سانچہ:حوالہ ویب

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pnb">
  <siteinfo>
    <sitename>وکیپیڈیا</sitename>
    <dbname>pnbwiki</dbname>
    <base>https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">میڈیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">خاص</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">گل بات</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ورتنوالا</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ورتن گل بات</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">وکیپیڈیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ویونت گل بات</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فائل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فائل گل بات</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">میڈیا وکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">میڈیاوکی گل بات</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">سانچہ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">سانچہ گل بات</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ہتھونڈائی</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ہتھونڈائی گل بات</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">گٹھ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">گٹھ گل بات</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماڈیول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماڈیول گل بات</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>سانچہ:حوالہ ویب</title>
    <ns>10</ns>
    <id>48254</id>
    <revision>
      <id>709719</id>
      <parentid>690111</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Cite web}}&quot; نال مواد بدلو</comment>
      <origin>709719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i6fcxvkpncdsopx8s4wt3gf2znm89a8" xml:space="preserve">{{Cite web}}</text>
      <sha1>i6fcxvkpncdsopx8s4wt3gf2znm89a8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709720</id>
      <parentid>709719</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:36:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="176" sha1="af0jh9wqwfjf3uyx3ywwvb039disnpm" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:webarchive|webarchive}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>af0jh9wqwfjf3uyx3ywwvb039disnpm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>امریکہ دے صدراں دی فہرست</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55721</id>
    <revision>
      <id>709710</id>
      <parentid>700167</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T18:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44904-87</username>
        <id>44974</id>
      </contributor>
      <comment>/* صدراں دی لسٹ */</comment>
      <origin>709710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76554" sha1="7q9znhi3e1y27ryuz7k17fkz9zofuut" xml:space="preserve">[[فائل:WhiteHouseSouthFacade.JPG|thumbnail|وائٹ ہاؤس، صدر دی سرکاری رہائش گاہ تے انتظامیہ دا مرکز]]
امریکہ دے آئین دے تحت [[امریکہ]] دا صدر ریاست تے حکومت دا سربراہ ہُندا اے ۔

== صدراں دی لسٹ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! colspan=10 | &lt;!-- DO NOT CHANGE COLORS FOR DEMOCRATIC PARTY. The color #34aae0 is the de facto official color of the DNC and is more appropriate than some arbitrary shade of blue.--&gt;{{Legend2|#FFFFFF|[[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]|border=1px solid #AAAAAA}}{{Spaces|3}}{{Legend2|{{Federalist Party/meta/color}}|[[فیڈرلسٹ پارٹی]]|border=1px solid #AAAAAA}}{{Spaces|3}}{{Legend2|{{Democratic-Republican Party/meta/color}}|[[ڈیموکریٹک ریپبلکن پارٹی]]|border=1px solid #AAAAAA}}{{Spaces|3}}{{Legend2|#34AAE0|[[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]|border=1px solid #AAAAAA}}{{Spaces|3}}{{Legend2|{{Whig Party (United States)/meta/color}}|[[وگ پارٹی (امریکہ)|وگ پارٹی]]|border=1px solid #AAAAAA}}{{Spaces|3}}{{Legend2|{{Republican Party (United States)/meta/color}}|[[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]|border=1px solid #AAAAAA}}
|-
! colspan=2 | صدر
! سابقہ عہدہ
! colspan=2 | صدارت{{Efn|name=&quot;No&quot;}}
! colspan=2 | پارٹی
! انتخابات
! colspan=2 style=&quot;width:18.9%;&quot; | نائب صدر
|-

| rowspan=2 | [[File:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|200x200px]]
| rowspan=2 style=&quot;width:19%;&quot; | '''&lt;big&gt;[[جارج واشنگٹن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1732&amp;ndash;1799&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 67 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/ |title=Biography of George Washington |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov|author=The [[وائٹ ہاؤس]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/washington |title=George Washington&amp;nbsp;– no Political Party&amp;nbsp;– 1st President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?121783-1/life-portrait-george-washington |title=Life Portrait of George Washington  |accessdate=March 6, 2016 |work=[[American Presidents: Life Portraits]] |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[کانٹینینٹل فوج|کمانڈر ان چیف&lt;br/&gt;کانٹینینٹل فوج&lt;/span&gt;]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1775&amp;ndash;83)
| rowspan=2 | [[Presidency of George Washington|1]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اپریل 30، 1789{{Efn|name=&quot;Washington-term&quot;}}&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1797&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:#FFF&quot;|
| rowspan=2 | ''غیر جماعتی''&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://communities.washingtontimes.com/neighborhood/history-purpose/2012/mar/9/george-washington-warns-against-political-parties/ |title=George Washington's views on political parties in America &amp;#124; Washington Times Communities |publisher=Communities.washingtontimes.com |date=2012-03-09 |accessdate=January 2, 2013}}&lt;/ref&gt;
| 1&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1788–89|1788&amp;ndash;89]])
| rowspan=2 colspan=2 | [[جان ایڈمز]]&lt;br/&gt;{{Efn|name=&quot;Adams-party&quot;}}{{Efn|name=&quot;Adams-term&quot;}}
|-
| 2&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1792|1792]])
|-

|[[File:Official Presidential portrait of John Adams (by John Trumbull, circa 1792).jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[جان ایڈمز]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1735&amp;ndash;1826&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 90 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/ |title=Biography of John Adams |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/adams |title=John Adams&amp;nbsp;– Federalist Party&amp;nbsp;– 2nd President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?121951-1/life-portrait-john-adams |title=Life Portrait of John Adams |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| [[جان ایڈمز|2]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1797&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1801&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:{{Federalist Party/meta/color}}&quot; |
| [[فیڈرلسٹ پارٹی]]
| 3&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1796|1796]])
| colspan=2 | [[ٹامس جیفرسن]]&lt;br/&gt;{{Efn|name=&quot;Jefferson-party&quot;}}
|-

| rowspan=2 | [[File:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[ٹامس جیفرسن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1743&amp;ndash;1826&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 83 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/ |title=Biography of Thomas Jefferson |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/jefferson |title=Thomas Jefferson&amp;nbsp;–&amp;nbsp;Democratic-Republican Party&amp;nbsp;– 3rd President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?121787-1/life-portrait-thomas-jefferson |title=Life Portrait of Thomas Jefferson |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| rowspan=2 | [[Presidency of Thomas Jefferson|3]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1801&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1809&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:{{Democratic-Republican Party/meta/color}}&quot; |
| rowspan=2 | [[ڈیموکریٹک ریپبلکن پارٹی]]
| 4&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1800|1800]])
| colspan=2 | [[Aaron Burr]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1801&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1805&lt;/span&gt;
|-
| 5&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1804|1804]])
| colspan=2 | [[George Clinton (vice president)|George Clinton]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1805&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1809&lt;/span&gt;
|-

| rowspan=4 | [[File:James Madison.jpg|165px]]
| rowspan=4 | '''&lt;big&gt;[[جیمز میڈیسن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1751&amp;ndash;1836&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 85 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/ |title=Biography of James Madison |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/madison |title=James Madison&amp;nbsp;–&amp;nbsp;Democratic-Republican Party&amp;nbsp;– 4th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?122316-1/life-portrait-james-madison |title=Life Portrait of James Madison |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=4 | [[وزیر خارجہ ریاستہائے متحدہ امریکہ]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1801&amp;ndash;09)
| rowspan=4 | [[جیمز میڈیسن|4]]
| rowspan=4 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1809&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1817&lt;/span&gt;
| rowspan=4 style=&quot;background-color:{{Democratic-Republican Party/meta/color}}&quot; |
| rowspan=4 | [[ڈیموکریٹک ریپبلکن پارٹی]]
| rowspan=2 | 6&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1808|1808]])
| colspan=2 | [[George Clinton (vice president)|George Clinton]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1809&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;April 20, 1812&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
|-
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(Balance of Clinton's 2nd term)''&lt;/small&gt;
|-
| rowspan=2 | 7&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1812|1812]])
| colspan=2 | [[Elbridge Gerry]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1813&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;November 23, 1814&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
|-
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(Balance of Gerry's term)''&lt;/small&gt;
|-

| rowspan=2 | [[File:James Monroe White House portrait 1819.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[جیمز مونرو]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1758&amp;ndash;1831&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 73 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/ |title=Biography of James Madison |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov |archive-date=January 22, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090122233643/http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/monroe |title=James Monroe&amp;nbsp;–&amp;nbsp;Democratic-Republican Party&amp;nbsp;– 5th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?122387-1/life-portrait-james-monroe |title=Life Portrait of James Monroe |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[وزیر خارجہ ریاستہائے متحدہ امریکہ]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1811&amp;ndash;17)
| rowspan=2 | [[جیمز مونرو|5]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1817&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1825&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:{{Democratic-Republican Party/meta/color}}&quot; |
| rowspan=2 | [[ڈیموکریٹک ریپبلکن پارٹی]]
| 8&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1816|1816]])
| rowspan=2 colspan=2 | [[Daniel D. Tompkins]]
|-
| 9&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1820|1820]])
|-

| [[File:JQA Photo.tif|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[جان کوئنسی ایڈمز]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1767&amp;ndash;1848&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 80 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/|title=Biography of John Quincy Adams |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/johnqadams |title=John Quincy Adams&amp;nbsp;– Federalist, Democratic-Republican, National Republican, WHIG Party&amp;nbsp;– 6th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?122555-1/life-portrait-john-quincy-adams |title=Life Portrait of John Quincy Adams |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[وزیر خارجہ ریاستہائے متحدہ امریکہ]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1817&amp;ndash;25)
| [[جان کوئنسی ایڈمز|6]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1825&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1829&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;
| style=&quot;background-color:{{Democratic-Republican Party/meta/color}}&quot; |
| [[ڈیموکریٹک ریپبلکن پارٹی]]
| 10&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1824|1824]])
| colspan=2 | [[John C. Calhoun]]
|-

| rowspan=3 | [[File:Andrew Jackson Daguerrotype-crop.jpg|165px]]
| rowspan=3 | '''&lt;big&gt;[[اینڈریو جیکسن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1767&amp;ndash;1845&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 78 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/|title=Biography of Andrew Jackson |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/jackson |title=Andrew Jackson&amp;nbsp;–&amp;nbsp;Democratic-Republican Party&amp;nbsp;– 7th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?122792-1/life-portrait-andrew-jackson |title=Life Portrait of Andrew Jackson |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=3 | [[United States Senate|U.S. Senator]] &lt;span class=&quot;detail 2&quot; style=&quot;display: none;&quot;&gt;([[Classes of United States Senators|Class 2]])&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;detail 1&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;from [[ٹینیسی]]&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1823&amp;ndash;25)
| rowspan=3 | [[Presidency of Andrew Jackson|7]]
| rowspan=3 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1829&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1837&lt;/span&gt;
| rowspan=3 style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| rowspan=3 | [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| rowspan=2 | 11&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1828|1828]])
| colspan=2 | [[John C. Calhoun]]&lt;br/&gt;{{Efn|name=&quot;Calhoun-party&quot;}}&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1829&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;December 28, 1832&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Resigned from office)''&lt;/small&gt;
|-
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(Balance of Calhoun's term)''&lt;/small&gt;
|-
| 12&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1832|1832]])
| colspan=2 | [[مارٹن وان بورن]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1833&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1837&lt;/span&gt;
|-

| [[File:Martin Van Buren by Mathew Brady c1855-58.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[مارٹن وان بورن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1782&amp;ndash;1862&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 79 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/|title=Biography of Martin Van Buren |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/vanburen |title=Martin Van Buren –&amp;nbsp;Democratic-Republican, Democratic, and Free Soil Party&amp;nbsp;– 8th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?122988-1/life-portrait-martin-van-buren |title=Life Portrait of Martin Van Buren |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| [[مارٹن وان بورن|8]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1837&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1841&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| 13&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1836|1836]])
| colspan=2 | [[Richard Mentor Johnson]]
|-

| [[File:William Henry Harrison daguerreotype edit.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[ولیم ہنری ہیریسن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1773&amp;ndash;1841&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 68 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/|title=Biography of William Henry Harrison |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/williamhenryharrison |title=William Henry Harrison&amp;nbsp;– WHIG Party&amp;nbsp;– 9th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?123123-1/life-portrait-william-henry-harrison |title=Life Portrait of William Henry Harrison |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[United States Ambassador to Colombia|United States Minister to Colombia]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1828&amp;ndash;29)
| [[ولیم ہنری ہیریسن|9]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1841&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اپریل 4، 1841&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
| style=&quot;background-color:{{Whig Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[وگ پارٹی (امریکہ)|وگ پارٹی]]
| rowspan=3 | 14&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1840|1840]])
| colspan=2 | [[جان ٹائلر]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''(Succeeded to presidency)''&lt;/small&gt;
|-

| rowspan=2 |[[File:Tyler Daguerreotype (restoration).jpg|165px]]
| rowspan=2 |'''&lt;big&gt;[[جان ٹائلر]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1790&amp;ndash;1862&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 71 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/|title=Biography of John Tyler |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/tyler |title=John Tyler&amp;nbsp;– No Party&amp;nbsp;– 10th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?123380-1/life-portrait-john-tyler |title=Life Portrait of John Tyler |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| rowspan=2 | [[جان ٹائلر|10]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اپریل 4، 1841&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1845&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:{{Whig Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[وگ پارٹی (امریکہ)|وگ پارٹی]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اپریل 4، 1841&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;September 13, 1841&lt;/span&gt;
| rowspan=2 colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant''
|-
| style=&quot;background-color:#FFF&quot;|
| ''Nonpartisan''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;September 13, 1841&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1845&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;{{Efn|name=&quot;John_Tyler-party&quot;}}
|-

| [[File:JKP.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[جیمز کے پوک]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1795&amp;ndash;1849&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 53 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/ |title=Biography of James Polk |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/polk |title=James Polk –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 11th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?123943-1/life-portrait-james-k-polk |title=Life Portrait of James K. Polk |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[Governor of Tennessee|9th&lt;br/&gt;Governor of Tennessee]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1839&amp;ndash;41)
| [[جیمز کے پوک|11]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1845&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1849&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| 15&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1844|1844]])
| colspan=2 | [[George M. Dallas]]
|-

| [[File:Zachary Taylor restored and cropped.png|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[زیکری ٹیلر]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1784&amp;ndash;1850&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 65 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/ |title=Biography of Zachary Taylor |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov |archive-date=October 1, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131001011504/http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/taylor |title=Zachary Taylor&amp;nbsp;– WHIG Party&amp;nbsp;– 12th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?123944-1/life-portrait-zachary-taylor |title=Life Portrait of Zachary Taylor |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[Major general (United States)|Major General]] of the [[1st Infantry Regiment (United States)|1st Infantry Regiment]]&lt;br/&gt;[[امریکی فوج]] &lt;span class=&quot;detail 1&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1846&amp;ndash;49)
| [[زیکری ٹیلر|12]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1849&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جولائی 9، 1850&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
| style=&quot;background-color:{{Whig Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[وگ پارٹی (امریکہ)|وگ پارٹی]]
| rowspan=2 | 16&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1848|1848]])
| colspan=2 | [[میلارڈ فلمور]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''(Succeeded to presidency)''&lt;/small&gt;
|-

| [[File:Millard Fillmore-Edit1.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[میلارڈ فلمور]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1800&amp;ndash;1874&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 74 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/|title=Biography of Millard Fillmore |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/fillmore |title=Millard Fillmore&amp;nbsp;– WHIG Party&amp;nbsp;– 13th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?124976-1/life-portrait-millard-fillmore |title=Life Portrait of Millard Fillmore |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| [[میلارڈ فلمور|13]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جولائی 9، 1850&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1853
| style=&quot;background-color:{{Whig Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[وگ پارٹی (امریکہ)|وگ پارٹی]]
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant''
|-

| rowspan=2 | [[File:Mathew Brady - Franklin Pierce - alternate crop.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[فرینکلن پیئرس]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1804&amp;ndash;1869&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 64 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/ |title=Biography of Franklin Pierce |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/pierce |title=Franklin Pierce –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 14th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?125004-1/life-portrait-franklin-pierce |title=Life Portrait of Franklin Pierce |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[Brigadier general (United States)|Brigadier General]] of the [[9th Infantry Regiment (United States)|9th Infantry]]&lt;br/&gt;[[امریکی فوج]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1847&amp;ndash;48)
| rowspan=2 | [[فرینکلن پیئرس|14]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1853&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1857&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| rowspan=2 | [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| rowspan=2 | 17&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1852|1852]])
| colspan=2 | [[William R. King]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;March 4&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;April 18, 1853&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
|-
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(Balance of King's term)''&lt;/small&gt;
|-

| [[File:James Buchanan.jpg|179x179px]]
| '''&lt;big&gt;[[جیمز بکانن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1791&amp;ndash;1868&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 77 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/ |title=Biography of James Buchanan |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/buchanan |title=James Buchanan –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 15th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?125214-1/life-portrait-james-buchanan |title=Life Portrait of James Buchanan |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[United States Ambassador to the United Kingdom|United States Minister]] to the&lt;br/&gt;[[Court of St James's]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1853&amp;ndash;56)
| [[جیمز بکانن|15]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1857&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1861&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| 18&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1856|1856]])
| colspan=2 | [[John C. Breckinridge]]
|-

| rowspan=2 | [[File:Abraham Lincoln November 1863.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[ابراہام لنکن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1809&amp;ndash;1865&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 56 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/ |title=Biography of Abraham Lincoln |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/lincoln |title=Abraham Lincoln&amp;nbsp;– Republic, National Union Party&amp;nbsp;– 16th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?125640-1/life-portrait-abraham-lincoln |title=Life Portrait of Abraham Lincoln |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[United States House of Representatives|U.S. Representative]] for [[Illinois's 7th congressional district|Illinois' 7th District]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1847&amp;ndash;49)
| rowspan=2 | [[Presidency of Abraham Lincoln|16]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1861&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اپریل 15، 1865&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''([[Assassination of Abraham Lincoln|Died in office]])''&lt;/small&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background:#FF3333;&quot;| &amp;nbsp;
| rowspan=2 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[National Union Party (United States)|National Union]])&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;{{Efn|name=&quot;union&quot;}}
| 19&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1860|1860]])
| colspan=2 | [[Hannibal Hamlin]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1861&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1865&lt;/span&gt;
|-
| rowspan=2 | 20&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1864|1864]])
| colspan=2 | [[انڈریو جانسن]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;March 4&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اپریل 15، 1865&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Succeeded to presidency)''&lt;/small&gt;
|-

| [[File:Andrew Johnson photo portrait head and shoulders, c1870-1880-Edit1.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[انڈریو جانسن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1808&amp;ndash;1875&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 66 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/ |title=Biography of Andrew Johnson |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/andrewjohnson |title=Andrew Johnson&amp;nbsp;– National Union Party&amp;nbsp;– 17th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?150104-1/life-portrait-andrew-johnson |title=Life Portrait of Andrew Johnson |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| [[انڈریو جانسن|17]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اپریل 15، 1865&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1869&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| [[National Union Party (United States)|National Union]]&lt;br/&gt;{{Efn|name=&quot;union&quot;}}&lt;br/&gt;''Unaffiliated''&lt;br/&gt;{{Efn|name=&quot;Andrew_Johnson-party&quot;}}
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant''
|-

| rowspan=3 | [[File:Ulysses S. Grant 1870-1880.jpg|165px]]
| rowspan=3 | '''&lt;big&gt;[[اولیسس ایس گرانٹ]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1822&amp;ndash;1885&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 63 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/ |title=Biography of Ulysses S. Grant |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/grant |title=Ulysses S. Grant&amp;nbsp;– National Union Party&amp;nbsp;– 18th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?150209-1/life-portrait-ulysses-s-grant |title=Life Portrait of Ulysses S. Grant |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=3 | [[Commanding General of the United States Army|Commanding General &lt;span style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;of the U.S. Army&lt;/span&gt;]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1864&amp;ndash;69)
| rowspan=3 | [[Presidency of Ulysses S. Grant|18]]
| rowspan=3 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1869&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1877&lt;/span&gt;
| rowspan=3 style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| rowspan=3 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| 21&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1868|1868]])
| colspan=2 | [[Schuyler Colfax]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1869&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1873&lt;/span&gt;
|-
| rowspan=2 | 22&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1872|1872]])
| colspan=2 | [[Henry Wilson]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1873&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;نومبر 22، 1875&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
|-
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(Balance of Wilson's term)''&lt;/small&gt;
|-

| [[File:President Rutherford Hayes 1870 - 1880 Restored.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[ردرفورڈ بی ہیز]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1822&amp;ndash;1893&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 70 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/ |title=Biography of Rutherford B. Hayes |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/hayes |title=Rutherford B. Hayes –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 19th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?150637-1/life-portrait-rutherford-b-hayes |title=Life Portrait of Rutherford B. Hayes |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[Governor of Ohio|32nd&lt;br/&gt;Governor of Ohio]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1868&amp;ndash;72 &amp; 1876&amp;ndash;77)
| [[ردرفورڈ بی ہیز|19]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1877&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1881&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| 23&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1876|1876]])
| colspan=2 | [[William A. Wheeler]]
|-

| [[File:James Abram Garfield, photo portrait seated.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[جیمز گارفیلڈ]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1831&amp;ndash;1881&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 49 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/ |title=Biography of James Garfield |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/garfield |title=James Garfield –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 20th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151093-1/life-portrait-james-garfield |title=Life Portrait of James Garfield |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[United States House of Representatives|U.S. Representative]] for [[Ohio's 19th congressional district|Ohio's 19th District]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1863&amp;ndash;81)
| [[جیمز گارفیلڈ|20]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1881&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;ستمبر 19، 1881&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''([[Assassination of James A. Garfield|Died in office]])''&lt;/small&gt;
| style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| rowspan=2 | 24&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1880|1880]])
| colspan=2 | [[چیسٹر اے آرتھر]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''(Succeeded to presidency)''&lt;/small&gt;
|-

| [[File:Chester Alan Arthur.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[چیسٹر اے آرتھر]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1829&amp;ndash;1886&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 57 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/ |title=Biography of Chester Arthur |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/arthur |title=Chester A. Arthur –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 21st President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151431-1/life-portrait-chester-arthur |title=Life Portrait of Chester A. Arthur |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| [[چیسٹر اے آرتھر|21]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;ستمبر 19، 1881&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1885&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant''
|-

| rowspan=2 | [[File:StephenGroverCleveland.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[گروور کلیولینڈ]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1837&amp;ndash;1908&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 71 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref name=&quot;HIS-grover&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/cleveland |title=Grover Cleveland –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 22nd and 24th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AP=grover&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151466-1/life-portrait-grover-cleveland |title=Life Portrait of Grover Cleveland |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[Governor of New York|28th&lt;br/&gt;Governor of New York]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1883&amp;ndash;85)
| rowspan=2 | [[Presidencies of Grover Cleveland|22]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1885&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1889&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| rowspan=2 | [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| rowspan=2 | 25&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1884|1884]])
| colspan=2 | [[Thomas A. Hendricks]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;March 4&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;November 25, 1885&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
|-
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(Balance of Hendricks' term)''&lt;/small&gt;
|-

| [[File:Benjamin Harrison, head and shoulders bw photo, 1896.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[بنجمن ہیریسن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1833&amp;ndash;1901&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 67 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/ |title=Biography of Benjamin Harrison |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/benjaminharrison |title=William Henry Harrison&amp;nbsp;– Whig Party&amp;nbsp;– 23rd President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151616-1/life-portrait-benjamin-harrison |title=Life Portrait of Benjamin Harrison |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[United States Senate|U.S. Senator]] &lt;span class=&quot;detail 2&quot; style=&quot;display: none;&quot;&gt;([[Classes of United States Senators|Class 1]])&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;detail 1&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;from [[انڈیانا]]&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1881&amp;ndash;87)
| [[بنجمن ہیریسن|23]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1889&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1893&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| 26&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1888|1888]])
| colspan=2 | [[Levi P. Morton]]
|-

