>||align="right"|کھپت <br> توانائی||align="right"|2005 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ صارفی منڈیاں|Largest consumer market]]''', Annual market size of approximately US$10&nbsp;trillion||align="right"|کھپت <br> گھریلو||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[شائع کتب فی سال فی ملک|Most books published per year (new titles)]]''', 275,232 ||align="right"|ثقافت||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اسیری|Highest incarceration rate]]''', 760 prisoners per 100000 people||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اسیری|Most people in prison]]''', 2,310,984 prisoners||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ فی کس اسلحہ|Most privately owned firearms per capita]]''', 90 per 100 population<ref name="reuters2007">{{cite news| url= http://www.reuters.com/article/idUSL2834893820070828| title=U.S. most armed country with 90 guns per 100 people| publisher = Reuters | date=August 28, 2007}}</ref>||align="right"|آبادیات||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ فی کس اسلحہ|Most privately owned firearms in total]]''', 270 million<ref name="reuters2007"/>||align="right"|آبادیات||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ غیر ملکی نژاد آبادی|Largest number of immigrants]]''', 38,355,000||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد امریکی ڈالر ارب پتی افراد|Most billionaires]]''', 359||align="right"|آبادیات <br> معیشت||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ خام ملکی پیداوار|Highest GDP (nominal)]]'''||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ خام ملکی پیداوار (مساوی قوت خرید)|Highest GDP (PPP)]]'''||align="right"|معیشت||align="right"|2008 <!--|- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Most [[startup company|startup companies]]'''<ref name="ishitech">[http://www.ishitech.co.il/0605ar1.htm The 100th smallest country, with less than 1/1000th of the world's population]</ref>||align="right"|معیشت||align="right"|--> |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار برق|Largest electricity producer]]''', 4,367,874,939,000 kWh ||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Wind power#Wind power usage|Largest wind power producer]]''', 25,237 MWh ||align="right"|توانائی||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[نویاتی توانائی بلحاظ ملک|Largest nuclear power producer]]''', 101,119 MWh ||align="right"|توانائی||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[نویاتی توانائی بلحاظ ملک|Most nuclear reactors for electricity generation]]''', 104 ||align="right"|توانائی||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Coal#World coal reserves|Largest proven coal reserves]]''', 246,643 million tons||align="right"|توانائی||align="right"|2006 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ بیرونی قرض|Largest external debt]]''', $13,773,000,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست حکومتی بجٹ بلحاظ ملک|Largest government budget revenues]]''', $2,524,000,000,000||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست حکومتی بجٹ بلحاظ ملک|Largest government budget expenditures]]''', $2,979,000,000,000||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست حکومتی بجٹ بلحاظ ملک|Highest government budget deficit]]''', $-455,000,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[محفوظ طلا|Largest official gold reserves]]''', 8,133.5 tons ||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ بیرون ملک براہ راست غیر ملکی سرمایہ کاری|Largest stock of foreign direct investment abroad]]''', $2,751,000,000,000.00 ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ موصول براہ راست غیر ملکی سرمایہ کاری|Largest stock of received foreign direct investment]]''', $2,220,000,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ درآمدات|Largest importer]]''', $2,190,000,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست خود مختار ممالک بلحاظ موجودہ اکاؤنٹ توازن|Worst current account balance]]''', -$664,125,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Exclusive Economic Zone#Rankings by area|Largest Exclusive Economic Zone]]''', 11,351,000&nbsp;km²||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار بینٹو نائٹ|Largest bentonite producer]]''', 4,620,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[:File:2005molybdenum (mined).PNG|Largest molybdenum producer]]''', 58,900 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پیداوار نمک|Largest salt producer]]''', 46,500,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Cheese#World production and کھپت|Largest cheese producer]]''', 4,275 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Cellulose|Largest cellulose producer]]''', 47,047 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Arms industry#World's largest arms exporters|Largest arms exporter]]''', $7,454,000,000 ||align="right"|صنعت <br> عسکری||align="right"|2007 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ عسکری اخراجات|Largest military budget]]''', $ 518,100,000,000||align="right"|عسکری||align="right"|2005 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[List of aircraft carriers by country|Most aircraft carriers in operation]]''', 11||align="right"|عسکری||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most cruisers in operation]]''', 22||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most destroyers in operation]]''', 53||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most nuclear submarines in operation]]''', 71||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Largest airforce]]''', 4000 units||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Highest science papers output''', 2,798,448 journal papers published between 1998-2008<ref>{{cite web |url=http://sciencewatch.com/dr/sci/08/jun15-08_1/ |title=Output in سائنس: Top Ten Countries, 1998-2008 |publisher=سائنس Watch |date=June 15, 2008 |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|سائنس||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Most cited country''', 35,368,367 citations between 1993-2003<ref>{{Cite web |url=http://in-cites.com/research/2004/march_8_2004-1.html |title=Most-Cited Countries: The Top Ten, 1993-2003 |publisher=Sci-Bytes |date=March 8, 2004 |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|سائنس||align="right"|2004 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[List of Olympic کھیلs host cities#Total Olympic کھیلs by country|Most Olympic کھیلs hosted]]''', 8 ([[1904ء گرمائی اولمپکس]], [[1932ء گرمائی اولمپکس]], [[1984ء گرمائی اولمپکس]], [[1996ء گرمائی اولمپکس]], [[1932 Winter Olympics]], [[1960 Winter Olympics]], [[1980 Winter Olympics]], [[2002 Winter Olympics]])||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[All-time Olympic کھیلs medal count|Most Olympic medals]]''', 1017 gold, 2551 total||align="right"|کھیل||align="right"|2010 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[All-time Olympic کھیلs medal count|Most Summer Olympic medals]]''', 2298 total, 930 gold ||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Winner of most [[FIBA World Championship for Women|Basketball World Championships for Women]]''', 7 (1953, 1957, 1979, 1986, 1990, 1998, 2002)<ref>[http://www.UnitedStatesbasketball.com/news.php?news_page=wwc_results ریاستہائے متحدہ امریکہ Women's World Championship All-Time Results & Standings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190207015732/http://www.unitedstatesbasketball.com/news.php?news_page=wwc_results |date=2019-02-07 }} {{dead link|date=February 2013}}</ref>||align="right"|کھیل||align="right"|2006 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[FINA World Aquatics Championships#All-time medal since 1973|World Aquatics Championships]]''', 182 gold medals, 434 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[IAAF World Championships in Athletics#Medal totals since 1983|World Championships in Athletics]]''', 120 gold medals, 250 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[List of World Backgammon champions|World Backgammon Championship]]''', 18 wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[Women's Baseball World Cup]]''', 2 times winner (2004, 2006)||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[WTBA World Tenpin Bowling Championships#Medal history|WTBA World Tenpin Bowling Championships]], (women)''' 16 gold medals, 51 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[UCI BMX World Championships#Nations|UCI BMX World Championships]]''', 24 gold medals, 69 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[World Cup (men's golf)|Golf World Cup]] (men)''', 23 wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[World Lacrosse Championship]] (men)''', 8 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[Women's Lacrosse World Cup]]''', 6 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[Racquetball World Championships]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[ISF Women's World Championship#Medal table|ISF Women's World Championship]] (softball)''', 8 gold medals, 10 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at tennis [[Davis Cup#Records and statistics|Davis Cup]] (men)''', 32 team wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at tennis [[Fed Cup#Records and statistics|Fed Cup]] (women)''', 17 team wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at tennis [[Hopman Cup#Records and statistics|Hopman Cup]] (mixed pairs)''', 5 team wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[Water polo at the World Aquatics Championships|FINA World Water Polo Championship]] (women)''', 3 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ ریل نقحمل حجم جالکار|Longest total length of railways]]''', 227,736&nbsp;km<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2121rank.html "Railways"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181124012056/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2121rank.html |date=2018-11-24 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|نقل و حمل||align="right"|2003 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ حجم شارع جالکار|Longest total length of roadways]]''', 6,407,637&nbsp;km<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2085rank.html "Roadways"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170702023929/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2085rank.html |date=2017-07-02 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|نقل و حمل||align="right"|2004 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Most airports''', 15,095<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2053rank.html "Airports"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160530055415/https://www.cia.gov/library/Publications/the-world-factbook/rankorder/2053rank.html |date=2016-05-30 }}. The World Factbook. CIA.</ref> ||align="right"|نقل و حمل||align="right"|2005 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ پائپ لائنوں کی کل لمبائی|Largest total length of pipelines]]''', 793,285&nbsp;km||align="right"|نقل و حمل||align="right"|2006 |- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ فی کس محرکی ناقل|Most motor vehicles per capita]]''', 765 per 1000 population||align="right"|نقل و حمل <br> کھپت||align="right"|2009 |- |{{flag|یوراگوئے}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شمالی ترین نقطہ|Most southernmost northernmost point on land]]''', 30°05'S||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{flag|ازبکستان}}||'''[[Double landlocked#Doubly landlocked country|Largest double landlocked country]]''', 447,400 km2 (172,742 sq mi)||align="right"|جغرافیہ||align="right"| |- |{{flag|ویٹیکن سٹی}}||'''[[List of countries by population|Smallest population]]''', 800||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{flag|ویٹیکن سٹی}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ غیر ملکی نژاد آبادی|Largest percentage of immigrant population]]''', 100%||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{flag|ویٹیکن سٹی}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ رقبہ|Smallest total area]]''', 0,44&nbsp;km²||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2009 |- |{{flag|وینزویلا}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تیل کے ثابت شدہ ذخائر|Largest proven oil reserves]]''', {{convert|296,500,000000|oilbbl|abbr=on}}<ref>{{cite web |url=http://www.opec.org/opec_web/en/data_graphs/330.htm |title=OPEC Share of World Crude Oil Reserves 2011 |publisher=Organization of the Petroleum Exporting Countries |accessdate=February 1, 2013}}</ref> ||align="right"|توانائی||align="right"|2010 |- |{{flag|وینزویلا}}||'''Best performance at Big Four Beauty Pageants ([[Miss Universe]], [[Miss World]], [[Miss International]], [[Miss Earth]])''', 19 times winner||align="right"|ثقافت||align="right"| 2011 |- |{{flag|ویتنام}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ غیر ملکی نژاد آبادی|Smallest percentage of immigrant population]]''', 0.0249%||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{flag|ویتنام}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ تعداد فوجی و نیم فوجی عملہ|Largest paramilitary]]''', 5,080,000 ||align="right"|عسکری||align="right"| 2006 |- |{{flag|يمن}}||'''Lowest [[مشعر حبالہ محیط عالم|Web Index]] score according to the [[World Wide Web Foundation]]''', 0||align="right"|طرزیات||align="right"|2012 |- |{{flag|زمبابوے}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح بے روزگاری|Highest unemployment rate]]''', 90% of population||align="right"|آبادیات <br> معیشت||align="right"|2009 |- |{{flag|زمبابوے}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ خام ملکی پیداوار شرح اضافہ (گزشتہ سال)|Worst GDP (real) decline]]''', -14.10% ([[کتاب حقائق عالم]] est.)<ref name="ReferenceB"/> ||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{flag|زمبابوے}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح سود مرکزی بینک|Highest central bank interest rate]]''', 975.00%||align="right"|مالیات||align="right"|2007 |- |{{flag|زمبابوے}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ حکومتی قرض|Highest public debt as percentage of GDP]]''', 241.20% ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{flag|زمبابوے}}||'''[[فہرست ممالک بلحاظ شرح اضافہ صنعتی پیداوار|Worst industrial production decline]]''', -14.70% ([[کتاب حقائق عالم]] est.)<ref name="ReferenceA"/> ||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |} ایہ دیس اتلیاں لسٹاں چ نئیں: {{Multicol}} *{{flag|البانیہ}} *{{flag|الجزائر}} *{{flag|اینٹیگوا و باربوڈا}} *{{flag|آرمینیا}} *{{flag|بہاماس}} *{{flag|بحرین}} *{{flag|بارباڈوس}} *{{flag|بیلیز}} *{{flag|بینن}} *{{flag|بولیویا}} *{{flag|بوسنیا و ہرزیگووینا}} *{{flag|برونائی}} *{{flag|برما}} *{{flag|کمبوڈیا}} *{{flag|کیمرون}} *{{flag|کیپ ورڈی}} *{{flag|چاڈ}} *{{flag|اتحاد القمری}} *{{flag|کروشیا}} *{{flag|قبرص}} *{{flag|جبوتی}} *{{flag|ڈومینیکا}} *{{flag|جمہوریہ ڈومینیکن}} *{{flag|ایکواڈور}} *{{flag|ایل سیلواڈور}} *{{flag|استوائی گنی}} *{{flag|اریتریا}} *{{flag|گیبون}} *{{flag|گیمبیا}} *{{flag|گھانا}} *{{flag|گریناڈا}} *{{flag|گوئٹے مالا}} *{{flag|گنی بساؤ}} *{{flag|گیانا}} *{{flag|ہیٹی}} *{{flag|جمیکا}} *{{flag|کینیا}} *{{flag|کرغیزستان}} {{Multicol-break}} *{{flag|لاؤس}} *{{flag|لٹویا}} *{{flag|لبنان}} *{{flag|لائبیریا}} *{{flag|مقدونیہ}} *{{flag|ملاوی}} *{{flag|ملائشیا}} *{{flag|مالٹا}} *{{flag|جزائر مارشل}} *{{flag|موریتانیہ}} *{{flag|موریشس}} *{{flag|مراکش}} *{{flag|موزمبیق}} *{{flag|ناورو}} *{{flag|نکاراگوا}} *{{flag|پلاؤ}} *{{flag|رومانیہ}} *{{flag|روانڈا}} *{{flag|سینٹ کیٹز}} *{{flag|سینٹ لوسیا}} *{{flag|سینٹ وینسینٹ و گریناڈائنز}} *{{flag|سامووا}} *{{پرچم|ساؤ ٹومے و پرنسپے}} *{{flag|سینیگال}} *{{flag|سیچیلیس}} *{{flag|سیرالیون}} *{{flag|سلوواکیہ}} *{{flag|سلووینیا}} *{{flag|جزائر سلیمان}} *{{flag|سرینام}} *{{flag|تاجکستان}} *{{flag|تھائی لینڈ}} *{{flag|ٹوگو}} *{{flag|ٹونگا}} *{{flag|ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو}} *{{flag|تونس}} *{{flag|وینوآتو}} *{{flag|زیمبیا}} {{Multicol-end}} == حوالے == {{حوالے|2}} {{دیساں دیاں لسٹاں}} [[گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں]] [[گٹھ:لسٹاں]] [[گٹھ:امتیازی مقام اعتبار نال دیساں دیاں لسٹاں]] iqw0i02au99p83pr3oxw97nc9dhtdrp 0 59227 706476 635094 2026-04-26T22:01:20Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706476 wikitext text/x-wiki {{ہور استعمال|سلیمان (بادشاہ)}} {{خانہ-معلومات-شاہی-اقتدار/عربی}} {{انبیاء اسلام}} '''سلیمان علیہ السلام''' اللہ تعالیٰ دے برگزیدہ نبی {{ع مذ}} سن ۔ سلیمان علیہ السلام [[داؤد علیہ السلام]] دے بیٹے سن ۔ سمجھیا جاندا اے کہ انہاں نے متحدہ اسرائیل اُتے 970 پہلے از مسیح تو‏ں لے ک‏ے 931 پہلے از مسیح تک حکومت کیت‏‏ی۔ انہاں دے بعد ملک اسرائیل دے دو حصے (شمالی تے جنوبی) ہوئے گئے۔ {{اسلامی انبیاء}} [[File:Solomon Calligraphic name.png|thumb|300px|سلیمان علیہ السلام]] '''سلیمان {{علیہ السلام}}''' اللہ جل جلالہ دے وڈے نیک نبی سی۔ سلیمان {{علیہ السلام}} [[داؤد علیہ السلام]] دے پتر سن۔ == سلسلہ نسب == سلیمان دا سلسلہ نسب یہودا (اولاد یعقوب) دے واسطے تو‏ں یعقوب تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔ قرآن پاک وچ انھاں اولاد ابراہیم وچ شمار کيتا ا‏‏ے۔ حافظ ابنِ عساکر نے آپ دے نسب نامے د‏‏ی تفصیل ایويں بیان کيتی اے: {{اقتباس|سلیمان بن داؤد بن ایشا بن عوید بن عابر بن سلمون بن نحشون بن عیمنا ذب بن ارم بن حصرون بن فارص بن یہودا بن یعقوب بن اسیاق بن ابراہیم۔}} == معجزے == حضرت داؤد علیہ السلام دی طرح [[الله]] تعالیٰ نے حضرت سلیمان علیہ السلام نو وی بہوں زیادہ معجزے عطا کیتے ہوے سن۔ * آپ [[ڈنگر|ڈنگراں]] دی [[بولی|بولیاں]] سمجھ لیندے سن، * [[ہوا]] تے آپ دا قابو سی۔ آپ دا تخت ہوا وچ اڈدا سی۔ یعنی [[صبح]] ہور [[شام]] مختلف [[سمت|سمتوں]] نو اک اک [[مہینا]] دا فاصلہ طے کر لیندے سی۔ حضرت سلیمان علیہ السلام دی سب توں وڈی خصوصیت ایہ سی کہ * آپ دی [[حکومت]] صرف [[انسان|انساناں]] تے ہی نہ سی، بلکہ [[جن]] وی آپ دے تابع سی گے۔ == مسجد اقصی تے بیت المقدس دی تعمیر == حضرت سلیمان علیہ السلام نے [[مسجد اقصٰی]] اور [[بیت المقدس]] دی تعمیر شروع کتی جن دور دور سے [[پتھر]] اور [[سمندر]] سے [[موتی]] ندور ندور کر لایا کرتے سی۔ یہ عمارتیں اج تک موجود سن۔ اس دے علاوہ آپ نے جناں سے ہور وی بہت سے کم لیے۔ اک موقع پر اللہ تعالیٰ نے حضرت سلیمان علیہ السلام نوں آزمائش وچ ڈال دیتا۔ آپ دے پاس اک انگوٹھی سی، جس پر [[اسم اعظم]] کندہ سی، اس [[انگوٹھی]] کی بدولت آپ [[جن وانس]] پر حکومت کیا کرتے سی۔ لیکن وہ انگوٹھی کسی دی وجہ سے گم ہوگئی سی اور [[شیطان]] دے ہاتھ آگئی سی۔ آپ تخت و سلطنت سے محروم ہوگئےسیگے، اک مدت دے بعد وہ انگوٹھی شیطان کے ہاتھ سے [[دریا]] میں گرپڑی، جسے اک [[مچھلی]] نے نگل لتاسی، او مچھلی حضرت سلیمان علیہ السلام نے پھڑ لی، جدوں اس نو حلال کتا گیا تو انگوٹھی اس دے [[پیٹ]] توں مل گئی ہور اسی طرح آپ نو دوبارہ [[سلطنت]] ہور [[حکومت]] مل گئی۔ ای بات غلط اے کہ او انگوٹھی دی بدولت حکومت کردے سی ۔ حکومت ان نو اللہ نے اپن فضل خاص سے دتتی سی ۔ == ملکہ سبا == حضرت سلیمان علیہ السلام دے زمانے وچ [[یمن]] دے علاقے توں ملکہ [[سبا]] دی حکومت سی، اک دن حضرت سلیمان علیہ السلام دا دربار لگا ہویاسی، جس وچ تمام جن وانس، چرند، پرند اپنی اپنی جگہاں پر بیٹھے ہوئے سی،ویکھا کہ [[ہدہد]] غیر حاضر اے آپ نے فرمایا [[ہد ہد]] نظر نہیں آیا اگر اس نے اس غیر حاضری دی درست وجہ بیان نہ کتی تو اس نوں سخت سزا دی جائے گی، ابھی یہ باتیں ہورہی سیں کہ ہدہد وی حاضر ہوگیا، حضرت سلیمان علیہ السلام دے وجہ پوچھنے پر ہدہد نے ڈسا کہ میں اڑتا ہوا [[یمن]] دے [[ملک]] جا پہنچا ، جہاں دی حکومت [[ملکہ سبا]] دے ہاتھ وچ اے۔ اللہ نے سب کجھ دے رکھا اے اس دا [[تخت]] بہت قیمتی ہور شاندار اے لیکن [[ابلیس|شیطان]] نے اس نو گمراہ کررکھا اے، او خدائے واحد دی بجائے [[آفتاب]] دی [[پرستش]] کرتی اے۔ === ملکہ سبا نوں خط === حضرت سلیمان علیہ السلام نے فرمایا سی کہ اچھا تو میرا [[خط]] اس دے پاس لے جا، تیرے جھوٹ ہور سچ دا امتحان ابھی ہوجائے گا ہدہد آپ دا خط لے کر ملکہ سبا دے پاس پہنچا ہور خط اس دے آگے ڈال دیاسی، ملکہ نے خط پڑھ کر درباریوں نو بلایا تے خط دا مضمون پڑھ کر سنایادتتا، جس وچ درج سی۔ {{اقتباس|ای خط سلیمان علیہ السلام دی طرف سے اے ہور اللہ دے ناں سے شروع کتا جاتا اے جو وڈا مہربان ہور رحم والا اے تینو سرکشی ہور سربلندی دا اظہار نہیں کرن چاہیے اور تسی میرے پاس خدا دی فرماں بردار بن کر آؤ۔}} === حضرت سلیمان دا جواب === ملکہ سبا نے بوہت تحفے تحائف حضرت سلیمان علیہ السلام دی خدمت وچ بھیجے۔ آپ نے ان تحائف نو ویکھ کر فرمایا، کہ ملکہ نے میرے پیغام دا مقصد نہیں سمجھا لگدا اے۔ آپ نے ملکہ دے سفیراں نو ویکھ کر فرمایا۔ تم لوک نہیں ویکھتے کہ میرے کول کس چیز دی کمی اے، یہ تحفے واپس لے جاؤ اہور اپن ملکہ توں کہو کہ اگر میرا پیغام دی تعمیل نہ کتی تو میں عظیم الشان لشکر لے کر اوہاں پہنچاں گا اور تینو رسوا اور ذلیل کرکے توڈے شہر سے ندور دوں گا۔<br /> جب قاصد حضرت سلیمان علیہ السلام دا پیغام لے کر ملکہ دے کول گئے تو اس نے یہی ٹھیک سمجھا کہ خود حضرت سلیمان علیہ السلام دی خدمت وچ حاضر ہوجائے۔ جب حضرت سلیمان علیہ السلام نو ملکہ دی روانگی دا علم ہوا سی تو آپ نے فرمایا کہ دربار والاں وچ کوئی ایسا اے جو ملکہ دا تخت ایہاں لے آئے۔ اک [[جن]] نے کہا کہ آپ دے دربار برخاست ہونے تک میں تخت لاسکدا ہوں ہور میں امین بھی ہوں۔ آپ دے وزیر نے کہا کہ میں اکھ جھپکتے تک اس دا تخت پیش کرسکدا ہوں۔ === ملکہ سبا دا قبول اسلام === اور جدوں حضرت سلیمان علیہ السلام نے مڑ کر ویکھا تو ملکہ دا تخت اوہاں موجود سی۔ اس پر حضرت سلیمان علیہ السلام نے اللہ تعالیٰ دا شکر ادا کتا ہور فرمایا کہ خدا دا یہ فضل میری آزمائش دے لیے اے تاکہ وہ ویکھے کہ اس حالت وچ وی اس دا شکر ادا کرتا ہوں یا نئی۔ اب آپ نے حکم دتتا کہ اس دی شکل بدل دی جائے جدوں ملکہ حضرت سلیمان علیہ السلام دے دربار وچ پہنچی تو اس سے پوچھا گیاسی، کیا تواڈا تخت وی ایسا ہی اے جیسا ای اے،اس نے کہا یہ تو اوہی اے۔ ملکہ سبا نے حضرت سلیمان علیہ السلام دے پیغمبرانہ جاہ و جلال نو ویکھ کر دین حق قبول کرلتا۔ == ازواج == سلیمان علیہ السلام دے پاس اک سو زوجات سیں جس دا ثبوت [[صحیح بخاری]] دی مندرجہ ذیل حديث سے ملدا اے : [[ابوہریرہ]] رضی اللہ تعالیٰ بیان کرتےسن : {{اقتباس|سلیمان بن داود علیہم السلام نے کہا سی کہ ج رات میں سو زنانیاں دے پاس جاؤں گا ، ہرعورت اک بچہ جنے گی جو اللہ تعالیٰ دے رستے وچ قتال کرے گا ، تو [[فرشتہ|فرشتے]] نے کہا [[ان شاء اللہ]] کہہ لو ، تو انہاں نے نہ کہا اور ان شاء اللہ کہنا بھول گئے سی تواس رات سب دے کول گئے توان میں سے کسی نےوی کجھ نہ جنا صرف اک نے ادھا بچہ جنا ۔ [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|نبی {{درود}}]] نے فرمایا : کہ اگر وہ ان شاء اللہ کہہ لیتے تو ایسا نہ ہوتا ہور ان دی ضرورت دا پورا کرنے دا باعث بن سکتا سی ۔ <ref>صحیح بخاری حدیث نمبر ( 5242 )</ref>}} <br /> ہور [[صحیح مسلم]] دی حدیث نمبر ( 1654 ) وچ نوے زنانیاں دا ذکر اے ، ہور اک ہور [[روایت]] جسے [[امام بخاری]] نے [[جہاد]] دے لیے اولاد طلب کرنے دے باب وچ تعلیقا ذکر کتا اے جس وچ ننانوے زنانیاں دا ذکر اے ۔ == نبوت == داؤد علیہ السلام دے انتقال دے وقت، اک روایت دے مطابق سلیمان علیہ السلام د‏‏ی عمر پچیس سال سی۔ اللہ تعالیٰ نے نبوت تے حکومت دونے وچ سلیمان علیہ السلام نو‏‏ں داؤد علیہ السلام دا جانشین بنایا۔ ایويں نبوت دے نال نال اسرائیلی حکومت وی انہاں دے قبضے وچ آ گئی۔ ترجمہ: {{اقتباس|اور سلیمان علیہ السلام داؤد علیہ السلام دا وارث ہويا۔}} === تفسیر === ایتھ‏ے وراثت تو‏ں مراد مال و دولت تے حکومت و سلطنت نئيں اے، کیونجے سلیمان علیہ السلام داؤد علیہ السلام د‏‏ی واحد اولاد نہ سن ۔ انہاں د‏‏ی سو بیویاں سن انہاں تو‏ں اولاداں وی سن تے داؤد علیہ السلام د‏‏ی وفات دے وقت آپ دے انیس بیٹےآں دا ذکر ملدا ا‏‏ے۔ جے وراثت تو‏ں مراد مال و دولت، جائداد تے سلطنت اے تاں فیر انیس دے انیس بیٹے وارث ٹھہردے تے سلیمان علیہ السلام د‏‏ی تخصیص باقی نہ رہندی۔ ہن چونکہ ایتھ‏ے وارث ہونے وچ سلیمان علیہ السلام دا ذکر اے تاں اوہ علم تے نبوت ہی د‏‏ی وراثت ہوئے سکدی ا‏‏ے۔ (وان العلماء ورثۃ الأنبیاء) بے شک علما ہی انبیا دے وارث ہويا کردے نيں (علم دے ) فیر دوسری گل ایہ وی اے کہ انبیا د‏‏ی وفات دے بعد انہاں د‏‏ی اولاد انہاں دے مال و دولت د‏‏ی وارث نئيں ہُندی بلکہ تمام مال و اسباب مساکین و فقرا دا حق سمجھدے ہوئے خدا دے ناں اُتے صدقہ کر دتا جاندا اے کیونجے ایہ حقیقت اے کہ انبیا دے مال د‏‏ی میراث تقسیم نئيں ہويا کردی۔ رسول پاکﷺ دا ارشاد مبارک اے کہ {{اقتباس|ہم جماعت انبیا نيں۔ ساڈے ورثے بٹا نئيں کردے۔ اسيں جو کچھ چھڈ جاواں، صدقہ اے ۔}} == وفات == سلیمان علیہ السلام د‏‏ی وفات دا واقعہ وڈا دلچسپ ا‏‏ے۔ سلیمان علیہ السلام دے حکم تو‏ں جناں د‏‏ی اک جماعت ہیکل سلیمانی ([[بیت المقدس]]) بنانے وچ مصروف سی کہ سلیمان علیہ السلام د‏‏ی وفات دا [[وقت]] آن پہنچیا، آپ اک [[لاٹھی]] دے سہارے کھڑے ہوئے گئے تے [[انتقال]] فرما گئے۔ جناں نو‏‏ں آپ د‏‏ی [[موت]] د‏‏ی خبر نہ ہوئی تے اوہ اپنے کم وچ لگے رہ‏‏ے۔ آخر اک عرصہ دے بعد جدو‏ں انہاں د‏‏ی لاٹھی نو‏‏ں [[دیمک]] نے چاٹ لیا تاں اوہ بودی ہوئے ک‏ے ٹُٹ ک‏ے گر پئی تے سلیمان علیہ السلام جو لاٹھی دے سہارے کھڑے سن اوہ وی گر پئے۔ اس وقت جناں نو‏‏ں معلوم ہويا کہ سلیمان علیہ السلام تاں مدت تو‏ں انتقال کرچکے نيں۔ == دولت == سلیمان علیہ السلام اپنے زمانے دے امیر ترین آدمی سن ۔ جے اج دے حساب تو‏ں دیکھیا جائے تاں اوہ 2200 ارب ڈالر دے مالک سن ۔ اپنے 39 سالہ دور حکومت وچ انہاں نو‏ں ہر سال 25 ٹن سونا بطور نذرانہ ملدا سی۔<ref>[http://money.visualcapitalist.com/wp-content/uploads/2017/07/richest-people-in-history.html The Richest People in Human History]</ref> == ہیکل سلیمانی == [[ہیکل سلیمانی]] د‏‏ی تعمیر حضرت داود نے شروع کيت‏ی سی جنہاں د‏‏ی وفات دے بعد سلیمان علیہ السلام نے اسنو‏ں مکمل کيتا۔ اس د‏ی تعمیر دے لئی بیرون ملک تو‏ں معمار بلواے گئے سن جو سلیمان علیہ السلام دے غلام نئيں سن تے اس وجہ تو‏ں [[فری میسن]] کہلاندے سن ۔<!-- Common to all of Freemasonry is the three grade system of ''craft'' or ''[[Blue Lodge]]'' freemasonry, whose allegory is centred on the building of the [[ہیکل سلیمانی]], and the story of the chief architect, [[Hiram Abiff]]. --><ref>[http://www.freemasons-freemasonry.com/legend_hiram_abif.html Pietre-Stones] Kent Henderson, The Legend of Hiram Abif, retrieved 12th Jan 2013</ref> ہیکل سلیمانی وچ انہاں نے سلیمان علیہ السلام دے خزانے دے خفیہ تہ خانے وی تعمیر کیتے۔ ہیکل د‏‏ی تعمیر مکمل ہونے دے بعد اوہ ملک تو‏ں چلے گئے لیکن ایہ راز نسل در نسل اپنی اولاداں نو‏‏ں منتقل کردے رہ‏‏ے۔<br /> کوئی دو ہزار سال بعد کچھ مہم جو [[یروشلم]] د‏‏ی اس مقدس عبادت گاہ دے باقی ماندہ کھنڈرات تک آئے بادشاہ وقت<!-- King Baldwin II of Jerusalem --> تو‏ں اجازت نامہ حاصل کيتا تے یورپ تو‏ں زائرین دے آنے جانے د‏‏ی حفاظت دے انتظامات سنبھالے۔ انہاں نے اپنے آباواجداد د‏‏ی فراہ‏م کردہ نشانیاں د‏‏ی مدد تو‏ں انہاں تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں ڈھونڈھ کڈیا تے بہت وڈی مقدار وچ سونا کڈ ک‏ے Knights Templar<!-- a small band of Knights went to the Temple in Jerusalem, excavated and discovered something so profound (and disturbing to the Church) that suddenly the Templars become rich and powerful and took over a portion of the banking during the Crusades --> د‏‏ی تنظیم بنائی<ref>[http://forgingnewparadigms.blogspot.com/2011/11/money-is-slavery-by-proxy.html Money is the lifeblood of the powerful and the chains and key to human enslavement]</ref> جس دا اک حصہ بینکنگ کردا سی تے دوسرا حصہ فوجی امور سرانجام دیندا سی۔ ایہ دنیا د‏‏ی پہلی ملٹی نیشنل کارپوریشن سی۔<!-- The order was still not subject to local government, making it everywhere a "state within a state" --><br /> بینکنگ دے امور وچ مداخلت د‏‏ی وجہ تو‏ں رومن چرچ انہاں دا شدید دشمن بن گیا تے پورے یورپ وچ Knights Templar دے خلاف اقدامات کیتے جانے لگے۔<!-- Pope Clement V disbanded the order in 1312 under pressure from King Philip. --> تے 1312ء دے بعد انہاں دا خاتمہ ہوئے گیا۔ [[فائل:-Western Wall.jpg|thumb|300px|ہیکل سلیمانی د‏‏ی مغربی دیوار جو [[دیوار گریہ]] کہلاندی ا‏‏ے۔]] دیوار گریہ دے پاس زیر زمین تہ خاناں تک جانے والا کنواں اج وی موجود اے جسنو‏ں مضبوط تے شفاف [[شیشہ|شیشے]] د‏‏ی چادر تو‏ں ڈھک دتا گیا ا‏‏ے۔<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=aiqNzY8h0qA The story of the Wailing Wall, Jerusalem, Israel]</ref> == اقتباس == روایت اے کہ [[یروشلم]] دے شمال وچ [[بحیرہ روم]] دے ساحل اُتے ٹائر (Tyre) نامی اک وڈا تجارتی شہر سی۔ اوتھ‏ے دے بادشاہ نے اپنا سفیر بادشاہ سلیمان دے پاس بھیجیا تے اپنے شہر وچ امن و امان تے پرت مار د‏‏ی بگڑدی صورت حال اُتے مشورہ منگیا۔ بادشاہ سلیمان نے کہیا کہ جے اچھے تعلقات قائم کرنے نيں تاں اپنے بادشاہ نو‏‏ں کہو کہ اپنی سب تو‏ں چہیندی تے خوبصورت بیٹی د‏‏ی مجھ نال شادی کر دے۔ جدو‏ں شادی ہوئے گئی تاں بادشاہ سلیمان نے سفیر تو‏ں مسئلے د‏‏ی تفصیلات پوچھاں۔ سفیر نے دسیا کہ شہر دے مزدور روٹی نہ ملنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اکثر پرت مار کردے نيں تے پولیس انہاں نو‏ں اس جرم وچ قتل کردی ا‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں شہر د‏‏ی آبادی کم ہُندی جا رہی اے تے ساڈے بادشاہ دا خیال اے کہ عوام ہی ساڈی اصل دولت نيں۔<br /> بادشاہ سلیمان اس نتیجے اُتے پہنچے کہ جدو‏ں شہر وچ گندم د‏‏ی بہتات ہُندی اے تے قیمتاں بہت گری ہوئی ہُندیاں نيں تاں وی تنخواہ اِنّی کم ہُندی اے کہ مزدور گندم خرید نئيں سکدے۔ اس دے برعکس جدو‏ں گندم د‏‏ی شدید قلت ہُندی اے تے قیمت زیادہ ہُندی اے تاں تنخواہ ودھنے دے باوجود گندم مزدوراں د‏‏ی قوت خرید تو‏ں باہر ہُندی ا‏‏ے۔<br /> بادشاہ سلیمان نے سفیر نو‏‏ں خط دتا تے کہیا کہ تواڈی زندگی اس خط د‏‏ی رازداری تو‏ں مشروط ا‏‏ے۔ اپنے بادشاہ نو‏‏ں میرا مشورہ دو کہ اپنے شہر وچ امپورٹ تے ایکسپورٹ اُتے تو‏ں کسٹم ڈیوٹی بالکل ختم کر دے۔ تے دو سال بعد دوبارہ میرے پاس آنا۔<br /> بادشاہ سلیمان اس گل تو‏ں اچھی طرح واقف سن کہ ٹائر دے شہر وچ کسٹم دے حکا‏م رشوت خور نيں۔ جدو‏ں اوتھ‏ے کسٹم دا محکمہ ہی ختم کر دتا گیا تاں تاجراں نو‏‏ں درآمد برآمد د‏‏ی وڈی آزادی مل گئی ورنہ پہلے انہاں نو‏ں 20 فیصد کسٹم ڈیوٹی ادا کرنی پڑدی سی۔ بحری جہازاں دے کپتاناں تے کارواناں نے ٹائر شہر دا رخ کيتا۔ کچھ ہی دناں وچ اوتھ‏ے حکومت‏ی کرپشن تو‏ں آزاد تجارت د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈی خوشحالی آ گئی۔<br /> دو سال بعد شہر ٹائر دا سفیر دوبارہ بادشاہ سلیمان دے دربار وچ حاضر ہويا۔ بادشاہ سلیمان نے اس تو‏ں کہیا کہ توانو‏‏ں کچھ کہنے د‏‏ی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔ وچ اپنے یہودی بینکاراں د‏‏ی مدد تو‏ں تواڈی خوشحالی تو‏ں واقف ہون۔ اپنے بادشاہ نو‏‏ں میرا دوسرا مشورہ دو کہ کسٹم دا محکمہ دوبارہ بحال کر دے مگر اس دفعہ کسٹم دا کم صرف اعداد و شمار جمع کرنا ہوئے گا، ڈیوٹی وصول کرنا نئيں ہوئے گا۔ ہن فیر دو سال بعد آنا۔<br /> دو تن سال بعد جدو‏ں سفیر فیر حاضر ہويا تاں بادشاہ سلیمان نے تیسرا خط دتا تے سفیر نو‏‏ں دو سال بعد بلیایا۔ خط وچ لکھیا سی کہ اپنے شہر وچ وڈی ضیافت دا اہتمام کرو جس وچ شہر دے سارے بینکراں دا آنا لازمی ہوئے تے نہ آنے والے بینکر نو‏‏ں فوراً شہربدر کر دتا جائے۔ ضیافت دے اختتام اُتے ٹائر دے بادشاہ نے کہیا کہ ساڈے پاس درست ترین اعداد و شمار نيں کہ کس نے کِنّی درآمد تے برآمد د‏‏ی اے تے انہاں اعداد و شمار اُتے تسيں وی مکمل اعتبار کردے ہوئے۔ اج تو‏ں ہر بینکر اپنی ہر درآمد تے برآمد اُتے ماہانہ 10 فیصد ٹیکس دے گا۔ بینکراں نے وڈا شور مچایا مگر بادشاہ نے اک نہ سنی۔<br /> دو سال بعد شہر ٹائر دا سفیر فیر بادشاہ سلیمان د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہويا۔ ہن اس دا شہر انتہائی خوشحال ہوئے چکيا سی۔ بادشاہ سلیمان نے اسنو‏ں آخری خط دتا تے کہیا کہ ہن واپس ایتھ‏ے آنے د‏‏ی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔ اس خط وچ ٹائر دے بادشاہ نو‏‏ں مشورہ دتا گیا سی کہ دوبارہ بینکاراں نو‏‏ں ضیافت اُتے بلاو تے جو بینکار نہ آئے اسنو‏ں قتل ک‏ر ک‏ے اس دے بیوی بچےآں نو‏‏ں غلام بنا ک‏ے بیچ دتا جائے۔ تے انہاں نو‏ں حکم دو کہ جے شہر ٹائر وچ قیمتاں 10 فیصد ودھ جاندیاں نيں تاں بینکراں نو‏‏ں 11 فیصد ٹیکس دینا پئے گا۔ تے جے قیمتاں 15 فیصد ودھ جاندیاں نيں تاں بینکراں نو‏‏ں 13 فیصد ٹیکس دینا پئے گا۔ تے جے قیمتاں 20 فیصد ودھ جاواں تاں ٹیکس 15 فیصد ہوئے جائے گا۔ اس زمانے د‏‏ی دستاویزات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ٹائر دے شہر وچ اگلے 70 سالاں تک قیمتاں مستحکم رہیاں سن۔<ref>[http://bardina.org/nw2/legends-uk.htm THE JUDAEO-CHRISTIAN AGREEMENT IN CATALONIA.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191226040540/http://www.bardina.org/nw2/legends-uk.htm |date=2019-12-26 }}</ref> == حوالے == {{حوالے}} 1۔ القرآن، 2:249 2۔ تہامی، ص 46 3۔ ادارہ سیارہ ڈائجسٹ ص 272 تا 276 4۔ مہر، غلام رسول، ص 89 5۔ ادارہ سیارہ ڈائجسٹ ص 272 تا 276 6۔ مہر، غلام رسول، ص 82 7۔ ادارہ سیارہ ڈائجسٹ ص 272 تا 276 8۔ القرآن، ص: 20 9۔ القرآن، البقرہ:2:252 10۔ ا محمد حفیظ الرحمن سینوہاروی، مولانا، ص 92 11۔ القرآن، المائدہ:78 12۔ القرآن، الاعراف: 166 13۔ عبد العزیز ہزاروی، مولانا ص 568۔ 569 14۔ محمد شفیع، مولانا، ص 496 15۔ القرآن، ص: 24 16۔ القرآن، ص:26 17۔ قاضی عبد الرزاق، ص206 18۔ القرآن، ص: 20 19۔ القرآن، بنی اسرائیل : 55 20۔ القرآن، سبا:11۔ 10 21۔ عبد الرحمن، مولانا، ص 36 22۔ حفیظ الرحمن سیوہاروی، مولانا، ص 93 23۔ مہر، ص 83 24۔ القرآن (38: 30) 25۔ عطا اللہ ساجد مولانا، ص 572 26۔ عبد الرحمن، مولانا، ص 37۔ 38 27۔ عطا اللہ ساجد، مولانا، ص 587 28۔ عطا اللہ ساجد، مولانا، ص 587 29۔ القرآن، ص :25 30۔ مولانا عبد الرحمن، مولانا، ص 41۔ 42 31۔ عطا اللہ ساجد، ص 586 32۔ قاضی عبد الرزاق، ص 214 33۔ القرآن، النمل: 16 34۔ قاضی عبد الرزاق، حافظ قاضی ص 209 35۔ عبد الرحمن، مولانا، ہدایت کے چراغ۔ سیرت انبیائے کرام، ص 84۔ 85 36۔ القرآن، النمل:21۔ 20 37۔ عبد الرزاق، حافظ قاضی، تذکرۃ الانبیا، ص 228۔ 229 38۔ غلام نبی بن عنایت اللہ، ص 369 39۔ القرآن، ص:33۔ 30 40۔ القرآن، ص: 35۔ 34 41۔ القرآن ص:36 42۔ چراغ علی، مولوی، ص 156 43۔ ایضاً ص 154 44۔ معارف القرآن جلد دوم ص 116 45۔ القرآن، الانبیا:82 46۔ القرآن، سبا: 13۔ 12 47۔ چراغ علی، مولوی، ص 152۔ 153 48۔ قصص القرآن، ص 110۔ 111 49۔ القرآن، البقرہ:248 50۔ تفہیم القرآن، جلد اول ص 189 51۔ شاہکار اسلامی انسائیکلوپیڈیا ص409 52۔ معارف القرآن جلد ہفتم‘ ص۔ 276 53۔ القرآن، النمل: 19 54۔ تہامی، ص 53 {{گٹھ کومنز|Solomon}} {{اقوام وشخصیتاں قرآن}} {{یہود تے یہودیت}} {{سلیمان}} {{اسماء وشخصیتاں قرآن}} [[گٹھ:اسلام وچ انبیا تے رسل]] [[گٹھ:اسلام وچ بائبل دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:سلیمان]] [[گٹھ:شخصیتاں عبرانی بائبل]] [[گٹھ:قدیم اسرائیل دے بادشاہ]] [[گٹھ:قدیم یہوداہ دے بادشاہ]] [[گٹھ:قرآن]] [[گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں]] [[گٹھ:کتاب سلاطین]] [[گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]] [[گٹھ:اسلام وچ انبیا]] {{Commons category|Solomon}} [[گٹھ:اسلام وچ بائبل دی شخصیات]] [[گٹھ:اسلام وچ انبیاء و رسل]] [[گٹھ:شخصیات عبرانی بائبل]] [[گٹھ:قدیم یہودہ دے بادشاہ]] [[گٹھ:کتاب سلاطین]] [[گٹھ:قدیم اسرائیل دے بادشاہ]] [[گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیات]] [[گٹھ:مذہبی قائدین]] [[گٹھ:قرآن]] [[گٹھ:حضرت سلیمان علیہ السلام]] tqtq37vbtvy3x36c5hefkk3b60t0ave 0 62514 706502 706360 2026-04-27T10:09:15Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706502 wikitext text/x-wiki == A == * Abati ([[ارجنٹینا|Argentina]]) [http://www.zanelloargentina.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091005062125/http://www.zanelloargentina.com/ |date=2009-10-05 }} * ACO 2000 ([[دکھنی افریقہ|South Africa]]) * Aebi (Switzerland) [http://www.aebi.com/] * AGCO Corporation (United States) [http://www.agcocorp.com/] ** AGCO (USA) [http://www.agcoiron.com/] ** AGCO Allis (Argentina, formerly USA) [http://www.agcoallis.com.ar/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704180155/http://www.agcoallis.com.ar/ |date=2007-07-04 }} ** Challenger (USA) [http://www.challenger.agcocorp.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621060726/http://www.challenger.agcocorp.com/ |date=2007-06-21 }} [http://www.challenger-ag.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605015848/http://www.challenger-ag.com/ |date=2009-06-05 }} ** Fendt (Germany) [http://www.fendt.com/] ** Massey Ferguson (USA) [http://www.masseyferguson.com] ** Valtra ([[فنلینڈ|Finland]]) [http://www.valtra.com/] * Agrale ([[برازیل|Brazil]]) [http://www.agrale.com.br/] * Agri King (India) [http://www.agrikingtractors.com/] * Agria (Spain) [http://www.agria.net/] * Agrinar (Argentina) [https://web.archive.org/web/20070103063406/http://www.agrinar.com.ar/] * Agritech (Brazil) [http://www.agritech.ind.br/] ** Yanmar Agritech * [https://www.agroasiatractors.ae/ Agroasia tractors UAE] * Agro Tractors Ltd ([[پاکستان|Pakistan]]) ** John Deere/ATL [http://agrotractors.com/] (joint venture in Pakistan) * AGT ([[سلووینیا|Slovenia]]) * AHS ([[ترکی|Turkey]]) [http://www.ahs.com.tr/] * Al-Ghazi Tractors (Pakistan) [http://alghazitractors.com/] * Al Jadah ([[لیبیا|Libya]]) [http://www.libyantractorco.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060829030021/http://www.libyantractorco.com/ |date=2006-08-29 }} (joint venture with Massey Ferguson) * Alfrat ([[شام|Syria]]) [http://www.alfratco.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070316155037/http://www.alfratco.com/ |date=2007-03-16 }} * Amul (India) * Anglo-Thai New Holland ([[تھائیلینڈ|Thailand]]) [http://www.anglo-thai.com/] * Antonio Carraro (Italy) [http://www.antoniocarraro.it/] * Apache Solis (Argentina) (joint with International Tractors (Sonalika)) [http://www.apache.com.ar/] * Aratri Biagioli (Italy) [http://www.aratribiagioli.it/] * ARGO SpA (Italy) [http://www.argospa.it/] ** Fort ** Landini [http://www.landini.it/] ** McCormick Tractors [http://www.mccormick-intl.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070429175149/http://www.mccormick-intl.com/us/1809_to_present.htm |date=2007-04-29 }} ** SEP [http://www.sep.it/] ** Valpadana [http://www.valpadana.it/] * ARLAN-YTO (Kazakhstan) (joint with YTO) * ArmaTrac (Turkey) [http://www.armatrac.com/] == B == * Balram (India) * Baltiets (Russia) * Barbieri (Italy) [http://www.barbieri-fb.com/] * Basak Traktor ([[ترکی|Turkey]]) [http://www.basaktraktor.com.tr/] * BCS SpA (Italy) [http://www.bcs-ferrari.it/] ** BCS ** Ferrari tractors ** Pasquali * Belarus (Ganja) (Azerbaijan) (licensed Belarus/MTZ) [http://www.ganjaauto.az/] * Bell (South Africa) [http://www.bell.co.za/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704015420/http://www.bell.co.za/ |date=2007-07-04 }} * BERGmeister (Germany) [http://www.alois-hieble.de/maschinenbau/bergmeister/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180901072823/http://www.alois-hieble.de/maschinenbau/bergmeister/ |date=2018-09-01 }} * Bernardin (Argentina) [https://web.archive.org/web/20090221063254/http://www.bernardin.com.ar/] * BM ([[اروگئے|Uruguay]]) [http://translate.googleusercontent.com/translate_c?hl=en&langpair=es%7Cen&u=http://www.domingobasso.com/tractores&rurl=translate.google.com&client=tmpg&usg=ALkJrhiKhCe9EpUgqz3sjtZLBWv5IH8W5A] * Bobruisk plant of tractor parts and units (Belarus) [http://bztda.com/] * BOMR (China) [http://www.bomrcn.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170708000152/http://www.bomrcn.com/ |date=2017-07-08 }} * BOZOK TRACTOR (KARACABAY GROUP) (Turkey) [http://www.bozoktraktor.com.tr] * BS ([[ویئتنام|Vietnam]]) [http://www.veam.com.vn/BS/default-e.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930021837/http://www.veam.com.vn/BS/default-e.htm |date=2007-09-30 }} * Budny (Brazil) * Bull Power IMT (Pakistan0 (licensed IMT) [http://omnigroup.com.pk/industry.php?id=55&url=agriculture_tractors] == C == * CAMARTEC (Tanzania) * Captain (India) [http://www.captaintractors.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170805051327/http://www.captaintractors.com/ |date=2017-08-05 }} * Carraro Agritalia (Italy) [http://www.agritalia.it/] * Carrian (China) * CATERPILLAR (United States) [http://www.cat.com] * Ceahlau ([[رومانیا|Romania]]) [http://www.ceahlau.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200112154805/http://ceahlau.com/ |date=2020-01-12 }} * Challenger (USA) (part of AGCO concern) [http://www.challenger.agcocorp.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621060726/http://www.challenger.agcocorp.com/ |date=2007-06-21 }} [http://www.challenger-ag.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605015848/http://www.challenger-ag.com/ |date=2009-06-05 }} * Changfa (China) [http://www.changfa.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911200009/http://changfa.com.cn/ |date=2017-09-11 }} * Changlin (China) [http://www.changlin.net/] ** SH – Deutz Fahr (China) (joint with Deutz-Fahr) * Changzhou (China) ** Dongfeng [http://www.dfamgc.com/] * Chelyabinsk Tractor Plant (Russia) [http://chtz-uraltrac.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080331175431/http://chtz-uraltrac.com/ |date=2008-03-31 }} ** ChTZ * Chery (China) [http://www.cheryhi.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170511093147/http://www.cheryhi.com.cn/ |date=2017-05-11 }} ** Detank * CHETRA (Russia) [http://www.chetra.ru/en/] * China Shangdong (China) [http://sdshifeng.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071228050559/http://sdshifeng.com.cn/ |date=2007-12-28 }} ** TaiShan [http://www.tstractor.com/] * Chuanfeng (China) [http://www.msjx.com/] * Chuanlong (China) [http://www.clzb.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614084055/http://www.clzb.com/ |date=2007-06-14 }} * Cirta ([[الجیریا|Algeria]]) [http://www.cmt.dz/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070608205803/http://www.cmt.dz/ |date=2007-06-08 }} ** CMT ** PMA * Claas (Germany) [http://www.claas.com/] * CMZ (Argentina) ** Zanello (CMZ) [http://www.zanello.com.ar/] * CNH Global (Italy/USA) [http://www.cnh.com/] ** Case IH (USA) [http://www.caseih.com/] ** New Holland (Italy/USA) [http://www.newholland.com/] ** Shanghai New Holland (joint venture) (China) [http://www.snh.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627100140/http://www.snh.com.cn/ |date=2007-06-27 }} ** Steyr (Austria) [http://www.steyr-traktoren.com/] ** UzCaseTractor (Joint Venture) (Uzbekistan) * Cockshutt Plow Company (Canada) * Crossword Agro (India) [http://www.crosswordagro.com/] ** Atmak ** Captain ** Nissan * Crystal (Poland) [http://www.traktor.pl/] * Cub Cadet [http://www.cubcadet.com/] == D == * DaeDong ([[دکھنی کوریا|South Korea]]) [http://www.daedong.co.kr/] ** DaeDong ** Kioti [http://www.kioti.com/] ** Landpower * Deere & Company (USA) [http://www.deere.com/] ** Benye (China) [http://www.benye.com/] {{Webarchive|url=https://archive.is/20130102015935/http://www.benye.com/ |date=2013-01-02 }} (purchased by John Deere in 2007) ** John Deere ** John Deere/ATL (joint venture) (Pakistan) [http://agrotractors.com/] ** John Deere Tiantuo (JDT) (joint venture) (China) [http://www.jdtt.com/] *** Apollo *** Iron Bull * Dewan Tractors (Pakistan) ** Dewan Euro Leopard ** Dewan Foton ** Dewan Tumosan * Dexheimer (Germany) [http://www.dexheimer-traktor.de/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190801085910/http://dexheimer-traktor.de/ |date=2019-08-01 }} * Dezzi (South Africa) (Desmond) [http://www.dezzi.co.za/] * Dior (China) [http://www.diorzg.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920081229/http://diorzg.com/ |date=2017-09-20 }} * Dong Feng (China) Changzhou Agricultural Machinery Group Co.، LTD (DFAM) [http://www.df-tractor.com/] * Doppstadt (Germany) [http://www.doppstadt.net/] * DTZ (Ukraine) == E == * Eastman Industries ** Eastman Commercial ** Hover Mower ** Ingersoll Power Equipment * Ekip (Turkey) [http://ekiptraktor.com.tr/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820044937/http://ekiptraktor.com.tr/ |date=2016-08-20 }} (licensed Massey Ferguson) * Enfly (China) [http://enfly.en.alibaba.com/] * Erkunt (Turkey) [http://www.erkunttarim.com.tr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080210011314/http://www.erkunttarim.com.tr/ |date=2008-02-10 }} ** ArmaTrac [http://www.armatrac.com/] * Escorts (India) ** Escorts [http://www.escortsagri.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701050629/http://www.escortsagri.com/ |date=2007-07-01 }} ** Escorts Polmot (Poland) [http://www.escorts.com.pl/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071015115435/http://escorts.com.pl/ |date=2007-10-15 }} ** Farmtrac ** Powertrac * ETRAG (Algeria) [http://www.etrag.dz/] == F == * FarmAll Technology [http://www.farmalltechnology.com] ** URSUS * Farmcart (India) * Farmer (India) [http://www.farmertractor.in/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150801100119/http://farmertractor.in/ |date=2015-08-01 }} * Farmer (Poland) [http://www.farmersokolka.internetdsl.pl/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180902082316/http://www.farmersokolka.internetdsl.pl/ |date=2018-09-02 }} * Force Motors (formerly Bajaj Tempo Ltd) (India) [http://www.forcemotors.com/] ** Balwan ** Tempo Ox * Forma (Romania) [http://www.forma-romania.ro/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170626181955/http://forma-romania.ro/ |date=2017-06-26 }} * Foton Lovol (China) (sold under many names) [http://www.fotonlovol.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216203612/http://www.fotonlovol.com/ |date=2008-02-16 }} ** EuroLeopard [http://www.euroleopard.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517075040/http://euroleopard.com/ |date=2014-05-17 }} ** Eurotrac [http://www.eurotrac.nl/] ** Foton ** Lovol * Fuyang Tractor (China) ** Benniu [http://www.benniu.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021031211255/http://www.benniu.net/ |date=2002-10-31 }} == G == * Ganja Auto Plant ([[ازربائیجان|Azerbaijan]]) [http://www.ganjaauto.gov.az/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150511201208/http://ganjaauto.gov.az/ |date=2015-05-11 }} * Gecheng (China) [http://www.shanghaigc.com/] * GEDA (Romania) [http://www.geda.ro/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114124813/http://www.geda.ro/ |date=2012-11-14 }} [http://www.utbtractors.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120728093232/http://www.utbtractors.com/ |date=2012-07-28 }} * GIAD ([[سڈان|Sudan]]) [http://www.giad.com/] * GM Universal (Pakistan) [http://www.agripak.com.pk/] * Goldoni (Italy) [http://www.goldoni.com/] * Greaves (India) * Guapo (Argentina) [http://www.tractorguapo.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170625151635/http://www.tractorguapo.com/ |date=2017-06-25 }} == H == * Haotian (China) [http://www.wfhaotian.com/] * Hattat (Turkey) [http://www.hattat.com.tr/en_hemaurunlertraktor.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070517221433/http://www.hattat.com.tr/en_hemaurunlertraktor.php |date=2007-05-17 }} ** Hattat (licensed Valtra) ** Hattat Universal (licensed UTB Universal) ** Valtra (licensed) * Henan Lishen Machinery Co (China) [http://www.hnslsjx.com/] ** Henan Lishen ** Hercules ** Foison * Hero Motors Limited (Pakistan) [http://www.hero.com.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806164304/http://hero.com.pk/ |date=2017-08-06 }} ** Hero Russi ** Hero Russi Belarus (licensed Belarus) * HMT (India) [http://hmttractors.co.in] * Holder (Germany) [http://www.holdertractor.com] (purchased by Uzel in 2006, sold in 2008) * Honda (Japan) [http://www.hondapower.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000707022421/http://www.hondapower.com/ |date=2000-07-07 }} [http://www.honda.co.jp/agriculture/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304053222/http://www.honda.co.jp/agriculture/ |date=2016-03-04 }} * Hovertrack (Netherlands) [http://www.hovertrack.nl/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170627073210/http://www.hovertrack.nl/ |date=2017-06-27 }} * HOYO (Romania) (build Tai Shan) [http://www.hoyo.ro/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222090224/http://www.hoyo.ro/ |date=2015-12-22 }} * Husqvarna ** Craftsman ** Dixon ** Murray (built under license in North America from Briggs & Stratton) ** Poulan ** Weed Eater * Hydrema (Denmark) == I == [[تصویر:NelsUgland.jpg|thumb|انٹرنیشنل ہارویٹر<br /> ]] [[تصویر:IMT_533_DeLuxe_Šarani_2.jpg|thumb|<center>IMT (سربیا)<br /> </center>]] * IMK ([[سربیا|Serbia]]) [http://www.14-oktobar.co.rs] * IMR (Serbia) [http://www.imr-rakovica.com] * IMT (Serbia) [http://www.imt.co.rs] * Indo Farm (India) [http://www.indofarm.in] ** Indo Power ** Staunch * International Tractors Limited (India) [http://www.sonalika.com] ** Solis ** Sonalika International * Irum (Romania) (based on Belarus/MTZ) [http://www.irum.ro/] * Iseki (Japan) [http://www.iseki.co.jp] * ITMCo ([[ایران|Iran]]) [http://www.itm.co.ir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221065741/http://www.itm.co.ir/ |date=2009-02-21 }} ** Baskent ([[ترکی|Turkey]]) [http://www.baskenttraktor.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525091925/http://www.baskenttraktor.com/ |date=2009-05-25 }} ** ITM ** ITMCo ** KTMCO (Iran-Kurdistan) (subsidiary of ITMCO) [http://www.ktmcompany.com/] ** Massey Ferguson (under license) ** Motira ([[زمبابوے|Zimbabwe]]) (joint venture) [http://www.motira.ir/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100901175109/http://www.motira.ir/ |date=2010-09-01 }} ** MTF ** TajIran ([[تاجکستان|Tajikistan]]) (joint venture) [http://www.tajiran.ir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704071800/http://www.tajiran.ir/ |date=2007-07-04 }} ** UgIran ([[یگانڈا|Uganda]]) (joint venture) [http://www.ugiran.ir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090101135850/http://www.ugiran.ir/ |date=2009-01-01 }} ** VenIran ([[وینیزئیلا|Venezuela]]) (joint venture) [http://www.veniran.com.ve] == J == * Jaya (India) * JCB (England) * JDS (Germany) [http://www.dromson.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929200836/http://www.dromson.com/ |date=2007-09-29 }} ** Eicher *** Valtra Eicher * Jiangsu (China) [http://www.jsqt.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703235416/http://www.jsqt.com/ |date=2007-07-03 }} * Jindal (India) * JIROFT (Iran) * John Deere (USA) * Juling (China) [http://www.juling.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615032204/http://www.juling.com/ |date=2006-06-15 }} == K == [[تصویر:T_150_K_front.JPG|thumb|<center>KhTZ (یوکرین)<br /> </center>]] * KamAZ (Russia) [http://www.kamaz.net/] * Kaset Phattana (Thailand) [http://www.thaicombine.com/products/kc01/kc01.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060216213550/http://thaicombine.com/products/kc01/kc01.html |date=2006-02-16 }} * KAT (China) [http://www.reden.com.cn/index.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080224165402/http://www.reden.com.cn/index.asp |date=2008-02-24 }} (by Shanghai Reden Industrial) * KBZ (Russia) [http://www.santalow.narod.ru/tractor.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020917201117/http://www.santalow.narod.ru/tractor.htm |date=2002-09-17 }} * Kerman (Iran) [http://www.ktmfco.