| [[File:Grover Cleveland - NARA - 518139.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[گروور کلیولینڈ]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1837&amp;ndash;1908&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 71 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref name=&quot;HIS-grover&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;AP=grover&quot; /&gt;
| [[صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1885&amp;ndash;89)
| [[Presidencies of Grover Cleveland|24]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1893&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1897&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| 27&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1892|1892]])
| colspan=2 | [[Adlai Stevenson I|Adlai Stevenson]]
|-

| rowspan=3 | [[File:William McKinley by Courtney Art Studio, 1896.jpg|165px]]
| rowspan=3 | '''&lt;big&gt;[[ولیم میک کنلے]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1843&amp;ndash;1901&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 58 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/|title=Biography of William McKinley |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/mckinley |title=William McKinley –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 25th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151617-1/life-portrait-william-mckinley |title=Life Portrait of William McKinley |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=3 | [[Governor of Ohio|39th&lt;br/&gt;Governor of Ohio]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1892&amp;ndash;96)
| rowspan=3 | [[ولیم میک کنلے|25]]
| rowspan=3 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1897&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;ستمبر 14، 1901&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''([[Assassination of William McKinley|Died in office]])''&lt;/small&gt;
| rowspan=3 style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| rowspan=3 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| rowspan=2 | 28&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1896|1896]])
| colspan=2 | [[Garret Hobart]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1897&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;November 21, 1899&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
|-
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(Balance of Hobart's term)''&lt;/small&gt;
|-
| rowspan=2 | 29&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1900|1900]])
| colspan=2 | [[تھیوڈور روزویلٹ]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;March 4&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;ستمبر 14، 1901&lt;br/&gt;''(Succeeded to presidency)''&lt;/small&gt;
|-

| rowspan=2 | [[File:Theodore Roosevelt by the Pach Bros.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[تھیوڈور روزویلٹ]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1858&amp;ndash;1919&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 60 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/ |title=Biography of Theodore Roosevelt |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/teddyroosevelt |title=Theodore Roosevelt –&amp;nbsp;Republican, Bull Moose Party&amp;nbsp;– 26th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151618-1/life-portrait-theodore-roosevelt |title=Life Portrait of Theodore Roosevelt |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| rowspan=2 | [[Presidency of Theodore Roosevelt|26]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;ستمبر 14، 1901&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1909&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| rowspan=2 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;ستمبر 14، 1901&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1905&lt;/span&gt;
|-
| 30&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1904|1904]])
| colspan=2 | [[Charles W. Fairbanks]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1905&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1909&lt;/span&gt;
|-

| rowspan=2 | [[File:William Howard Taft, head-and-shoulders portrait, facing front.tif|160px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[ولیم ہاورڈ ٹافٹ]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1857&amp;ndash;1930&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 72 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/ |title=Biography of William Howard Taft |accessdate=January 12, 2009 |date=March 13, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/taft |title=William Howard Taft –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 27th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151620-1/life-portrait-william-howard-taft |title=Life Portrait of William Howard Taft |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[United States Secretary of War|42nd&lt;br/&gt;United States Secretary of War]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1904&amp;ndash;08)
| rowspan=2 | [[ولیم ہاورڈ ٹافٹ|27]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1909&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1913&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| rowspan=2 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| rowspan=2 | 31&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1908|1908]])
| colspan=2 | [[James S. Sherman]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1909&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;October 30, 1912&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
|-
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(Balance of Sherman's term)''&lt;/small&gt;
|-

| rowspan=2 | [[File:Woodrow Wilson in 1919.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[ووڈرو ولسن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1856&amp;ndash;1924&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 67 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/ |title=Biography of Woodrow Wilson |accessdate=January 12, 2009 |date=March 13, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/wilson |title=Woodrow Wilson –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 28th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151624-1/life-portrait-woodrow-wilson |title=Life Portrait of Woodrow Wilson |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[Governor of New Jersey|34th&lt;br/&gt;Governor of New Jersey]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1911&amp;ndash;13)
| rowspan=2 | [[Presidency of Woodrow Wilson|28]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1913&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1921&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| rowspan=2 | [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
|32&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1912|1912]])
| colspan=2 rowspan=2 | [[Thomas R. Marshall]]
|-
| 33&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1916|1916]])
|-

| [[File:Warren G Harding-Harris &amp; Ewing.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[وارن جی ہارڈنگ]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1865&amp;ndash;1923&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 57 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/ |title=Biography of Warren G. Harding |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/wilson |title=Warren Harding –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 29th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151625-1/life-portrait-warren-g-harding |title=Life Portrait of Warren G. Harding |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[United States Senate|U.S. Senator]] &lt;span class=&quot;detail 2&quot; style=&quot;display: none;&quot;&gt;([[Classes of United States Senators|Class 3]])&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;detail 1&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;from [[اوہائیو]]&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1915&amp;ndash;21)
| [[Presidency of Warren G. Harding|29]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1921&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اگست 2، 1923&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
| style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| rowspan=2 | 34&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1920|1920]])
| colspan=2 | [[کیلون کولج]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''(Succeeded to presidency)''&lt;/small&gt;
|-

| rowspan=2 | [[File:Calvin Coolidge cph.3g10777.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[کیلون کولج]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1872&amp;ndash;1933&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 60 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/ |title=Biography of Calvin Coolidge |accessdate=January 12, 2009 |date=March 13, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/wilson |title=Calvin Coolidge –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 30th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151626-1/life-portrait-calvin-coolidge |title=Life Portrait of Calvin Coolidge |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| rowspan=2 | [[کیلون کولج|30]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اگست 2، 1923&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1929&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| rowspan=2 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اگست 2، 1923&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1925&lt;/span&gt;
|-
| 35&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1924|1924]])
| colspan=2 | [[چارلز ڈاز]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1925&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1929&lt;/span&gt;
|-

| [[File:President Hoover portrait.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[ہربرٹ ہوور]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1874&amp;ndash;1964&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 90 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/ |title=Biography of Herbert Hoover |accessdate=January 12, 2009 |date=March 13, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/wilson |title=Herbert Hoover –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 31st President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151627-1/life-portrait-herbert-hoover |title=Life Portrait of Herbert Hoover |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[United States Secretary of Commerce|3rd&lt;br/&gt;United States Secretary of Commerce]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1921&amp;ndash;28)
| [[ہربرٹ ہوور|31]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1929&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1933&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| 36&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1928|1928]])
| colspan=2 | [[Charles Curtis]]
|-

| rowspan=4 | [[File:FDR 1944 Color Portrait.tif|165px]]
| rowspan=4 | '''&lt;big&gt;[[فرینکلن ڈی روزویلٹ]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1882&amp;ndash;1945&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 63 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/ |title=Biography of Franklin D. Roosevelt |accessdate=January 12, 2009 |date=March 20, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/fdr |title=Franklin D. Roosevelt –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 32nd President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151628-1/life-portrait-franklin-d-roosevelt |title=Life Portrait of Franklin D. Roosevelt |accessdate=March 6, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=4 | [[Governors of New York|44th&lt;br/&gt;Governor of New York]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1929&amp;ndash;32)
| rowspan=4 | [[Presidency of Franklin D. Roosevelt|32]]
| rowspan=4 | مارچ 4، 1933&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;اپریل 12، 1945&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''(Died in office)''&lt;/small&gt;
| rowspan=4 style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| rowspan=4 class=&quot;category&quot; | [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| 37&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1932|1932]])
| rowspan=2 colspan=2 rowspan=2 | [[John Nance Garner]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;مارچ 4، 1933&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1941&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;{{Efn|name=&quot;Amendment_XX-term&quot;}}
|-
| 38&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1936|1936]])
|-
| 39&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1940|1940]])
| colspan=2 | [[Henry A. Wallace]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1941&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1945&lt;/span&gt;
|-
| rowspan=2 | 40&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1944|1944]])
| colspan=2 | [[ہیری ٹرومین]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;January 20&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اپریل 12، 1945&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Succeeded to presidency)''&lt;/small&gt;
|-

| rowspan=2 | [[File:Harry S. Truman - NARA - 530677.tif|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[ہیری ٹرومین]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1884&amp;ndash;1972&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 88 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/ |title=Biography of Harry S Truman |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/fdr |title=Harry S Truman –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 33rd President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151629-1/life-portrait-harry-s-truman |title=Life Portrait of Harry S. Truman |accessdate=March 7, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| rowspan=2 | [[Presidency of Harry S. Truman|33]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اپریل 12، 1945&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1953&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| rowspan=2 | [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اپریل 12، 1945&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1949&lt;/span&gt;
|-
| 41&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1948|1948]])
| colspan=2 | [[Alben W. Barkley]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1949&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1953&lt;/span&gt;
|-

| rowspan=2 | [[File:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[ڈیوائٹ ڈی آئزن ہاور]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1890&amp;ndash;1969&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 78 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/ |title=Biography of Dwight D. Eisenhower |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/eisenhower |title=Dwight D. Eisenhower –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 34th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151630-1/life-portrait-dwight-d-eisenhower |title=Life Portrait of Dwight D. Eisenhower |accessdate=March 7, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[Supreme Headquarters Allied Powers Europe|Supreme Allied Commander Europe]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1949&amp;ndash;52)
| rowspan=2 | [[Presidency of Dwight D. Eisenhower|34]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1953&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1961&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| rowspan=2 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| 42&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1952|1952]])
| rowspan=2 colspan=2 | [[رچرڈ نکسن]]

|-
| 43&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1956|1956]])
|-

| [[File:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[جان ایف کینیڈی]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1917&amp;ndash;1963&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 46 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/ |title=Biography of John F. Kennedy |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/kennedy |title=John F. Kennedy –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 35th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151631-1/life-portrait-john-f-kennedy |title=Life Portrait of John F. Kennedy |accessdate=March 7, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[United States Senate|U.S. Senator]] &lt;span class=&quot;detail 2&quot; style=&quot;display: none;&quot;&gt;([[Classes of United States Senators|Class 1]])&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;detail 1&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;from [[میساچوسٹس]]&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1953&amp;ndash;60)
| [[Presidency of John F. Kennedy|35]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1961&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;نومبر 22، 1963&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''([[Assassination of John F. Kennedy|Died in office]])''&lt;/small&gt;
| style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| rowspan=2 | 44&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1960|1960]])
| colspan=2 | [[لنڈن بی جانسن]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''(Succeeded to presidency)''&lt;/small&gt;
|-

| rowspan=2 | [[File:Lyndon B. Johnson Oval Office Portrait.tif|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[لنڈن بی جانسن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1908&amp;ndash;1973&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 64 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/kennedy |title=Lyndon B. Johnson –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 36th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151632-1/life-portrait-lyndon-b-johnson |title=Life Portrait of Lyndon B. Johnson |accessdate=March 7, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| rowspan=2 | [[Presidency of Lyndon B. Johnson|36]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;نومبر 22، 1963&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1969&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| rowspan=2 | [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;نومبر 22، 1963&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1965&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;height: 5em;&quot; | 45&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1964|1964]])
| colspan=2 | [[Hubert Humphrey]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1965&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1969&lt;/span&gt;
|-

| rowspan=4 | [[File:Richard M. Nixon, ca. 1935 - 1982 - NARA - 530679.jpg|165px]]
| rowspan=4 | '''&lt;big&gt;[[رچرڈ نکسن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1913&amp;ndash;1994&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 81 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/ |title=Richard M. Nixon |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/nixon |title=Richard Nixon –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 37th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151633-1/life-portrait-richard-m-nixon |title=Life Portrait of Richard M. Nixon |accessdate=March 7, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=4 | [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1953&amp;ndash;61)
| rowspan=4 | [[Presidency of Richard M. Nixon|37]]
| rowspan=4 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1969&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اگست 9، 1974&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''(Resigned from office)''&lt;/small&gt;
| rowspan=4 style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| rowspan=4 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| 46&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1968|1968]])
| colspan=2 rowspan=2 | [[Spiro Agnew]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1969&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;October 10, 1973&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;''(Resigned from office)''&lt;/small&gt;
|-
| rowspan=5 | 47&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1972|1972]])
|-
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;October 10&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;December 6, 1973&lt;/span&gt;
|-
| colspan=2 | [[جیرالڈ فورڈ]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;December 6, 1973&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اگست 9، 1974&lt;br/&gt;''(Succeeded to presidency)''&lt;/small&gt;
|-

| rowspan=2 | [[File:Gerald Ford presidential portrait (cropped).jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[جیرالڈ فورڈ]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1913&amp;ndash;2006&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 93 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/ |title=Biography of Gerald R. Ford |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/ford|title=Gerald Ford –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 38th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151634-1/life-portrait-gerald-r-ford |title=Life Portrait of Gerald R. Ford |accessdate=March 7, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| rowspan=2 | [[Presidency of Gerald Ford|38]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;اگست 9، 1974&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1977&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| rowspan=2 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| colspan=2 style=&quot;background:#e6e6e6;&quot; | ''Office vacant''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;August 9&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;December 19, 1974&lt;/span&gt;
|-
| colspan=2 | [[Nelson Rockefeller]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;December 19, 1974&lt;/span&gt; &amp;ndash; &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1977&lt;/span&gt;
|-

| [[File:JimmyCarterPortrait2.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[جمی کارٹر]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;Born 1924&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''({{عمر|1924|10|1}} سال)''&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter|title=Biography of Jimmy Carter |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/ford|title=Jimmy Carter –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 39th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151635-1/life-portrait-jimmy-carter |title=Life Portrait of Jimmy Carter |accessdate=March 7, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[Governor of Georgia|76th&lt;br/&gt;Governor of Georgia]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1971&amp;ndash;75)
| [[Presidency of Jimmy Carter|39]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1977&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1981&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| 48&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1976|1976]])
| colspan=2 | [[Walter Mondale]]
|-

| rowspan=2 | [[File:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|206x206px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[رونالڈ ریگن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;1911&amp;ndash;2004&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(متوفی عمر: 93 سال)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.whitehouse.gov/1600/presidents/ronaldreagan |title=Biography of Ronald Reagan |accessdate=January 12, 2009 |date=June 25, 2008 |publisher=Whitehouse.gov |archive-date=September 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160903032212/https://www.whitehouse.gov/1600/presidents/ronaldreagan }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/ford|title=Ronald Reagan –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 40th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151636-1/life-portrait-ronald-reagan |title=Life Portrait of Ronald Reagan |accessdate=March 7, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]]}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[Governor of California|33rd&lt;br/&gt;Governor of California]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1967&amp;ndash;75)
| rowspan=2 | [[Presidency of Ronald Reagan|40]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1981&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1989&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| rowspan=2 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| 49&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1980|1980]])
| colspan=2 rowspan=2 | [[جارج ایچ ڈبلیو بش]]
|-
| 50&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1984|1984]])
|-

| [[File:George H. W. Bush, President of the United States, 1989 official portrait.jpg|165px]]
| '''&lt;big&gt;[[جارج ایچ ڈبلیو بش]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;Born 1924&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''({{عمر|1924|6|12}} سال)''&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.whitehouse.gov/1600/presidents/georgehwbush |title=Biography of George Herbert Walker Bush |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/topics/us-presidents/george-bush |title=George H. W. Bush –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 41st President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151637-1/life-portrait-george-hw-bush |title=Life Portrait of George H.W. Bush |accessdate=March 7, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| [[نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا]]
| [[Presidency of George H. W. Bush|41]]
| &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1989&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1993&lt;/span&gt;
| style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| 51&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1988|1988]])
| colspan=2 | [[Dan Quayle]]
|-

| rowspan=2 | [[File:Bill Clinton.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[بل کلنٹن]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;Born 1946&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''({{عمر|1946|8|19}} سال)''&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.whitehouse.gov/1600/presidents/williamjclinton |title=Biography of William J. Clinton |accessdate=January 12, 2009 |date=March 12, 2007 |publisher=Whitehouse.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/topics/us-presidents/bill-clinton |title=Bill Clinton –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 42nd President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton |title=Life Portrait of Bill Clinton |accessdate=March 7, 2016 |work=American Presidents: Life Portrait |publisher=[[C-SPAN]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[Governor of Arkansas|40th &amp; 42nd&lt;br/&gt;Governor of Arkansas]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1979&amp;ndash;81 &amp; 1983&amp;ndash;92)
| rowspan=2 | [[Presidency of Bill Clinton|42]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 1993&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 2001&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:#34AEE0&quot; |
| rowspan=2 | [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| 52&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1992|1992]])
| rowspan=2 colspan=2 | [[ایل گور]]
|-
| 53&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 1996|1996]])
|-

| rowspan=2 | [[File:George-W-Bush.jpeg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[جارج ڈبلیو بش]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;Born 1946&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''({{عمر|1946|6|6}} سال)''&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.whitehouse.gov/1600/presidents/georgewbush |title=Biography of President George W. Bush |accessdate=January 12, 2009 |date=February 25, 2007 |publisher=Whitehouse.gov |archive-date=August 30, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160830095431/https://www.whitehouse.gov/1600/presidents/georgewbush }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/topics/us-presidents/george-w-bush |title=George W. Bush –&amp;nbsp;Republican Party&amp;nbsp;– 43rd President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[Governor of Texas|46th&lt;br/&gt;Governor of Texas]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(1995&amp;ndash;2000)
| rowspan=2 | [[Presidency of George W. Bush|43]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 2001&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;&lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 2009&lt;/span&gt;
| rowspan=2 style=&quot;background-color:{{Republican Party (United States)/meta/color}}&quot; |
| rowspan=2 | [[ریپبلکن پارٹی (امریکہ)|ریپبلکن پارٹی]]
| 54&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 2000|2000]])
| rowspan=2 colspan=2 | [[ڈک چینی]]
|-
| 55&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 2004|2004]])
|-

| rowspan=2 | [[File:President Barack Obama.jpg|165px]]
| rowspan=2 | '''&lt;big&gt;[[بارک اوباما]]&lt;/big&gt;'''&lt;br/&gt;Born 1961&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''({{عمر|1961|8|4}} سال)''&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;&lt;ref name=&quot;whouseobama&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/administration/president_obama/|title=President Barack Obama|accessdate=جنوری 20، 2009|publisher=Whitehouse.gov|date=جنوری 20، 2009|archive-date=2009-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20090212081504/http://www.whitehouse.gov/administration/president_obama/|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/topics/us-presidents/barack-obama |title=Barack Obama –&amp;nbsp;Democratic Party&amp;nbsp;– 44th President&amp;nbsp;– American Presidents |accessdate=January 12, 2009 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=2 | [[United States Senate|U.S. Senator]] &lt;span class=&quot;detail 2&quot; style=&quot;display: none;&quot;&gt;([[Classes of United States Senators|Class 3]])&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;detail 1&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;from [[الینوائے]]&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(2005&amp;ndash;08)
| rowspan=2 | [[Presidency of Barack Obama|44]]
| rowspan=2 | &lt;span class=&quot;date&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;جنوری 20، 2009&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;&amp;ndash;&lt;br/&gt;January 20, 2017
| rowspan=2 style=&quot;background-color:#34AAE0&quot; |
| rowspan=2 | [[ڈیموکریٹک پارٹی (امریکہ)|ڈیموکریٹک پارٹی]]
| 56&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 2008|2008]])
| rowspan=2 colspan=2 | [[Joe Biden]]
|-
| 57&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[United States presidential election, 2012|2012]])
|}

== جیوندے سابق صدر ==
[[فائل:Five Presidents Oval Office.jpg|thumbnail|[[جارج ایچ ڈبلیو بش]], [[بارک اوبامہ]]، [[جارج ڈبلیو بش]], [[بل کلنٹن]], [[جمی کارٹر]]]]
اکتوبر ۲۰۱۲ کے مطابق

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!صدر
!عہدے دی مدت
!تاریخ پیدائش
|-
|[[جمی کارٹر]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1977–1981
|{{تاریخ پیدائش اور عمر|1924|10|1|df=yes}}
|-
|[[جارج ایچ ڈبلیو بش]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1989–1993
|{{تاریخ پیدائش اور عمر|1924|6|12|df=yes}}
|-
|[[بل کلنٹن]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|1993–2001
|{{تاریخ پیدائش اور عمر|1946|8|19|df=yes}}
|-
|[[جارج ڈبلیو بش]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|2001–2009
|{{تاریخ پیدائش اور عمر|1946|7|6|df=yes}}
|}

== حوالے==
{{حوالے}}

[[گٹھ:صدراں دیاں لسٹاں|امریکی]]
[[گٹھ:امریکی صدر]]

[[گٹھ:لسٹاں]]
[[گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں]]


[[he:נשיא ארצות הברית#רשימת הנשיאים]]</text>
      <sha1>7q9znhi3e1y27ryuz7k17fkz9zofuut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>علی ظفر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62777</id>
    <revision>
      <id>709708</id>
      <parentid>682173</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T17:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>709708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7984" sha1="h2uge33r6ozn8po19rr9nsp792qzv9a" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات شخصیت}}
'''علی ظفر''' (Ali Zafar) اک پاکستانی موسیقار، گلوکار، گانا مصنف، مصور، ڈائریکٹر تے فلم اداکار نيں۔ اوہناں نے پاکستانی فلم ''شرارت'' وچ گیت ''جگنوئوں سے بھر دے آنچل'' دے نال اپنے گلوکاری کیریئر دا آغاز کيتا۔ اوہ اپنے ''چھنو'' د‏‏ی بدولت مشہور ہوئے۔ اوہناں د‏‏ی پہلی البم ''حقہ پاݨی'' تو‏ں انہاں د‏‏ی پہلی واحد چھنو دے نال اک وڈا نشان بنا دتا ا‏‏ے۔ البم وچو‏ں اک نکلے چارٹس اک طویل وقت دے لئی تمام طریقہ ٹاپنگ دے نال پاکستان وچ کدی سب تو‏ں وڈی ہٹ۔ 

اک پاکستانی گلوکار، نغمہ نگار، اداکار، ماڈل، پروڈیوسر، سکرین رائٹر تے مصوّر نیں۔ اوہناں نے اک مقبول موسیقار بنن توں پہلے پاکستانی ٹیلی ویژن اُتے اداکاری دا آغاز کیتا، بعد وچ بالی ووڈ وچ وی اپنا کیریئر قائم کیتا۔ اوہناں نے پنج لکس سٹائل ایوارڈز تے اک فلم فیئر ایوارڈ نامزدگی حاصل کیتی۔

علی ظفر نے 2010ء دی بالی وڈ فلم ''تیرے بن لادن'' وچ مرکزی کردار دے نال اپنی اداکاری دا آغاز کیتا۔ فلم وچ اوہناں دی اداکاری نے تنقیدی تعریف حاصل کیتی تے اوہناں نے فلم فیئر سمیت بہترین مرد ڈیبیو دے زمرے وچ کئی نامزدگیاں حاصل کیتیاں۔ اس توں بعد اوہناں نے کئی ہور فلماں وچ وی کام کیتا، جیہناں وچ ''میرے برادر کی دلہن''، ''چشمے بدور''، تے ''ڈیئر زندگی'' شامل نیں۔

== اِبتدائی زِندگی ==
علی ظفر 18 مئی 1980ء نو‏‏ں [[پنجاب، پاکستان]] دے شہر [[لاہور]] وچ وچ پیدا ہوئے۔ اوہناں دے والدین، ​​محمد ظفر اللہ تے کنول امین، [[پنجاب یونیورسٹی]] وچ پروفیسر سن۔ علی ظفر دے دو بھائی نيں، زین تے دانیال، اوہناں وچو‏ں اک ماڈل اے۔ علی ظفر نے اِبتدائی تعلیم سی اے اے پبلک سکول تو‏ں حاصل کيتی۔ اوہناں نے اپنی تعلیم لاہور دے [[گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور|گورنمنٹ کالج یونیورسٹی]] تے [[نیشنل کالج آف آرٹس]] تو‏ں مکمل کيتی۔

== پیشا ورانہ زندگی ==
علی ظفر نے [[لاہور]] دے پرل کانٹینینٹل ہوٹل وچ خاکہ فنکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کیریئر دا تے فیر ٹیلی ویژن ڈرامےآں وچ اداکاری دا آغاز کيتا۔ اوہناں نے ٹیلی ویژن اداکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں ڈراما ''کالج جینز''، ''کانچ کے پر'' تے ''لنڈا بازار'' وچ اداکاری دے ذِریعے کيتا۔ &lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.thenews.com.pk/magazine/instep-today/199933-The-LSAs-begin-and-end-on-a-high-note|title=The LSAs begin and end on a high note|date=21 اپریل 2017|access-date=4 اکتوبر 2017|work=The News|author=Aamna Haider Isani}}&lt;/ref&gt;