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041130004417/http://ktmfco.com/ |date=2004-11-30 }} * KhTZ (Ukrainian abbreviation for the Kharkiv Tractor Plant) (Ukraine) [http://www.xtz.ua/] * Khyber (Iran) * KIOTI (South Korea) [http://www.kioti.com/] * Kirovets (Russia) [http://www.kirovets.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010124192100/http://www.kirovets.com/ |date=2001-01-24 }} ** Deutz-Fahr Kirovets (joint with Deutz-Fahr) ** Kirovets-Pronar ** Terrion [http://www.terrion.eu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100202011344/http://www.terrion.eu/ |date=2010-02-02 }} * Kissan Standard (India) [http://standardagricultureworks.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101204015937/http://standardagricultureworks.com/ |date=2010-12-04 }} * KMZ (Russia) [http://www.kmz.ru/] * Koyker * Krieger (Germany) [http://www.krieger-fahrzeugbau.de/] * Krishi Shakti (India) * KTZ (Moldova) * KTZ BOLGAR (Bulgaria) [http://www.tractors-bg.com/index-en.php?page=services&f=s] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624163056/http://www.tractors-bg.com/index-en.php?page=services&f=s |date=2013-06-24 }} * Kubota (Japan) [http://www.kubota.com] * Kukje (South Korea) * Branson == L == [[تصویر:Lamborghini_traktor.jpg|thumb|لومبورگنی ٹریکٹر<br /> ]] * Lamborghini Trattori S.p.A. (Italy) (part of SDF concern) * Lander (Spain) [http://www.landertrac.com/] * Landini (Italy) (part of ARGO SpA concern) * Landmarshal (India) * Lanz (Germany) * LFKedi (China) [http://www.changlianfa.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013105223/http://www.changlianfa.com/ |date=2016-10-13 }} * LIMB (LUXS) ([[سلووینیا|Slovenia]]) [http://www.limb.si/] * Lindner (agricultural machinery manufacturer) (Austria) [http://www.lindner-traktoren.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217170324/http://lindner-traktoren.com/ |date=2014-12-17 }} * Linhai (China) [http://www.atv-linhai.com] * LKT (Slovenia) * Lovson (India) [http://www.lovson.com/] * LS Mtron (formerly LG Cable) (South Korea) [http://www.lstractor.co.kr/] ** LS * LTZ (Russia) [http://www.ltz.lipetsk.ru/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607190648/http://www.ltz.lipetsk.ru/ |date=2007-06-07 }} * Luli (China) [http://www.ginding.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170713233826/http://www.ginding.com/ |date=2017-07-13 }} * Lutong (China) [http://www.lylutong.com.cn/] == M == [[تصویر:Belarus_1220.4.jpg|thumb|<center>MTZ (بیلاروس)<br /> </center>]] * Machinery & Industrial Group N.V. (Russia)[http://tplants.com//] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170730065447/http://www.tplants.com/ |date=2017-07-30 }} * Mahindra & Mahindra (India) [http://www.mahindratractorworld.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090823055557/http://www.mahindratractorworld.com/ |date=2009-08-23 }} ** Jiangling Motors (Mahindra, China) *** FengShou *** Lenar [http://www.lenarusa.com/] ** Jinma (China) (various manufacturers) [http://www.jinma-tractor.com/] [http://www.jm-tractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911192023/http://jm-tractor.com/ |date=2017-09-11 }} ** Mahindra ** Mahindra Tractors ** Mahindra Gujarat [http://www.mahindragujarat.com/] ** Shaktimaan [http://www.mahindragujarat.com/] ** Swaraj (purchased 64.6% in 2007) [http://www.swarajenterprise.com/] * Malyshev Factory (Ukraine) [http://www.malyshevplant.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190718212452/http://malyshevplant.com/ |date=2019-07-18 }} * MAT (Romania) [http://www.matcraiova.ro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123035607/http://www.matcraiova.ro/ |date=2009-01-23 }} * Meraj (India) [http://www.mangaltractors.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100515162842/http://mangaltractors.com/ |date=2010-05-15 }} * Merlo (Italian) [http://www.merlo.it/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170727022545/http://www.merlo.it/ |date=2017-07-27 }} * Metalfor Araus (Argentina) [http://www.metalfor.com.ar/] * Mija (Romania) [http://www.ummija.ro/] * Millat (Pakistan) [http://www.millat.com.pk/] ** Massey Ferguson under license ** MT * Mini (Romania) * Mitsubishi (Japan) [http://www.mam.co.jp/] * MoAZ (Belarus) * Morooka (Japan) – [http://www.morooka1.co.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213081743/http://morooka1.co.jp/ |date=2009-02-13 }} * MTD (USA) [http://www.mtdproducts.com/] ** Bolens ** Cub Cadet Yanmar [http://www.cubcadetyanmar.com/] ** Gutbrod (Germany) ** Rover (Australia) ** White Outdoor ** Yard Machines ** Yard Man * MTZ ([[بیلاروس|Belarus]]) [http://www.tractors.com.by/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070427155956/http://www.tractors.com.by/ |date=2007-04-27 }} ** Belarus [http://www.belarus.com/] == N == * NAME (Japan) [http://www.shinnouki.co.jp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190205091907/http://www.shinnouki.co.jp/ |date=2019-02-05 }} * Neptune (Turkey) (licensed MTZ/Belarus) [http://www.neptuntractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160213144030/http://neptuntractor.com/ |date=2016-02-13 }} * New Holland (Italy/USA/India) (part of ARGO SpA concern) [http://aecotractorparts.com/pages/Fiat-New-Holland-Tractors.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141222091742/http://aecotractorparts.com/pages/Fiat-New-Holland-Tractors.html |date=2014-12-22 }} == O == * ORTZ (Russia) [http://www.ortz.ru/] * OSTMCO (Iran) [http://sirjan-tractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170722012047/http://sirjan-tractor.com/ |date=2017-07-22 }} (mfg. Goldoni under license) * O.T.M.Co (Iran) [http://www.otm.co.ir/] == P == * Panther (India) * Pauny (Argentina) [http://www.pauny.com.ar/] ** Pauny Rino 3000 ** Zanello * Pierre (Italy) [http://www.pierretra.com/] * Pol-Mot (Poland) [http://www.polmot.pl/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170722050555/http://polmot.pl/ |date=2017-07-22 }} ** Polmot-Foton ** Ursus Pol-Mmot ** Ursus (Poland) [http://www.ursus.com.pl/] * Power-Trac (USA) [http://www.power-trac.com/] * PowerTrac (Argentina) (MarTraj Agrícola S.A.) * Preet (India) [http://www.preettractors.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070821171914/http://www.preettractors.com/ |date=2007-08-21 }} * Progress-ZST (Russia) [http://www.pkprogress.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080310073309/http://www.pkprogress.com/ |date=2008-03-10 }} * Pronar (Poland) [http://www.pronar.pl/] * Proton Primus (Brazil) [http://www.protonprimus.com.br/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061004021522/http://protonprimus.com.br/ |date=2006-10-04 }} == Q == * Qian Liniu (China) [http://www.qljx.com.cn/] * Qingdao Iaoshan Tractor Factory (China) ** Laotuo == R == * Rahi (Pakistan) (joint with Shifeng) [http://www.rahitractors.com.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170817182337/http://www.rahitractors.com.pk/ |date=2017-08-17 }} * Rakovica (IMT) (Serbia) * RAZ (Russia) * Reform (Austria) [http://www.reform-werke.com] ** Metrac ** Mounty * Renault (France) * Royal (India) [http://www.royaltractorpvtltd.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141223061227/http://royaltractorpvtltd.com/ |date=2014-12-23 }} == S == * Saktraktori ([[جارجیا (دیس)|Georgia]]) [http://web.sanet.ge/mospm/tender/saktractori/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020917065946/http://web.sanet.ge/mospm/tender/saktractori/ |date=2002-09-17 }} * Samarakoon Tractor Industries ([[سری لنکا|Sri Lanka]]) ** Farmwell * SAME Deutz-Fahr (SDF) (Italy) ** Deutz-Fahr (Germany) ** Deutz-Fahr Kirovets (Russia) (joint venture with Kirovets) ** Hürlimann (Switzerland) [http://www.hurlimann.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050517013349/http://www.hurlimann.com/ |date=2005-05-17 }} ** Lamborghini Trattori (Italy) [http://www.lamborghini-tractors.com/] ** SAME (Italy) ** SH – Deutz Fahr (China) (joint with Changlin) * Sauerburger (Germany) [http://www.sauerburger.de/] * Saukville (USA) [http://www.saukvilletractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080714125136/http://www.saukvilletractor.com/ |date=2008-07-14 }} * Savatrac (Iran) * Schanzlin (Germany) [http://www.schanzlin.de/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928131004/http://www.schanzlin.de/ |date=2007-09-28 }} * Semeato (Brazil) [http://www.semeato.com.br/] * Shangdong Juli (China) [http://www.chinajuli.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120702101151/http://www.chinajuli.com/ |date=2012-07-02 }} * Shangdong Shifeng (China) [http://www.shifeng.com.cn/] ** SENS ** Shifeng * Shandgong Shuangli (China) [http://www.shuangli.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913095053/http://shuangli.cn/ |date=2017-09-13 }} ** Shuangli * Shandong Weifang (China) [http://www.lztractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090803223255/http://www.lztractor.com/ |date=2009-08-03 }} [http://www.cn-luzhong.com] ** Luzhong (China) [http://www.lztractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090803223255/http://www.lztractor.com/ |date=2009-08-03 }} * Shandong Yingsheng Machinery Co (China) [http://www.sdysjx.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170704110034/http://www.sdysjx.com/ |date=2017-07-04 }} ** Weitai * Shanghai (China) (joint venture) ** Shanghai New Holland [http://www.snh.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627100140/http://www.snh.com.cn/ |date=2007-06-27 }} * Shanghai Newyear (China) ** Newyear * Sharthi (India) [http://www.angelfarm.in/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911164304/http://angelfarm.in/ |date=2017-09-11 }} * ShenNiu (China) [http://www.hbshenniu.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070615155248/http://www.hbshenniu.com/ |date=2007-06-15 }} * Shenyang (China) [http://www.syyituo.com/docc/product.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927212616/http://www.syyituo.com/docc/product.htm |date=2007-09-27 }} * Shenzhen Victor Industrial (China) ** SWT * Shibaura (Japan) [http://www.shibaura.com/] * Silvatec (Denmark) * Sirgroh Ursus ([[پاکستان|Pakistan]] (Ursus under license) * Smoltra (Russia) [http://www.smoltra.ru/] * Stallion (India) [http://www.stalliontractor.com/] * Stara (Brazil) [http://www.stara.com.br/] * STMC (Saudi Arabia) [http://www.eajb.com/stmc.htm] * Super Star (Turkey) [http://www.motosan.com/prod5.html] == T == * Tractors And Farm Equipment (India) [http://www.tafe.com/] ** Eicher ** Eicher Valtra (under license) ** TAFE * Tai'an Taishan Guotai (China) [http://www.gtvehicle.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130611182529/http://gtvehicle.com/ |date=2013-06-11 }} * Talaythong (Thailand) [http://www.talaythong.co.th/] * Tianjin (China) [http://www.taiec.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205044704/http://taiec.com.cn/ |date=2006-12-05 }} ** JDT (John Deere Tianjin, joint venture) [http://www.jdtt.com/] ** Tianjin * TianTong (China) [http://www.chinatiantong.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709053001/http://www.chinatiantong.com/ |date=2017-07-09 }} * Tikhvinskiy Tractor Plant (Russia) ** Titran * Tolpar (Russia) * Tong Yang Moolsan (South Korea) [http://www.tymm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170730112338/http://www.tymm.com/ |date=2017-07-30 }} ** Tong Yang ** TYM * Toos (Iran) [http://www.toostractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828195625/http://www.toostractor.com/ |date=2008-08-28 }} * Toro ** Wheel Horse (defunct as of 2007) * Trac-Za (Argentina) [http://www.zanello.8k.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304070112/http://www.zanello.8k.com/ |date=2016-03-04 }} * Tracom ([[مولدووا|Moldova]]) [http://tradepoint.moldova.md/tracom.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010708152405/http://tradepoint.moldova.md/tracom.html |date=2001-07-08 }} * Tractomade (Argentina) (licensed by Pauny) [http://www.tractomade.com.ar/] ** TMZ Zanello (Argentina) ** Zanello (Tractomade) * Tractors Y Maquinarias SRL (Argentina) ** T&M Grossi [http://www.tractoresymaquinarias.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070705091553/http://www.tractoresymaquinarias.com/ |date=2007-07-05 }} * Tractorul UTB (Romania) (in receivership in 2007) [http://www.utb.ro/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20001018144504/http://www.utb.ro/ |date=2000-10-18 }} ** Titan ** Universal UTB * TrakTurk (Turkey) [http://www.trakturk.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161111100246/http://www.trakturk.com/ |date=2016-11-11 }} * Trantor (UK) [http://www.trantortractors.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090921063511/http://www.trantortractors.com/ |date=2009-09-21 }} * Trishul (India) [http://www.trishultractors.com/] * TTZ ([[ازبیکستان|Uzbekistan]]) [http://www.carthillamc.com/uzselhozmashholding/eng/index.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100827120948/http://www.carthillamc.com/uzselhozmashholding/eng/index.htm |date=2010-08-27 }} * Tümosan (Turkey) [http://www.tumosan.com.tr/] * Türk Traktör (build New Holland, CaseIH and Steyr for CNH Global,37.5% owned by CNH) (Turkey) [http://www.turktraktor.com.tr/] == U == * UAZ (Ukraine) [http://uaz-upi.com/] ** KYI * Uplion (China) [http://www.uplion.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140109044024/http://uplion.com/ |date=2014-01-09 }} * URSUS (Poland; tractor and bus manufacturer founded in 1893) [http://en.ursus.com.pl/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170501214643/http://en.ursus.com.pl/ |date=2017-05-01 }} * USAMA Harris Khan (Pakistan) [http://usamaharris.com/] ** Chaman Ford ** Euro-F * UTB (Uzina de tractoare Brasov / Brasov Tractor Factory) (Romania) * UVZ (Russia) [http://www.uvz.ru/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130317022636/http://uvz.ru/product |date=2013-03-17 }} * UzCaseTractor JV (Uzbekistan) (61% owned by CNH) * Uzel (Turkey) [http://www.uzeltraktor.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110201184030/http://uzeltraktor.com/ |date=2011-02-01 }} == V == * Valpadana (Italy) (part of ARGO SpA concern) * Valtec (Romania) [http://www.valtectractors.com/] * Valtra (Finland) (part of AGCO concern) [http://www.valtra.com/] * Vandel (France) [http://www.vandel.fr/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820150820/http://www.vandel.fr/ |date=2016-08-20 }} * Varzan (Iran) [http://www.dehghanvarz.co.ir/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914111832/http://dehghanvarz.co.ir/ |date=2017-09-14 }} * Ventrac (USA) [http://ventrac.com/] * Versatile (Canada) [http://www.versatile-ag.com/] * VST Tillers (India) [http://www.vsttillers.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170727213901/http://www.vsttillers.com/ |date=2017-07-27 }} ** Eurotrac ** Eurotrac-VST ** Mitsubishi-Shakti ** Shakti ** VST Mitsubishi Shakti ** VST-Shakti ** VTL-Vishvas == W == * WeiFang (China) [http://www.weituo.com/] * WeiFang Guanghui Agriculture Mechanism (China) [http://www.ghnj.cn/] ** YiDaneng * Weizhong (China) * Wesseler (Germany) * Whitewagon (India) [http://www.whitewagon.in] ** Utsav ** Vaibhav * Wiefang Aolida (China) [http://www.sdaolida.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210417162548/http://www.sdaolida.com/ |date=2021-04-17 }} ** Agro Master * Wikov (Czech) [http://www.steel-wheels.net/wikov.html] * Wisconsin Engineering (Czech) [http://www.wisconsineng.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170802032010/http://www.wisconsineng.cz/ |date=2017-08-02 }} * Wolwa (China) [http://www.wolwa.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170731200228/http://www.wolwa.cn/ |date=2017-07-31 }} * World (China) [http://www.worldgroup.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517061911/http://www.worldgroup.com.cn/ |date=2008-05-17 }} * Wuzheng Auto Group (China) [http://www.chinawuzheng.com/] == X == * Xiamen Xiagong Group (China) [http://www.xiagonggroup.com/] ** Sahm ** Xiagong * Xiagong (China) [http://www.xiagonggroup.com/] * XiangYangHong (China) [http://www.hnxyhjx.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180825213327/http://www.hnxyhjx.com/ |date=2018-08-25 }} * XinBaiJin (China) [http://xinbaijin.en.ec21.com/GC00603830/CA00603843/tractor.html] * Xing Zhou (China) * XingTai (China) * Xinhu (China) [http://www.sdhljt.com/index2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020615070208/http://www.sdhljt.com/index2.htm |date=2002-06-15 }} == Y == * Yagmur (Turkey) [http://www.yagmur.com/] ** Valpadana (licensed) * Yanmar (Japan) [http://www.yanmar.co.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141116161410/http://www.yanmar.co.jp/ |date=2014-11-16 }} * Yarz (Ukraine) [http://yarz-ua.all.biz/] * YTO (China) [http://www.yto.com.cn/] * YuMZ (Ukraine) [http://www.yuzhmash.com/] == Z == * Zanello (Argentina) * Zephyr (Zephyr Engineers) ([[پاکستان|Pakistan]]) * Zetor (Czech) [http://www.zetor.com/] * Zhengzhou (China) * ZhongLian (China) * Zhongtuo (China) [http://zt-tractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171015000352/http://www.zt-tractor.com/ |date=2017-10-15 }} ** Indotrak * Zhongyuan (China) [http://www.xxyt.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913083727/http://xxyt.com.cn/ |date=2017-09-13 }} * Zimidara (India) == ایہہ وی ویکھو == * [[بھارت وچ ٹریکٹر]] - بھارتی ٹریکٹر بلڈنگ اتہاس اتے برانڈاں دے ویروے == حوالے == == باہری لنک == * [http://www.tractordata.com/ List of tractor models by manufacturer (tractordata.com)] * [http://www.tractorfan.us/machine/ List of tractor models with pictures and videos (tractorfan.us)] * [http://www.traktor-power.com/ Large tractor video archive (traktor-power.com)] [[گٹھ:کھیتی باڑی دی مشینری]] fky2wsy5rm7xrkvup89xq2mw6xjsl8x 0 65573 706479 692009 2026-04-27T02:25:06Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706479 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = قرۃ العین بلوچ | background = solo_singer | image = Quratulain Balouch.jpg | image_size = | caption = | native_name = {{Nastaliq|قرۃ العین بلوچ}} | birth_name = | alias = QB | birth_date = 4 مارچ 1988 | birth_place = [[ملتان]]، [[پنجاب، پاکستان]] | genre = {{flatlist| * [[پوپ سنگیت|پوپ]] * روک * لوک سنگیت * کلاسیکل * صوفی سنگیت }} | occupation = گائکہ-گیت کار | instrument = Vocals | years_active = 2011–حال | label = [[کوک سٹوڈیؤ پاکستان]] | associated_acts = [[جال (بینڈ)|جال]] [[امیر جیسوال]] [[شجاع حیدر]] | module = }} '''قرۃ العین بلوچ''' ({{lang-ur|{{Nastaliq|قرۃ العین بلوچ}}}})، جسنوں کہ '''قرۃ العین بلوچ''' وی لکھیا جاندا اے، اک پاکستانی گائکہ-گیت کار اے۔ جو کہ '''کیو۔بی۔''' اتے '''ہم سفر گرل''' دے ناں نال وی جانی جاندی اے ، اس گلوکارہ نوں اسدے '''وہ ہم سفر تھا''' گیت نال کافی مشہوری ملی، جو کہ ہم ٹی۔وی۔ دے ناٹک '''ہم سفر''' دے سرلیکھ لئی گایا گیا ۔ اسنوں وکھ-وکھ انعام وی ملے اتے انعاماں لئی نامزد وی کیتا گیا۔<ref>{{cite news|url=http://tribune.com.pk/story/263981/quratulain-balouch-shines-internationally/۔html|title=Quratulain Balouch shines internationally|work=The Express Tribune|date=30 ستمبر 2011|author=Sher Khan|accessdate=14 دسمبر 2011}}</ref> == مڈھلا جیون == قرۃ العین [[ورجینیا]] وچ پیدا ہوئی سی پر اوہ [[پاکستان]] پرط آئی جد اوہ محض تن سالاں دی سی۔ اسدے پیؤ غلام عباس پاکستان آرمی وچ اک سینئر افسر سن ۔ قرۃ العیننے شروعاتی پڑھائی [[ملتان]] چھاؤنی دے اک آرمی سکول توں کیتی ۔ ستاراں سال دی عمر وچ اوہ گریجوئیشن کرن لئی مڑ [[امریکہ]] چلی گئی ۔ اس دے ماں پیؤ دا 1996 وچ طلاق ہو گ‏ئی ۔ اس دا اک ہور بھرا تے بھین اے تے ہن اوہ [[کراچی]] وچ رہندی اے ۔ بلوچ نے سنگیت وچ کوئی خاص سکھیا حاصل نہیں کیتی ۔ اوہ [[نصرت فتح علی خان]]، [[محمد زمان]]، [[پٹھانے خان]] وغیرہ نوں سنکے وڈی ہوئی ۔<ref name=":1" /> اسدا سنگیتک جیون 2010 وچ گلوکارہ [[ریشماں]] دے گیت '''اکھیاں نوں رہن دے''' گاؤن نال شروع ہویا، جسنوں بہت مشہوری ملی| جدکہ بعد وچ [[کوک سٹوڈیؤ پاکستان|کوک سٹوڈیؤ]] وچ [[جال (بینڈ)]] دے نال '''پنچھی''' گیت گائے جان نال اک خاص پچھان قایم کیتی۔<ref>{{cite news|url=https://tribune.com.pk/story/226920/quratulain-balouch-entering-the-murky-waters-of-the-music-industry/|title=Quratulain Balouch: Entering the murky waters of the music industry|date=8 اگست 2011|work=The Express Tribune|accessdate=23 ستمبر 2017|author=Rafay Mahmood}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.thenews.com.pk/magazine/instep-today/195243-Ali-Azmat-and-QB-kill-it-with-Chal-Diye|title=Ali Azmat and QB kill it with 'Chal Diye'|author=Maheen Sabeeh|work=[[The News International|The News]]|accessdate=23 ستمبر 2017|date=29 مارچ 2017}}</ref> اس پچھوں سال 2011 دے ناٹک ہم سفر دے سرلیکھ گیت '''وہ ہم سفر تھا''' لئی انعام ملن تے نامنا حاصل کیتا ۔ == ڈسکوگرافی == === گیت === {| class="wikitable" |- ! سال ! گیت ! لڑی ! نوٹس |- |2011 |"[[وہ ہم سفر تھا]]" |''[[ہم سفر]] |rowspan="2"|[[ہم ٹیوی]] |- |rowspan="2"|2012 |"روشن ستارہ" |روشن ستارہ |- |"بہکاوا" |بہکاوا |جیو ٹیوی |- |2013 |"نینا تیرے" |میرا پہلا پیار |شراج اپل نال گایا |- |2015 |"اے زندگی" |''اے زندگی | |- |rowspan="3"|2016 |"تیرے نال میں لائیاں" |''من مائل |ہم ٹیوی |- |"جدائی" |''جدائی | |- |"کاری کاری" |''[[پنک (2016 فلم)|پنک]] |ہندی فلم وچ پہلا گیت<ref>{{cite news|url=http://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2017/nominations/best-playback-singer-female/name-kari-kari|title=Qurat-ul-Ain Balouch- Best Playback Singer Female 2016 Nominee – Filmfare Awards|work=Filmfare|accessdate=3 اپریل 2017}}</ref> |- |2017 |"مورے سائینا" |''مورے سائینا |ازیر جیسوال نال معاون -گلوکارہ وجوں؛ اے آر وائی ڈجیٹل<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=bH1xYnJwNms|title=Moray Saiyaan OST – Title Song By Qurat-ul-Ain Balouch & Uzair Jaswal – With Lyrics|via=YouTube|last=ARY Digital|accessdate=22 ستمبر 2017|date=24 مارچ 2017}}</ref> |} === ''کوک سٹوڈیؤ'' پاکستان === {| class="wikitable" |- ! سال ! سیزن ! گیت ! معاون-گائک ! حوالہ |- |2011 |[[کوک سٹوڈیؤ (سیزن 4)|4]] |"پنچھی" |ft. جال بینڈ |<ref>{{cite web|last=Rohail Hyatt|date=16 جون 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=4HCdGGag3no|title=Panchi. Jal featuring Quratulain Balouch|accessdate=17 اگست 2017|via=YouTube}}</ref> |- |rowspan="2"|2015 |rowspan="2"|[[کوکسٹوڈیؤ8|8]] |"سوہنی دھرتی" |سیزن دے ft. کلاکار |<ref>{{cite web|last=Coke Studio|date=4 اگست 2015|url=https://www.youtube.com/watch?v=DOBt2gmNx0I|title=Sohni Dharti, Coke Studio Season 8|accessdate=17 اگست 2017|via=YouTube}}</ref> |- |"سمی میری وار" |[[امیر جیسوال]] |<ref>{{cite web|last=Coke Studio|date=22 اگست 2015|url=https://www.youtube.com/watch?v=KHLNSxe5Y8A|title=Umair Jaswal & Quratulain Balouch, Sammi Meri Waar, Coke Studio Season 8, Episode 2|accessdate=17 اگست 2017|via=YouTube}}</ref> |- |rowspan="3"|2016 |rowspan="3"|[[کوکسٹوڈیؤ9|9]] |"اے راہ حق کے شہیدو" |سیزن دے ft. کلاکار |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=EZVPRe5jRs4|title=Aye Rah-e-Haq Ke Shaheedo|last=Coke Studio|date=5 اگست 2016|accessdate=17 اگست 2017|via=YouTube}}</ref> |- |"بلیئے (لونگ گواچا)" |ہرون شاہد |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=xhgt47nvZUQ|title=Baliye (Laung Gawacha)، Quratulain Baloch & Haroon Shahid, Episode 2, Coke Studio 9|last=Coke Studio|date=19 اگست 2016|accessdate=17 اگست 2017|via=YouTube}}</ref> |- |"سب جگ سوئے" |شوجا حیدر |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=qLv4msFH35Y|title=Sab Jag Soye, Quratulain Balouch & Shuja Haider, Season Finale, Coke Studio Season 9|last=Coke Studio|date=23 ستمبر 2016|accessdate=17 اگست 2017|via=YouTube}}</ref> |- |rowspan="4"|2017 |rowspan="4"|[[کوکسٹوڈیؤ10|10]] |قومی ترانہ |سیزن دے ft. کلاکار |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=WZEqW6AXhR4|title=The National Anthem of Pakistan|last=Coke Studio|date=4 اگست 2017|accessdate=17 اگست 2017|via=YouTube}}</ref> |- |"فاصلے" |ft. کوش |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9sekgEXGm-E|title=Kaavish & Quratulain Balouch, Faasle, Coke Studio Season 10, Episode 2. #CokeStudio10|date=18 اگست 2017|accessdate=18 اگست 2017|via=YouTube|last=Coke Studio}}</ref> |- |"لال میری پت" |ft. اکبر علی<br />& اریب اظہر |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=eoz9gr9QYes|title=Quratulain Balouch feat Akbar Ali & Arieb Azhar, Laal Meri Pat, Coke Studio Season 10, Episode 3|date=25 اگست 2017|accessdate=25 اگست 2017|via=YouTube|last=Coke Studio}}</ref> |- |"دیکھ تیرا کیا/لٹھے دی چادر" |فرحان سعید |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SCOKysMnH50|title=Quratulain Balouch & Farhan Saeed, Dekh Tera Kya/Latthay Di Chaadar, CS 10, Ep 4|date=1 ستمبر 2017|accessdate=1 ستمبر 2017|via=YouTube|last=Coke Studio}}</ref> |} === ہور === {| class="wikitable" |- ! سال ! گیت ! نوٹ |- |2011 |"اکھیاں نوں رین دے" |rowspan="2"|کور |- |rowspan="2"|2012 |"مائیں نی" |- |"دیکھا نا تھا" | |- |rowspan="2"|2013 |"اس پار" |rowspan="2"|سنگیتک ویڈیؤ |- |"میرا عشقَ" |- |rowspan="3"|2014 |"پیرا" |خوار جواد نال |- |"کوئی لبھدا" |پنجابی گیت |- |"ایوری ٹیئرڈروپ اج ا واٹرفال" |انگریزی گیت |- |2015 |"بے وفائیاں" |سلمان البرٹ نال |- |rowspan="3"|2016 |"سائیاں" |سنگل<ref>{{cite web|last=EMIRecordsIndiaVEVO|title=Qurat Ul Ain Balouch – Saaiyaan|date=22 جولائی 2016|url=https://www.youtube.com/watch?v=ETk1EHgnmWI|accessdate=3 اپریل 2017|via=YouTube}}</ref> |- |"میرے مولٰی" |امجد صابری نوں سردھانجلی، علی ظفر اتے علی سیٹھی نال گایا |- |"پیار ویار" | کورنیٹو پوپ روک (سیزن 1) ولوں ویڈیؤ''؛ معاون-گائک [[نوری]]<ref>{{cite web|last=Cornetto Pakistan YouTube|title=Cornetto Pop Rock – Pyar Wyar by QB & Noori|date=4 اگست 2016|url=https://www.youtube.com/watch?v=vaEFge5y0RA|accessdate=24 ستمبر 2017|via=YouTube}}</ref> |- |2017 |"چل دیئے" | کورنیٹو پوپ روک (سیزن 2) ولوں ویڈیؤ''؛ معاون-گائک [[علی عظمت]] <ref>{{cite web|last=Cornetto Pakistan YouTube|title=Chal Diye by QB and Ali Azmat #CornettoPopRock2|date=25 مارچ 2017|url=https://www.youtube.com/watch?v=CafQ43hD6mo|accessdate=24 ستمبر 2017|via=YouTube}}</ref> |} == انعام اتے نامزدگیاں == {{awards table}} |- ! style="background:#bfd7ff" colspan="4"|لکس سٹائل اوارڈس |- |rowspan="2"|2012 |rowspan="2"|"[[وہ ہم سفر تھا]]" – ''[[ہم سفر]] |سال دا سبھ توں ودھیا گیت |{{Won}} |- |سبھ توں ودھیا اورجنل ساؤنڈٹریک |{{Won}} |- |rowspan="2"|2017 |"سائینا" |سال دا سبھ توں ودھیا گیت |{{Won}} |- |"تیرے نال میں لائیاں" – ''من مائیل" |سبھ توں ودھیا اورجنل ساؤنڈٹریک |{{Won}} |- |2018 |"چل دیئے" – #CornettoPopRock2 |سال دا سبھ توں ودھیا گیت (علی عظمت نال سانجھے طور اُتے)<ref>{{cite news|date=13 جنوری 2018|accessdate=13 جنوری 2018|work=DAWN Images|url=https://images.dawn.com/news/1179241|title=LSA 2018 entertainment nominations are out now}}</ref> |{{pending}} |- ! style="background:#bfd7ff" colspan="4"|پاکستان میڈیا اوارڈز |- |2012 |"[[وہ ہم سفر تھا]]" – ''[[ہم سفر]] |سال دی سبھ توں ودھیا گلوکارہ <ref>{{cite news|publisher=Taazi|date=20 مارچ 2017|accessdate=24 ستمبر 2017|url=http://taazi.com/blog/here-is-everything-you-need-to-know-about-quratulain-balouch/|author=Eman Zameer Rahman|title=Here is everything you need to know about Quratulain Balouch|archivedate=2017-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170719014527/http://taazi.com/blog/here-is-everything-you-need-to-know-about-quratulain-balouch/}}</ref> |{{Won}} |- ! style="background:#bfd7ff" colspan="4"|ہم اوارڈز |- |rowspan="2"|2013 |"وہ ہم سفر تھا" – ''[[ہم سفر]] |ہم آنریری فنومینل سیریل اوارڈ |{{won}} |- |"روشن ستارہ" |بیسٹ اورجنل ساؤنڈٹریک لئی ہم اوارڈ |{{nom}} |- ! style="background:#bfd7ff" colspan="4"|اچیومینٹ اوارڈ |- |2011 |"[[وہہ ہم سفر تھا]]" – ''[[ہم سفر]] |پاکستان دا ینگیسٹ اچیومینٹ اوارڈ<ref>{{cite news|work=Business Recorder|date=25 اگست 2016|accessdate=23 ستمبر 2017|url=http://www.brecorder.com/2016/08/25/315588/quratulain-balouch-makes-her-bollywood-debut/|title=Quratulain Balouch makes her Bollywood debut|author=JULIANNE9455}}</ref> |{{won}} |- ! style="background:#bfd7ff" colspan="4"|فلمپھیئر اوارڈ |- |[[62ویں فلم فیئر انعام|2017]] |"کاری کاری" – ''[[پنک (2016 فلم)|پنک]] |سبھ توں ودھیا پلیئبیک سنگر لئی |{{nom}} |- ! style="background:#bfd7ff" colspan="4"|انٹرنیشنل پاکستان پریسٹائج اوارڈز |- |2017 |"تیرے نال میں لائیاں" – من مائل |بیسٹ سنگر<ref>{{cite news|publisher=Brandsynario|date=11 ستمبر 2017|accessdate=18 ستمبر 2017|url=http://www.brandsynario.com/international-pakistan-prestige-awards-nominations-revealed/|title=International Pakistan Prestige Awards Nominations Revealed!|archivedate=2017-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170918230128/https://tribune.com.pk/story/1509586/fawad-khan-makes-list-100-handsome-faces-world/}}</ref> | |} == حوالے == {{حوالے}} == باہری کڑیاں == * {{IMDb name|6174612}} * {{Facebook|QBworld}} [[گٹھ:جم 1988]] [[گٹھ:زندہ لوک]] [[گٹھ:پاکستانی لوک]] [[گٹھ:پاکستانی گلوکار]] rkwa0uzgwdmmroduid8fjlanuhwfao0 0 68145 706477 638355 2026-04-27T01:23:27Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706477 wikitext text/x-wiki فلائیٹ  لیفٹیننٹ غلام مرتضٰی ملک شہید ملک کالا خان، کہوٹہ، راولپنڈی وچ اک دینی مسلمان گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ == مڈھلا جیون تے تعلیم  == آپ 5 نومبر 1941ء نوں [[کہوٹہ]] وچ [[اعوان]] خاندان وچ پیدا ہوئے۔ آپ نے اپنی ابتدائی تعلیم گورنمنٹ ہائی سکول [[کہوٹہ]]، [[راولپنڈی]] توں حاصل کیتی۔ آپ دے لڑکپن وچ ای آپ دے والد بزرگوار دنیائے فانی توں کوچ کر گئے۔ آپ دے چچا زاد بھائی، [[ملک حبیب]] 2013ء دی عبوری حکومت دے دوران  پاکستان  دے وفاقی وزیر داخلہ رہے نیں ۔   == فوجی  زندگی == آپ نے 19 جون 1958، نوں فنی ماہر ہوائی سواری دے طور اُتے [[پاک فضائیہ]] وچ شمولیت اختیار کیتی۔ ہونہار ہویا باز دے طور اُتے مرتضی ملک نے بوہت ساریاں پروازاں دے نال کم کیتا تے اعلی کارکردگی دا مظاہرہ کیتا۔ انہاں دناں وچ انہاں وچ پاک فضائیہ دا افسر بننے دا شوق پروان چڑھیا۔ انہاں دی خواہش جون 1963 وچ پوری ہوئی جدوں اوہ افسرانہ تربیت دے لئی منتخب ہو کے [[پاک فضائیہ|پاک فضائیہ اکادمی رسالپور]] بھیج دتے گئے۔ ہوشیار ملک نے تربیت دے دوران ہمہ گیر کارکردگی دا مظاہرہ کیتا۔ اکادمی وچ دو بھرپور سال گزارنے دے بعد ملک نے 30 جنوری 1966، نوں کمیشن حاصل کیتا تے عملی جہازران دے طور اُتے کامیابی کم کرنے دے اہل قرار پائے۔ ملک نے فضائی پرواز وچ بوہت مہارت دا مظاہرہ کیتا تے چھیتی ای اپنے ساتھیاں وچ قابل رشک ساکھ بنا لی۔ <ref>[http://www.thenews.com.pk/Todays-News-2-293059-The-untold-story-of-a-PAF-martyr-buried-in-Delhi The News International Article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141229102520/http://www.thenews.com.pk/Todays-News-2-293059-The-untold-story-of-a-PAF-martyr-buried-in-Delhi |date=2014-12-29 }}</ref> == 1971ء دی پاک بھارت جنگ  == آپ اپنے جنگی دستہ دے بوہت سرگرم رکن سن تے آپ نے ہمیشہ بوہت جوش و خروش تے عزم و ہمت  دا مظاہرہ کیتا ۔ آپ نے بھارت وچ دو پروازاں انتہائی محفوظ ہوائی اڈےآں وچ کیتیاں تے اپنی جان دی پروا نہ  کرتے ہوئے ہدف نوں پورا کیتا۔ 5 دسمبر 1971ء نوں تہاناں [[امرتسر]] وچ طیاراں دی پرواز گاہ اُتے بمباری دا حکم ہویا۔ جدوں ای فضائی دستے نے بم گرائے، دشمن نے مہلک ہتھیاراں دے فائر نال جہاز اُتے حملہ کیتا گیا جس نال انہاں دےجہاز نوں نقصان پہنچیا۔ دستے دے دوناں افراد نے جہاز توں چھلانگ لگیا دتی تے دشمن دے علاقے وچ اتر گئے۔ اس چھلانگ دے دوران انہاں دے سر وچ سخت چوٹاں آئیاں۔ آپ ڈگدے ای زخماں دے باعث بے ہوش ہو گئے تے ہندوستانی فوج دے دستیاں دے ہتھوں گرفتار ہو گئے۔ گرفتاری دے بعد تہاناں [[نویں دلی]] دے قریب فوجی ہسپتال وچ علاج دی غرض توں  داخل کر دتا گیا۔     <ref>{{Cite web |title=Defence Journal |url=http://www.defencejournal.com/sept98/citation_paf3.htm |access-date=2019-01-05 |archive-date=2015-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907182321/http://www.defencejournal.com/sept98/citation_paf3.htm |dead-url=yes }}</ref> == وفات == 17  دسمبر  1971ء  نوں  ایہ مرد مجاہد نویں دہلی دے فوجی ہسپتال وچ اپنے سفر آخرت اُتے روانہ ہو گیا۔ انہاں دی وفات توں چوبیس(24) گھنٹے پہلے [[مشرقی پاکستان|مشرقی پاکستان،]] [[بنگلہ دیش]] بن چکا سی۔ چھیتی ای بھارتی حکام نے اس بہادر سپاہی دی نیکوکار مسلماناں دے نال تدفین دے انتظامات کر دتے۔   == [[نظام الدین اولیاء]] قبرستان وچ تدفین  == اس بات دا فیصلہ کیتا گیا کہ اس عظیم سپاہی نوں نظام الدین اولیاء قبرستان دہلی وچ سپرد خاک کیتا جائے گا۔ نویں دہلی وچ موجود [[سعودی عرب]] دے سفارت خانہ توں پاکستانی جھنڈے دا انتظام کیتا گیا  تے اسے شہید دے تابوت دے گرد لپیٹ دتا گیا۔ ہزاراں اشک بار آنکھاں دی موجودگی وچ اس عظیم مجاہد نوں سپرد خاک کر دتا گیا۔ انہاں دی جرات، بہادری تے فرض شناسی دے اقرار دے طور اُتے انہاں [[حکومت پاکستان]] دی جانب توں  تمغا جرات نال نوازیا گیا۔    ==مختصر جانکاری== فلائیٹ لیفٹیننٹ غلام مرتضیٰ ملک 5نومبر 1941ء نوں راولپنڈی وچ پیدا ہوئے۔ 30جنوری 1966ءکو آپریشنل نیویگیٹر دے طور اُتے انہاں نے پاک فضائیہ وچ کیمشن حاصل کیتا۔ شروع شروع وچ انہاں نے C-130طیارہ اڑایا تے بعد وچ انہاں B-57بمبار طیارے دی پرواز اُتے معمور کر دتا گیا۔ 1971ء دی پاک بھارت جنگ دے دوران اوہ نمبر 7سکواڈرن دی پروازاں دی ڈیوٹی سر انجام دے رہے سن جو میانوالی دی فاروڈ آپریٹنگ بیس وچ تعینات سی ۔ انہاں نے پرجوش انداز وچ دشمن دے علاقیاں دے اندر حملے دی منصوبہ بندی وچ حصہ لیا سی تے اپنے ساتھیاں دے لئی حوصلہ افزائی دا ذریعہ وی سن۔ فلائیٹ لیفٹیننٹ ملک اک قابل تے تجربہ کار نیوی گیٹر سن ۔ اوہ سکواڈرن دے اک فعال رکن سن تے ہمیشہ جوش وجذبے دا مظاہرہ کردے سن انہاں نے اپنی ذاتی حفاظت نوں مکمل طور اُتے نظر انداز کر کے بھارت دے سب توں بہترین دفاعی اڈےآں اُتے دو کامیاب مشنز وچ حصہ لیا تے انہاں مشنز دے دوران وڈی بہادری تے جرات دا مظاہرہ کیتا۔ 5دسمبر1971ء نوں نیویگیٹر دے طور تے انہاں امرتسر دے ہوائی اڈے اُتے بمباری دے مشن دے لئی بھیجیا گیا۔ اوہ اس مشن توں واپس آنے وچ ناکام رہے تے بعد وچ سرکاری طور اُتے لا پتہ قرار دیئے گئے۔ == تمغے تے سجاوٹاں  == <div style="text-align:center;" class=""> [[فائل:Tamgha-i-Jurat.jpg|265x265px]] </div> {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" | rowspan="2" |[[فائل:Tamgha_Jurat_Ribbon.gif|80x80px]] |تمغا جرات |} == حوالے == <div class="reflist" style=" list-style-type: decimal;"> {{حوالے}}</div> == باہرلے جوڑ == * [http://www.thenews.com.pk/Todays-News-2-293059-The-untold-story-of-a-PAF-martyr-buried-in-Delhi/ The untold story of a PAF martyr buried in Delhi] * [https://www.nawaiwaqt.com.pk/05-Sep-2016/505924/ غلام مرتضی شہید] [[گٹھ:پاک بھارت جنگ 1971]] [[گٹھ:پنجابی شخصیتاں]] [[گٹھ:میدان جنگ وچ شہید ہونے والے پاکستانی فوجی]] [[گٹھ:اعوان]] 0v10ytd7t0h5lcycrxjbuuc3stt1wff 0 88811 706471 645225 2026-04-26T18:24:08Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706471 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات حکومت‏ی ایجنسی|agency_name=NKVD<br />People's Commissariat<br />of Internal Affairs|keydocument1=|chief3_position=|chief4_name=[[Sergei Kruglov (politician)|Sergei Kruglov]] (1945–1946)|chief4_position=|agency_type={{•}}[[Secret police]]<br />{{•}}[[Intelligence agency]]<br />{{•}}[[Law enforcement]]<br />{{•}}[[Gendarmerie]]<br />{{•}}[[Border guard]]<br />{{•}}[[قید خانہ]]|parent_agency=[[Council of the People's Commissars]]|child1_agency=[[Main Directorate for State Security (USSR)|Main Directorate for State Security]] (GUGB)|child2_agency=[[گولاگ]] (Gulag)|child3_agency=Main Directorate of Militsiya (GURKM)|child4_agency=Main Directorate of Border and Internal Security (GUPiVO)|child5_agency=|website=|chief2_position=|footnotes=|chief5_name=|chief5_position=|chief6_name=|chief6_position=|chief7_name=|chief7_position=|chief8_name=|chief8_position=|chief9_name=|chief9_position=|chief3_name=[[Lavrentiy Beria]] (1938–1945)|chief2_name=[[Nikolai Yezhov]] (1936–1938)|nativename=|preceding2=Commissariats of Internal Affairs of all Union republics|nativename_a={{lang|ru|Народный комиссариат внутренних дел}}|nativename_r=''Naródnyy komissariát vnútrennikh dyél''|logo=NKVD Emblem (Gradient).svg|logo_width=117px|logo_caption=NKVD emblem|seal=|seal_width=|seal_caption=|formed=10 July 1934|preceding1=[[Joint State Political Directorate]] (OGPU)|dissolved=15 March 1946|chief1_position=|superseding1=[[Ministry of Internal Affairs (Soviet Union)|Ministry of Internal Affairs]]|superseding2=[[People's Commissariat for State Security]]|jurisdiction=[[سوویت اتحاد]]|headquarters=11-13 ulitsa Bol. [[Lubyanka Building|Lubyanka]],<br />[[ماسکو]], [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]], [[سوویت اتحاد]]|employees=|budget=|minister1_name=|minister1_pfo=|minister2_name=|minister2_pfo=|chief1_name=[[Genrikh Yagoda]] (1934–1936)|parent_department=}} '''اندرونی معاملات دے لئی پیپلز کمیٹی''' ( {{lang|ru|Наро́дный комиссариа́т вну́тренних дел}} : ''نارڈنی کومیساریٹ ونٹریننکھ ڈیل'' ؛ {{IPA-ru|nɐˈrod.nɨj kə.mʲɪ.sə.rʲɪˈat ˈvnut.rʲɪ.nʲɪx̬ dʲel}} ) ، مختص '''NKVD''' ( {{lang|ru|НКВД}} [[null|ربط=| اس آواز دے بارے وچ ]] {{آواز|ru-NKVD.ogg|listen}} ) ، [[سوویت اتحاد|سوویت یونین دی]] وزارت داخلہ [[سوویت اتحاد|تھی]] ۔ سن 1917 وچ [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ|روسی سوویت فیڈریٹو سوشلسٹ ریپبلک دے]] این دے وی ڈی دے طور اُتے قائم کيت‏‏ا گیا سی ، <ref name="semukhina74">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=idInAAAAQBAJ&pg=PT74|title=Understanding the Modern Russian Police|last=Semukhina|first=Olga B.|last2=Reynolds|first2=Kenneth Michael|date=2013|publisher=CRC Press|isbn=978-1-4822-1887-9|page=74|language=en}}</ref> اصل وچ اس ایجنسی نو‏‏ں باقاعدہ پولیس کم کرنے تے ملک د‏‏ی جیلاں تے لیبر کیمپاں د‏‏ی نگرانی دا کم سونپیتا گیا سی۔ <ref name="huskey">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=B7n_AwAAQBAJ&pg=PA230|title=Russian Lawyers and the Soviet State: The Origins and Development of the Soviet Bar, 1917–1939|last=Huskey|first=Eugene|date=2014|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-5451-6|page=230|language=en}}</ref> اسنو‏ں 1930 وچ ختم کردتا گیا ، اس دے کم نو‏‏ں ہور ایجنسیاں وچ منتشر کردتا گیا ، صرف 1934 وچ اسنو‏ں آل یونین وزارت د‏‏ی حیثیت تو‏ں بحال کيت‏‏ا گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=jAnMBQAAQBAJ&pg=PA58|title=Understanding the Modern Russian Police|last=Semukhina|first=Olga B.|last2=Reynolds|first2=Kenneth Michael|date=2013|publisher=CRC Press|isbn=978-1-4398-0349-3|page=58|language=en}}</ref> او جی پی یو ( خفیہ پولیس تنظیم) دے فرائض نو‏‏ں 1934 وچ این دے وی ڈی وچ منتقل کر دتا گیا ، جس تو‏ں اسنو‏ں قانون نافذ کرنے والی سرگرمیاں اُتے اجارہ داری حاصل ہوئی جو دوسری جنگ عظیم دے اختتام تک جاری رہی۔ <ref name="huskey"/> اس مدت دے دوران ، NKVD وچ عام نظم عام د‏‏ی سرگرمیاں ، نال ہی خفیہ پولیس د‏‏ی سرگرمیاں شامل سن۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=Dy7CCAAAQBAJ&pg=PA125|title=Stalin: New Biography of a Dictator|last=Khlevniuk|first=Oleg V.|date=2015|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-16694-1|page=125|language=en}}</ref> این دے وی ڈی سیاسی جبر وچ اپنے کردار تے [[جوزف استالن|جوزف اسٹالن دے]] ماتحت [[عظيم دہشت]] نو‏‏ں انجام دینے دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی قیادت جنریخ یاگوڈا ، نیکولائی یزووف تے لورنٹی بیریا نے د‏‏ی ۔ <ref>Yevgenia Albats, KGB: The State Within a State. 1995, page 101</ref><ref>Robert Gellately. Lenin, Stalin, and Hitler: The Age of Social Catastrophe. Knopf, 2007 {{آئی ایس بی این|1-4000-4005-1}} p. 460</ref><ref>Catherine Merridale. Night of Stone: Death and Memory in Twentieth-Century Russia. Penguin Books, 2002 {{آئی ایس بی این|0-14-200063-9}} p. 200</ref> این دے وی ڈی نے [[ماورائے عدالت قتل|غیر]] متعدد شہریاں دے وڈے پیمانے اُتے [[ماورائے عدالت قتل|غیرقانونی سزائے موت اُتے عمل درآمد]] کيت‏‏ا ، تے جبری مزدوری کیمپاں دے [[گولاگ|گلاگ]] نظام نو‏‏ں چلانے دا انتظام کيت‏‏ا۔ انہاں دے ایجنٹ دولت مند کساناں دے جبر دے نال نال پوری قومیتاں نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے ملک دے غیر آباد علاقےآں وچ ملک بدر کرنے دے ذمہ دار سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Unknown Gulag: The Lost World of Stalin's Special Settlements|last=Viola|first=Lynne|date=207|publisher=Oxford University Press|location=New York|author-link=Lynne Viola}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=[[Gulag: A History]]|last=Applebaum|first=Anne|date=2003|publisher=Doubleday|location=New York|author-link=Anne Applebaum}}</ref> انہاں نے سوویت سرحداں تے جاسوسی (جس وچ [[سیاسی قتل]] شامل سن ) دے تحفظ د‏‏ی نگرانی د‏‏ی ، تے دوسرے ملکاں وچ کمیونسٹ تحریکاں تے کٹھ پتلی حکومتاں وچ سوویت پالیسی نو‏‏ں نافذ کيت‏‏ا ، <ref>{{حوالہ رسالہ|title=Stalinist Terror in the Comintern: New Perspectives|last1=McDermott|first1=Kevin}}</ref> خاص طور اُتے پولینڈ وچ جبر تے قتل عام۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Iron Curtain: The Crushing of Eastern Europe, 1944–1956|last=Applebaum|first=Anne|date=2012|publisher=Random House|location=New York|author-link=Anne Applebaum}}</ref> مارچ 1946 وچ تمام پیپلز کمیسیٹریٹ دا ناں وزارتاں وچ تبدیل کردتا گیا ، تے NKVD وزارت برائے داخلی امور (MVD) بن گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=YIRSwRDVqu4C&pg=PR15|title=The Soviet Counterinsurgency in the Western Borderlands|last=Statiev|first=Alexander|date=2010|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-76833-7|language=en}}</ref> == تریخ تے ڈھانچہ == [[فائل:1924 yagoda menshinsky dsershinsky.jpg|سجے|thumb| ابتدائی NKVD رہنماواں Genrikh تو‏ں yagoda ، از ویاچیسلاف Menzhinsky تے فیلکس Dzerzhinsky ، 1924]] 1917 دے روسی [[انقلاب فروری|فروری انقلاب]] دے بعد ، عارضی حکومت نے [[زار|زارسٹ]] پولیس نو‏‏ں تحلیل کردتا تے ''پیپلز ملیٹسیا تشکیل دے دتا'' ۔ اس دے نتیجے وچ روسی [[انقلاب اکتوبر|اکتوبر انقلاب]] 1917 ء دے د‏‏ی قیادت وچ ریاستی طاقت دے اک جبت دیکھیا [[ولادیمیر لینن|لینن]] تے [[بالشویک پارٹی|بالشویکاں]] ، اک نواں قائم کرنے والے [[بالشویک پارٹی|بالشویک]] حکومت، [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]] (RSFSR). عارضی حکومت کیت‏‏ی وزارت برائے داخلی امور (ایم وی ڈی) ، اس تو‏ں پہلے جارجی لیوو (مارچ 1917 سے) تے فیر نیکولائی اوکزنتیف دے تحت ( {{OldStyleDate|6 August|1917|24 July}} ) تے الیکِس‏ے نیکٹن ( {{OldStyleDate|8 October|1917|25 September}} ) ، پیپلز کمیسار دے تحت NKVD (اندرونی معاملات د‏‏ی پیپلز کمیٹی) وچ تبدیل ہوگیا۔ اُتے ، این دے وی ڈی اپریٹس ایم وی ڈی تو‏ں وراثت وچ آنے والے فرائض ، جداں مقامی حکومتاں د‏‏ی نگرانی تے فائر فائٹنگ تو‏ں مغلوب سی ، تے پرولتاریاں دے زیر اہتمام ''ورکرز تے کسان 'ملیشیا''' وڈے پیمانے اُتے ناتجربہ کار تے نا اہل سن ۔ ایہ احساس کردے ہوئے کہ اس دے پاس کوئی قابل سیکیورٹی فورس نئيں اے ، آر ایس ایف ایس آر د‏‏ی عوامی کمیٹی برائے کونسل نے قائم کيت‏‏ا ( {{OldStyleDate|20 December|1917|7 December}} ) اک خفیہ سیاسی پولیس ، ''چیکا'' ، جس د‏‏ی سربراہی فیلکس ڈزرزنسکی نے د‏‏ی ۔ جے "روسی سوشلسٹ [[اشتمالیت|کمیونسٹ]] انقلاب د‏‏ی حفاظت" دے لئی ضروری سمجھیا جاندا اے تاں اس نے فوری غیر عدالدی مقدمات چلانے تے پھانسی دینے دا حق حاصل کرلیا۔ ''چیکا'' نو‏‏ں 1922 وچ آر ایس ایف ایس آر دے NKVD دے ریاستی پولیٹیکل ڈائریکٹوریٹ ، یا جی پی یو د‏‏ی حیثیت تو‏ں تنظیم نو بنایا گیا سی۔ <ref name="Malcher0">Blank Pages by G.C.Malcher {{آئی ایس بی این|1-897984-00-6}} Page 7</ref> 1922 وچ [[سوویت اتحاد|یو ایس ایس آر]] نے تشکیل دتا ، جس وچ RSFSR اس دا سب تو‏ں وڈا ممبر سی۔ جی پی یو او ایس پی آر (جوائنٹ اسٹیٹ پولیٹیکل ڈائریکٹوریٹ) ، یو ایس ایس آر د‏‏ی کونسل آف پیپلز کمیشنر دے تحت بن گیا۔ آر ایس ایف ایس آر دے NKVD نے ''ملیشیایا'' تے ہور مختلف ذمہ داریاں اُتے اپنا کنٹرول برقرار رکھیا۔ 1934 وچ آر ایس ایف ایس آر د‏‏ی این دے وی ڈی نو‏‏ں آل یونین سیکیورٹی فورس وچ تبدیل کر دتا گیا ، این دے وی ڈی (جس [[اشتمالی جماعت سوویت اتحاد|کو سوویت یونین دے]] رہنماواں د‏‏ی [[اشتمالی جماعت سوویت اتحاد|کمیونسٹ پارٹی]] جلد ہی "ساڈی پارٹی د‏‏ی اہ‏م لاتعلقی" دے ناں تو‏ں پکار گئی) ، تے او جی پی یو نو‏‏ں شامل ک‏ے لیا گیا NKVD بطور مرکزی نظامت برائے ریاستی سیکیورٹی (GUGB)؛ آر ایس ایف ایس آر دا وکھ وکھ NKVD 1946 تک (RSFSR دے MVD د‏‏ی حیثیت سے) دوبارہ نئيں اٹھایا گیا سی۔ نتیجے دے طور اُتے ، این دے وی ڈی نے باقاعدہ پولیس دے نال نال حراست د‏‏ی تمام سہولیات (جبری مشقت دے کیمپاں ، جس نو‏‏ں [[گولاگ|گلگ دے]] ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) وی اپنے کنٹرول وچ لے لیا۔ مختلف اوقات وچ ، این دے وی ڈی دے پاس "ГУ" - {{lang|ru|Главное управление}} as دے عنوان تو‏ں درج ذیل چیف ڈائرکٹریٹ ہُندے سن ۔ ، {{lang|ru-Latn|Glavnoye upravleniye}} . {{Chronology of Soviet secret police agencies}} : ГУГБ - государственной безопасности ، اسٹیٹ سیکیورٹی ( جی یو جی بی ، {{lang|ru-Latn|Glavnoye upravleniye gosudarstvennoi bezopasnosti}} ) : ГУРКМ- рабоче-крестьянской милиции، مزدوراں تے کساناں دے ''Militsiya'' ( GURKM ، {{lang|ru-Latn|Glavnoye upravleniye raboče-krest'yanskoi militsyi}} ) : and пограничной и внутренней охраны ، بارڈر اینڈ اندرونی گارڈز ( GUPVO ، {{lang|ru-Latn|GU pograničnoi i vnytrennei okhrany}} ) : . охран охраны ، فائر فائٹنگ سروسز ( GUPO ، {{lang|ru-Latn|GU požarnoi okhrany}} ) : ГУШосДор– хых дорог ، ہائی ویز دے ( GUŠD ، {{lang|ru-Latn|GU šosseynykh dorog}} ) : ГУЖД– хых дорог ، ریلوے دا ( GUŽD ، {{lang|ru-Latn|GU železnykh dorog}} ) : ГУЛаг– Главное управление исправительно-трудовых лагерей и колоний ، ( [[گولاگ|گلگگ]] ، {{lang|ru-Latn|Glavnoye upravleniye ispravitelno-trudovykh lagerey i kolonii}} ) : ГЭУ - Econom ، اکنامکس (GEU ، {{lang|ru-Latn|Glavnoye ekonomičeskoie upravleniye}} ) : Transport – Transport ، ٹرانسپورٹ (GTU ، {{lang|ru-Latn|Glavnoye transportnoie upravleniye}} ) : ГУВПИ - хых и хых ، [[جنگی قیدی|POWs]] تے اندرونی افراد ( GUVPI ، {{lang|ru-Latn|Glavnoye upravleniye voyennoplennikh i internirovannikh}} ) === یژوف دور === جب تک نیکولائی یزووف نے سن 1936 دے موسم خزاں وچ علاقائی سیاسی پولیس د‏‏ی صفائی تو‏ں تنظیم نو دا آغاز نئيں کيت‏‏ا تے مئی 1939 نو‏‏ں آل یونین این دے وی ڈی د‏‏ی ہدایت نامہ دے ذریعہ باقاعدہ طور اُتے منظوری دے دتی سی جس دے ذریعہ مرکز تو‏ں مقامی سیاسی پولیس وچ تمام تقرریاں نو‏‏ں کنٹرول کيت‏‏ا گیا سی۔ مقامی اکائیاں دے مرکزی کنٹرول تے مقامی تے علاقائی پارٹی عناصر دے نال انہاں یونٹاں د‏‏ی ملی بھگت دے وچکار متواتر تناؤ ، جس دے نتیجے وچ ماسکو دے منصوبےآں نو‏‏ں ناکا‏م بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>James Harris, "[http://www.cairn.info/article.php?ID_ARTICLE=CMR_422_0423 Dual subordination ? The political police and the party in the Urals region, 1918–1953]", ''Cahiers du monde russe'' 22 (2001):423–446.</ref> 1934 وچ اس دے قیام دے بعد ، NKVD نے بہت ساریاں تنظیمی تبدیلیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ صرف 1938 تے 1939 دے درمیان ، NKVD دا ڈھانچہ تے قیادت تن بار بدلا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2017)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> یژوف دے عہدے وچ رہنے دے دوران ، [[عظيم دہشت]] صرف 1937 ء تے 1938 ء دے عروج نو‏‏ں پہنچیا ، گھٹ تو‏ں گھٹ 1.3 ملین افراد گرفتار ہوئے تے 681،692 افراد نو‏‏ں 'ریاست دے خلاف جرائم' دے الزام وچ پھانسی دتی گئی۔ یژوف دے تحت گلگ آبادی وچ 685،201 اضافہ ہويا ، صرف دو سالاں وچ انہاں د‏‏ی تعداد تقریبا تن گنیا ودھ گئی ، انہاں وچو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 140،000 قیدی (تے ممکنہ طور اُتے بوہت سارے) غذائیت ، تھکن تے کیمپاں وچ موجود عناصر (یا انہاں د‏‏ی آوا جائی دے دوران) ہلاک ہوگئے سن ۔ <ref>Figes, Orlando (2007) ''The Whisperers: Private Life in Stalin's Russia'' {{آئی ایس بی این|0-8050-7461-9}}, page 234.</ref> 3 فروری 1941 نو‏‏ں ، سوویت مسلح افواج دے فوجی انسداد انٹیلی جنس دے ذمہ دار جی یو جی بی این دے وی ڈی سیکیورٹی سروس دے چوتھے محکمہ (خصوصی سیکشن ، او او) ، <ref>[http://www.documentstalk.com/wp/gugb GUGB NKVD.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201008005026/http://www.documentstalk.com/wp/gugb |date=2020-10-08 }} DocumentsTalk.com, 2008.</ref> جس وچ 12 سیکشن تے اک انویسٹی گیشن یونٹ شامل سی ، نو‏‏ں جی یو بی این دے وی ڈی یو ایس ایس آر تو‏ں وکھ کردتا گیا۔ NKVD دے اندر OO GUGB دے سرکاری پرسماپن دا اعلان 12 فروری نو‏‏ں NKVD تے NKGB USSR دے مشترکہ آرڈر نمبر 00151/003 دے ذریعہ کيت‏‏ا گیا سی۔ بقیہ جی یو جی نو‏‏ں ختم کردتا گیا تے عملہ نو‏‏ں نويں تشکیل پانے والے پیپلز کمریٹریٹ برائے ریاستی سیکیورٹی (این دے جی بی) وچ منتقل کردتا گیا۔ سابق جی یو جی دے محکمےآں دا ناں ڈائریکٹوریٹ رکھ دتا گیا۔ مثال دے طور اُتے ، غیر ملکی انٹیلی جنس یونٹ جو محکمہ خارجہ (آئی این او) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، غیر ملکی نظامت (آئی این یو) بن گیا۔ سیکریٹ پولیٹیکل ڈیپارٹمنٹ (ایس پی او) د‏‏ی نمائندگی کرنے والی جی یو جی پولیٹیکل پولیس یونٹ سیکرٹ پولیٹیکل ڈائرکٹوریٹ (ایس پی یو) بن گیا ، تے ايس‏ے طرح۔ سابق GUGB چوتھا محکمہ (OO) نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا سی۔ اک سیکشن ، جس نے این دے وی ڈی فوجیاں وچ فوجی جوابی انٹیلیجنس نو‏‏ں سنبھالیا (جی یو جی چوتھا محکمہ او او دا سابقہ 11 واں سیکشن) تیسرا این دے وی ڈی ڈیپارٹمنٹ یا اوکے آر (اوڈیٹل کونٹررازیدکی) بن گیا ، او دے آر این دے وی ڈی دے سربراہ الیگزینڈر بلیانوف سن ۔ سوویت یونین (جون 1941) اُتے جرمنی دے حملے دے بعد ، این دے جی بی یو ایس ایس آر نو‏‏ں ختم کردتا گیا تے 20 جولائ‏ی 1941 نو‏‏ں اوہ یونٹ جو این دے جی بی د‏‏ی تشکیل کردے سن اوہ این دے وی ڈی یو ایس ایس آر دا حصہ بن گئے۔ ملٹری سی آئی نو‏‏ں محکمہ تو‏ں ڈائریکٹوریٹ تے این دے وی ڈی تنظیم وچ برتن بنانے دے لئی وی اپ گریڈ کيت‏‏ا گیا سی (ڈائریکٹوریٹ آف اسپیشل ڈیپارٹمنٹس یا یو او او این دے وی ڈی یو ایس ایس آر)۔ واحد سیکشن 11 جنوری 1942 تک یو او او این دے وی ڈی وچ واپس نئيں آیا جدو‏ں تک این دے وی ایم ایف (نیوی) وچ انسداد لڑائی دا ذمہ دار اک سی۔ ایہ 11 جنوری 1942 نو‏‏ں NKVD دے کنٹرول وچ واپس آگیا کیونجے پی او گلاڈکوف دے زیر انتظام یو او او 9 واں محکمہ سی۔ اپریل 1943 وچ ڈائریکٹوریٹ آف اسپیشل ڈیپارٹمنٹ نو‏‏ں ایس ایم آر ایس ایچ وچ تبدیل کر دتا گیا تے اسنو‏ں پیپل ڈیفنس اینڈ کمیسریٹس وچ منتقل کردتا گیا۔ ايس‏ے دے نال ہی ، NKGB نو‏‏ں آزادانہ ریاستی سیکیورٹی کمیسیٹریٹ بنا ک‏ے NKVD نو‏‏ں دوبارہ سائز تے فرائض وچ کمی کردتی گئی۔ 1946 وچ ، تمام سوویت کمیسارتاں دا ناں تبدیل کرکے "وزارتاں" رکھی گئياں۔ ايس‏ے مناسبت تو‏ں ، یوپی ایس آر د‏‏ی پیپلز کمیٹی برائے داخلی امور (این دے وی ڈی) وزارت برائے داخلی امور (ایم وی ڈی) بن گیا ، جدو‏ں کہ این دے جی بی دا ناں بدل ک‏ے وزارت ریاستی سیکیورٹی (ایم جی بی) رکھ دتا گیا۔ 1953 وچ ، لیوینتری بیریا د‏‏ی گرفتاری دے بعد ، ایم جی بی واپس ایم وی ڈی وچ ضم ہوگ.۔ پولیس تے سیکیورٹی خدمات بالآخر 1954 وچ تقسیم ہوگئياں: * یو ایس ایس آر د‏‏ی وزارت برائے داخلی امور (ایم وی ڈی) ، مجرم ملیشیا تے [[قید خانہ|اصلاحی سہولیات دا]] ذمہ دار ا‏‏ے۔ * یو ایس ایس آر کمیٹی برائے ریاستی سلامتی (کے [[کے جی بی|جی بی]] ) ، جو سیاسی پولیس ، انٹلیجنس ، انسداد انٹیلی جنس ، ذا‏تی حفاظت (قیادت کی) تے خفیہ مواصلات دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ === مرکزی ڈائریکٹوریٹ (محکمے) === * ریاستی سیکیورٹی * مزدور کسان کسان ملیشیا * بارڈر تے داخلی سلامتی * فائر فائٹنگ سیکیورٹی * [[گولاگ|اصلاح تے لیبر کیمپ]] * ''دوسرے چھوٹے محکمے'' ** محکمہ شہری رجسٹریشن ** فنانشل (FINO) ** انتظامیہ ** انسانی وسائل ** سیکرٹریٹ ** خصوصی تفویض == درجہ بندی دا نظام (ریاست د‏‏ی حفاظت) == 1935–1945 وچ سوویت فوج دے معیاری درجہ بندی دے نظام وچ ضم ہونے تو‏ں پہلے این دے وی ڈی دے مین ڈائرکٹوریٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی دا اپنا درجہ بندی دا نظام سی۔ ; اعلیٰ سطح دے کمانڈنگ عملہ * کمشنر جنرل اسٹیٹ سیکیورٹی (بعد وچ 1935 وچ ) * کمشنر آف اسٹیٹ سیکیورٹی اول کلاس * کمشنر آف اسٹیٹ سیکیورٹی 2 کلاس * کمشنر آف اسٹیٹ سیکیورٹی تیسری کلاس * کمشنر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (سینئر میجر آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1943 تو‏ں پہلے) ; سینئر کمانڈنگ عملہ * اسٹیٹ سیکیورٹی دے کرنل (1943 تو‏ں پہلے میجر آف اسٹیٹ سیکیورٹی) * لیفٹیننٹ کرنل آف اسٹیٹ سیکیورٹی (کیپٹن آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1943 تو‏ں پہلے) * میجر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (سینئر لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1943 تو‏ں پہلے) ; درمیانی سطح دے کمانڈنگ عملہ * کیپٹن آف اسٹیٹ سیکیورٹی (لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1943 تو‏ں پہلے) * سینئر لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی (جونیئر لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1943 تو‏ں پہلے) * لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی (سارجنٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1942 تو‏ں پہلے) * جونیئر لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی (سارجنٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1942 تو‏ں پہلے) ; جونیئر کمانڈنگ عملہ * ماسٹر سارجنٹ آف اسپیشل سروس (1943 سے) * سینئر سارجنٹ آف اسپیشل سروس (1943 سے) * سارجنٹ آف اسپیشل سروس (1943 سے) * جونیئر سارجنٹ آف اسپیشل سروس (1943 سے) == NKVD سرگرمیاں == این دے وی ڈی دا بنیادی کم سوویت یونین د‏‏ی [[قومی سلامتی|ریاستی سلامتی]] دا [[قومی سلامتی|تحفظ]] سی۔ ایہ کردار وڈے پیمانے اُتے سیاسی جبر دے ذریعہ انجام پایا ، جس وچ ہزاراں سیاستداناں تے شہریاں دے مجرم قتل ، ہور اغواء ، قتل تے وڈے پیمانے اُتے ملک بدری شامل ني‏‏‏‏ں۔ === گھریلو جبر === [[فائل:Yagoda kanal Moskva Volga.jpg|thumb| 1935 وچ ماسکو - وولگیا نہر د‏‏ی تعمیر دا معائنہ کردے ہوئے این دے وی ڈی دے سربراہ گینرخ یاگودا (وسط)]] سوویت ریاست دے سمجھ‏‏ے جانے والے دشمناں ("عوام دے دشمن ") د‏‏ی طرف سوویت داخلی پالیسی اُتے عمل درآمد کردے ہوئے ، انہاں گنت تعداد وچ لوکاں نو‏‏ں گلگ کیمپاں وچ بھیج دتا گیا تے این دے وی ڈی دے ذریعہ سیکڑاں ہزاراں افراد نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ باضابطہ طور اُتے ، انہاں لوکاں وچو‏ں زیادہ تر افراد نو‏‏ں این دے وی ڈی ٹروکی ("ٹرپلٹس") - خصوصی [[عسکری عدالت|عدالتاں دے مارشل]] نے سزا سنائی۔ خفیہ معیار بوہت گھٹ سن : اک گمناں مخبر د‏‏ی طرف تو‏ں اطلاع نو‏‏ں گرفتاری دے لئی کافی بنیاد سمجھیا جاندا سی۔ ریاست دے اک خاص فرمان دے ذریعہ "قائل کرنے دے جسمانی ذرائع" (تشدد) دے استعمال کیت‏‏ی منظوری دتی گئی سی ، جس نے متعدد بدسلوکیو‏ں دا دروازہ کھولیا ، جو متاثرین تے خود این دے وی ڈی دے ممبراں د‏‏ی بازیابی وچ دستاویز کردہ ا‏‏ے۔ اس طرح د‏‏ی کارروائیاں دے نتیجے وچ پیدا ہونے والی سیکڑاں اجتماعی قبراں بعد وچ پورے ملک وچ دریافت ہوئیاں۔ دستاویزی ثبوت موجود نيں کہ این دے وی ڈی نے خفیہ "منصوبےآں" دے ذریعہ وڈے پیمانے اُتے غیر قانونی عدالدی سزائے موت دا ارتکاب کيت‏‏ا۔ انہاں منصوبےآں نے متاثرین د‏‏ی تعداد تے تناسب (سرکاری طور اُتے "عوامی دشمن") نو‏‏ں اک مخصوص خطے وچ قائم کيت‏‏ا (مثال دے طور اُتے پادریاں ، سابقہ امرا وغیرہ دے کوٹے د‏‏ی شناخت ، قطع نظر شناخت کی)۔ این دے وی ڈی آرڈر نمبر 00486 دے مطابق بچےآں سمیت دبے ہوئے افراد دے اہل خانہ وی خودبخود دب گئے ۔ کمیونسٹ پارٹی دے [[پولٹ بیورو|پولیٹ بیورو]] دے فیصلےآں دے مطابق تعاقب متعدد لہراں وچ منظم کيت‏‏ا گیا سی۔ انجینئرز (طاقت ٹرائل ) ، پارٹی تے فوجی اشرافیہ دے پلاٹ ( آرڈر 00447 دے نال [[عظيم دہشت]] ) ، تے طبی عملہ (" ڈاکٹراں دا پلاٹ ") دے درمیان مہمات کچھ مثال ني‏‏‏‏ں۔ [[ماسکو]] ، [[ایوانوو]] تے [[اومسک|اومسک دے]] شہراں وچ [[عظيم دہشت]] دے دوران سوویت یونین وچ گیس د‏‏ی ویناں استعمال کیت‏‏ی گئياں <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.novayagazeta.ru/articles/2010/08/02/2213-chelovek-v-kozhanom-fartuke|script-title=ru:Человек в кожаном фартуке|date=2010-08-02|website=Новая газета - Novayagazeta.ru|language=ru|accessdate=2019-01-21}}</ref><ref>Григоренко П.Г. В подполье можно встретить только крыс… ([[Petro Grigorenko]], "In the underground one can meet only rats") — Нью-Йорк, Издательство «Детинец», 1981, page 403, [https://www.sakharov-center.ru/asfcd/auth/?t=page&num=9485 Full text of the book (Russian)]</ref> این دے وی ڈی دے متعدد وڈے پیمانے اُتے آپریشن پورے نسلی قسماں دے مقدمے چلانے تو‏ں متعلق سن ۔ مثال دے طور اُتے ، NKVD دے پولش آپریشن 1937–1938 وچ 111،091 قطباں اُتے عمل درآمد دے نتیجے وچ ہويا۔ <ref>Goldman, Wendy Z. (2011). ''[https://books.google.com/books?id=D0_HYK8R-8IC&pg=PA217 Inventing the Enemy: Denunciation and Terror in Stalin's Russia.]'' New York: Cambridge University Press. {{آئی ایس بی این|978-0-521-19196-8}}. p. 217.</ref> کچھ مخصوص نسلاں د‏‏ی پوری آبادی نو‏‏ں زبردستی دوبارہ آباد کيت‏‏ا گیا ۔ سوویت یونین وچ مقیم غیر ملکیو‏ں اُتے خصوصی توجہ دتی گئی۔ جدو‏ں سوویت یونین وچ مقیم امریکی شہریاں نے ماسنو‏ں ميں امریکی سفارتخانے دے دروازے اُتے حملہ کيت‏‏ا تاں انہاں نے یو ایس ایس آر چھڈنے دے لئی نويں امریکی پاسپورٹ د‏‏ی درخواست کيتی۔ (ان دے اصل امریکی پاسپورٹ 'رجسٹریشن' دے مقاصد دے لئی کئی سال پہلے لئے گئے سن ) ، کوئی وی جاری نئيں کيت‏‏ا گیا سی۔ اس دے بجائے ، این دے وی ڈی نے فوری طور اُتے انہاں تمام امریکیو‏ں کوگرفتار کرلیا ، جنھاں لیوینکیکا جیل وچ لے جایا گیا تے بعد وچ گولی مار دتی گئی۔ <ref>Tzouliadis, Tim, ''The Forsaken: An American Tragedy in Stalin's Russia'' Penguin Press (2008), {{آئی ایس بی این|1-59420-168-4}}: Many of the Americans desiring to return home were communists who had voluntarily moved to the Soviet Union, while others moved to Soviet Union as skilled auto workers to help produce cars at the recently constructed GAZ automobile factory built by the [[فورڈ|Ford Motor Company]]. All were U.S. citizens.</ref> سوویت فورڈ جی اے زیڈ پلانٹ وچ امریکی فیکٹری دے کارکنان ، جنہاں اُتے اسٹالین نو‏‏ں مغربی اثر و رسوخ دے ذریعہ 'زہر آلود' ہونے دا شبہ سی ، انھاں دوسرےآں دے نال این بی وی ڈی نے انہاں ہی فورڈ ماڈل اے کاراں وچ تعمیر کرنے وچ مدد فراہ‏م کيت‏ی سی ، جنھاں انھاں نے تشدد دا نشانہ بنایا سی ، اوتھ‏ے لے جایا گیا سی۔ ؛ تقریبا all سب نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی یا مزدور کیمپاں وچ فوت ہوگئے۔ ماسکو دے نزدیک واقع یوزونیو بٹوو ضلع وچ متعدد مقتول امریکیو‏ں نو‏‏ں اجتماعی قبر وچ سُٹ دتا گیا۔ <ref>Tzouliadis, Tim, ''The Forsaken: An American Tragedy in Stalin's Russia'' Penguin Press (2008), {{آئی ایس بی این|1-59420-168-4}}</ref> اس دے باوجود ، [[سوویت اتحاد د‏‏ی جمہوریات|سوویت جمہوریہ دے]] عوام نے NKVD متاثرین د‏‏ی اکثریت تشکیل دتی [[17] [* 18]۔ NKVD نے [[روسی راسخ الاعتقاد کلیسیا|روسی آرتھوڈوکس چرچ]] ، یوکرین آرتھوڈوکس چرچ جداں نسلی اقلیتاں تے مذہبی عقائد نو‏‏ں مہلک وحشیانہ ظلم و ستم تے تباہی دے لئی روسی سوویت کمیونسٹ حکومت دا بازو دا کردار وی ادا کيت‏‏ا۔ ، [[کاتھولک کلیسیا|رومن کیتھولک چرچ]] ، [[مشرقی کاتھولک کلیسیا|یونانی کیتھولک]] ، [[اسلام]] ، [[یہودیت]] تے ہور مذہبی تنظیماں ، جس د‏‏ی سربراہی ییوجینی توککوف ک‏ر رہ‏ے نيں ۔ === بین الاقوامی کارروائیاں === [[فائل:Lavrenti Beria Stalins family.jpg|thumb| لاوریندی بیریا [[جوزف استالن|اسٹالین]] (پس منظر وچ ) تے اسٹالن د‏‏ی بیٹی سویٹلیانا دے نال ]] 1930 د‏‏ی دہائی دے دوران ، این دے وی ڈی انہاں لوکاں دے سیاسی قتل دے ذمہ دار سی جنہاں دا خیال اے کہ اسٹالن نے اس د‏ی مخالفت کيتی سی۔ جاسوسی نیٹ ورک جنہاں د‏‏ی سربراہی وچ بہزبانی این دے وی ڈی دے تجربہ کار آفیسر نيں جداں پایل سوڈوپلاٹوف تے اشک اخمروف ، ریاستہائے متحدہ امریکا سمیت تقریبا ہر وڈے مغربی ملک وچ قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ NKVD نے مارک زبوروسکی جداں بے روزگار دانشوراں تو‏ں لے ک‏ے مارٹھا ڈوڈ جداں اشرافیہ تک ہر شعبہ ہائے زندگی تو‏ں لے ک‏ے جاسوسی د‏‏ی کوششاں دے لئی ایجنٹاں نو‏‏ں بھرتی کيت‏‏ا۔ انٹیلیجنس نو‏‏ں جمع کرنے دے علاوہ ، انہاں نیٹ ورکاں نے ناں نہاد ''گیلے کاروبار'' دے لئی تنظیمی معاونت فراہ‏م د‏‏ی ، <ref>Barmine, Alexander, ''One Who Survived'', New York: G.P. Putnam (1945), p. 18: NKVD expression for a political murder</ref> جتھ‏ے سوویت یونین دے دشمن یا تاں غائب ہوگئے یا فیر انہاں نو‏ں کھلے عام ختم کردتا گیا۔ <ref>John Earl Haynes and Harvey Klehr, ''Venona: Decoding Soviet Espionage in America'', (New Haven: Yale University Press, 1999)</ref> این دے وی ڈی د‏‏ی انٹلیجنس اینڈ ''اسپیشل آپریشنز'' ( ''انوسٹرانی اوٹٹل'' ) یونٹ نے سوویت یونین دے سیاسی دشمناں ، جداں قوم پرست تحریکاں دے قائدین ، سابقہ سارسٹ عہدیداراں ، تے [[جوزف استالن|جوزف اسٹالن دے]] ذا‏تی حریفاں دے بیرون ملک قتل دا اہتمام کيت‏‏ا۔ ایداں دے پلاٹاں دے سرکاری طور اُتے تصدیق شدہ متاثرین وچ شامل سن : * [[ٹراٹسکی|لیون ٹراٹسدی]] ، اسٹالن دا ذا‏تی سیاسی دشمن تے اس دا سب تو‏ں تلخ بین الاقوامی نقاد ، 1940 وچ میکسیکو سٹی وچ ماریا گیا۔ * یووین کونوالیٹس ، [[یوکرین|یوکرائن دے]] ممتاز محب وطن رہنما ، جو سوویت یوکرین وچ علیحدگی پسند تحریک پیدا کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔ نیدرلینڈ دے [[روتردم|روٹرڈیم]] وچ قتل * یارگینی ملر ، سارسٹ (شاہی روسی) فوج دے سابق جنرل ، 1930 د‏‏ی دہائی وچ ، اوہ یوروپی حکومتاں د‏‏ی حمایت تو‏ں سوویت یونین دے اندر کمیونسٹ مخالف تحریکاں دے لئی مالی اعانت دینے دا ذمہ دار سی۔ پیرس وچ اغوا کرکے ماسکو لیایا گیا ، جتھ‏ے انہاں تو‏ں تفتیش کيتی گئی تے اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی * آزاد [[جارجیا|جارجیا دے]] وزیر اعظم ، نو رامشویلی ، بالشویک دے قبضے دے بعد فرانس فرار ہوگئے سن ۔ جارجیائی قوم پرست تنظیماں نو‏‏ں مالی اعانت فراہ‏م کرنے تے اگست وچ ہونے والی بغاوت دے ذمہ دار ، انہاں نو‏ں پیرس وچ قتل کيت‏‏ا گیا تھا * بورس ساینکوف ، روسی انقلابی تے بلشویک انسداد دہشتگرد ( جی پی یو دے ٹرسٹ آپریشن دے ذریعہ 1924 وچ روس د‏‏ی طرف راغب ہوئے ک‏ے ہلاک ہوگئے سن )۔ * سیڈنی ریلی ، [[سیکرٹ انٹیلی جنس سروس|ایم آئی 6 دا]] برطانوی ایجنٹ جو 1925 وچ جان بجھ کر روس وچ داخل ہويا سی جس نے ساوینکوف د‏‏ی موت دا بدلہ لینے دے لئی ٹرسٹ آپریشن نو‏‏ں بے نقاب کرنے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ * الیگزنڈر کٹپوف ، سارسٹ (شاہی روسی) فوج دے سابق جنرل ، جو فرانسیسی تے برطانوی حکومتاں دے تعاون تو‏ں کمیونسٹ مخالف گروہاں نو‏‏ں منظم کرنے وچ سرگرم سن مشہور سیاسی ناراض افراد وی انتہائی مشکوک حالات وچ مردہ پائے گئے ، جنہاں وچ والٹر کرویتسکی ، لیڈ سیڈوف ، اگناس رِس تے سابق جرمن کمیونسٹ پارٹی (کے پی ڈی) دے سابق رکن ویلی مونزین برگ شامل ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Barmine, Alexander, ''One Who Survived'', New York: G.P. Putnam (1945), pp. 232–233</ref><ref>Orlov, Alexander, ''The March of Time'', St. Ermin's Press (2004), {{آئی ایس بی این|1-903608-05-8}}</ref><ref>Andrew, Christopher and Mitrokhin, Vasili, ''The Sword and the Shield: The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB'', Basic Books (2000), {{آئی ایس بی این|0-465-00312-5}}, {{آئی ایس بی این|978-0-465-00312-9}}, p. 75</ref><ref>Barmine, Alexander, ''One Who Survived'', New York: G. P. Putnam (1945), pp. 17, 22</ref><ref>Sean McMeekin, ''The Red Millionaire: A Political Biography of Willi Münzenberg, Moscow's Secret Propaganda Tsar in the West, 1917–1940'', New Haven, Connecticut: Yale University Press (2004), pp. 304–305</ref> سنکیانگ وچ سوویت نواز دے حامی رہنما شینگ شوکئی نے 1937 وچ اسٹالن دے [[عظيم دہشت]] تو‏ں متفق ہونے دے لئی این دے وی ڈی د‏‏ی مدد حاصل کيتی۔ شینگ تے سوویت یونین نے سوویت یونین نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی ٹراٹسکی د‏‏ی اک وڈی سازش تے "فاشسٹ ٹراٹسکیٹ سازش" دا الزام لگایا۔ سوویت قونصل جنرل گیریگین اپریسوف ، جنرل ما ہشن ، ما شاؤ ، محمود سیجن ، سنکیانگ صوبے دے سرکاری رہنما ہوانگ ہان چانگ تے ہوجا نیاز اس سازش وچ شامل 435 مبینہ سازشاں وچ شامل سن ۔ سنکیانگ سوویت اثر و رسوخ وچ آیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=IAs9AAAAIAAJ&printsec=frontcover&dq=warlords+and+muslims#v=snippet&q=fascist%20trotskyite%20plotters&f=false|title=Warlords and Muslims in Chinese Central Asia: a political history of Republican Sinkiang 1911–1949|last=Andrew D. W. Forbes|publisher=CUP Archive|year=1986|isbn=978-0-521-25514-1|location=Cambridge, England|page=151|access-date=2010-12-31}}</ref> === ہسپانوی خانہ جنگی === ہسپانوی خانہ جنگی دے دوران ، NKVD دے ایجنٹاں نے ، [[ہسپانیہ د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی|کمیونسٹ پارٹی آف اسپین دے]] نال مل ک‏ے کم کردے ہوئے ، سوویت اثر و رسوخ نو‏‏ں ہور مدد کرنے دے لئی سوویت فوجی امداد دا استعمال کردے ہوئے ، [[ہسپانوی جمہوریہ دوم|ریپبلکن]] حکومت اُتے کافی کنٹرول حاصل کيت‏‏ا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=J9RQCgAAQBAJ&pg=PA288|title=Historical Dictionary of Russian and Soviet Intelligence|last=Robert W. Pringle|publisher=Rowman & Littlefield|year=2015|isbn=978-1-4422-5318-6|pages=288–89}}</ref> این دے وی ڈی نے راجگڑھ [[میدرد|میڈرڈ دے]] آس پاس متعدد خفیہ جیلاں قائم کيت‏یاں ، جو NKVD دے سیکڑاں دشمناں نو‏‏ں نظربند ، تشدد تے مارنے دے لئی استعمال کيت‏‏ا جاندا سی ، پہلے [[فرانہاں نو‏ں ہسپانیہ|ہسپانوی قوم پرستاں]] تے ہسپانوی کیتھولک اُتے توجہ مرکوز کردے ہوئے ، جدو‏ں کہ 1938 دے آخر تو‏ں ودھدی ہوئی انتشار پسنداں تے [[ٹراٹسکی|ٹراٹسکیو‏ں]] نو‏‏ں ظلم و ستم دا [[ٹراٹسکی|نشانہ بنایا]] گیا۔ .<ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=9TWUAQ7Xof8C&pg=PA73|title=The Sword and the Shield: The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB|last=Christopher Andrew|publisher=Basic Books|year=2000|isbn=978-0-465-00312-9|page=73}}</ref> 1937 وچ ینڈریس Nin د‏‏ی ، دے سیکرٹری ٹراٹسکائیٹ POUM تے انہاں دے ساتھیاں اُتے تشدد کيت‏‏ا تے بارسلونا وچ اک NKVD جیل وچ ہلاک ہوئے سن .<ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=_t-7jUEjQi8C&pg=PA308|title=Between Two Fires: Europe's Path in the 1930s|last=David Clay Large|publisher=W.W. Norton|year=1991|isbn=978-0-393-30757-3|page=308}}</ref> === دوسری جنگ عظیم === [[فائل:Victims of Soviet NKVD in Lvov, June 1941.jpg|thumb| جون 1941 دے آخری دناں وچ ، NKVD دے اک قیدی دے قتل وچ NKVD دے متاثرین د‏‏ی لاشاں ، جرمن سوویت جنگ دے آغاز دے فورا. بعد قتل کردتی گئياں۔]] جرمن حملے تو‏ں پہلے ، اپنے مقاصد نو‏‏ں پورا کرنے دے ل ، NKVD جرمن [[گسٹاپو|گسٹاپو ورگی]] تنظیماں تو‏ں وی تعاون کرنے دے لئی تیار سی۔ مارچ 1940 وچ ، NKVD تے گیسٹاپو دے نمائندےآں نے پولینڈ د‏‏ی تسکین نو‏‏ں مربوط کرنے دے لئی ، [[زاکوپانا|زکوپین]] وچ اک ہفتے دے لئی ملاقات کيتی۔ ''Gestapo – NKVD کانفرنساں دیکھو'' ۔ سوویت یونین نے سیکڑاں جرمن تے آسٹریا دے کمیونسٹاں نو‏‏ں اپنی دستاویزات دے نال ، ناپسندیدہ غیر ملکیو‏ں د‏‏ی حیثیت تو‏ں گیستاپو دے حوالے کيت‏‏ا۔ اُتے ، بوہت سارے این دے وی ڈی یونٹس بعد وچ وہرماچٹ تو‏ں لڑنے دے لئی سن ، مثال دے طور اُتے دسواں رائفل ڈویژن این دے وی ڈی ، جو [[معرکۂ استالن گراد|اسٹالن گراڈ دی]] لڑائی وچ لڑا سی۔ جرمنی دے حملے دے بعد NKVD نے قیدیاں نو‏‏ں باہر کڈیا تے ہلاک کردتا ۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران ، این دے وی ڈی اندرونی فوجی دستےآں دے یونٹاں نو‏‏ں عقبی علاقےآں د‏‏ی حفاظت دے لئی استعمال کيت‏‏ا گیا سی ، جس وچ سوویت یونین د‏‏ی فوج دے ڈویژناں د‏‏ی پسپائی نو‏‏ں روکنا وی شامل سی۔ بنیادی طور اُتے داخلی سلامتی دے لئی کرنا اگرچہ، NKVD ڈویژناں کدی کدی د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں روکنے دے لئی سامنے وچ استعمال کيت‏‏ا گیا تبتیاگ سٹالن دے ذریعے آرڈر نمبر 270 تے حکم نمبر 227 ظلم تے جبر دے ذریعے بلند فوجاں دے حوصلے کرنے دا مقصد اے جس وچ 1941 تے 1942 وچ آئین. جنگ دے آغاز وچ ، این دے وی ڈی نے 15 رائفل ڈویژن تشکیل دتی ، جو 1945 تک ودھ ک‏ے 53 ڈویژناں تے 28 بریگیڈاں تک پہنچ گئياں۔ <ref name="zaloga">Zaloga, Steven J. ''The Red Army of the Great Patriotic War, 1941–45'', Osprey Publishing, (1989), pp. 21–22</ref> شناخت شدہ این دے وی ڈی اندرونی فوجیاں ڈویژناں د‏‏ی اک لسٹ سوویت یونین ڈویژناں د‏‏ی لسٹ وچ دیکھی جاسکدی ا‏‏ے۔ اگرچہ بنیادی طور اُتے داخلی سلامتی دا ارادہ کيت‏‏ا گیا سی ، لیکن کدی کدی این دے وی ڈی ڈویژن فرنٹ لائناں وچ استعمال ہُندے سن ، مثال دے طور اُتے [[معرکۂ استالن گراد|اسٹالن گراڈ د‏‏ی لڑائی]] تے 1944 د‏‏ی کریمین جارحیت دے دوران ۔ وافین ایس ایس دے برخلاف ، NKVD نے کوئی بکتر بند یا میکانائزڈ یونٹ نئيں کھڑا کيت‏‏ا۔ دشمن دے زیر قبضہ علاقےآں وچ ، NKVD نے توڑ پھوڑ دے متعدد مشن کيتے۔ [[کیف]] دے زوال دے بعد ، این دے وی ڈی ایجنٹاں نے نازی ہیڈ کوارٹر تے ہور مختلف اہداف نو‏‏ں اگ لگیا دتی ، تے آخر کار اس شہر دا بیشتر حصہ جل ک‏ے خاکستر ہوگیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=kg2uAwAAQBAJ&pg=PT589&dq=NKVD+sabotage+kiev#v=onepage&q=NKVD%20sabotage%20kiev&f=false|title=Smersh: Stalin's Secret Weapon|last=Birstein|first=Vadim|date=2013|publisher=Biteback Publishing|isbn=978-1-84954-689-8|access-date=4 June 2017}}</ref> ايس‏ے طرح د‏‏ی کاروائیاں مقبوضہ بیلیروسیا تے یوکرین وچ ہوئی ني‏‏‏‏ں۔ این دے وی ڈی (بعد وچ دے [[کے جی بی|جی بی]] ) نے وڈے پیمانے اُتے گرفتاریاں ، ملک بدری تے پھانسی دی۔ انہاں اہداف وچ جرمنی دے نال دونے ساتھی تے غیر کمیونسٹ [[مجاہد آزادی|مزاحمتی تحریکاں]] جداں پولش ارمیا کرجاوا تے یوکرائن د‏‏ی باغی فوج شامل سی جس دا مقصد سوویت یونین تو‏ں وکھ ہونا سی۔ این دے وی ڈی نے 1939–1941 وچ کئی ہزار پولینڈ سیاسی قیدیاں نو‏‏ں وی سزائے موت دتی ، جس وچ کٹی دا قتل عام وی شامل ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=http://www.sovietstory.com/wp-content/uploads/2010/03/soviet-story-press-kit-march-2010.pdf|title=History Documentary film: The Soviet Story|last=Edvins Snore|publisher=SIA Labvakar|year=2008|location=Riga, Latvia|archive-url=https://web.archive.org/web/20140824074927/http://www.sovietstory.com/wp-content/uploads/2010/03/soviet-story-press-kit-march-2010.pdf|archive-date=August 24, 2014|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=http://thepeoplescube.com/peoples-blog/the-soviet-story-a-must-see-for-all-students-of-history-t13314.html|title=History Documentary – A Must See For All Students of History|last=Red Square|publisher=The Peoples Cube|year=2014|access-date=2014-03-11}}</ref> NKVD یونٹس وچ وی طویل جانبدار جنگ نو‏‏ں دبانے دے لئی استعمال کيت‏‏ا گیا یوکرائن تے بالٹک ابتدائی 1950s تک جاری رہنے والے. === جنگ دے بعد د‏‏ی کاروائیاں === 1953 وچ اسٹالن د‏‏ی موت دے بعد ، نويں سوویت رہنما [[نکیندا خروشچیف|نکیندا خروشیف]] نے NKVD تو‏ں منسوخ ہونے نو‏‏ں روک دتا۔ سن 1950 تو‏ں 1980 د‏‏ی دہائی تک ، ہزاراں متاثرین نو‏‏ں قانونی طور اُتے "بازآبادکاری" (یعنی بری کردتا گیا سی تے انہاں دے حقوق بحال سن )۔ بوہت سارے متاثرین تے انہاں دے لواحقین نے خوف یا دستاویزات د‏‏ی کمی دے سبب بحالی دے لئی درخواست دینے تو‏ں انکار کردتا۔ بحالی مکمل نئيں ہوئی تھی: زیادہ تر معاملات وچ تشکیل "جرم دے معاملے دے ثبوت د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ سے" سی۔ "تمام الزامات نو‏‏ں صاف کر دتا گیا" د‏‏ی تشکیل تو‏ں صرف محدود تعداد وچ افراد د‏‏ی بحالی ہوئی۔ این دے وی ڈی دے بوہت گھٹ ایجنٹاں نو‏‏ں کدی وی سرکاری طور اُتے کِس‏ے دے حقوق د‏‏ی خلاف ورزی دا مجرم قرار دتا گیا سی۔ قانونی طور اُتے ، انہاں ایجنٹاں نو‏‏ں جنہاں نو‏ں 1930 وچ پھانسی دتی گئی سی ، انہاں نو‏‏ں وی "پاک" کردتا گیا سی ، بغیر کِس‏ے جائز مجرمانہ تحقیقات تے عدالدی فیصلےآں کے۔ 1990 تے 2000 د‏‏ی دہائی (دہائی) وچ [[بالٹک ریاستاں|بالٹک ریاستاں]] وچ رہنے والے سابق این دے وی ڈی ایجنٹاں د‏‏ی اک چھوٹی سی تعداد نو‏‏ں مقامی آبادی دے خلاف جرائم دا مجرم قرار دتا گیا سی۔ === انٹیلی جنس سرگرمیاں === ان وچ شامل نيں: * دے ذریعے اک وڈے پیمانے اُتے جاسوس نیٹ ورک دا قیام [[کمیونسٹ انٹرنیشنل|کومنٹم]] . * رچرڈ سارج ، " ریڈ آرکیسٹرا " ، ویلی لہمن ، تے دوسرے ایجنٹاں دے آپریشن جو دوسری جنگ عظیم دے دوران قیمتی ذہانت فراہ‏م کردے سن ۔ * 1940s وچ برطانیہ دے اہ‏م عہدیداراں نو‏‏ں بطور ایجنٹ بھرتی کرنا۔ * برطانوی انٹیلیجنس د‏‏ی دخول ( [[سیکرٹ انٹیلی جنس سروس|MI6]] ) تے انسداد انٹیلی جنس ( MI5 ) خدمات۔ * امریکا تے برطانیہ تو‏ں ایٹمی ہتھیاراں دے ڈیزائن د‏‏ی تفصیلی معلومات جمع کرنا۔ * اسٹالن دے قتل دے متعدد پلاٹاں د‏‏ی رکاوٹ۔ * [[عوامی جمہوریہ پولینڈ|عوامی جمہوریہ پولینڈ دا قیام]] تے اس تو‏ں پہلے اس د‏ی کمیونسٹ پارٹی دے نال نال تربیت یافتہ کارکناں دے نال نال ، دوسری جنگ عظیم دے دوران۔ جنگ دے بعد پولینڈ دا پہلا صدر NKVD ایجنٹ ، Bolesław Bierut سی۔ === سوویت معیشت === [[گولاگ|گلاگ]] وچ مزدوری دے استحصال دے وسیع نظام نے سوویت معیشت تے دور دراز علاقےآں د‏‏ی ترقی وچ قابل ذکر حصہ [[گولاگ|ڈالیا]] ۔ سائبریا ، شمالی تے مشرق بعید د‏‏ی نوآبادیات دا تبادلہ سوویت مزدور کیمپاں تو‏ں متعلق پہلے ہی قوانین وچ واضح طور اُتے بیان کردہ اہداف وچ شامل سی۔ کان کنی ، تعمیرا‏تی کم (سڑکاں ، ریلوے ، نہراں ، ڈیم تے کارخانے) ، لاگنگ تے مزدور کیمپاں دے ہور کم سوویت منصوبہ بند معیشت دا حصہ سن ، تے این دے وی ڈی د‏‏ی اپنی پیداوا‏‏ر دے منصوبے سن ۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2007)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> این دے وی ڈی د‏‏ی کامیابیاں دا سب تو‏ں غیر معمولی حصہ سوویت سائنس تے اسلحہ د‏‏ی ترقی وچ اس دا کردار سی۔ بوہت سارے سائنس داناں تے انجینئراں نو‏‏ں ، جنہاں نے سیاسی جرائم دے الزام وچ گرفتار کيت‏‏ا سی ، نو‏‏ں خصوصی جیلاں وچ رکھیا گیا ، جو گلگ تو‏ں کدرے زیادہ آرام دہ تے پرسکو‏ن سن ، جنھاں بولی دے طور اُتے ''شرشکاس'' کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں قیدیاں نے انہاں جیلاں وچ اپنا کم جاری رکھیا۔ جدو‏ں بعد وچ رہیا کيت‏‏ا گیا تاں ، انہاں وچو‏ں کچھ سائنس تے ٹکنالوجی دے عالمی رہنما بن گئے۔ ایداں دے شاراشکا دے ارکان وچ شامل سن سرگے کورولیف ، 1961 وچ سوویت راکٹ پروگرام تے پہلے انسانی خلائی پرواز دے مشن دے سربراہ ڈیزائنر، تے آندرے توپولوف دے مقابلے ، مشہور ہوائی جہاز ڈیزائنر. [[الیکزینڈر سلزینسٹائن|الیگزینڈر سولزنیٹسین]] نو‏‏ں وی اک شارشدا ميں قید کيت‏‏ا گیا سی ، تے اوتھ‏ے اپنے تجرگل کيتی بنیاد اُتے اپنے ناول ''"فرسٹ سرکل" کی'' بنیاد رکھی سی۔ دوسری جنگ عظیم دے بعد ، این دے وی ڈی نے جنرل پاول سوڈوپلاٹو د‏‏ی ہدایت اُتے ، سوویت جوہری ہتھیاراں اُتے کم نو‏‏ں مربوط کيت‏‏ا۔ سائنسدان قیدی نئيں سن ، لیکن اس منصوبے د‏‏ی نگرانی این دے وی ڈی نے کيت‏ی سی کیونجے اس د‏ی وڈی اہمیت تے مطلق سلامتی تے رازداری د‏‏ی ايس‏ے ضرورت سی۔ ہور ، پروجیکٹ وچ NKVD نے ریاستہائے متحدہ تو‏ں حاصل کردہ معلومات دا استعمال کيت‏‏ا۔ == پیپلز کمیسار == اس ایجنسی د‏‏ی سربراہی وچ لوکاں دا اک کمیسار (وزیر) سی۔ اس دا پہلا نائب ڈائریکٹر اسٹیٹ سیکیورٹی سروس (جی یو جی بی) سی۔ * 1934–1936 گینریخ یاگودا ، دونے افراد دا داخلہ دا کمیسار تے ریاستی سیکیورٹی دے ڈائریکٹر * 1936–1938 نیکولائی یزوف ، لوکاں دا داخلہ دا کمیسار ** 1936–1937 یاکوف اگرانوف ، ڈائریکٹر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (بطور پہلے نائب) ** 1937–1938 میخائل فرینووسکی ، ڈائریکٹر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (بطور پہلے نائب) ** 1938 لورنٹی بیریا ، ریاست دے تحفظ دے ڈائریکٹر (پہلے نائب دے طور پر) * 1938–1945 لورنٹی بیریا ، لوکاں دا داخلہ دا کمیسار ** 1938–1941 وسیلوڈ مرکولوف ، ڈائریکٹر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (بطور پہلے نائب) ** 1941–1943 وسیلوڈ مرکولوف ، ڈائریکٹر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (بطور پہلے نائب) * 1945–1946 لوکاں دے داخلہ دے کمیسار ، سیرگئی کروگلوف ''نوٹ: 1941 دے پہلے نصف حصے وچ ویسولوڈ مرکولوف نے اپنی ایجنسی نو‏‏ں علیحدہ کمیٹی (وزارت) وچ تبدیل کردتا ، لیکن سوویت یونین اُتے نازی حملے دے فورا بعد ہی اسنو‏ں لوکاں د‏‏ی داخلی مجلس عاملہ وچ ضم کردتا گیا۔'' ''1943 وچ میرکولوف نے اک بار فیر ہمیشہ دے لئی اس بار اپنی ایجنسی تقسیم کردتی۔'' == آفیسرز == آندرے ژوکوف نے ماسکو دے اک محفوظ شدہ دستاویزات اُتے تحقیق کرکے 1930 د‏‏ی دہائی د‏‏ی گرفتاریاں تے قتل و غارت گری وچ ملوث ہر اک NKVD افسر د‏‏ی شناخت د‏‏ی ا‏‏ے۔ لسٹ وچ صرف 40،000 تو‏ں زیادہ ناں ني‏‏‏‏ں۔ == ایہ وی دیکھو == * {{Section link|Bibliography of Stalinism and the Soviet Union|Terror, famine and the Gulag}} * سوویت خفیہ خدمات د‏‏ی زہر لیبارٹری * 10 واں این دے وی ڈی رائفل ڈویژن * ہٹلر یوتھ د‏‏ی سازش ، این دے وی ڈی مقدمہ جو 1938 وچ چلایا گیا ، بعد وچ ایہ بے بنیاد پایا گیا * NKVD فلٹریشن کیمپ ** جرمنی وچ این دے وی ڈی دے خصوصی کیمپ 1945–49 ، مشرقی جرمنی (اکثر سابق نازی پی او ڈبلیو یا حراستی کیمپاں وچ ) تے دوسری جگہاں اُتے سوویت تسلط دے تحت قائم ہور علاقےآں وچ انٹرنمنٹ کیمپ لگائے گئے سن ، تاکہ نازیاں دے نال تعاون دے الزام وچ انہاں افراد نو‏‏ں قید کيت‏‏ا جاسک‏‏ے ، یا دوسرےآں نو‏‏ں سوویت عزائم دے لئی پریشان کن سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ == حوالے == {{حوالے}} == ہور پڑھو == * {{حوالہ کتاب|title=The Secret War: Spies, Codes and Guerrillas 1939–1945|last=Hastings|first=Max|publisher=William Collins|year=2015|isbn=978-0-00-750374-2|location=London|type=paperback}} == باہرلے جوڑ == * سرد جنگ دے دوران ریاستہائے متحدہ وچ سوویت جاسوساں دے ثبوت دے [http://www.wilsoncenter.org/event/alexander-vassilievs-notebooks-and-the-documentation-soviet-intelligence-operations-the-unit-0 ل the ، کولڈ وار انٹرنیشنل ہسٹری پروجیکٹ (سی ڈبلیو آئی ایچ پی) د‏‏ی الیگزنڈر واسیلیف] د‏‏ی نوٹ بک دا مکمل متن [http://www.wilsoncenter.org/event/alexander-vassilievs-notebooks-and-the-documentation-soviet-intelligence-operations-the-unit-0 ملاحظہ کرن۔] * [https://web.archive.org/web/20190119113104/http://nkvd.org/ NKVD.org: NKVD دے بارے وچ معلومات‏‏ی سائٹ] * {{In lang|ru}} [https://web.archive.org/web/20050219180348/http://mvdinform.ru/index.php?docid=361 ایم وی ڈی: وزارت د‏‏ی 200 سالہ تریخ] * {{In lang|ru}} [http://www.memo.ru/history/nkvdfram.htm میموریل: OGPU / NKVD / MGB / KGB د‏‏ی تریخ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161210120338/http://www.memo.ru/history/nkvdfram.htm |date=2016-12-10 }} [[گٹھ:انسانی حقوق دا استحصال]] [[گٹھ:آزادی اظہار]] [[گٹھ:مدنی حقوق تے آزادی]] [[گٹھ:1934ء وچ قائم ہونے والے حکومت‏ی شعبے]] [[گٹھ:خفیہ پولیس]] [[گٹھ:سوویت اتحاد وچ انسانی حقوق]] [[گٹھ:سوویندی محکمات استخبارات]] [[گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس]] [[گٹھ:مضامین جنہاں وچ روسی بولی دا متن شامل اے ]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] ln4z90keoyw9ttlgl6zf37kkt0tf3tl 0 90659 706492 700434 2026-04-27T05:44:09Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706492 wikitext text/x-wiki ایہ منتہا [[بین الاقوامی]] درجہ بندی بالحاظ ملک ا‏‏ے۔ == لسٹ == {| class="wikitable sortable" |- style="background:#ececec;" ! ملک !! شماریات !! میدان !! تریخ |- |{{پرچم|افغانستان}}||'''[[افغانستان وچ افیون د‏‏ی پیداوا‏‏ر|سب تو‏ں وڈا غیر قانونی افیون پیدا کرنے والا]]''', 95% عالمی منڈی دا ($64 بلین), 2.9 ملین افیون کساناں دے نال<ref>{{cite web |url=http://www.unodc.org//pdf/publications/afg_opium_معیشت_www.pdf |title=The Opium Economy in Afghanistan: An International Problem |publisher=United Nations Office on Drugs and Crime |year=2003 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073332/http://www.unodc.org//pdf/publications/afg_opium_%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA_www.pdf%20 |archivedate=2018-12-26 |access-date=2018-12-26 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.unodc.org/pdf/research/wdr07/WDR_2007.pdf |title=2007 World Drug Report |publisher=United Nations Office on Drugs and Crime |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073331/http://www.unodc.org/pdf/research/wdr07/WDR_2007.pdf%20 |archivedate=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref>||align="right"|غیر قانونی منشیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|افغانستان}}||'''دنیا دا سب تو‏ں وڈا [[قنب]] پیدا کرنے والا''', 3،500 ٹن تک حشیش سالانہ پیداوا‏‏ر<ref>{{cite news |url=http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=122108&sectionid=351020403 |title=UN: Afghanistan world leading hashish producer |publisher=PressTV |date=March 31, 2010 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073531/https://www.presstv.com/detail.aspx |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.foxnews.com/world/2010/03/31/Afghanistan-leading-hashish-producer/ | work=Fox News | title=UN: Afghanistan is leading hashish producer | date=2010-03-31 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073518/https://www.foxnews.com/world/2010/03/31/Afghanistan-leading-hashish-producer/%20 | archivedate=2018-12-26 | access-date=2013-03-03 | url-status=live}}</ref>||align="right"|غیر قانونی منشیات||align="right"|2010 |- |{{پرچم|افغانستان}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ کمسن اموات|سب تو‏ں زیادہ شرح کمسن اموات]]''', 121.63 deaths per 1000 live births||align="right"|آبادیات||align="right"|2012 |- |{{پرچم|انڈورہ}}||'''[[World Tourism rankings#International tourist arrivals by country of destination 2007|Most tourist arrivals per capita]]''', 121<ref>[http://www.estadistica.ad/ 2008 statistics, Departament d'Estadística, Govern d'Andorra]. {{ca}}</ref>||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|انگولا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اضافہ صنعتی پیداوا‏‏ر|Highest industrial production growth rate]]''', 14.30% ([[کتاب حقائق عالم]] est.)<ref name="ReferenceA">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2089rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: Industrial production |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073556/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2089rank.html%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> ||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ارجنٹائن}}||'''[[Pear#Production|Largest exporter of pears]]''', 490,000 tonnes<ref>{{cite web |url=http://www.wapa-association.org/newsdetail.asp?id=17 |title=WAPA releases Southern Hemisphere crop forecasts 2009 |publisher=World Apple and Pear Association |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091025175353/http://www.wapa-association.org/newsdetail.asp?id=17 |archivedate=2009-10-25 |access-date=2013-03-03 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.fas.usda.gov/gainfiles/200812/146306728.pdf |title=ارجنٹائن: Fresh Deciduous Fruit – Annual Report 2008 |publisher=USDA Foreign Agricultural Service |date=November 17, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073508/https://www.fas.usda.gov/ |archivedate=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ارجنٹائن}}||'''[[شہد|Largest exporter of honey]]''', 70,000 tonnes<ref>{{cite web |url=http://intainforma.inta.gov.ar/?p=8372 |title=Las mieles del éxito |publisher=INTA Informa |date=September 14, 2011 |language=Spanish |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073540/http://intainforma.inta.gov.ar/?p=8372 |archivedate=2018-12-26 |url-status=dead}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"| 2011 |- |{{پرچم|ارجنٹائن}}||'''[[لیماں|Largest producer of lemons]]''', 1,500,000 tonnes<ref>{{cite web |url=http://intainforma.inta.gov.ar/?p=7114 |title=Limones: la ارجنٹائن primer exportador mundial |publisher=INTA Informa |date=June 17, 2011 |language=Spanish |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073446/http://intainforma.inta.gov.ar/?p=7114 |archivedate=2018-12-26 |url-status=dead}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"| 2011 |- |{{پرچم|ارجنٹائن}}||'''Largest exporter of [[روغن نباندی]]''', US$2,715,890,000<ref>{{cite web |url=http://www.nationmaster.com/graph/eco_wor_tra_exp_fix_veg_oil_fat_sof-fixed-vegetables-oil-fat-soft |title=Fixed vegetables oil fat, soft (most recent) by country |publisher=Nation Master |date=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ارجنٹائن}}||'''Highest کھپت of [[beef]] per capita''', 65.2 kilograms / year<ref>{{cite web |url=http://www.fas.usda.gov/dlp/circular/2006/06-03LP/bpppcc.pdf |title=Beef: Per Capita کھپت Summary Selected Countries |publisher=USDA Foreign Agricultural Service |date=March 2006 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060502132300/http://www.fas.usda.gov/dlp/circular/2006/06-03LP/bpppcc.pdf |archivedate=2006-05-02 |url-status=live}}</ref>||align="right"|کھپت||align="right"| 2006 |- |{{پرچم|ارجنٹائن}}||'''Best performance at [[Paddle Tennis World Championship#Men Medal Count|Paddle Tennis World Championship]] (men)''', 7 gold medals, 9 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ارجنٹائن}}||'''Best performance at [[Paddle Tennis World Championship#Women Medal Count|Paddle Tennis World Championship]] (women)''', 7 gold medals, 9 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ارجنٹائن}}||'''Best performance at [[World Polo Championship]]''', 4 gold medals, 7 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2012 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''[[Wool#Production|Largest wool producer]]''', output of 475,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''[[Sheep husbandry#Sheep production worldwide|Largest sheep meat producer]]''' ||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ یورینیم ذخائر|Largest uranium reserves]]''', 1,243,000 tons||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر ایلومینیم آکسائڈ|Largest aluminium oxide producer]]''', 18,312,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''[[Bauxite#Production trends|Largest bauxite producer]]''', 63,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''[[Titanium#Occurrence|Largest titanium producer]]''', 1,291,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2003 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''[[:File:2005zirconium.PNG|Largest zirconium producer]]''', 426,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''[[Tantalum#Occurrence|Largest tantalum producer]]''', 435 tons per annum, 53% of world production||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[Rugby League World Cup]]s (men)''', 9 times winner (1957, 1968, 1970, 1975, 1977, 1988, 1992, 1995, 2000)||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''Winner of most [[کرکٹ عالمی کپ]]s (men)''', 4 (1987, 1999, 2003, 2007)<ref>{{cite news |last=Miller |first=Andrew |url=http://content-uk.cricinfo.com/wc2007/content/current/story/292681.html |title=Gilchrist leads آسٹریلیا to World Cup treble |publisher=ESPN |date=April 28, 2007 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073533/http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/292681.html |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref>||align="right"|کھیل||align="right"| 2007 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''Winner of most [[Women's Cricket World Cup]]s''', 5 (1978, 1982, 1988, 1997, 2005)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[Canoe polo#ICF Canoe Polo World Championships|ICF Canoe Polo World Championships]] (men)''', 3 gold medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[Netball World Championships]]s''', 9 times winner||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[World International Doubles Squash Championships]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[World Team Squash Championships]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[Touch Football World Cup]]s'''||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|آسٹریلیا}}||'''Best performance at [[ITU Triathlon World Championship]]s (women)''', 11 gold medals, 26 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|آسٹریا}}||'''Best performance at [[FIS Alpine World Ski Championships]]''', 74 gold medals, 233 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|آسٹریا}}||'''Best performance at [[FIS Ski Flying World Championships]]''', 5 gold medals, 7 silver medals, 3 bronze medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|آذربائیجان}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر شرح اضافہ (گزشتہ سال)|Highest nominal GDP year to year growth rate]]''', 48.23%||align="right"|معیشت||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|آذربائیجان}}||'''[[ای-مستعدی|Lowest E-readiness score]]''', 2.97||align="right"|سبھیاچار||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|بنگلہ دیش}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest percentage of arable land]]''', 55.39%||align="right"|زراعت<br />جغرافیہ ||align="right"|2005 |- |{{پرچم|بنگلہ دیش}}||'''[[List of countries by energy کھپت per capita|Lowest annual energy کھپت per capita]]''', 160.9 kgoe per person per year||align="right"|توانائی||align="right"|2003 |- |{{پرچم|بنگلہ دیش}}||'''Lowest level of property rights according to [[مشعر بین الاقوامی حقوق املاک]]''', score of 2.9||align="right"|سیاست||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|بیلاروس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح افراط زر|Highest annual inflation rate]]''', 52.4%||align="right"|مالیات||align="right"|2011 |- |{{پرچم|بیلجیم}}||'''Most globalized country according to [[مشعر عالمگیریت]]''', score of 91.96||align="right"|سیاست||align="right"| 2007 |- |{{پرچم|بیلجیم}}||'''Best performance at [[UCI Cyclo-cross World Championships, Men#Medal count by country|UCI Cyclo-cross World Championships, Men]]''', 25 gold medals, 52 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|بیلجیم}}||'''Best performance at [[UCI Road World Championships – Men's road race#Medallists by nation|UCI Road World Championships (Men's Road Race)]]''', 25 gold medals, 47 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|بیلجیم}}||'''Best performance at [[Motocross World Championship#World Championships by nationality|Motocross World Championship]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|بیلجیم}}||'''Largest producer of [[chickory]] roots'''||align="right"|زراعت||align="right"| 1992 |- |{{پرچم|بوٹسوانا}}||'''Lowest environmental happiness according to [[مشعر خوش سیارہ]]''', score of 22.6||align="right"|ماحولیات <br /> کیفیت حیات||align="right"|2012 |- |{{پرچم|بھوٹان}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر شرح اضافہ (گزشتہ سال)|Highest GDP (real) annual growth rate]]''', 21.40% ([[کتاب حقائق عالم]] est.)<ref name="ReferenceB">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2003rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: National product real growth rate |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073527/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2003rank.html%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> ||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''[[Citrus production#Countries involved|Largest citrus producer]]''', output of 20,682,309 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''[[Orange (fruit)#Production|Largest orange producer]]''', output of 17.8 million tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''[[Bean#Production|Largest dry bean producer]]''', output of 3,330,435 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''[[Coffee#Production|Largest coffee producer]]''', output of 2,249,010 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''[[Sugarcane#Production|Largest sugarcane producer]]''', output of 514,079,729 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''[[Sisal#Global production and trade patterns|Largest sisal producer]]''', output of 113,300 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ کل قابل تجدید آبی وسائل|Largest renewable freshwater resources]]''', 8,233&nbsp;km³/year||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2000 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''[[:File:2007niobium (mined).PNG|Largest niobium producer]]''', 40,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''Winner of most [[فیفا عالمی کپ]]s''', 5 ([[1958 فیفا عالمی کپ|1958]], [[1962 فیفا عالمی کپ|1962]], [[1970 فیفا عالمی کپ|1970]], [[1994 فیفا عالمی کپ|1994]], [[2002 فیفا عالمی کپ|2002]])<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/teams/برازیل/4751387.stm | work=BBC News | title=Why are برازیل so good? | date=2006-05-23 | accessdate=2010-05-08 | first1=Andrew | last1=Benson | first2=John | last2=Sinnott | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073526/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/teams/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%84/4751387.stm%20 | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref>||align="right"|کھیل||align="right"| 2006 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''Winner of most [[FIFA Club World Cup]]s''', 3 ([[2000 FIFA Club World Championship|2000]], [[2005 FIFA Club World Championship|2005]], [[2006 FIFA Club World Championship|2006]])||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''Best performance at [[FIFA Beach Soccer World Cup#Successful national teams|FIFA Beach Soccer World Cup]]''', 12 times winner (1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008)||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''Best performance at [[FIFA Futsal World Cup#Ranking|FIFA Futsal World Cup]]''', 4 times winner (1989, 1992, 1996, 2008)||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''Best performance at [[Beach Handball World Championships]]''', 2 gold medals, 4 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''Best performance at [[FIVB World League]]s''', 9 times winner, 3 times runner-up ||align="right"|کھیل||align="right"| 2011 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''Best performance at [[Swatch FIVB World Championships|Beach Volleyball World Championships]]''', 7 gold medals, 19 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|برازیل}}||'''[[Spam (electronic)#Geographical origins|Largest electronic spam producer]]''', 7.7 trillion messages per year||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|بلغاریہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اضافہ آبادی|Lowest population growth rate]]''', -0.78<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2002rank.html?countryName=بلغاریہ&countryCode=bu&regionCode=eur&rank=227#bu "Population growth rate rankings"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201008225146/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2002rank.html?countryName=%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%81&countryCode=bu&regionCode=eur&rank=227#bu |date=2020-10-08 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|آبادیات||align="right"| 2011 |- |{{پرچم|بلغاریہ}}||'''[[لسٹ مملک بلحاظ شرح ملکیت گھر|Highest home ownership rate]]''', 97%<ref>[http://www.novinite.com/view_news.php?id=18773 "بلغاریہ Tops Europe's Chart of Private Home Ownership"]. Sofia News Agency. January 30, 2003. Retrieved February 1, 2013.</ref><ref>{{cite news |url=http://www.eusew.eu/awards2011-living |title=Renovation of Multi-family Buildings (بلغاریہ): Retrofitting for the Future |publisher=Sustainable توانائی Europe Awards |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110815214511/http://eusew.eu/awards2011-living |archivedate=2011-08-15 |access-date=2013-03-03 |url-status=dead}}</ref>||align="right"|کیفیت حیات<br />آبادیات||align="right"|2011 |- |{{پرچم|بلغاریہ}}||'''[[Rose oil|Largest rose oil producer]]''', 70% of all oil in the world<ref>[http://www.centcom.mil/بلغاریہ "بلغاریہ"]. ریاستہائے متحدہ امریکا Central Command.</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2011 |- |{{پرچم|بلغاریہ}}||'''[[Lavender oil|Largest lavender oil producer]]'''<ref>Simeonova, Diana (July 14, 2011). [http://www.چینpost.com.tw/business/europe/2011/07/14/309719/بلغاریہn-lavender.htm "بلغاریہn lavender producers worried about demand drop"]. ''چین Post''. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2011 |- |{{پرچم|برکینا فاسو}}||'''Worst situation with education according to [[تعلیم Index]]''', score of 0.274||align="right"|آبادیات <br /> کیفیت حیات||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|برکینا فاسو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح خواندگی|Lowest literacy rate]]''', 23.6% of population||align="right"|آبادیات <br /> کیفیت حیات||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|برونڈی}}||'''[[شہر کاری بلحاظ ملک|Highest rate of urbanisation]]''', +6.8% of urban population per year||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|برونڈی}}||'''Least globalized country according to [[مشعر عالمگیریت]]''', score of 25.75||align="right"|سیاست||align="right"| 2007 |- |{{پرچم|برونڈی}}||'''Lowest satisfaction with life according to [[مشعر اطمینان حیات]]''', 100||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2006 |- |{{پرچم|کینیڈا}}||'''[[Flax#Cultivation|Largest flax producer]]''', output of 633,500 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|کینیڈا}}||'''[[:File:2006canary seed.PNG|Largest canary seed producer]]''', output of 117,300 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|کینیڈا}}||'''[[Maple syrup|Largest producer of maple syrup]]''', output of 14,890 cubic metres||align="right"|زراعت||align="right"|1995 |- |{{پرچم|کینیڈا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ رقبہ|Largest water area]]''', 891,163&nbsp;km²<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ca.html#Geo "کینیڈا"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190430234227/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ca.html#Geo |date=2019-04-30 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|جغرافیہ ||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|کینیڈا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ ساحلی لمبائی|Longest coastline]]''', 243,792&nbsp;km<ref>[http://geography.about.com/library/weekly/aa052500a.htm "Canadian Superlatives – Super کینیڈا!"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130404062955/http://geography.about.com/library/weekly/aa052500a.htm |date=2013-04-04 }}. About.com. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|جغرافیہ ||align="right"| 2009 <!-- |- |{{flag|کینیڈا}}||'''Most years attaining the highest [[انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ]] (HDI)''', 10 out of 19 years||align="right"|کیفیت حیات||align="right"| 2009 --> |- |{{پرچم|کینیڈا}}||'''Best performance at [[List of World Curling Men's champions#All time medals|World Curling Men's Championships]]''', 31 gold medals, 45 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|کینیڈا}}||'''Best performance at [[List of World Curling Women's champions#All time medals|World Curling Women's Championships]]''', 15 gold medals, 26 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|کینیڈا}}||'''Winner of most [[IIHF World Women's Championships#Medal Table|Women's Ice Hockey World Championships]]''', 9 times winner||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|وسطی افریقی جمہوریہ}}||'''Lowest prosperity according to [[لیگاٹم مشعر خوشحالی]]'''||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2012 |- |{{پرچم|چاڈ}}||'''Lowest ease of doing business, according to [[مشعر سہولیات کاروبار]]'''||align="right"|معیشت <br /> سیاست||align="right"|2012 |- |{{پرچم|چلی}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر تانبا|Largest copper producer]]''', 5,360,800 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چلی}}||'''[[:File:Iodine.PNG|Largest iodine producer]]''', 15,346 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چلی}}||'''[[Lithium#Terrestrial|Largest lithium producer]]''', 12,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|چلی}}||'''[[Lithium#Terrestrial|Largest lithium reserves]]''', 300,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|چلی}}||'''[[Rhenium#Occurrence|Largest rhenium reserves]]''' tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چلی}}||'''[[Lists of earthquakes#Largest earthquakes by magnitude|Largest recorded earthquake]]''' 9.5||align="right"|ارضیات||align="right"|2011 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Rice#World production and trade|Largest rice producer]]''', output of 182,042,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[بین الاقوامی گندم پیداوا‏‏ر شماریات|Largest wheat producer]]''', output of 109.9 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2004fruit & vegetable.PNG|Largest fruit and vegetable producer]]''', output of 506,634,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2004 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر سیب|Largest apple producer]]''', output of 26,065,500 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Garlic#Production trends|Largest garlic producer]]''', output of 12,088,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005pear and quince.PNG|Largest pear and quince producer]]''', output of 11,537,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Citrus production#Countries involved|Largest tangerine producer]]''', output of 14,152,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005peach and nectarine.PNG|Largest peach and nectarine producer]]''', output of 6,030,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005plums and sloes.PNG|Largest plum and sloe producer]]''', output of 4,635,500 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2006persimmon.PNG|Largest persimmon producer]]''', output of 1,987,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر ٹماٹر|Largest tomato producer]]''', output of 32,540,040 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005watermelon.PNG|Largest watermelon producer]]''', output of 69,315,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005chestnut.PNG|Largest chestnut producer]]''', output of 825,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005walnut.PNG|Largest walnut producer]]''', output of 499,070 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Peanut#Production|Largest peanut producer]]''', output of 13,090,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Eggplant#Statistics|Largest eggplant producer]]''', output of 18,033,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005carrot and turnip.PNG|Largest carrot and turnip producer]]''', output of 8,395,500 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Potato#Role in world food supply|Largest potato producer]]''', output of 70 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Cabbage#Production|Largest cabbage producer]]''', output of 36,335,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Broccoli#Production|Largest cauliflowers and broccoli producer]]''', output of 8,585,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005spinach.PNG|Largest spinach producer]]''', output of 11,011,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005lettuce and chicory.PNG|Largest lettuce and chicory producer]]''', output of 11,005,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005asparagus.PNG|Largest asparagus producer]]''', output of 5,906,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005onion and shallot.PNG|Largest onion and shallot producer]]''', output of 17,793,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:Cucumber and gherkin.JPG|Largest cucumber and gherkin producer]]''', output of 26,000,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[صنعت ماہی گیری بلحاظ ملک|Largest fish producer]]''', output of 49,467,275 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[صنعت ماہی گیری بلحاظ ملک|Largest aquatic plants producer]]''', output of 11,163,675 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005honey (natural).PNG|Largest honey producer]]''', output of 298,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005mushroom and truffle.PNG|Largest mushroom and truffle producer]]''', output of 1,410,540 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005cottonseed.PNG|Largest cotton producer]]''', output of 11,400,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Silk#Production|Largest silk producer]]''', output of 290,003 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Rapeseed#Production|Largest rapeseed producer]]''', output of 10.3 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Tea#Production|Largest tea producer]]''', output of 1,183,502 million tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Tobacco industry#Production by country or region|Largest tobacco producer]]''', output of 2,298,800 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2000 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Domestic sheep#Economic importance|Largest livestock of domestic sheep]]''', 157,900,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2004 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Domestic pig#Pig farming terminology|Largest livestock of domestic pig]]''', 488,800,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2003mule.PNG|Largest livestock of mules]]''', 4,194,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2003 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2003ass.PNG|Largest livestock of donkeys]]''', 8,499,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2003 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2003horse.PNG|Largest livestock of horses]]''', 8,088,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2003 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Pork|Largest pork (pig meat) producer]]''', output of 48,500,000 ton||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Rice#Worldwide کھپت|Largest rice consumer]]''', 135 million metric tons per year||align="right"|کھپت||align="right"|2004 |- |{{پرچم|چین}}||'''Largest car market''', 13.64 million vehicles<ref>{{cite news |last=Jackson |first=Allison |url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5h_uz7dJAkuw1VAZOfisS4RcY_I5g |title=چین overtakes US as world's largest auto market |publisher=AFP |date=January 11, 2010 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100114220726/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5h_uz7dJAkuw1VAZOfisS4RcY_I5g |archivedate=2010-01-14 |url-status=live}}</ref>||align="right"|کھپت<br />آوا جائی||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ آبادی]]''', 1,315,844,000||align="right"|آبادیات||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ افرادی قوت|Largest labour force]]''', 807,700,000||align="right"|آبادیات <br /> معیشت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر برق من قابل تجدید وسائل|Largest renewable energy producer]]''', 797,4 TW·h per year||align="right"|توانائی||align="right"|2011 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Hydroelectricity#World hydroelectric capacity|Largest hydroelectricity producer]]''', 585.2 TW·h per year||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر کوئلہ|Largest coal producer]]''', 3,240 million tons||align="right"|توانائی <br /> صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|چین}}||'''Highest level of innovation according to [[مشعر عالمی اختراع (انسیڈ)|Global Innovation Index]]''', score of 1.1||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2012 |- |{{پرچم|چین}}||'''Largest [[wind turbine]] producer'''<ref name=bradsher>Bradsher, Keith (January 30, 2010). [http://www.nytimes.com/2010/01/31/business/energy-environment/31renew.html "چین leads global race to make clean energy"]. ''[[نیو یارک ٹائمز]]''. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|توانائی<br />صنعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''Largest [[solar panel]] producer''',<ref name=bradsher />||align="right"|توانائی<br />صنعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[List of countries by photovoltaics production|Largest photovoltaics producer]]''', output of 10,852 MW<ref name=bradsher />||align="right"|توانائی<br />صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ اخراج کاربن دو اکسید|Most carbon dioxide emissions]]''', 6,103,493,000 metric tons||align="right"|ماحولیات||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ ذخائر زرمبادلہ|Largest forex reserves]]''', $2,273,000,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ برآمدات|Largest exporter]]''', $1,200,000,000,000<ref>{{cite news |url=http://www1.voanews.com/english/news/asia/چین-Surpasses-جرمنی-as-Worlds-Top-Exporter-81128862.html |title=چین Surpasses جرمنی as World's Top Exporter |publisher=Voice of America |date=January 10, 2010 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073519/https://www.voanews.com/english/news/asia/%DA%86%DB%8C%D9%86-Surpasses-%D8%AC%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C-as-Worlds-Top-Exporter-81128862.html%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=dead}}</ref> ||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ خود مختار ملکاں بلحاظ موجودہ اکاؤنٹ توازن|Highest current account balance]]''', $371,833,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2007 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ بلند ترین نقطہ|Highest elevation above the sea level]]''', 8,848&nbsp;m (29,029&nbsp;ft) at [[ماؤنٹ ایورسٹ]] (shared with [[نیپال]])||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں وعلاقہ جات بلحاظ زمینی سرحد|Longest land border length]]''', 22,117&nbsp;km (22,147&nbsp;km if [[ہانگ کانگ]] and [[مکاؤ]], the two [[خصوصی انتظامی علاقہ جات]] are counted)||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں وعلاقہ جات بلحاظ بری و بحری حدود|Most countries bordered]]''', 14 (16 if [[ہانگ کانگ]] and [[مکاؤ]], the two [[خصوصی انتظامی علاقہ جات]] are counted), the same number as with [[روس]]||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Gold#Production|Largest gold producer]]''', 276 tonnes<ref>{{cite web |last=Mandaro |first=Laura |url=http://www.marketwatch.com/news/story/چین-now-worlds-largest-gold/story.aspx?guid=%7B8C528CE8-0262-485D-ACEB-2247D18282CB%7D |title=چین now world's largest gold producer; foreign miners at door |publisher=MarketWatch |date=2008-01-17 |accessdate=2009-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073537/https://www.marketwatch.com/story/china-now-worlds-largest-gold-producer-foreign-miners-at-door |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر ایلومینیم|Largest aluminium producer]]''', 5,896,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Antimony#Production|Largest antimony producer]]''', 126,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Arsenic#Production|Largest arsenic producer]]'''||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر بسمیتھ|Largest bismuth producer]]''', 1,900 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005cadmium.PNG|Largest cadmium producer]]''', 3,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سیمنٹ پیداوا‏‏ر|Largest cement producer]]''', 1,800,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر فلورائٹ|Largest fluorite producer]]''', 3,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر خام لوہا|Largest iron producer]]''', 588,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر مینگنيز|Largest manganese producer]]''', 6,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:Mercury output2.PNG|Largest mercury producer]]''', 1,150 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:Mica output2.PNG|Largest mica producer]]''', 89,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ محرکی ناقل پیداوا‏‏ر|Largest motor vehicle producer]]''', 18,264,667 vehicles ||align="right"|صنعت<br />آوا جائی||align="right"|2010 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[ٹریکٹر]]''', vehicles ||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[صنعت گودا و کاغذ|Largest pulp and paper producer]]''', 92,599 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ فولاد پیداوا‏‏ر|Largest steel producer]]''', 683,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2011 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Cast iron#Production in the World|Largest steel producer]]''', 543,748,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:2005strontium.PNG|Largest strontium producer]]''', 700,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:Tin (mined)2.PNG|Largest tin producer]]''', 120,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[Tin#Occurrence|Largest tin reserves]]''', 1,700,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[:File:Tungsten OR wolfram (mined)2.PNG|Largest tungsten producer]]''', 46,900 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر جست|Largest zinc producer]]''', 3,500,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد فوجی و نیم فوجی عملہ|Largest army by number of active troops]]''', 2.25 million troops<ref name="چین">{{cite news |title=The Asian Conventional عسکری Balance in 2006: Overview of major Asian Powers |date=2006-07-25 |url=http://www.csis.org/media/csis/pubs/060626_asia_balance_powers.pdf |format=PDF |publisher=Center for Strategic and International Studies |page=24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073401/https://www.csis.org/media/csis/pubs/060626_asia_balance_powers.pdf |archivedate=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref>||align="right"|عسکری||align="right"|2005 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most frigates in operation]]''', 49||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{پرچم|چین}}||'''Best performance at women's badminton [[Uber Cup#Successful national teams|Uber Cup]]''', 11 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''Best performance at [[BWF World Championships#Successful national teams|World Badminton Championships]]''', 43 gold medals won||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''Best performance at [[World Amateur Go Championship]]''', 18 wins||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''Best performance at [[World Table Tennis Championships]]''', 35 team wins||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''Best performance at [[World Weightlifting Championships#Women|World Weightlifting Championships]] (women)''', 314 gold medals, 423 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2007 |- |{{پرچم|چین}}||'''Highest rate of execution per year''',officially not released.at least 1700 (estimated)<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8432514.stm | publisher=BBC News | title=چین executions shrouded in secrecy | date=December 29, 2009 | first=Chris | last=Hogg | accessdate=February 1, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073407/http://news.bbc.co.uk/2/hi/8432514.stm%20 | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=13000560 |title=The Most Important Facts of 2008 (and the first six months of 2009) |publisher=Hands Off Cain |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073457/http://www.handsoffcain.info/documenti/the-most-important-facts-of-2008-and-the-first-six-months-of-2009-13000717 |archivedate=2018-12-26 |url-status=dead}}</ref>||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''Leading surveillance society according to the [[پرائیویسی انٹرنیشنل]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.privacyinternational.org/article.shtml?cmd[347]=x-347-559597 |title=Leading surveillance societies in the EU and the World 2007 |publisher=Privacy International |date=December 28, 2007 |archiveurl=http://www.privacyinternational.org/article.shtml?cmd[347]=x-347-559597 |archivedate=March 12, 2008}}</ref>||align="right"|نگرانی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد جالبینی صارفین|Most internet users]]''', 298,000,000<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2153rank.html "Internet users"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171206014039/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2153rank.html |date=2017-12-06 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد مستعمل خطوط ہاتف|Most main line phones]]''', 368,000,000<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2150rank.html "Telephones – main lines in use"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070613003948/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2150rank.html |date=2007-06-13 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2006 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد مستعمل محمولات|Most mobile cellular phones]]''', 703,000,000<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2151rank.html "Telephones – mobile cellular"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181124010553/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2151rank.html |date=2018-11-24 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ طول آبی گزرگاہ|Largest total length of waterways]]''', 110,000&nbsp;km||align="right"|آوا جائی||align="right"|2008 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[High-speed rail by country|Largest total length of high-speed railways]]''', 6,003&nbsp;km||align="right"|آوا جائی||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چین}}||'''[[کل تیز رفتار آوا جائی نظام شماریات بلحاظ ملک|Largest total length of rapid transit systems]]''', 1879.6&nbsp;km||align="right"|آوا جائی||align="right"|2006 |- |- |{{پرچم|چین}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ محرکی ناقل پیداوا‏‏ر|Largest motor vehicle producer]]''', 13,790,000 vehicles<ref>{{cite web |url=http://www.marketwatch.com/story/جاپان-ceded-top-auto-maker-title-to-چین-in-2009-report-2010-01-30 |title=جاپان ceded top auto maker title to چین in 2009: report |publisher=Market Watch |date=January 30, 2010 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073557/https://www.marketwatch.com/story/%D8%AC%D8%A7%D9%BE%D8%A7%D9%86-ceded-top-auto-maker-title-to-%DA%86%DB%8C%D9%86-in-2009-report-2010-01-30%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> ||align="right"|صنعت<br />آوا جائی||align="right"|2009 |- |{{پرچم|کولمبیا}}||'''[[زمرد]]'''||align="right"|صنعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|کوسٹاریکا}}||'''Highest environmental happiness according to [[مشعر خوش سیارہ]]''', score of 76.1||align="right"|ماحولیات <br /> کیفیت حیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|آئیوری کوسٹ}}||'''[[Theobroma cacao#Cultivation|Largest cacao producer]]''', output of 1,330,000 metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|کیوبا}}||'''Winner of most [[Baseball World Cup#Medal table|Baseball World Cup]] (men)''', 25 gold medals ||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|کیوبا}}||'''Best performance at [[Boxing World Cup]]''', 2 times winner (2006, 2008)||align="right"|کھیل ||align="right"|2008 |- |{{پرچم|کیوبا}}||'''Winner of most [[Volleyball World Cup]]s (women)''', 4 (1989, 1991, 1995, 1999)||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|چیک جمہوریہ}}||'''[[List of countries by beer کھپت per capita|Highest کھپت of beer per capita]]''', 156.9 liters / year<ref>[http://www.kirinholdings.co.jp/english/ir/news_release051215_4.html "Per Capita Beer کھپت by Country (2004)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080623213209/http://www.kirinholdings.co.jp/english/ir/news_release051215_4.html |date=2008-06-23 }}. Kirin Holdings. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|کھپت||align="right"|2004 |- |{{پرچم|جمہوری جمہوریہ کانگو}}||'''[[وبائیات ناقص غذائیت|Highest percentage of population suffering from undernourishment]]''', 75%||align="right"|آبادیات||align="right"|2006 |- |{{پرچم|جمہوری جمہوریہ کانگو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر (مساوی قوت خرید)|Lowest GDP (PPP) per capita]]''', 349 Int. $ ([[بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ]] est.)||align="right"|معیشت||align="right"|2011 |- |{{پرچم|جمہوری جمہوریہ کانگو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شدت توانائی|Highest energy intensity]]''', 4746.3 toe per 1 million dollars of GDP||align="right"|توانائی||align="right"|2003 |- |{{پرچم|جمہوری جمہوریہ کانگو}}||'''[[:File:2005cobalt (mined).PNG|Largest cobalt producer]]''', 22,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ڈنمارک}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ آمدن مساوات|Most equal income distribution]]''' according to [[اقوام متحدہ]]<ref>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/reports/global/2005/pdf/hdr05_HDI.pdf |title=Human development indicators |publisher=United Nations Development Programme |archiveurl=https://web.archive.org/web/20051011110457/http://hdr.undp.org/reports/global/2005/pdf/HDR05_HDI.pdf |archivedate=2005-10-11 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref> ||align="right"|آبادیات <br /> معیشت||align="right"|1997 |- |{{پرچم|ڈنمارک}}||'''[[اشاریہ ادراک بدعنوانی]] according to [[شفافیت بین الاقوامی]]''' (tied with [[نیوزی لینڈ]] and [[فنلینڈ]])<ref name="CPI">{{cite web |url=http://cpi.transparency.org/cpi2012/results |title=Corruption Perceptions Index 2012 |publisher=Transparency International |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106145203/https://www.transparency.org/news/feature/corruption_perceptions_index_2017 |archivedate=2019-01-06 |url-status=live}}</ref>||align="right"|سیاست||align="right"|2012 |- |{{پرچم|ڈنمارک}}||'''[[لسٹ گھٹ تو‏ں گھٹ اجرت بلحاظ ملک|Highest minimum wage]]''', 22,713 ([[بین الاقوامی ڈالر|Intl. dollars]])||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ڈنمارک}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شمالی ترین نقطہ|Most northernmost point on land]]''', 83°40'N at [[Kaffeklubben Island]], {{پرچم|گرین لینڈ}}||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ڈنمارک}}||'''Highest [[ای-مستعدی]]''', 8.87 out of 10 ||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ڈنمارک}}||'''Highest satisfaction with life according to [[مشعر اطمینان حیات]]''', 273.4||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2006 |- |{{پرچم|مصر}}||'''[[Phoenix dactylifera#Production|Largest date producer]]''', output of 1,313,690 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|استونیا}}||'''Lowest [[بھارت وچ دوران زچگی اموات]]'''||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2010 |- |{{پرچم|استونیا}}||'''Highest personal and economic freedoms according to [[State of World Liberty Index]]'''||align="right"|معیشت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|استونیا}}||'''Lowest [[اہمیت مذہب بلحاظ ملک|importance of religion]]'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|استونیا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ جنسی تناسب|Highest prevalence of females in population]]''', 0.84 males per female||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|استونیا}}||[[Shale oil]] production||align="right"|آبادیات||align="right"|Since before 1960 |- |{{پرچم|ایتھوپیا}}||'''[[List of countries by first human settlement|Earliest human settlement]]''', 195,000 years ago||align="right"|آبادیات||align="right"| 2010 |- |{{پرچم|ایتھوپیا}}||'''Best performance at [[IAAF World Cross Country Championships#Champions|World Cross Country Running Championships]]''', 27 wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|فجی}}||'''Best performance at [[Rugby World Cup Sevens]] (men)''', 2 times winner (1997, 2005)||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{پرچم|فنلینڈ}}||'''[[اشاریہ ادراک بدعنوانی]] according to [[شفافیت بین الاقوامی]]''' (tied with [[نیوزی لینڈ]] and [[ڈنمارک]])<ref name="CPI" />||align="right"|سیاست||align="right"|2012 |- |{{پرچم|فنلینڈ}}||'''[[List of countries by coffee کھپت per capita|Highest کھپت of coffee per capita]]''', 11.4&nbsp;kg / year<ref>{{Cite web |url=http://earthtrends.wri.org/searchable_db/index.php?theme=6&variable_ID=294&action=select_countries |title=EarthTrends: Resource کھپت: Coffee کھپت per capita<!-- Bot generated title --> |access-date=2013-03-03 |archive-date=2008-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529030315/http://earthtrends.wri.org/searchable_db/index.php?theme=6&variable_ID=294&action=select_countries |url-status=dead}}</ref>||align="right"|کھپت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|فنلینڈ}}||'''[[List of countries by milk کھپت per capita|Highest کھپت of milk per capita]]''', 361.19&nbsp;kg / year<ref>{{cite web |url=http://faostat.fao.org/site/610/DesktopDefault.aspx?PageID=610#ancor |title=Livestock and Fish Primary Equivalent |publisher=FaoStat |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106145119/http://www.fao.org/faostat/en/#ancor |archivedate=2019-01-06 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref>||align="right"|کھپت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|فنلینڈ}}||'''[[Programme for International Student Assessment#2006 survey|Best student performance in science]] according to [[پروگرام برائے بین الاقوامی طالب علم تعین]]'''||align="right"|آبادیات <br /> کیفیت حیات||align="right"|2006 |- |{{پرچم|فنلینڈ}}||'''Most stable country according to [[لسٹ ملکاں بلحاظ مشعر ناکا‏م ریاست|Failed States Index]]''', score of 19.7||align="right"|سیاست||align="right"| 2011 |- |{{پرچم|فنلینڈ}}||'''Most property rights according to [[مشعر بین الاقوامی حقوق املاک]]''', score of 8.6||align="right"|سیاست||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|فنلینڈ}}||'''Most press freedom according to [[آزادی صحافت (روداد)]]'''||align="right"|سیاست||align="right"|2011 |- |{{پرچم|فنلینڈ}}||'''Highest prosperity according to [[لیگاٹم مشعر خوشحالی]]'''||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|فنلینڈ}}||'''Best performance at [[List of World Rally Championship Drivers' champions#Winners by nationality|Drivers' World Rally Championship]]''', 14 wins by 7 drivers||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|فنلینڈ}}||'''Most technologically advanced according to the UN's ٹیکنالوجی Achievement Index''', 0.744<ref>{{cite journal |authors=Desai, Meghnad; Fukuda-Parr, Sakiko; Johansson, Claes; Sagasti, Fransisco |url=http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/APCITY/UNPAN014340.pdf |title=Measuring the طرزیات Achievement of Nations and the Capacity to Participate in the Network Age |journal=Journal of Human Development |volume=3 |issue=1 |year=2002 |publisher=Carfax Publishing |doi=10.1080/14649880120105399 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20181226073510/http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/APCITY/UNPAN014340.pdf%20 |archivedate=26 دسمبر 2018 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226073510/http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/APCITY/UNPAN014340.pdf%20 |date=2018-12-26 }}</ref>||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"| 2001 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''[[Sugar beet#سبھیاچار|Largest sugar beet producer]]''', output of 29 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''Largest indigenous [[duck meat]] producer'''<ref>{{cite web |url=http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html?item=1070&lang=en&year=2005 |title=Major Food and Agricultural Commodities and Producers – Indigenous Duck Meat, 2005 |publisher=Food and Agricultural Organization of the ریاستہائے متحدہ امریکا |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110402025736/http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html?item=1070&lang=en&year=2005 |archivedate=2011-04-02 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''Largest producer of [[دوا]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/en/فرانس_159/معیشت_6815/overview-of-the-french-معیشت_6831/key-figures-of-the-french-معیشت_1402.html |title=Overview of the French معیشت |publisher=فرانس Diplomatie |date=July 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100114024542/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3_159/%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA_6815/overview-of-the-french-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA_6831/key-figures-of-the-french-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA_1402.html |archivedate=2010-01-14 |access-date=2020-09-18 |url-status=live}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''Largest exporter of [[خوشبو]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.facci.com.au/approaching-آسٹریلیا/growing-markets.html |title=Growing markets |publisher=The French-آسٹریلیاn Chamber of Commerce & صنعت |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090617082959/http://www.facci.com.au/approaching-%D8%A2%D8%B3%D9%B9%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7/growing-markets.html |archivedate=2009-06-17 |access-date=2020-09-18 |url-status=dead}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''[[نیوکلیئر توانائی بلحاظ ملک|Largest percentage of nuclear energy in total energy production]]''', 76.2% ||align="right"|توانائی||align="right"|2008 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ برآمد برق|Largest electricity exporter]]''', 67,600 million kWh ||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''[[لسٹ منطقات وقت بلحاظ ملک|Most time zones]] (overseas territories included)''', 12||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''Best performance at [[Basque Pelota#World Championships of Basque Pelota|World Championships of Basque Pelota]]''', 58 gold medals, 140 total medals ||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''Best performance at [[UCI Road World Championships – Women's Road Race|UCI Road World Championships (Women's Road Race)]]''', 9 gold medals, 15 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''Best performance at [[Endurance FIM World Championship]] (motorcycle racing)''' ||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|فرانس}}||'''[[World سیاحت rankings|Most tourist visits per year]]''', 81.9 million ||align="right"|سیاحت||align="right"| 2007 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''[[Hops#World production|Largest hop producer]]''', output of 34,438 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ خالص برآمدات|Largest net exports (balance of trade) country]]''', 217,000 millions US$||align="right"|مالیات||align="right"|2010 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''[[lignite#Production|Largest producer of lignite]]''', 175,400,000 tons ||align="right"|توانائی<br />صنعت||align="right"|2001 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Largest [[شمسی توانائی بلحاظ ملک]]''', 9,799 MWh ||align="right"|توانائی||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''[[All-time Olympic کھیلs medal count|Most Winter Olympic medals]]''', 128 gold medals, 358 total medals<ref>190 medals for [[جرمنی at the Olympics|جرمنی]], 110 for [[East جرمنی at the Olympics|East جرمنی]], 39 for [[West جرمنی at the Olympics|West جرمنی]] and 19 for [[Unified Team of جرمنی]].</ref> ||align="right"|کھیل||align="right"|2010 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[FIBT World Championships#Medal table|FIBT World Championships (bobsleigh and skeleton)]]''', 58 gold medals, 146 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[Canoe polo#ICF Canoe Polo World Championships|ICF Canoe Polo World Championships]] (women)''', 3 gold medals, 7 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[ICF Canoe Sprint World Championships#Medal table|ICF Canoe Sprint World Championships]]''', 171 gold medals, 406 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[ICF Canoe Slalom World Championships#Medals table|ICF Canoe Slalom World Championships]]''', 92 gold medals, 252 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[UCI Cyclo-cross World Championships, Women#Medal count by country|UCI Cyclo-cross World Championships, Women]]''', 4 gold medals, 10 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[UCI Indoor Cycling World Championships]]''', 79 gold medals, 201 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[FEI World Equestrian کھیلs#Medal count|FEI World Equestrian کھیلs]]''', 25 gold medals, 58 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at equestrian [[Dressage World Championship]]''', 18 gold medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[Show Jumping World Championships#Medal count|Show Jumping World Championships]] (equestrian)''', 8 gold medals, 16 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[Fistball#Fistball World Cup – Men|Fistball World Cup]] (men)''', 9 gold medals, 13 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[Fistball#Fistball World Cup – Women|Fistball World Cup]] (women)''', 3 gold medals, 4 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[Fistball#World کھیلs – Men|Fistball World کھیلs]] (men)''', 4 gold medals, 6 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[FIFA Women's World Cup]]s''', 2 times winner ([[2003 FIFA Women's World Cup|2003]], [[2007 FIFA Women's World Cup|2007]]), 1 time runner-up ([[1995 FIFA Women's World Cup|1995]])||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[FIL World Luge Championships#Medal table|FIL World Luge Championships]]''', 85 gold medals, 215 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[World Sprint Speed Skating Championships for Women#All-time medal count|World Sprint Speed Skating Championships for Women]]''', 19 gold medals, 41 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جرمنی}}||'''Best performance at [[World Single Distance Championships for Women]] (speed skating)''', 35 gold medals, 74 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 <!--|- |{{flag|یونان}}||'''Highest کھپت of olive oil per capita''', 26.1&nbsp;kg / year <ref>http://cesonoma.ucdavis.edu/HORTIC/california_and_world_trends.pdf</ref>||align="right"|کھپت||align="right"|--> |- |{{پرچم|یونان}}||'''[[List of countries by tobacco کھپت per capita|Highest کھپت of tobacco per capita]]''', 4,313 cigarettes / year<ref>[http://www.nationmaster.com/graph/hea_tob_cig_con-health-tobacco-cigarette-کھپت "Cigarette کھپت (most recent) by country"]. Nation Master.</ref>||align="right"|کھپت||align="right"| |- |{{پرچم|جمہوریہ گنی}}||'''[[Bauxite#Production trends|Largest bauxite reserves]]''', 7,400,000,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ہونڈوراس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح دانستہ قتل|Highest intentional homicide rate]]''', 58 per 100000 people per year||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ہنگری}}||'''Best performance at [[FINA Water Polo World Cup#Team ranking|FINA Water Polo World Cup]] (men)''', 3 times winner (1979, 1995, 1999), 3 times runner-up (1993, 2002, 2006)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|آئس لینڈ}}||'''Best environmental performance according to [[ماحولیاتal Performance Index#Overall EPI score|ماحولیاتal Performance Index]]''', 93.5||align="right"|ماحولیات||align="right"|2010 |- |{{پرچم|آئس لینڈ}}||'''[[List of countries by electricity کھپت|Highest electricity کھپت per capita]]''', 3,152W per person ||align="right"|کھپت <br /> توانائی||align="right"|2005 |- |{{پرچم|آئس لینڈ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد جالبینی صارفین|Highest percentage of Internet users]]''', 92%<ref>{{cite web | url = http://mbl.is/mm/frettir/taekni/2009/10/07/90_prosent_heimila_med_nettengingu/ | title = 90% heimila með nettengingu | publisher = [[Vísir.is]] | date = October 7, 2009 | language = آئس لینڈic | accessdate = February 1, 2013 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20181226073342/https://www.mbl.is/frettir/taekni/2009/10/07/90_prosent_heimila_med_nettengingu/ | archivedate = 2018-12-26 | url-status = live }}</ref>||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2009 |- |{{پرچم|آئس لینڈ}}||'''Most freedom of press according to [[مشعر آزادی صحافت]]'''||align="right"|سیاست||align="right"|2010 |- |{{پرچم|آئس لینڈ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ جنوبی ترین نقطہ|Most northernmost southernmost point on land]]''', 63°17'N at [[Surtsey]] island ||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|آئس لینڈ}}||'''Most peaceful country according to [[مشعر عالمی امن]]'''||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2011 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Millet#Production|Largest millet producer]]''', output of 10,610,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Banana#Trade|Largest banana producer]]''', output of 21.77 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Citrus production#Countries involved|Largest lemon and lime producer]]''', output of 2,060,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''Best performance at [[کرکٹ عالمی کپ]]s (men)''', 2 times winner (1983, 2011)||align="right"|کھیل||align="right"|2011 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''Largest headcount of [[گائے]]''', approximately 281 million heads||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Mango#Production and کھپت|Largest mango producer]]''', output of 13,501,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[:File:2006areca nut.PNG|Largest areca nut producer]]''', output of 483,100 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Spice#Production|Largest spice producer]]''', output of 1,600,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2004 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Ginger#Production|Largest ginger producer]]''', output of 420,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Chickpea#Production|Largest chickpea producer]]''', output of 5,970,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Lentil#Production|Largest lentil producer]]''', output of 1,400,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''Most [[یونیورسٹی]]''', 8,407 universities in 2010||align="right"|تعلیم||align="right"|2010 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Jute#Production|Largest jute producer]]''', output of 2,140,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Dairy farming#Market|Largest milk producer]]''', output of 110,040 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Butter#Worldwide|Largest butter producer]]''', output of 1,470,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|1997 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[:File:2004buffalo.PNG|Largest livestock of water buffalos]]''', 97,700,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2004 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ نکاسی آب|Largest total freshwater withdrawal]]''', 645.84&nbsp;km³/year||align="right"|زراعت <br /> کھپت||align="right"|2000 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ آبپاشی|Largest area of irrigated land]]''', 558,080&nbsp;km²||align="right"|زراعت<br />جغرافیہ ||align="right"|2003 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[:File:1990tiger.svg|Largest tiger headcount]]''', 3750 tigers||align="right"|ماحولیات||align="right"|1990 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[Cinema of بھارت|Largest producer of films in the world]]''', 2961 films including 1288 feature films<ref name="CBFC-ANR2009">{{Cite document |title= Annual report 2010 |url= http://cbfcبھارت.gov.in/html/uniquepage.aspx?unique_page_id=30 |format= PDF |accessdate= 2010-07-16 |publisher= [[Central Board of فلم Certification]], [[Ministry of Information and Broadcasting (بھارت)|Ministry of Information and Broadcasting]], GOVERNMENT OF بھارت. |postscript= }} {{dead link|date=February 2013}}</ref>||align="right"|فلم صنعت <br /> ||align="right"|2010 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''Highest number of [[طبیب]] and [[انجینیئر]]'''||align="right"|معیشت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد پولیس افسران|Largest police force]]''', 5,776,500 officers||align="right"|معیشت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''Fastest growing rate of [[millionaires]]''', 20.8% increase per year||align="right"|معیشت||align="right"|2011 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''Most culturally [[diverse]] [[ملک]]''', nearly 3500 languages{{Dubious|date=July 2012}} and nearly all of the major world religions||align="right"|سبھیاچار||align="right"|2010 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''Largest [[سناتن دھرم]] population in the world'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|بھارت}}||'''Largest [[سکھ]] population in the world'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|بھارت}}||[[List of countries by beer کھپت per capita|'''Lowest کھپت of beer per capita''']], 2&nbsp;L||align="right"|کھپت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|انڈونیشیا}}||'''[[:File:2005cinnamon (canella).PNG|Largest cinnamon producer]]''', output of 60,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|انڈونیشیا}}||'''[[:File:Clove output.jpg|Largest clove producer]]''', output of 110,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|انڈونیشیا}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest area of permanent crops]]''', 128,581&nbsp;km²||align="right"|زراعت<br />جغرافیہ ||align="right"|2005 <!-- |- |{{flag|انڈونیشیا}}||'''Most islands''', 17,508||align="right"|جغرافیہ||align="right"| 2000 --> |- |{{پرچم|انڈونیشیا}}||'''Best performance at men's badminton [[Thomas Cup#Successful national teams|Thomas Cup]]''', 13 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|انڈونیشیا}}||'''Largest [[مسلما‏ن]] population in the world'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[Pistachio#Cultivation|Largest pistachio producer]]''', output of 230,000 tons<ref name="fao 339">{{cite web |url=http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx |title=Food and Agricultural commodities production |publisher=FAOSTAT |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073354/http://www.fao.org/faostat/en/ |archivedate=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[Saffron#Trade and use|Largest saffron producer]]''', 93.7% of world's total production<ref>{{cite journal |last=Ghorbani |first=M. |url=http://www.idosi.org/wasj/wasj4(4)/7.pdf |title=The Efficiency of Saffron’s Marketing Channel in ایران |journal=World Applied سائنسs Journal |volume=4 |issue=4 |year=2008 |pages=523–527 |publisher=IDOSI Publications |archiveurl=http://web.archive.org/web/20181226073535/http://www.idosi.org/wasj/wasj4(4)/7.pdf%20 |archivedate=26 دسمبر 2018 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226073535/http://www.idosi.org/wasj/wasj4(4)/7.pdf%20 |date=2018-12-26 }}</ref> ||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[Caviar#Production|Largest caviar producer]]'''<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1394717.stm "Crunch time for Caspian caviar"]. BBC News. June 19, 2001. Retrieved February 1, 2013.</ref> ||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ایران}}||'''Largest producer of [[توت]]'''<ref name="fao 339" /> ||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ایران}}||'''Largest producer of [[stone fruit]]s'''<ref name="fao 339" /> ||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ایران}}||'''Largest producer of [[زرشک]]'''<ref>{{cite news |url=http://www.payvand.com/news/08/nov/1235.html |title=Photos: Picking Zereshk (dried fruit of Berberis vulgaris) in Birjand, ایران |publisher=Payvand |date=November 24, 2008 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073458/http://www.payvand.com/news/08/nov/1235.html%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> ||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[List of weather records#Other warm records|Hottest surface temperature ever recorded]]''', 70.7&nbsp;°C (159&nbsp;°F) recorded at [[دشت لوت]]<ref>{{cite web |url=http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=7149 |title=The Hottest Spot on Earth |publisher=NASA |date=November 24, 2006 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073524/https://earthobservatory.nasa.gov/images/7149/the-hottest-spot-on-earth |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref>||align="right"|آب و ہو‏‏ا||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ایران}}||'''Largest importer of [[گندم]]'''<ref>{{cite news |url=http://www.ft.com/cms/s/0/1eb54d92-2ae7-11de-8415-00144feabdc0.html?nclick_check=1 |title=Tehran becomes biggest importer of wheat |work=Financial Times |date=April 17, 2009}} {{subscription required}}</ref> ||align="right"|کھپت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[ایران's brain drain|Highest rate of brain drain in the world]]'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2003 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[Shia Islam#آبادیات|Largest Shia Population in the world]]'''||align="right"|آبادیات||align="right"|2012 |- |{{پرچم|ایران}}||'''Highest ratio of female to male school enrollment''',<ref>{{cite web |url=http://www.nationmaster.com/graph/edu_gir_to_boy_rat_pri_lev_enr-boys-ratio-primary-level-enrolment |title=Girls to boys ratio, primary level enrolment (most recent) by country |publisher=Nation Master |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226073618/https://www.nationmaster.com/country-info/stats/Education/Girls-to-boys-ratio/Primary-level-enrolment |archive-date=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref> 1.22 female per male student||align="right"|تعلیم||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[Background radiation#Natural background radiation|Location with the highest natural background radiation]]''', annual dose of 260 mSv||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ایران}}||'''Most number of major [[زلزلہ]]s, 5.5+ Richter Magnitude'''<ref>{{cite web |last=Serrano |first=Alvero |url=http://web.unfpa.org/countryfocus/ایران/disaster.htm |title=Minimizing the Impact of Disasters |publisher=United Nations Population Fund |date=February 9, 2006 |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|ارضیات||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[ایرانian calendar#Accuracy|Most accurate calendar in use]]''', ایرانian calendar||align="right"|ارضی فزکس ||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ رجحان استعمال افیون آمیز اشیاء|Highest annual prevalence of opiates use]]''', 2.8% of population||align="right"|صحت||align="right"|1999 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[List of former national capitals#Central and South-West Asia|Largest number of former national capitals]]''', 31 former capital cities||align="right"|تریخ||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[List of countries by statehood#Historical kingdoms and dynasties|World's oldest country]]''', Established ~3200 BC||align="right"|تریخ||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ایران}}||'''Host to the world's largest population of foreign refugees''', Mostly عراقi & Afghan refugees<ref>{{cite web |url=http://www.nationmaster.com/graph/imm_ref-immigration-refugees |title=Refugees (most recent) by country |publisher=Nation Master |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073352/https://www.nationmaster.com/country-info/stats/People/Migration/Refugees |archivedate=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.icri-ir.com/factsheet.htm |title=Overview of the refugee situation |publisher=International Consortium for Refugees in ایران |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080724003707/http://www.icri-ir.com/factsheet.htm |archivedate=2008-07-24 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=Vafa |first=Omid |url=http://www.allacademic.com/meta/p_mla_apa_research_citation/0/9/8/4/2/p98424_index.html |title=Refugees in ایران and International Security |publisher=Paper presented at the annual meeting of the International Studies Association, Town & Country Resort and Convention Center, San Diego, California, ریاستہائے متحدہ امریکا |date=March 22, 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073527/http://www.allacademic.com/meta/p_mla_apa_research_citation/0/9/8/4/2/p98424_index.html%20 |archivedate=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://payvand.com/news/04/jul/1018.html |title=عراقi refugees use new border crossing |publisher=Payvand |date=July 7, 2004 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073405/http://payvand.com/news/04/jul/1018.html%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref>||align="right"|انسانیت پسندی||align="right"|1999 |- |{{پرچم|ایران}}||'''Largest producer of [[فیروز]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.thebeadinghut.com/Turquoise_Jewellery.html |title=Turquoise Jewellery |publisher=The Beading Hut |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091213042657/http://www.thebeadinghut.com/Turquoise_Jewellery.html |archivedate=2009-12-13 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.wisegeek.com/what-is-turquoise.htm |title=What is Turquoise? |publisher=Wise Geek |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073441/https://www.wisegeek.com/what-is-turquoise.htm |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ایران}}||'''Largest reserves of [[جست]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.ایرانconmin.de/en/leftnavigation/market |title=ایران – a key region is looking forward to welcoming you |publisher=ایران ConMin 2012 |accessdate=February 1, 2013}}</ref><ref>[http://www.etdb.org/StrategiesAndResearch/Countries/CSPReports/ReportsLibrary/ایران۔pdf] {{dead link|date=February 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.docstoc.com/docs/9328799/Doing-business-in-ایران |title=Doing business in ایران |publisher=RSM International}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ایران}}||'''World's largest producer and exporter of [[Persian carpet|handmade carpets]]'''<ref>{{cite web |url=http://www.persian-n-oriental-rugs.com/serapi-rugs.html |title=Serapi rugs – the perfect earthtone rug |publisher=Persian N Oriental Rugs |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073338/http://persian-n-oriental-rugs.com/serapi-rugs.html |archivedate=2018-12-26 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ft.com/cms/s/0/5a5c0444-1669-11df-bf44-00144feab49a.html?ftcamp=rss |title=ایران's oldest craft left behind |work=Financial Times |date=February 10, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073509/https://www.ft.com/content/5a5c0444-1669-11df-bf44-00144feab49a?ftcamp=rss%20 |archivedate=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}{{subscription required}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.erug.com/learnrugs/learn_detail/make/lrn_make_ایران.htm |title=ایران |publisher=eRug Gallery |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060902125320/http://www.erug.com/learnrugs/learn_detail/make/lrn_make_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86.htm |archivedate=2006-09-02 |access-date=2020-09-18 |url-status=dead}}</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ایران}}||'''World's [[سائنس and technology in ایران#International rankings|fastest growth rate in science and technology]]''', 1000% increase of science & technology output in nine years<ref>{{cite web |url=http://www.berr.gov.uk/files/file27330.pdf |title=PSA target metrics for the UK research base |publisher=Department of Trade and صنعت |date=December 2005 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080229132616/http://www.berr.gov.uk/files/file27330.pdf |archivedate=2008-02-29 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.science-metrix.com/30years-Paper.pdf |title=30 Years in سائنس |publisher=سائنس-Metrix |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073333/http://www.science-metrix.com/30years-Paper.pdf%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal |authors=Moin, Mostafa; Mahmoudi, Maryam; Rezaei, Nima |url=http://link.springer.com/article/10.1007/s11192-005-0017-5 |title=Scientific output of ایران at the threshold of the 21st century |journal=Scientometrics |volume=62 |issue=2 |pages=239–248 |date=January 2005}}</ref>||align="right"|سائنس||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ایران}}||'''[[Natural gas vehicle#Implementation|World's largest fleet of NGV]]''', 2.86 million NGV in use<ref>{{cite web |url=http://www.ngvjournal.dreamhosters.com/en/statistics/item/911-worldwide-ngv-statistics |title=Worldwide NGV statistics |work=NGV Journal |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073355/http://www.ngvjournal.dreamhosters.com/en/statistics/item/911-worldwide-ngv-statistics%20 |archivedate=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=dead}}</ref>||align="right"|نقل و حملation||align="right"|2011 |- |{{پرچم|جمہوریہ آئرلینڈ}}||'''Best quality of life according to the [[مشعر کیفیت حیات]]''', 8.333 out of 10<ref>[http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf "The Economist Intelligence Unit’s Quality-of-Life Index"]. ''The Economist''. 