علی ظفر نے 2003ء وچ ریلیز ہوݨ والی فلم ''شرارت'' لئی &quot;جگنوؤں سے بھر دے آنچل&quot; گایا سی۔ ايس‏ے سال، اوہناں نے بطور موسیقار البم ''حقہ پانی'' تو‏ں آغاز کیتا، جیہڑا کافی مقبول ہویا۔ اس البم نے دنیا بھر وچ 5،000،000 تو‏ں ودھ کاپیاں فروخت کيتياں تے متعدد ایوارڈز تے نامزدگیاں وچ کامیابی حاصل کيتیاں، جس وچ 2004ء وچ &quot;بہترین البم&quot; دا لکس [[لکس اسٹائل اعزاز|اسٹائل ایوارڈ]] تے ایم ٹی وی ایوارڈز وچ 2008ء دا &quot;بہترین مرد فنکار&quot; ایوارڈ شام‏ل اے، جس تو‏ں اوہ پاکستان دے مقبول پاپ گلوکاراں وچو‏ں اک بن گئے۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.setasia.tv/pdf/luxawards_2004.pdf|title=Lux Style Awards 2004 exclusively on Sony Entertainment Television Asia (official press release) (PDF)|date=25 جون 2004|access-date=2021-03-01|archive-date=2009-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090304115940/http://www.setasia.tv/pdf/luxawards_2004.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== نِجی زِندگی ==
علی ظفر نے عائشہ فضلی نال ویاہ کیتا، جو ہندوستانی اداکار [[عامر خان|عامر خان]] د‏‏ی اک دور د‏‏ی رشتہ دار نیں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ali-Zafar-is-Aamirs-brother/articleshow/7467054.cms|title='Ali Zafar is Aamir's brother'|work=[[دی ٹائمز آف انڈیا]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ali-Zafar-is-Aamirs-brother/articleshow/7467054.cms|title='Ali Zafar is Aamir's brother'|work=[[دی ٹائمز آف انڈیا]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dailymailnews.com/0211/12/ShowBiz/index.php?id=5|title=Account Suspended|access-date=19 فروری 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110215123139/http://dailymailnews.com/0211/12/ShowBiz/index.php?id=5|archive-date=15 فروری 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; اوہناں دا ویاہ 28 جولائ‏ی 2009ء نو‏‏ں [[لاہور]] وچ ہویا۔ اوہناں دا 2010ء وچ اک پُتر&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ali Zafar is now a father!|url=http://www.pakium.com/2010/03/09/ali-zafar-is-now-a-father|access-date=11 جون 2010|date=9 مارچ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413071317/http://www.pakium.com/2010/03/09/ali-zafar-is-now-a-father|archive-date=13 اپریل 2010|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; تے 2015ء وچ اک دھی پیدا ہوئی۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ali-zafar-names-newly-born-daughter-alyza/|title=Ali Zafar names newly-born daughter Alyza|date=2 مارچ 2015|work=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;

== باہرلے جوڑ ==
* [http://www.alizafar.net/ AliZafar.net – نِجی ویب سائٹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220227134603/https://www.alizafar.net/ |date=2022-02-27 }}

== حوالے ==
{{حوالے|2}}
{{زمرہ کومنز|Ali Zafar}}

[[گٹھ:1980 دے جم]]
[[گٹھ:اردو بولی دے گلوکار]]
[[گٹھ:اردو سنیما وچ مرد اداکار]]
[[گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مصور]]
[[گٹھ:پاکستانی پاپ گلوکار]]
[[گٹھ:پاکستانی سنی]]
[[گٹھ:پاکستانی فلم پروڈیوسر]]
[[گٹھ:پاکستانی فلمی اداکار]]
[[گٹھ:پاکستانی فلمی گلوکار]]
[[گٹھ:پاکستانی لوک گلوکار]]
[[گٹھ:پاکستانی ماڈل مرد]]
[[گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار]]
[[گٹھ:پاکستانی مرد گلوکار]]
[[گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار]]
[[گٹھ:پاکستانی نغمہ ساز]]
[[گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکار]]
[[گٹھ:پنجابی شخصیتاں]]
[[گٹھ:پنجابی گلوکار]]
[[گٹھ:فضلا گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور]]
[[گٹھ:لاہور دے موسیقار]]
[[گٹھ:لاہوری شخصیتاں]]
[[گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار]]
[[گٹھ:پنجابی بولی دے گلوکار]]
[[گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان]]</text>
      <sha1>h2uge33r6ozn8po19rr9nsp792qzv9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>صدر امریکا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67912</id>
    <revision>
      <id>709709</id>
      <parentid>646934</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T17:08:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44904-87</username>
        <id>44974</id>
      </contributor>
      <origin>709709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4128" sha1="fcufmi2h090n8n7mrdywxo1q88oc3an" xml:space="preserve">{{Infobox political post
|post = صدر
|body = ریاستہائے متحدہ امریکا
|flag = Seal Of The President Of The United States Of America.svg
|flagsize = 110px
|flagcaption = صدارتی نشان
|insignia = Flag of the President of the United States.svg
|insigniasize = 120px
|insigniacaption = ریاست ہائے متحدہ امریکا دے صدر دا پرچم
|image = 
|incumbent = 
|incumbentsince = 
|style = مسٹر پریزیڈینٹ&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(غیر رسمی)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{citenews|url=http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9D06E3D9143AE533A25751C0A96E9C94609ED7CF|title=How To Address The President; He Is Not Your Excellency Or Your Honor, But Mr. President|date=اگست 2, 1891|work=نیو یارک ٹائمز| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225203122/https://www.nytimes.com/1891/08/02/archives/how-to-address-the-president-he-is-not-your-excellency-or-your.html | archivedate = 25 دسمبر 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.usgs.gov/usgs-manual/handbook/hb/431-2-h/chap4.html&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;دی آنراینل&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(رسمی)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ita.doc.gov/ita_sec/Address%20and%20Salutation.htm|title=Models of Address and Salutation|publisher=Ita.doc.gov|accessdate=ستمبر 4, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225203123/http://www.ita.doc.gov/ita_sec/Address%20and%20Salutation.htm|archivedate=2018-12-25|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;ہز ایکسی لینسی&lt;ref&gt;[http://www.un.int/protocol/documents/Hspmfm.pdf HEADS OF STATE, HEADS OF GOVERNMENT, MINISTERS FOR FOREIGN AFFAIRS]، Protocol and Liaison Service, [[اقوام متحدہ]]۔ Retrieved on نومبر 1, 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Remarks by President Obama, President Mubarak, His Majesty King Abdullah, Prime Minister Netanyahu and President Abbas Before Working Dinner|url=http://www.whitehouse.gov/the-press-office/2010/09/01/remarks-president-obama-president-mubarak-his-majesty-king-abdullah-prim|work=WhiteHouse.gov|accessdate=جولائی 19, 2011|author=The White House Office of the Press Secretary|date=ستمبر 1, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225203118/https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2010/09/01/remarks-president-obama-president-mubarak-his-majesty-king-abdullah-prim|archivedate=2018-12-25|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Exchange of Letters|url=http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/cache/offonce/pid/12020|publisher=Permanent Observer Mission of Palestine to the United Nations|accessdate=جولائی 19, 2011|month=ستمبر|year=1978|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225203120/https://www.un.int/wcm/content/site/palestine/cache/offonce/pid/12020|archivedate=2018-12-25|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(سفارتی، امریکا توں باہر)&lt;/small&gt;
|residence = [[وائٹ ہاؤس]]&lt;br /&gt;[[واشنگٹن ڈی سی]]
|termlength = چار سال&lt;br /&gt;&lt;small&gt;قابل تجدید، اک بار&lt;/small&gt;
|formation = آئین ریاست ہائے متحدہ امریکا &lt;br /&gt;4 مارچ 1789ء
|salary = $400,000 سالانہ
|inaugural = [[جارج واشنگٹن]]&lt;br /&gt;30 اپریل 1789ء
|website = [http://www.whitehouse.gov/ وائٹ ہاؤس]
}}

امریکا دے آئین دے تحت [[ریاستہائے متحدہ امریکا|ریاست ہائے متحدہ امریکا]] دا صدر ریاست تے حکومت دا سربراہ ہُندا اے۔

== صدارتی سہولیات ==
&lt;gallery caption=&quot;صدارتی سہولیات&quot; widths=&quot;150px&quot;&gt;
File:WhiteHouseSouthFacade.JPG|[[وائٹ ہاؤس]]
File:Camp David 1959.jpg|کیمپ ڈیوڈ
File:Blair House daylight.jpg|بلیئر ہاؤس
File:GPA02-09 US SecretService press release 2009 Limousine Page 3 Image.jpg|ریاستی صدارتی گاڑی
File:Air Force One over Mt. Rushmore.jpg|ایئر فورس ون
File:Marine One (1970).jpg|میرین ون
&lt;/gallery&gt;

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:امریکی صدور]]
[[گٹھ:امریکا دی صدارت]]
[[گٹھ:امریکا صدارتی تریخ]]
[[گٹھ:امریکا وچ 1789 دی تاسیساں]]
[[گٹھ:امریکہ]]</text>
      <sha1>fcufmi2h090n8n7mrdywxo1q88oc3an</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جمال الدین فالح کیلانی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68355</id>
    <revision>
      <id>709752</id>
      <parentid>709363</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T10:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>د. عمار جمال الكندي</username>
        <id>15428</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>709752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18382" sha1="8y4dc85s0tozngechvqeo4sgmosol0i" xml:space="preserve">{{خانہ-معلومات-مصنف/عربی}}
{{خانۂ معلومات ادیب
| پس_منظر = مؤرخ
| نام = ڈاکٹر سر علامہ جمال الدين فالح كيلاني
| عکس = 
| عکس_بیان = 
| پیدائش_نام = 
| عرف =
| قلمی_نام = 
| تخلص =
| ولادت = 1972ء، [[عراق]]
| ابتدا = 
| وفات = 
| صنف = [[مؤرخ]]&lt;br/&gt;[[محقق]]
| ذیلی_اصناف =
| ادبی_تحریک = 
| اعزازت =
| سرگرم_دور = 
| تعداد_تصانیف = 
| تصنیف_اول =
| تصنیف_آخر =
| معروف_تصانیف = [[جغرافیۃ الباز الاشہب]]
| برقی_رابطہ =
}}

'''جمال الدین فالح الكیلانی، [[عراق]] دے محقق و [[مؤرخ]] نیں  ۔ قلم کار، ادیب، فلسفی تے [[اسلامی خطاطی|مخطوطات]] دے ماہرین وچوں نیں  ۔ فکر اسلامی، [[تصوف]]، [[فلسفہ]]، [[عربی دے لہجے|عربی دی تاریخ]] '''

== لکھتاں ==

جمال الدين فالح كيلاني نے مختلف موضوعات اُتے کتاباں تصنیف کیتیاں نیں  ، انہاں دے چھ ناول تے اک افسانیاں دا مجموعہ شائع ہویا اے، اس دے علاوہ تصوف، فکر اسلامی، فلسفہ، تراث عربی تے مخطوطات دے موضوع اُتے کئی کتاباں تصنیف دی نیں   تے متعدد کتاباں نوں   مدون کرکے شائع کیتا اے۔ مختلف موضوعات اُتے انہاں دی مطبوعہ کاوشاں حسب ذیل نیں  :
* 1- كتاب '''[[جغرافیۃ الباز الاشہب]]''' : قراءہ ثانیہ فی سیرہ الشیخ عبد القادر الكیلانی وتحقیق محل ولادته وفق منهج البحث العلمی &quot;دراسہ تاریخیہ&quot; مراجعہ وتقدیم الدكتور '''عماد عبد السلام رؤوف'''، طبع فی المغرب، والكتاب دراسہ اكادیمیہ اثارت نقاشا كبیرا بین صفوف المثقفین والباحثین، لكون الكتاب نفى ولادہ الإمام الجیلانی فی الطبرستان '''مؤكدا ولادته فی جیلان العراق قرب المدائن'''، والكتاب لاقى قبولا جیدا بین اوساط مؤرخ|المؤرخین والباحثین، '''مما جعل للكتاب شهرہ واسعہ'''، ولقد طبع اربع طبعات ومترجم إلى عدہ لغات، كا أردو ترجمہ، '''[[سید وحید القادری عارفؔ]]''' .&lt;ref&gt;^ المؤرخ جمال الدین فالح الكیلانی فی المیزان، الدكتورہ مها ناجی الخفاجی،جریدہ البیان،بغداد،2011.&lt;/ref&gt;.
* 2- كتاب '''الشیخ عبد القادر الكیلانی رؤیہ تاریخیہ معاصرہ'''، تقدیم الدكتور '''عماد عبد السلام رؤوف'''، مؤسسہ مصر مرتضى للكتاب العراقی – بغداد 2011 وله طبعہ ثانیہ فی الولایات المتحدہ 2014.
* 3- كتاب '''بهجہ الاسرار ومعدن الانوار فی مناقب الباز الاشهب'''، دراسہ وتحقیق: تقدیم الدكتور حسین امین شیخ المؤرخین – طبع فی المغرب 2012.
* 4- كتاب '''التریخ الإسلامی رؤیہ معاصرہ'''، مراجعہ الدكتور حسین علی محفوظ، دار المعرفہ 2009.
* 5- كتاب '''من الشك إلى الیقین، دراسہ فی نسب الشیخ عبد القادر الجیلانی'''، بحث نقدی فی مصادر التریخ الإسلامی الوسیط، تقدیم الدكتور حسین علی محفوظ، دار الزنبقہ، القاهرہ، 2013.
* 6- كتاب '''هكذا تكلم الشیخ عبد القادر الكیلانی'''، عرض كلام الإمام الجیلانی بصورہ عصریہ، دار العالمیہ، داكا - بنغلادش، 2013.
* 7- كتاب '''تحقیق فتوح الغیب'''، للامام عبد القادر الجیلانی، دار العالمیہ، داكا - بنغلادش، 2013.
* 8- كتاب '''التریخ العثمانی تفسیر جدید'''، المنظمہ المغربیہ، الرباط، 2013 .
* 9- كتاب '''الامام احمد الرفاعی المصلح المجدد'''، بالاشتراك مع الدكتور زیاد الصمیدعی، المنظمہ المغربیہ، الرباط، 2013.
* 10-كتاب '''الرحلات والرحالہ فی التریخ الإسلامی'''، دار الزنبقہ، القاهرہ، 2013.
* 11-كتاب '''المدخل لتریخ الفلسفہ الإسلامیہ'''، دار المصطفى، القاهرہ، 2012.
* 12- كتاب '''فلسفہ الإستشراق''' القاهرہ، 2011 &lt;ref&gt;مقالہ &quot; جمال الدین فالح الكیلانی &quot; فی موسوعہ المعرفہ العالمیہ .&lt;/ref&gt;.
* 13-كتاب '''بدیع الزمان سعید النورسی، قراءہ جدیدہ فی فكره المستنیر'''، دار الزنبقہ، القاهرہ، 2013 .
* 14-كتاب '''دراسات فی التریخ الاوربی'''، تقدیم الدكتور كمال مظهر احمد،القاهرہ،2010.
* 15-كتاب '''ثورہ الروح'''، دار الزنبقہ، القاهرہ &lt;ref&gt;« جمال الدین الكیلانی تے إسلامی علوم كی تحقیق (جمال الكیلانی وخدماته فی البحوث العلمیہ الإسلامیہ)» د۔ محمود هاشم قاسمی، مجلہ تحقیقات إسلامی، علی جراه، الهند، ینایر-مارس 2014 م، ص۔ 96.&lt;/ref&gt;.
* 16-كتاب '''خراسان التاریخیہ''' : فی ضوء المصادر العربیہ الاسلامیہ، دار الزنبقہ، القاهرہ، 2013 .

== مطالعہ تے تحقیق ==

له عشرات البحوث والدراسات و مئات المقالات المنشورہ فی الصحف و [[مجلہ|المجلات]] العراقیہ والعربیہ والعالمیہ منها:
* مقالہ عن كتاب الإمام  [[شیخ عبد القادر جيلانی]] - تفسیر جدید فی مجلہ فكر حر [[2009ء]]
* مقالہ مخطوطہ مهجہ البهجہ ومحجہ اللهجہ (كتاب) منشورہ فی جریدہ الصباح [[2005ء]]
* مقالہ [[مصطفى جواد]] ومخطوطہ نادرہ عن الكیلانی جریدہ الصباح 2006ء]]
* مقالہ [[رشید عالی الكیلانی]] ابن [[دیالى]] المشورہ فی جریدہ العراق [[2002ء]]
* مقالہ [[المقدادیہ]] اصل التسمیہ المنشورہ فی جریدہ العراق [[2002ء]]
* مقالہ&quot; [[الشرق الاوسط]] واصل التسمیہ&quot; المنشورہ فی مجلہ كلیہ الآداب جامعہ عین شمس [[2009ء]]
* مقالہ &quot; براغماتیہ السید [[عبد الرحمن الكیلانی النقیب]] &quot;،مجلہ فكر حر [[2009ء]]
* مقالہ &quot;الشیخ [[عبد القادر الجیلانی]] : جیلان العراق لا جیلان طبرستان&quot;، مجلہ كلیہ الآداب جامعہ عین شمس [[2009ء]]
* مقالہ &quot; [[تفسیر الجیلانی]] – دراسہ فی نسبہ التفسیر للمؤلف&quot;، مجلہ رؤى [[2010ء]]
* مقالہ &quot;المؤرخ [[هشام جعیط]] – دراسہ فی رؤیته للسیرہ النبویہ &quot;، مجلہ رؤى [[2010ء]]
* مقالہ &quot;لقاء الامامین [[الغزالی]] والجیلانی - حقیقہ تاریخیہ&quot;، مجلہ جامعہ عین شمس [[2011ء]]
* مقالہ الفكر العربی والفكر الاستشراقی بین [[محمد اركون]] و[[ادوارد سعید]]، مجلہ التربیہ، [[2008ء]]
* مقالہ قراءہ فی كتاب [[قصہ الحضارہ]]، ل [[ویل دیورانت]]، مجلہ الدیار اللندنیہ، [[2012ء]]
* مقالہ قراءہ فی كتاب [[دراسہ للتاریخ]]،ل [[ارنولد توینبی]]، مجلہ الرسالہ، القاهرہ، [[2010ء]]
* مقالہ &quot;تلمذہ الامام الرفاعی [[احمد بن علی الرفاعی]] على الامام الجیلانی -حقائق جدیدہ&quot; مجلہ التراث 2011ء]] &lt;ref&gt;سیرہ الباحث &quot; جمال الدین فالح الكیلانی &quot;، مكتبہ ای كتاب الالكترونیہ، مرام عباسی .&lt;/ref&gt;.

== رکنیت ==

جمال الدین فالح کئی تریخ و آثار قدیمہ دی تنظیماں تے گروہاں دے رکن نیں   :
* رکن اتحاد المؤرخین العرب، بغداد (عرب مؤرخین دی یونین) 1996۔
* رکن الهیئہ العربیہ لكتابہ تریخ الانساب (تریخ انساب لکھنے دے لئی عرب اتھارٹی) 1998۔
* رکن جمعیہ المؤرخین والاثاریین فی العراق (مورخاں تے ماہرین آثار قدیمہ دی ایسوسی ایشن) 1995۔
* رکن الجمعیہ المغربیہ للتاریح والاثار (تریخ تے آثار قدیمہ دی مراکش ایسوسی ایشن) 1997۔
* رکن اتحاد المؤرخین العرب فی القاهرہ (قاہرہ وچ عرب مؤرخین دی یونین) 2004 &lt;ref&gt;الباحث فی التراث القادری جمال الدین فالح الكیلانی، احمد بختی الكیلانی، مركز الدراسات القادریہ، الجزائر2011.&lt;/ref&gt;.

== انہاں دا فلسفہ ==

ڈاکٹر كيلاني مؤرخ رانكوی، جرمن مورخ لیوپولڈ وان رانک، اک تاریخی واقعہ دی دوبارہ تشکیل دا کم وی بالکل جگہ لے لی اے جس وچ کہیا دے رشتہ دار۔ تے ڈاکٹر ماہا ناجی امام خفاجي، اک اخبار دے بیان وچ اک مکالمہ انہاں نے کہیا کہ جس مسئلہ سمیت مسائل، حقیقی ذرائع دا حوالہ دیندے نیں   تے قدیم ادب دے مسئلے تے مختلف تحقیقات، مسودات دی بازی دا مسئلہ تے انہاں نوں   بکھیر دے نال منعقد اس نقطہ نظر اُتے۔ ڈاکٹر كيلانی مورخاں دا نقصان انہاں بجائے سائنسی طریقہ اپنانے دے کلیات تے موجود اے دے طور مورخ، تریخ دا مطالعہ تے حالات تے واقعات تے نئيں دے مطابق کرنے دے لئی اس دا اضافہ کر دیتی لیا۔ اوہ مداخلت جذبات دی مؤرخین خبردار کیتا تے فرقہ وارانہ تے سرگزشت ڈائی نوں   کنٹرول تے ناول نقد دی تنقید سائنسی غیر جانبدار ... تے فیر، اک دوسرے نوں   خبر شریک تمام چہراں توں خطاب اے کہ دی ثالث انداز انہاں دے حصےآں نیں   چ تے انساناں دی اک تریخ، حکمرانی تے پالیسی، سب وچ سیاست پالیسی اے جس وچ دے طور اُتے تریخ دے لے وقت تے جگہ انسان دے لئی انسان &quot;توں مختلف ہو جائے گا تے، اک مؤرخ، اک مؤرخ مفکر اک مؤرخ کلاسک نئيں ہو دیکھ کر تے جانچ پڑتال دے بغیر، جمع ناولاں وچ پھینک کرنے دے لئی بلاندا اے، لیکن جو کچھ عراقی تاریخی اسکول دے سرکردہ مورخاں ول توں دے لئی کہیا جاندا اے سائنسی بے یقینی اپروچ یادگار اکھ، رکھتا۔

یقین رکھتا اے، &quot;کہ تریخ کل تے اج تے کل دا پتہ نئيں اے لیکن ایہ زندگی دا اک دریا غیب، ہسٹری پورے معاصر تریخ دے جس، ہاں انہاں دی سائنسی ڈویژناں ملنگ اصطلاح نوں   جاندا اے، لیکن ہمارے تے ہمارے خدشات دے نال رہنے دے لئی تے اساں   دی کہ قول اُتے مبنی اے ہماری پوری زندگی وچوں لئی اے سرگزشت تجربات دا سب توں بہتر اے تے کسے وی سال دے انتخاب جاں اپنے تساں   وچ اک واقعہ تریخ دے ادوار جاں کسے تے دور دے آغاز دے دور دے اختتام دا تعین کرنے دے لئی کہ، ایسا لگتا اے، جتھے تک حق و حقیقت توں کیونجے تاریخی ترقی ہمیشہ اک بتدریج تے اک دوسرے توں بجتی اتیویاپی جاری رکھنے تے اہم تریخ دا حقائق سچل ڈھانچے کہ آئس نوک Zahir ول توں خصوصیات کیتا جائے گا پانی تے سطح دے نیچے وڈے پیمانے اُتے گھر تے اس دی وجہ توں روشنی حال تے مستقبل نوں   دیکھنے دے لئی ماضی نوں   منور اے، ایہ گہرائیاں وچ کودو تے تریخ تہذیب دے لئی اک انسانی طریقہ اے نوں   دریافت کرنا چاہتے نیں   انہاں لوگاں، ہمارے سیاسی نظام، معاشی، سماجی، مذہبی، سائنسی، گہری ماضی دی نسلاں دی مٹی وچ مسلسل دی جڑاں تے فرق ہمارے درمیان اس توں اُتے تے مغرب دے درمیان تے اساں   ہن وی ماضی وچ رہ رہے نیں   تے اوہ انہاں دے مفادات نوں   پورا تے موجودہ تے مستقبل وچ انہاں دے رویاں دی حمایت کرنے دی تریخ دا فائدہ اٹھا رہے نیں  &lt;ref&gt;إبراهيم خليل العلاف،. &quot;المؤرخ جمال الدين الكيلاني وجهوده في خدمة التاريخ العربي والإسلامي&quot;. مدونة الدكتور إبراهيم العلاف&lt;/ref&gt;. &quot;

== جوائز وتكریمات ==

كرم بالعدید من الشهادات التقدیریہ وكتب الشكر والتقدیر، من جهات متعددہ منها:
* [[المجمع العلمی العراقی]] 1996 .
* اتحاد المؤرخین العرب 1997 .
* [[جامعہ القرویین]] 1996 .
* الهیئہ العربیہ لكتابہ تریخ الانساب 2000 .
* الهیئہ العامہ لل[[آثار]] 1997 .
* [[جامعہ بغداد]] 1999 .
* [[جامعہ موصل]] 2003 .
* [[جامعہ عین شمس]] 2009 .
* [[معهد التاریخ العربی والتراث العلمی]] 2010 .
* [[جامعہ سامراء]] 2014 .
* [[جامعہ صلاح الدین]] 2011 .
* جامعہ [[كیرلا]] 2012 .
* [[جامعہ اسکندریہ]] 2013 .
* [[الجامعہ الإسلامیہ العالمیہ (مالیزیا)]] 2014 .
* [[جامعہ منوفیہ]] 2014 .
* مركز الدراسات الاسلامیہ ـ [[قانسو]] 2014 .
* مركز احیاء التراث العلمی العربی 2014 .
* منحته IIOC College of Islamic Studies [[لندن]] _ [[المملكہ المتحدہ]] شهادہ [[دكتوراه فخریہ]]، برقم 735615/2014&lt;ref&gt;^ سیرہ الباحث &quot; جمال الدین فالح الكیلانی &quot;، مكتبہ ای كتاب الالكترونیہ، مرام عباسی .&lt;/ref&gt;.

== حوالے ==

{{حوالے}}

== باہرلےجوڑ ==
* [https://www.facebook.com/JamaluddinAlJailani/ جمال الدين فالح كيلاني] على[[فیس بک]]
* [http://www.marefa.org/index.php/جمال_الدين_فالح_الكيلاني جمال الدین فالح کیلانی : مؤرخ و مفکر - انسائیکلوپیڈیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150715183310/http://www.marefa.org/index.php/%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86_%D9%81%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%8A |date=2015-07-15 }}۔
* {{یوٹیوب|gY8H1jaINDM|مناقشہ مع جمال الدین فالح الكیلانی -الدكتور محی هلال السرحان}}۔
* {{یوٹیوب|watch?v=WjkL817UhEE|عرض كتاب جمال الدین فالح الكیلانی - قناہ العراقیہ}}۔
* {{یوٹیوب|watch?v=dD3P4ELccY4|مناقشہ مع جمال الدین فالح الكیلانی -قناہ صلاح الدین}}۔
* [http://aek-al-gilani.blogspot.com/2011/11/blog-post.html مركز دراسات عبد القادر الجیلانی : جمال الدین فالح الكیلانی]۔
* [http://www.hukam.net/essay/maps.htm اطلس التریخ الإسلامی۔]
* [http://sooqukaz.com/index.php/أعلام/أعلام-عربية/جمال-الدين-الكيلاني مكتبہ المؤرخ الدكتور جمال الكیلانی بصیغہ ال PDF.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151002072448/http://sooqukaz.com/index.php/%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85/%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9/%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%8A |date=2015-10-02 }}
* [http://www.alkadriaalalia.com/alkilany/ الموقع الرسمی للمؤرخ الدكتور جمال الدین فالح الكیلانی۔]
* [http://www.iraqigovernment.org/ عراقی سرکاری موقع حبالہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131208215316/http://www.iraqigovernment.org/ |date=2013-12-08 }}
{{Sister project links|Iraq}}
{{InterWiki|عربی زبان|code=ar}}
{{InterWiki|کرد زبان|code=ku}}
{{InterWiki|ارامک زبان|code=arc}}
* {{CIA World Factbook link|iz|عراق}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=0Zt9BZD7mlc عراق برائے فروخت۔ یو ٹیوب]

[[گٹھ:1972 دے جم]]
[[گٹھ:۱۹۷۲ دے جم]]
[[گٹھ:احناف]]
[[گٹھ:بغداد دیاں شخصیتاں]]
[[گٹھ:ویہویں صدی دے مؤرخین]]

[[گٹھ:سلسلہ قادریہ]]
[[گٹھ:سنی مسلم شخصیتاں]]
[[گٹھ:عراقی ماہرین آثار قدیمہ]]
[[گٹھ:عراقی مصنفین]]
[[گٹھ:عراقی مورخین]]
[[گٹھ:عرب مؤرخین]]
[[گٹھ:علماء علوم اسلامیہ]]
[[گٹھ:مسلم الٰہیات دان]]
[[گٹھ:مسلم علماء]]
[[گٹھ:مسلم فلاسفہ]]
[[گٹھ:مسلم مذہبی شخصیتاں]]
[[گٹھ:مسلم مصنفین]]
[[گٹھ:ہاشمی شخصیتاں]]
[[گٹھ:عراقی شخصیتاں]]</text>
      <sha1>8y4dc85s0tozngechvqeo4sgmosol0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جرمنی د ےشہراں دی لسٹ بلحاظ آبادی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78750</id>
    <revision>
      <id>709706</id>
      <parentid>644764</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T14:16:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr. Thomas Liptak</username>
        <id>42429</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* مورتاں */ photo updated (2026)</comment>
      <origin>709706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27888" sha1="hh3f4fuulw2maouvpbm28jpatin99ai" xml:space="preserve">ایہ [[جرمنی]] دے گنجان آباد [[شہراں د‏‏ی لسٹ]] ا‏‏ے۔

[[فائل:Deutschland politisch 2010.png|250پک|thumb|کبھے|جرمنی دا نقشہ]]
[[فائل:Population density of Germany 2019.svg|thumb|آبادی د‏‏ی گنجائیت]]

== فہرست ==
مندرجہ ذیل جدول وچ جرمنی دے سب تو‏ں گنجان آباد شہراں د‏‏ی فہرست اے جنہاں د‏‏ی آبادی 31 دسمبر 2015ء وچ [[جرمنی وفاقی شماریاتی ادارہ]] دے اندازے دے مطابق گھٹ تو‏ں گھٹ 100,000 ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;https://www.destatis.de/EN/Homepage.html&lt;/ref&gt; شہر دا ناں '''جلی حروف وچ ''' لکھیا گیا اے جے شہر ریاستی یا وفاقی دار الحکومت اے تے ''ترچھے حروف وچ '' جے [[شہر ریاست]] دا گنجان آباد شہر اے تو۔ مندرجہ ذیل جدول د‏‏ی معلومات د‏‏ی ترتیب:
# شہر دا درجہ بلحاظ آبادی بمطابق 31 دسمبر 2015ء جرمنی دے وفاقی شماریاندی ادارے دے مطابق&lt;ref name=&quot;destatis1&quot;&gt;{{cite web|title=Städte in Deutschland nach Fläche und Bevölkerung auf Grundlage des ZENSUS 2011 und Bevölkerungsdichte: Gebietsstand 31. دسمبر 2015 |url=https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/LaenderRegionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Aktuell/05Staedte.xls?__blob=publicationFile |publisher=[[Federal Statistical Office of Germany]]|location=[[Wiesbaden]]|language=German|format=XLS|date=دسمبر 13, 2016}}&lt;/ref&gt;
# شہر دا ناں&lt;ref name=&quot;destatis1&quot; /&gt;
# ریاست دا ناں جس وچ شہر واقع اے &lt;ref name=&quot;destatis2&quot;&gt;{{cite web|title=Bevölkerung nach Geschlecht für Kreise und kreisfreie Städte|url=https://www.destatis.de/DE/Methoden/Zensus_/Downloads/1A_EinwohnerzahlGeschlecht.xls|publisher=Federal Statistical Office of Germany|location=Wiesbaden|language=German|format=XLS|date=اپریل 10, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190110100127/https://www.destatis.de/DE/Methoden/Zensus_/Downloads/1A_EinwohnerzahlGeschlecht.xls|archivedate=2019-01-10|access-date=2019-10-14|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;
# شہر د‏‏ی آبادی بمطابق 31 دسمبر 2015ء جرمنی دے وفاقی شماریاندی ادارے دے مطابق&lt;ref name=&quot;destatis1&quot; /&gt;
# شہر د‏‏ی آبادی بمطابق 9 مئی2011ء، تے بمطابق [[2011 یورپی اتحاد مردم شماری]]&lt;ref name=&quot;destatis2&quot; /&gt;
# شہر د‏‏ی آبادیم اں فیصد تبدیلی بمطابق 9 مئی 9 2011ء تا 31 دسمبر 2015ء
# شہر دا زمینی رقبہ بمطابق 31 دسمبر 2015ء&lt;ref name=&quot;destatis1&quot; /&gt;
# شہر د‏‏ی آبادی گنجائیت بمطابق 31 دسمبر 2015ء (فی اکائی رقبے اُتے رہائشی)&lt;ref name=&quot;destatis1&quot; /&gt;
# شہر دا طول بلد و عرض بلد

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%; text-align:center&quot;
|-
! 2015ء وچ درجہ
! شہر
! [[جرمنی د‏‏ی ریاستاں]]
! 2015ء دا تخمینہ
! 2011ء مردم شماری
! تبدیلی
!data-sort-type=&quot;number&quot;|2015ء وچ زمینی رقبہ
!data-sort-type=&quot;number&quot;|2015آبادی د‏‏ی گنجائیت
! مقام
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|1
| align=&quot;right&quot; | '''''{{flag|Berlin}}'''''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Berlin}}
| {{change|invert=on|3520031|3292365}}
| {{convert|891.68|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|3948|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|52|31|N|13|23|E|format=dms|name=1 Berlin}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|2
| align=&quot;right&quot; | '''''{{flag|Hamburg}}'''''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Hamburg}}
| {{change|invert=on|1787408|1706696}}
| {{convert|755.3|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2366|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|53|33|N|10|0|E|format=dms|name=2 Hamburg}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|3
| align=&quot;right&quot; | '''''{{flag|Munich}}''''' (München)
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bavaria}}
| {{change|invert=on|1450381|1348335}}
| {{convert|310.7|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|4668|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|48|8|N|11|34|E|format=dms|name=3 Munich}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|4
| align=&quot;right&quot; | ''{{flag|Cologne}}'' (Köln)
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|1060582|1005775}}
| {{convert|405.02|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2619|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|56|N|6|57|E|format=dms|name=4 Cologne}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|5
| align=&quot;right&quot; | ''{{flag|Frankfurt am Main|Frankfurt}}''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Hesse}}
| {{change|invert=on|732688|667925}}
| {{convert|248.31|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2951|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|7|N|8|41|E|format=dms|name=5 Frankfurt}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|6
| align=&quot;right&quot; | '''''{{flag|Stuttgart}}'''''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Baden-Württemberg}}
| {{change|invert=on|623738|585890}}
| {{convert|207.35|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|3008|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|48|47|N|9|11|E|format=dms|name=6 Stuttgart}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|7
| align=&quot;right&quot; | '''{{flag|Düsseldorf}}'''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|612178|586291}}
| {{convert|217.41|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2816|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|14|N|6|47|E|format=dms|name=7 Düsseldorf}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|8
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Dortmund}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|586181|571143}}
| {{convert|280.71|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2088|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|31|N|7|28|E|format=dms|name=8 Dortmund}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|9
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Essen}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|582624|566201}}
| {{convert|210.34|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2770|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|27|N|7|1|E|format=dms|name=9 Essen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|10
| align=&quot;right&quot; | ''{{flag|Leipzig}}''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Saxony}}
| {{change|invert=on|560472|502979}}
| {{convert|297.8|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1882|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|20|N|12|23|E|format=dms|name=10 Leipzig}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|11
| align=&quot;right&quot; | '''''{{flag|Bremen}}'''''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bremen}}
| {{change|invert=on|557464|542707}}
| {{convert|326.18|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1709|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|53|5|N|8|48|E|format=dms|name=11 Bremen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|12
| align=&quot;right&quot; | '''{{flag|Dresden}}'''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Saxony}}
| {{change|invert=on|543825|512354}}
| {{convert|328.48|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1656|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|2|N|13|44|E|format=dms|name=12 Dresden}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|13
| align=&quot;right&quot; | '''''[[ہانوور]]''''' (Hannover)
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Lower Saxony}}
| {{change|invert=on|532163|506416}}
| {{convert|204.14|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2607|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|52|22|N|9|43|E|format=dms|name=13 Hanover}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|14
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Nuremberg}} (Nürnberg)
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bavaria}}
| {{change|invert=on|509975|486314}}
| {{convert|186.38|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2736|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|27|N|11|5|E|format=dms|name=14 Nuremberg}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|15
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Duisburg}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|491231|488468}}
| {{convert|232.8|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2110|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|26|N|6|46|E|format=dms|name=15 Duisburg}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|16
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bochum}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|364742|362286}}
| {{convert|145.66|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2504|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|29|N|7|13|E|format=dms|name=16 Bochum}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|17
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Wuppertal}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|350046|342661}}
| {{convert|168.39|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2079|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|16|N|7|11|E|format=dms|name=17 Wuppertal}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|18
| align=&quot;right&quot; | [[بیئلفیلڈ]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|333090|326870}}
| {{convert|258.82|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1287|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|52|1|N|8|32|E|format=dms|name=18 Bielefeld}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|19
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bonn}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|318809|305765}}
| {{convert|141.06|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2260|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|44|N|7|6|E|format=dms|name=19 Bonn}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|20
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Münster}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|310039|289576}}
| {{convert|303.28|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1022|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|58|N|7|38|E|format=dms|name=20 Münster}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|21
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Karlsruhe}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Baden-Württemberg}}
| {{change|invert=on|307755|289173}}
| {{convert|173.46|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1774|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|0|N|8|24|E|format=dms|name=21 Karlsruhe}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|22
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Mannheim}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Baden-Württemberg}}
| {{change|invert=on|305780|290117}}
| {{convert|144.96|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2109|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|29|N|8|28|E|format=dms|name=22 Mannheim}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|23
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Augsburg}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bavaria}}
| {{change|invert=on|286374|267767}}
| {{convert|146.86|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1950|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|48|22|N|10|54|E|format=dms|name=23 Augsburg}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|24
| align=&quot;right&quot; | '''{{flag|Wiesbaden}}'''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Hesse}}
| {{change|invert=on|276218|269121}}
| {{convert|203.93|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1354|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|5|N|8|14|E|format=dms|name=24 Wiesbaden}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|25
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Gelsenkirchen}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|260368|258766}}
| {{convert|104.94|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2481|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|31|N|7|6|E|format=dms|name=25 Gelsenkirchen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|26
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Mönchengladbach}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|259996|255188}}
| {{convert|170.47|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1525|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|12|N|6|26|E|format=dms|name=26 Mönchengladbach}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|27
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Braunschweig}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Lower Saxony}}
| {{change|invert=on|251364|242537}}
| {{convert|192.18|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1308|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|52|16|N|10|31|E|format=dms|name=27 Braunschweig}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|28
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Chemnitz}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Saxony}}
| {{change|invert=on|248645|240253}}
| {{convert|221.05|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1125|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|50|N|12|55|E|format=dms|name=28 Chemnitz}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|29
| align=&quot;right&quot; | '''''{{flag|Kiel}}'''''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Schleswig-Holstein}}
| {{change|invert=on|246306|235782}}
| {{convert|118.65|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2076|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|54|20|N|10|8|E|format=dms|name=29 Kiel}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|30
| align=&quot;right&quot; | [[آخن]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|245885|236420}}
| {{convert|160.85|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1529|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|47|N|6|5|E|format=dms|name=30 Aachen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|31
| align=&quot;right&quot; | ''[[Halle (Saale)]]''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Saxony-Anhalt}}
| {{change|invert=on|236991|229153}}
| {{convert|135.02|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1755|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|29|N|11|58|E|format=dms|name=31 Halle (Saale)}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|32
| align=&quot;right&quot; | '''[[Magdeburg]]'''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Saxony-Anhalt}}
| {{change|invert=on|235723|228144}}
| {{convert|201|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1173|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|52|8|N|11|37|E|format=dms|name=32 Magdeburg}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|33
| align=&quot;right&quot; | [[فری برک]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Baden-Württemberg}}
| {{change|invert=on|226393|209628}}
| {{convert|153.06|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1479|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|47|59|N|7|51|E|format=dms|name=33 Freiburg im Breisgau}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|34
| align=&quot;right&quot; | [[Krefeld]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|225144|222247}}
| {{convert|137.77|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1634|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|20|N|6|34|E|format=dms|name=34 Krefeld}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|35
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Lübeck}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Schleswig-Holstein}}
| {{change|invert=on|216253|210305}}
| {{convert|214.21|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1010|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|53|52|N|10|41|E|format=dms|name=35 Lübeck}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|36
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Oberhausen}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|210934|210216}}
| {{convert|77.09|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2736|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|28|N|6|51|E|format=dms|name=36 Oberhausen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|37
| align=&quot;right&quot; | '''''{{flag|Erfurt}}'''''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Thuringia}}
| {{change|invert=on|210118|200868}}
| {{convert|269.91|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|778|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|59|N|11|2|E|format=dms|name=37 Erfurt}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|38
| align=&quot;right&quot; | '''''[[مینز]]'''''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Rhineland-Palatinate}}
| {{change|invert=on|209779|200344}}
| {{convert|97.74|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2146|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|0|N|8|16|E|format=dms|name=38 Mainz}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|39
| align=&quot;right&quot; | ''{{flag|Rostock}}''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Mecklenburg-Vorpommern}}
| {{change|invert=on|206011|200265}}
| {{convert|181.26|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1137|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|54|5|N|12|8|E|format=dms|name=39 Rostock}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|40
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Kassel}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Hesse}}
| {{change|invert=on|197984|190765}}
| {{convert|106.78|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1854|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|19|N|9|30|E|format=dms|name=40 Kassel}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|41
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Hagen}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|189044|187944}}
| {{convert|160.45|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1178|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|22|N|7|29|E|format=dms|name=41 Hagen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|42
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Hamm}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|179397|176037}}
| {{convert|226.43|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|792|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|41|N|7|49|E|format=dms|name=42 Hamm}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|43
| align=&quot;right&quot; | '''''[[ساربرکن]]'''''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Saarland}}
| {{change|invert=on|178151|175853}}
| {{convert|167.09|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1066|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|14|N|7|0|E|format=dms|name=43 Saarbrücken}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|44
| align=&quot;right&quot; | [[Mülheim an der Ruhr]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|169278|166865}}
| {{convert|91.28|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1854|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|26|N|6|53|E|format=dms|name=44 Mülheim}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|45
| align=&quot;right&quot; | '''''{{flag|Potsdam}}'''''
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Brandenburg}}
| {{change|invert=on|167745|156021}}
| {{convert|188.26|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|891|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|52|24|N|13|4|E|format=dms|name=45 Potsdam}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|46
| align=&quot;right&quot; | [[Ludwigshafen am Rhein]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Rhineland-Palatinate}}
| {{change|invert=on|164718|157584}}
| {{convert|77.55|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2124|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|29|N|8|26|E|format=dms|name=46 Ludwigshafen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|47
| align=&quot;right&quot; | [[Oldenburg]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Lower Saxony}}
| {{change|invert=on|163830|157267}}
| {{convert|102.99|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1591|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|53|8|N|8|13|E|format=dms|name=47 Oldenburg}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|48
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Leverkusen}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|163487|158984}}
| {{convert|78.87|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2073|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|2|N|6|59|E|format=dms|name=48 Leverkusen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|49
| align=&quot;right&quot; | [[اوسنابرک]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Lower Saxony}}
| {{change|invert=on|162403|153699}}
| {{convert|119.8|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1356|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|52|17|N|8|3|E|format=dms|name=49 Osnabrück}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|50
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Solingen}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|158726|155265}}
| {{convert|89.54|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1773|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|10|N|7|5|E|format=dms|name=50 Solingen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|51
| align=&quot;right&quot; | [[ہائیڈل برک]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Baden-Württemberg}}
| {{change|invert=on|156267|146751}}
| {{convert|108.84|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1436|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|25|N|8|43|E|format=dms|name=51 Heidelberg}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|52
| align=&quot;right&quot; | [[Herne, North Rhine-Westphalia|Herne]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|155851|155160}}
| {{convert|51.42|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|3031|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|33|N|7|13|E|format=dms|name=52 Herne}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|53
| align=&quot;right&quot; | [[Neuss]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|155414|150568}}
| {{convert|99.52|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1562|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|12|N|6|42|E|format=dms|name=53 Neuss}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|54
| align=&quot;right&quot; | [[Darmstadt]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Hesse}}
| {{change|invert=on|155353|143499}}
| {{convert|122.09|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1272|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|52|N|8|39|E|format=dms|name=54 Darmstadt}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|55
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Paderborn}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|148126|142365}}
| {{convert|179.59|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|825|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|43|N|8|46|E|format=dms|name=55 Paderborn}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|56
| align=&quot;right&quot; | [[Regensburg]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bavaria}}
| {{change|invert=on|145465|135403}}
| {{convert|80.7|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1803|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|1|N|12|5|E|format=dms|name=56 Regensburg}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|57
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Ingolstadt}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bavaria}}
| {{change|invert=on|132438|124927}}
| {{convert|133.37|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|993|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|48|46|N|11|26|E|format=dms|name=57 Ingolstadt}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|58
| align=&quot;right&quot; | [[ووتزبرگ]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bavaria}}
| {{change|invert=on|124873|124297}}
| {{convert|87.63|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1425|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|47|N|9|56|E|format=dms|name=58 Würzburg}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|59
| align=&quot;right&quot; | [[Fürth]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bavaria}}
| {{change|invert=on|124171|115613}}
| {{convert|63.35|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1960|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|28|N|11|0|E|format=dms|name=59 Fürth}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|60
| align=&quot;right&quot; | [[وولفسبرگ]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Lower Saxony}}
| {{change|invert=on|124045|119984}}
| {{convert|204.09|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|608|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|52|25|23|N|10|47|14|E|format=dms|name=60 Wolfsburg}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|61
| align=&quot;right&quot; | [[Offenbach am Main]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Hesse}}
| {{change|invert=on|123734|113443}}
| {{convert|44.89|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|2756|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|6|N|8|48|E|format=dms|name=61 Offenbach am Main}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|62
| align=&quot;right&quot; | [[اولم]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Baden-Württemberg}}
| {{change|invert=on|122636|116761}}
| {{convert|118.69|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1033|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|48|24|N|9|59|E|format=dms|name=62 Ulm}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|63
| align=&quot;right&quot; | [[Heilbronn]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Baden-Württemberg}}
| {{change|invert=on|122567|116059}}
| {{convert|99.88|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1227|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|9|N|9|13|E|format=dms|name=63 Heilbronn}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|64
| align=&quot;right&quot; | [[Pforzheim]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Baden-Württemberg}}
| {{change|invert=on|122247|114411}}
| {{convert|98|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1247|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|48|54|N|8|43|E|format=dms|name=64 Pforzheim}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|65
| align=&quot;right&quot; | [[Göttingen]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Lower Saxony}}
| {{change|invert=on|118914|115843}}
| {{convert|116.89|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1017|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|32|N|9|56|E|format=dms|name=65 Göttingen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|66
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bottrop}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|117143|117311}}
| {{convert|100.61|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1164|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|31|29|N|6|55|22|E|format=dms|name=66 Bottrop}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|67
| align=&quot;right&quot; | [[ترئیر]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Rhineland-Palatinate}}
| {{change|invert=on|114914|105671}}
| {{convert|117.13|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|981|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|45|N|6|38|E|format=dms|name=67 Trier}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|68
| align=&quot;right&quot; | [[Recklinghausen]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|114330|115958}}
| {{convert|66.5|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1719|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|35|6|N|7|9|43|E|format=dms|name=68 Recklinghausen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|69
| align=&quot;right&quot; | [[Reutlingen]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Baden-Württemberg}}
| {{change|invert=on|114310|109799}}
| {{convert|87.06|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1313|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|48|29|N|9|13|E|format=dms|name=69 Reutlingen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|70
| align=&quot;right&quot; | [[Bremerhaven]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bremen}}
| {{change|invert=on|114025|108156}}
| {{convert|93.66|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1217|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|53|33|N|8|35|E|format=dms|name=70 Bremerhaven}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|71
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Koblenz}}
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Rhineland-Palatinate}}
| {{change|invert=on|112586|107825}}
| {{convert|105.16|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1071|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|21|35|N|7|35|52|E|format=dms|name=71 Koblenz}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|72
| align=&quot;right&quot; | [[Bergisch Gladbach]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|111366|108878}}
| {{convert|83.09|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1340|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|6|N|7|7|E|format=dms|name=72 Bergisch Gladbach}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|73
| align=&quot;right&quot; | [[یئنا]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Thuringia}}
| {{change|invert=on|109527|105739}}
| {{convert|114.76|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|954|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|55|38|N|11|35|10|E|format=dms|name=73 Jena}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|74
| align=&quot;right&quot; | [[Remscheid]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|109499|110708}}
| {{convert|74.52|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1469|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|11|N|7|12|E|format=dms|name=74 Remscheid}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|75
| align=&quot;right&quot; | [[Erlangen]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Bavaria}}
| {{change|invert=on|108336|103719}}
| {{convert|76.95|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1408|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|49|35|N|11|1|E|format=dms|name=75 Erlangen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|76
| align=&quot;right&quot; | [[Moers]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|104529|104009}}
| {{convert|67.68|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1544|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|51|27|33|N|6|37|11|E|format=dms|name=76 Moers}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|77
| align=&quot;right&quot; | [[Siegen]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|North Rhine-Westphalia}}
| {{change|invert=on|102355|99187}}
| {{convert|114.69|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|892|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|50|53|N|8|1|E|format=dms|name=77 Siegen}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|78
| align=&quot;right&quot; | [[Hildesheim]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Lower Saxony}}
| {{change|invert=on|101667|99554}}
| {{convert|92.18|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|1103|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|52|9|N|9|57|E|format=dms|name=78 Hildesheim}}
|-
| bgcolor=&quot;FFD700&quot;|79
| align=&quot;right&quot; | [[Salzgitter]]
| align=&quot;right&quot; | {{flag|Lower Saxony}}
| {{change|invert=on|101079|98895}}
| {{convert|223.92|km2|sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{convert|451|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on|disp=br}}
| {{coord|52|9|N|10|20|E|format=dms|name=79 Salzgitter}}
|-
|}