2005. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|جمہوریہ آئرلینڈ}}||'''Most Eurovision wins (7 between 1956 and 2012)||align="right"|سبھیاچار||align="right"|2012 |- |{{پرچم|اسرائیل}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ انتہائی ارتفاع|Lowest depression below the sea level]]''', -418&nbsp;m at [[بحیرہ مردار]] (shared with [[اردن]])||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|اسرائیل}}||'''[[یہودی|Largest Jewish population]] ''',5،874,300||align="right"|آبادیات||align="right"|2011 |- |{{پرچم|اسرائیل}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ اخراجات تحقیق تے ترقی|Highest spending on research and development per capita]]''', 4.2% of [[خام ملکی پیداوا‏‏ر|GDP]] ||align="right"|معیشت||align="right"|2011 |- |{{پرچم|اسرائیل}}||'''[[Reclaimed water|Highest percentage of recycled water]]''', 80%||align="right"|ماحولیات||align="right"|2010 |- |{{پرچم|اسرائیل}}||'''[[سماجی جالکاری خدمت|Longest hours spent on social networks]]''', 11.1 per person per month||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2011 |- |{{پرچم|اسرائیل}}||'''[[Dairy cattle#Milk production levels|Highest production of milk per cow]]''', 12,240&nbsp;kg per year||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|اسرائیل}}||'''Highest density of eco-friendly companies<ref>{{Cite web |url=http://www.cleantech.com/wp-content/uploads/2011/10/Cleantech_Group_2011_Global_Cleantech_100_Report.pdf |title=GlobalCleantech 100: A Barometer of the Changing Face of Global Cleantech Innovation |publisher=Cleantech Group LLC |year=2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111027074056/http://www.cleantech.com/wp-content/uploads/2011/10/Cleantech_Group_2011_Global_Cleantech_100_Report.pdf |archivedate=2011-10-27 |access-date=2013-03-03 |url-status=dead}}</ref>'''||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2011 |- |{{پرچم|اطالیہ}}||'''[[Grape#Distribution and production|Largest grape producer]]''', output of 8,519,418 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|اطالیہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر شراب|Largest wine producer]]''', output of 8,519,418 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|اطالیہ}}||'''[[:File:2005kiwi fruit.PNG|Largest kiwifruit producer]]''', output of 415,050 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|اطالیہ}}||'''[[:File:2005artichoke.PNG|Largest artichoke producer]]''', output of 469,980 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|اطالیہ}}||'''[[جدول تھ‏‏اںو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ بلحاظ ملک|Highest number of World Heritage Sites]]''', 47||align="right"|سبھیاچار||align="right"|2012 |- |{{پرچم|اطالیہ}}||'''Best performance at [[Karting World Championship]]''', 21 wins||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|اطالیہ}}||'''Best performance at [[F1 Powerboat World Championship]]''', 13 wins||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{پرچم|اطالیہ}}||'''Best performance at [[FIL World Luge Natural Track Championships#Medal table|FIL World Luge Natural Track Championships]]''', 27 gold medals, 80 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|اطالیہ}}||'''Best performance at [[World Championships of Ski Mountaineering]]''', 2 times winner (2006, 2008)||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جاپان}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح سود مرکزی بینک|Lowest central bank interest rate]]''', 0.10%||align="right"|مالیات||align="right"|2011 |- |{{پرچم|جاپان}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تجارتی بینکاں دا اعلیٰ شرح قرضہ|Lowest commercial bank prime lending rate]]''', 1.48%||align="right"|مالیات||align="right"|2011 |- |{{پرچم|جاپان}}||'''Best performance at [[IFAF World Cup#Rankings|American Football World Cup]]''', 2 times winner ([[1999 IFAF World Cup|1999]], [[2003 IFAF World Cup|2003]]) ||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جاپان}}||'''Best performance at [[World Judo Championships#All-time medal|World Judo Championships]]''', 97 gold medals, 229 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جاپان}}||'''Best performance at [[Karate World Championships]]''', 10 wins||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جاپان}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سند حق ایجاد|Most patents granted]]''', 185,827||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|جاپان}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سند حق ایجاد|Most patents in force]]''', 1,613,776||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|جاپان}}||'''[[لسٹ بحری تجارت صلاحیت بلحاظ ملک|Most merchant ships owned]]''', 3757||align="right"|آوا جائی||align="right"|2008 |- |{{پرچم|اردن}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ انتہائی ارتفاع|Lowest depression below the sea level]]''', -418&nbsp;m at [[بحیرہ مردار]] (shared with [[اسرائیل]])||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|قازقستان}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر یورینیم|Largest uranium producer]]''', 17,803 tons||align="right"|توانائی <br /> صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|کیریباتی}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ اخراج کاربن دو اکسید|Smallest volume of carbon dioxide emissions]]''', 29,000 metric tons||align="right"|ماحولیات||align="right"|2006 |- |{{پرچم|شمالی کوریا}}||'''Lowest level of economic freedom according to [[مشعر اقتصادی آزادی]]'''||align="right"|معیشت <br /> سیاست||align="right"|2009 |- |{{پرچم|شمالی کوریا}}||'''[[List of countries by military expenditures#List of countries by military expenditure as a percentage of GDP|Largest military budget as % of GDP]]''', 22.9%||align="right"|عسکری||align="right"|2003 |- |{{پرچم|شمالی کوریا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most diesel submarines in operation]]''', 62||align="right"|عسکری||align="right"| |- |{{پرچم|شمالی کوریا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد فوجی و نیم فوجی عملہ|Largest reserve force]]''', 4,700,000 ||align="right"|عسکری||align="right"| 2006 |- |{{پرچم|شمالی کوریا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد فوجی و نیم فوجی عملہ|Most active troops per population]]''', 46 per 1000 people ||align="right"|عسکری||align="right"| 2006 |- |{{پرچم|شمالی کوریا}}||'''[[List of World Leaders|Youngest World Leader Currently in Power]]''', [[کم جونگ-اون]]''', at age 30 ||align="right"|سیاست||align="right"|2011 |- |{{پرچم|شمالی کوریا}}||'''Lowest level of press freedom according to [[آزادی صحافت (روداد)]]'''||align="right"|سیاست||align="right"|2009 |- |{{پرچم|شمالی کوریا}}||'''[[Lowest FIFA Ranking to Achieve Unofficial Football World Championships]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2011 |- |{{پرچم|شمالی کوریا}}||'''Lowest level of democracy according to [[مشعر جمہوریت]]''', score of 0.86 ||align="right"|سیاست||align="right"|2008 |- |{{پرچم|شمالی کوریا}}||'''[[اشاریہ ادراک بدعنوانی]] according to [[شفافیت بین الاقوامی]]''' (tied with [[صومالیہ]] and [[افغانستان]])||align="right"|سیاست||align="right"|2012 |- |{{پرچم|جنوبی کوریا}}||'''[[Programme for International Student Assessment#2006 survey|Best student performance in reading]] according to [[پروگرام برائے بین الاقوامی طالب علم تعین]]'''||align="right"|آبادیات <br /> کیفیت حیات||align="right"|2006 |- |{{پرچم|جنوبی کوریا}}||'''[[Shipbuilding#World shipbuilding industry in the 21st century|Largest shipbuilder]]''', 12,400,000 Gross Tonnage ||align="right"|صنعت<br />آوا جائی||align="right"|2008 |- |{{پرچم|جنوبی کوریا}}||'''Best performance at [[World Short Track Speed Skating Team Championships]]''', 12 gold medals, 30 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جنوبی کوریا}}||'''Best performance at [[World Junior Short Track Speed Skating Championships]]''', 29 gold medals, 66 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جنوبی کوریا}}||'''Best performance at [[World Taekwondo Championships#Total Medal Count|World Taekwondo Championships]]''', 142 gold medals, 186 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|جنوبی کوریا}}||'''Highest [[طرزیات معلومات و مواصلات ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ]]''', the score of 0.80 ||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|جنوبی کوریا}}||'''Best performance at [[Battle of the Year]]''', 6 wins||align="right"|سبھیاچار||align="right"|2010 |- |{{پرچم|جنوبی کوریا}}||'''[[موبائل فون|Largest broadband network covered in the world]]''', 85%||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2011 |- |{{پرچم|جنوبی کوریا}}||'''Best performance at [[World Cyber کھیلs]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2011 |- |{{پرچم|کویت}}||'''[[Highest-valued currency unit]]''', [[کویتi dinar]] (KWD; 1 KWD = US$3.72953, US$1 = 0.26813 KWD)||align="right"|معیشت||align="right"| |- |{{پرچم|لیسوتھو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ انتہائی ارتفاع|Highest lowest point among all countries]]''', 1400 m||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|لتھووینیا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح خودکشی|Highest suicide rate]]''', 38.6 per 100,000 people per year||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|لکسمبرگ}}||'''[[List of countries by alcohol کھپت|Highest کھپت of wine per capita]]''', 8.16 liters / year||align="right"|کھپت||align="right"|2011 |- |{{پرچم|لیبیا}}||'''[[List of weather records#Temperature|Hottest air temperature ever recorded]]''', 57.8&nbsp;°C (136&nbsp;°F) ||align="right"|آب و ہو‏‏ا||align="right"|1922--> |- |{{پرچم|مڈغاسکر}}||'''[[Vanilla#Cultivars|Largest vanilla producer]]''', output of 6,200 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|مڈغاسکر}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تجارتی بینکاں دا اعلیٰ شرح قرضہ|Highest commercial bank prime lending rate]]''', 52.5%||align="right"|مالیات||align="right"|2011 |- |{{پرچم|مالدیپ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اضافہ آبادی|Highest annual population growth]]''', 5.57%||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|مالدیپ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ بلند ترین نقطہ|Lowest highest point among all countries]]''', 2&nbsp;m (7&nbsp;ft)||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|مالی}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح بار آوری|Highest fertility rate]]''', 7.34 births per wسلطنت عمان||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 <!-- |- |{{flag|موریشس}}||'''Most compact measured in [[Compactness measure of a shape|circular ratio]]''', 0.81425||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 --> |- |{{پرچم|میکسیکو}}||'''[[:File:2005avocado.PNG|Largest avocado producer]]''', output of 1,021,520 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|مائکرونیشیا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ خالص نقل مکانی|Worst net migration rate]]''', -21.03 migrants per 1000 persons||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|مائکرونیشیا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ ساحلی لمبائی|Highest coastline to area ratio]]''', 8,706.553 m/km²||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|مائکرونیشیا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ رقبہ جنگلات|Highest percent of forest area]]''', 90.31%||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2007 |- |{{پرچم|مالدووا}}||'''[[شہر کاری بلحاظ ملک|Highest rate of deurbanisation]]''', -1.5% of urban population per year||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|مالدووا}}||'''[[List of countries by alcohol کھپت|Highest کھپت of alcohol per capita]]''', 18.22 litres / year||align="right"|کھپت||align="right"|2011 |- |{{پرچم|موناکو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ متوقع زندگی|Highest overall life expectancy]]''', 89.68 years<ref name="cia.gov">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2102.html "Life expectancy at birth"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528191952/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2102.html |date=2014-05-28 }}. The World Factbook. CIA.</ref> ||align="right"|آبادیات <br /> کیفیت حیات||align="right"| 2012 est. |- |{{پرچم|موناکو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ کثافت آبادی|Most densely populated]]''', 23,660 per km²||align="right"|آبادیات||align="right"|2004 |- |{{پرچم|موناکو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ اوسط عمر|Highest median age of population]]''', 45.7 years||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|موناکو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ بیرونی قرض|Largest external debt per capita]]''', $540,000||align="right"|مالیات||align="right"|2000 |- |{{پرچم|موناکو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ بیرونی قرض|Largest external debt as percentage of GDP]]''', 1843.70%||align="right"|مالیات||align="right"|2000 |- |{{پرچم|موناکو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس مجموعی قومی آمدنی|Highest nominal Gross National Income per capita]]''', $203,900||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|منگولیا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ کثافت آبادی|Least densely populated]]''', 1.7 per km²||align="right"|آبادیات||align="right"|2004 |- |{{پرچم|مونٹینیگرو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اضافہ آبادی|Largest annual population decline]]''', -0.93%||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 <!-- |- |{{flag|مونٹینیگرو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تریخ قیام|World's youngest country]]''', established in 2006||align="right"|تریخ||align="right"|2010 --> |- |{{پرچم|نمیبیا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ آمدن مساوات|Least equal income distribution]]'''||align="right"|آبادیات <br /> معیشت||align="right"|2003 |- |{{پرچم|نیپال}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ بلند ترین نقطہ|Highest elevation above the sea level]]''', 8,848&nbsp;m (29,029&nbsp;ft) at [[ماؤنٹ ایورسٹ]] (shared with [[چین]])||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|نیدرلینڈز}}||'''[[انسانی قد]]''', both men (1.837 m) and women (1.693 m) ||align="right"|آبادیات||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|نیدرلینڈز}}||'''Best performance at [[Women's Hockey World Cup#Successful national teams|Field hockey World Cup]] (women)''', 6 times winner (1974, 1978, 1983, 1986*, 1990, 2006)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|نیدرلینڈز}}||'''Best performance at [[Korfball World Championship]]''', 7 times winner||align="right"|کھیل||align="right"|2007 |- |{{پرچم|نیدرلینڈز}}||'''Best performance at [[World Junior Speed Skating Championships]]''', 22 gold medals, 62 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|نیدرلینڈز}}||'''Best performance at [[World Single Distance Championships for Men]] (speed skating)''', 34 gold medals, 82 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|نیدرلینڈز}}||'''Best performance at [[FINA Water Polo World Cup#Team ranking|FINA Water Polo World Cup]] (women)''', 8 times winner (1980, 1983, 1988, 1989, 1991, 1993, 1997, 1999)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|نیوزی لینڈ}}||'''Most peaceful according to [[مشعر عالمی امن]]'''||align="right"|عسکری <br /> سیاست||align="right"|2009 |- |{{پرچم|نیوزی لینڈ}}||'''[[اشاریہ ادراک بدعنوانی]] according to [[شفافیت بین الاقوامی]]''' (tied with [[ڈنمارک]] and [[فنلینڈ]])<ref name="CPI" />||align="right"|سیاست||align="right"|2012 |- |{{پرچم|نیوزی لینڈ}}||'''Best performance at [[Women's Rugby World Cup]]s''', 3 times winner ([[1998 Women's Rugby World Cup|1998]], [[2002 Women's Rugby World Cup|2002]], [[2006 Women's Rugby World Cup|2006]])||align="right"|کھیل||align="right"| 2006 |- |{{پرچم|نیوزی لینڈ}}||'''Best performance at [[Women's Rugby League World Cup]]s''', 3 times winner (2000, 2005, 2008)||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|نیوزی لینڈ}}||'''Best performance in [[Men's Rugby 7s World Series]]s''' |- |{{پرچم|نائجر}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح پیدائش|Highest birth rate]]''', 51.60 births per 1000 persons||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|نائجر}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ|Lowest Human Development Index]] (HDI)''', 0.340 ||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2007 |- |{{پرچم|نائجیریا}}||'''[[:File:2005yam.PNG|Largest yam producer]]''', output of 34,000,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|نائجیریا}}||'''[[:File:2005cassava.PNG|Largest cassava producer]]''', output of 41,565,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|نائجیریا}}||'''[[Taro#Cultivation|Largest taro producer]]''', output of 4,000,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ناروے}}||'''Highest level of gender equality in the معیشت according to [[روداد عالمی جنسی خلا]]'''||align="right"|آبادیات <br /> معیشت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ناروے}}||'''[[لسٹ حکومت‏ی بجٹ بلحاظ ملک|Highest government budget surplus]]''', +US$37,300,000,000||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ناروے}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ|Highest Human Development Index]] (HDI)''', 0.971||align="right"|کیفیت حیات||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ناروے}}||'''Best performance at the [[All-time Olympic کھیلs medal table|Winter Olympics]]''', 107 gold medals, 303 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ناروے}}||'''Best performance at [[FIS Nordic World Ski Championships#Medal table|FIS Nordic World Ski Championships]]''', 107 gold medals, 285 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ناروے}}||'''Best performance at [[World Allround Speed Skating Championships for Men#All-time medal count|World Allround Speed Skating Championships for Men]]''', 36 gold medals, 97 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سلطنت عمان}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ حکومت‏ی قرض|Lowest public debt as percentage of GDP]]''', 2.40% ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|پاکستان}}||'''Best performance at [[Hockey World Cup#Successful national teams|Field hockey World Cup]] (men)''', 4 times winner (1971, 1978, 1982, 1994)||align="right"|کھیل||align="right"| 2010 |- |{{پرچم|پاکستان}}||'''[[British Open Squash Championships|Most number of British Open Squash champions (men)]]''', won 30 out of 73 championships ||align="right"|کھیل||align="right"| 2010 |- |{{پرچم|پاکستان}}||'''[[World Open Squash Championships|Greatest number of World Open Squash champions (men)]]''', won 14 out of 31 championships ||align="right"|کھیل||align="right"| 2010 |- |{{پرچم|پاکستان}}||'''[[World Open Squash Championships|Greatest number of World Open Squash champions (men)]]''', won 14 out of 31 championships ||align="right"|کھیل||align="right"| 2010 |- |{{پرچم|پاکستان}}||'''[[آئی سی سی عالمی ٹوئنٹی20|Most successful team in ICC World Twenty20]]''', 1 time champions (2009), 1 time runner-up (2007), 2 time semi-finalists (2010,2012); overall highest win percentage at 63.46%||align="right"|کھیل||align="right"| 2012 |- |{{پرچم|پاکستان}}||'''[[ڈھرکی|Tallest prilling tower in the world]]''', 128 metres||align="right"|صنعت||align="right"| 2010 |- |{{پرچم|پاکستان}}||'''Largest Ammonia production plant in the world<ref>{{cite web|title=Engro Fertilizers|url=http://engrofertilizers.com/careers/life-at-engro/}}</ref> ''' ||align="right"|صنعت||align="right"| 2010 |- |{{پرچم|پاناما}}||'''[[لسٹ بحری تجارت صلاحیت بلحاظ ملک|Most merchant ships registered]]''', 6,323||align="right"|آوا جائی||align="right"|2008 |- |{{پرچم|پاپوا نیو گنی}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سالانہ استعمال قنب|Highest annual prevalence of cannabis use]]''', 29.5% of population||align="right"|آبادیات||align="right"|1995 |- |{{پرچم|پاپوا نیو گنی}}||'''[[لسان|Most languages spoken in a country]]''', 820 languages<ref>{{cite web |url=http://www.vistawide.com/languages/20_countries_most_languages.htm |title=Top 20 Languages by Number of Languages Spoken |publisher=Vistawide |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073459/http://www.vistawide.com/languages/20_countries_most_languages.htm%20 |archivedate=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref>||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|پاپوا نیو گنی}}||'''Best performance at [[آسٹریلیاn Football International Cup]]''', 1 time winner (2008), 2 times runner-up (2002, 2005)||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{پرچم|پیراگوئے}}||'''Best performance at [[AMF Futsal World Cup]]''', 3 times winner, 3 times runner-up ||align="right"|کھیل||align="right"|2007 |- |{{پرچم|پیرو}}||'''[[Quinoa#تریخ and culture|Largest quinoa producer]]''', output of 32,600 metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|پیرو}}||'''[[:File:Silver (mined)2.PNG|Largest silver producer]]''', 3,193 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|پیرو}}||'''[[:File:Maca (mined)2.PNG|Largest maca producer]]''', 4,589 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|فلپائن}}||'''[[عباکا|Largest Abacá (Manila Hemp) producer]]'''<ref name="fao 339" />||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|فلپائن}}||'''[[Coconut#Production|Largest coconut producer]]''', output of 19,500,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|فلپائن}}||'''[[انناس|Largest pineapple producer]]''', output of 2,169,230 metric tons<ref>{{cite web |url=http://www.top5ofanything.com/index.php?h=e205c666 |title=The Top 5 Pineapple Producing Countries |publisher=Top 5 of Anything |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073512/https://top5ofanything.com/index.php?h=e205c666%20 |archivedate=2018-12-26 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|فلپائن}}||'''[[خارجی اخذ]]'''<ref>Balana, Cynthia D. and Lawrence de Guzman (December 5, 2010). [http://www.inquirer.net/specialfeatures/thegoodnews/view.php?db=1&article=20101204-306912 "It's official: فلپائن bests بھارت as No. 1 in BPO"]. ''The Philippine Daily Inquirer''.</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|فلپائن}}||'''Best performance at [[World Cup of Pool]]''', 2 times winner (2006, 2009)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|پولینڈ}}||'''[[List of countries by ribes production|Largest ribes producer]]<ref>Jackson, David (November 30, 2010). ''Temperate and Subtropical Fruit Production''. CABI.</ref>'''||align="right"|زراعت||align="right"|2010 |- |{{پرچم|پولینڈ}}||'''[[Triticale#Conventional breeding approaches|Largest triticale producer]]''', output of 3.7 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|پولینڈ}}||'''Best performance at motorcycle [[Speedway World Cup]]''', 3 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|پرتگال}}||'''[[محفوظ طلا|Highest share of gold in total forex reserves]]''', 92.8% ||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|پرتگال}}||'''Best performance at [[Rink Hockey World Championship#Medal table|Roller Hockey World Championship]] (men)''', 15 gold medals, 36 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|پرتگال}}||'''[[Cork material#Sources and harvesting|Largest cork producer]]''', output of 17.7 metric tons||align="right"|زراعت||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|قطر}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ اخراج کاربن دو اکسید فی کس|Most carbon dioxide emissions per capita]]''', 56.2 metric tons||align="right"|ماحولیات||align="right"|2006 |- |{{پرچم|قطر}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر (مساوی قوت خرید)|Highest GDP (PPP) per capita]]''', 85,868 Int. $ ([[بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ|IMF]] est.)||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|قطر}}||'''[[List of countries by energy کھپت per capita|Highest annual energy کھپت per capita]]''', 21395.8 kgoe per person per year||align="right"|توانائی||align="right"|2003 |- |{{پرچم|جمہوریہ کانگو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شدت توانائی|Lowest energy intensity]]''', 30.5 [[Tonne of oil equivalent|toe]] per 1 million dollars of GDP||align="right"|توانائی||align="right"|2003 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[Barley#Production|Largest barley producer]]''', output of 15.7 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[Buckwheat#Agricultural production|Largest buckwheat producer]]''', output of 1 004 850 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[Oats#Cultivation|Largest oats producer]]''', output of 5.1 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[Rye#Production and کھپت statistics|Largest rye producer]]''', output of 3.6 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[Sunflower seed#Cultivation|Largest sunflower seed producer]]''', output of 6.3 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[:File:2005currant and gooseberry.PNG|Largest currant and gooseberry producer]]''', output of 463,500 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[Raspberry#Cultivation|Largest raspberry producer]]''', output of 110,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2004 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[vetches|Largest vetches producer]]''', output of 377,750 tons<ref>[http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor "Production – Crops"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619130038/http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor |date=2012-06-19 }}. FAOSTAT.</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2008 <!--|- |{{flag|روس}}||'''Largest livestock of domesticated [[رینڈیر]]''', about two-thirds of the world's<ref>[http://inderscience.metapress.com/app/home/contribution.asp?referrer=parent&backto=issue,3,5;journal,18,34;linkingpublicationresults,1:112371,1 International Journal of Entrepreneurship and Small Business]: ''[[رینڈیر|Reindeer]] in روس'' by Konstantin Klokov, an abstract.</ref>||align="right"|زراعت||align="right"|2007--> <!-- |- |{{flag|روس}}||'''[[List of weather records#Lowest temperatures ever recorded|Coldest temperature in the world]] '''{{flag|Antarctica}}، روسn [[Vostok Station]], −89.2 °C (−128.6 °F)||align="right"|آب و ہو‏‏ا ||align="right"|1983 --> <!-- |- |{{flag|روس}}||'''[[List of weather records#Lowest temperatures ever recorded|Coldest temperature within a national territory]]''', as well as in the [[شمالی نصف کرہ]], in [[ویرخویانسک]] and [[اويمياكون]] (both in [[سخا جمہوریہ]] of روس), −68.0 °C (−90.0 °F)||align="right"|آب و ہو‏‏ا||align="right"|1933 --> |- |{{پرچم|روس}}||'''[[بشری شماریات طلاق|Highest crude divorce rate]]''', 4.42 per 1000 population||align="right"|آبادیات||align="right"|2004 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[billionaires|Moscow is city with most billionaires]]''', 79 billionaires with combined wealth of $375.3 billion||align="right"|آبادیات معیشت||align="right"|2012 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ قدرتی گیس دے ثابت شدہ ذخائر|Largest proven natural gas reserves]]''', 44,650,000,000,000 m³ ||align="right"|توانائی||align="right"|2008 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ قدرتی گیس پیداوا‏‏ر|Largest natural gas producer]]''', 654,000,000,000 m³ ||align="right"|توانائی <br /> صنعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ قدرتی گیس برآمد|Largest natural gas exporter]]''', 173,000,000,000 cu m ||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر تیل|Largest oil producer]]''', {{convert|9,980000|oilbbl/d|abbr=on}}<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2173rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: Oil – production |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073435/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2173rank.html%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> ||align="right"|توانائی <br /> صنعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ رقبہ جنگلات|Largest forest area]]''', 8,087,900&nbsp;km²||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2007 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ رقبہ|Largest land area]]''', 17,075,200&nbsp;km²<ref>[http://worldatlas.com/aatlas/populations/ctyareal.htm "Countries of the World (by largest land area, including indigenous water)"]. World Atlas. Retrieved February 1, 2013.</ref>||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ رقبہ|Largest total area]]''', 17,098,242&nbsp;km²<ref>{{cite news |url=http://www.rsf.org/article.php3?id_article=13449 |title=روس - 2005 Annual report |publisher=Reporters Without Borders |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060623084145/http://www.rsf.org/article.php3?id_article=13449 |archivedate=2006-06-23 |access-date=2013-03-03 |url-status=live}}</ref> ||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[Exclusive Economic Zone#Rankings by area|Largest EEZ continental shelf area]]''', 3,817,843 km2||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2009 <!--|- |{{flag|روس}}||'''Largest unfrozen [[freshwater]] reserves''', approximately one-quarter of the world's<ref>[http://countrystudies.us/روس/23.htm Library of Congress]</ref>||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2010--> |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں وعلاقہ جات بلحاظ بری و بحری حدود|Most countries bordered]]''', 14 (16 if [[ابخازيا]] and [[جنوبی اوسیشیا]] are counted), the same number as with [[چین]]||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ منطقات وقت بلحاظ ملک|Most time zones]] (contiguous territory)''', 9||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[:File:Asbestos output2.PNG|Largest asbestos producer]]''', 925,000 tons ||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[:File:Diamond output2.PNG|Largest diamond producer]]''', {{convert|38000000|carat|kg}} ||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[:File:Nickel (mined)2.PNG|Largest nickel producer]]''', 300,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[:File:2005palladium (mined).PNG|Largest palladium producer]]''', 143 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[جوہری طاقتاں|Largest nuclear arsenal]]''', 5,200 / 8,800 active/total warheads (2005 est)<ref>Robert S. Norris and Hans M. Kristensen {{cite journal | title = روسn nuclear forces, 2008 | journal = [http://www.thebulletin.org/ "Bulletin of the Atomic Scientists"] | volume = 64 | issue = 2 | pages = 54–57, 62 | date = May/June 2008 | url = http://thebulletin.metapress.com/content/t2j78437407v3qv1/ | doi = 10.2968/064002013 | accessdate = 2009-08-05 | last1 = Norris | first1 = Robert S. | last2 = Kristensen | first2 = Hans M.| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181226073403/https://metapress.com/ | archivedate = 26 دسمبر 2018}}</ref>||align="right"|عسکری||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Largest tank army]]''', 22,800 tanks||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most corvettes in operation]]''', 85||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{پرچم|روس}}||'''Top position at [[FIDE Federations Rankings|World Chess Rankings]] (men)''', top 10 players average Elo rating of 2724||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}||'''Top position at [[FIDE Federations Rankings|World Chess Rankings]] (women)''', top 10 players average Elo rating of 2469||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}||'''Best performance at the [[Sambo (martial art)#World Sambo Championships|World Sambo Championships]]''', 58 gold medals, 99 total medals||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد ٹیلی ویژن نشریات سٹیشن|Most television broadcast stations]]''', 7,306||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|1998 <!--|- |{{flag|روس}}||'''[[روسn space program|Most space launches per year]]''', 32<ref>[http://www.روسnspaceweb.com/2009.html روسn space program in 2009: plans and reality]</ref>||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2009--> <!--|- |{{flag|روس}}||'''Largest total length of [[ریلوے برق کاری نظام]]''', over 44,000&nbsp;km<ref>[http://invest.gov.ru/en/government_support/sectors/infrastructure/ Invest in روس - Infrastructure]</ref>||align="right"|آوا جائی||align="right"|2009--> |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Winner of most [[Bandy World Championships#Bandy World Championships, men|Bandy World Championships]] (men)''', 19 (1957, 1961, 1963, 1965, 1967, 1969, 1971, 1973, 1975, 1977, 1979, 1985, 1989, 1991, 1999, 2001, 2006, 2007, 2008) ||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Most [[World Chess Championship|World Chess Champions]]''', 10||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[UCI Track World Championships, Women]] (cycling)''', 48 gold medals, 111 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[FIE World Championships in Fencing#Total medals by country|FIE World Championships in Fencing]]''', 121 gold medals, 257 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[World Figure Skating Championships cumulative medal count#Overall|World Figure Skating Championships]]''', 74 gold medals, 178 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[World Artistic Gymnastics Championships#All-time medal count|World Artistic Gymnastics Championships]]''', 140 gold medals, 341 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[World Rhythmic Gymnastics Championships#Total All-Around medals by country|World Rhythmic Gymnastics Championships]]''', 23 gold medals, 58 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[gymnastics at the Summer Olympics]]''', 81 gold medals||align="right"|کھیل||align="right"|2012 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at gymnastics [[Trampoline World Championships]]''', 21 gold medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[World Women's Handball Championship#Overall medal count|World Women's Handball Championship]]''', 7 gold medals, 10 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Winner of most [[List of IIHF World Championship medalists#Medal table|Ice Hockey World Championships]] (men)''', 25 times winner||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[Team Ice Racing World Championship]]''', 26 times winner||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[ISSF World Shooting Championships#Total medals by country|World Shooting Championships]]''', 307 gold medals, 656 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[World Allround Speed Skating Championships for Women#All-time medal count|World Allround Speed Skating Championships for Women]]''', 24 gold medals, 69 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[World Sprint Speed Skating Championships for Men#All-time medal count|World Sprint Speed Skating Championships for Men]]''', 11 gold medals, 24 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Winner of most [[Volleyball at the Summer Olympics|Summer Olympic Volleyball Tournaments]] (men)''', 4 (1964, 1968, 1980, 2012)||align="right"|کھیل||align="right"|2012 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Winner of most [[Volleyball at the Summer Olympics|Summer Olympic Volleyball Tournaments]] (women)''', 4 (1968, 1972, 1980, 1988)||align="right"|کھیل||align="right"|1988 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Winner of most [[FIVB World Championships|Volleyball World Championships]] (men)''', 6 (1949, 1952, 1960, 1962, 1978, 1982)||align="right"|کھیل||align="right"|2006 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Winner of most [[FIVB World Championships|Volleyball World Championships]] (women)''', 7 (1952, 1956, 1960, 1970, 1990, 2006, 2010)||align="right"|کھیل||align="right"|2010 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Winner of most [[Volleyball World Cup]]s (men)''', 6 (1965, 1977, 1981, 1991, 1999, 2011)||align="right"|کھیل||align="right"|2011 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[Canoeing and kayaking at the Summer Olympics|Canoeing at the Summer Olympics]]''', 31 gold medals, 62 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2012 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[World Weightlifting Championships#Men|World Weightlifting Championships]] (men)''', 350 gold medals, 746 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2007 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[Weightlifting at the Summer Olympics|Summer Olympics Weightlifting]]''', 42 gold medals, 83 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2004 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[FILA Wrestling World Championships#Total team ranking|FILA Wrestling World Championships]]''', 64 times winner in three team tournaments||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Best performance at [[Wrestling at the Summer Olympics|Summer Olympics Wrestling]]''', 87 gold medals, 167 total||align="right"|کھیل||align="right"|2012 |- |{{پرچم|روس}}<br />{{پرچم|USSR}}||'''Longest [[List of spaceflight records#Total human spaceflight time by country|total human spaceflight time by country]]''', over 20,000 person-days||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2010 |- |{{پرچم|سان مارینو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح افراط زر|Highest annual deflation]]''', -3.50%||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|سعودی عرب}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ برآمدات تیل|Largest oil exporter]]''', 8,200,000 (bbl/day)<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2176rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: Oil – exports |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073343/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2176rank.html%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref>||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|سربیا}}<br />{{پرچم|سربیا and مونٹینیگرو}}<br />{{پرچم|یوگوسلاویہ}}||'''Winner of most [[FIBA World Championship|Basketball World Championships]]''', 5 (1970, 1978, 1990, 1998, 2002)<ref>[http://www.unitedstatesbasketball.com/history/mwc_results.html Men's World Championship Team تریخ] {{dead link|date=February 2013}}</ref>||align="right"|کھیل||align="right"|2006 |- |{{پرچم|سربیا}}<br />{{پرچم|سربیا and مونٹینیگرو}}<br />{{پرچم|یوگوسلاویہ}}||'''Best performance at [[Water polo at the World Aquatics Championships|FINA World Water Polo Championship]] (men)''', 4 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|سنگاپور}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح بار آوری|Lowest fertility rate]]''', 1.08 births per wسلطنت عمان||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|سنگاپور}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ کمسن اموات|Lowest infant mortality rate]]''', 2.31 deaths per 1000 live births||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سنگاپور}}||'''Most economic freedom according to [[مشعر اقتصادی آزادی]]''', 87.1 points ||align="right"|معیشت <br /> سیاست||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سنگاپور}}||'''Most trade freedom according to [[عالمی مجاز تجارتی روداد]]''', 5.71 points ||align="right"|معیشت <br /> سیاست||align="right"|2008 |- |{{پرچم|سنگاپور}}||'''Easiest business doing according to [[مشعر سہولیات کاروبار]]'''||align="right"|معیشت <br /> سیاست||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سنگاپور}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ مجموعی مستحکم سرمایہ کاری بطور فیصد خام ملکی پیداوا‏‏ر|Highest gross fixed investment as percentage of GDP]]''', 45.00% ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|سنگاپور}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس برآمدات|Most exports per capita]]''', $49,100 per person ||align="right"|مالیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|صومالیہ}}||'''[[:File:800px-2003camel.PNG|Largest livestock of camels]]''', 7,000,000 heads ||align="right"|زراعت||align="right"|2003 |- |{{پرچم|صومالیہ}}||'''Most unstable country according to [[لسٹ ملکاں بلحاظ مشعر ناکا‏م ریاست|Failed States Index]]''', score of 114.7||align="right"|سیاست||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|صومالیہ}}||'''Least peaceful according to [[مشعر عالمی امن]]'''||align="right"|عسکری <br /> سیاست||align="right"|2012 |- |{{پرچم|صومالیہ}}||'''[[اشاریہ ادراک بدعنوانی]] according to [[شفافیت بین الاقوامی]]''' (tied with [[شمالی کوریا]])<ref>{{cite web |url=http://cpi.transparency.org/cpi2011/results/ |title=Corruption Perceptions Index 2011 |publisher=Transparency International |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073345/https://www.transparency.org/news/feature/corruption_perceptions_index_2017 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref>||align="right"|سیاست||align="right"|2011 |- |{{پرچم|صومالیہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر|Lowest GDP (nominal) per capita]]'''||align="right"|معیشت||align="right"|2011 |- |{{پرچم|جنوبی افریقہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اضافہ ایچ آئی وی / ایڈز|Most people living with HIV/AIDS]]''', 5,700,000||align="right"|آبادیات||align="right"|2003 |- |{{پرچم|جنوبی افریقہ}}||'''[[List of countries by HIV/AIDS adult prevalence rate#HIV/AIDS deaths|Most HIV/AIDS deaths]]''', 350,000||align="right"|آبادیات||align="right"|2007 |- |{{پرچم|جنوبی افریقہ}}||'''[[Chromium#Production|Largest chromium producer]]'''||align="right"|صنعت||align="right"|2000 |- |{{پرچم|جنوبی افریقہ}}||'''[[:File:2005platinum (mined).PNG|Largest platinum producer]]''', 168 tonnes||align="right"|صنعت||align="right"|2005 <!--|- |{{flag|جنوبی افریقہ}}||'''[[Rhodium#Production|Largest rhodium producer]]''', 60% of world production<ref>[http://66.38.218.33/charts/rhodium.html http://66.38.218.33/charts/rhodium.html]</ref>||align="right"|صنعت||align="right"|--> |- |{{پرچم|ہسپانیہ}}||'''[[Olive#Production|Largest olive producer]]''', output of 6,160,100 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2003 |- |{{پرچم|ہسپانیہ}}||'''[[:File:2006carob.PNG|Largest carob producer]]''', output of 70,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|ہسپانیہ}}||'''Best performance at [[Ladies Rink Hockey World Championship#Medal Table|Roller Hockey World Championship]] (women)''', 4 gold medals, 7 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|سری لنکا}}||'''[[Tea production in سری لنکا|Largest Tea Exporter]]''', 318.47 million kilograms ||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|سری لنکا}}||'''[[دارچینی|Largest Cinnamon Exporter and Producer]]''', 90% of world production ||align="right"|زراعت||align="right"|2011 |- |{{پرچم|سری لنکا}}||'''[[Sirimavo Bandaranaike|Earliest female Prime Minister]]''' ||align="right"|سیاست||align="right"|1960 |- |{{پرچم|سری لنکا}}||'''[[شفاخانہ|Earliest hospital]]''', 4th Century BC ||align="right"|تریخ||align="right"| |- |{{پرچم|سری لنکا}}||'''[[سری لنکا|First Democracy in Asia]]''', 1931 with full universal suffrage ||align="right"|سیاست||align="right"|1931 |- |{{پرچم|سوڈان}}||'''Lowest level of innovation according to [[مشعر عالمی اختراع (انسیڈ)|Global Innovation Index]]''', score of 0.4||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2012 |- |{{پرچم|سوازی لینڈ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اموات|Highest death rate]]''', 30.83 deaths per 1000 persons||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سوازی لینڈ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اضافہ ایچ آئی وی / ایڈز|Highest HIV/AIDS adult prevalence rate]]''', 26.01 of population||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|سوازی لینڈ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ متوقع زندگی|Lowest overall life expectancy]]''', 31.88 years<ref name="cia.gov" /> ||align="right"|آبادیات <br /> کیفیت حیات||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|سویڈن}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ آمدن مساوات|Most equal income distribution]]''' according to [[کتاب حقائق عالم]]||align="right"|آبادیات <br /> معیشت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|سویڈن}}||'''Highest level of democracy according to [[مشعر جمہوریت]]''', score of 9.88 ||align="right"|سیاست||align="right"|2008 |- |{{پرچم|سویڈن}}||'''Winner of most [[Bandy World Championships#Bandy World Championships, women|Bandy World Championships]] (women)''', 4 (2004, 2006, 2007, 2008) ||align="right"|کھیل ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سویڈن}}||'''Best performance at [[WTBA World Tenpin Bowling Championships#Medal history|WTBA World Tenpin Bowling Championships]], (men)''' 18 gold medals, 38 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سویڈن}}||'''Best performance at [[List of World Floorball champions|World Floorball Championship]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سویڈن}}||'''Best performance at [[World Men's Handball Championship#Medal count|World Men's Handball Championship]]''', 4 gold medals, 11 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سویڈن}}||'''Best performance at [[World Synchronized Skating Championships]]''', 5 gold medals, 10 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سویڈن}}||'''Highest [[مشعر حبالہ محیط عالم|Web Index]] score according to the [[World Wide Web Foundation]]''', 100||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2012 |- |{{پرچم|سوئٹزرلینڈ}}||'''Lowest level of business corruption according to [[مشعر رشوت دہندہ]]''', score of 7.81 ||align="right"|معیشت <br /> سیاست||align="right"|2006 |- |{{پرچم|سوئٹزرلینڈ}}||'''Highest economic competitiveness according to [[عالمی تقابلی روداد]]''', score of 5.60 ||align="right"|معیشت <br /> سیاست||align="right"|2009 <!--|- |{{flag|سوئٹزرلینڈ}}||'''Highest impact country''', 13.24 average citations per paper, 1993–2003<ref>http://in-cites.com/research/2004/april_12_2004-1.html</ref>||align="right"|سائنس||align="right"|2004--> |- |{{پرچم|سوئٹزرلینڈ}}||'''Best performance at [[UCI Mountain Bike Marathon World Championships#Total Medal Count|UCI Mountain Bike Marathon World Championships]]''', 5 gold medals, 12 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|سوئٹزرلینڈ}}||'''Best performance at [[Sidecarcross World Championship]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|سوئٹزرلینڈ}}||'''Highest tourist competitiveness according to [[Travel and سیاحت Competitiveness Report#2009 Ranking|Travel and سیاحت Competitiveness Report]]''', 5.68||align="right"|سیاحت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|شام}}||'''[[Fennel#Production|Largest fennel producer]]''', output of 115,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|تائیوان}}||'''[[Programme for International Student Assessment#2006 survey|Best student performance in mathematics]] according to [[پروگرام برائے بین الاقوامی طالب علم تعین]]'''<ref>{{cite web|url=http://www.چینpost.com.tw/تائیوان/2007/12/06/133768/تائیوان-students.htm |title=تائیوان students world’s best in math literacy |publisher=The چین Post |date=2007-12-06 |accessdate=2011-02-10}}</ref>||align="right"|آبادیات <br /> کیفیت حیات||align="right"|2006 |- |{{پرچم|تنزانیہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ فیصد آبادی تحت خط غربت|Highest poverty]]''', 96.6% of population living under 2 dollar (PPP) a day||align="right"|آبادیات <br /> معیشت||align="right"|2006 <!--|- |{{flag|تھائی لینڈ}}||'''[[Rice#World production and trade|Largest rice exporter]]'''<ref>http://www.thomaswhite.com/explore-the-world/تھائی لینڈ۔