== مورتاں==
{{Gallery
|title=
|width=240
|height=160
|align=center
|File:Über den Dächern von Berlin.jpg|1. [[برلن]]
|File:Hamburg Rathaus.jpg|2. [[ہم برک]]
|File:LudwigstraßeMUC.jpg|3. [[میونخ]]
|File:Nightview of Cologne Cathedrale across the River Rhine.jpg|4. [[کولون (علاقہ)]]
|File:Frankfurt am Main, St. Katharinenkirche an der Hauptwache.jpg|5. [[فرینکفرٹ]]
|File:Stuttgart Leonhardsviertel.JPG|6. [[شٹوٹگارٹ]]
|File:Medienhafen-März-09-13 spiegelung zusammengezogen.jpg|7. [[ڈسلڈورف]]
|File:Dortmund Panorama.jpg|8. [[ڈورٹمنڈ]]
|File:Essen-Südviertel Luft.jpg|9. [[ایسین]]
|File:Leipzig Fockeberg Zentrum.jpg|10. [[لائپزش]]
|File:Weserhb2.jpg|11. [[سانچہ]]
|File:Dresden from Albertbrücke.jpg|12. [[سانچہ]]
|File:Hannover Blick Neues Rathaus 01.jpg|13. [[ہانوور]]
|File:Nuremberg panorama morning 3.jpg|14. [[سانچہ]]
}}

== ہور ویکھو ==
* [[جرمنی دے شہراں تے قصبےآں دی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}
{{جرمنی وچ شہر}}

[[گٹھ:جرمنی دے شہراں د‏‏یاں لسٹاں]]

[[گٹھ:فہرست شہر بلحاظ آبادی]]
[[گٹھ:جرمنی]][[گٹھ:لسٹاں]]</text>
      <sha1>hh3f4fuulw2maouvpbm28jpatin99ai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شائستہ عنبر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84365</id>
    <revision>
      <id>709705</id>
      <parentid>646648</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T13:41:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>709705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4128" sha1="gapq1w3tnde1m4zeg7k2417cz2mmwag" xml:space="preserve">'''شائستہ عنبر''' [[آل انڈیا مسلم خواتین پرسنل لا بورڈ]] د‏‏ی صدر ني‏‏‏‏ں۔ ایہ ادارہ [[آل انڈیا مسلم پرسنل لا بورڈ]] تو‏ں ہٹ کر بنایا گیا اے تاکہ بھارت وچ مسلماناں عائلی قانون وچ خواتین دے حقوق نو‏‏ں یقینی بنایا جا سک‏‏ے۔

== پیدائش ==
شائستہ د‏‏ی ولادت [[الہ آباد]] دے محمد مُرسلین دے گھر ہوئیاں جو پیشے تو‏ں اک ریلوے گارڈ سن ۔ جم تریخ [[14 فروری]] [[1962ء]] ا‏‏ے۔ والد شاعری دا ذوق رکھدے سن تے شیدا انہاں دا تخلص سی۔&lt;ref name=&quot;MWPLprofile&quot;&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.muslimwomenpersonallaw.com/shaista-amber/ |access-date=2019-12-11 |archive-date=2017-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170825164045/http://www.muslimwomenpersonallaw.com/shaista-amber/ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;

== تعلیم ==
شائستہ [[لکھنؤ یونیورسٹی]] تو‏ں فارغ التحصیل نيں تے دو ڈگریاں [[اردو ادب|اردو]] تے [[فارسی ادب]] وچ رکھدی ني‏‏‏‏ں۔&lt;ref name=&quot;indianmuslimlegends&quot;&gt;[http://indianmuslimlegends.blogspot.in/2012/01/295-shaista-ambar.html Indian Muslim Legends: 295. Shaista Ambar&lt;!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان --&gt;]&lt;/ref&gt;

== شادی ==
شائستہ عنبر د‏‏ی شادی محمد ادریس عنبرؔ بہرائچی تو‏ں ہوئی۔ عنبر بہرائچی ہندستان دا سب تو‏ں وڈا ادبی ایورڈ ساہتیہ ایورڈ تو‏ں نوازے جا چکے ہیے۔ اوہ سیول سروس وچ سن ۔&lt;ref name=&quot;pressreader&quot;&gt;[http://www.pressreader.com/india/hindustan-times-lucknow/20161015/282484298284280 PressReader – Hindustan Times (Lucknow): 2016-10-15 - ‘Nikah&amp;shy;nama must be reg&amp;shy;is&amp;shy;tered in court’&lt;!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان --&gt;]&lt;/ref&gt;۔ اس شادی تو‏ں تن بچے ہوئے: اک لڑکا تے دو لڑکیاں۔&lt;ref name=&quot;MWPLprofile&quot; /&gt;

== سماجی خدمات ==
شائستہ نے اک مسجد د‏‏ی تعمیر کروائی۔ انہاں نے آل انڈیا مسلم خواتین پرسنل لا بورڈ د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اوہ اک ماڈل نکاح نامہ وی پیش کر چکياں ناں جو انہاں دے مطابق عصر حاضر تو‏ں ہ‏‏م آہنگ ا‏‏ے۔ اوہ بہ یک وقت طلاق ثلاثہ دے ذریعے شادی ختم کرنے د‏‏ی مخالفت کر چکياں نیں تے اسنو‏ں [[قرآن]] د‏‏ی تعلیمات دے مغائر قرار دے چکيت‏یاں ناں۔&lt;ref name=&quot;MWPLprofile&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pressreader&quot; /&gt;

== انعامات و اعزازات ==
* [[اگست]] [[2015ء]] وچ شائستہ عنبر نو‏‏ں [[امرتسر]] وچ ''بھگت پورن سنگھ سمان'' تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ ایہ اعزاز انہاں نو‏ں [[پاکستان]] دے انسانیت دوست سماجی خدمت گزار [[خادم حسین وارثی]] دے نال نال دتا گیا ا‏‏ے۔&lt;ref name=&quot;tribuneindia&quot;&gt;[http://www.tribuneindia.com/news/amritsar/pingalwara-society-remembers-its-founder-on-his-23rd-death-anniversary/116221.html Pingalwara society remembers its founder on his 23rd death anniversary&lt;!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191211092437/https://www.tribuneindia.com/news/archive/pingalwara-society-remembers-its-founder-on-his-23rd-death-anniversary-116221 |date=2019-12-11 }}&lt;/ref&gt;

== ہور ویکھو ==
* [[آل انڈیا مسلم پرسنل لا بورڈ]]
* [[آل انڈیا شیعہ پرسنل لا بورڈ]]
* [[آل انڈیا مسلم خواتین پرسنل لا بورڈ]]

== حوالے ==

{{حوالے}}
{{حوالے}}

[[گٹھ:1962 دے جم]]
[[گٹھ:بھارتی خواتین]]
[[گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں]]
[[گٹھ:لکھنؤ دیاں شخصیتاں]]</text>
      <sha1>gapq1w3tnde1m4zeg7k2417cz2mmwag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>روس وچ عورتاں</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86857</id>
    <revision>
      <id>709735</id>
      <parentid>550002</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4791" sha1="esnmc9r5n2no0ls8pmbelout25o4kj2" xml:space="preserve">{{معلومات-نسلی-گروہ}}[[فائل:RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg|thumb|[[سوویت اتحاد]] دے دور د‏‏ی روسی خاتون خلا باز [[ولینٹینا تیریشکووا]]]]
'''روس وچ خواتین''' {{ہور ناں|انگریزی=Women in Russia}} نے کئی تاریخی جد و جہد دے معاملےآں وچ کلیدی کردار ادا کيت‏‏ا سی۔ انہاں وچ [[اشمالیت]] دے آغاز تو‏ں لے اس دے چھٹکارے تک دے کئی اہ‏م واقعات شامل رہے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں بے شمار اہ‏م واقعات وچ ملک د‏‏ی تریخ وچ [[1905ء]] د‏‏ی وڈی اہمیت ا‏‏ے۔ ایہ اوہ سال اے کہ جدو‏ں [[جاپان]] د‏‏ی [[بحریہ]] نے [[روس]]ی بحریہ نو‏‏ں شکست دے ک‏ے اُس د‏‏ی کمزوریاں نو‏‏ں واضح کر دتا سی۔ 1905 ہی وچ [[پیٹرزبرگ]] دے عوام نے بروز اتوار اک وڈا مظاہرہ منظم کيت‏‏ا جس وچ عورتاں تے بچے وی شامل سن ۔ اس مظاہرے دا مقصد عام لوکاں دیاں مشکلاں د‏‏ی طرف زار د‏‏ی توجہ دلانا زار دے اختیارات وچ عوامی نمائندےآں نو‏‏ں شامل کرنے د‏‏ی کوشش سی۔ اُس وقت زار نکولس دوم اپنی رہائش اُتے موجود نئيں سی ۔ پولیس نے ہجوم نو‏‏ں زار د‏‏ی رہائش تک جانے تو‏ں روکیا تے فیر اس اُتے گولیاں چلائیاں جس وچ کئی سو لوک مارے گئے جنہاں وچ عورتاں تے بچےآں د‏‏ی اک وڈی تعداد سی۔ روسی تریخ وچ ایہ واقعہ ’خونی اتوار‘ دے ناں تو‏ں یاد کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;[https://www.independenturdu.com/node/22026/%D9%85%DB%8C%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%B9%D9%88%D8%B1%D8%AA-%DA%A9%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%BA-%D8%AC%D8%AF%D9%88%D8%AC%DB%81%D8%AF روسی عورت د‏‏ی خوناں جدوجہد]&lt;/ref&gt;

جدید دور وچ روسی خواتین ہر شعبہ حیات وچ مرداں دے شانہ بہ شانہ کم کردیاں نيں۔ایتھ‏ے دیاں عورتاں مرد دے اگے یا فیر نال نال چلدی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ لوک عورت نو‏‏ں اپنے پِچھے چلانا یا اسنو‏ں چند قدم پِچھے رکھنا غیر اخلاقی حرکت سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔&lt;ref&gt;[https://www.dailyqudrat.pk/679624/ روسی معاشرے وچ مرد خواتین د‏‏ی بے حد عزت کرنے اُتے کیو‏ں مجبور نيں ؟ دنیا دے کونے کونے د‏‏ی خاک چھاننے والے نامور پاکستانی کالم نگار جاوید چوہدری د‏‏ی اک دلچسپ تے معلومات‏‏ی تحریر]&lt;/ref&gt;

== نجی زندگی وچ آزادی ==
روسی معاشرے وچ خواتین اپنی زندگی د‏‏ی مالک سمجھی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ [[2018ء]] دے عالمی [[فٹ بال]] کپ مقابلاں دے دوران ماسکو حکومت نے ایہ گل واضح طور اُتے کہی اے کہ روسی خواتین اپنے ذا‏تی معاملات خود طے کر سکدیاں نيں تے عالمی کپ مقابلاں دے دوران اوہ جے کِس‏ے دے نال جنسی رابطہ پیدا کرنا چاہندی نيں تاں ایہ انہاں دا ذا‏تی فیصلہ ہوئے گا۔&lt;ref&gt;[https://www.dw.com/ur/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B3-%DA%A9%DB%92-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%DA%BE-%DA%86%D8%A7%DB%81%DB%8C%DA%BA-%D8%B3%D9%88%D8%A6%DB%8C%DA%BA-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85%D9%84%D9%86/a-44245104 روسی خواتین جس دے نال چاہن سوئاں، کریملن]&lt;/ref&gt;

پر روسی حکومت اپنے سیاسی مخالفین د‏‏ی خفیہ کیمرےآں دے مدد تو‏ں مکمل نگرانی کیتی اے، جس وچ [[انستاسیا شیوچینکو]] ورگی خاتون قائد د‏‏ی خواب گاہ د‏‏ی ہر وقت خفیہ کیمرے تو‏ں نگرانی شامل ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/urdu/world-51246875 بیڈروم وچ کیمرا: روس نے کس طرح حکومت مخالف کارکن د‏‏ی جاسوسی کیتی؟]&lt;/ref&gt;

== ہور ویکھو ==
* [[خواتین نو‏‏ں بااختیار بنانا]]
* [[یورپ وچ خواتین]]
* [[مسیحیت وچ خواتین]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:خواتین بلحاظ ملک]]
[[گٹھ:روس وچ خواتین]]
[[گٹھ:روس]]</text>
      <sha1>esnmc9r5n2no0ls8pmbelout25o4kj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>یوکرین وچ عورتاں</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86858</id>
    <revision>
      <id>709733</id>
      <parentid>550003</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:10:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4354" sha1="g9ipqho9e7wuffuarpqc420caa1kqh2" xml:space="preserve">{{معلومات-نسلی-گروہ}}[[فائل:Natalia-Zhukova.jpg|thumb|یوکرینی خاتون [[شطرنج]] کھلاڑی [[نتالیا ژوکووا]]]]
[[یوکرین]] دے لکھاں لوک اپنی زندگیاں د‏‏ی بقا دے لئی عالمی امداد اُتے انحصار کردے ني‏‏‏‏ں۔ [[2014ء]] تو‏ں ہن تک مشرقی یوکرین وچ [[روس]]ی جارحیت دے نتیجے وچ ہزاراں گھر، تعلیمی ادارے تے ہسپتال تباہ ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔ پانی تے بجلی ورگی سہولتاں ناپید ہُندی جا رہیاں نيں۔ بارودی سرنگاں تے غیر تباہ شدہ بارودی مواد تو‏ں وی یوکرین دے شہریاں د‏‏ی زندگیاں نو‏‏ں خطرات لاحق رہندے ني‏‏‏‏ں۔&lt;ref&gt;[https://share.america.gov/ur/%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C-%DB%8C%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C%DA%BA-%D8%AA%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%DB%92-%D8%A8%DA%91%DA%BE%D8%AA%D8%A7-%DB%81%D9%88%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7/ مشرقی یوکرین وچ تیزی تو‏ں بڑھدا ہويا انسانی بحران]&lt;/ref&gt; اُتے جداں کہ یوکرین سابق وچ [[سوویت اتحاد]] دا حصہ رہیا اے، '''یوکرین وچ خواتین''' {{ہور ناں|انگریزی=Women in Ukraine}} اس معاشی بد حالی دے باوجود ہر شعبہ حیات وچ مرداں دے شانہ بہ شانہ کھڑی ني‏‏‏‏ں۔ اوہ تعلیم تے روز گار دے معاملے وچ مرداں دے مساوی قانونی حقوق رکھدی ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں اوہ اپنی نجی زندگی دے فیصلے خود لے سکدی ني‏‏‏‏ں۔

== سیاست تے وزارت عظمٰی وچ خواتین ==
ہور میداناں د‏‏ی طرح یوکرین وچ خواتین سیاسی میدان وچ وی کافی سرگرم رہیاں نيں۔ [[2005ء]] وچ [[یولیا تائمو شینکو]] یوکرین د‏‏ی پہلی خاتون وزیر اعظم بنی ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ایہ میعاد بہت مختصر سی تے جلد ہی اوہ بر طرف کر دتی گئياں۔ اوہ اس عہدے اُتے [[2007ء]] وچ دو بارہ منتخب ہوئیاں نيں تے اوہ [[2010ء]] تک بر سر اقتدار رني‏‏‏‏ں۔ [[2019ء]] دے انتخابات وچ اوہ عوامی مقبولیت تو‏ں دو بارہ بر سر اقتدار ہوئیاں۔

== کرائے اُتے کوکھ ==
یوکرین جس دا شمار یورپ دے غریب ملکاں وچ ہُندا اے، اوہ تیزی تو‏ں کرائے د‏‏ی ماواں دا مرکز بندا جا رہیا ا‏‏ے۔ دنیا بھر دے امیر ملکاں دے ایداں دے جوڑے جو خود کِس‏ے وجہ تو‏ں بچے پیدا کرنے تو‏ں قاصر نيں اوہ یوکرین د‏‏ی نوجوان عورتاں د‏‏ی کوکھ نو‏‏ں کرائے اُتے حاصل رہے نيں۔ملک وچ سینکڑاں ایسی عورتاں نيں جو سروگیسی د‏‏ی صنعت دا حصہ بن چکيت‏یاں ناں۔ جدو‏ں [[بھارت]]، [[نیپال]] تے [[تھائی لینڈ]] وچ سروگیسی د‏‏ی صنعت اُتے پابندیاں عائد کيتی گئياں تاں ایداں دے لوک جو عام ازدواجی یا نیڑےی تعلقات تو‏ں نچے حاصل نئيں ک‏ر سکدے نيں، انہاں لوکاں نے یوکرین دا رخ کيت‏‏ا۔&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/urdu/world-43086665 یوکرین د‏‏ی غریب ماواں د‏‏ی کوکھ کرائے اُتے دستیاب]&lt;/ref&gt; اس کم وچ معاشی بد حالی د‏‏ی وجہ ملک د‏‏ی جواں سال لڑکیاں بیرونی افراد د‏‏ی طلب اُتے سروگیسی د‏‏ی خدمات فراہ‏م کر رہیاں نيں۔

== ہور ویکھو ==
* [[خواتین نو‏‏ں بااختیار بنانا]]
* [[یورپ وچ خواتین]]
* [[مسیحیت وچ خواتین]]
* [[روس وچ خواتین]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:یوکرین وچ خواتین| ]]
[[گٹھ:خواتین بلحاظ ملک]]
[[گٹھ:یوکرین وچ حقوق نسواں]]
[[گٹھ:یوکرین ]]</text>
      <sha1>g9ipqho9e7wuffuarpqc420caa1kqh2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مولانا سید حسن رضا نقوی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101062</id>
    <revision>
      <id>709711</id>
      <parentid>639474</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T22:04:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>709711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4057" sha1="jrft98rz7jkz3wrxej86hj5pcy1jhlm" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
| background = #CEF2D4
| name           =مولا‏نا سید حسن رضا نقوی
| image= Syed hassan raza naqvi.jpg
| religion = [[اہل تشیع]]، [[اثناعشری]]
| alias = [[عربی زبان|عربی]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[اردو]]:&lt;br /&gt;
| location = {{flagicon|Pakistan}} - [[علی پور]]، [[پاکستان]]
| Predecessor =متعلم حوزہ علمیہ قم
| post = عالم دین
| birth_date = 1989
| birth_place = [[مظفر گڑھ|علی پور]]، [[پاکستان]]
website = https://www.darulhuda.com/
}}
== تعارف ==
مولا‏نا سید حسن رضا نقوی ( ایم اے اسلامیات) شیعہ مذھب نال تعلق رکھدے نيں آپ نے اک علمی گھرانے وچ اکھ کھولی آپ دے والد حجت الاسلام والمسلمین مولا‏نا سید باقر حسین نقوی نيں آپ نے گورنمنٹ ھائی سکول علی پور وچ میٹرک پاس کرنے دے بعد مادر علمی حوزہ علمیہ جامعہ المنتظر لاہور وچ دین مبین اسلام دے مقدس معارف سیکھنے دے لئی25 دسمبر 2007 وچ داخلہ لیا تے ابتداء تو‏ں ادبیات تک پڑھیا 25 دسمبر 2011 وچ حوزہ علمیہ قم المقدسہ چلے گئے تے حالے تک تحصیل علم وچ مشغول نيں آپ بہت اچھے خطیب تے مبلغ نيں ہر سال محرم الحرام دے سلسلے وچ پاکستان جاندے نيں تے وکھ وکھ تھانواں اُتے مختلف موضوعات اُتے مجالس عزاءسے خطاب کردے نيں

== اساتید ==
* حضرت آیت اللہ حافظ سید ریاض حسین نجفی
* حضرت آیت اللہ محسن حسن زادہ لیلی کاوہی
* حضرت آیت اللہ حرم پناہی
* حضرت آیت اللہ صادق قبادی حضرت آیت اللہ مرزا جعفر تبریزی
* حضرت آیت اللہ استاد منصوری
* حجت الاسلام والمسلمین [[علامہ حافظ سید محمد ثقلین نقوی شہیدؒ]]
* حجت الاسلام والمسلمین علامہ قاضی سید نیاز حسین نقوی رہ
* حجت الاسلام والمسلمین علامہ ڈاکٹر سید محمد نجفی
* حجت الاسلام والمسلمین سید انوار حسین شمسی
* حجت الاسلام والمسلمین علامہ تطہیر حسین زیدی
* حجت الاسلام والمسلمین استاد ابو الحسن شگری

== مقالات ==
آپ نے جو علمی مقالہ لکھے اوہ درج زیل نيں
علت تغیر دارلخلافہ از مدینہ بہ کوفہ
معصومین د‏‏ی ولادت ہُندی اے نا کہ ظہور و نزول
امام رضا د‏‏ی طوس آمد
قرآن وچ تکرار دے علل و اسباب
* حالات زندگی استاذالعلماء آیت اللہ سید محمد یار نجفی
* حالات زندگی زین الاتقیا علامہ سید گلاب علی نقوی
* حالات زندگی شیخ الجامعہ علامہ اختر عباس نجفی

== تالیفات ==
* تربیت قوم وچ محسن ملت دا کرداو
* معصومہ قم د‏‏ی زیارت
* اصول المظفر ١،٣،{{lang|ur|۴}}

== شاگردان ==
* مولا‏نا آصف حسین متعلم حوزہ علمیہ قم
* مولا‏نا یعقوب رضا حیدری
* مولا‏نا سید علی ذر رضوی
* مولا‏نا خلیل احمد متعلم حوزہ علمیہ قم

== باہرلے جوڑ ==
http://abna.ir/data.asp?lang=6&amp;id=230042

https://www.jafariapress.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513092449/http://www.jafariapress.com/ |date=2021-05-13 }}

http://www.jmuntazar.org/Famous%20Scholars.htm{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091231012445/http://www.jmuntazar.org/Famous%20Scholars.htm |date=2009-12-31 }}

https://www.jamiadarulhuda.com
[[گٹھ:شیعہ شخصیتاں]]</text>
      <sha1>jrft98rz7jkz3wrxej86hj5pcy1jhlm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مسیحیت وچ خواتین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113671</id>
    <revision>
      <id>709736</id>
      <parentid>651383</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:12:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13483" sha1="jda66swfwolyzgd38swrnmwsd3mulyd" xml:space="preserve"> {{معلومات-نسلی-گروہ}}
'''مسیحیت وچ سوانیاں''' دے کردار اس دے قیام دے بعد تو‏ں مختلف نيں۔ سوانیاں نے مسیحیت وچ اک اہ‏م کردار ادا کيتا اے &lt;ref name=&quot;Women and Christianity&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=Women and Christianity|url=https://www.bl.uk/sacred-texts/articles/women-and-christianity|accessdate=2021-05-20|website=The British Library|archivedate=2023-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230115190730/https://www.bl.uk/sacred-texts/articles/women-and-christianity}}&lt;/ref&gt; خاص طور اُتے شادی وچ تے بعض مسیحی فرقےآں، گرجا گھراں، تے پیرا چرچ تنظیماں وچ رسمی وزارتی عہدےآں اُتے ۔

منظم چرچ وچ بوہت سارے قائدانہ کردار سوانیاں دے لئی ممنوع قرار دتے گئے نيں، لیکن زیادہ تر گرجا گھر ہن کلیسیا وچ سوانیاں دے کردار دے بارے وچ مساوات (مرد تے سوانیاں دے برابر کردار ) دا نظریہ رکھدے نيں۔ رومن کیتھولک تے آرتھوڈوکس گرجا گھراں وچ ، صرف مرد پادریاں یا بزرگاں دے طور اُتے خدمت ک‏ر سکدے نيں ( [[اسقف|بشپ]]، [[پریسبیٹر]] تے [[شماس|ڈیکن]] )؛ صرف برہمی مرد ہی اعلیٰ قیادت دے عہدےآں اُتے کم کردے نيں جداں [[پوپ]]، [[بطریق|سرپرست]]، تے [[کارڈینل|کارڈینلز]]۔ عورتاں ابیسس تے مقدس کنواریاں دے طور اُتے کم کر سکدیاں نيں۔ [[پروٹسٹنٹ مسیحیت|مرکزی دھارے وچ شام‏ل پروٹسٹنٹ]] فرقےآں د‏‏ی اک وڈی تعداد سوانیاں نو‏‏ں وزرا ( پادری دا درجہ )کے طور اُتے مقرر کرنے اُتے اپنی دیرینہ رکاوٹاں نو‏‏ں نرم کرنا شروع کر رہیاں نيں، حالا ں کہ کچھ وڈے گروہ، خاص طور اُتے جنوبی بپتسمہ دینے والے کنونشن، ردعمل وچ اپنی رکاوٹاں نو‏‏ں سخت ک‏ر رہ‏ے نيں۔ &lt;ref name=&quot;BFM2000&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.sbc.net/bfm2000//bfm2000.asp%3E|title=Southern Baptist Convention &gt; SBC Search|website=www.sbc.net|accessdate=3 اپریل 2018}}{{مردہ ربط|date=مارچ 2022 |bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt; زیادہ تر تمام کرشما‏تی تے [[پیندی کاسٹل]] گرجا گھر اس معاملے وچ علمبردار سن، تے سوانیاں نو‏‏ں اپنے قیام دے بعد تو‏ں تبلیغ کرنے د‏‏ی اجازت دینے نو‏‏ں قبول کيتا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Roebuck|first=David G.|title=Loose the Women|url=https://www.christianitytoday.com/history/issues/issue-58/loose-women.html|accessdate=2021-06-22|website=Christian History {{!}} Learn the History of Christianity &amp; the Church|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Theology|date=2015-06-04|title=Women in the Pentecostal Movement|url=https://fullerstudio.fuller.edu/women-in-the-pentecostal-movement/|accessdate=2021-06-22|website=Fuller Studio|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

مسیحی روایات جو سرکاری طور اُتے [[بزرگ|سنتاں]] نو‏‏ں زندگی دے غیر معمولی تقدس دے حامل افراد دے طور اُتے تسلیم کردیاں نيں اس گروہ وچ سوانیاں نو‏‏ں درج کردیاں نيں۔ سب تو‏ں نمایاں [[کنواری مریم|مریم، عیسیٰ د‏‏ی والدہ]] نيں جو پوری مسیحیت وچ بہت زیادہ قابل احترام نيں، خاص طور اُتے رومن کیتھولک تے مشرقی آرتھوڈوکس وچ ، جتھے انہاں نو‏ں &quot; [[تھیوتوکوس|خدا د‏‏ی ماں]] &quot; سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ پولس تے [[پطرس]] دونے ہی رسولاں نے سوانیاں نو‏‏ں کلیسیا وچ اعلیٰ تے ممتاز عہدےآں اُتے فائز کیا، حالاں کہ اوہ محتاط سن کہ کسی نو‏‏ں نويں عہد نامے دے گھریلو ضابطاں نو‏‏ں نظرانداز کرنے د‏‏ی ترغیب نہ داں، جسنو‏ں نیو ٹیسٹامنٹ ڈومیسٹک کوڈز یا ''ہاوسٹافیلن'' وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ قیامت د‏‏ی گواہی دینے والی پہلی سواݨی دے طور اُتے سوانیاں د‏‏ی اہمیت، صدیاں وچ تسلیم کیتے جانے دے لئی مواد رکھدی ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;Women and Christianity&quot;/&gt; پہلی صدی دے بالکل نويں مسیحیاں نو‏‏ں گریکو رومن قانون دے ''پیٹریا پوٹیسٹاس'' (لفظ، &quot;باپ د‏‏ی حکمرانی&quot;) د‏‏ی اطاعت کرنے د‏‏ی ترغیب دینے دے لئی رسول پال تے پیٹر دیاں کوششاں سن۔ &lt;ref name=&quot;Powell&quot;&gt;Powell, Mark A. ''Introducing the New Testament''۔ Grand Rapids, Mich.: Baker Academic. 2009. p.337.&lt;/ref&gt; اس سلسلے وچ انہاں د‏‏ی کوششاں دا تحریری ریکارڈ نويں عہد نامے وچ ملدا اے ۔&amp;nbsp;{{Bibleref2|کلسیاں دے ناں خط|3:18-4:1}}، {{Bibleref2|افسیاں دے ناں خط|5:22-6:9}}، {{Bibleref2|1پطرس دا پہلا خط|2:13-3:7||پطرس دا دوسرا خط 2:13-3:7}}، {{Bibleref2|طیطس|2:1-10}} تے {{Bibleref2|1تیمتھیس|2:1||1 تیمتھیس 2:1ff.}} 3:1 ، 3:8 ، 5:17 ، تے 6:1 ۔ &lt;ref name=&quot;EFStagg&quot;&gt;Stagg, Evelyn and Frank Stagg. ''Woman in the World of Jesus''۔ Westminster Press, 1978. {{آئی ایس بی این|0-664-24195-6}}&lt;/ref&gt; جداں کہ [[عہد نامہ قدیم]] وچ تے [[عہد نامہ جدید|نويں عہد نامہ]] دے یونانی رومن کلچر وچ دیکھیا جا سکدا اے، [[پدر شاہی حکومت|پدرانہ]] معاشراں نے مرداں نو‏‏ں شادی، معاشرے تے حکومت وچ اختیارات دے عہدےآں اُتے رکھیا۔ نويں عہد نامے وچ صرف مرداں دا ناں [[یسوع مسیح]] دے 12 اصلی رسولاں وچ درج کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس دے باوجود، سوانیاں نے سب تو‏ں پہلے [[قیامت مسیح|مسیح دے جی اٹھنے]] نو‏‏ں دریافت کيتا۔ 

کچھ مسیحیاں دا خیال اے کہ کلریکل (پادری) آرڈینیشن تے [[عہد نامہ جدید|نويں عہد نامے]] دے بعد کاہنیت دا تصور اے تے اس وچ اس طرح د‏‏ی ترتیب یا امتیاز دے لئی کوئی وضاحتاں نئيں نيں۔ دوسرےآں نے [[پریسبیٹر]] تے [[اسقف]] تے {{Bible verse|1 Timothy|3:1-7}} یا {{Bible verse|Ephesians|4:11-16}} دے استعمال دا حوالہ دتا ا‏‏ے۔ ابتدائی چرچ نے اک خانقاہی روایت تیار کيتی جس وچ کانونٹ دا ادارہ شام‏ل سی جس دے ذریعے سوانیاں نے بہناں تے راہباواں دے مذہبی احکامات تیار کیتے، سوانیاں د‏‏ی اک اہ‏م وزارت اے جو اج تک اسکولاں، ہسپتالاں، نرسنگ ہومز تے خانقاہی بستیاں دے قیام وچ جاری ا‏‏ے۔


==حوالے==
* Fiddes، Paul S. '&amp;#x2009;&quot;عورت دا سر مرد اے &quot;: پولین متن اُتے اک نظریا‏تی عکاسی۔' ''بپٹسٹ سہ ماہی'' 31.8، 1986۔ 370-83

; کیتھولک حوالے
* وزارتی پروہت وچ سوانیاں دے داخلے دے سوال اُتے اعلامیہ ''Inter Insigniores''۔ عقیدہ دے نظریے دے لئی جماعت، 15 اکتوبر 1976۔
* Apostolic Letter ''Ordinatio Sacerdotalis'' (On Ordination to the Priesthood)۔&quot; پوپ جان پال دوم، 22 مئی 1994۔
* رسولی خط ''Mulieris Dignitatem'' (سوانیاں د‏‏ی عزت پر)۔ پوپ جان پال دوم، 15 اگست 1988۔
* کیتھولک چرچ دا کیٹیکزم۔ بوہت سارے مسیحی [[کنواری مریم|مریم]] نو‏‏ں بطور نمونہ عیسائی وی دیکھدے نيں، جداں کہ بائبل وچ اے کہ اوہ یسوع دے آنے د‏‏ی خوشخبری سننے والی پہلیاں سن۔ اوہ یسوع دے انہاں چند پیروکاراں وچو‏ں اک اے جنہاں دے بارے وچ دسیا گیا اے کہ اوہ انہاں دے مصلوب ہونے اُتے موجود سن ۔ اس طرح اوہ اک ایسی عورت اے جو رومن کیتھولک تے مشرقی آرتھوڈوکس سنتاں وچ سب تو‏ں زیادہ نقل کيتی جاندی ا‏‏ے۔
* کیتھولک الہیات دے ماہرین د‏‏ی آواز جو ایہ مندے نيں کہ نہ تاں صحیفہ تے نہ ہی روایت عورتاں د‏‏ی ترتیب نو‏‏ں خارج کردی اے، ''www.womenpriests.org'' اُتے سنی جا سکدی اے، جو جان وجنگارڈز د‏‏ی قائم کردہ اک تعلیمی ویب سائٹ ا‏‏ے۔

; ابتدائی عیسائی چرچ وچ سوانیاں د‏‏ی تریخ اُتے حوالے

* بروک، سیبسٹین تے ہاروے، سوسن، ٹرانس۔ ''سیرین اورینٹ د‏‏ی مقدس سوانیاں''، تازہ ترین ایڈیشن۔ برکلے: یونیورسٹی آف کیلیفورنیا پریس، 1987۔
* براؤن، پیٹر۔ ''جسم تے معاشرہ: ابتدائی عیسائیت وچ مرد، سوانیاں، تے جنسی ترک کرنا''۔ نیویارک: کولمبیا یونیورسٹی پریس، 1998۔
* کوون، لنڈا۔ &quot;خدا د‏‏ی مقدس ہارلوٹس: انطاکیہ دے پیلاجیا تے مصر د‏‏ی مریم د‏‏ی نجات د‏‏ی زندگی۔&quot; ''مقدس افسانےآں وچ : قدیم قدیم وچ مقدس سوانیاں تے ہیوگرافی''۔ فلاڈیلفیا: یونیورسٹی آف پنسلوانیا پریس، 1997۔
*
* میک ڈونلڈ، مارگریٹ۔ &quot;پال دے غیر متنازع خطوط دے ذریعے حقیقی سوانیاں نو‏‏ں پڑھنا۔&quot; راس شیپارڈ کریمر تے میری روز ڈی اینجیلو دے ذریعہ ترمیم شدہ ''سوانیاں تے کرسچن اوریجنز'' وچ ۔ آکسفورڈ: یونیورسٹی پریس، 1999۔
* سٹیگ، ایولین تے فرینک۔ یسوع د‏‏ی دنیا وچ عورت۔ فلاڈیلفیا: ویسٹ منسٹر پریس، 1978۔
* سٹیگ، فرینک۔ نواں عہد نامہ الہیات۔ نیش وِل: براڈمین پریس، 1962۔
* تورجیسن، کیرن جو۔ ''جب سوانیاں پادری سن: ابتدائی چرچ وچ سوانیاں د‏‏ی قیادت تے عیسائیت دے عروج وچ انہاں د‏‏ی ماتحتی دا اسکینڈل۔'' نیویارک، نیو یارک: ہارپر کولنز پبلشر، 1995۔
* ولی، تاتھا۔ ''پال اینڈ دتی جینٹائل ویمن: ریفریمنگ گالیٹیز'' نیو یارک: کنٹینیوم، 2005۔
* ویدرنگٹن، بین III۔ ''ابتدائی گرجا گھراں وچ سوانیاں۔'' کیمبرج/نیویارک: کیمبرج یونیورسٹی پریس، 1988۔
* ''تھریڈز آف وِزڈم''، جنوری 2018 وچ شائع ہونے والی کتاب اجتماعی حکمت تے 10 مسیحی سوانیاں لیڈراں د‏‏ی مارکیٹ پلیس قیادت تک دے سفر
* کاہل، لیزا سوول۔ ''جنس، جنس، تے عیسائی اخلاقیات''۔ کیمبرج: کیمبرج یونیورسٹی پریس، 1996
* کوپر، کیٹ۔ ''ورجن تے دلہن: قدیم قدیم وچ مثالی عورت''۔ کیمبرج، ایم اے: ہارورڈ یونیورسٹی پریس، 1996۔
== ہور ویکھو ==
* [[بدھ مت وچ سوانیاں]]
* [[ہندو مت وچ سوانیاں]]
* [[اسلام وچ سوانیاں]]
* [[یہودیت وچ سوانیاں]]
* [[بائبل وچ سوانیاں]]
==حوالے==
{{حوالے}}
== باہرلے جوڑ ==
* [https://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/apost_letters/documents/hf_jp-ii_apl_15081988_mulieris-dignitatem_en.html Apostolic خط Mulieris Dignitatem]، Pope [[جان پال دوم|John Paul II]] (1988)، سوانیاں دے وقار تے پیشہ اُتے ( [[کاتھولک کلیسیا|رومن کیتھولک]] پوزیشن دا بیان)
* رومن کیتھولک چرچ دے بشپس نو‏‏ں جان پال II دا [https://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/apost_letters/documents/hf_jp-ii_apl_22051994_ordinatio-sacerdotalis_en.html رسولی خط Ordinatio Sacerdotalis] (1994) صرف مرداں دے لئی پادریانہ آرڈینیشن نو‏‏ں محفوظ کرنے پر
* [http://www.cbeinternational.org, عیسائیاں دے لئی بائبل د‏‏ی مساوات]، پرنسپل مساوات د‏‏ی تنظیم
* [http://www.cbmw.org/ بائبل د‏‏ی مردانگی تے عورت اُتے کونسل]، پرنسپل تکمیلی تنظیم
* [http://www.fordham.edu/halsall/source/perpetua.asp, Perpetua تے Felicity دا جذبہ]

[[گٹھ:مذہبی تحریکاں وچ حقوق نسواں]]
[[گٹھ:مسیحیت تے سوانیاں]]</text>
      <sha1>jda66swfwolyzgd38swrnmwsd3mulyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پنجاب لوک سبھا چوناں ۲۰۲۴</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123744</id>
    <revision>
      <id>709714</id>
      <parentid>628331</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T01:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>709714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15934" sha1="6eo1fjf24l2txwi2xrl4l5vnh8zpqbk" xml:space="preserve">{{پنجابی گنتی}}
'''پنجاب لوک سبھا چوناں ۲۰۲۴'''
{{Infobox election|election_name=پنجاب لوک سبھا چوناں 2024|percentage4=-|seats2=-|seat_change2=-|percentage2=-|swing2=-|party4=بھارتی جنتا پارٹی|alliance4=قومی جمہوری گٹھجوڑ|image4=|last_election4=2|seats4=-|seat_change4=-|swing4=-|alliance2=اکالی +|image5=|party5=شرومنی اکالی دل (امرتسر)|alliance5=کوئی نہیں|last_election5=1|percentage5=-|seats5=-|seat_change5=-|swing5=-|map_image=File:Punjab Lok Sabha constituency map.png|map_size=|map=|last_election2=2|party2=شرومنی اکالی دل|country=بھارت|party1=بھارتی قومی کانگرس|type=parliamentary|ongoing=no|turnout=|previous_election=۲۰۱۹ پنجاب لوک سبھا چوناں|| previous_year = [[پنجاب لوک سبھا چوناں 2019|2019]]|next_election=۲۰۲۹ پنجاب لوک سبھا چوناں|next_year=[[پنجاب لوک سبھا چوناں 2029|2029]]|election_date=مئی 2024|seats_for_election=۱۳ سیٹاں 
&lt;!-- INC --&gt;|image1=[[File:Hand INC.svg|75px]]|alliance1=متحدہ ترقی پسند گٹھجوڑ|image2=[[File:Shiromani Akali Dal symbol.svg|80px]]|last_election1=8|seats1=-|seat_change1=-|percentage1=-|swing1=-|title=|post title=|before_election=|before_party=|after_election=|after_party=&lt;!-- SAD --&gt;|map_caption=پنجاب}}


پنجاب وچ ۲۰۱۹ دیاں بھارتی عام چوناں ۱۹ مئی ۲۰۱۹ نوں ہوئیاں سن، &lt;ref&gt;[https://m.tribuneindia.com/article/punjab-himachal-chandigarh-vote-on-may-19-haryana-on-may-12/741006/amp vote on May 19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401081800/https://m.tribuneindia.com/article/punjab-himachal-chandigarh-vote-on-may-19-haryana-on-may-12/741006/amp |date=2019-04-01 }}&lt;/ref&gt; جو کہ چوناں دا ستواں اتے چون دا آخری پڑاء سی۔ ووٹاں دی گنتی ۲۳ مئی ۲۰۱۹ نوں ہوئی سی اتے نتیجے وی اسے دن اعلان کیتے گئے سن۔

== جانکاری ==

== چون شیڈول ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!نمبر
!حادثہ
!تاریخ 
!دن 
|-
!۱.
|نامزدگیاں لئی تاریخ
| colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;7&quot; |''اعلان باقی'' 
|-
!۲.
|نامزدگیاں داخل کرن لئی آخری تاریخ
|-
!۳.
|نامزدگیاں دی پڑتال لئی تاریخ
|-
!۴.
|امیدواراں دی واپسی لئی آخری تاریخ
|-
!''۵.''
|''چون دی تاریخ''
|-
!'''''۶.'''''
|'''''گنتی دی تریخ'''''
|-
!۷.
|تاریخ جس توں پہلاں چون پوری ہو جاوے گی
|}

== پارٹیاں اتے گٹھجوڑ ==
=== {{legend2|{{Aam Aadmi Party/meta/color}}|[[عام آدمی پارٹی]]|border=solid 1px #AAAAAA}} ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=&quot;40%&quot;
!نمبر
!پارٹی
!جھنڈا
!چون نشان
!تصویر
!لیڈر
!کل امیدوار
!مرد امیدوار
!عورت امیدوار
|-
| style=&quot;text-align:center; background:{{Aam Aadmi Party/meta/color}};color:white&quot; |'''۱.'''
|[[عام آدمی پارٹی]]
|[[File:Aam Aadmi Party logo (English).svg|50px]]
|[[تصویر:AAP_Symbol.png|82x82px]]
|
|
|
|
|
|}

=== {{legend2|{{بھارتی قومی کانگرس/meta/color}}|[[متحدہ ترقی پسند گٹھجوڑ]]|border=solid 1px #AAAAAA}} ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!نمبر
!پارٹی
!جھنڈا
!چون نشان
!تصویر
!لیڈر
!کل امیدوار
!مرد امیدوار
!عورت امیدوار
|-
| style=&quot;text-align:center; background:{{Indian National Congress/meta/color}};color:white&quot; |'''۱.'''
|[[بھارتی قومی کانگرس]] 
|[[تصویر:Indian National Congress Flag.svg|50x50px]]
|[[تصویر:Indian_National_Congress_symbol.svg|82x82px|Hand]]
|
|
|
|
|
|}

=== {{legend2|#BD710F|[[شرومنی اکالی دل|اکالی+بسپا]]|border=solid 1px #AAAAAA}} ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=&quot;40%&quot;
!نمبر
!پارٹی
!جھنڈا
!چون نشان
!تصویر
!لیڈر
!کل امیدوار
!مرد امیدوار
!عورت امیدوار
|-
| style=&quot;text-align:center; background:#BD710F;color:white&quot; |'''۱.'''
|[[شرومنی اکالی دل]]
|[[File:Akali dal logo.png|50px]]
|[[تصویر:Shiromani Akali Dal symbol.svg|50x50px]]
|[[تصویر:Sukhbir_Singh_Badal.png|64x64px]]
|[[سکھبیر سنگھ بادل ]]
|
|
|
|-
| style=&quot;text-align:center; background:{{بہجن سماج پارٹی/meta/color}};color:white&quot; |'''۲.'''
|[[بہجن سماج پارٹی]]
|[[تصویر:Elephant_Bahujan_Samaj_Party.svg|50x50px]]
|[[تصویر:Indian_Election_Symbol_Elephant.png|50x50px]]
|
|
|
|
|
|}

== امیدوار لسٹ ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |چون حلقہ
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''کانگرس'''&lt;/span&gt;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=orange|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''شروئد(ا)'''&lt;/span&gt;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''آپ'''&lt;/span&gt;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#BD710F&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''شرو.ا.د. + بسپا''' 
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''بھاجپا'''&lt;/span&gt;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;{{#ffffff}}&quot; |ہور
|-
!نن.
!حلقہ
!پارٹی 
! امیدوار 
!پارٹی 
! امیدوار  
!پارٹی 
! امیدوار 
!پارٹی 
! امیدوار 
!پارٹی 
! امیدوار 
! امیدوار 
!پارٹی 
|-
|۱.
|[[گرداس پور (لوک سبھا چون-حلقہ)|گرداس پور]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۲.
|[[امرتسر (لوک سبھا چون-حلقہ)|امرتسر]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۳.
|[[کھڈور صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|کھڈور صاحب]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۴.
|[[جالندھر (لوک سبھا چون-حلقہ)|جالندھر]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۵.
|[[ہوشیارپور (لوک سبھا چون-حلقہ)|ہوشیارپور]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۶.
|[[انندپور صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|انندپور صاحب]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۷.
|[[لدھیانہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|لدھیانہ]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۸.
|[[فتح گڑھ صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|فتح گڑھ صاحب]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۹.
|[[فریدکوٹ (لوک سبھا حلقہ)|فریدکوٹ]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۱۰.
|[[فروزپور (لوک سبھا چون-حلقہ)|فروزپور]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۱۱.
|[[بٹھنڈہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|بٹھنڈہ]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۱۲.
|[[سنگرور (لوک سبھا چون-حلقہ)|سنگرور]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۱۳.
|[[پٹیالہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|پٹیالہ]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|۱۴
|پنجاب
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}