aspx</ref> ||align="right"|زراعت||align="right"|2009--> |- |{{پرچم|مشرقی تیمور}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ آمدن محصول بطور فیصد خام ملکی پیداوا‏‏ر|Highest tax rate as percentage of GDP]]''', 109.7%||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|مشرقی تیمور}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ موجودہ اکاؤنٹ توازن بطور تناسب خام ملکی پیداوا‏‏ر|Highest current account balance as a percentage of GDP]]''', 44.52% ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ترکی}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر خوبانی|Largest apricot producer]]''', output of 716,415 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ترکی}}||'''[[Cherry#Commercial production|Largest cherry producer]]''', output of 398,100 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ترکی}}||'''[[:File:2005fig.PNG|Largest fig producer]]''', output of 280,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ترکی}}||'''[[:File:2005hazelnut.PNG|Largest hazelnut producer]]''', output of 500,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ترکی}}||'''[[List of countries by tea کھپت per capita|Highest کھپت of tea per capita]]''', 2.5&nbsp;kg (88&nbsp;oz) / year<ref>{{cite web |url=http://www.marketresearchworld.net/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=208 |title=ترکی: Second biggest tea market in the world |publisher=Market Research World |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|کھپت ||align="right"| |- |{{پرچم|ترکی}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر فلدسپار|Largest feldspar producer]]''', 2,500,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|ترکمانستان}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ نکاسی آب|Largest freshwater withdrawal per capita]]''', 5,104&nbsp;m³/year||align="right"|زراعت <br /> کھپت||align="right"|2000 |- |{{پرچم|تووالو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ غیر ملکی نژاد آبادی|Smallest number of immigrants]]''', 300||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|تووالو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر|Lowest GDP (nominal)]]''', US$14.94 million||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|تووالو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر (مساوی قوت خرید)|Lowest GDP (PPP)]]''', US$15 million||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|تووالو}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ موجودہ اکاؤنٹ توازن بطور تناسب خام ملکی پیداوا‏‏ر|Worst current account balance as a percentage of GDP]]''', -78.17% ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|تووالو}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest percentage of cultivated land]]''', 66.67%||align="right"|زراعت<br />جغرافیہ ||align="right"|2005 |- |{{پرچم|تووالو}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest percentage of permanent crops area]]''', 66.67%||align="right"|زراعت<br />جغرافیہ ||align="right"|2005 |- |{{پرچم|یوگنڈا}}||'''[[:File:2005plantain.PNG|Largest plantain producer]]''', output of 9,045,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|یوگنڈا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ اوسط عمر|Lowest median age of population]]''', 15 years||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|یوکرین}}||'''[[Sunflower oil|Largest sunflower oil producer]]''', 60% ||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|متحدہ عرب امارات}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اموات|Lowest death rate]]''', 2.11 deaths per 1000 persons||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|متحدہ عرب امارات}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ خالص نقل مکانی|Highest net migration rate]]''', 22.98 migrants per 1000 persons||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|متحدہ عرب امارات}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ جنسی تناسب|Highest prevalence of males in population]]''', 2.19 males per female||align="right"|آبادیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|متحدہ عرب امارات}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ ماحولیا‏ت‏ی اثرات|Highest ecological footprint]]'''||align="right"|ماحولیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|متحدہ عرب امارات}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ آمدن محصول بطور فیصد خام ملکی پیداوا‏‏ر|Lowest tax rate as percentage of GDP]]''', 1.4%||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|برطانیہ}}||'''Highest average overall rating in [[Corporate governance]], ''' 7.60 Rating, 394 Companies||align="right"|مالیات||align="right"| 2010 |- |{{پرچم|برطانیہ}}||'''Best performance at [[Eventing World Championship#Medal count|Eventing World Championship]] (equestrian)''', 8 gold medals, 19 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|برطانیہ}}||'''[[List of Formula One Grand Prix winners#By nationality|Most Formula One Grand Prix wins]]''', 208 by 19 drivers||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|برطانیہ}}||'''[[List of Formula One Grand Prix winners (constructors)#By nationality|Most Formula One Grand Prix wins (constructors)]]''', 494 by 12 constructors||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|برطانیہ}}||'''Best performance at equestrian [[Mounted games]]''', 22 wins (including separate [[انگلستان]] and [[ویلز]] wins)||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|برطانیہ}}||'''Best performance at [[ITU Triathlon World Championship]]s (men)''', 8 gold medals, 13 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Maize#Production quantities and methods|Largest corn (maize) producer]]''', output of 332,092,180 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Commercial sorghum#Cultivation and uses|Largest sorghum producer]]''', output of 9.8 million tons ||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Citrus production#Countries involved|Largest grapefruit and pummelo producer]]''', output of 1,580,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Garden strawberry#Production trends|Largest strawberry producer]]''', output of 1,115,000 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Soybean#Cultivation|Largest soybean producer]]''', output of 87.7 million metric tons||align="right"|زراعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[:File:2005almond.PNG|Largest almond producer]]''', output of 715,620 tons||align="right"|زراعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Beef|Largest beef producer]]''', output of 11,816,000 ton||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Chicken (food)|Largest chicken (broiler) producer]]''', output of 15,980,000 ton||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[ترکی meat|Largest ترکی meat producer]]''', output of 5,567,000 ton||align="right"|زراعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest area of cultivated land]]''', 1,669,302&nbsp;km²||align="right"|زراعت<br />جغرافیہ ||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک|Largest area of arable land]]''', 1,650,062&nbsp;km²||align="right"|زراعت<br />جغرافیہ ||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[List of countries by electricity کھپت|Largest electricity consumer]]''', 3,816,000,000 MWh/year ||align="right"|کھپت <br /> توانائی||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ درآمد برق|Largest electricity importer]]''', 51,400 million kWh ||align="right"|کھپت <br /> توانائی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[List of countries by natural gas کھپت|Largest natural gas consumer]]''', 652,900,000,000 cu m ||align="right"|کھپت <br /> توانائی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ قدرتی گیس درآمد|Largest natural gas importer]]''', 130,300,000,000 cu m ||align="right"|کھپت <br /> توانائی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[List of countries by oil کھپت|Largest oil consumer]]''', {{convert|20,680000|oilbbl/d|abbr=on}}<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2174rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: Oil - کھپت |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073521/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2174rank.html%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref>||align="right"|کھپت <br /> توانائی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ درآمدات تیل|Largest oil importer]]''', 13,710,000 bbl/day<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2175rank.html |work=The World Factbook |title=Country Comparison :: Oil – imports |publisher=CIA |date= |accessdate=2011-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073514/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2175rank.html%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref>||align="right"|کھپت <br /> توانائی||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ صارفی منڈیاں|Largest consumer market]]''', Annual market size of approximately US$10&nbsp;trillion||align="right"|کھپت <br /> گھریلو||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[شائع کتاباں فی سال فی ملک|Most books published per year (new titles)]]''', 275,232 ||align="right"|سبھیاچار||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اسیری|Highest incarceration rate]]''', 760 prisoners per 100000 people||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اسیری|Most people in prison]]''', 2,310,984 prisoners||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس اسلحہ|Most privately owned firearms per capita]]''', 90 per 100 population<ref name="reuters2007">{{cite news | url = http://www.reuters.com/article/idUSL2834893820070828 | title = U.S. most armed country with 90 guns per 100 people | publisher = Reuters | date = August 28, 2007 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20181226073438/https://www.reuters.com/article/us-world-firearms/u-s-most-armed-country-with-90-guns-per-100-people-idUSL2834893820070828 | archivedate = 2018-12-26 | access-date = 2013-03-03 | url-status = live}}</ref>||align="right"|آبادیات||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس اسلحہ|Most privately owned firearms in total]]''', 270 million<ref name="reuters2007" />||align="right"|آبادیات||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ غیر ملکی نژاد آبادی|Largest number of immigrants]]''', 38,355,000||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد امریکی ڈالر ارب پتی افراد|Most billionaires]]''', 359||align="right"|آبادیات <br /> معیشت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر|Highest GDP (nominal)]]'''||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر (مساوی قوت خرید)|Highest GDP (PPP)]]'''||align="right"|معیشت||align="right"|2008 <!--|- |{{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Most [[startup company|startup companies]]'''<ref name="ishitech">[http://www.ishitech.co.il/0605ar1.htm The 100th smallest country, with less than 1/1000th of the world's population]</ref>||align="right"|معیشت||align="right"|--> |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر برق|Largest electricity producer]]''', 4,367,874,939,000 kWh ||align="right"|توانائی||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Wind power#Wind power usage|Largest wind power producer]]''', 25,237 MWh ||align="right"|توانائی||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[نیوکلیئر توانائی بلحاظ ملک|Largest nuclear power producer]]''', 101,119 MWh ||align="right"|توانائی||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[نیوکلیئر توانائی بلحاظ ملک|Most nuclear reactors for electricity generation]]''', 104 ||align="right"|توانائی||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Coal#World coal reserves|Largest proven coal reserves]]''', 246,643 million tons||align="right"|توانائی||align="right"|2006 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ بیرونی قرض|Largest external debt]]''', $13,773,000,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ حکومت‏ی بجٹ بلحاظ ملک|Largest government budget revenues]]''', $2,524,000,000,000||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ حکومت‏ی بجٹ بلحاظ ملک|Largest government budget expenditures]]''', $2,979,000,000,000||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ حکومت‏ی بجٹ بلحاظ ملک|Highest government budget deficit]]''', $-455,000,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[محفوظ طلا|Largest official gold reserves]]''', 8,133.5 tons ||align="right"|مالیات||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ بیرون ملک براہ راست غیر ملکی سرمایہ کاری|Largest stock of foreign direct investment abroad]]''', $2,751,000,000,000.00 ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ موصول براہ راست غیر ملکی سرمایہ کاری|Largest stock of received foreign direct investment]]''', $2,220,000,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ درآمدات|Largest importer]]''', $2,190,000,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ خود مختار ملکاں بلحاظ موجودہ اکاؤنٹ توازن|Worst current account balance]]''', -$664,125,000,000 ||align="right"|مالیات||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Exclusive Economic Zone#Rankings by area|Largest Exclusive Economic Zone]]''', 11,351,000&nbsp;km²||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر بینٹو نائٹ|Largest bentonite producer]]''', 4,620,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[:File:2005molybdenum (mined).PNG|Largest molybdenum producer]]''', 58,900 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر نمک|Largest salt producer]]''', 46,500,000 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Cheese#World production and کھپت|Largest cheese producer]]''', 4,275 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2006 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Cellulose|Largest cellulose producer]]''', 47,047 tons||align="right"|صنعت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[Arms industry#World's largest arms exporters|Largest arms exporter]]''', $7,454,000,000 ||align="right"|صنعت <br /> عسکری||align="right"|2007 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ عسکری اخراجات|Largest military budget]]''', $ 518,100,000,000||align="right"|عسکری||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[List of aircraft carriers by country|Most aircraft carriers in operation]]''', 11||align="right"|عسکری||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most cruisers in operation]]''', 22||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most destroyers in operation]]''', 53||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Most nuclear submarines in operation]]''', 71||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ سطح پيما فوجی آلات|Largest airforce]]''', 4000 units||align="right"|عسکری ||align="right"| |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Highest science papers output''', 2,798,448 journal papers published between 1998–2008<ref>{{cite web |url=http://sciencewatch.com/dr/sci/08/jun15-08_1/ |title=Output in سائنس: Top Ten Countries, 1998–2008 |publisher=سائنس Watch |date=June 15, 2008 |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073517/http://archive.sciencewatch.com/ |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref>||align="right"|سائنس||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Most cited country''', 35,368,367 citations between 1993–2003<ref>{{Cite web |url=http://in-cites.com/research/2004/march_8_2004-1.html |title=Most-Cited Countries: The Top Ten, 1993–2003 |publisher=Sci-Bytes |date=March 8, 2004 |accessdate=February 1, 2013}}</ref>||align="right"|سائنس||align="right"|2004 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[List of Olympic کھیلs host cities#Total Olympic کھیلs by country|Most Olympic کھیلs hosted]]''', 8 ([[1904ء گرمائی اولمپکس]], [[1932ء گرمائی اولمپکس]], [[1984ء گرمائی اولمپکس]], [[1996ء گرمائی اولمپکس]], [[1932 Winter Olympics]], [[1960 Winter Olympics]], [[1980 Winter Olympics]], [[2002 Winter Olympics]])||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[All-time Olympic کھیلs medal count|Most Olympic medals]]''', 1017 gold, 2551 total||align="right"|کھیل||align="right"|2010 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[All-time Olympic کھیلs medal count|Most Summer Olympic medals]]''', 2298 total, 930 gold ||align="right"|کھیل||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Winner of most [[FIBA World Championship for Women|Basketball World Championships for Women]]''', 7 (1953, 1957, 1979, 1986, 1990, 1998, 2002)<ref>{{Cite web |url=http://www.unitedstatesbasketball.com/news.php?news_page=wwc_results |title=ریاستہائے متحدہ امریکا Women's World Championship All-Time Results & Standings |access-date=2020-09-18 |archive-date=2019-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015732/http://www.unitedstatesbasketball.com/news.php?news_page=wwc_results |url-status=dead}}</ref>||align="right"|کھیل||align="right"|2006 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[FINA World Aquatics Championships#All-time medal since 1973|World Aquatics Championships]]''', 182 gold medals, 434 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[IAAF World Championships in Athletics#Medal totals since 1983|World Championships in Athletics]]''', 120 gold medals, 250 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[List of World Backgammon champions|World Backgammon Championship]]''', 18 wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[Women's Baseball World Cup]]''', 2 times winner (2004, 2006)||align="right"|کھیل||align="right"| 2008 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[WTBA World Tenpin Bowling Championships#Medal history|WTBA World Tenpin Bowling Championships]], (women)''' 16 gold medals, 51 total medals||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[UCI BMX World Championships#Nations|UCI BMX World Championships]]''', 24 gold medals, 69 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[World Cup (men's golf)|Golf World Cup]] (men)''', 23 wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[World Lacrosse Championship]] (men)''', 8 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[Women's Lacrosse World Cup]]''', 6 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[Racquetball World Championships]]'''||align="right"|کھیل||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[ISF Women's World Championship#Medal table|ISF Women's World Championship]] (softball)''', 8 gold medals, 10 total medals||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at tennis [[Davis Cup#Records and statistics|Davis Cup]] (men)''', 32 team wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at tennis [[Fed Cup#Records and statistics|Fed Cup]] (women)''', 17 team wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at tennis [[Hopman Cup#Records and statistics|Hopman Cup]] (mixed pairs)''', 5 team wins||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Best performance at [[Water polo at the World Aquatics Championships|FINA World Water Polo Championship]] (women)''', 3 times winner||align="right"|کھیل||align="right"| 2009 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ ریل نقحمل حجم جالکار|Longest total length of railways]]''', 227,736&nbsp;km<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2121rank.html "Railways"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181124012056/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2121rank.html |date=2018-11-24 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|آوا جائی||align="right"|2003 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ حجم شارع جالکار|Longest total length of roadways]]''', 6,407,637&nbsp;km<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2085rank.html "Roadways"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170702023929/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2085rank.html |date=2017-07-02 }}. The World Factbook. CIA.</ref>||align="right"|آوا جائی||align="right"|2004 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''Most airports''', 15,095<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2053rank.html "Airports"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160530055415/https://www.cia.gov/library/Publications/the-world-factbook/rankorder/2053rank.html |date=2016-05-30 }}. The World Factbook. CIA.</ref> ||align="right"|آوا جائی||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ پائپ لائناں د‏‏ی کل لمبائی|Largest total length of pipelines]]''', 793,285&nbsp;km||align="right"|آوا جائی||align="right"|2006 |- |{{پرچم|ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس محرکی ناقل|Most motor vehicles per capita]]''', 765 per 1000 population||align="right"|آوا جائی <br /> کھپت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|یوراگوئے}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شمالی ترین نقطہ|Most southernmost northernmost point on land]]''', 30°05'S||align="right"|جغرافیہ ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|ازبکستان}}||'''[[Double landlocked#Doubly landlocked country|Largest double landlocked country]]''', 447,400 km2 (172,742 sq mi)||align="right"|جغرافیہ||align="right"| |- |{{پرچم|ویٹیکن سٹی}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ آبادی]]''', 800||align="right"|آبادیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|ویٹیکن سٹی}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ غیر ملکی نژاد آبادی|Largest percentage of immigrant population]]''', 100%||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ویٹیکن سٹی}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ رقبہ|Smallest total area]]''', 0,44&nbsp;km²||align="right"|جغرافیہ||align="right"|2009 |- |{{پرچم|وینزویلا}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تیل دے ثابت شدہ ذخائر|Largest proven oil reserves]]''', {{convert|296,500,000000|oilbbl|abbr=on}}<ref>{{cite web |url=http://www.opec.org/opec_web/en/data_graphs/330.htm |title=OPEC Share of World Crude Oil Reserves 2011 |publisher=Organization of the Petroleum Exporting Countries |accessdate=February 1, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073430/https://www.opec.org/opec_web/en/data_graphs/330.htm |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> ||align="right"|توانائی||align="right"|2010 |- |{{پرچم|وینزویلا}}||'''Best performance at Big Four Beauty Pageants ([[مس یونیورس]], [[Miss World]], [[Miss International]], [[Miss Earth]])''', 19 times winner||align="right"|سبھیاچار||align="right"| 2011 |- |{{پرچم|ویتنام}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ غیر ملکی نژاد آبادی|Smallest percentage of immigrant population]]''', 0.0249%||align="right"|آبادیات||align="right"|2005 |- |{{پرچم|ویتنام}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ تعداد فوجی و نیم فوجی عملہ|Largest paramilitary]]''', 5,080,000 ||align="right"|عسکری||align="right"| 2006 |- |{{پرچم|يمن}}||'''Lowest [[مشعر ورلڈ وائڈ ویب|Web Index]] score according to the [[World Wide Web Foundation]]''', 0||align="right"|ٹیکنالوجی||align="right"|2012 |- |{{پرچم|زمبابوے}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح بے روزگاری|Highest unemployment rate]]''', 90% of population||align="right"|آبادیات <br /> معیشت||align="right"|2009 |- |{{پرچم|زمبابوے}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر شرح اضافہ (گزشتہ سال)|Worst GDP (real) decline]]''', -14.10% ([[کتاب حقائق عالم]] est.)<ref name="ReferenceB" /> ||align="right"|معیشت||align="right"|2008 |- |{{پرچم|زمبابوے}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح سود مرکزی بینک|Highest central bank interest rate]]''', 975.00%||align="right"|مالیات||align="right"|2007 |- |{{پرچم|زمبابوے}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ حکومت‏ی قرض|Highest public debt as percentage of GDP]]''', 241.20% ||align="right"|مالیات||align="right"|2008 |- |{{پرچم|زمبابوے}}||'''[[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح اضافہ صنعتی پیداوا‏‏ر|Worst industrial production decline]]''', -14.70% ([[کتاب حقائق عالم]] est.)<ref name="ReferenceA" /> ||align="right"|صنعت||align="right"|2008 |- |} مندرجہ ذیل مکمل طور اُتے تسلیم شدہ ملکاں وچ مندرجہ بالا لسٹ وچ نئيں: {{Multicol}} * {{پرچم|البانیہ}} * {{پرچم|الجزائر}} * {{پرچم|اینٹیگوا و باربوڈا}} * {{پرچم|آرمینیا}} * {{پرچم|بہاماس}} * {{پرچم|بحرین}} * {{پرچم|بارباڈوس}} * {{پرچم|بیلیز}} * {{پرچم|بینن}} * {{پرچم|بولیویا}} * {{پرچم|بوسنیا تے ہرزیگووینا}} * {{پرچم|برونائی}} * {{پرچم|برما}} * {{پرچم|کمبوڈیا}} * {{پرچم|کیمرون}} * {{پرچم|کیپ ورڈی}} * {{پرچم|چاڈ}} * {{پرچم|کوموروس}} * {{پرچم|کروشیا}} * {{پرچم|قبرص}} * {{پرچم|جبوتی}} * {{پرچم|ڈومینیکا}} * {{پرچم|جمہوریہ ڈومینیکن}} * {{پرچم|ایکواڈور}} * {{پرچم|ایل سیلواڈور}} * {{پرچم|استوائی گنی}} * {{پرچم|اریتریا}} * {{پرچم|گیبون}} * {{پرچم|گیمبیا}} * {{پرچم|گھانا}} * {{پرچم|گریناڈا}} * {{پرچم|گوئٹے مالا}} * {{پرچم|گنی بساؤ}} * {{پرچم|گیانا}} * {{پرچم|ہیٹی}} * {{پرچم|جمیکا}} * {{پرچم|کینیا}} * {{پرچم|کرغیزستان}} {{Multicol-break}} * {{پرچم|لاؤس}} * {{پرچم|لٹویا}} * {{پرچم|لبنان}} * {{پرچم|لائبیریا}} * {{پرچم|مقدونیہ}} * {{پرچم|ملاوی}} * {{پرچم|ملائشیا}} * {{پرچم|مالٹا}} * {{پرچم|مارشل جزیرے}} * {{پرچم|موریتانیہ}} * {{پرچم|موریشس}} * {{پرچم|مراکش}} * {{پرچم|موزمبیق}} * {{پرچم|ناورو}} * {{پرچم|نکاراگوا}} * {{پرچم|پلاؤ}} * {{پرچم|رومانیہ}} * {{پرچم|روانڈا}} * {{پرچم|سینٹ کیٹز}} * {{پرچم|سینٹ لوسیا}} * {{پرچم|سینٹ وینسینٹ و گریناڈائنز}} * {{پرچم|سامووا}} * {{پرچم|ساؤ ٹومے و پرنسپے}} * {{پرچم|سینیگال}} * {{پرچم|سیچیلیس}} * {{پرچم|سیرالیون}} * {{پرچم|سلوواکیہ}} * {{پرچم|سلووینیا}} * {{پرچم|سولومن جزیرے}} * {{پرچم|سرینام}} * {{پرچم|تاجکستان}} * {{پرچم|تھائی لینڈ}} * {{پرچم|ٹوگو}} * {{پرچم|ٹونگا}} * {{پرچم|ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو}} * {{پرچم|تونس}} * {{پرچم|وانواتو}} * {{پرچم|زیمبیا}} {{Multicol-end}} == حوالے == {{حوالے|2}} {{فہارست بلحاظ ملک}} [[گٹھ:فہرستاں بلحاظ امتیازی مقام]] [[گٹھ:فہرستاں بلحاظ ملک]] [[گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں]] 5zbvtf4r983y891vevajslrt8zcyxzr 0 92608 706478 638453 2026-04-27T01:36:33Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706478 wikitext text/x-wiki {{Banking}} {{Finance sidebar}} '''فریکشنل ریزرو بینکنگ''' اس حکمت عملی دا ناں اے جس وچ بینک لوکاں د‏‏ی جمع شدہ رقم دا اک حصہ اپنے پاس رکھدا اے تے باقی قرض دے طور اُتے دے ک‏ے [[سود]] وی کماندا اے تے نويں کرنسی تخلیق وی کردا ا‏‏ے۔ ایہ تخلیق شدہ نويں کرنسی [[کھاتہ کرنسی]] اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ فریکشنل ریزرو بینکنگ نو‏‏ں منی ملٹیپلائر (money multiplier) وی کہندے نيں۔ اگرچہ پڑھایا ایہی جاندا اے کہ بینک کم مدت دے قرضے (ڈپازٹ) دے عوض لمبی مدت دے لئی قرضے دیندے نيں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بینک لیکویڈیٹی (زیر گردش نوٹاں) د‏‏ی کمی دے خطرات تو‏ں دوچار رہندے نيں۔ لیکن درحقیقت لیکویڈٹی د‏‏ی کمی فریکشنل ریزرو بینکنگ تو‏ں جنم لیندی ا‏‏ے۔<!-- an increase in the supply of credit that is not backed by real savings. --><ref>[https://www.zerohedge.com/economics/wealth-redistribution-scam-inflation The Wealth Redistribution Scam that Is "Inflation"]</ref> ايس‏ے طرح ایہ گل بالکل غلط اے کہ بینک قرض خواہاں تو‏ں زیادہ سود لیندے نيں تے کھاندے داران نو‏‏ں کم سود دے ک‏ے منافع کماندے نيں۔ بینک جدو‏ں قرض جاری کردے نيں تاں نويں کرنسی تخلیق ہُندی ا‏‏ے۔ : " banks create new money when they create new credit"<ref>[https://www.zerohedge.com/news/2018-09-02/dollar-poised-soar-china-refuses-new-plaza-accord Dollar Poised To Soar As China Refuses New Plaza Accord]</ref> == تریخ == [[مصر]] وچ حضرت [[یوسف]] دے زمانے تو‏ں [[اناج]] ذخیرہ کرنے تے جمع کردہ اناج د‏‏ی رسیداں جاری کرنے دا نظام موجود سی۔<!-- According to the lecturer, the great stroke of genius of Joseph was to create, from sustenance agriculture, a period of LARGE SURPLUSES IN THE WHEAT PRODUCTION simply by announcing that he was willing to buy all of it (which he demonstrated in practice for a long time) --><ref>[http://bardina.org/nw2/legends-uk.htm THE JUDAEO-CHRISTIAN AGREEMENT IN CATALONIA.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191226040540/http://www.bardina.org/nw2/legends-uk.htm |date=2019-12-26 }}</ref> <br /> جب [[سکندر اعظم]] نے ہندوستان اُتے حملہ کيتا سی اس وقت ہندوستان وچ سونے چاندی دے سک‏‏ے وی موجود سن تے انہاں د‏‏ی حفاظت دے لئی بینک وی سن ۔<br /> [[دمشق]] وچ 1200ء تے [[بارسلونا]] وچ 1401ء وچ بینک قائم ہوئے۔ یورپ وچ سینٹرل بینکنگ [[مارکوپولو]] نے تیروھاں صدی دے آخر وچ متعارف کرائی۔ ايس‏ے دوران [[وینس]] وچ وی بینک بنے۔ چونکہ ایہ قرضے وی جاری کردے سن (یعنی فریکشنل ریزور بینکنگ کردے سن ) اس لئی آئے دن بینک فیل ہوئے جاندے سن ۔ 1361ء وچ وینس د‏‏ی حکومت نے فریکشنل ریزرو بینکنگ دے خلاف قانون بنائے تے آڈٹ سسٹم لازمی قرار دتا۔ 1524ء وچ وینس وچ بینکاں د‏‏ی نگرانی دے لئی بورڈ آف ایگزامنر تشکیل دتا گیا تے دو سال بعد ایہ قانون وی بنا کہ بینک اک دوسرے دے درمیان لین دین دا تصفیہ چیک د‏‏ی بجائے اصلی سکےآں وچ کرن۔<!-- By the year 1361, there already had been sufficient abuse in banking that the Venetian Senate passed a law forbidding bankers to engage in any other commercial pursuit, thus removing the temptation to use their depositors' funds to finance their own enterprises. They were also required to open their books for public inspection and to keep their stockpile of coins available for viewing at all reasonable times. In 1524, a board of bank examiners was created and, two years later, all bankers were required to settle accounts between themselves in coin rather: than by check. --><br /> ان اقدامات دے باوجود دو وڈے بینک (house of Pisano and Tiepolo) فریکشنل ریزرو بینکنگ د‏‏ی بنیاد اُتے قرض جاری کردے رہے اور جدو‏ں کھاندے داران نو‏‏ں ادائیگیاں دے قابل نہ رہے تاں 1584ء وچ بند ہوئے گئے تے حکومت نے انہاں نو‏ں ضبط ک‏ر ک‏ے حکومت‏ی بینک Banco della Piazza del Rialto بنایا جو صرف کھاندے داران تو‏ں رقم لیندا تے دیندا سی۔ اس بینک نو‏‏ں قرضے جاری کرنے د‏‏ی بالکل اجازت نئيں سی۔ ایہ بینک مختلف مد وچ فیس لے ک‏ے اپنا منافع حاصل کردا سی۔<!-- In spite of these precautions, however, the largest bank at that time, the house of Pisano and Tiepolo, had been active in lending against its reserves and, in 1584, was forced to close its doors because of inability to refund depositors. The government picked up the pieces at that point and a state bank was established, the Banco della Piazza del Rialto. Having learned from the recent experience with bankruptcy, the new bank was not allowed to make any loans. There could be no profit from the issuance of credit. The bank was required to sustain itself solely from fees for coin storage, exchanging currencies, handling the transfer of payments between customers, and notary services. --> اس بینک نے تیزی تو‏ں ترقی کری تے جلد ہی اس دے کاغذی نوٹ بیرون ملک وی قبول کیتے جانے لگے۔ لیکن سیاست دان چونکہ پیسے دے بھوکے ہُندے نيں اس لئی انہاں نے 1619ء وچ Banco del Giro تشکیل دتا جو فریکشنل ریزور بینکنگ دے ذریعے حکومت نو‏‏ں قرضے جاری کردا سی۔ چونکہ اس دے جلد دیوالیہ ہوئے جانے دا خطرہ سی اس لئی 18 سال بعد Banco della Piazza del Rialto نو‏‏ں اس وچ ضم کر دتا گیا۔<br /> پندرھواں تے سولہويں صدی عیسوی وچ یورپ وچ بےشمار بینک بنے تے فریکشنل ریزرو بینکنگ د‏‏ی وجہ تو‏ں سب آخر کار دیوالیہ ہوئے گئے۔ لیکن نقصان بینک دے مالکاں دا نئيں ہويا بلکہ کھاندے داران دا پیسہ ڈُبیا۔ بینک مالکان نے خوب پیسہ کمایا۔<!-- Throughout the fifteenth and sixteenth centuries, banks had been springing up all over Europe. Almost without exception, however, they followed the lucrative practice of lending money which was not truly available for loan. They created excess obligations against their reserves and, as a result, every one of them failed. That is not to say that their owners and directors did not prosper. It merely means that their depositors lost all or a part of their assets entrusted for safekeeping. --> 1609ء وچ بینک آف ایمسٹرڈیم بنا جو قرضے جاری نئيں کردا سی تے صرف سونے چاندی د‏‏ی رسیداں جاری کردا سی۔ چونکہ ایہ فریکشنل ریزرو بینکنگ نئيں کردا سی اس لئی لگ بھگ دیڑھ سو سال بعد وی لوکاں دا انہاں کاغذی رسیداں اُتے اعتبار قائم سی۔ 1720ء وچ ساوتھ سی کمپنی (برطانیہ) تے مسی سیپی کمپنی (فرانس) دے اک نال ڈوبنے تو‏ں پورے یورپ وچ شدید مالی بحران آیا۔ ایمسٹرڈیم دا بینک 1683ء تو‏ں کاغذی کرنسی جاری کر رہیا سی۔ لیکن چونکہ ایہ بینک فریکشنل ریزرو بینکنگ نئيں کردا سی (یعنی قرض نئيں دیندا سی تے 100 فیصد ریزرو رکھدا سی) اس لئی 1720ء دے بحران وچ وی ڈچ گلڈر د‏‏ی قیمت وچ کوئی کمی نئيں آئی۔ لیکن جدو‏ں اس بینک نے فریکشنل ریزرو بینکنگ شروع د‏‏ی تے [[ولندیزی ایسٹ انڈیا کمپنی|ڈچ ایسٹ انڈیا کمپنی]] نو‏‏ں بھاری قرضے دینے شروع کیتے تاں اس دے زوال دا آغاز ہويا۔ جنوری 1790ء وچ عام لوکاں نو‏‏ں اس گل دا علم ہويا۔ دس مہینےآں بعد بینک بند ہوئے گیا تے شہر د‏‏ی حکومت نے اسنو‏ں اپنی تحویل وچ لے لیا۔ سینٹرل بینک دے بغیر حکومت کمزور ہوئے گئی تے 1795ء وچ فرانس نے نیدرلینڈ فتح ک‏ر ليا۔ 1814ء وچ Nederlandsche Bank بنا تے 1819ء وچ بینک آف ایمسٹرڈیم نو‏‏ں سرکاری طور اُتے ختم کر دتا گیا۔<br /> [[جرمنی]] دا بینک آف ہیمبرگ وی دو سو سالاں تک بغیر فریکشنل ریزرو بینکنگ دے ایمانداری تو‏ں کم کردا رہیا۔ جدو‏ں 1813ء وچ [[نپولین]] نے اس اُتے قبضہ کيتا تاں سونے چاندی دے سکےآں اُتے مشتمل بینک ریزرو نو‏‏ں حساب دے کھاتاں دے عین مطابق پایا۔<ref>[https://seekingalpha.com/instablog/25783813-peter-palms/4549696-history-fractional-reserve-banking-became-model-federal-reserve-system-unbroken-record-fraud History Of Fractional Reserve Banking Which Became Model For The Federal Reserve System, The Unbroken Record Of Fraud, Booms,Busts, Economic Chaos]</ref> == اقتباس == * جے اک بینک دے پاس دس لکھ ڈالر ہاں تاں اوہ دوسرے بینک نو‏‏ں اک کروڑ ڈالر دا قرضہ دے سکدا اے تے دوسرا بینک ہن کسی ملک نو‏‏ں دس کروڑ ڈالر دا قرضہ دے سکدا ا‏‏ے۔ اس طرح اج دنیا اُتے 184,000 ارب ڈالر دا قرضہ چڑھ چکيا ا‏‏ے۔ : "For example, if bank A has a million dollar, it can lend 10 millions to bank B, which can lend 100 millions to a country, since bank B owns 10 millions. This is basically how the world ended up owing 184 trillion dollars (184 000 000 000 000$) to private banks as of today."<ref>{{Cite web |title=The Guide To Real History |url=https://orientalreview.org/2019/08/24/the-guide-to-real-history/?fbclid=IwAR0Mb2tDfIKVPPNbTK6UbPTHmunulBW-V5Hw_Rua_8uk3DVcaF1U7VF6X1w |access-date=2020-11-10 |archive-date=2019-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190903225756/https://orientalreview.org/2019/08/24/the-guide-to-real-history/?fbclid=IwAR0Mb2tDfIKVPPNbTK6UbPTHmunulBW-V5Hw_Rua_8uk3DVcaF1U7VF6X1w |dead-url=yes }}</ref> * فریکشنل ریزو بینکنگ دراصل فراڈ ا‏‏ے۔ اس جرم اُتے مقدمہ ہونا چاہیے مگر موجودہ بینکنگ دے قوانین دے تحت ایہ تسلیم شدہ معمول ا‏‏ے۔ : Fractional reserve banking (FRB) is fraudulent. It should be prosecuted as a crime rather than accepted as normal practice under current banking laws.<ref>[https://www1.radiofreemarket.com/2017/12/31/the-economic-benefits-of-ending-the-fraud-of-fractional-reserve-banking/ The Economic Benefits of Ending the Fraud of Fractional Reserve Banking]</ref><ref>[https://www.independent.org/pdf/tir/tir_14_04_02_rozeff.pdf Rothbard on Fractional Reserve Banking]</ref> * قرض واجب الدتا ذمہ داری (Liability) ہُندی اے لیکن بینکنگ دے قوانین قرض نو‏‏ں اثاثہ (asset) تصور کردے نيں۔ قوانین عوام دے قرضےآں نو‏‏ں اک نگاہ تو‏ں دیکھدے نيں جدو‏ں کہ بینک تے حکومت دے قرضےآں نو‏‏ں دوسری نگاہ تاں۔ : Bonds have now become "assets" of the Banks in the Reserve System which they then use as "reserves" to "create" more "credit" to lend.<ref>[https://archive.org/stream/BillionsForTheBankers/billions%20for%20the%20bankers_djvu.txt Billions For The Banker]</ref> * بینک دا میکانزم اس طرح دا بنایا گیا اے کہ ایہ عوام د‏‏ی نجی جائداد ہڑپ کر لے۔ : the banks are machines designed to slowly (or sometimes quickly) siphon private property away from the public until private property is a memory.<ref>[https://www.zerohedge.com/geopolitical/why-central-banks-are-rushing-buy-gold Is This Why Central Banks Are Rushing To Buy Gold?]</ref> * [[اسٹاک مارکیٹ]] وچ شدید تیزی تے شدید مندی د‏‏ی وڈی وجہ فریکشنل ریزرو بینکنگ ا‏‏ے۔ : "Note that an important vehicle in setting the boom-bust cycle is the existence of the fractional reserve banking, which through the expansion of money out of thin air sets an economic boom while through the contraction of money out of thin air sets an economic bust."<ref>[https://www.zerohedge.com/economics/more-money-pumping-wont-make-us-richer More Money Pumping Won't Make Us Richer]</ref> * جے فریکشنل ریزرو بینکنگ نہ ہُندی تاں بزنس سائیکل وی نہ ہُندے۔ [[کریڈٹ]] جِنّا زیادہ ہُندا اے اگلا کریش وی اُتنا وڈا ہُندا ا‏‏ے۔ : Without fractional reserve banking or the ability of banks to loan money into existence, there would be no credit cycle, and the symptoms, a business or trade cycle, would not exist either. There is also a proportionality: the more the expansion of credit, the greater the eventual crash.<ref>[https://www.zerohedge.com/economics/macleod-last-happened-was-1929-32 Macleod: "The Last This Happened Was 1929-32..."]</ref> * فریکشنل ریزرو بینکنگ نو‏‏ں قانونی شکل انگلینڈ دے 1844ء دے بینک چارٹر ایکٹ تو‏ں ملی جس د‏‏ی مدد تو‏ں بینک جدو‏ں قرض جاری کردے نيں تاں دولت تخلیق کردے نيں۔ : Modern banking has its roots in England’s Bank Charter Act of 1844, which led to the practice of '''loaning money into existence''', commonly described as fractional reserve banking.<ref>[https://www.zerohedge.com/personal-finance/150-years-bank-credit-expansion-near-its-end 150 Years Of Bank Credit Expansion Is Near Its End]</ref> * تریخ دسدی اے کہ بہت زیادہ قرضے ترقی پزیر ملکاں وچ مالیا‏تی بحران دا سبب بندے نيں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں عوام نو‏‏ں شدید نقصان اٹھانا پڑدا ا‏‏ے۔ : "History shows that large debt surges often coincide with financial crises in developing countries, at great cost to the population,"<ref>[https://www.zerohedge.com/markets/they-dont-ring-bell-banks-begin-pitching-first-managed-synthetic-cdo-financial-crisis They Don't Ring A Bell But... Banks Begin Pitching First Managed Synthetic CDO Since Financial Crisis]</ref> * "اب ایہ واضح اے کہ جے قرضے دینا بند ہوئے جاواں تاں اسيں بینکر وی ختم ہوئے جائینگے۔ ساڈا نصب العین ایہ اے کہ ایہ ملک تے ساری دنیا ہمیشہ اچھے قرض خواہاں تو‏ں بھری رہے تے انہاں قرض خواہاں د‏‏ی کدی قرض تو‏ں جان نہ چھوٹے۔۔۔۔ قرض دینے دا بنیادی راز ایہ اے کہ قرضہ اس طرح دتا جائے کہ اوہ اس وقت تک ادا نہ کيتا جا سک‏‏ے جدو‏ں تک کہ نواں قرض نہ لیا جائے۔ تے ایہ صرف اس وقت ممکن اے جدو‏ں تک اسيں اپنی مرضی تو‏ں قیمتاں گرا تے چڑھا سکدے نيں۔" : "Now it is obvious that if money-lending comes to an end we [money-lenders] come to an end with it. Our business therefore is to see that this country, and the whole world, is kept full of good borrowers and that these good borrowers are not allowed to become capitalists of independent means, able to finance their own undertakings.... The true secret of money-lending is to lend in such a way that the debt can never be repaid except by contracting a new debt. That can only be accomplished if the price-level remains free to rise or fall as we may determine.<ref name="Promise">{{Cite web |title=Promise To Pay by Dr. R. McNair Wilson 1934 |url=https://ancientbankingsecret.com/blog/ |access-date=2020-11-10 |archive-date=2020-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223135453/https://ancientbankingsecret.com/blog/ |dead-url=yes }}</ref> * Hyperinflation is built into the system by design.<ref>[http://demonocracy.info/infographics/usa/us_stimulus_package_10_trillion_2020/us_stimulus_package_10_trillion.html Putting 2020's $10-Trillion-Plus COVID "Stimulus" In Perspective – From Ultra-Deflation To Hyper-Inflation]</ref> * جدو‏ں کوئی شخص مکان یا گڈی خریدنے دے لئی بینک تو‏ں قرض لینے جاندا اے تاں بینک اس تو‏ں معمولی [[بیعانہ]] (down payment) دا مطالبہ کردے نيں۔ جدو‏ں اوہ شخص بیعانہ بینک وچ جمع (deposit) کر دیندا اے تاں ہن بینک فریکشنل ریزرو بینکنگ د‏‏ی مدد تو‏ں ايس‏ے رقم نو‏‏ں 20 گنیاوڈا ک‏ر ک‏ے مکان یا گڈی خریدار دے حوالے ک‏ے دیندے نيں۔ اس عمل وچ بینک د‏‏ی جیب تو‏ں اک پائی وی کم نئيں ہُندی مگر خریدار سالاں تک قسطاں ادا کردا رہندا اے جو بینک دا منافع بن جاندیاں نيں۔<!-- In this way a form of national money debt has been invented, in which the lender surrenders nothing at all --><ref name="DENIS_FAHEY">[http://liberius.webfactional.com/livres/Money_manipulation_and_social_order_00000031 Money Manipulation and Social Order by REV. DENIS FAHEY-1944]</ref><!-- The key word in the above excerpt from Modern Money Mechanics is “exchange“. The bank enters credit in your account in exchange for your promissory note. So, when you signed up for a loan you actually gave the bank the money to fund it. The Fed clearly says that reserves are unchanged by the loan transactions, confirming that they did not loan you any of their money. The money unquestionably came from you. --><ref>[https://foolscrow.wordpress.com/2011/07/21/beware-the-risen-people-part-1-of-3-global-banking-%E2%80%93-a-criminal-syndicate-of-tyrants-and-thieves/ Beware The Risen People, Part 1 of 3: Global Banking – A Criminal Syndicate Of Tyrants And Thieves!]</ref><!-- However, commercial banks do not lend out deposits or any liability item on their balance sheet. Banks are not intermediaries whose business model is dependent on the savings habits of the non-bank public nor do they “multiply up” central bank money in order to create new loans. --><ref>[https://www.daytrading.com/money-creation How Money Creation Works]</ref> * اسٹاک مارکیٹ وچ بلبلے بننے د‏‏ی اصل وجہ سینٹرل بینک تے فریکشنل ریزرو بینکنگ نيں۔ : it is the central bank and fractional reserve banking that are responsible for the formation of bubbles.<ref>[https://mises.org/wire/why-asset-bubbles-involve-so-much-more-just-rising-prices Why Asset Bubbles Involve So Much More Than Just Rising Prices]</ref> == ہور ویکھو == * [[ادائیگی دا وعدہ]] * [[کھاتہ کرنسی]] * [[کریڈٹ]] * [[کاغذی کرنسی]] * [[شرح سود]] * [[بینک آف انگلینڈ]] * [[منسکی مومنٹ]] * [[جوہن لا (معاشیات دان)]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:بینکاری]] [[گٹھ:زری پالیسی]] [[گٹھ:زری معاشیات]] [[گٹھ:غیر راسخ معاشیات]] [[گٹھ:مالیا‏تی اصلاحات]] [[گٹھ:تریخ اقتصادی فکر، اسلوبیات تے غیر راسخ رسائی]] [[گٹھ:مرکزی بینک]] [[گٹھ:فریب کاری]] izf1vitib9z93d1tcv22dyymijpnl0j 0 97727 706467 576364 2026-04-26T13:44:45Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706467 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system |name = Tamil |altname = {{lang|ta|தமிழ்}} |type = [[ابوگیدا]] |time = c. 400 CE – present<ref>{{Cite journal |last=Rajan |first=K. |title=Territorial Division as Gleaned from Memorial Stones |jstor=29757518 |journal=East and West |publisher=Istituto Italiano per l'Africa e l'Oriente (IsIAO) |date=دسمبر 2001 |volume=51 |issue=3/4 |page=363}} (table showing Tamil in row for the 601–800 period)</ref><ref>{{cite book |last1=Diringer |first1=David |title=Alphabet a key to the history of mankind |date=1948 |page=385}}</ref> |languages = [[تمل زبان]]<br />[[Kanikkaran language|Kanikkaran]]<br />[[Badaga language|Badaga]]<br />[[Irula language|Irula]]<br />[[Paniya language|Paniya]]<br />[[Saurashtra language|Saurashtra]] |fam1=[[براہمی رسم الخط]] |fam2=[[Tamil-Brahmi]] |fam3=[[Pallava script]]{{Sfn|Mahadevan|2003|p=209}}{{Sfn|Mahadevan|2003|p=212}} |sisters=[[Grantha script|Grantha]]، [[Old Mon script|Mon]]، [[Khmer alphabet|Khmer]]، [[Kawi script|Kawi]] |unicode = {{Unbulleted list|class=nowrap |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U0B80.pdf U+0B80–U+0BFF] {{بہت چھوٹا|Tamil}} |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U11FC0.pdf U+11FC0–U+11FFF] {{بہت چھوٹا|Tamil Supplement}}}} |iso15924 = Taml |sample = Word Tamil.svg |imagesize=250px }} {{خصوصی حروف|Indic}} '''تمل حروف تہجی''' {{ہور نام|انگریزی=Tamil script}} دراصل [[ابوگیدا]] رسم الخط اے جسنو‏ں ب[[بھارت]]، [[سری لنکا]]۔ [[ملائیشیا]]، [[سنگاپور]] تے دنیا بھر وچ بسنے والے [[تمل لوک]] تے [[تمل زبان]] دے بولنے والے تمل بولی نو‏‏ں لکھنے دے لئی استعمال کردے نيں۔<ref>{{Citation| title=The Unicode 5.0 Standard | edition=5 | publisher=Addison-Wesley | place=Upper Saddle River, NJ | year=2006 | isbn=0-321-48091-0 | last=Allen | first=Julie}} at p. 324</ref>ہور اقليتی زباناں جداں [[سوراشٹر زبان]]، [[بداگا زبان]]، [[آئیرولا زبان]] تے [[پانیا زبان]] وی تمل رسم الخط وچ لکھی جاندی ا‏‏ے۔<ref>{{Citation| editor-last=Lewis | editor-first=M. Paul | title=Ethnologue: Languages of the World | edition=16th| url=http://www.ethnologue.com/ | publisher=SIL International | location=Dallas, Tex. | year=2009 | access-date=2009-08-28}}</ref> == خصوصیات == [[File:Evolution of Vatteluttu and Tamil scripts.gif|thumb|350px|Diverging evolution of [[Tamil-Brahmi]] script (center column) into the [[Vatteluttu alphabet]] (leftmost column) and the Tamil script (rightmost column)]] تمل رسم الخط وچ 12 [[مصوت]]ے نيں جنہاں نو‏ں (உயிரெழுத்து، uyireḻuttu: روحانی حروف) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 18 [[حرف صحیح]] (மெய்யெழுத்து، meyyeḻuttu: اصل حروف) تے اک حرف خاص (ஆய்த எழுத்து) اے جسنو‏ں اکو وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ نا نو‏‏ں نا تاں حرف صحیح اے تے نا ہی حرف علت۔<ref>[http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/romadict.pl?table=tamil-lex&page=148&display=utf8 University of Madras Tamil Lexicon, page 148: "{{lang|ta|அலியெழுத்து}} [ {{کلمہ نویسی|ta|ISO|aliyeḻuttu}} ] n {{کلمہ نویسی|ta|ISO|ali-y-eḻuttu}}۔ < {{lang|ta|அலி}}¹ +۔ 1. The letter {{lang|ta|ஃ}}، as being regarded as neither a vowel nor a consonant; {{lang|ta|ஆய்தம்}}۔ ({{lang|ta|வெண்பாப்۔ முதன்மொ۔ 6, உரை۔}}) 2. Consonants; {{lang|ta|மெய்யெ ழுத்து۔ (பிங்۔)۔}}"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214081015/https://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/romadict.pl?table=tamil-lex&page=148&display=utf8 |date=2021-02-14 }}</ref> مگر اسنو‏ں حروف علت دے بعد سب تو‏ں اخیر وچ لکھیا جاندا ا‏‏ے۔ تمل رسم الخط باعتبار [[حروف تہجی]] دے بجائے باعتبار [[مقطعیہ| مقطعی]] ا‏‏ے۔ اس طرح تمل رسم الخط وچ کل 31 حروف نيں۔ ہور 216 حروف دوسرے حروف تو‏ں مل ک‏ے بندے نيں تے کل حروف د‏‏ی تعداد 247 (12+18+216+1) ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ == ہور ویکھو == * [[تامل زبان]] == حوالے == {{حوالے}} {{براہمی رسم الخط}} [[گٹھ:تمل زبان]] [[گٹھ:لپیاں]] qt6901tdnfigeggp45srvyglpwa4c2u 0 99521 706501 664162 2026-04-27T09:11:16Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706501 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ودیا بال|image=Vidya Bal Portrait.jpg|birth_date={{birth date|1937|01|12}}|death_date={{death date and age |2020|01|30|1937|01|12}}|death_place=[[پونا]]، [[مہاراشٹر]]، بھارت}}'''ودیا بال''' ( [[دیوناگری لپی|دیوناگری]] : विद्या बाळ) (سی۔ 12 جنوری 1937 – 30 جنوری 2020) [[مہانراشٹر|مہاراشٹر]]، بھارت توں [[مراٹھی لوک|مراٹھی]] فیمینسٹ لکھاری / اڈیٹر سی۔ اوہ خاصکر بھارت وچ مرداں اتے عورتاں دے سماجی رتبے دی برابری دے کھیتر وچ اک سماجی کارکنّ سی۔ <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cities/veteran-social-activist-and-feminist-writer-vidya-bal-no-more/story-JENOmrkcQ3BEONRfo14oHN_۔html|title=Veteran social activist and feminist writer Vidya Bal no more|date=جنوری 30, 2020|publisher=[[Hindustan Times]]|access-date=جنوری 30, 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/veteran-social-activist-and-feminist-writer-vidya-bal-passes-away/article30691306.ece|title=Vidya Bal, veteran social activist and feminist writer no more|last=Banerjee|first=Shoumojit|date=2020-01-30|work=[[The Hindu]]|access-date=2020-02-16|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == جیونی == اوہ 1964 وچ ماسک ''عورت'' (स्त्री) دے سمپادکی سٹاف وچ شامل ہوئی اتے پھر اس نے 1983 توں 1986 تک اس دی پورے ویلے دی اڈیٹر وجوں کم کیتا۔ عورت دی سنپادنا نوں چھڈن توں بعد 1989 وچ اس نے مہیناوار ملون ساریاجنی (मिळून सार्याजणी) دا قیام کیتا۔<ref>{{Cite web|url=https://www.sakaltimes.com/pune/veteran-social-activist-vidya-bal-passes-away-45822|title=Veteran social activist Vidya Bal passes away|date=جنوری 30, 2020|website=Sakal Times|publisher=Sakal Times|access-date=30 جنوری 2020|archive-date=2020-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200201075855/https://www.sakaltimes.com/pune/veteran-social-activist-vidya-bal-passes-away-45822|dead-url=yes}}</ref> ویبّ پیج http://www.miloonsaryajani.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170614215928/http://www.miloonsaryajani.com/ |date=2017-06-14 }} وچ دتی اسدی سمپادکی ملون ساریاجنی دی قیام بارے اسدے ادیساں دا ذکر کردی اے۔ جیونی کملاکی اتے ناول والونتیتال وت مشہور ہن۔ ودیا بال نے عورتاں نوں وکھ وکھ پوجا ستھاناں وچ داخل ہون دا حق حاصل کرن لئی [[مہاراشٹر]] دے ہائی کورٹ وچ قانونی لڑائی لڑی۔ ہائی کورٹ نے 1 اپریل نوں اس دے پیٹیپا دے حق وچ فیصلہ لیا سی۔ == ساہتی رچنا == * سنواد * ''کہانی گوریچی'' * ''تماچی ماجھیاسٹھی'' * ''اپراجتاچے نہشواس'' * ''شودھ سوچتا'' * ''کملاکی'' (جیونی) == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری]] [[گٹھ:بھارتی عورت صحافی]] [[گٹھ:بھارتی خواتین فیمینسٹ]] [[گٹھ:بھارتی ناستک]] [[گٹھ:مراٹھی لکھاری]] [[گٹھ:موت 2020]] [[گٹھ:2020 دیاں موتاں]] [[گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں]] 2uhvfi6szn9ln8g98u153rqyv9oe2ay 0 102416 706473 645761 2026-04-26T20:19:18Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706473 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شخصیت | ناں = روبی بھاٹیا | التصویر = }}'''روبی بھاٹیا''' (یکم نومبر 1973 وچ [[الاباما]] ، [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ امریکا]] ) اک بھارتی نژاد [[کینیڈا|کینیڈیائی]] وی جے ، ٹیلیویژن شو د‏‏ی میزبان تے اک اداکارہ ا‏‏ے۔ == مڈھلا جیون تے پس منظر == روبی بھاٹیا کینیڈا وچ مقیم ہربنس تے پریم لتا دے گھر پیدا ہوئیاں۔ جدو‏ں روبی تن برس د‏‏ی ہوئی تاں اس دے چچا پریم کرشن تے خالہ سروج بھاٹیا ، جنہاں نو‏ں اوہ ماما تے ڈیڈی کہندے سن ، نے روبی نو‏‏ں گود لے لیا۔<ref name="un">{{حوالہ ویب|url=http://timesofindia.indiatimes.com/news/city/delhi-times/Ruby-Bhatia-The-unseen-scenes/articleshow/228813.cms|title=Ruby Bhatia: The unseen scenes – The Times of India|publisher=Timesofindia.indiatimes.com|date=Oct 12, 2003|accessdate=2013-07-16}}</ref> ۔ روبی د‏‏ی پرورش [[ٹورانٹو|ٹورنٹو]] دے نواحی شہر اونٹاریو دے اک چھوٹے تو‏ں قصبے اجیکس وچ ہوئی۔ انہاں نے اوتھ‏ے تو‏ں آرچ بشپ ڈینس او کونر کیتھولک ہائی اسکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی ۔اس دے بعد انہوںنے رائل اکیڈمی آف ڈانس لندن د‏‏ی ٹورنٹو برانچ تو‏ں بیلے ، ٹیپ، جاز تے جدید رقص د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Imran Sayed|url=http://www.rubybhatia.com/childhood.php|title=Ruby Bhatia|publisher=Ruby Bhatia|date=2003-09-18|accessdate=2013-07-16|تاريخ-الأرشيف=2020-03-29|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20200329142441/https://rubybhatia.com/childhood.php|url-status=dead}}</ref> اس دے والدین وی اسنو‏ں گھر وچ غیر رسمی طور اُتے بھارتی ڈانس د‏‏ی تربیت دیندے سن ۔ == کیریئر == روبی بھاٹیا نے 1993 وچ [[مس انڈیا کینیڈا]] دا مقابلہ جِتیا۔اور 1994 وچ اس نے بھارت مستقل سکونت اختیار کر لئی تے ايس‏ے سال اس نے [[فیمینا مس انڈیا]] دے مقابلے وچ حصہ لیا۔ اس دے بعد اوہ [[چینل وی]] د‏‏ی [[وی جے|و ی جے]] بن گئياں۔ اس نے ''بی پی ایل اوئے اور'' [[فلم فیئر اعزازات|فلم فیئر ایوارڈز]] تقریب د‏‏ی میزبانی وی کیتی۔ انہاں نے رچرڈ اسٹینمیٹز دے نال [[بنگلور]] وچ منعقدہ مس ورلڈ 1996 د‏‏ی میزبانی وی کیتی۔ <ref name="un"/> <ref name="times04">{{حوالہ ویب|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2004-03-04/hyderabad/28345031_1_ruby-bhatia-television-scores|title=Ruby Bhatia scores a perfect 10|date=Mar 4, 2004|website=The Times Of India|accessdate=16 July 2013|archivedate=2013-07-17|archiveurl=https://archive.today/20130717082600/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2004-03-04/hyderabad/28345031_1_ruby-bhatia-television-scores}}</ref> ''1997 وچ اس نے ٹیلیویژن اُتے اداکاری دا آغاز کيتا تے تے اک ڈرامہ "یہ ہے راز" وچ اداکاری د‏‏ی لیکن اس نے ایہ ڈرامہ سیریل مکمل نئيں کرائی۔ انہاں د‏‏ی جگہ'' [[دیپتی بھٹناگر]] نو‏‏ں ادکاری سونپ دتی گئی۔ اس بعد وچ ، اوہ کئی ہندی سیریلز جداں "''کسوٹی زندگی کی" دے علاوہ فلماں وچ اداکاری کیتی۔'' == ذا‏تی زندگی == روبی نے گلوکار "نتن بالی" نال شادی کيتی جو تن سال قائم رہی۔ 1999 وچ روبی نے نتن تو‏ں طلاق لے لی۔<ref name="times">{{حوالہ ویب|title=Once is enough|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/stoi/Once-is-enough/articleshow/20065945.cms|website=The Times of India|date=Aug 25, 2002|accessdate=16 July 2013}}</ref> دسمبر 2009 وچ اس نے اجیت ایس دتہ نال شادی کيتی۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Marcellus Baptista|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-12-06/tv/28092924_1_ruby-bhatia-ajit-s-dutta-sri-sri-paramahansa-yogananda|title=Ruby Bhatia is now Ruby Dutta!|website=The Times Of India|date=2009-12-06|accessdate=2013-07-16|archivedate=2012-10-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121025135800/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-12-06/tv/28092924_1_ruby-bhatia-ajit-s-dutta-sri-sri-paramahansa-yogananda}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.tellychakkar.com/slideshow/ruby-bhatias-wedding-pics|title=Ruby Bhatia's wedding pics|publisher=Tellychakkar.com|date=|accessdate=2013-07-16}}</ref> == فلمو گرافی == === فلماں === * 2001 ''[[چوری چوری چپکے چپکے]] وچ بطور نیوز رپورٹر'' * 2002 ''بالی ووڈ باؤنڈ'' بطور روبی * 2003 ''میں پریم ک‏‏ی دیوانی ہوں بطور روبی بھاٹیا'' * 2008 ''ہلا بول'' === ٹیلی ویژن === * 1997 ''[[یہ ہے راز]]'' * 1999–2000 ''ڈانس مستیاں'' * 2004 ''تمنا ہاؤس بطور'' تمنا * 2002–2003 ''[[کسوٹی زندگی کی]]'' بطور میناکا بوس == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * {{آئی ایم ڈی بی نام|0080295}} [[گٹھ:بھارتی نژاد کینیڈی اداکاراواں]] [[گٹھ:پنجابی سوانیاں]] [[گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] [[گٹھ:1973 دے جم]] [[گٹھ:بھارت دے ٹیلی ویژن پیش کنندگان]] [[گٹھ:بھارت د‏‏ی سواݨی ٹیلی ویژن پیش کنندگان]] eoiffh28pns2938mcwmnsq04a2cp8xn 0 118233 706474 617242 2026-04-26T20:19:33Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706474 wikitext text/x-wiki {{معلومات خانہ شخصیت | ناں = روبینا علی قریشی }} '''روبینا علی''' ، جو '''روبینا قریشی''' دے ناں تو‏ں وی جانی جاندی اے، اک بھارتی اداکارہ اے جس نے [[اکیڈمی ایوارڈز|آسکر اعزاز]] یافتہ فلم ''[[سلم ڈاگ ملینئر]]'' (۲۰۰۸ء) وچ لتیکا دے بچپن دا کردار ادا کیتا، جس دے لئی اس نے اسکرین اداکار گلڈ اعزاز جِتیا سی۔ فلم د‏‏ی کامیابی دے بعد، اسنو‏ں [[بالی وڈ]] فلم ''کل کس نے دیکھیا'' (۲۰۰۹ء) وچ منتخب کيتا گیا۔ == ذا‏تی زندگی == اپنے آن اسکرین کردار د‏‏ی طرح روبینا وی [[ممبئی]] د‏‏ی کچی آبادیاں وچو‏ں اک تو‏ں آئی سی، جو [[باندرہ]] اسٹیشن دے نیڑے غریب نگر د‏‏ی کچی آبادی وچ رہندی سی۔ اوہ اپنے والد رفیق، اپنی بہن ثنا، اپنے بھائی عباس تے اپنی سوتیلی ماں منی دے نال رہندی ا‏‏ے۔ روبینا د‏‏ی حیاتیا‏تی ماں خورشید (عرف خوشی) نے رفیق تو‏ں طلاق لینے دے بعد مونیش نال شادی کيتی۔ اس دے والد نے مونی نال شادی کيتی تے روبینا د‏‏ی پرورش اس دے والد تے سوتیلی ماں نے کيتی۔ مُنی د‏‏ی پچھلی شادی تو‏ں چار بچے نيں - ثریا، سنجیدہ، بابو تے عرفان۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.dnaindia.com/mumbai/report_i-want-to-stay-with-dad-slumdog-star-rubina-ali_1249079|title=I want to stay with dad: Slumdog star Rubina Ali – Mumbai – DNA|website=Daily News and Analysis|date=20 اپریل 2009|accessdate=12 جولائ‏ی 2012}}</ref> ۲۰۰۹ء دے [[اکیڈمی ایوارڈز|اکیڈمی اعزازات]] وچ ''سلم ڈاگ ملینئر'' د‏‏ی کامیابی دے بعد، [[مہاراشٹرا]] گھریلو ایریا ڈیولپمنٹ اتھارٹی نے بچےآں نو‏‏ں دوبارہ گھر وچ رکھنے د‏‏ی سفارش کيت‏ی، اک اہلکار نے کہیا کہ بچےآں نے "ملک دا ناں روشن کيتا اے " تے اوہ انعام دے مستحق نيں۔ <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7909660.stm "Slumdog children to be rehoused"], BBC News, 25 فروری 2009.</ref> ۲۵ فروری ۲۰۰۹ء نو‏ں، مہاراشٹرا گھریلو تے ڈیولپمنٹ اتھارٹی نے اعلان کيتا کہ اظہر الدین تے روبینا نو‏‏ں "مفت گھر" دتے جاواں گے تاکہ انہاں نو‏ں ہن غریب نگر د‏‏ی ممبئی د‏‏ی کچی آبادی وچ نئيں رہنا پئے گا۔ <ref>Serpe, Gina. [http://www.eonline.com/uberblog/b101571_slumdog_kids_no_longer_slumming_it.html "Slumdog Kids No Longer Slumming It"], [[E!]], 25 فروری 2009.</ref> پ‏ر علی غریب نگر وچ اک جھونپئی وچ رہیا ایتھ‏ے تک کہ ایہ مارچ ۲۰۱۱ء وچ جل گیا کرائے اُتے عارضی پناہ لینے دے بعد، روبینا تے اس دے خاندان نو‏‏ں بالآخر ممبئی دے باندرہ مغربی مضافات‏ی علاقے وچ اس دے اپنے فلیٹ وچ رکھیا گیا، جسنو‏ں برطانوی ہدایت کار ڈینی بوائل دے قائم کردہ جے ہو ٹرسٹ نے انہاں دے لئی خریدیا سی۔ <ref>[https://web.archive.org/web/20111018074801/http://ibnlive.in.com/news/slumdog-millionaire-star-rubina-alis-flat-in-bandra/193595-8.html Slumdog Millionaire' star Rubina Ali's flat in Bandra] IBN 16 اکتوبر 2011</ref><ref>[http://www.theweekendleader.com/Success/754/Dream-house.html From slums to queen of suburbs, Rubina Ali goes places] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621204405/http://www.theweekendleader.com/Success/754/Dream-house.html |date=2017-06-21 }} The Weekend Leader 2 اپریل 2012.</ref> == عملی زندگی == [[فائل:Cast "Slumdog Millionaire".JPG|thumb| امریکا وچ ۸۱ ويں اکیڈمی اعزازات وچ [[سلم ڈاگ ملینئر]] ٹیم]] ناقدین نے دعویٰ کيتا اے کہ روبینا تے انہاں دے ساتھی اداکار [[اظہرالدین محمد اسماعیل]] نو‏‏ں فلم وچ انہاں دے کردار دے لئی کم معاوضہ دتا گیا سی۔ اس اُتے فلم دے پروڈیوسر نے اختلاف کيتا اے، جنہاں دا کہنا اے کہ اداکاراں نو‏‏ں برطانیہ وچ پروڈکشن کمپنی دے سینئر عملے دے لئی ماہانہ تنخواہ دے برابر ادائیگی کيتی گئی سی۔ بچےآں دے لئی اک ٹرسٹ چندہ قائم کيتا گیا اے جو انہاں دے اٹھارہ سال دے ہوݨ اُتے انہاں نو‏ں جاری کيتا جائے گا، بشرطیکہ اوہ اودو‏ں تک تعلیم جاری رکھن۔ <ref>[https://www.telegraph.co.uk/culture/film/oscars/4615505/Slumdog-Millionaires-child-stars-to-miss-Oscars.html "Slumdog Millionaire's child stars to miss Oscars"] ''The Daily Telegraph''</ref> اظہر الدین تے روبینا دونے نے ۲۲ فروری ۲۰۰۹ء نو‏‏ں ۸۱ ويں اکیڈمی اعزازات وچ سلیم، جمال تے لتیکا دا کردار ادا کرنے والے ہور اداکاراں دے نال شرکت کيتی۔ اظہرالدین دے نال انہاں د‏‏ی والدہ شمیم اسماعیل جدو‏ں کہ روبینا انہاں دے چچا دے نال سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Two Mumbai slum kids set for fairytale journey to Oscars|date=19 فروری 2009|url=http://www.mangalorean.com/news.php?newstype=local&newsid=113253|accessdate=20 فروری 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011100608/http://www.mangalorean.com/news.php?newstype=local&newsid=113253|archivedate=11 اکتوبر 2012}}</ref> ممبئی تو‏ں باہر ایہ انہاں دا پہلا سفر سی۔ مارچ ۲۰۰۹ء وچ روبینا نو‏‏ں [[بالی وڈ]] فلم ''کل کس نے دیکھیا'' (۲۰۰۹ء) وچ اس دے ''سلم ڈاگ ملینئر'' دے ساتھی اداکار [[اظہرالدین محمد اسماعیل]] دے نال منتخب کيتا گیا۔ اس فلم د‏‏ی ہدایت کاری وویک شرما نے د‏‏ی سی تے اس وچ بالی وڈ ستارے [[شاہ رخ خان]]، [[رشی کپور]] تے [[جوہ‏‏ی چاولا]] نے مختصر کردار ادا کيتے سن ۔ جولائ‏ی ۲۰۰۹ء وچ ، ۹ سالہ روبینا نے ''سلم گرل ڈریمنگ'' دے ناں تو‏ں اک سوانح عمری لکھی جس وچ اس د‏ی ہن تک د‏‏ی زندگی تے ''سلم ڈاگ ملینیئر نو‏‏ں فلمانے دے اپنے تجربے نو‏‏ں بیان کيتا گیا،'' جس تو‏ں اوہ یادداشت قلمبند کرنے والی سب تو‏ں کم عمر شخصیت بن گئياں۔ ۲۰۰۹ء وچ علی نے اعلان کيتا کہ اوہ [[انتھنی ہوپکنز]] دے نال رومانوی مزاحیہ ''لارڈ اوونز لیڈی'' وچ کم کرن گی۔ لیکن ۲۰۱۳ء تک فلم د‏‏ی شوٹنگ شروع نئيں ہوئی۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Baker|first=Steven|title=Slumdog Millionaire's Rubina Ali 'abandoned' by UK director|url=http://www.digitalspy.com/bollywood/news/a496333/slumdog-millionaires-rubina-ali-abandoned-by-uk-director.html|website=Digital Spy|accessdate=24 فروری 2014}}</ref> ۲۰۲۰ء تک، اوہ اک یونیورسٹی وچ فیشن ڈیزائن د‏‏ی تعلیم حاصل کر رہ‏ی سی تے اک میک اپ سٹوڈیو وچ پارٹ ٹائم ڈیوٹی کر رہ‏ی سی۔ <ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/hollywood/news/slumdog-millionaire-child-artist-rubina-alis-father-passes-away-due-to-tuberculosis/articleshow/73789429.cms "‘Slumdog Millionaire’ child artist Rubina Ali's father passes away due to tuberculosis"], ''The Times of India'', 31 جنوری 2020.</ref> ۲۰۲۲ء وچ ، اس نے [[ممبئی]] دے نیڑے اپنا بیوٹی سیلون کھولیا۔ اوہ بال تے میک اپ آرٹسٹ دے طور اُتے اپنی زندگی بنا رہی ا‏‏ے۔ [[دی ٹائمز آف انڈیا|ٹائمز آف انڈیا]] دے نال اک انٹرویو وچ ، اس نے کہیا کہ ممکنہ طور اُتے دوبارہ اداکاری کرنے دے لئی تیار ہوݨ گیاں۔ <ref>[https://m.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/exclusive-pics-slumdog-millionaire-actress-rubina-is-now-a-hair-stylist-and-a-makeup-artist/amp_articleshow/88890414.cms "Exclusive Pics! Slumdog Millionaire actress Rubina is now a hair stylist and a makeup artist"], ''The Times of India'', 14 جنوری 2022.</ref> == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * {{آئی ایم ڈی بی نام|۳۱۹۳۱۸۶}} [[گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں]] [[گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں]] [[گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] [[گٹھ:اکیہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن]] [[گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں]] [[گٹھ:۱۹۹۹ دے جم]] [[گٹھ:1999 دے جم]] mhgc4xvnqvgzg4d6v06ctd6lra809ig 0 118912 706475 618683 2026-04-26T21:08:44Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706475 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات صاحب منصب/عربی}} '''زیلکا تسیانووچ''' {{ہور نام|انگریزی=Željka Cvijanović}} ({{lang-sr-cyr|Жељка Цвијановић}}، {{IPA-sh|ʒêːʎka tsʋijǎːnoʋitɕ|pron}}; پیدائش ۴ مارچ 1967)<ref name=bio>{{Cite web |title=Biographies |url=http://www.predsjednistvobih.ba/biogr/default.aspx?id=37007&langTag=en-US |access-date=2022-11-25 |website=www.predsjednistvobih.ba}}</ref> اک بوسنیائی سرب [[سیاست دان]] نيں جو [[بوسنیا تے ہرزیگووینا]] د‏‏ی [[صدارت بوسنیا تے ہرزیگووینا|صدارت]] ریاست دے اجتماعی وفاقی سربراہ د‏‏ی اٹھويں تے موجودہ سرب رکن نيں۔ اوہ ۲۰۲۲ء تو‏ں اس د‏ی موجودہ چیئر وومن وی نيں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ ۲۰۱۸ء تو‏ں ۲۰۲۲ء تک [[جمہوریہ سرپسکا]] د‏‏ی نويں صدر دے طور اُتے خدمات انجام دے چکیاں نيں۔ آزاد سوشل ڈیموکریٹس دے اتحاد دے رکن، زیلکا تسیانووچ ۲۰۱۳ء تو‏ں ۲۰۱۸ء تک [[جمہوریہ سرپسکا]] دے گیارہويں وزیر اعظم سی۔ <ref>[http://www.balkaninside.com/zeljka-cvijanovic-new-prime-minister-of-republic-of-srpska/ Zeljka Cvijanovic new Prime Minister of Republic Srpska] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160503154142/http://www.balkaninside.com/zeljka-cvijanovic-new-prime-minister-of-republic-of-srpska/ |date=2016-05-03 }}</ref> ۲۰۱۸ء دے عام انتخابات وچ ، اوہ ۱۹ نومبر ۲۰۱۸ء نو‏‏ں عہدہ سنبھالدے ہوئے [[جمہوریہ سرپسکا]] د‏‏ی صدر منتخب ہوئیاں۔ ۲۰۲۲ء دے عام انتخابات وچ ، زیلکا تسیانووچ [[صدارت بوسنیا تے ہرزیگووینا]] د‏‏ی سرب رکن دے طور اُتے منتخب ہوئیاں، [[بوسنیائی جنگ]] دے خاتمے دے بعد صدارت د‏‏ی پہلی سواݨی رکن بنیاں۔ انہاں نے ۱۶ نومبر ۲۰۲۲ء نو‏‏ں صدارتی رکن دے طور اُتے حلف اٹھایا۔ == مڈھلا جیون تے تعلیم == '''تسیانووچ زیلکا گرابوواس''' [[تیسلچ]]، موجودہ [[بوسنیا تے ہرزگووینا]] وچ ۴ مارچ ۱۹۶۷ء نو‏‏ں پیدا ہوئی سی۔ <ref name=bio /> کل وقتی سیاست وچ آنے تو‏ں پہلے اوہ انگریزی د‏‏ی ٹیچر سی۔ زیلکا تسیانووچ نے سرائیوو یونیورسٹی وچ فیکلٹی آف فلسفہ وچ تعلیم حاصل کيتی، [[بانیا لوکا]] وچ فلسفہ د‏‏ی فیکلٹی تے بانیا لودا ميں قانون د‏‏ی فیکلٹی تو‏ں وی تعلیم حاصل کيتی۔ وہ انگریزی بولی تے ادب د‏‏ی پروفیسر نيں تے "یورپی یونین د‏‏ی بین الاقوامی تے قانونی حیثیت" اُتے [[بانیا لوکا]] لا اسکول تو‏ں سفارتی تے قونصلر قانون وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری وی رکھدی نيں۔ == کیریئر == زیلکا تسیانووچ نے انگلش دے استاد دے طور اُتے تے [[بوسنیا تے ہرزیگوینا]] وچ [[یورپی یونین]] دے مانیٹرنگ مشن دے سینئر ترجمان تے معاون دے طور اُتے کم کيتا۔ اس دے بعد اوہ ریپبلیکا سرپسکا دے وزیر اعظم د‏‏ی یورپی انٹیگریشن تے بین الاقوامی تنظیماں دے نال تعاون د‏‏ی مشیر سی۔ ۱ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں زیلکا تسیانووچ نے [[بوسنیا تے ہرزیگوینا]] دے عام انتخابات وچ اپنی امیدواری دا اعلان کیتا، تے بوسنیا تے ہرزیگووینا دے تن رکنی [[صدارت بوسنیا تے ہرزیگووینا]] دے رکن دے لئی دوبارہ سرباں د‏‏ی نمائندگی کردے ہوئے منتخب ہوئیاں۔ <ref>{{cite web|url=https://avaz.ba/vijesti/bih/754863/snsd-salje-cvijanovic-u-utrku-za-clana-predsjednistva-bih-dodik-kandidat-za-predsjednika-rs|title=SNSD šalje Cvijanović u utrku za člana Predsjedništva BiH, Dodik kandidat za predsjednika RS|date=1 جولائ‏ی 2022|access-date=1 جولائ‏ی 2022|language=bs|author=E.Ć۔|publisher=avaz.ba}}</ref> ۲ اکتوبر ۲۰۲۲ء نو‏‏ں ہوݨ والے عام انتخابات وچ ، اوہ ۵۱٫۶۵ فیصد ووٹ حاصل ک‏ر ک‏ے صدارت دے لئی منتخب ہوئیاں تے اس طرح [[بوسنیائی جنگ]] دے بعد قائم ہوݨ والی صدارت د‏‏ی پہلی سواݨی رکن بن گئياں۔ <ref>{{cite web|url=https://www.fokus.ba/vijesti/bih/zeljka-cvijanovic-ce-biti-prva-zena-u-predsjednistvu-bih-nakon-zavrsetka-rata/2409788/|title=Željka Cvijanović će biti prva žena u Predsjedništvu BiH od završetka rata|date=2 اکتوبر 2022|access-date=2 اکتوبر 2022|language=bs|website=fokus.ba}}</ref> سرب ڈیموکریٹک پارٹی دے امیدوار میرکو ساروویچ ۳۵٫۴۵ فیصد دے نال دوسرے نمبر اُتے رہ‏‏ے۔ <ref>{{cite web|url=https://www.klix.ba/vijesti/bih/becirovic-dobio-116-hiljada-glasova-vise-od-izetbegovica-a-cvijanovic-sama-vise-od-svojih-protukandidata-skupa/221023007|title=Bećirović dobio 116 hiljada glasova više od Izetbegovića, a Cvijanović sama više od svojih protukandidata skupa|date=23 اکتوبر 2022|access-date=23 اکتوبر 2022|language=bs|author=D.Be.|publisher=Klix.ba}}</ref> == ہور ویکھو == * [[منتخب شدہ تے مقرر کردہ سواݨیاں سربراہ ریاست تے حکومت د‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} {{جمہوریتاں دے سربراہ ریاست}} [[گٹھ:1967 دے جم]] [[گٹھ:۱۹۶۷ دے جم]] [[گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں سیاست دان]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] [[گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگوینائی سیاسی سواݨیاں]] [[گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏یاں سرب شخصیتاں]] [[گٹھ:جمہوریہ سرپسکا دے صدور]] [[گٹھ:جمہوریہ سرپسکا دے وزرائے اعظم]] [[گٹھ:سواݨیاں صدور]] [[گٹھ:سواݨیاں وزرائے اعظم]] t9xfpfbtnmdpvbtk993il73w4eb2yoh 0 129723 706468 650199 2026-04-26T15:54:01Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706468 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-عالم-دین/عربی}}{{خانہ معلومات مذہبی سوانح عمری|religion=[[Islam]]|era=|image=|caption=|name=Jamal al-Din al-Isnawi|title=[[Sheikh#Religious usage|''Shaykh'']] [[Shafi'i|''ash-Shafi'iyyah'']]<br />[[Jamal ad-Din (disambiguation)|Jamāl al-Dīn]]|birth_date=1304|birth_place=[[Esna]], [[Mamluk Sultanate (Cairo)|Mamluk Sultanate]]|death_date={{death year and age|1370|1304}}|death_place=[[Cairo]], [[Mamluk Sultanate (Cairo)|Mamluk Sultanate]]|ethnicity=|region=[[Egypt]]|denomination=[[Sunni]]|jurisprudence=[[Shafi'i]]|creed=[[Ash'ari]]|main_interests=[[Sharia]], [[Fiqh]], [[Usul al-Fiqh]], [[Tafsir]], [[Arabic grammar]]|notable_ideas=|works=''Nihayat Sul fi Sharh Minhaj al-Wusul''|influences=[[Al-Shafi'i]]<br />[[Abu Hasan al-Ash'ari]]<br />[[Abu Hayyan al-Gharnati]]<br />[[Taqi al-Din al-Subki]]|influenced=[[Ibn al-Mulaqqin]]<br />[[Zain al-Din al-'Iraqi]]<br />[[Al-Zarkashi]]}} {{حوالے}} '''جمال الدین ابو محمد عبد الرحیم ابن الحسن اموی القرشی الاسنوی الشافعی المصری (''' {{Lang-ar|جمال الدين الإسنوي}} )، جنہاں نو‏ں عام طور اُتے '''جمال الدین الاسناوی''' دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، اک [[اہل سنت|سنی]] مصری اسکالر سن جنہاں نے [[شافعی|شافعی مکت‏‏ب فقہ]] ، [[اصول فقہ|قانونی نظریہ]] ، [[تفسیر قرآن|قرآن د‏‏ی تفسیر]] ، تے عربی گرائمر وچ مہارت حاصل کيتی۔ اوہ اک معروف مصنف سن جنہاں نے مفید کتاباں وی تصنیف کیتیاں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://shamela.ws/index.php/author/1496|title=Al-Isnawi; The Official Website of the Comprehensive Library|language=Arabic|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190524090302/http://www.shamela.ws:80/index.php/author/1496|archivedate=24 مئی 2019}}</ref> <ref>{{cite book |last1=Samuel Löwinger |first1=Joseph Somogyi |authorlink= |title=Ignace Goldziher Memorial Volume Volumes 1–2 | publisher=Globus| date=1948 |isbn= |page=172}}</ref><ref>{{cite book |last1=Sawsan Mounir |first1=Al-Kush |authorlink= |title=الاختيارات الأصولية للقاضي ابن عربي في كتابه المحصول في الأصول | publisher=Dar Al Kotob Al Ilmiyah دار الكتب العلمية| date=2018 |isbn=9782745190932 |page=315}}</ref> == سیرت == === پیدائش تے تعلیم === جمال الدین عیسناوی ذی الحجہ ۷۰۴ ہجری دے آخر وچ [[اسنا]] وچ پیدا ہوئے جو جولائ‏ی ۱۳۰۶ عیسوی دے مطابق ا‏‏ے۔ اس نے جوان ہوݨ وچ [[قرآن]] حفظ کيتا تے پڑھنے لکھݨ دے اصول سیکھے، فیر اوہ [[قاہرہ]] گئے، جو علوم دا شہر اے، جو اس دور وچ تے سنہ ۷۲۱ھ/۱۳۲۱ وچ علم دے طلبا د‏‏ی منزل سی۔ عیسوی وچ اس نے وکھ وکھ علوم د‏‏ی طرف رخ کيتا تے حفظ دے معیار دے لئی جانیا جاندا سی، تے اس د‏ی دلچسپی عربی بولی وچ شروع کرنے وچ سی اس لئی اوہ صرف گرامر دے لئی جانے جاندے سن، تے انھاں نے بولی دے علوم [[ابو حیان غرناطی|ابو حیان]] تو‏ں سیکھے۔ [[ابو حیان غرناطی|الغرناطی]] نے اس تو‏ں کہیا: "ميں نے آپ د‏‏ی عمر وچ کِسے نو‏‏ں بوڑھا نئيں کیا" تے اودو‏ں اسنوی د‏‏ی عمر ویہہ سال سی لیکن انہاں د‏‏ی فہم و فراست تے ذہانت اس عمر تو‏ں ودھ سی ایتھ‏ے تک کہ انہاں دے بعض بزرگاں نے شمار کيتا۔ اوہ انہاں جداں عالم دے طور اُتے ۔ الاسنوی نے [[فقہ]] ، [[اصول فقہ|اصول الفقہ]] ، [[تفسیر قرآن|تفسیر]] تے [[لسانیات]] وچ اپنی دلچسپی جاری رکھی تے اس نے اپنے دور وچ وکھ وکھ علوم دے متعدد سرکردہ علماء تو‏ں سکھیا، جنہاں وچ خاص طور پر: [[تقی الدین سبکی|شیخ الاسلام تقی الدین السبکی]] تک فقہ، اصول فقہ، تفسیر قرآن تے [[عربی زبان|عربی]] بولی وچ مہارت حاصل کيتی۔ کم، درجہ بندی تے تصنیف دے درمیان اپنے وقت نو‏‏ں منظم کرنا۔ <ref name="Perspectives"/> == علماء د‏‏ی رائے == [[ابن حجر عسقلانی]] انہاں دے بارے وچ کہندے نيں: "وہ اک ماہر فقیہ، اک مرشد، اک مفید تے صالح استاد، راستبازی، دینداری، صحبت تے عاجزی دے نال سن ۔[[جلال الدین سیوطی|جلال الدین السیوطی]] نے کہیا: "شافعی قیادت اس دے نال ختم ہو گئی۔" <ref name="Perspectives"/> [[عبد الرحیم عراقی|زین الدین عراقی نے]] انہاں دے بارے وچ کہیا: <ref name="Perspectives">{{حوالہ ویب|url=https://islamonline.net/archive/الإسنوي-ونظرات-في-علم-التربية/|title=Al-Asnawi and Perspectives on the Science of Education (on the anniversary of his death, 18 Jumada al-Awwal 772 AH) – Islam Online Archi|language=Arabic|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190803172312/https://archive.islamonline.net/%3Fp%3D9294/|archivedate=3 اگست 2019}}</ref> <blockquote>"اس نے علوم وچ کم کيتا ایتھ‏ے تک کہ اوہ اپنے زمانے دا واحد تے شافعیاں دا شیخ بن گیا، تے اس نے تھلے لکھے مفید کتاباں مرتب کاں، تے مصری سرزمین دے طلباء انہاں دے نال فارغ التحصیل ہوئے، تے اوہ شکل تے درجہ بندی وچ چنگا، پہلو وچ نرم، تے بہت ودھ خیر خواہی۔"</blockquote> == لکھتاں == جمال الدین الاسناوی اک نامور مصنف سن جنہاں نے وکھ وکھ موضوعات اُتے کتاباں تصنیف کیتیاں جداں فقہ، اصول فقہ، علوم قرآن تے عربی زبان: <ref>{{حوالہ ویب|url=https://shamela.ws/browse.php/book-12286#page-2944|title=Al-Alam, Al-Zarkali, Part 3, p. 344|language=Arabic|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170709181848/http://shamela.ws/browse.php/book-12286|archivedate=9 جولائ‏ی 2017}}</ref> * ''نھایت سلفی شرح منہاج الوضوۃ'' ، علم الناس تک رسائی دے نقطہ نظر د‏‏ی تشریح [[قاضی بیضاوی|البیضاوی]] <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.sifatusafwa.com/en/usool-al-fiqh/nihayat-sul-fi-sharh-minhaj-al-wusul-imam-al-isnawi.html|title=Nihayat Sul fi Sharh Minhaj al-Wusul|website=sifatusafwa.com|تاريخ-الوصول=2023-10-26|تاريخ-الأرشيف=2024-05-27|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20240527044707/https://www.sifatusafwa.com/en/usool-al-fiqh/nihayat-sul-fi-sharh-minhaj-al-wusul-imam-al-isnawi.html|url-status=dead}}</ref> * ''شرح المناج الفقہ'' ، [[منہاج الطالبین]] د‏‏ی تفسیر [[یحییٰ بن شرف نووی|النبوی]] * ''بنیادی گلاں اُتے شاخاں د‏‏ی چھان بین دا پیش خیمہ'' * * * * * * * * * * * * * * * === کردار === الاسناوی ستائیہہ سال د‏‏ی عمر تک نئيں پہنچے سن جداں تک کہ اوہ احمد ابن طولون مسجد وچ تفسیر پڑھانے دے لئی بیٹھے سن، تے اودو‏ں اوہ [[مصر]] وچ سائنسی تے فقہی شعاعاں وچو‏ں اک سن ۔ ایہ انہاں دے تے وزیر ابن قزوینہ دے درمیان ہويا، تے اس دے نال ہی انہاں دے دور وچ شافعیاں د‏‏ی صدارت دا خاتمہ ہويا، اوہ مصر دے وڈے اسکولاں وچ پڑھاندے سن، جنہاں نو‏ں یونیورسٹیاں سمجھیا جاندا سی، جنہاں وچ شاہی اسکول، العقبویہ، تے الفضلیہ، تے اوہ اپنا ودھ وقت لکھݨ وچ صرف کردے سن، اس لئی علم دے طلبا نے انہاں نو‏‏ں قبول کيتا تے انہاں وچو‏ں بوہت سارے لوکاں نے انہاں تو‏ں استفادہ کيتا۔ <ref name="Perspectives"/> === تلامذہ === جمال الدین العنوی دے بوہت سارے شاگرد سن، جنہاں وچو‏ں کچھ اپنے زمانے وچ مشہور ہوئے۔ انہاں وچو‏ں: <ref>{{حوالہ کتاب|title=Legal Maxims in Islamic Law Concept, History and Application of Axioms of Juristic Accumulation|last=Kızılkaya|first=Necmettin|date=15 مارچ 2021|publisher=[[Brill Academic Publishers|Brill]]|isbn=9789004444676|page=131|author-link=}}</ref> * [[Ibn al-Mulaqqin|ابن الملکین]] * [[Zain al-Din al-'Iraqi|زین الدین العراقی]] * [[Al-Zarkashi|الزرقاشی]] === وفات === جمال الدین العنوی دا انتقال اتوار د‏‏ی رات ۱۸ جمادی الاول ۷۷۲ھ/۹ دسمبر ۱۳۷۰ء نو‏‏ں ہويا تے انہاں نو‏ں [[قاہرہ]] دے صوفی قبرستان دے نیڑے سپرد خاک کيتا گیا۔ <ref name="Perspectives"/> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:۱۳۰۴ دے جم]] [[گٹھ:۱۳۷۰ دیاں موتاں]] [[گٹھ:مفسرین]] [[گٹھ:علمائے اہلسنت]] [[گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏یاں مصری شخصیتاں]] [[گٹھ:شوافع]] [[گٹھ:مصری صوفیاء]] [[گٹھ:پندرہويں صدی دے سائنس دان]] [[گٹھ:مصری الٰہیات دان]] [[گٹھ:اشاعرہ]] [[گٹھ:مصری سنی مسلما‏ن]] [[گٹھ:سنی صوفیاء]] [[گٹھ:سنی ائمہ]] [[گٹھ:مصری ائمہ کرام]] [[گٹھ:شافعی فقہا]] [[گٹھ:قاہرہ وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:پندرہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں]] [[گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏یاں مصری شخصیتاں]] [[گٹھ:پندرہويں صدی دے عربی مصنفاں]] [[گٹھ:پندرہويں صدی دے مؤرخین]] [[گٹھ:قاہرہ دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:قرون وسطی دے مصری مؤرخین]] [[گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے ]] [[گٹھ:ظاہریہ]] [[گٹھ:چودہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں]] [[گٹھ:چودہويں صدی دے عربی مصنف]] [[گٹھ:پندرہويں صدی دے سوانح نگار]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] 5v0qff05uwd3048ts7hgxgd0nuy6acf 0 130172 706482 706350 2026-04-27T05:41:31Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 706482 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''22 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 6s134ctnytzlqgx7hjr2yip53chq9ye 706483 706482 2026-04-27T05:41:56Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 706483 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''22 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] l630kxwh9mhg6tzpz51dbsz5qoofub4 706484 706483 2026-04-27T05:42:10Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں */ 706484 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''22 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] i6bk964cd2fvjvogwxp3ukythvp8y9o 706485 706484 2026-04-27T05:42:32Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں */ 706485 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''22 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] glnwixlfg4lrtven5eztztay32wcrlv 706486 706485 2026-04-27T05:42:58Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 706486 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''22 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] m6tix3g1vqsuty9m7gfqsw3g19rcwdq 706488 706486 2026-04-27T05:43:15Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری */ 706488 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''22 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] gfed5vd3pxtb1ocpzsjiocavjyy8ez5 706489 706488 2026-04-27T05:43:31Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری */ 706489 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''22 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] qjdwx7qy7i5c5777mu4r0uk1lxe0fjb 706490 706489 2026-04-27T05:43:51Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت */ 706490 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''22 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 52421ggu2xmkxcxfr2f0n2z14r5xc06 706491 706490 2026-04-27T05:44:07Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 706491 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''22 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''22 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] rctaoj9kz1lfyba9lxmlaulu7mvo8s4 706493 706491 2026-04-27T05:44:27Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی */ 706493 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''22 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] nslvcing26swtf4karnauieh1ye7e5h 706494 706493 2026-04-27T05:44:49Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری */ 706494 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''23 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''22 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] i49e76k02isq9kgkitpvhx3mte6nn7g 706495 706494 2026-04-27T05:45:01Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری */ 706495 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''23 اپریل''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''23 اپریل''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''23 اپریل''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] gw0frskajfikayfyxs0kc85zxvt6k9c 3 142809 706469 695789 2026-04-26T17:15:21Z Mfield 43245 Mfield پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:BriiBee 2]] توں [[ورتن گل بات:Grork02]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/BriiBee 2|BriiBee 2]]" to "[[Special:CentralAuth/Grork02|Grork02]]" 695789 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۵, ۳ نومبر ۲۰۲۵ (PKT) :i dont speak arabic and have no idea why im getting this message [[ورتنوالا:BriiBee 2|BriiBee 2]] ([[ورتن گل بات:BriiBee 2|گل بات]] • [[خاص:Contributions/BriiBee 2|کم]]) ۰۷:۰۰, ۴ نومبر ۲۰۲۵ (PKT) 5okrnxpni4onb2fiy4trsijxkmm6jw1 3 143824 706465 698281 2026-04-26T13:11:53Z ڈاکٹر سیف ولہ رائے 43148 /* پنجابی زبان: مٹی، محبت تے شناخت دا استعارہ */ نواں پاسہ 706465 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۲:۲۴, ۷ جنوری ۲۰۲۶ (PKT) == پنجابی زبان: مٹی، محبت تے شناخت دا استعارہ == برصغیر دی وسعتاں وچ جے کوئی خطہ اپنے رنگ، خوشبو تے جذبے نال پہچانیا جاندا اے، اوہ اے پنجاب اوہ دھرتی جتھے دریاواں دی روانی صرف پانی تک محدود نئیں رہندی بلکہ لفظاں، لہجیاں تے احساساں وچ وی بہندی اے۔ پنجابی زبان ایس دھرتی دی اوہ آواز اے جو صدیوں توں وقت دے سینے نوں چیر کے آج وی زندہ اے۔ ایہ صرف بولی نئیں، بلکہ اک تہذیبی ورثہ، اک فکری روایت تے اک جذباتی تسلسل اے جو نسل در نسل منتقل ہوندا آیا اے۔ پنجابی زبان دی بنیاد قدیم ہند آریائی زباناں وچ پیئی، پر ایہ محض لسانی ارتقا دی کہانی نئیں بلکہ انسان دی داخلی کیفیات دی ترجمانی وی اے۔ ایہ اوہ زبان اے جیہڑی کھیتاں وچ ہل چلاندے کسان دی سانس وچ وی اے تے شہر دی رونق وچ وی۔ ایہ زبان کدی لوک گیتاں وچ رس گھول دی اے تے کدی دکھ دے لمحے وچ دلاسہ بن جاندی اے۔ پنجابی دا ہر لفظ اک کہانی اے، ہر جملہ اک احساس اے۔ ایس زبان دی سب توں وڈی خوبصورتی اوہدی سادگی تے مٹھاس اے۔ جیہڑی گل پنجابی وچ کہی جاندی اے، اوہ سیدھی دل وچ اتر دی اے۔ نہ اوہ وچ تصنع دا بوجھ ہوندا اے، نہ بناوٹ دی دیوار۔ ایہ زبان انسان دے اندر وسدے سچ نوں ننگی آنکھ نال دکھان دی ہمت رکھدی اے۔ اوہ سچ چاہے محبت دا ہووے یا دکھ دا، پنجابی اوہنوں چھپان دی بجائے نمایاں کردندی اے۔ پنجابی ادب اس زبان دی روح دا سب توں روشن عکس اے۔ جدو اسی بلھے شاہ دے کلام نوں پڑھدے آں، تاں محسوس ہوندا اے کہ ایہ محض شاعری نئیں بلکہ انسان دی باطنی تلاش اے۔ اوہدی شاعری وچ عشق صرف محبوب تک محدود نئیں رہندا بلکہ اوہ حقیقتِ مطلق دی جستجو بن جاندا اے۔ ایہ اوہی فلسفہ اے جیہڑا انسان نوں اپنے اندر جھانکن دی دعوت دیندا اے۔ ایس طرح وارث شاہ دی تخلیق “ہیر” صرف اک لوک داستان نئیں بلکہ پنجاب دی اجتماعی نفسیات دا آئینہ اے۔ اوہ کہانی وچ محبت، بغاوت، روایت تے سماجی بندشاں دا ایسا امتزاج پیش کردے نیں کہ قاری صرف کہانی نئیں پڑھدا بلکہ اپنے معاشرے نوں وی سمجھدا اے۔ پنجابی ادب ہمیشہ صرف تفریح دا ذریعہ نئیں رہیا بلکہ اوہ سماجی شعور دی بیداری دا وسیلہ وی بنیا اے۔ پنجابی زبان دے لہجے وی اوہدی وسعت دا ثبوت نیں۔ ماجھی، پوٹھوہاری، سرائیکی تے ہور کئی لہجے ایہ گل ثابت کردے نیں کہ ایہ زبان اک دریا ورگی اے جیہڑی مختلف راستیاں توں گزردی ہوئی وی اپنی اصل برقرار رکھدی اے۔ ہر لہجہ اپنی مٹھاس رکھدا اے، پر سب دا مرکز اک ہی اے پنجابی دی روح۔ تاہم، موجودہ دور وچ پنجابی زبان اک عجیب کشمکش دا شکار اے۔ تعلیمی اداریاں وچ اوہنوں اوہ مقام نئیں ملدا جیہڑا اوہدا حق اے۔ جدیدیت دی دوڑ وچ کئی وار لوگ اپنی مادری زبان نوں پسِ پشت پا دندے نیں، جیہڑی نہ صرف لسانی بلکہ ثقافتی نقصان وی اے۔ جدو زبان کمزور ہوندی اے، تاں اوہدی تہذیب وی آہستہ آہستہ ماند پڑ جاندی اے۔ ایہ حقیقت فراموش نئیں کرنی چاہیدی کہ زبان صرف رابطے دا ذریعہ نئیں بلکہ شناخت دا ستون اے۔ پنجابی زبان اوہ رشتہ اے جو انسان نوں اپنی مٹی، اپنی تاریخ تے اپنے لوکاں نال جوڑ کے رکھدا اے۔ جے ایہ رشتہ کمزور ہو گیا، تاں انسان اپنی جڑاں توں کٹ جاندا اے۔ پنجابی زبان نوں صرف بولی تک محدود نہ رکھیا جاوے بلکہ اوہنوں تعلیمی، ادبی تے سماجی سطح تے فروغ دتا جاوے۔ ایہ زبان نہ صرف ماضی دی یاد اے بلکہ مستقبل دی بنیاد وی اے۔ جدو تک پنجابی بولی جاندی رہے گی، اوہدو تک پنجاب دی روح وی زندہ رہے گی۔ آخر وچ ایہ کہنا بے جا نئیں ہووے گا کہ پنجابی زبان اک ایسا چراغ اے جو صدیوں توں جلدا آ رہیا اے۔ ایہ چراغ صرف الفاظ نال نئیں بلکہ جذبے، محبت تے سچائی نال روشن اے۔ اس دی روشنی نوں برقرار رکھنا ساڈا فرض وی اے تے ذمہ داری وی، کیوں جو ایہ صرف زبان نئیں—ساڈی پہچان اے، ساڈی روح اے۔ [[ورتنوالا:ڈاکٹر سیف ولہ رائے|ڈاکٹر سیف ولہ رائے]] ([[ورتن گل بات:ڈاکٹر سیف ولہ رائے|گل بات]] • [[خاص:Contributions/ڈاکٹر سیف ولہ رائے|کم]]) ۱۸:۱۱, ۲۶ اپریل ۲۰۲۶ (PKT) 899gj5v2avcr97y24xt77rifxhywhg5 706466 706465 2026-04-26T13:24:26Z ڈاکٹر سیف ولہ رائے 43148 /* ولہ رائے */ نواں پاسہ 706466 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۲:۲۴, ۷ جنوری ۲۰۲۶ (PKT) == پنجابی زبان: مٹی، محبت تے شناخت دا استعارہ == برصغیر دی وسعتاں وچ جے کوئی خطہ اپنے رنگ، خوشبو تے جذبے نال پہچانیا جاندا اے، اوہ اے پنجاب اوہ دھرتی جتھے دریاواں دی روانی صرف پانی تک محدود نئیں رہندی بلکہ لفظاں، لہجیاں تے احساساں وچ وی بہندی اے۔ پنجابی زبان ایس دھرتی دی اوہ آواز اے جو صدیوں توں وقت دے سینے نوں چیر کے آج وی زندہ اے۔ ایہ صرف بولی نئیں، بلکہ اک تہذیبی ورثہ، اک فکری روایت تے اک جذباتی تسلسل اے جو نسل در نسل منتقل ہوندا آیا اے۔ پنجابی زبان دی بنیاد قدیم ہند آریائی زباناں وچ پیئی، پر ایہ محض لسانی ارتقا دی کہانی نئیں بلکہ انسان دی داخلی کیفیات دی ترجمانی وی اے۔ ایہ اوہ زبان اے جیہڑی کھیتاں وچ ہل چلاندے کسان دی سانس وچ وی اے تے شہر دی رونق وچ وی۔ ایہ زبان کدی لوک گیتاں وچ رس گھول دی اے تے کدی دکھ دے لمحے وچ دلاسہ بن جاندی اے۔ پنجابی دا ہر لفظ اک کہانی اے، ہر جملہ اک احساس اے۔ ایس زبان دی سب توں وڈی خوبصورتی اوہدی سادگی تے مٹھاس اے۔ جیہڑی گل پنجابی وچ کہی جاندی اے، اوہ سیدھی دل وچ اتر دی اے۔ نہ اوہ وچ تصنع دا بوجھ ہوندا اے، نہ بناوٹ دی دیوار۔ ایہ زبان انسان دے اندر وسدے سچ نوں ننگی آنکھ نال دکھان دی ہمت رکھدی اے۔ اوہ سچ چاہے محبت دا ہووے یا دکھ دا، پنجابی اوہنوں چھپان دی بجائے نمایاں کردندی اے۔ پنجابی ادب اس زبان دی روح دا سب توں روشن عکس اے۔ جدو اسی بلھے شاہ دے کلام نوں پڑھدے آں، تاں محسوس ہوندا اے کہ ایہ محض شاعری نئیں بلکہ انسان دی باطنی تلاش اے۔ اوہدی شاعری وچ عشق صرف محبوب تک محدود نئیں رہندا بلکہ اوہ حقیقتِ مطلق دی جستجو بن جاندا اے۔ ایہ اوہی فلسفہ اے جیہڑا انسان نوں اپنے اندر جھانکن دی دعوت دیندا اے۔ ایس طرح وارث شاہ دی تخلیق “ہیر” صرف اک لوک داستان نئیں بلکہ پنجاب دی اجتماعی نفسیات دا آئینہ اے۔ اوہ کہانی وچ محبت، بغاوت، روایت تے سماجی بندشاں دا ایسا امتزاج پیش کردے نیں کہ قاری صرف کہانی نئیں پڑھدا بلکہ اپنے معاشرے نوں وی سمجھدا اے۔ پنجابی ادب ہمیشہ صرف تفریح دا ذریعہ نئیں رہیا بلکہ اوہ سماجی شعور دی بیداری دا وسیلہ وی بنیا اے۔ پنجابی زبان دے لہجے وی اوہدی وسعت دا ثبوت نیں۔ ماجھی، پوٹھوہاری، سرائیکی تے ہور کئی لہجے ایہ گل ثابت کردے نیں کہ ایہ زبان اک دریا ورگی اے جیہڑی مختلف راستیاں توں گزردی ہوئی وی اپنی اصل برقرار رکھدی اے۔ ہر لہجہ اپنی مٹھاس رکھدا اے، پر سب دا مرکز اک ہی اے پنجابی دی روح۔ تاہم، موجودہ دور وچ پنجابی زبان اک عجیب کشمکش دا شکار اے۔ تعلیمی اداریاں وچ اوہنوں اوہ مقام نئیں ملدا جیہڑا اوہدا حق اے۔ جدیدیت دی دوڑ وچ کئی وار لوگ اپنی مادری زبان نوں پسِ پشت پا دندے نیں، جیہڑی نہ صرف لسانی بلکہ ثقافتی نقصان وی اے۔ جدو زبان کمزور ہوندی اے، تاں اوہدی تہذیب وی آہستہ آہستہ ماند پڑ جاندی اے۔ ایہ حقیقت فراموش نئیں کرنی چاہیدی کہ زبان صرف رابطے دا ذریعہ نئیں بلکہ شناخت دا ستون اے۔ پنجابی زبان اوہ رشتہ اے جو انسان نوں اپنی مٹی، اپنی تاریخ تے اپنے لوکاں نال جوڑ کے رکھدا اے۔ جے ایہ رشتہ کمزور ہو گیا، تاں انسان اپنی جڑاں توں کٹ جاندا اے۔ پنجابی زبان نوں صرف بولی تک محدود نہ رکھیا جاوے بلکہ اوہنوں تعلیمی، ادبی تے سماجی سطح تے فروغ دتا جاوے۔ ایہ زبان نہ صرف ماضی دی یاد اے بلکہ مستقبل دی بنیاد وی اے۔ جدو تک پنجابی بولی جاندی رہے گی، اوہدو تک پنجاب دی روح وی زندہ رہے گی۔ آخر وچ ایہ کہنا بے جا نئیں ہووے گا کہ پنجابی زبان اک ایسا چراغ اے جو صدیوں توں جلدا آ رہیا اے۔ ایہ چراغ صرف الفاظ نال نئیں بلکہ جذبے، محبت تے سچائی نال روشن اے۔ اس دی روشنی نوں برقرار رکھنا ساڈا فرض وی اے تے ذمہ داری وی، کیوں جو ایہ صرف زبان نئیں—ساڈی پہچان اے، ساڈی روح اے۔ [[ورتنوالا:ڈاکٹر سیف ولہ رائے|ڈاکٹر سیف ولہ رائے]] ([[ورتن گل بات:ڈاکٹر سیف ولہ رائے|گل بات]] • [[خاص:Contributions/ڈاکٹر سیف ولہ رائے|کم]]) ۱۸:۱۱, ۲۶ اپریل ۲۰۲۶ (PKT) == ولہ رائے == موضع / گاؤں ولہ رائے پاکستان دے صوبہ پنجاب دے ضلع تے تحصیل چنیوٹ وچ واقع اک قدیم زرعی گاؤں اے۔ ایہ بستی شہر چنیوٹ توں جھنگ ول تقریباً 15 کلومیٹر دے فاصلے تے واقع اے۔ گاؤں دا ناں جٹ قبیلے “ولہ رائے” (Wallahray) توں منسوب اے، جو اس علاقے دی تاریخی تے سماجی پہچان دا اہم حوالہ سمجھیا جاندا اے۔ دریائے چناب دے قریب ہون دی وجہ توں موضع ولہ رائے دی زمین بہت زرخیز اے، جیہڑی وجہ توں اتھے گندم، چاول، گنا، مکئی، آلو، مٹر تے ہور کئی زرعی فصلّاں دی کاشت ہوندی اے۔ زراعت اس گاؤں دی معیشت دا بنیادی ذریعہ اے، پر وقت دے نال نال ہور معاشی سرگرمیاں وچ وی اضافہ ہویا اے۔ ولہ رائے تعلیمی تے سماجی لحاظ نال اک ترقی یافتہ دیہی آبادی اے۔ اتھے رہن والے لوکاں دی وڈی تعداد اعلیٰ تعلیم یافتہ اے تے اوہ سرکاری تے نجی ملازمتاں، تجارت تے کاروبار نال وابستہ نیں۔ علمی تے ادبی سطح تے اس گاؤں دی پہچان پروفیسر ڈاکٹر سیف ولہ رائے نال جڑی ہوئی اے، جو اردو زبان تے ادب دے ممتاز استاد، محقق، دانشور تے ماہرِ لسانیات دے طور تے جانے جاندے نیں [[ورتنوالا:ڈاکٹر سیف ولہ رائے|ڈاکٹر سیف ولہ رائے]] ([[ورتن گل بات:ڈاکٹر سیف ولہ رائے|گل بات]] • [[خاص:Contributions/ڈاکٹر سیف ولہ رائے|کم]]) ۱۸:۲۴, ۲۶ اپریل ۲۰۲۶ (PKT) pm4dqck6h1u31gdn02eni05hpt7wwkp 0 146159 706481 703343 2026-04-27T04:08:32Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 706481 wikitext text/x-wiki {{خانۂ معلومات سائنس دان|name=ڈاکٹر محمد رضا شاہ|image=|image_size=|alt=|caption=|birth_date=18 فروری 1976|birth_place=پاکستان|nationality=پاکستانی|fields=کیمیا (Chemistry)|workplaces=بین الاقوامی مرکز برائے کیمیائی و حیاتیا‏تی علوم، کراچی یونیورسٹی|alma_mater=کراچی یونیورسٹی، میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ برائے پولیمر ریسرچ (جرمنی)|known_for=سپرامالی کیمیا، نینو کیمیا، حیاتیا‏تی معیاری تحقیق|awards=[[تمغۂ امتیاز (پاکستان)|تمغۂ امتیاز]] (2015) <br /> عبدالسلام انعام برائے کیمیا (2006) <br /> ڈاکٹر ایم. رضی الدین صدیقی انعام (2015) <br /> پروفیسر عطاالرحمن گولڈ میڈل (2006)}} '''پروفیسر ڈاکٹر محمد رضا شاہ''' اک پاکستانی ماہرِ کیمیا، ماہرِ نینو سائنس تے کراچی یونیورسٹی دے [[بین الاقوامی مرکز برائے کیمیائی و حیاتیا‏تی علوم]] (ICCBS) تو‏ں وابستہ سائنس دان نيں۔ اوہ [[مرکز برائے حیاتیا‏تی مساوات و حیاتیا‏تی تجزیہ تحقیق]] (CBSBR) دے جنرل منیجر نيں تے پاکستان دے ممتاز تحقیقی ادارے [[ایچ ای جے ریسرچ انسٹی ٹیوٹ آف کیمسٹری]] وچ تدریسی و تحقیقی خدمات انجام دے رہے نيں۔<ref>https://iccs.edu/page-cbscr-faculty {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804061809/https://iccs.edu/page-cbscr-faculty |date=2024-08-04 }}</ref> پروفیسر شاہ اودو‏ں کیمیکل سوسائٹی آف پاکستان دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے نيں۔ اوہ متعدد بین الاقوامی سائنسی ادارےآں دے فیلو وی نيں تے جرنل آف د‏ی کیمیکل سوسائٹی آف پاکستان دے ایڈیٹر وی نيں۔ <ref name=":1" /> == مڈھلا جیون و تعلیم == ڈاکٹر محمد رضا شاہ 18 فروری 1976 نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ انھاں نے [[کراچی یونیورسٹی]] تو‏ں کیمیا وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ بعد وچ انھاں نے پوسٹ ڈاکٹریٹ تحقیق سوئٹزرلینڈ د‏‏ی [[یونیورسٹی آف جنیوا]] تے جرمنی دے [[میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ برائے پولیمر ریسرچ]] وچ کيتی۔<ref>https://twas.org/directory/shah-muhammad-raza</ref> انٹر نیشنل یونین آف پیور اینڈ اپلائیڈ کیمسٹری دے پولیمر ڈویژن وچ 2007–2012 تک قومی نمائندہ رہ‏‏ے۔ == تحقیقی میدان == ڈاکٹر رضا شاہ سپرامالی کیمیا (Supramolecular Chemistry)، نینو کیمیا (Nanochemistry) تے حیاتیا‏تی معیاری تحقیق (Bioequivalence Research) دے میداناں وچ معروف نيں۔ انھاں نے متعدد تحقیقی منصوبےآں د‏‏ی قیادت کی، جنہاں وچ HEC، COMSTECH، TWAS، OPCW تے National Geographic Society دے تحت کئی ملین روپے دے تحقیقی گرانٹس شام‏ل نيں۔ انہاں دے تحقیقی کم وچ نینو ٹیوبز، کیلیکس آراں (Calixarenes)، مصنوعی آئن چینلز تے حیاتیا‏تی نمونےآں دا تجزیہ شام‏ل ا‏‏ے۔<ref>https://comstech.org/wp-content/uploads/2020/11/raza.pdf</ref> == تدریسی و انتظامی خدمات == * پروفیسر، بین الاقوامی مرکز برائے کیمیائی و حیاتیا‏تی علوم، کراچی یونیورسٹی (2012 تو‏ں حال) * جنرل منیجر، مرکز برائے حیاتیا‏تی مساوات و تجزیا‏تی تحقیق (CBSBR) * اسسٹنٹ و ایسوسی ایٹ پروفیسر دے طور اُتے خدمات (2004 تو‏ں 2016) * نائب صدر (سندھ) [[کیمیکل سوسائٹی آف پاکستان]] (2010–2015) * سیکرٹری جنرل، [[کیمیکل سوسائٹی آف پاکستان]] (2015 تو‏ں حال) * == فیلو شپ رکنیت و وابستگیاں == فیلوشپ، یعنی کسی سائنس دان یا محقق د‏‏ی کسی علمی یا تحقیقی ادارے د‏‏ی جانب تو‏ں اعزازی رکنیت یا نمائندگی دتی جاندی اے تاں اسنو‏ں فیلوشپ کہندے نيں۔ڈاکٹر رضا شاہ [[بین الاقوامی اتحاد برائے خالص و اطلاقی کیمیاء]] ( انٹر نیشنل یونین آف پیور اینڈ اپلائیڈ کیمسٹری IUPAC)، کیمیکل سوسائٹی آف پاکستان، [[پاکستان اکیڈمی آف سائنسز]] ، اسلامک ورلڈا کیڈمی آف سائنسز،ورلڈ اکیڈمی آف سائنسز تے رائل کالج آف فزیشینز (ایڈنبرا) ورگی باوقار تنظیماں دے فیلو تے جرنل آف د‏ی کیمیکل سوسائٹی آف پاکستان دے فیلو ایڈیٹر نيں۔ اس دے علاوہ * [[Swiss Chemical Society|سوئس کیمیکل سوسائٹی]] – ممبر * نینو ٹیکنالوجی فورسائٹ پینل، [[وزارتِ سائنس و ٹیکنالوجی (پاکستان)]] * بورڈ آف اسٹڈیز ممبر، [[جناح ویمن یونیورسٹی کراچی]] == ایوارڈز و اعزازات == ڈاکٹر رضا شاہ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی شان دار علمی خدمات دے اعتراف وچ ملکی تے بین الاقوامی سطح اُتے کئی وڈے اعزازات تو‏ں نوازیا گیا اے، جنہاں وچ: * 2025ء وچ علمِ کیمیا دے شعبے وچ گرانقدر خدمات انجام دینے اُتے بورڈ آف ایڈوانس اسٹڈیز اینڈ ریسرچ، کراچی یونیورسٹی نے بین الاقوامی مرکز برائے کیمیائی تے حیاتیا‏تی علوم(آئی سی سی بی ایس)کراچی یونیورسٹی دے سربراہ پروفیسر ڈاکٹر محمد رضا شاہ کواعلیٰ ڈاکٹریٹ د‏‏ی سندڈی ایس سی د‏‏ی ڈگری تفویض د‏‏ی ا‏‏ے۔ <ref name=":1">{{حوالہ ویب|عنوان=کراچی یونیورسٹی د‏‏ی جانب تو‏ں پروفیسر رضا شاہ نو‏‏ں ڈی ایس سی د‏‏ی ڈگری تفویض |یوآرایل=https://www.urdupoint.com/daily/livenews/2025-05-20/news-4431963.html |ویب گاہ=اردو پوائنٹ}}</ref> * 2024ء – عالمی ادارے یونیسکو UNESCO د‏‏ی جانب تو‏ں یونیسکو چیئر ہولڈر دا اعزاز <ref name=":0">{{حوالہ ویب|عنوان=پروفیسر ڈاکٹر ایم رضا شاہ دے لئی 37واں خوارزمی انٹرنیشنل ایوارڈ |یوآرایل=https://www.islamtimes.com/ur/news/1109724/جامعہ-کراچی-کے-سینئر-سائنسدان-پروفیسر-ڈاکٹر-ایم-رضا-شاہ-کیلئے-37واں-خوارزمی-انٹرنیشنل-ایوارڈ |ویب گاہ=اسلام ٹائمز}}</ref> * 2024ء –خوارزمی انٹر نیشنل ایوارڈ (KIA) ، حکومت ایران د‏‏ی جانب تو‏ں <ref name=":0" /> * 2023ء – پہلا انعام ، ایسوسی ایشن آف ٹریڈیشنل چائنیز میڈلین سائنس اینڈ ٹیکنالوجی د‏‏ی جانب تو‏ں تحقیقی منصوبے پر * 2023ء – دوسرا انعام ، ورلڈ فیڈریشن آف چائنیز میڈلین سوسائٹیز د‏‏ی جانب تو‏ں بین الا قوامی ترقی وچ کردار پر * 2019ء – خیبرپختونخواہ د‏‏ی حکومت د‏ی جانب تو‏ں ٹاپ سائنٹسٹ ایوارڈ * 2017ء – انہاں د‏‏ی اک کتاب نو‏‏ں [[ہائر ایجوکیشن کمیشن|اعلیٰ تعلیمی کمیشن]] د‏‏ی جانب تو‏ں بہترین کتاب دا ایوارڈ ۔<ref name=":0" /> * 2015ء – [[تمغۂ امتیاز (عسکری تے سول)|تمغۂ امتیاز]]، صدرِ پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں * 2015ء – ڈاکٹر ایم. رضی الدین صدیقی پرائز ، [[پاکستان اکیڈمی آف سائنسز]] د‏‏ی جانب تو‏ں * 2015ء – اے وی سینا Avecena سائنس اینڈ انوویشن ایوارڈ، (2015)برین ٹرسٹ یوکے د‏‏ی جانب تو‏ں * 2014ء – گولڈ میڈل تے لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ ، بہاؤ الدین زکریا اکیڈمی آف ادب، ملتان د‏‏ی جانب تو‏ں ، * 2010ء – تھرڈ ورلڈ اکیڈمی آف سائنسز (TWAS) د‏‏ی جانب تو‏ں ینگ افیلیئیٹ دے لئی منتخب * 2006ء – پروفیسر عطاالرحمن گولڈ میڈل برائے کیمیا * 2006ء – عبد السلام پرائز برائے نوجوان سائنس دان،انٹر نیشنل سینٹر فار تھیوریٹکل فنر کس ICTP د‏‏ی جانب تو‏ں * == تحقیق و تصنیف تے تحقیقی رہنمائی == پروفیسرڈاکٹر محمد رضا شاہ نے گلوبل پبلشر Elsevier دے لئی ست کتاباں تصنیف کيتی نيں جدو‏ں کہ چار کتاباں د‏‏ی تدوین وی د‏‏ی اے، انہاں دے حصے وچ اس دے نال نال کتاباں وچ 12 ابواب جدو‏ں کہ 1800 امپیکٹ فیکٹر دے نال 550 تو‏ں ودھ تحقیقی مقالات د‏‏ی اشاعت وی شام‏ل نيں۔ (امپیکٹ فیکٹر دراصل اک سائنسی معیار اے جو ایہ دسدا اے کہ کسی جریدے د‏‏ی تحقیق کِنّی اہ‏م تے با اثر سمجھی جاندی ا‏‏ے۔)11450سے ودھ سائنسی حوالے سائٹیشن نيں تے انہاں کاایچ انڈکس55ا‏‏ے۔<ref name=":1" /> انھاں نے متعدد پی ایچ ڈی تے ایم فل تحقیقی مقالےآں د‏‏ی نگرانی کی، جنہاں وچ نینو میٹریلز، مصنوعی آئن چینلز، سپرامالی پولیمرز تے قدرتی مصنوعات اُتے مبنی مطالعات شام‏ل نيں۔ انہاں دے زیرِ نگرانی 55 اسکالرز نے پی ایچ ڈی جدو‏ں کہ 60 نے ایم ایس تے ایم فل مقالہ کامیابی تو‏ں مکمل کيتا۔ امریکا تے پاکستان دے متعدد پیٹنٹس (ایجادات دے حقوق) دے حامل ا‏‏ے۔<ref name=":0" /> == کورونا ویکسین تے ادویا‏تی تحقیقات == پروفیسرڈاکٹر محمد رضا شاہ دا تحقیقی میدان نینومیڈیسن تے سپرامالیکولر کیمسٹری اے ،پاکستان وچ آپ دے تحقیقی منصوبےآں نے کیمیائی علوم نو‏‏ں بہت ترقی دتی ا‏‏ے۔ ڈاکٹر محمد رضا شاہ نے کئی بین الا قوامی دواساز کمپنیاں دے لئی بطور مرکزی محقق ادویات دے ممکنہ نقصان یا زہریلے اثرات نو‏‏ں جانچنے دے لئی تجربات کيتے، 10 تحقیقات (Toxicological Studies) تے 28 ہور - 1 کلینیکل ٹرائلز ( بایو ایکویو بیلینس مطالعات) یعنی اوہ ابتدائی تجربات کيتے جنہاں وچ نويں دوا نو‏‏ں Pharmacokinetics تے فارما نو‏‏ں کینیٹک Bioequivalence صحت مند افراد اُتے آزمایا جاندا اے تو‏ں کہ دیکھیا جائے کہ ایہ جسم وچ کِداں کم کردی ا‏‏ے۔ 5 فیر - 2 کلینیکل ٹرائلز تجربات کيتے ( اوہ تجربات وی کيتے جنہاں وچ دوا د‏‏ی افادیت تے راکھی نو‏‏ں مریضاں اُتے پر کھا جاندا ا‏‏ے۔) ڈاکٹر رضا صاحب دے زیر نگرانی پاکستان وچ Sinopharm کوڈ 19 دے ویکسین دے پہلے مرحلے دے ٹرائل کامیابی تو‏ں مکمل کيتے گئے۔ انھاں نے ڈرگ ریگولیٹری اتھارٹی آف پاکستان د‏‏ی منظوری تو‏ں اک طبی تجربہ کیتا، جس وچ روايتی چینی دوا کوکورونا وائرس دے مریضاں اُتے آزمایا گیا۔ انھاں نے پاکستان وچ سائنو فارم کمپنی د‏‏ی تیار کردہ ویکسین ( چین د‏‏ی کووڈ - 19 ویکسین) دے فیزون کلینیکل ٹرائل (یعنی ویکسین نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے انساناں اُتے محفوظ طریقے تو‏ں آزمانے دا مرحلہ )کی قیادت وی کيتی۔ ایہ تجربہ وی کامیابی تو‏ں مکمل ہويا۔ == بین الاقوامی اولمپیارڈز مقابلےآں وچ کامیابی == ڈاکٹر رضا شاہ ڈاکٹر شاہ تو‏ں تربیت حاصل ک‏ر ک‏ے بین الا قوامی کیمسٹری اولمپیاڈز Olympiads وچ کئی پاکستانی طلبہ نے متعدد میڈلز حاصل کيتے نيں۔ 2024ء وچ سعودی عرب دے شہر ریاض وچ ہوئے 56 واں انٹرنیشنل کیمسٹری اولمپیاڈ وچ پاکستانی طالب علماں نے ملک دا ناں روشن کرکے کانسی دا تمغا حاصل کيتا۔ طالبِ علماں نو‏‏ں این سی ٹی سی دے کوآرڈینیٹر تے ایچ ای جے ریسرچ انسٹی ٹیوٹ آف کیمسٹری کراچی یونیورسٹی دے سینئر پروفیسر ڈاکٹر ایم رضا شاہ دے زیر قیادت کراچی یونیورسٹی وچ کیمسٹری د‏‏ی تربیت دتی گئی سی <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=انٹرنیشنل کیمسٹری اولمپیاڈ وچ پاکستانی طالب علم چھا گئے |یوآرایل=https://www.aaj.tv/news/30402700 |ویب گاہ=اج ٹی وی}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|عنوان=پاکستانی طالب علماں نے انٹر نیشنل کیمسٹری اولمپیاڈ وچ کانسی دا تمغہ اپنے ناں کرلیا |یوآرایل=https://cnnurdu.org/10567/ |ویب گاہ=سی این این اردو}}</ref> == بین الاقوامی شرکت و کانفرنساں == ڈاکٹر رضا شاہ نے چین، جرمنی، اومان، اسپین، ترکی، ویتنام تے امریکا وچ سائنسی کانفرنساں وچ مقالے پیش کيتے۔ اوہ پاکستان وچ نینو کیمیا تے حیاتیا‏تی سکیورٹی تو‏ں متعلق متعدد ورکشاپس تے سمپوزیم دے آرگنائزر وی رہے نيں۔ انھاں نے بین الاقوامی ایجنسیاں دے تحت متعدد تحقیقی منصوبے کيتے، جنہاں وچ کیمیائی ہتھیاراں دے انسداد د‏‏ی تنظیم OPCW ( نیدر لینڈز)، اسلامی ملکاں د‏‏ی تعلیمی، سائنسی تے ثقافتی تنظیم COMSTEC-ISECO (سعودی عرب)، انٹر نیشنل فاؤنڈیشن آف سائنس IFS ( سویڈن)، تھر ڈور لڈا کیڈمی آف سائنسز TWAS (اٹلی)، ڈیفنس تھریٹ ریڈکشن اتھارٹی DTRA(امریکا) یورپی یونین دا مرکزی اداره European Commission، ہور پاکستان ہائیر ایجو کیشن کمیشن HEC تے پاکستان سائنس فاؤنڈیشن PSF شام‏ل نيں۔ * == ذا‏تی زندگی == ڈاکٹر محمد رضا شاہ شادی شدہ نيں۔ انہاں دے والد دا ناں خان عالم ا‏‏ے۔ == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [https://iccs.edu/page-cbscr-faculty کراچی یونیورسٹی وچ پروفائل] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240804061809/https://iccs.edu/page-cbscr-faculty |date=2024-08-04 }} * [https://twas.org/directory/shah-muhammad-raza TWAS پروفائل] * [https://comstech.org/wp-content/uploads/2020/11/raza.pdf مکمل سی وی (PDF)] * [https://scholar.google.com/citations?user=hAD-zykAAAAJ گوگل اسکالر پروفائل] * [https://jang.com.pk/news/1445976 روزنامہ جنگ وچ تفصیلی مضمون] [[گٹھ:پاکستانی شخصیتاں]] 1jz9m2xr4i5qiyqx52pnz9pwr99wb50 3 148936 706470 2026-04-26T17:15:22Z Mfield 43245 Mfield پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:BriiBee 2]] توں [[ورتن گل بات:Grork02]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/BriiBee 2|BriiBee 2]]" to "[[Special:CentralAuth/Grork02|Grork02]]" 706470 wikitext text/x-wiki #مڑجوڑ [[ورتن گل بات:Grork02]] iivuokapdk5j3udeuoroae053gzempl 0 148937 706497 2026-04-27T07:35:03Z Harvinder Chandigarh 13098 "{{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ایوان باہریانی |honorific_suffix= | image = Coin of Ukraine Bahrianyi r.jpg | imagesize = 200px | caption = یوکرین دا سکہ جس اُتے باہریانی دی تصویر اے | pseudonym = | birth_name = ایوان پاولووچ لوزوویاہا | birth_date =2 اکتوبر 19...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 706497 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ایوان باہریانی |honorific_suffix= | image = Coin of Ukraine Bahrianyi r.jpg | imagesize = 200px | caption = یوکرین دا سکہ جس اُتے باہریانی دی تصویر اے | pseudonym = | birth_name = ایوان پاولووچ لوزوویاہا | birth_date =2 اکتوبر 1906 | birth_place = کوزیمِن، [[خارکیف گورنریٹ]]، [[روسی سلطنت]] | death_date = {{وفات تاریخ تے عمر|1963|08|25|1906|10|02|df=y}} | death_place = [[نیو-اولم]]، [[باویریا]]، [[مغربی جرمنی]] | occupation = لکھاری، مترجم | nationality = Ukrainian | language = [[یوکرینی]] | period = | genre = [[نثر]] | subject = | movement = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | signature = | website = }} '''ایوان بہریانی''' ([[یوکرینی]]: Іван Багряний؛ پیدائش: 2 اکتوبر 1906 – وفات: 25 اگست 1963) اک یوکرینی لکھاری، شاعر، صحافی تے سیاسی کارکن سن۔ اوہناں دا اصل ناں ایوان لوہویاہن تھاں سی۔ اوہناں نوں بیسویں صدی دے اہم یوکرینی ادیبیاں وچ شمار کیتا جاندا اے، خاص طور اُتے اوہناں دیاں تحریراں سوویت جبر تے انسانی آزادی دے موضوعات اُتے مرکوز رہیاں۔ == ابتدائی زندگی== ایوان بہریانی دی پیدائش یوکرین دے اک گاؤں وچ ہوئی۔ اوہناں نے ابتدائی تعلیم مقامی سطح اُتے حاصل کیتی تے نوجوانی وچ ہی ادب تے شاعری ول رجحان پیدا ہو گیا۔ اوہناں دے خاندان تے ابتدائی حالات نے اوہناں دی سوچ نوں گہرائی نال متاثر کیتا۔ ایوان باہریانی کوزیمِن نامی گاؤں، خارکیف گورنریٹ، روسی سلطنت وچ اینٹاں بنانے والے دے خاندان وچ پیدا ہویا۔ پہلی عالمی جنگ، روسی انقلاب تے جنگ توں بعد والی ابتری دے باعث اوہ باقاعدگی نال تعلیم حاصل نہ کر سکیا۔ چھ سال دی عمر وچ اوہنے چرچ سکول وچ داخلہ لیا۔ بعد وچ باہریانی نے اوختیرکا وچ اعلیٰ ابتدائی تعلیم مکمل کیتی۔ 1920 وچ ثانوی تعلیم ختم کرن توں بعد اوہ اک تالہ ساز سکول وچ داخل ہویا، تے بعد وچ اک فنّی سکول وچ وی داخلہ مل گیا۔ اوہی سال اوہنے اپنے دادا تے چچا دے قتل نوں اپنی اکھاں نال ویکھیا۔ "میں صرف دس سال دا بچہ ساں جدوں بالشویک میرے ذہن وچ اک خونیں ڈراؤنے خواب وانگ داخل ہوئے، جیہڑے میرے لوکاں دے جلاداں وانگ نظر آ رہے سن۔ ایہہ 1920 دی گل اے۔ اس وقت میں اپنے دادا دے نال اک گاؤں وچ شہد دی مکھیوں والے کھیت وچ رہندا ساں۔ میرے دادا دی عمر 92 سال سی تے اوہناں دا اک بازو نہیں سی۔ پھر اک شام کچھ ہتھیار بند لوک، جیہڑے اجنبی زبان بول رہے سن، آئے۔ میرے تے میرے کزنز دیاں اکھاں دے سامنے اوہناں نے میرے دادا نوں اذیت دے کے مار دتا، جدویں اسیں خوف نال چیخ رہے ساں۔ اوہناں نے اوہناں دے اک پتر — میرے چچا — نوں وی قتل کر دتا۔ اوہناں نے میرے دادا نوں اس لئی ماریا کہ اوہ اک امیر یوکرینی کسان سن (اوہناں کول 40 ہیکٹر زمین سی) تے ’کمیون‘ دے مخالف سن۔ اوہناں نے میرے چچا نوں اس لئی قتل کیتا کہ قومی آزادی دی جدوجہد 1917–18 دے دوران اوہ یوکرینی قومی جمہوریہ دی فوج وچ سپاہی سن۔ اوہ اپنے لوکاں دی آزادی تے خودمختاری لئی لڑ رہے سن۔" — ایوان باہریانی، "میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا" 1922 وچ اوہدی عملی زندگی تے سماجی و سیاسی سرگرمیاں شروع ہوئیاں: اوہ اک شوگر مل دا نائب سربراہ بنا، پھر اوختیرکا پولیس وچ ضلعی سیاسی انسپکٹر تے بے گھر تے یتیم بچیاں دی کالونی وچ ڈرائنگ دا استاد رہا۔ اس دوران اوہ ڈونباس، کریمیا تے کوبان گیا۔ باہریانی نے کیف آرٹ انسٹی ٹیوٹ وچ داخلہ لیا، پر مالی مشکلات تے انتظامیہ دے متعصبانہ رویے دے باعث تعلیم مکمل نہ کر سکیا۔ اوہ یوکرینی زبان بولدا سی تے یوکرینی جذبہ رکھن والا نوجوان سی، اس لئی اس دے ساتھی اس دا مذاق اڑاؤندے سن۔ اوہنوں "مازیپیان" کہیا جاندا سی (روسی توہین آمیز لفظ، ایوان مازیپا دے نال منسوب، جدید "بانڈیریتس" وانگ)، جو ممکنہ طور تے بعد وچ اوہ دے یوکرینی قوم پرست تنظیم (OUN) وچ شامل ہون دی اک وجہ بنی۔[حوالہ درکار] روسی خانہ جنگی دے دوران تے بعد وچ 1920 دیاں ابتدائی دہائیاں وچ، باہریانی سوویت سماجی تے سیاسی کم وچ شامل رہا، پر 1925 وچ اوہ نے کومسومول چھڈ دتا۔ 1926 وچ اوہ نے اخباراں تے رسالیاں وچ شاعری شائع کرنی شروع کیتی، تے اوہدا پہلا شعری مجموعہ 1927 وچ شائع ہویا۔ 1929 وچ اوہنے "آوے ماریا" نامی شعری مجموعہ شائع کیتا، جس نوں تقریباً فوراً سنسرشپ نے پابندی لگا دتی تے بازاراں توں ہٹا دتا گیا۔ باہریانی کیف وچ نوجوان لکھاریاں دی انجمن (MARS) دا رکن سی، جتھے اوہ والیریان پیدموہیلنی، ییوہن پلُژنیق، بوریس انتونینکو-داویدووچ، ہریہوری کوسینکا، تے اودوسی اوسمچکو ورگے لکھاریاں نال ملیا، جنہاں نوں سرکاری سوویت حکام نے تنقید دا نشانہ بنایا تے دبا دتا۔ 1930 وچ باہریانی دا تاریخی ناول ''سکیلکا'' (نظم دی صورت وچ) شائع ہویا۔ ایہہ 18ویں صدی وچ سکیلکا گاؤں وچ ہوئی بغاوت دی کہانی بیان کردا اے، جتھے مقامی کساناں نے گاؤں دے نزدیک ماسکو دے راہباں دی زیادتی دے خلاف بغاوت کیتی تے قومی جبر دے خلاف احتجاج وچ خانقاہ نوں آگ لا دتی۔ ==گرفتاری تے حراست== 16 اپریل 1932 نوں باہریانی نوں خارکیف وچ گرفتار کیتا گیا، الزام ایہہ سی کہ اوہ اپنی شاعری وچ “انسدادِ انقلابی پراپیگنڈا” پھیلا رہیا اے۔ اوہنے OGPU دی جیل وچ 11 مہینے تنہائی قید وچ گزارے۔ 25 اکتوبر 1932 نوں اوہنوں مشرقِ بعید وچ 3 سال دی جبری مشقت دی سزا سنائی گئی۔ اوہنے فرار دی کوشش کیتی، پر کامیاب نہ ہو سکیا، تے اوہدی سزا وچ مزید 3 سال دا اضافہ کر دتا گیا۔ بعد وچ باہریانی نوں اک ہور کیمپ، باملگ، وچ منتقل کر دتا گیا۔ اوہدی رہائی دی صحیح تاریخ معلوم نہیں؛ 16 جون 1938 نوں اوہنوں دوبارہ گرفتار کر کے خارکیف دے[[داخلہ امور دی عوامی کمیساریت]] (NKVD ) جیل وچ رکھیا گیا۔[حوالہ درکار باہریانی اُتے الزام لایا گیا کہ اوہ قوم پرست انسدادِ انقلابی تنظیم وچ شامل اے تے حتیٰ کہ اس دی قیادت وی کر رہیا اے۔ آخرکار استغاثہ اوہنوں مجرم ثابت نہ کر سکیا، تے باہریانی اوختیرکا واپس آ گیا۔ بعد وچ اوہنے اپنے ذاتی حالات تے تجربیاں نوں اپنے 1946 دے ناول "ٹائیگر ٹریپرز" [[ٹائیگرولووی]] (Tyhrolovy) تے 1950 دے ناول "گارڈن آف گیٹھسمنی"[[سیڈ ہیٹسیمانسکیئی]] (Sad Hetsymans'kyi) وچ استعمال کیتا۔ ==دوسری عالمی جنگ دے سال== اوختیرکا تے جرمن فوج دے قبضے توں بعد، جو دوسری عالمی جنگ دے آغاز وچ ہویا، باہریانی یوکرینی قوم پرست خفیہ تنظیم وچ شامل ہو گیا تے بعد وچ گلیشیا منتقل ہو گیا۔ اوہ OUN دے پراپیگنڈا شعبے وچ کم کردا رہا، جتھے اوہنے حب الوطنی گیت تے مضامین لکھے، نالے کارٹون تے پراپیگنڈا پوسٹر وی تیار کیتے۔ اوہنے یوکرینی سپریم لبریشن کونسل (USLC) دی تشکیل وچ وی مدد کیتی تے اس دے بانی دستاویزات تیار کرن وچ حصہ لیا۔ اس دے نال نال اوہنے اپنی ادبی سرگرمیاں دوبارہ شروع کیتیاں۔ باہریانی نے 1944 وچ اپنا ناول "ٹائیگرولووی" (جس دا انگریزی وچ ترجمہ "ٹائیگر ٹریپرز" یا "دی ہنٹرز اینڈ دی ہنٹڈ" اے) تے نظم "ہولیا ئیپولے" شائع کیتی۔ 1945 وچ نازی جرمنی دی شکست توں پہلے، باہریانی OUN دی مدد نال مغربی جرمنی منتقل ہو گیا۔ ==ہجرت== باہریانی یوکرینی مہاجر لکھاریاں دی برادری وچ اک اہم تنظیمی قوت بن گیا۔ اوہنے اک گروپ قائم کیتا جس نوں ''یوکرینی آرٹ موومنٹ (مور)'' کہیا جاندا سی۔ ایہہ تحریک ہزاراں مضامین شائع کرن دی ذمہ دار بنی۔ ''مور'' نے 1945، 1947 تے 1948 وچ تین کانگریس منعقد کیتیاں۔ ادبی تے فنّی موضوعات وچ جدیدیت تے یوکرینی ثقافت دی جلاوطنی (ڈائسپورا) اُتے زور دتا گیا۔ دوسری عالمی جنگ دے خاتمے توں بعد، 1939 دے اک معاہدے دے تحت، سارے سابقہ شہریاں نوں سوویت یوکرین واپس جانا سی۔ باہریانی، جو جرمنی دے شہر نیو-اولم وچ بے گھر افراد دے کیمپ وچ رہندا سی، اوہنے اک پمفلٹ لکھیا جس دا اوسٹ آربائٹرز تے جنگی قیدیاں اُتے بہت وڈا اثر پیا، **"میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا"**۔ اس پمفلٹ وچ سوویت یونین نوں اک "بری سوتیلی ماں" دے طور اُتے پیش کیتا گیا، جس نے اپنے ہی لوکاں دی نسل کشی کیتی۔ ایہہ پمفلٹ [[اقوام متحدہ جنرل اسمبلی]] (United Nations General Assembly) وچ پیش کیتیاں رپورٹس وچ شامل ہویا، جیہڑیاں[[الینر روزویلٹ]] ( Eleanor Roosevelt) نے پیش کیتیاں، تے اس دے نتیجے وچ انسانی حقوق دے عالمی اعلامیے دی منظوری ہوئی۔ اس اعلامیے دے آرٹیکل 13 دے تحت نقل و حرکت دی آزادی تے پناہ دا حق یقینی بنایا گیا۔ 1947 وچ باہریانی نے [[جارج اورویل]] (George Orwell) دی کتاب [[اینیمل فارم]] (Animal Farm) دا پہلا غیر ملکی ترجمہ منظم کیتا۔ 1948 وچ اوہنے یوکرینی انقلابی جمہوری پارٹی (URDP) دی بنیاد رکھی۔ 1948 توں لے کے 1963 وچ اپنی وفات تک، اوہ اخبار *Ukrains'ki visti* (یوکرینی خبراں) دا مدیر رہیا۔ اوہ یوکرینی نیشنل کونسل دی ایگزیکٹو کمیٹی دا سربراہ وی رہیا تے جلاوطنی وچ یوکرینی عوامی جمہوریہ دے نائب صدر دیاں ذمہ داریاں وی نبھائیاں۔ ناول [[اے مین رنز اوور دی ابیس" (1948–1949)]] (A Man Runs Over the Abyss"** 1948–1949 ) وچ لکھیا گیا تے شائع ہویا۔ ایہہ ناول بالشویک ازم اُتے سخت تنقید کردا اے تے سوویت یونین دے جھوٹاں نوں بے نقاب کرن دی کوشش کردا اے۔ 1963 وچ شکاگو وچ قائم یوکرینی نوجواناں دی جمہوری یونین نے باہریانی نوں نوبل انعام دلوان لئی مہم شروع کیتی۔ پر اوہدی اچانک موت دی وجہ توں اوہ باضابطہ طور اُتے نامزد نہ ہو سکیا، کیونکہ ایہہ انعام وفات توں بعد نہیں دتا جاندا۔ باہریانی 25 اگست 1963 نوں وفات پا گیا تے اوہنوں نیو-اولم، باویریا، مغربی جرمنی وچ دفنایا گیا۔ == ادبی کیریئر== بہریانی نے ناول، شاعری تے صحافت دے میدان وچ نمایاں کام کیتا۔ اوہناں دیاں تحریراں وچ انسانی حقوق، قومی شناخت تے سیاسی جبر دے خلاف مزاحمت نمایاں نظر آندی اے۔ اوہناں دیاں مشہور تصنیفاں وچ شامل نیں: * **"ٹائیگر ٹریپرز"** (Tigrolovy) * **"گتھسیمانی دا باغ"** (Sad Hethsymanskyi) == تصانیف == === کہانیاں === * ''ایٹیوڈ'' (ایتیود، 1921) === ناویلاں تے قصے === * ''شکست'' (1948)، اک ناویلا * ''دی فایری سرکل'' (نیو-اولم، 1953) === ناول === * ''سکیلکا'' (سکھیلکا، خارکیف، 1929)، نظم دی صورت وچ اک ناویلا * ''زویرو لووی'' (ٹریپرز، لیوو–کراکو، 1944) تے ''ٹائیگرولووی'' (ٹائیگر ٹریپرز، انگریزی وچ ''دی ہنٹرز اینڈ دی ہنٹڈ'' دے نام نال، نیو-اولم، 1946) * ''ساد ہیتسیمانسکیئی'' (سکھیلکا، ''گارڈن آف گیٹھسمنی''، نیو-اولم، 1950) * ''ماروسیا بوہوسلاوکا''، ناول ''وائلڈ ونڈ'' دی پہلی کتاب (میونخ، 1957) * ''اے مین رنز اوور این ابیس'' (وفات توں بعد شائع، نیو-اولم–نیویارک، 1965) === نظماں === * ''منگولیا'' (منگولیا) (1927) * ''ایوے ماریہ'' (خارکیف، 1928) * ''ہولیا ئیپولے'' * ''دی فون'' (1956)، بچیاں لئی نظم * ''وِچ پوتی چولا'' (1929)، نظماں دا مجموعہ جس نوں سنسرشپ نے شائع ہون توں روک دتا * ''دی گولڈن بومیرینگ'' (1946)، نظماں دا مجموعہ === ڈرامے === * ''بُزوک'' * ''دی جنرل'' (1947) * ''موریتوری'' (1947) === مضامین === * ''میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا'' (1946)، اک پمفلٹ === نامعلوم === * ''مدر ٹنگ'' * ''شاٹس اِن دی تائیگا'' == خاندان == باہریانی نے دو وار ویاہ کیتا؛ اوہدی پہلی بیوی '''انتونینا زوسیمووا''' سی، تے اوہناں دے دو بچے سن: اک پتر بورس تے اک دھی ناتاشا۔ جلاوطنی وچ اوہنے دوبارہ '''ہالینا تریہوب''' (پیدائش Ternopil) نال ویاہ کیتا۔ اوہناں دے وی دو بچے سن: پتر نیسٹر تے دھی روکسولانا۔ [[فائل:Bahrjanyj mohyla.jpg|thumb| باہریانی دی قبر نیو-اولم، جرمنی وچ]] == اعزازات تے اعزاز == 1992 وچ، باہریانی نوں وفات توں بعد شیوشینکو انعام (Шевченківська премія) دتا گیا، اوہناں دے ناول ''ٹائیگرولووی'' تے ''ساد ہیتسیمانسکیئی'' لئی۔<ref>Listratenko, Nataliya Volodymyrivna ed. ''Ukrayina: knyha faktiv'' (یوکرین: حقائق دی کتاب). Knyzhkovyi Klub، خارکیف، 2006:214.</ref> 13 جولائی 2023 نوں، کییف وچ پوشکن پارک دا ناں بدل کے ایوان باہریانی پارک رکھ دتا گیا۔<ref>{{Cite web|url=[https://www.pravda.com.ua/news/2023/07/13/7411194/|title=Without](https://www.pravda.com.ua/news/2023/07/13/7411194/|title=Without) Pushkin, Krylov and Chkalov: 14 more objects were renamed in Kyiv|website=Ukrayinska Pravda|date=13 July 2023|accessdate=13 July 2023|language=Ukrainian}}</ref> == سیاسی سرگرمیاں== ایوان بہریانی سوویت حکومت دے ناقد سن۔ اوہناں نوں کئی وار گرفتار کیتا گیا تے اوہ سوویت قیدخاناں تے جبری مشقت والے کیمپا ں وچ رہے۔ ایہہ تجربے بعد وچ اوہناں دی تحریراں وچ نمایاں طور اُتے نظر آندے نیں۔ اوہناں نے بعد وچ جلاوطنی اختیار کیتی تے یورپ وچ رہندے ہوئے یوکرینی قومیت تے آزادی دے حق وچ آواز بلند کیتی۔ == جلاوطنی تے آخری زندگی== اوہ دوسری عالمی جنگ توں بعد [[جرمنی]] وچ مقیم ہو گئے، جتھے اوہ یوکرینی جلاوطن برادری وچ سرگرم رہے۔ اوہناں نے ادبی تے سیاسی سرگرمیاں جاری رکھیاں تے یوکرینی ثقافت دے فروغ لئی کم کیتا۔ ==وفات تے وراثت== ایوان بہریانی دی وفات 1963 وچ ہوئی۔ اوہناں نوں آج وی یوکرینی ادب دے اہم ستون دے طور اُتے یاد کیتا جاندا اے۔ اوہناں دیاں تحریراں نہ صرف ادبی اہمیت رکھدیاں نیں بلکہ اوہ انسانی آزادی تے انصاف دی جدوجہد دا وی اک اہم حصہ نیں۔ nkhhr1kiv5dymjb78aur7ueanvdi64c 706498 706497 2026-04-27T07:59:12Z Harvinder Chandigarh 13098 706498 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ایوان باہریانی |honorific_suffix= | image = Coin of Ukraine Bahrianyi r.jpg | imagesize = 200px | caption = یوکرین دا سکہ جس اُتے باہریانی دی تصویر اے | pseudonym = | birth_name = ایوان پاولووچ لوزوویاہا | birth_date =2 اکتوبر 1906 | birth_place = کوزیمِن، [[خارکیف گورنریٹ]]، [[روسی سلطنت]] | death_date = {{وفات تاریخ تے عمر|1963|08|25|1906|10|02|df=y}} | death_place = [[نیو-اولم]]، [[باویریا]]، [[مغربی جرمنی]] | occupation = لکھاری، مترجم | nationality = Ukrainian | language = [[یوکرینی]] | period = | genre = [[نثر]] | subject = | movement = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | signature = | website = }} '''ایوان بہریانی''' ([[یوکرینی]]: Іван Багряний؛ پیدائش: 2 اکتوبر 1906 – وفات: 25 اگست 1963) اک یوکرینی لکھاری، شاعر، صحافی تے سیاسی کارکن سن۔ اوہناں دا اصل ناں ایوان لوہویاہن تھاں سی۔ اوہناں نوں بیسویں صدی دے اہم یوکرینی ادیبیاں وچ شمار کیتا جاندا اے، خاص طور اُتے اوہناں دیاں تحریراں سوویت جبر تے انسانی آزادی دے موضوعات اُتے مرکوز رہیاں۔ == ابتدائی زندگی== ایوان بہریانی دی پیدائش یوکرین دے اک گاؤں وچ ہوئی۔ اوہناں نے ابتدائی تعلیم مقامی سطح اُتے حاصل کیتی تے نوجوانی وچ ہی ادب تے شاعری ول رجحان پیدا ہو گیا۔ اوہناں دے خاندان تے ابتدائی حالات نے اوہناں دی سوچ نوں گہرائی نال متاثر کیتا۔ ایوان باہریانی کوزیمِن نامی گاؤں، خارکیف گورنریٹ، روسی سلطنت وچ اینٹاں بنانے والے دے خاندان وچ پیدا ہویا۔ پہلی عالمی جنگ، روسی انقلاب تے جنگ توں بعد والی ابتری دے باعث اوہ باقاعدگی نال تعلیم حاصل نہ کر سکیا۔ چھ سال دی عمر وچ اوہنے چرچ سکول وچ داخلہ لیا۔ بعد وچ باہریانی نے اوختیرکا وچ اعلیٰ ابتدائی تعلیم مکمل کیتی۔ 1920 وچ ثانوی تعلیم ختم کرن توں بعد اوہ اک تالہ ساز سکول وچ داخل ہویا، تے بعد وچ اک فنّی سکول وچ وی داخلہ مل گیا۔ اوہی سال اوہنے اپنے دادا تے چچا دے قتل نوں اپنی اکھاں نال ویکھیا۔<ref>{{cite web |date=10 August 2022 |script-title=uk:Іван Багряний: той, що біг над прірвою|title=Ivan Bahryanyy: toy, shcho bih nad prirvoyu|trans-title=Ivan Bahrianyi: the one who was running over the abyss|url=https://svidomi.in.ua/page/10_08_2022_071519 |access-date=31 October 2024 |website=Svidomi |language=uk}} See also English translation: {{cite web |date=15 August 2022 |url=https://holodomormuseum.org.ua/en/news-museji/ivan-bahrianyi-the-one-who-was-running-over-the-abyss/|title=Ivan Bahrianyi: the one who was running over the abyss|access-date=30 March 2025 |publisher=Holodomor Museum}}</ref><ref name="Pototska 2024">{{cite web |last=Pototska |first=Nadiika |date=4 October 2024 |url=https://rubryka.com/en/blog/supergeroj-ivan-bagryanyj/ |title=Ivan Bahrianyi: the voice of the Ukrainian nation and champion of freedom|access-date=30 March 2025 |website=Rubryka}}</ref> "میں صرف دس سال دا بچہ ساں جدوں بالشویک میرے ذہن وچ اک خونیں ڈراؤنے خواب وانگ داخل ہوئے، جیہڑے میرے لوکاں دے جلاداں وانگ نظر آ رہے سن۔ ایہہ 1920 دی گل اے۔ اس وقت میں اپنے دادا دے نال اک گاؤں وچ شہد دی مکھیوں والے کھیت وچ رہندا ساں۔ میرے دادا دی عمر 92 سال سی تے اوہناں دا اک بازو نہیں سی۔ پھر اک شام کچھ ہتھیار بند لوک، جیہڑے اجنبی زبان بول رہے سن، آئے۔ میرے تے میرے کزنز دیاں اکھاں دے سامنے اوہناں نے میرے دادا نوں اذیت دے کے مار دتا، جدویں اسیں خوف نال چیخ رہے ساں۔ اوہناں نے اوہناں دے اک پتر — میرے چچا — نوں وی قتل کر دتا۔ اوہناں نے میرے دادا نوں اس لئی ماریا کہ اوہ اک امیر یوکرینی کسان سن (اوہناں کول 40 ہیکٹر زمین سی) تے ’کمیون‘ دے مخالف سن۔ اوہناں نے میرے چچا نوں اس لئی قتل کیتا کہ قومی آزادی دی جدوجہد 1917–18 دے دوران اوہ یوکرینی قومی جمہوریہ دی فوج وچ سپاہی سن۔ اوہ اپنے لوکاں دی آزادی تے خودمختاری لئی لڑ رہے سن۔" — ایوان باہریانی، "میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا" 1922 وچ اوہدی عملی زندگی تے سماجی و سیاسی سرگرمیاں شروع ہوئیاں: اوہ اک شوگر مل دا نائب سربراہ بنا، پھر اوختیرکا پولیس وچ ضلعی سیاسی انسپکٹر تے بے گھر تے یتیم بچیاں دی کالونی وچ ڈرائنگ دا استاد رہا۔ اس دوران اوہ ڈونباس، کریمیا تے کوبان گیا۔ باہریانی نے کیف آرٹ انسٹی ٹیوٹ وچ داخلہ لیا، پر مالی مشکلات تے انتظامیہ دے متعصبانہ رویے دے باعث تعلیم مکمل نہ کر سکیا۔ اوہ یوکرینی زبان بولدا سی تے یوکرینی جذبہ رکھن والا نوجوان سی، اس لئی اس دے ساتھی اس دا مذاق اڑاؤندے سن۔ اوہنوں "مازیپیان" کہیا جاندا سی (روسی توہین آمیز لفظ، ایوان مازیپا دے نال منسوب، جدید "بانڈیریتس" وانگ)، جو ممکنہ طور تے بعد وچ اوہ دے یوکرینی قوم پرست تنظیم (OUN) وچ شامل ہون دی اک وجہ بنی۔[حوالہ درکار] روسی خانہ جنگی دے دوران تے بعد وچ 1920 دیاں ابتدائی دہائیاں وچ، باہریانی سوویت سماجی تے سیاسی کم وچ شامل رہا، پر 1925 وچ اوہ نے کومسومول چھڈ دتا۔ 1926 وچ اوہ نے اخباراں تے رسالیاں وچ شاعری شائع کرنی شروع کیتی، تے اوہدا پہلا شعری مجموعہ 1927 وچ شائع ہویا۔ 1929 وچ اوہنے "آوے ماریا" نامی شعری مجموعہ شائع کیتا، جس نوں تقریباً فوراً سنسرشپ نے پابندی لگا دتی تے بازاراں توں ہٹا دتا گیا۔ باہریانی کیف وچ نوجوان لکھاریاں دی انجمن (MARS) دا رکن سی، جتھے اوہ والیریان پیدموہیلنی، ییوہن پلُژنیق، بوریس انتونینکو-داویدووچ، ہریہوری کوسینکا، تے اودوسی اوسمچکو ورگے لکھاریاں نال ملیا، جنہاں نوں سرکاری سوویت حکام نے تنقید دا نشانہ بنایا تے دبا دتا۔ 1930 وچ باہریانی دا تاریخی ناول ''سکیلکا'' (نظم دی صورت وچ) شائع ہویا۔ ایہہ 18ویں صدی وچ سکیلکا گاؤں وچ ہوئی بغاوت دی کہانی بیان کردا اے، جتھے مقامی کساناں نے گاؤں دے نزدیک ماسکو دے راہباں دی زیادتی دے خلاف بغاوت کیتی تے قومی جبر دے خلاف احتجاج وچ خانقاہ نوں آگ لا دتی۔ ==گرفتاری تے حراست== 16 اپریل 1932 نوں باہریانی نوں خارکیف وچ گرفتار کیتا گیا، الزام ایہہ سی کہ اوہ اپنی شاعری وچ “انسدادِ انقلابی پراپیگنڈا” پھیلا رہیا اے۔ اوہنے OGPU دی جیل وچ 11 مہینے تنہائی قید وچ گزارے۔ 25 اکتوبر 1932 نوں اوہنوں مشرقِ بعید وچ 3 سال دی جبری مشقت دی سزا سنائی گئی۔ اوہنے فرار دی کوشش کیتی، پر کامیاب نہ ہو سکیا، تے اوہدی سزا وچ مزید 3 سال دا اضافہ کر دتا گیا۔ بعد وچ باہریانی نوں اک ہور کیمپ، باملگ، وچ منتقل کر دتا گیا۔ اوہدی رہائی دی صحیح تاریخ معلوم نہیں؛ 16 جون 1938 نوں اوہنوں دوبارہ گرفتار کر کے خارکیف دے[[داخلہ امور دی عوامی کمیساریت]] (NKVD ) جیل وچ رکھیا گیا۔[حوالہ درکار باہریانی اُتے الزام لایا گیا کہ اوہ قوم پرست انسدادِ انقلابی تنظیم وچ شامل اے تے حتیٰ کہ اس دی قیادت وی کر رہیا اے۔ آخرکار استغاثہ اوہنوں مجرم ثابت نہ کر سکیا، تے باہریانی اوختیرکا واپس آ گیا۔ بعد وچ اوہنے اپنے ذاتی حالات تے تجربیاں نوں اپنے 1946 دے ناول "ٹائیگر ٹریپرز" [[ٹائیگرولووی]] (Tyhrolovy) تے 1950 دے ناول "گارڈن آف گیٹھسمنی"[[سیڈ ہیٹسیمانسکیئی]] (Sad Hetsymans'kyi) وچ استعمال کیتا۔ ==دوسری عالمی جنگ دے سال== اوختیرکا تے جرمن فوج دے قبضے توں بعد، جو دوسری عالمی جنگ دے آغاز وچ ہویا، باہریانی یوکرینی قوم پرست خفیہ تنظیم وچ شامل ہو گیا تے بعد وچ گلیشیا منتقل ہو گیا۔ اوہ OUN دے پراپیگنڈا شعبے وچ کم کردا رہا، جتھے اوہنے حب الوطنی گیت تے مضامین لکھے، نالے کارٹون تے پراپیگنڈا پوسٹر وی تیار کیتے۔ اوہنے یوکرینی سپریم لبریشن کونسل (USLC) دی تشکیل وچ وی مدد کیتی تے اس دے بانی دستاویزات تیار کرن وچ حصہ لیا۔ اس دے نال نال اوہنے اپنی ادبی سرگرمیاں دوبارہ شروع کیتیاں۔ باہریانی نے 1944 وچ اپنا ناول "ٹائیگرولووی" (جس دا انگریزی وچ ترجمہ "ٹائیگر ٹریپرز" یا "دی ہنٹرز اینڈ دی ہنٹڈ" اے) تے نظم "ہولیا ئیپولے" شائع کیتی۔ 1945 وچ نازی جرمنی دی شکست توں پہلے، باہریانی OUN دی مدد نال مغربی جرمنی منتقل ہو گیا۔ ==ہجرت== باہریانی یوکرینی مہاجر لکھاریاں دی برادری وچ اک اہم تنظیمی قوت بن گیا۔ اوہنے اک گروپ قائم کیتا جس نوں ''یوکرینی آرٹ موومنٹ (مور)'' کہیا جاندا سی۔<ref>{{Cite web |title=Ivan Bahrianyi: the voice of the Ukrainian nation and champion of freedom |url=https://rubryka.com/en/blog/supergeroj-ivan-bagryanyj/ |access-date=2026-04-25 |website=Rubryka}}</ref>. ایہہ تحریک ہزاراں مضامین شائع کرن دی ذمہ دار سی.<ref>{{Cite web |last=Читомо |date=2023-08-01 |title=Ivan Bahriany: perfect adventure novels, perfect adventure life |url=https://chytomo.com/en/ivan-bahrianyi-perfect-adventure-novels-perfect-adventure-life/ |access-date=2026-04-25 |language=en}}</ref> ایہہ تحریک ہزاراں مضامین شائع کرن دی ذمہ دار بنی۔ ''مور'' نے 1945، 1947 تے 1948 وچ تین کانگریس منعقد کیتیاں۔ ادبی تے فنّی موضوعات وچ جدیدیت تے یوکرینی ثقافت دی جلاوطنی (ڈائسپورا) اُتے زور دتا گیا۔<ref>{{Cite web |title=MUR |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CM%5CU%5CMUR.htm |access-date=2026-04-25 |website=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref> دوسری عالمی جنگ دے خاتمے توں بعد، 1939 دے اک معاہدے دے تحت، سارے سابقہ شہریاں نوں سوویت یوکرین واپس جانا سی۔ <ref>{{Citation |title=Operation Keelhaul |date=2026-03-12 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Operation_Keelhaul&oldid=1343186238 |access-date=2026-04-25 |language=en}}</ref>. باہریانی، جو جرمنی دے شہر نیو-اولم وچ بے گھر افراد دے کیمپ وچ رہندا سی، اوہنے اک پمفلٹ لکھیا جس دا اوسٹ آربائٹرز تے جنگی قیدیاں اُتے بہت وڈا اثر پیا، **"میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا"**۔ اس پمفلٹ وچ سوویت یونین نوں اک "بری سوتیلی ماں" دے طور اُتے پیش کیتا گیا، جس نے اپنے ہی لوکاں دی نسل کشی کیتی۔ ایہہ پمفلٹ [[اقوام متحدہ جنرل اسمبلی]] (United Nations General Assembly) وچ پیش کیتیاں رپورٹس وچ شامل ہویا، جیہڑیاں[[الینر روزویلٹ]] ( Eleanor Roosevelt) نے پیش کیتیاں، تے اس دے نتیجے وچ انسانی حقوق دے عالمی اعلامیے دی منظوری ہوئی۔ اس اعلامیے دے آرٹیکل 13 دے تحت نقل و حرکت دی آزادی تے پناہ دا حق یقینی بنایا گیا۔<ref>{{Cite web |title=Ivan Bahrianyi: the voice of the Ukrainian nation and champion of freedom |url=https://rubryka.com/en/blog/supergeroj-ivan-bagryanyj/ |access-date=2026-04-25 |website=Rubryka}}</ref> 1947 وچ باہریانی نے [[جارج اورویل]] (George Orwell) دی کتاب [[اینیمل فارم]] (Animal Farm) دا پہلا غیر ملکی ترجمہ منظم کیتا۔<ref>{{Cite journal |last=Kobuta |first=S. S. |date=2019-04-12 |title=POSITIVISM VS NEGATIVISM AS AN ARTISTIC IMPULSE (COMPARATIVE APPROACH TO IVAN BAHRIANYI AND GEORGE ORWELL WORKS) |url=https://doi.org/10.31471/2304-7402-2019-3(55)-139-149 |journal=PRECARPATHIAN BULLETIN OF THE SHEVCHENKO SCIENTIFIC SOCIETY Word |issue=3(55) |pages=139–149 |doi=10.31471/2304-7402-2019-3(55)-139-149 |issn=2304-7402}}</ref> 1948 وچ اوہنے یوکرینی انقلابی جمہوری پارٹی (URDP) دی بنیاد رکھی۔ 1948 توں لے کے 1963 وچ اپنی وفات تک، اوہ اخبار *Ukrains'ki visti* (یوکرینی خبراں) دا مدیر رہیا۔ اوہ یوکرینی نیشنل کونسل دی ایگزیکٹو کمیٹی دا سربراہ وی رہیا تے جلاوطنی وچ یوکرینی عوامی جمہوریہ دے نائب صدر دیاں ذمہ داریاں وی نبھائیاں۔ ناول [[اے مین رنز اوور دی ابیس" (1948–1949)]] (A Man Runs Over the Abyss"** 1948–1949 ) وچ لکھیا گیا تے شائع ہویا۔ ایہہ ناول بالشویک ازم اُتے سخت تنقید کردا اے تے سوویت یونین دے جھوٹاں نوں بے نقاب کرن دی کوشش کردا اے۔<ref>{{Cite web |title=Ivan Bahrianyi: the one who was running over the abyss |url=https://holodomormuseum.org.ua/en/news-museji/ivan-bahrianyi-the-one-who-was-running-over-the-abyss/ |access-date=2026-04-25 |website=National Museum of the Holodomor-Genocide |language=en}}</ref> 1963 وچ شکاگو وچ قائم یوکرینی نوجواناں دی جمہوری یونین نے باہریانی نوں نوبل انعام دلوان لئی مہم شروع کیتی۔ پر اوہدی اچانک موت دی وجہ توں اوہ باضابطہ طور اُتے نامزد نہ ہو سکیا، کیونکہ ایہہ انعام وفات توں بعد نہیں دتا جاندا۔ باہریانی 25 اگست 1963 نوں وفات پا گیا تے اوہنوں نیو-اولم، باویریا، مغربی جرمنی وچ دفنایا گیا۔ == ادبی کیریئر== بہریانی نے ناول، شاعری تے صحافت دے میدان وچ نمایاں کام کیتا۔ اوہناں دیاں تحریراں وچ انسانی حقوق، قومی شناخت تے سیاسی جبر دے خلاف مزاحمت نمایاں نظر آندی اے۔ اوہناں دیاں مشہور تصنیفاں وچ شامل نیں: * **"ٹائیگر ٹریپرز"** (Tigrolovy) * **"گتھسیمانی دا باغ"** (Sad Hethsymanskyi) == تصانیف == === کہانیاں === * ''ایٹیوڈ'' (ایتیود، 1921) === ناویلاں تے قصے === * ''شکست'' (1948)، اک ناویلا * ''دی فایری سرکل'' (نیو-اولم، 1953) === ناول === * ''سکیلکا'' (سکھیلکا، خارکیف، 1929)، نظم دی صورت وچ اک ناویلا * ''زویرو لووی'' (ٹریپرز، لیوو–کراکو، 1944) تے ''ٹائیگرولووی'' (ٹائیگر ٹریپرز، انگریزی وچ ''دی ہنٹرز اینڈ دی ہنٹڈ'' دے نام نال، نیو-اولم، 1946) * ''ساد ہیتسیمانسکیئی'' (سکھیلکا، ''گارڈن آف گیٹھسمنی''، نیو-اولم، 1950) * ''ماروسیا بوہوسلاوکا''، ناول ''وائلڈ ونڈ'' دی پہلی کتاب (میونخ، 1957) * ''اے مین رنز اوور این ابیس'' (وفات توں بعد شائع، نیو-اولم–نیویارک، 1965) === نظماں === * ''منگولیا'' (منگولیا) (1927) * ''ایوے ماریہ'' (خارکیف، 1928) * ''ہولیا ئیپولے'' * ''دی فون'' (1956)، بچیاں لئی نظم * ''وِچ پوتی چولا'' (1929)، نظماں دا مجموعہ جس نوں سنسرشپ نے شائع ہون توں روک دتا * ''دی گولڈن بومیرینگ'' (1946)، نظماں دا مجموعہ === ڈرامے === * ''بُزوک'' * ''دی جنرل'' (1947) * ''موریتوری'' (1947) === مضامین === * ''میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا'' (1946)، اک پمفلٹ === نامعلوم === * ''مدر ٹنگ'' * ''شاٹس اِن دی تائیگا'' == خاندان == باہریانی نے دو وار ویاہ کیتا؛ اوہدی پہلی بیوی '''انتونینا زوسیمووا''' سی، تے اوہناں دے دو بچے سن: اک پتر بورس تے اک دھی ناتاشا۔ جلاوطنی وچ اوہنے دوبارہ '''ہالینا تریہوب''' (پیدائش Ternopil) نال ویاہ کیتا۔ اوہناں دے وی دو بچے سن: پتر نیسٹر تے دھی روکسولانا۔ [[فائل:Bahrjanyj mohyla.jpg|thumb| باہریانی دی قبر نیو-اولم، جرمنی وچ]] == اعزازات تے اعزاز == 1992 وچ، باہریانی نوں وفات توں بعد شیوشینکو انعام (Шевченківська премія) دتا گیا، اوہناں دے ناول ''ٹائیگرولووی'' تے ''ساد ہیتسیمانسکیئی'' لئی۔<ref>Listratenko, Nataliya Volodymyrivna ed. ''Ukrayina: knyha faktiv'' (یوکرین: حقائق دی کتاب). Knyzhkovyi Klub، خارکیف، 2006:214.</ref> 13 جولائی 2023 نوں، کییف وچ پوشکن پارک دا ناں بدل کے ایوان باہریانی پارک رکھ دتا گیا۔<ref>{{Cite web|url=[https://www.pravda.com.ua/news/2023/07/13/7411194/|title=Without](https://www.pravda.com.ua/news/2023/07/13/7411194/|title=Without) Pushkin, Krylov and Chkalov: 14 more objects were renamed in Kyiv|website=Ukrayinska Pravda|date=13 July 2023|accessdate=13 July 2023|language=Ukrainian}}</ref> == سیاسی سرگرمیاں== ایوان بہریانی سوویت حکومت دے ناقد سن۔ اوہناں نوں کئی وار گرفتار کیتا گیا تے اوہ سوویت قیدخاناں تے جبری مشقت والے کیمپا ں وچ رہے۔ ایہہ تجربے بعد وچ اوہناں دی تحریراں وچ نمایاں طور اُتے نظر آندے نیں۔ اوہناں نے بعد وچ جلاوطنی اختیار کیتی تے یورپ وچ رہندے ہوئے یوکرینی قومیت تے آزادی دے حق وچ آواز بلند کیتی۔ == جلاوطنی تے آخری زندگی== اوہ دوسری عالمی جنگ توں بعد [[جرمنی]] وچ مقیم ہو گئے، جتھے اوہ یوکرینی جلاوطن برادری وچ سرگرم رہے۔ اوہناں نے ادبی تے سیاسی سرگرمیاں جاری رکھیاں تے یوکرینی ثقافت دے فروغ لئی کم کیتا۔ ==وفات تے وراثت== ایوان بہریانی دی وفات 1963 وچ ہوئی۔ اوہناں نوں آج وی یوکرینی ادب دے اہم ستون دے طور اُتے یاد کیتا جاندا اے۔ اوہناں دیاں تحریراں نہ صرف ادبی اہمیت رکھدیاں نیں بلکہ اوہ انسانی آزادی تے انصاف دی جدوجہد دا وی اک اہم حصہ نیں۔ aorbk3q7xp348ig7n6dfimtsrg9v0wu 706499 706498 2026-04-27T08:00:34Z Harvinder Chandigarh 13098 706499 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ایوان باہریانی |honorific_suffix= | image = Coin of Ukraine Bahrianyi r.jpg | imagesize = 200px | caption = یوکرین دا سکہ جس اُتے باہریانی دی تصویر اے | pseudonym = | birth_name = ایوان پاولووچ لوزوویاہا | birth_date =2 اکتوبر 1906 | birth_place = کوزیمِن، [[خارکیف گورنریٹ]]، [[روسی سلطنت]] | death_date = {{وفات تاریخ تے عمر|1963|08|25|1906|10|02|df=y}} | death_place = [[نیو-اولم]]، [[باویریا]]، [[مغربی جرمنی]] | occupation = لکھاری، مترجم | nationality = [[یوکرینی]] | language = [[یوکرینی]] | period = | genre = [[نثر]] | subject = | movement = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | signature = | website = }} '''ایوان بہریانی''' ([[یوکرینی]]: Іван Багряний؛ پیدائش: 2 اکتوبر 1906 – وفات: 25 اگست 1963) اک یوکرینی لکھاری، شاعر، صحافی تے سیاسی کارکن سن۔ اوہناں دا اصل ناں ایوان لوہویاہن تھاں سی۔ اوہناں نوں بیسویں صدی دے اہم یوکرینی ادیبیاں وچ شمار کیتا جاندا اے، خاص طور اُتے اوہناں دیاں تحریراں سوویت جبر تے انسانی آزادی دے موضوعات اُتے مرکوز رہیاں۔ == ابتدائی زندگی== ایوان بہریانی دی پیدائش یوکرین دے اک گاؤں وچ ہوئی۔ اوہناں نے ابتدائی تعلیم مقامی سطح اُتے حاصل کیتی تے نوجوانی وچ ہی ادب تے شاعری ول رجحان پیدا ہو گیا۔ اوہناں دے خاندان تے ابتدائی حالات نے اوہناں دی سوچ نوں گہرائی نال متاثر کیتا۔ ایوان باہریانی کوزیمِن نامی گاؤں، خارکیف گورنریٹ، روسی سلطنت وچ اینٹاں بنانے والے دے خاندان وچ پیدا ہویا۔ پہلی عالمی جنگ، روسی انقلاب تے جنگ توں بعد والی ابتری دے باعث اوہ باقاعدگی نال تعلیم حاصل نہ کر سکیا۔ چھ سال دی عمر وچ اوہنے چرچ سکول وچ داخلہ لیا۔ بعد وچ باہریانی نے اوختیرکا وچ اعلیٰ ابتدائی تعلیم مکمل کیتی۔ 1920 وچ ثانوی تعلیم ختم کرن توں بعد اوہ اک تالہ ساز سکول وچ داخل ہویا، تے بعد وچ اک فنّی سکول وچ وی داخلہ مل گیا۔ اوہی سال اوہنے اپنے دادا تے چچا دے قتل نوں اپنی اکھاں نال ویکھیا۔<ref>{{cite web |date=10 August 2022 |script-title=uk:Іван Багряний: той, що біг над прірвою|title=Ivan Bahryanyy: toy, shcho bih nad prirvoyu|trans-title=Ivan Bahrianyi: the one who was running over the abyss|url=https://svidomi.in.ua/page/10_08_2022_071519 |access-date=31 October 2024 |website=Svidomi |language=uk}} See also English translation: {{cite web |date=15 August 2022 |url=https://holodomormuseum.org.ua/en/news-museji/ivan-bahrianyi-the-one-who-was-running-over-the-abyss/|title=Ivan Bahrianyi: the one who was running over the abyss|access-date=30 March 2025 |publisher=Holodomor Museum}}</ref><ref name="Pototska 2024">{{cite web |last=Pototska |first=Nadiika |date=4 October 2024 |url=https://rubryka.com/en/blog/supergeroj-ivan-bagryanyj/ |title=Ivan Bahrianyi: the voice of the Ukrainian nation and champion of freedom|access-date=30 March 2025 |website=Rubryka}}</ref> "میں صرف دس سال دا بچہ ساں جدوں بالشویک میرے ذہن وچ اک خونیں ڈراؤنے خواب وانگ داخل ہوئے، جیہڑے میرے لوکاں دے جلاداں وانگ نظر آ رہے سن۔ ایہہ 1920 دی گل اے۔ اس وقت میں اپنے دادا دے نال اک گاؤں وچ شہد دی مکھیوں والے کھیت وچ رہندا ساں۔ میرے دادا دی عمر 92 سال سی تے اوہناں دا اک بازو نہیں سی۔ پھر اک شام کچھ ہتھیار بند لوک، جیہڑے اجنبی زبان بول رہے سن، آئے۔ میرے تے میرے کزنز دیاں اکھاں دے سامنے اوہناں نے میرے دادا نوں اذیت دے کے مار دتا، جدویں اسیں خوف نال چیخ رہے ساں۔ اوہناں نے اوہناں دے اک پتر — میرے چچا — نوں وی قتل کر دتا۔ اوہناں نے میرے دادا نوں اس لئی ماریا کہ اوہ اک امیر یوکرینی کسان سن (اوہناں کول 40 ہیکٹر زمین سی) تے ’کمیون‘ دے مخالف سن۔ اوہناں نے میرے چچا نوں اس لئی قتل کیتا کہ قومی آزادی دی جدوجہد 1917–18 دے دوران اوہ یوکرینی قومی جمہوریہ دی فوج وچ سپاہی سن۔ اوہ اپنے لوکاں دی آزادی تے خودمختاری لئی لڑ رہے سن۔" — ایوان باہریانی، "میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا" 1922 وچ اوہدی عملی زندگی تے سماجی و سیاسی سرگرمیاں شروع ہوئیاں: اوہ اک شوگر مل دا نائب سربراہ بنا، پھر اوختیرکا پولیس وچ ضلعی سیاسی انسپکٹر تے بے گھر تے یتیم بچیاں دی کالونی وچ ڈرائنگ دا استاد رہا۔ اس دوران اوہ ڈونباس، کریمیا تے کوبان گیا۔ باہریانی نے کیف آرٹ انسٹی ٹیوٹ وچ داخلہ لیا، پر مالی مشکلات تے انتظامیہ دے متعصبانہ رویے دے باعث تعلیم مکمل نہ کر سکیا۔ اوہ یوکرینی زبان بولدا سی تے یوکرینی جذبہ رکھن والا نوجوان سی، اس لئی اس دے ساتھی اس دا مذاق اڑاؤندے سن۔ اوہنوں "مازیپیان" کہیا جاندا سی (روسی توہین آمیز لفظ، ایوان مازیپا دے نال منسوب، جدید "بانڈیریتس" وانگ)، جو ممکنہ طور تے بعد وچ اوہ دے یوکرینی قوم پرست تنظیم (OUN) وچ شامل ہون دی اک وجہ بنی۔[حوالہ درکار] روسی خانہ جنگی دے دوران تے بعد وچ 1920 دیاں ابتدائی دہائیاں وچ، باہریانی سوویت سماجی تے سیاسی کم وچ شامل رہا، پر 1925 وچ اوہ نے کومسومول چھڈ دتا۔ 1926 وچ اوہ نے اخباراں تے رسالیاں وچ شاعری شائع کرنی شروع کیتی، تے اوہدا پہلا شعری مجموعہ 1927 وچ شائع ہویا۔ 1929 وچ اوہنے "آوے ماریا" نامی شعری مجموعہ شائع کیتا، جس نوں تقریباً فوراً سنسرشپ نے پابندی لگا دتی تے بازاراں توں ہٹا دتا گیا۔ باہریانی کیف وچ نوجوان لکھاریاں دی انجمن (MARS) دا رکن سی، جتھے اوہ والیریان پیدموہیلنی، ییوہن پلُژنیق، بوریس انتونینکو-داویدووچ، ہریہوری کوسینکا، تے اودوسی اوسمچکو ورگے لکھاریاں نال ملیا، جنہاں نوں سرکاری سوویت حکام نے تنقید دا نشانہ بنایا تے دبا دتا۔ 1930 وچ باہریانی دا تاریخی ناول ''سکیلکا'' (نظم دی صورت وچ) شائع ہویا۔ ایہہ 18ویں صدی وچ سکیلکا گاؤں وچ ہوئی بغاوت دی کہانی بیان کردا اے، جتھے مقامی کساناں نے گاؤں دے نزدیک ماسکو دے راہباں دی زیادتی دے خلاف بغاوت کیتی تے قومی جبر دے خلاف احتجاج وچ خانقاہ نوں آگ لا دتی۔ ==گرفتاری تے حراست== 16 اپریل 1932 نوں باہریانی نوں خارکیف وچ گرفتار کیتا گیا، الزام ایہہ سی کہ اوہ اپنی شاعری وچ “انسدادِ انقلابی پراپیگنڈا” پھیلا رہیا اے۔ اوہنے OGPU دی جیل وچ 11 مہینے تنہائی قید وچ گزارے۔ 25 اکتوبر 1932 نوں اوہنوں مشرقِ بعید وچ 3 سال دی جبری مشقت دی سزا سنائی گئی۔ اوہنے فرار دی کوشش کیتی، پر کامیاب نہ ہو سکیا، تے اوہدی سزا وچ مزید 3 سال دا اضافہ کر دتا گیا۔ بعد وچ باہریانی نوں اک ہور کیمپ، باملگ، وچ منتقل کر دتا گیا۔ اوہدی رہائی دی صحیح تاریخ معلوم نہیں؛ 16 جون 1938 نوں اوہنوں دوبارہ گرفتار کر کے خارکیف دے[[داخلہ امور دی عوامی کمیساریت]] (NKVD ) جیل وچ رکھیا گیا۔[حوالہ درکار باہریانی اُتے الزام لایا گیا کہ اوہ قوم پرست انسدادِ انقلابی تنظیم وچ شامل اے تے حتیٰ کہ اس دی قیادت وی کر رہیا اے۔ آخرکار استغاثہ اوہنوں مجرم ثابت نہ کر سکیا، تے باہریانی اوختیرکا واپس آ گیا۔ بعد وچ اوہنے اپنے ذاتی حالات تے تجربیاں نوں اپنے 1946 دے ناول "ٹائیگر ٹریپرز" [[ٹائیگرولووی]] (Tyhrolovy) تے 1950 دے ناول "گارڈن آف گیٹھسمنی"[[سیڈ ہیٹسیمانسکیئی]] (Sad Hetsymans'kyi) وچ استعمال کیتا۔ ==دوسری عالمی جنگ دے سال== اوختیرکا تے جرمن فوج دے قبضے توں بعد، جو دوسری عالمی جنگ دے آغاز وچ ہویا، باہریانی یوکرینی قوم پرست خفیہ تنظیم وچ شامل ہو گیا تے بعد وچ گلیشیا منتقل ہو گیا۔ اوہ OUN دے پراپیگنڈا شعبے وچ کم کردا رہا، جتھے اوہنے حب الوطنی گیت تے مضامین لکھے، نالے کارٹون تے پراپیگنڈا پوسٹر وی تیار کیتے۔ اوہنے یوکرینی سپریم لبریشن کونسل (USLC) دی تشکیل وچ وی مدد کیتی تے اس دے بانی دستاویزات تیار کرن وچ حصہ لیا۔ اس دے نال نال اوہنے اپنی ادبی سرگرمیاں دوبارہ شروع کیتیاں۔ باہریانی نے 1944 وچ اپنا ناول "ٹائیگرولووی" (جس دا انگریزی وچ ترجمہ "ٹائیگر ٹریپرز" یا "دی ہنٹرز اینڈ دی ہنٹڈ" اے) تے نظم "ہولیا ئیپولے" شائع کیتی۔ 1945 وچ نازی جرمنی دی شکست توں پہلے، باہریانی OUN دی مدد نال مغربی جرمنی منتقل ہو گیا۔ ==ہجرت== باہریانی یوکرینی مہاجر لکھاریاں دی برادری وچ اک اہم تنظیمی قوت بن گیا۔ اوہنے اک گروپ قائم کیتا جس نوں ''یوکرینی آرٹ موومنٹ (مور)'' کہیا جاندا سی۔<ref>{{Cite web |title=Ivan Bahrianyi: the voice of the Ukrainian nation and champion of freedom |url=https://rubryka.com/en/blog/supergeroj-ivan-bagryanyj/ |access-date=2026-04-25 |website=Rubryka}}</ref>. ایہہ تحریک ہزاراں مضامین شائع کرن دی ذمہ دار سی.<ref>{{Cite web |last=Читомо |date=2023-08-01 |title=Ivan Bahriany: perfect adventure novels, perfect adventure life |url=https://chytomo.com/en/ivan-bahrianyi-perfect-adventure-novels-perfect-adventure-life/ |access-date=2026-04-25 |language=en}}</ref> ایہہ تحریک ہزاراں مضامین شائع کرن دی ذمہ دار بنی۔ ''مور'' نے 1945، 1947 تے 1948 وچ تین کانگریس منعقد کیتیاں۔ ادبی تے فنّی موضوعات وچ جدیدیت تے یوکرینی ثقافت دی جلاوطنی (ڈائسپورا) اُتے زور دتا گیا۔<ref>{{Cite web |title=MUR |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CM%5CU%5CMUR.htm |access-date=2026-04-25 |website=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref> دوسری عالمی جنگ دے خاتمے توں بعد، 1939 دے اک معاہدے دے تحت، سارے سابقہ شہریاں نوں سوویت یوکرین واپس جانا سی۔ <ref>{{Citation |title=Operation Keelhaul |date=2026-03-12 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Operation_Keelhaul&oldid=1343186238 |access-date=2026-04-25 |language=en}}</ref>. باہریانی، جو جرمنی دے شہر نیو-اولم وچ بے گھر افراد دے کیمپ وچ رہندا سی، اوہنے اک پمفلٹ لکھیا جس دا اوسٹ آربائٹرز تے جنگی قیدیاں اُتے بہت وڈا اثر پیا، **"میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا"**۔ اس پمفلٹ وچ سوویت یونین نوں اک "بری سوتیلی ماں" دے طور اُتے پیش کیتا گیا، جس نے اپنے ہی لوکاں دی نسل کشی کیتی۔ ایہہ پمفلٹ [[اقوام متحدہ جنرل اسمبلی]] (United Nations General Assembly) وچ پیش کیتیاں رپورٹس وچ شامل ہویا، جیہڑیاں[[الینر روزویلٹ]] ( Eleanor Roosevelt) نے پیش کیتیاں، تے اس دے نتیجے وچ انسانی حقوق دے عالمی اعلامیے دی منظوری ہوئی۔ اس اعلامیے دے آرٹیکل 13 دے تحت نقل و حرکت دی آزادی تے پناہ دا حق یقینی بنایا گیا۔<ref>{{Cite web |title=Ivan Bahrianyi: the voice of the Ukrainian nation and champion of freedom |url=https://rubryka.com/en/blog/supergeroj-ivan-bagryanyj/ |access-date=2026-04-25 |website=Rubryka}}</ref> 1947 وچ باہریانی نے [[جارج اورویل]] (George Orwell) دی کتاب [[اینیمل فارم]] (Animal Farm) دا پہلا غیر ملکی ترجمہ منظم کیتا۔<ref>{{Cite journal |last=Kobuta |first=S. S. |date=2019-04-12 |title=POSITIVISM VS NEGATIVISM AS AN ARTISTIC IMPULSE (COMPARATIVE APPROACH TO IVAN BAHRIANYI AND GEORGE ORWELL WORKS) |url=https://doi.org/10.31471/2304-7402-2019-3(55)-139-149 |journal=PRECARPATHIAN BULLETIN OF THE SHEVCHENKO SCIENTIFIC SOCIETY Word |issue=3(55) |pages=139–149 |doi=10.31471/2304-7402-2019-3(55)-139-149 |issn=2304-7402}}</ref> 1948 وچ اوہنے یوکرینی انقلابی جمہوری پارٹی (URDP) دی بنیاد رکھی۔ 1948 توں لے کے 1963 وچ اپنی وفات تک، اوہ اخبار *Ukrains'ki visti* (یوکرینی خبراں) دا مدیر رہیا۔ اوہ یوکرینی نیشنل کونسل دی ایگزیکٹو کمیٹی دا سربراہ وی رہیا تے جلاوطنی وچ یوکرینی عوامی جمہوریہ دے نائب صدر دیاں ذمہ داریاں وی نبھائیاں۔ ناول [[اے مین رنز اوور دی ابیس" (1948–1949)]] (A Man Runs Over the Abyss"** 1948–1949 ) وچ لکھیا گیا تے شائع ہویا۔ ایہہ ناول بالشویک ازم اُتے سخت تنقید کردا اے تے سوویت یونین دے جھوٹاں نوں بے نقاب کرن دی کوشش کردا اے۔<ref>{{Cite web |title=Ivan Bahrianyi: the one who was running over the abyss |url=https://holodomormuseum.org.ua/en/news-museji/ivan-bahrianyi-the-one-who-was-running-over-the-abyss/ |access-date=2026-04-25 |website=National Museum of the Holodomor-Genocide |language=en}}</ref> 1963 وچ شکاگو وچ قائم یوکرینی نوجواناں دی جمہوری یونین نے باہریانی نوں نوبل انعام دلوان لئی مہم شروع کیتی۔ پر اوہدی اچانک موت دی وجہ توں اوہ باضابطہ طور اُتے نامزد نہ ہو سکیا، کیونکہ ایہہ انعام وفات توں بعد نہیں دتا جاندا۔ باہریانی 25 اگست 1963 نوں وفات پا گیا تے اوہنوں نیو-اولم، باویریا، مغربی جرمنی وچ دفنایا گیا۔ == ادبی کیریئر== بہریانی نے ناول، شاعری تے صحافت دے میدان وچ نمایاں کام کیتا۔ اوہناں دیاں تحریراں وچ انسانی حقوق، قومی شناخت تے سیاسی جبر دے خلاف مزاحمت نمایاں نظر آندی اے۔ اوہناں دیاں مشہور تصنیفاں وچ شامل نیں: * **"ٹائیگر ٹریپرز"** (Tigrolovy) * **"گتھسیمانی دا باغ"** (Sad Hethsymanskyi) == تصانیف == === کہانیاں === * ''ایٹیوڈ'' (ایتیود، 1921) === ناویلاں تے قصے === * ''شکست'' (1948)، اک ناویلا * ''دی فایری سرکل'' (نیو-اولم، 1953) === ناول === * ''سکیلکا'' (سکھیلکا، خارکیف، 1929)، نظم دی صورت وچ اک ناویلا * ''زویرو لووی'' (ٹریپرز، لیوو–کراکو، 1944) تے ''ٹائیگرولووی'' (ٹائیگر ٹریپرز، انگریزی وچ ''دی ہنٹرز اینڈ دی ہنٹڈ'' دے نام نال، نیو-اولم، 1946) * ''ساد ہیتسیمانسکیئی'' (سکھیلکا، ''گارڈن آف گیٹھسمنی''، نیو-اولم، 1950) * ''ماروسیا بوہوسلاوکا''، ناول ''وائلڈ ونڈ'' دی پہلی کتاب (میونخ، 1957) * ''اے مین رنز اوور این ابیس'' (وفات توں بعد شائع، نیو-اولم–نیویارک، 1965) === نظماں === * ''منگولیا'' (منگولیا) (1927) * ''ایوے ماریہ'' (خارکیف، 1928) * ''ہولیا ئیپولے'' * ''دی فون'' (1956)، بچیاں لئی نظم * ''وِچ پوتی چولا'' (1929)، نظماں دا مجموعہ جس نوں سنسرشپ نے شائع ہون توں روک دتا * ''دی گولڈن بومیرینگ'' (1946)، نظماں دا مجموعہ === ڈرامے === * ''بُزوک'' * ''دی جنرل'' (1947) * ''موریتوری'' (1947) === مضامین === * ''میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا'' (1946)، اک پمفلٹ === نامعلوم === * ''مدر ٹنگ'' * ''شاٹس اِن دی تائیگا'' == خاندان == باہریانی نے دو وار ویاہ کیتا؛ اوہدی پہلی بیوی '''انتونینا زوسیمووا''' سی، تے اوہناں دے دو بچے سن: اک پتر بورس تے اک دھی ناتاشا۔ جلاوطنی وچ اوہنے دوبارہ '''ہالینا تریہوب''' (پیدائش Ternopil) نال ویاہ کیتا۔ اوہناں دے وی دو بچے سن: پتر نیسٹر تے دھی روکسولانا۔ [[فائل:Bahrjanyj mohyla.jpg|thumb| باہریانی دی قبر نیو-اولم، جرمنی وچ]] == اعزازات تے اعزاز == 1992 وچ، باہریانی نوں وفات توں بعد شیوشینکو انعام (Шевченківська премія) دتا گیا، اوہناں دے ناول ''ٹائیگرولووی'' تے ''ساد ہیتسیمانسکیئی'' لئی۔<ref>Listratenko, Nataliya Volodymyrivna ed. ''Ukrayina: knyha faktiv'' (یوکرین: حقائق دی کتاب). Knyzhkovyi Klub، خارکیف، 2006:214.</ref> 13 جولائی 2023 نوں، کییف وچ پوشکن پارک دا ناں بدل کے ایوان باہریانی پارک رکھ دتا گیا۔<ref>{{Cite web|url=[https://www.pravda.com.ua/news/2023/07/13/7411194/|title=Without](https://www.pravda.com.ua/news/2023/07/13/7411194/|title=Without) Pushkin, Krylov and Chkalov: 14 more objects were renamed in Kyiv|website=Ukrayinska Pravda|date=13 July 2023|accessdate=13 July 2023|language=Ukrainian}}</ref> == سیاسی سرگرمیاں== ایوان بہریانی سوویت حکومت دے ناقد سن۔ اوہناں نوں کئی وار گرفتار کیتا گیا تے اوہ سوویت قیدخاناں تے جبری مشقت والے کیمپا ں وچ رہے۔ ایہہ تجربے بعد وچ اوہناں دی تحریراں وچ نمایاں طور اُتے نظر آندے نیں۔ اوہناں نے بعد وچ جلاوطنی اختیار کیتی تے یورپ وچ رہندے ہوئے یوکرینی قومیت تے آزادی دے حق وچ آواز بلند کیتی۔ == جلاوطنی تے آخری زندگی== اوہ دوسری عالمی جنگ توں بعد [[جرمنی]] وچ مقیم ہو گئے، جتھے اوہ یوکرینی جلاوطن برادری وچ سرگرم رہے۔ اوہناں نے ادبی تے سیاسی سرگرمیاں جاری رکھیاں تے یوکرینی ثقافت دے فروغ لئی کم کیتا۔ ==وفات تے وراثت== ایوان بہریانی دی وفات 1963 وچ ہوئی۔ اوہناں نوں آج وی یوکرینی ادب دے اہم ستون دے طور اُتے یاد کیتا جاندا اے۔ اوہناں دیاں تحریراں نہ صرف ادبی اہمیت رکھدیاں نیں بلکہ اوہ انسانی آزادی تے انصاف دی جدوجہد دا وی اک اہم حصہ نیں۔ mulqh1543cox0ykqjrfmgzeluma9xrr 706500 706499 2026-04-27T08:04:15Z Harvinder Chandigarh 13098 706500 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ایوان باہریانی |honorific_suffix= | image = Coin of Ukraine Bahrianyi r.jpg | imagesize = 200px | caption = یوکرین دا سکہ جس اُتے باہریانی دی تصویر اے | pseudonym = | birth_name = ایوان پاولووچ لوزوویاہا | birth_date =2 اکتوبر 1906 | birth_place = کوزیمِن، [[خارکیف گورنریٹ]]، [[روسی سلطنت]] | death_date = {{وفات تاریخ تے عمر|1963|08|25|1906|10|02|df=y}} | death_place = [[نیو-اولم]]، [[باویریا]]، [[مغربی جرمنی]] | occupation = لکھاری، مترجم | nationality = [[یوکرینی]] | language = [[یوکرینی]] | period = | genre = [[نثر]] | subject = | movement = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | signature = | website = }} '''ایوان بہریانی''' ([[یوکرینی]]: Іван Багряний؛ پیدائش: 2 اکتوبر 1906 – وفات: 25 اگست 1963) اک یوکرینی لکھاری، شاعر، صحافی تے سیاسی کارکن سن۔ اوہناں دا اصل ناں ایوان لوہویاہن تھاں سی۔ اوہناں نوں بیسویں صدی دے اہم یوکرینی ادیبیاں وچ شمار کیتا جاندا اے، خاص طور اُتے اوہناں دیاں تحریراں سوویت جبر تے انسانی آزادی دے موضوعات اُتے مرکوز رہیاں۔ == ابتدائی زندگی== ایوان بہریانی دی پیدائش یوکرین دے اک گاؤں وچ ہوئی۔ اوہناں نے ابتدائی تعلیم مقامی سطح اُتے حاصل کیتی تے نوجوانی وچ ہی ادب تے شاعری ول رجحان پیدا ہو گیا۔ اوہناں دے خاندان تے ابتدائی حالات نے اوہناں دی سوچ نوں گہرائی نال متاثر کیتا۔ ایوان باہریانی کوزیمِن نامی گاؤں، خارکیف گورنریٹ، روسی سلطنت وچ اینٹاں بنانے والے دے خاندان وچ پیدا ہویا۔ پہلی عالمی جنگ، روسی انقلاب تے جنگ توں بعد والی ابتری دے باعث اوہ باقاعدگی نال تعلیم حاصل نہ کر سکیا۔ چھ سال دی عمر وچ اوہنے چرچ سکول وچ داخلہ لیا۔ بعد وچ باہریانی نے اوختیرکا وچ اعلیٰ ابتدائی تعلیم مکمل کیتی۔ 1920 وچ ثانوی تعلیم ختم کرن توں بعد اوہ اک تالہ ساز سکول وچ داخل ہویا، تے بعد وچ اک فنّی سکول وچ وی داخلہ مل گیا۔ اوہی سال اوہنے اپنے دادا تے چچا دے قتل نوں اپنی اکھاں نال ویکھیا۔<ref>{{cite web |date=10 August 2022 |script-title=uk:Іван Багряний: той, що біг над прірвою|title=Ivan Bahryanyy: toy, shcho bih nad prirvoyu|trans-title=Ivan Bahrianyi: the one who was running over the abyss|url=https://svidomi.in.ua/page/10_08_2022_071519 |access-date=31 October 2024 |website=Svidomi |language=uk}} See also English translation: {{cite web |date=15 August 2022 |url=https://holodomormuseum.org.ua/en/news-museji/ivan-bahrianyi-the-one-who-was-running-over-the-abyss/|title=Ivan Bahrianyi: the one who was running over the abyss|access-date=30 March 2025 |publisher=Holodomor Museum}}</ref><ref name="Pototska 2024">{{cite web |last=Pototska |first=Nadiika |date=4 October 2024 |url=https://rubryka.com/en/blog/supergeroj-ivan-bagryanyj/ |title=Ivan Bahrianyi: the voice of the Ukrainian nation and champion of freedom|access-date=30 March 2025 |website=Rubryka}}</ref> "میں صرف دس سال دا بچہ ساں جدوں بالشویک میرے ذہن وچ اک خونیں ڈراؤنے خواب وانگ داخل ہوئے، جیہڑے میرے لوکاں دے جلاداں وانگ نظر آ رہے سن۔ ایہہ 1920 دی گل اے۔ اس وقت میں اپنے دادا دے نال اک گاؤں وچ شہد دی مکھیوں والے کھیت وچ رہندا ساں۔ میرے دادا دی عمر 92 سال سی تے اوہناں دا اک بازو نہیں سی۔ پھر اک شام کچھ ہتھیار بند لوک، جیہڑے اجنبی زبان بول رہے سن، آئے۔ میرے تے میرے کزنز دیاں اکھاں دے سامنے اوہناں نے میرے دادا نوں اذیت دے کے مار دتا، جدویں اسیں خوف نال چیخ رہے ساں۔ اوہناں نے اوہناں دے اک پتر — میرے چچا — نوں وی قتل کر دتا۔ اوہناں نے میرے دادا نوں اس لئی ماریا کہ اوہ اک امیر یوکرینی کسان سن (اوہناں کول 40 ہیکٹر زمین سی) تے ’کمیون‘ دے مخالف سن۔ اوہناں نے میرے چچا نوں اس لئی قتل کیتا کہ قومی آزادی دی جدوجہد 1917–18 دے دوران اوہ یوکرینی قومی جمہوریہ دی فوج وچ سپاہی سن۔ اوہ اپنے لوکاں دی آزادی تے خودمختاری لئی لڑ رہے سن۔" — ایوان باہریانی، "میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا" 1922 وچ اوہدی عملی زندگی تے سماجی و سیاسی سرگرمیاں شروع ہوئیاں: اوہ اک شوگر مل دا نائب سربراہ بنا، پھر اوختیرکا پولیس وچ ضلعی سیاسی انسپکٹر تے بے گھر تے یتیم بچیاں دی کالونی وچ ڈرائنگ دا استاد رہا۔ اس دوران اوہ ڈونباس، کریمیا تے کوبان گیا۔ باہریانی نے کیف آرٹ انسٹی ٹیوٹ وچ داخلہ لیا، پر مالی مشکلات تے انتظامیہ دے متعصبانہ رویے دے باعث تعلیم مکمل نہ کر سکیا۔ اوہ یوکرینی زبان بولدا سی تے یوکرینی جذبہ رکھن والا نوجوان سی، اس لئی اس دے ساتھی اس دا مذاق اڑاؤندے سن۔ اوہنوں "مازیپیان" کہیا جاندا سی (روسی توہین آمیز لفظ، ایوان مازیپا دے نال منسوب، جدید "بانڈیریتس" وانگ)، جو ممکنہ طور تے بعد وچ اوہ دے یوکرینی قوم پرست تنظیم (OUN) وچ شامل ہون دی اک وجہ بنی۔[حوالہ درکار] روسی خانہ جنگی دے دوران تے بعد وچ 1920 دیاں ابتدائی دہائیاں وچ، باہریانی سوویت سماجی تے سیاسی کم وچ شامل رہا، پر 1925 وچ اوہ نے کومسومول چھڈ دتا۔ 1926 وچ اوہ نے اخباراں تے رسالیاں وچ شاعری شائع کرنی شروع کیتی، تے اوہدا پہلا شعری مجموعہ 1927 وچ شائع ہویا۔ 1929 وچ اوہنے "آوے ماریا" نامی شعری مجموعہ شائع کیتا، جس نوں تقریباً فوراً سنسرشپ نے پابندی لگا دتی تے بازاراں توں ہٹا دتا گیا۔ باہریانی کیف وچ نوجوان لکھاریاں دی انجمن (MARS) دا رکن سی، جتھے اوہ والیریان پیدموہیلنی، ییوہن پلُژنیق، بوریس انتونینکو-داویدووچ، ہریہوری کوسینکا، تے اودوسی اوسمچکو ورگے لکھاریاں نال ملیا، جنہاں نوں سرکاری سوویت حکام نے تنقید دا نشانہ بنایا تے دبا دتا۔ 1930 وچ باہریانی دا تاریخی ناول ''سکیلکا'' (نظم دی صورت وچ) شائع ہویا۔ ایہہ 18ویں صدی وچ سکیلکا گاؤں وچ ہوئی بغاوت دی کہانی بیان کردا اے، جتھے مقامی کساناں نے گاؤں دے نزدیک ماسکو دے راہباں دی زیادتی دے خلاف بغاوت کیتی تے قومی جبر دے خلاف احتجاج وچ خانقاہ نوں آگ لا دتی۔ ==گرفتاری تے حراست== 16 اپریل 1932 نوں باہریانی نوں خارکیف وچ گرفتار کیتا گیا، الزام ایہہ سی کہ اوہ اپنی شاعری وچ “انسدادِ انقلابی پراپیگنڈا” پھیلا رہیا اے۔ اوہنے OGPU دی جیل وچ 11 مہینے تنہائی قید وچ گزارے۔ 25 اکتوبر 1932 نوں اوہنوں مشرقِ بعید وچ 3 سال دی جبری مشقت دی سزا سنائی گئی۔ اوہنے فرار دی کوشش کیتی، پر کامیاب نہ ہو سکیا، تے اوہدی سزا وچ مزید 3 سال دا اضافہ کر دتا گیا۔ بعد وچ باہریانی نوں اک ہور کیمپ، باملگ، وچ منتقل کر دتا گیا۔ اوہدی رہائی دی صحیح تاریخ معلوم نہیں؛ 16 جون 1938 نوں اوہنوں دوبارہ گرفتار کر کے خارکیف دے[[داخلہ امور دی عوامی کمیساریت]] (NKVD ) جیل وچ رکھیا گیا۔[حوالہ درکار باہریانی اُتے الزام لایا گیا کہ اوہ قوم پرست انسدادِ انقلابی تنظیم وچ شامل اے تے حتیٰ کہ اس دی قیادت وی کر رہیا اے۔ آخرکار استغاثہ اوہنوں مجرم ثابت نہ کر سکیا، تے باہریانی اوختیرکا واپس آ گیا۔ بعد وچ اوہنے اپنے ذاتی حالات تے تجربیاں نوں اپنے 1946 دے ناول "ٹائیگر ٹریپرز" [[ٹائیگرولووی]] (Tyhrolovy) تے 1950 دے ناول "گارڈن آف گیٹھسمنی"[[سیڈ ہیٹسیمانسکیئی]] (Sad Hetsymans'kyi) وچ استعمال کیتا۔ ==دوسری عالمی جنگ دے سال== اوختیرکا تے جرمن فوج دے قبضے توں بعد، جو دوسری عالمی جنگ دے آغاز وچ ہویا، باہریانی یوکرینی قوم پرست خفیہ تنظیم وچ شامل ہو گیا تے بعد وچ گلیشیا منتقل ہو گیا۔ اوہ OUN دے پراپیگنڈا شعبے وچ کم کردا رہا، جتھے اوہنے حب الوطنی گیت تے مضامین لکھے، نالے کارٹون تے پراپیگنڈا پوسٹر وی تیار کیتے۔ اوہنے یوکرینی سپریم لبریشن کونسل (USLC) دی تشکیل وچ وی مدد کیتی تے اس دے بانی دستاویزات تیار کرن وچ حصہ لیا۔ اس دے نال نال اوہنے اپنی ادبی سرگرمیاں دوبارہ شروع کیتیاں۔ باہریانی نے 1944 وچ اپنا ناول "ٹائیگرولووی" (جس دا انگریزی وچ ترجمہ "ٹائیگر ٹریپرز" یا "دی ہنٹرز اینڈ دی ہنٹڈ" اے) تے نظم "ہولیا ئیپولے" شائع کیتی۔ 1945 وچ نازی جرمنی دی شکست توں پہلے، باہریانی OUN دی مدد نال مغربی جرمنی منتقل ہو گیا۔ ==ہجرت== باہریانی یوکرینی مہاجر لکھاریاں دی برادری وچ اک اہم تنظیمی قوت بن گیا۔ اوہنے اک گروپ قائم کیتا جس نوں ''یوکرینی آرٹ موومنٹ (مور)'' کہیا جاندا سی۔<ref>{{Cite web |title=Ivan Bahrianyi: the voice of the Ukrainian nation and champion of freedom |url=https://rubryka.com/en/blog/supergeroj-ivan-bagryanyj/ |access-date=2026-04-25 |website=Rubryka}}</ref>. ایہہ تحریک ہزاراں مضامین شائع کرن دی ذمہ دار سی.<ref>{{Cite web |last=Читомо |date=2023-08-01 |title=Ivan Bahriany: perfect adventure novels, perfect adventure life |url=https://chytomo.com/en/ivan-bahrianyi-perfect-adventure-novels-perfect-adventure-life/ |access-date=2026-04-25 |language=en}}</ref> ایہہ تحریک ہزاراں مضامین شائع کرن دی ذمہ دار بنی۔ ''مور'' نے 1945، 1947 تے 1948 وچ تین کانگریس منعقد کیتیاں۔ ادبی تے فنّی موضوعات وچ جدیدیت تے یوکرینی ثقافت دی جلاوطنی (ڈائسپورا) اُتے زور دتا گیا۔<ref>{{Cite web |title=MUR |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CM%5CU%5CMUR.htm |access-date=2026-04-25 |website=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref> دوسری عالمی جنگ دے خاتمے توں بعد، 1939 دے اک معاہدے دے تحت، سارے سابقہ شہریاں نوں سوویت یوکرین واپس جانا سی۔ <ref>{{Citation |title=Operation Keelhaul |date=2026-03-12 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Operation_Keelhaul&oldid=1343186238 |access-date=2026-04-25 |language=en}}</ref>. باہریانی، جو جرمنی دے شہر نیو-اولم وچ بے گھر افراد دے کیمپ وچ رہندا سی، اوہنے اک پمفلٹ لکھیا جس دا اوسٹ آربائٹرز تے جنگی قیدیاں اُتے بہت وڈا اثر پیا، **"میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا"**۔ اس پمفلٹ وچ سوویت یونین نوں اک "بری سوتیلی ماں" دے طور اُتے پیش کیتا گیا، جس نے اپنے ہی لوکاں دی نسل کشی کیتی۔ ایہہ پمفلٹ [[اقوام متحدہ جنرل اسمبلی]] (United Nations General Assembly) وچ پیش کیتیاں رپورٹس وچ شامل ہویا، جیہڑیاں[[الینر روزویلٹ]] ( Eleanor Roosevelt) نے پیش کیتیاں، تے اس دے نتیجے وچ انسانی حقوق دے عالمی اعلامیے دی منظوری ہوئی۔ اس اعلامیے دے آرٹیکل 13 دے تحت نقل و حرکت دی آزادی تے پناہ دا حق یقینی بنایا گیا۔<ref>{{Cite web |title=Ivan Bahrianyi: the voice of the Ukrainian nation and champion of freedom |url=https://rubryka.com/en/blog/supergeroj-ivan-bagryanyj/ |access-date=2026-04-25 |website=Rubryka}}</ref> 1947 وچ باہریانی نے [[جارج اورویل]] (George Orwell) دی کتاب [[اینیمل فارم]] (Animal Farm) دا پہلا غیر ملکی ترجمہ منظم کیتا۔<ref>{{Cite journal |last=Kobuta |first=S. S. |date=2019-04-12 |title=POSITIVISM VS NEGATIVISM AS AN ARTISTIC IMPULSE (COMPARATIVE APPROACH TO IVAN BAHRIANYI AND GEORGE ORWELL WORKS) |url=https://doi.org/10.31471/2304-7402-2019-3(55)-139-149 |journal=PRECARPATHIAN BULLETIN OF THE SHEVCHENKO SCIENTIFIC SOCIETY Word |issue=3(55) |pages=139–149 |doi=10.31471/2304-7402-2019-3(55)-139-149 |issn=2304-7402}}</ref> 1948 وچ اوہنے یوکرینی انقلابی جمہوری پارٹی (URDP) دی بنیاد رکھی۔ 1948 توں لے کے 1963 وچ اپنی وفات تک، اوہ اخبار [[یوکرائنسکی وِسٹی]] (Ukrains'ki visti) (یوکرینی خبراں) دا مدیر رہیا۔ اوہ یوکرینی نیشنل کونسل دی ایگزیکٹو کمیٹی دا سربراہ وی رہیا تے جلاوطنی وچ یوکرینی عوامی جمہوریہ دے نائب صدر دیاں ذمہ داریاں وی نبھائیاں۔ ناول [[اے مین رنز اوور دی ابیس" (1948–1949)]] (A Man Runs Over the Abyss"** 1948–1949 ) وچ لکھیا گیا تے شائع ہویا۔ ایہہ ناول بالشویک ازم اُتے سخت تنقید کردا اے تے سوویت یونین دے جھوٹاں نوں بے نقاب کرن دی کوشش کردا اے۔<ref>{{Cite web |title=Ivan Bahrianyi: the one who was running over the abyss |url=https://holodomormuseum.org.ua/en/news-museji/ivan-bahrianyi-the-one-who-was-running-over-the-abyss/ |access-date=2026-04-25 |website=National Museum of the Holodomor-Genocide |language=en}}</ref> 1963 وچ شکاگو وچ قائم یوکرینی نوجواناں دی جمہوری یونین نے باہریانی نوں نوبل انعام دلوان لئی مہم شروع کیتی۔ پر اوہدی اچانک موت دی وجہ توں اوہ باضابطہ طور اُتے نامزد نہ ہو سکیا، کیونکہ ایہہ انعام وفات توں بعد نہیں دتا جاندا۔ باہریانی 25 اگست 1963 نوں وفات پا گیا تے اوہنوں نیو-اولم، باویریا، مغربی جرمنی وچ دفنایا گیا۔ == ادبی کیریئر== بہریانی نے ناول، شاعری تے صحافت دے میدان وچ نمایاں کام کیتا۔ اوہناں دیاں تحریراں وچ انسانی حقوق، قومی شناخت تے سیاسی جبر دے خلاف مزاحمت نمایاں نظر آندی اے۔ اوہناں دیاں مشہور تصنیفاں وچ شامل نیں: * **"ٹائیگر ٹریپرز"** (Tigrolovy) * **"گتھسیمانی دا باغ"** (Sad Hethsymanskyi) == تصانیف == === کہانیاں === * ''ایٹیوڈ'' (ایتیود، 1921) === ناویلاں تے قصے === * ''شکست'' (1948)، اک ناویلا * ''دی فایری سرکل'' (نیو-اولم، 1953) === ناول === * ''سکیلکا'' (سکھیلکا، خارکیف، 1929)، نظم دی صورت وچ اک ناویلا * ''زویرو لووی'' (ٹریپرز، لیوو–کراکو، 1944) تے ''ٹائیگرولووی'' (ٹائیگر ٹریپرز، انگریزی وچ ''دی ہنٹرز اینڈ دی ہنٹڈ'' دے نام نال، نیو-اولم، 1946) * ''ساد ہیتسیمانسکیئی'' (سکھیلکا، ''گارڈن آف گیٹھسمنی''، نیو-اولم، 1950) * ''ماروسیا بوہوسلاوکا''، ناول ''وائلڈ ونڈ'' دی پہلی کتاب (میونخ، 1957) * ''اے مین رنز اوور این ابیس'' (وفات توں بعد شائع، نیو-اولم–نیویارک، 1965) === نظماں === * ''منگولیا'' (منگولیا) (1927) * ''ایوے ماریہ'' (خارکیف، 1928) * ''ہولیا ئیپولے'' * ''دی فون'' (1956)، بچیاں لئی نظم * ''وِچ پوتی چولا'' (1929)، نظماں دا مجموعہ جس نوں سنسرشپ نے شائع ہون توں روک دتا * ''دی گولڈن بومیرینگ'' (1946)، نظماں دا مجموعہ === ڈرامے === * ''بُزوک'' * ''دی جنرل'' (1947) * ''موریتوری'' (1947) === مضامین === * ''میں سوویت یونین واپس کیوں نہیں جا رہا'' (1946)، اک پمفلٹ === نامعلوم === * ''مدر ٹنگ'' * ''شاٹس اِن دی تائیگا'' == خاندان == باہریانی نے دو وار ویاہ کیتا؛ اوہدی پہلی بیوی '''انتونینا زوسیمووا''' سی، تے اوہناں دے دو بچے سن: اک پتر بورس تے اک دھی ناتاشا۔ جلاوطنی وچ اوہنے دوبارہ '''ہالینا تریہوب''' (پیدائش Ternopil) نال ویاہ کیتا۔ اوہناں دے وی دو بچے سن: پتر نیسٹر تے دھی روکسولانا۔ [[فائل:Bahrjanyj mohyla.jpg|thumb| باہریانی دی قبر نیو-اولم، جرمنی وچ]] == اعزازات تے اعزاز == 1992 وچ، باہریانی نوں وفات توں بعد شیوشینکو انعام (Шевченківська премія) دتا گیا، اوہناں دے ناول ''ٹائیگرولووی'' تے ''ساد ہیتسیمانسکیئی'' لئی۔<ref>Listratenko, Nataliya Volodymyrivna ed. ''Ukrayina: knyha faktiv'' (یوکرین: حقائق دی کتاب). Knyzhkovyi Klub، خارکیف، 2006:214.</ref> 13 جولائی 2023 نوں، کییف وچ پوشکن پارک دا ناں بدل کے ایوان باہریانی پارک رکھ دتا گیا۔<ref>{{Cite web|url=[https://www.pravda.com.ua/news/2023/07/13/7411194/|title=Without](https://www.pravda.com.ua/news/2023/07/13/7411194/|title=Without) Pushkin, Krylov and Chkalov: 14 more objects were renamed in Kyiv|website=Ukrayinska Pravda|date=13 July 2023|accessdate=13 July 2023|language=Ukrainian}}</ref> == سیاسی سرگرمیاں== ایوان بہریانی سوویت حکومت دے ناقد سن۔ اوہناں نوں کئی وار گرفتار کیتا گیا تے اوہ سوویت قیدخاناں تے جبری مشقت والے کیمپا ں وچ رہے۔ ایہہ تجربے بعد وچ اوہناں دی تحریراں وچ نمایاں طور اُتے نظر آندے نیں۔ اوہناں نے بعد وچ جلاوطنی اختیار کیتی تے یورپ وچ رہندے ہوئے یوکرینی قومیت تے آزادی دے حق وچ آواز بلند کیتی۔ == جلاوطنی تے آخری زندگی== اوہ دوسری عالمی جنگ توں بعد [[جرمنی]] وچ مقیم ہو گئے، جتھے اوہ یوکرینی جلاوطن برادری وچ سرگرم رہے۔ اوہناں نے ادبی تے سیاسی سرگرمیاں جاری رکھیاں تے یوکرینی ثقافت دے فروغ لئی کم کیتا۔ ==وفات تے وراثت== ایوان بہریانی دی وفات 1963 وچ ہوئی۔ اوہناں نوں آج وی یوکرینی ادب دے اہم ستون دے طور اُتے یاد کیتا جاندا اے۔ اوہناں دیاں تحریراں نہ صرف ادبی اہمیت رکھدیاں نیں بلکہ اوہ انسانی آزادی تے انصاف دی جدوجہد دا وی اک اہم حصہ نیں۔ j6lqnxn39de83dwp1rjesugiu4ib13i