== چون پرچار ==

== وعدے ==

== سروے ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;font-size:95%;line-height:16px&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;100px&quot; |تاریخ شائع
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;175px&quot; |پولنگ ایجنسی 
| bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot; |
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |
| bgcolor=&quot;#BD710F&quot; |
| bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot; |
| bgcolor=&quot;gray&quot; |
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;75px&quot; |لیڈ 
! rowspan=&quot;2&quot; |ٹپنی
|-
! style=&quot;width:75px;&quot; |آپ
! style=&quot;width:75px;&quot; |کانگرس 
! style=&quot;width:75px;&quot; |شرو.ا.د.
! style=&quot;width:75px;&quot; |بھاجپا 
! style=&quot;width:75px;&quot; |ہور 
|-
|۲۰۲۲/۲۳
|
|
|
|
|
|
|
|
|}

== بھگتیاں ووٹاں ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |چون حلقہ
! colspan=&quot;4&quot; |۲۰۲۴ لوک سبھا چوناں
!
! colspan=&quot;2&quot; |۲۰۱۹ لوک سبھا چوناں
|-
!نن.
!حلقہ
!کل ووٹر
!بھگتیاں ووٹاں
!ووٹ فیصدی 
!فرق 
!
!بھگتیاں ووٹاں
!ووٹ فیصدی
|-
|۱.
|[[گرداس پور (لوک سبھا چون-حلقہ)|گرداس پور]]
|
|
|
|
|
|۱۱۰۴۵۴۶
|۶۹٫۲۴٪ 
|-
|۲.
|[[امرتسر (لوک سبھا چون-حلقہ)|امرتسر]]
|
|
|
|
|
|۸۶۰۵۸۲
|۵۷٫۰۷٪
|-
|۳.
|[[کھڈور صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|کھڈور صاحب]]
|
|
|
|
|
|۱۰۴۰۶۳۶
|۶۳٫۹۶٪
|-
|۴.
|[[جالندھر (لوک سبھا چون-حلقہ)|جالندھر]]
|
|
|
|
|
|۱۰٬۱۹٬۴۰۳
|۶۳٫۰۴٪ 
|-
|۵.
|[[ہوشیارپور (لوک سبھا چون-حلقہ)|ہوشیارپور ]]
|
|
|
|
|
|۹۹۱۶۶۵
|۶۲٫۰۸٪ 
|-
|۶.
|[[انندپور صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|انندپور صاحب]]
|
|
|
|
|
|۱۰٬۸۲٬۰۲۴
|۶۳٫۶۹٪
|-
|۷.
|[[لدھیانہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|لدھیانہ]]
|
|
|
|
|
|۱۰٬۴۷٬۰۲۵
|۶۲٫۲۰٪
|-
|۸.
|[[فتح گڑھ صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|فتح گڑھ صاحب]]
|
|
|
|
|
|۹٬۸۷٬۱۶۱
|۶۵٫۶۹٪
|-
|۹.
|[[فریدکوٹ (لوک سبھا حلقہ)|فریدکوٹ]]
|
|
|
|
|
|۹٬۷۵٬۲۴۲
|۶۳٫۲۵٪
|-
|۱۰.
|[[فروزپور (لوک سبھا چون-حلقہ)|فروزپور]]
|
|
|
|
|
|۱۱٬۷۲٬۸۰۱
|۷۲٫۴۷٪ 
|-
|۱۱.
|[[بٹھنڈہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|بٹھنڈہ]]
|
|
|
|
|
|۱۲٬۰۲٬۵۹۳
|۷۴٫۱۶٪ 
|-
|۱۲.
|[[سنگرور (لوک سبھا چون-حلقہ)|سنگرور]]
|
|
|
|
|
|۱۱٬۰۷٬۲۵۶
|۷۲٫۴۰٪
|-
|۱۳.
|[[پٹیالہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|پٹیالہ]]
|
|
|
|
|
|۱۱۷۸۸۴۷
|۶۷٫۷۷٪ 
|-
|۱۴
|پنجاب
|
|
|
|
|
|65.94%({{decrease}}۴٫۷۰٪)
|
|}

== نتیجے ==

&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://results.eci.gov.in/pc/en/trends/statewiseS191.htm?st=S191|title=Punjab Result Status|website=results.eci.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604055410/http://results.eci.gov.in/pc/en/trends/statewiseS191.htm?st=S191|archive-date=4 جون 2019|dead-url=yes|access-date=23 May 2019}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; |چون حلقہ 
! rowspan=&quot;3&quot; |کل بھگتیاں ووٹاں 
! colspan=&quot;4&quot; |پہلا امیدوار 
! colspan=&quot;4&quot; |دوجا امیدوار
! rowspan=&quot;3&quot; |فرق-۱
! colspan=&quot;4&quot; |تیجا امیدوار
! colspan=&quot;4&quot; |چوتھا امیدوار 
! 
! colspan=&quot;8&quot; |پنجاب لوک سبھا چوناں نتیجہ ۲۰۱۹
! rowspan=&quot;3&quot; |فرق-۱
|-
! colspan=&quot;4&quot; |جیتو امیدوار
! colspan=&quot;4&quot; |پہلا پچھڑیا امیدوار 
! colspan=&quot;4&quot; |دوجا پچھڑیا امیدوار 
! colspan=&quot;4&quot; |تیجا پچھڑیا امیدوار 
! 
! colspan=&quot;4&quot; |جیتو امیدوار
! colspan=&quot;4&quot; |پہلا پچھڑیا امیدوار
|-
!نن.
!حلقہ
!پارٹی
!امیدوار
!ووٹاں
!ووٹ٪
! پارٹی
! امیدوار
!ووٹاں
!ووٹ٪
!پارٹی
!امیدوار
!ووٹاں
! ووٹ٪
!پارٹی 
!امیدوار 
!ووٹاں 
!ووٹ٪
!
!پارٹی
!امیدوار
!ووٹاں
!ووٹ٪
!پارٹی
!امیدوار
!ووٹاں
!ووٹ٪
|-
|۱.
|[[گرداس پور (لوک سبھا چون-حلقہ)|گرداس پور]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot; |بھاجپا
|[[سنی دؤل]]
|۵۵۸۷۱۹
|۵۰٫۶۱
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|[[سنیل کمار جاکھڑ|سنیل جاکھڑ]]
|۴۷۶۲۶۰
|۴۳٫۱۴
|۸۲۴۵۹
|-
|۲.
|[[امرتسر (لوک سبھا چون-حلقہ)|امرتسر]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|گرجیت اؤجلا
|۴۴۵۰۳۲
|۵۱٫۷۸
| bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot; |بھاجپا
|ہردیپ سنگھ پوری
|۳۴۵۴۰۶
|۴۰٫۱۹
|۹۹۶۲۶
|-
|۳.
|[[کھڈور صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|کھڈور صاحب]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|جسبیر سنگھ
|۴۵۹۷۱۰
|۴۳٫۹۵
| bgcolor=&quot;#BD710F&quot; |شرو.ا.د.
|جگیر کور
|۳۱۹۱۳۷
|۳۰٫۵۱
|۱۴۰۵۷۳
|-
|۴.
|[[جالندھر (لوک سبھا چون-حلقہ)|جالندھر]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|سنتوکھ چودھری
|۳۸۵۷۱۲
|۳۷٫۹۰
| bgcolor=&quot;#BD710F&quot; |شرو.ا.د.
|چرنجیت سنگھ
|۳۶۶۲۲۱
|۳۵٫۹۰
|۱۹۴۹۱
|-
|۵.
|[[ہوشیارپور (لوک سبھا چون-حلقہ)|ہوشیارپور]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot; |بھاجپا
|سوم پرکاش
|۴۲۱۳۲۰
|۴۲٫۵۲
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|شہزادہ چبیوال
|۳۷۲۷۹۰
|۳۷٫۶۳
|۴۸۵۳۰
|-
|۶.
|[[انندپور صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|انندپور صاحب]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|[[منیش تواڑی]]
|۴۲۷۹۵۵
|۳۹٫۵۷
| bgcolor=&quot;#BD710F&quot; |شرو.ا.د.
|پریم سنگھ چندوماجرا
|۳۸۱۱۶۱
|۳۵٫۲۴
|۴۷۸۸۴
|-
|۷.
|[[لدھیانہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|لدھیانہ]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|رونیت سنگھ بٹو
|۳۸۳۷۹۵
|۳۶٫۶۶
| bgcolor=&quot;#800000&quot; |لو.اِ.پا.
|[[سمرجیت سنگھ بینس]]
|۳۰۷۴۲۳
|۲۹٫۳۶
|۷۶۷۳۲
|-
|۸.
|[[فتح گڑھ صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|فتح گڑھ صاحب]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|ڈاکٹر. امر سنگھ
|۴٬۱۱٬۶۵۱
|۴۱٫۷۵
| bgcolor=&quot;#BD710F&quot; |شرو.ا.د.
|دربارا سنگھ گرو
|۳٬۱۷٬۷۵۳
|۳۲٫۲۳
|۹۳٬۸۹۸
|-
|۹.
|[[فریدکوٹ (لوک سبھا حلقہ)|فریدکوٹ]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|[[محمد صدیق]]
|۴۱۹۰۶۵
|۴۲٫۹۸
| bgcolor=&quot;#BD710F&quot; |شرو.ا.د.
|[[گلزار سنگھ رنیکے|گلزار سنگھ]]
|۳۳۵۸۰۹
|۳۴٫۴۴
|۸۳۰۵۶
|-
|۱۰.
|[[فروزپور (لوک سبھا چون-حلقہ)|فروزپور]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;#BD710F&quot; |شرو.ا.د.
|[[سکھبیر سنگھ بادل|سکھبیر  بادل]]
|۶۳۳۴۲۷
|۵۴٫۰۵
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|[[شیر سنگھ گھبایا]]
|۴۳۴۵۷۷
|۳۷٫۰۸
|۱٬۹۸٬۸۵۰
|-
|۱۱.
|[[بٹھنڈہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|بٹھنڈہ]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;#BD710F&quot; |شرو.ا.د.
|[[ہرسمرت کور بادل]]
|۴۹۰۸۱۱
|۴۱٫۵۲
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|[[امریندر سنگھ راجا وڑنگ|امریندر سنگھ]]
|۴٬۶۹٬۴۱۲
|۳۹٫۳
|۲۱۷۷۲
|-
|۱۲.
|[[سنگرور (لوک سبھا چون-حلقہ)|سنگرور]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot; |آپ
|[[بھگونت مان]]
|۴٬۱۳٬۵۶۱
|۳۷٫۴۰
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|صرف سنگھ ڈھلوں
|۳۰۳۳۵۰
|۲۷٫۴۳
|۱٬۱۰٬۲۱۱
|-
|۱۳.
|[[پٹیالہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|پٹیالہ]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot; |کانگرس
|[[پرنیت کور]]
|۵٬۳۲٬۰۲۷
|۴۵٫۱۷
| bgcolor=&quot;#BD710F&quot; |شرو.ا.د.
|سرجیت سنگھ
|۳٬۶۹٬۳۰۹
|۳۱٫۳۵
|۱۶۲۷۱۸
|}

== ایہہ وی دیکھو ==
[[پنجاب ودھان سبھا چوناں ۲۰۲۲]]

[[۲۰۲۲ پنجاب راجیہ سبھا چوناں]]

== حوالے ==</text>
      <sha1>6eo1fjf24l2txwi2xrl4l5vnh8zpqbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پنجاب لوک سبھا چوناں ۲۰۱۹</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123747</id>
    <revision>
      <id>709713</id>
      <parentid>670575</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T01:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>709713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25336" sha1="nvkvxhvkz6lczn7qf14bmc9og7jb5y2" xml:space="preserve">{{Infobox election|election_name=پنجاب لوک سبھا چوناں 2019|percentage4=9.63%|seats2=2|seat_change2={{گھاٹا}}2|percentage2=27.45%|swing2={{وادھا}}۱٫۱۵٪
&lt;!-- BJP --&gt;|party4=بھارتی جنتا پارٹی|alliance4=قومی جمہوری گٹھجوڑ|image4=|last_election4=2|seats4=2|seat_change4={{کوئی بدلاء نہیں}}|swing4={{وادھا}}۰٫۹۳٪
&lt;!-- AAP --&gt;|alliance2=|image5=[[File:AAP_Symbol.png|75px]]|party5=عام آدمی پارٹی|alliance5=|last_election5=4|percentage5=7.38%|seats5=1|seat_change5={{گھاٹا}}3|swing5={{گھاٹا}}17.05%|map_image=File:Punjab Lok Sabha election result 2019.png|map_size=|map=|last_election2=4|party2=شرومنی اکالی دل|country=بھارت|party1=بھارتی قومی کانگرس|type=parliamentary|ongoing=no|turnout=65.94% ({{decrease}} 4.71%)|previous_election=۲۰۱۴ پنجاب لوک سبھا چوناں|| previous_year = [[پنجاب لوک سبھا چوناں 2014|2014]]|next_election=۲۰۲۴ پنجاب لوک سبھا چوناں|next_year=[[پنجاب لوک سبھا چوناں 2024|2024]]|election_date=۱۹ مئی 2019|seats_for_election=۱۳ سیٹاں 
&lt;!-- INC --&gt;|image1=[[File:Hand INC.svg|75px]]|alliance1=قومی ترقی پسند گٹھجوڑ|image2=[[File:Shiromani Akali Dal symbol.svg|80px]]|last_election1=3|seats1=8|seat_change1={{وادھا}}5|percentage1=40.12%|swing1={{وادھا}}7.04%|title=|post title=|before_election=|before_party=|after_election=|after_party=&lt;!-- SAD --&gt;|map_caption=پنجاب}}


پنجاب وچ ۲۰۱۹ دیاں بھارتی عام چوناں ۱۹ مئی ۲۰۱۹ نوں ہوئیاں سن، &lt;ref&gt;[https://m.tribuneindia.com/article/punjab-himachal-chandigarh-vote-on-may-19-haryana-on-may-12/741006/amp vote on May 19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401081800/https://m.tribuneindia.com/article/punjab-himachal-chandigarh-vote-on-may-19-haryana-on-may-12/741006/amp |date=2019-04-01 }}&lt;/ref&gt; جو کہ چوناں دا ستواں اتے چون دا آخری پڑاء سی۔ ووٹاں دی گنتی ۲۳ مئی ۲۰۱۹ نوں ہوئی سی اتے نتیجے وی اسے دن اعلان کیتے گئے سن۔

== پچھوکڑ ==
۲۰۱۹ وچ ۱۷ لوک سبھا دے ممبر چنن لئی ووٹاں پائیاں گئیاں۔ ایہہ پہلیاں چوناں سی جدوں مخالف دھر وچ اکالی-بھاجپا جاں کانگرس توں بناں اک نویں پارٹی آپ سی۔ اس وار چھوٹے دل اکٹھے ہو کے پنجاب جمہوری گٹھجوڑ بنا کے لڑ رہے ہن۔ اس وار چوناں وچ ٹکر چار کونے ہون دی امید اے۔ 

==سروے==
===اوپینیئن پول===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;font-size:95%;line-height:16px&quot; 
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;100px&quot; |طریق 
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;175px&quot; |ایجنسی
! style=&quot;background:{{شرومنی اکالی دل/meta/color}}&quot; |
! style=&quot;background:#84CCE0&quot; |
! style=&quot;background:{{عام آدمی پارٹی/meta/color}}&quot; |
! rowspan=&quot;2&quot; |لیڈ 
|-
! width=&quot;50px&quot; class=&quot;unsortable&quot; |[[قومی جمہوری گٹھجوڑ|اینڈیئے]]
! width=&quot;50px&quot; class=&quot;unsortable&quot; |[[متحدہ ترقی پسند گٹھجوڑ|یو پی اے]]
! width=&quot;50px&quot; class=&quot;unsortable&quot; |[[عام آدمی پارٹی |آپ]]
|-
| ۱۷ مئی ۲۰۱۹
| [http://www.elections.in/news/2019/05/17/will-bjp-create-history-and-beat-the-300-mark/ elections.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210424094622/http://www.elections.in/news/2019/05/17/will-bjp-create-history-and-beat-the-300-mark/ |date=۲۰۲۱-۰۴-۲۴ }}
| ۶
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۷'''
| ۰
| style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot; |۱
|-
|۰۸ اپریل ۲۰۱۹
| [https://timesofindia.indiatimes.com/elections/lok-sabha-elections-2019-updates-times-now-vmr-opinion-poll/liveblog/68770587.cms Times of India]
| ۲
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۱۱'''
| ۰
| style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot; |۹
|-
|۰۸ اپریل ۲۰۱۹
| [https://www.newsnation.in/election/lok-sabha-election-2019/punjab-opinion-poll-congress-clear-favourite-with-wins-in-7-seats-bjp-sad-combine-may-bag-5-article-219914.html News Nation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507074033/https://www.newsnation.in/election/lok-sabha-election-2019/punjab-opinion-poll-congress-clear-favourite-with-wins-in-7-seats-bjp-sad-combine-may-bag-5-article-219914.html |date=2019-05-07 }}
| ۵
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۷'''
| ۱
| style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot; |۲
|-
|۰۶ اپریل ۲۰۱۹
|[https://www.indiatvnews.com/elections/lok-sabha-elections-2019-nda-may-get-thin-majority-with-275-seats-in-ls-elections-bjd-may-retain-odisha-ysr-congress-may-win-andhra-says-india-tv-cnx-pre-poll-survey-512921 India TV]
| ۳
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۹'''
| ۱
| style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot; |۶
|-
| ۵ اپریل ۲۰۱۹
|[https://twitter.com/jankibaat1/status/1114150513686142977 Republic TV-Jan ki Baat]
| ۳
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۹'''
| ۱
| style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot; |۶
|-
|مارچ ۲۰۱۹
|[https://zeenews.india.com/india/bjp-led-nda-will-be-single-largest-bloc-but-short-of-majority-in-lok-sabha-election-predicts-zee-24-taas-survey-2186344.html Zee 24 Taas]
| ۱
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۱۰'''
| ۲
| style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot; |۸
|-
|مارچ ۲۰۱۹
|[https://www.indiatvnews.com/elections/lok-sabha-elections-2019-india-tv-cnx-opinion-poll-nda-may-get-thin-majority-with-285-seats-in-lok-sabha-elections-508402 India TV]
| ۳
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۹'''
| ۱
| style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot; |۶
|-
|جنوری ۲۰۱۹
|[https://www.abplive.in/india-news/lok-sabha-election-2019-modi-wave-or-rahuls-magic-this-time-find-out-at-abp-news-desh-ka-mood-survey-at-5pm-903679 ABP News - Cvoter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190429213542/https://www.abplive.in/india-news/lok-sabha-election-2019-modi-wave-or-rahuls-magic-this-time-find-out-at-abp-news-desh-ka-mood-survey-at-5pm-903679 |date=۲۰۱۹-۰۴-۲۹ }}
| ۱
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۱۲'''
| ۰
| style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot; |۱۱
|- 
| اکتوبر ۲۰۱۸
|[https://abpnews.abplive.in/india-news/desh-ka-mood-updates-check-opinion-poll-election-survey-on-bjp-congress-aap-bsp-rjd-jdu-and-others-nda-win-survey-980822 ABP News- CSDS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190915092737/https://abpnews.abplive.in/india-news/desh-ka-mood-updates-check-opinion-poll-election-survey-on-bjp-congress-aap-bsp-rjd-jdu-and-others-nda-win-survey-980822 |date=2019-09-15 }}
| ۱
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۱۲'''
| ۰
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |&lt;span style=&quot;color: white;&quot;&gt;11&lt;/span&gt;
|}

===چون مکمل ہون تے سروے ===

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;font-size:95%;line-height:16px&quot; 
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;100px&quot; |طریق
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;175px&quot; |ایجنسی
! style=&quot;background:{{شرومنی اکالی دل/meta/color}}&quot; |
! style=&quot;background:#84CCE0&quot; |
! style=&quot;background:{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot; |
! rowspan=&quot;2&quot; |لیڈ 
|-
! width=&quot;50px&quot; class=&quot;unsortable&quot; |[[قومی جمہوری گٹھجوڑ|اینڈیئے]]
! width=&quot;50px&quot; class=&quot;unsortable&quot; |[[متحدہ ترقی پسند گٹھجوڑ|یو پی اے]]
! width=&quot;50px&quot; class=&quot;unsortable&quot; |[[عام آدمی پارٹی |آپ]]
|-
| ۱۹ مئی ۲۰۱۹
| [https://hindi.timesnownews.com/india/article/punjab-exit-polls-result-2019-times-now-vmr-exit-poll-for-lok-sabha-chunav-2019-survey-news-in-hindi/421693 Times Now-VMR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200912211102/https://hindi.timesnownews.com/india/article/punjab-exit-polls-result-2019-times-now-vmr-exit-poll-for-lok-sabha-chunav-2019-survey-news-in-hindi/421693 |date=۲۰۲۰-۰۹-۱۲ }}
| ۳
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۱۰'''
| ۰
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |۷
|-
| ۱۹ مئی ۲۰۱۹
| [https://www.thequint.com/elections/aaj-tak-axis-my-india-exit-poll-live-updates-election-2019-results-prediction Aaj Tak]
| ۳-۵
| style=&quot;background:#84CCE0&quot; |'''۸-۹'''
| ۰-۱
| style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot; |۳-۶
|-
|۱۹ مئی ۲۰۱۸
|[https://www.news18.com/lok-sabha-elections-2019/exit-poll-results-live/ NEWS 18 INDIA]
|۲
|style=&quot;background:#84CCE0&quot;|'''۱۰'''
|۱
|style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot;|۸
|-
|۱۹ مئی ۲۰۱۹
|[http://www.todayschanakya.com/punjab-ls-2019.html Today's Chanakya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230601171645/https://www.todayschanakya.com/punjab-ls-2019.html |date=2023-06-01 }}
|۶
|۶
|۱
|۰
|-
|۱۹ مئی ۲۰۱۸
|[https://www.ndtv.com/india-news/exit-poll-results-punjab-likely-to-be-silver-lining-for-congress-exit-polls-predict-2039886 NDTV]
|۴
|style=&quot;background:#84CCE0&quot;|'''۸'''
|۱
|style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot;|۴
|-
|۱۹ مئی ۲۰۱۸
|[https://www.zeebiz.com/india/news-punjab-exit-poll-results-2019-lok-sabha-live-updates-streaming-online-in-hindi-99401 News-X]
|۴
|style=&quot;background:#84CCE0&quot;|'''۸'''
|۱
|style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot;|۴
|-
|۱۹ مئی ۲۰۱۸
|[https://www.zeebiz.com/india/news-punjab-exit-poll-results-2019-lok-sabha-live-updates-streaming-online-in-hindi-99401 India TV CNX]
|۵
|style=&quot;background:#84CCE0&quot;|'''۸'''
|۰
|style=&quot;background:#84CCE0;Color:White&quot;|۳
|-
|}

== بھگتیاں ووٹاں ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; |چون حلقہ 
! rowspan=&quot;2&quot; |ووٹ فیصدی 
! rowspan=&quot;2&quot; |کل بھگتیاں ووٹاں 
! rowspan=&quot;2&quot; |فرق 
|-
!نن. 
! حلقہ 
|-
|۱.
|[[گرداس پور (لوک سبھا چون-حلقہ)|گرداس پور]]
|69.24% &lt;br&gt;({{decrease}}۰٫۲۶٪)
|۱۱۰۴۵۴۶
|۱٬۳۶٬۰۶۵
|-
|۲.
|[[امرتسر (لوک سبھا چون-حلقہ)|امرتسر]]
|57.07%&lt;br&gt; ({{decrease}}۱۱٫۱۲٪)
|۸۶۰۵۸۲
|۱۰۲۷۷۰
|-
|۳.
|[[کھڈور صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|کھڈور صاحب]]
|63.96%&lt;br&gt; ({{decrease}}۲٫۶۰٪)
|۱۰۴۰۶۳۶
|۱۰۰۵۶۹
|-
|۴.
|[[جالندھر (لوک سبھا چون-حلقہ)|جالندھر]]
|63.04% &lt;br&gt;({{decrease}}۴٫۰۴٪)
|۱۰٬۱۹٬۴۰۳
|۷۰٬۹۸۱
|-
|۵.
|[[ہوشیارپور   (لوک سبھا چون-حلقہ)|ہوشیارپور  ]]
|62.08% &lt;br&gt;({{decrease}}۲٫۴۲٪)
|۹۹۱۶۶۵
|۱۳۵۸۲
|-
|۶.
|[[انندپور صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|انندپور صاحب]]
|63.69%&lt;br&gt; ({{decrease}}۵٫۸۱٪)
|۱۰٬۸۲٬۰۲۴
|۲۳۶۹۷
|-
|۷.
|[[لدھیانہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|لدھیانہ]]
|62.20%&lt;br&gt; ({{decrease}}۸٫۳۸٪)
|۱۰٬۴۷٬۰۲۵
|۱۹۷۰۹
|-
|۸.
|[[فتح گڑھ صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|فتح گڑھ صاحب]]
|65.69% &lt;br&gt;({{decrease}}۸٫۱۲٪)
|۹٬۸۷٬۱۶۱
|۵۴۱۴۴
|-
|۹.
|[[فریدکوٹ (لوک سبھا حلقہ)|فریدکوٹ]]
|63.25% &lt;br&gt;({{decrease}}۷٫۷۰٪)
|۹٬۷۵٬۲۴۲
|۱٬۷۲٬۵۱۶
|-
|۱۰.
|[[فروزپور (لوک سبھا چون-حلقہ)|فروزپور]]
|72.47% &lt;br&gt;({{decrease}}۰٫۱۷٪)
|۱۱٬۷۲٬۸۰۱
|۳۱۴۲۰
|-
|۱۱.
|[[بٹھنڈہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|بٹھنڈہ]]
|74.16% &lt;br&gt;({{decrease}}۳٫۰۰٪)
|۱۲٬۰۲٬۵۹۳
|۱۹۳۹۵
|-
|۱۲.
|[[سنگرور (لوک سبھا چون-حلقہ)|سنگرور]]
|72.40%&lt;br&gt; ({{decrease}}۴٫۸۱٪)
|۱۱٬۰۷٬۲۵۶
|۲۱۱۷۲۱
|-
|۱۳.
|[[پٹیالہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|پٹیالہ]]
|67.77% &lt;br&gt;({{decrease}}۳٫۱۵٪)
|۱۱۷۸۸۴۷
|۲۰۹۴۲

|-
|۱۴
|پنجاب 
| colspan=&quot;3&quot; |۶۵٫۹۴٪ 

({{decrease}}4.70%) 
|}

== نتیجے ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! rowspan=&quot;1&quot; |#    
! colspan=&quot;1&quot; rowspan=&quot;1&quot; |پارٹی 
! colspan=&quot;1&quot; rowspan=&quot;1&quot; |کل امیدوار 
! colspan=&quot;1&quot; rowspan=&quot;1&quot; |جتے 
! colspan=&quot;1&quot; rowspan=&quot;1&quot; |پچھڑے 
! colspan=&quot;1&quot; rowspan=&quot;1&quot; |تیجے تھاں تے 
! colspan=&quot;1&quot; rowspan=&quot;1&quot; |کل ووٹاں 
! colspan=&quot;1&quot; rowspan=&quot;1&quot; |ووٹ فیصدی ٪
! colspan=&quot;1&quot; rowspan=&quot;1&quot; |سیٹاں تے ووٹ فیصدی 
|-
|۱
|بھارتی قومی کانگرس 
|۱۳
|۸
|۵
|۰
|۵۵٬۲۳٬۰۶۶
|۴۰٫۶٪
|۴۰٫۶٪
|-
|۲
|شرومنی اکالی دل 
|۱۰
|۲
|۶
|۲
|۳۷٬۷۸٬۵۷۴
|۲۷٫۸٪
|۳۵٫۴٪
|-
|۳
|بھارتی جنتا پارٹی 
|۳
|۲
|۱
|۰
|۱۳٬۲۵٬۴۴۵
|۹٫۷٪
|۴۵٫۳٪
|-
|۴
|عام آدمی پارٹی 
|۱۳
|۱
|۰
|۵
|۱۰٬۱۵٬۷۷۳
|۷٫۵٪
|۷٫۵٪
|-
|۵
|بہوجن سماج پارٹی 
|۳
|۰
|۰
|۳
|۴٬۷۹٬۷۸۸
|۳٫۵٪
|۱۵٫۷٪
|-
|۶
|لوک انصاف پارٹی 
|۳
|۰
|۱
|۱
|۴٬۶۹٬۷۸۴
|۳٫۵٪
|۱۵٫۱٪
|-
|۷
|پنجاب ایکتا پارٹی 
|۳
|۰
|۰
|۱
|۲٬۹۶٬۶۲۰
|۲٫۲٪
|۹٫۳٪
|-
|۸
|آزاد 
|۱۲۳
|۰
|۰
|۰
|۲٬۳۵٬۱۰۶
|۱٫۷٪
|۱٫۷٪
|-
|۹
|نواں پنجاب پارٹی 
|۱
|۰
|۰
|۱
|۱٬۶۱٬۶۴۵
|۱٫۲٪
|۱۳٫۹٪
|-
|۱۰
|شرومنی اکالی دل (امرتسر) 
|۲
|۰
|۰
|۰
|۵۲٬۱۸۵
|۰٫۴٪
|۲٫۳٪
|-
|۱۱
|شرومنی اکالی دل (ٹکسالی)
|۱
|۰
|۰
|۰
|۱۰٬۴۲۴
|۰٫۱٪
|۱٪
|}
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://results.eci.gov.in/pc/en/trends/statewiseS191.htm?st=S191|title=Punjab Result Status|website=results.eci.gov.in|access-date=23 May 2019|archive-date=4 جون 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604055410/http://results.eci.gov.in/pc/en/trends/statewiseS191.htm?st=S191|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; |چون حلقہ 
! rowspan=&quot;3&quot; |کل بھگتیاں ووٹاں 
! colspan=&quot;4&quot; |پہلا امیدوار 
! colspan=&quot;4&quot; |دوجا امیدوار
! rowspan=&quot;3&quot; |فرق-۱
! colspan=&quot;4&quot; |تیجا امیدوار
! rowspan=&quot;3&quot; |فرق-۲
! colspan=&quot;6&quot; rowspan=&quot;2&quot; |۲۰۱۴ نتیجے 
! rowspan=&quot;3&quot; |فرق 
|-
! colspan=&quot;4&quot; |جیتو امیدوار
! colspan=&quot;4&quot; |پہلا پچھڑیا امیدوار
! colspan=&quot;4&quot; |۲ پچھڑیا امیدوار
|-
!نن. 
! حلقہ 
!پارٹی 
!امیدوار
!ووٹاں
!ووٹ٪
!پارٹی
!امیدوار
!ووٹاں
!ووٹ٪
!پارٹی
!امیدوار
!ووٹاں
!ووٹ٪
!پارٹی
!امیدوار
!ووٹاں
!پارٹی
!امیدوار
!ووٹاں 
|-
|۱.
|[[گرداس پور (لوک سبھا چون-حلقہ)|گرداس پور]]
|۱۱۰۴۵۴۶
|bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot;|بھاجپا 
| [[سنی دؤل]]
|۵۵۸۷۱۹
|۵۰٫۶۱
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس 
|[[سنیل کمار جاکھڑ|سنیل جاکھڑ]]
|۴۷۶۲۶۰
|۴۳٫۱۴
|۸۲۴۵۹
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|پیٹر مسیح
|۲۷۷۴۴
|۲٫۵۱
|۴۴۸۵۱۶
|bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot;|بھاجپا 
|[[ونود کھنہ]] 
|۴٬۸۲٬۲۵۵
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[پرتاپ سنگھ باجوا|پرتاپ باجوا]] 
|۳۴۶۱۹۰
|۱٬۳۶٬۰۶۵
|-
|۲.
|[[امرتسر (لوک سبھا چون-حلقہ)|امرتسر]]
|۸۶۰۵۸۲
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|گرجیت اؤجلا 
|۴۴۵۰۳۲
|۵۱٫۷۸
|bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot;|بھاجپا 
|ہردیپ سنگھ پوری 
|۳۴۵۴۰۶
|۴۰٫۱۹
|۹۹۶۲۶
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|کلدیپ سنگھ 
|۲۰۰۸۷
|۲٫۳۴
|۳۲۵۳۱۹
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[امریندر سنگھ]] 
|۴٬۸۲٬۸۷۶
|bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot;|بھاجپا
|[[ارن جیٹلی]] 
|۳۸۰۱۰۶
|۱۰۲۷۷۰
|-
|۳.
|[[کھڈور صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|کھڈور صاحب]] 
|۱۰۴۰۶۳۶
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|جسبیر سنگھ 
|۴۵۹۷۱۰
|۴۳٫۹۵
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|جگیر کور 
|۳۱۹۱۳۷
|۳۰٫۵۱
|۱۴۰۵۷۳
|bgcolor=#fef282|پن.اے.پا
|پرمجیت کور کھالڑا 
|۲۱۴۴۸۹
|۲۰٫۵۱
|۱۰۴۶۴۸
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|رنجیت سنگھ 
|۴٬۶۷٬۳۳۲
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|ہرمندر سنگھ 
|۳۶۶۷۶۳
|۱۰۰۵۶۹
|-
|۴.
|[[جالندھر (لوک سبھا چون-حلقہ)|جالندھر]]
|۱۰٬۱۹٬۴۰۳
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|سنتوکھ چودھری 
|۳۸۵۷۱۲
|۳۷٫۹۰
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|چرنجیت سنگھ 
|۳۶۶۲۲۱
|۳۵٫۹۰
|۱۹۴۹۱
|bgcolor=&quot;{{بہوجن سماج پارٹی/meta/color}}&quot; |بسپا 
|بلوندر کمار 
|۲۰۴۷۸۳
|۲۰٫۱۰
|۱۶۱۴۳۸
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|سنتوکھ چودھری 
|۳٬۸۰٬۴۷۹
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|پون کمار 
|۳۰۹۴۹۸
|۷۰٬۹۸۱
|-
|۵.
|[[ہوشیارپور   (لوک سبھا چون-حلقہ)|ہوشیارپور  ]]
|۹۹۱۶۶۵
|bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot;|بھاجپا 
|سوم پرکاش
|۴۲۱۳۲۰
|۴۲٫۵۲
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|شہزادہ چبیوال 
|۳۷۲۷۹۰
|۳۷٫۶۳
|۴۸۵۳۰
|bgcolor=&quot;{{بہوجن سماج پارٹی/meta/color}}&quot; |بسپا
|کشی رام
|۱۲۸۵۶۴
|۱۲٫۹۸
|۲۴۴۱۲۶
|bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot;|بھاجپا 
|وجے سانپلا 
|۳٬۴۶٬۶۴۳
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|موہندر سنگھ
|۳۳۳۰۶۱
|۱۳۵۸۲
|-
|۶.
|[[انندپور صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|انندپور صاحب]] 
|۱۰٬۸۲٬۰۲۴
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[منیش تواڑی]]
|۴۲۷۹۵۵
|۳۹٫۵۷
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|پریم سنگھ چندوماجرا 
|۳۸۱۱۶۱
|۳۵٫۲۴
|۴۷۸۸۴
|bgcolor=&quot;{{بہوجن سماج پارٹی/meta/color}}&quot; |بسپا
|وکرمجیت سنگھ سوڈھی 
|۱۴۶۴۴۱
|۱۳٫۵۴
|۲۳۴۷۲۰
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|پریم سنگھ چندوماجرا 
|۳٬۴۷٬۳۹۴
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[امبکا سونی|امبیکا سونی]]
|۳۲۳۶۹۷
|۲۳۶۹۷
|-
|۷.
|[[لدھیانہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|لدھیانہ]] 
|۱۰٬۴۷٬۰۲۵
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|رونیت سنگھ بٹو 
|۳۸۳۷۹۵
|۳۶٫۶۶
|bgcolor=#800000|لو.اِ.پا. 
|[[سمرجیت سنگھ بینس]]
|۳۰۷۴۲۳
|۲۹٫۳۶
|۷۶۷۳۲
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|مہیشئندر سنگھ 
|۲۹۹۴۳۵
|۲۸٫۶
|۷۹۸۸
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|رونیت سنگھ بٹو 
|۳٬۰۰٬۴۵۹
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|[[ایچ ایس پھولکا]]
|۲۶۰۷۵۰
|۱۹۷۰۹
|-
|۸.
|[[فتح گڑھ صاحب (لوک سبھا چون-حلقہ)|فتح گڑھ صاحب]] 
|۹٬۸۷٬۱۶۱
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|ڈاکٹر. امر سنگھ 
|۴٬۱۱٬۶۵۱
|۴۱٫۷۵
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|دربارا سنگھ گرو
|۳٬۱۷٬۷۵۳
|۳۲٫۲۳
|۹۳٬۸۹۸
|bgcolor=#800000|لو.اِ.پا.
|مانوندر سنگھ 
|۱٬۴۲٬۲۷۴
|۱۴٫۴۳
|۱۷۵۴۷۹
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|[[ہرندر سنگھ خالصہ]]
|۳٬۶۷٬۲۳۷
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|سادھو سنگھ 
|۳٬۱۳٬۱۴۹
|۵۴۱۴۴
|-
|۹.
|[[فریدکوٹ (لوک سبھا حلقہ)|فریدکوٹ]] 
|۹٬۷۵٬۲۴۲
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[محمد صدیق]] 
|۴۱۹۰۶۵
|۴۲٫۹۸
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|[[گلزار سنگھ رنیکے|گلزار سنگھ]] 
|۳۳۵۸۰۹
|۳۴٫۴۴
|۸۳۰۵۶
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|[[پرو. سادھو سنگھ]]
|۱۱۵۳۱۹
|۱۱٫۸۳
|۲۲۰۴۹۰
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|[[پرو. سادھو سنگھ]]
|۴٬۵۰٬۷۵۱
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|[[پرمجیت کور گلشن|پرمجیت کور]]
|۲۷۸۲۳۵
|۱٬۷۲٬۵۱۶
|-
|۱۰.
|[[فروزپور (لوک سبھا چون-حلقہ)|فروزپور]]
|۱۱٬۷۲٬۸۰۱
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|[[سکھبیر سنگھ بادل|سکھبیر  بادل]]
|۶۳۳۴۲۷
|۵۴٫۰۵
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[شیر سنگھ گھبایا]] 
|۴۳۴۵۷۷
|۳۷٫۰۸
|۱٬۹۸٬۸۵۰
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|ہرجندر سنگھ 
|۳۱۸۷۲
|۲٫۷۲
|۴۰۲۷۰۵
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|[[شیر سنگھ گھبایا]] 
|۴٬۸۷٬۹۳۲
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[سنیل کمار جاکھڑ|سنیل  جاکھڑ]]
|۴۵۶۵۱۲
|۳۱۴۲۰
|-
|۱۱.
|[[بٹھنڈہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|بٹھنڈہ]]
|۱۲٬۰۲٬۵۹۳
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|[[ہرسمرت کور بادل]]
|۴۹۰۸۱۱
|۴۱٫۵۲
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[امریندر سنگھ راجا وڑنگ|امریندر سنگھ]]
|۴٬۶۹٬۴۱۲
|۳۹٫۳
|۲۱۷۷۲
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|بلجندر کور 
|۱۳۴۳۹۸
|۱۱٫۱۹
|۳۳۵۰۱۴
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|[[ہرسمرت کور بادل]]
|۵٬۱۴٬۷۲۷
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[منپریت سنگھ بادل|منپریت بادل]]
|۴۹۵۳۳۲
|۱۹۳۹۵
|-
|۱۲.
|[[سنگرور (لوک سبھا چون-حلقہ)|سنگرور]]
|۱۱٬۰۷٬۲۵۶
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|[[بھگونت مان]]
|۴٬۱۳٬۵۶۱
|۳۷٫۴۰
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|صرف سنگھ ڈھلوں 
|۳۰۳۳۵۰
|۲۷٫۴۳
|۱٬۱۰٬۲۱۱
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|[[پرمندر سنگھ ڈھینڈسا|پرمندر سنگھ]]
|۲٬۶۳٬۴۹۸
|۲۳٫۸۳
|۳۹۸۵۲
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|[[بھگونت مان]]
|۵٬۳۳٬۲۳۷
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|سکھدیو سنگھ
|۳٬۲۱٬۵۱۶
|۲۱۱۷۲۱
|-
|۱۳.
|[[پٹیالہ (لوک سبھا چون-حلقہ)|پٹیالہ]]
|۱۱۷۸۸۴۷
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[پرنیت کور]]		
|۵٬۳۲٬۰۲۷
|۴۵٫۱۷
|bgcolor=#BD710F|شرو.ا.د.
|سرجیت سنگھ 
|۳٬۶۹٬۳۰۹
|۳۱٫۳۵	
|۱۶۲۷۱۸
|bgcolor=gray|اینپیپی
|[[دھرمویر گاندھی]]
|۱٬۶۱٬۶۴۵
|۱۳٫۷۲
|۲۰۷۶۶۴
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|آپ
|[[دھرمویر گاندھی]]
|۳٬۶۵٬۶۷۱
|bgcolor=&quot;{{Indian National Congress/meta/color}}&quot;|کانگرس
|[[پرنیت کور]]
|۳۴۴۷۲۹
|۲۰۹۴۲
|}

==ودھانسبھا حلقے مطابق نتیجہ==
[[File:Assembly segments wise lead.png]]
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!colspan=2|Party
!ودھانسبھا ہلکے &lt;ref&gt;[http://ceopunjab.nic.in/English/Elections/GE/GE2019/ACSegmentwise%20Result-2019.pdf Assembly segments wise Result]&lt;/ref&gt;
!۲۰۱۷ چون نتیجے 
|-
|bgcolor=&quot;{{Aam Aadmi Party/meta/color}}&quot;|
! [[عام آدمی پارٹی]] 
|۷
|۲۰
|-
|bgcolor=&quot;{{بہوجن سماج پارٹی/meta/color}}&quot;|
! [[بہوجن سماج پارٹی]]
|۲
|۰
|-
|bgcolor=&quot;{{بھارتی جنتا پارٹی/meta/color}}&quot;|
! [[بھارتی جنتا پارٹی]]
|۱۲
|۳
|-
|bgcolor=&quot;{{بھارتی قومی کانگرس/meta/color}}&quot;|
! [[بھارتی قومی کانگرس ]]
|۶۹
|۷۷
|-
|bgcolor=&quot;#BD710F&quot;|
! [[لوک انصاف پارٹی]]
|۴
|۲
|-
| bgcolor=&quot;{{شرومنی اکالی دل/meta/color}}&quot;|
! [[شرومنی اکالی دل]]
|۲۳
|۱۵
|-
!colspan=2|Total
!colspan=2|۱۱۷ 
|}

== ذیلی چوناں ۲۰۱۹-۲۰۲۴ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!نن.
!تاریخ 
!چون حلقہ
!چوناں توں پہلاں ایمّ.پی 
! colspan=&quot;2&quot; |چوناں توں پہلاں پارٹی 
!چوناں توں بعد ایمّ.پی&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultPcByeJune2022/ConstituencywiseS1912.htm|title=سنگرور لوک سبھا اپ-چون 2022}}&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; |چوناں توں بعد پارٹی&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultPcByeJune2022/partywiseresult-S19.htm|title=بھارتی چون کمیشن}}&lt;/ref&gt;
!فرق&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultPcByeJune2022/statewiseS191.htm|title=اپ-چون نتیجہ 2022}}&lt;/ref&gt;
!ووٹ فیصدی
!کارن
|-
!۱.

#
|۲۳ جون ۲۰۲۲ 
|[[سنگرور (لوک سبھا چون-حلقہ)|سنگرور]]
|[[بھگونت مان]]
| bgcolor=&quot;{{عام آدمی پارٹی/meta/color}}&quot; |
|[[عام آدمی پارٹی]]
|[[سمرنجیت سنگھ مان ]]
|bgcolor=&quot;{{شرومنی اکالی دل (امرتسر)/meta/color}}&quot; |
|[[شرومنی اکالی دل (امرتسر)]]
|۵٬۸۲۲
|۴۵٫۳۰٪
|استعفٰی دے کے وزیر اعلیٰ بنے 
|}

== ایہہ وی دیکھو ==
[[پنجاب ودھان سبھا چوناں ۲۰۱۷]]

[[پنجاب ودھان سبھا چوناں ۲۰۲۲]]

==حوالے==
{{Reflist}}

[[گٹھ:پنجاب، بھارت]]</text>
      <sha1>nvkvxhvkz6lczn7qf14bmc9og7jb5y2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جنت مرزا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124483</id>
    <revision>
      <id>709715</id>
      <parentid>709453</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>اصلاح اعداد</comment>
      <origin>709715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6010" sha1="g3we6x9gpsj6m9jez6i1j22z8di7qxc" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات شخصیت}}
[[گٹھ:Articles with hCards]]

'''جنت مرزا''' اک پاکستانی اداکارہ، [[ماڈل (فرد)|فیشن ماڈل]] تے ٹک ٹاک اسٹار نيں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=TikToker Jannat Mirza to tie the knot soon|url=https://dunyanews.tv/amp/english/602580.php|accessdate=2023-01-03|website=dunyanews.tv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ڈیسک|first=ویب|date=2020-07-11|title=معروف ٹک ٹاکر جنت مرزا دے مداحاں دے لئی خوشخبری|url=https://urdu.arynews.tv/jannat-mirza-music-video/|accessdate=2023-01-03|website=ARYNews.tv {{!}} اُردو – Har Lamha Bakhabar|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Desk|first=Samaa Web|date=2022-11-16|title=‘TikTokers can do anything for publicity’: Jannat Mirza receives backlash|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40021505|accessdate=2022-12-18|website=Samaa|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-12-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221218111109/https://www.samaaenglish.tv/news/40021505|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; جو بنیادی طور اُتے [[پنجابی زبان|پنجابی]] – [[اردو]] میوزک ویڈیوز وچ کم کردی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Meet Sehar Mirza, The Sister of Tiktokers Jannat Mirza And Alishba|url=https://www.unewstv.com/203407/meet-sehar-mirza-the-sister-of-tiktokers-jannat-mirza-and-alishba|accessdate=2023-01-03|website=UNewsTv|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Lena|date=2022-06-14|title=Jannat Mirza – A Famous Pakistani TikTok Star|url=https://lena.pk/jannat-mirza-a-famous-pakistani-tiktok-star/|accessdate=2023-01-03|website=LENA.PK|language=en-US|archivedate=2023-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230103034705/https://lena.pk/jannat-mirza-a-famous-pakistani-tiktok-star/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-07-09|title=Jannat Mirza's first song to release on Friday|url=https://www.geo.tv/latest/297164-jannat-mirzas-first-song-releases-tomorrow|accessdate=2022-12-18|website=Geo.tv|language=en}}&lt;/ref&gt; اس نے ٹک ٹاک دے ذریعے مقبولیت حاصل کيتی اے، تے اوہ کامیڈی ویڈیو کلپس تے ہونٹ سنکس دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ جنت نے دسمبر ۲۰۲۲ وچ ویڈیو شیئرنگ ایپ [[ٹک ٹاک ]] اُتے ۲۱٫۳ ملین فالوورز نو‏‏ں عبور ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-10-09|title=With 10mn followers, Jannat Mirza is now leading the TikTok game|url=https://tribune.com.pk/story/2267653/with-10mn-followers-jannat-mirza-is-now-leading-the-tiktok-game|accessdate=2022-12-18|website=The Express Tribune|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2022-11-15|title=Jannat Mirza and Umer Butt are still together; no breakup|url=https://dailytimes.com.pk/1027698/jannat-mirza-and-umer-butt-are-still-together-no-breakup/|accessdate=2022-12-18|website=Daily Times|language=en-US|archivedate=2022-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221218111109/https://dailytimes.com.pk/1027698/jannat-mirza-and-umer-butt-are-still-together-no-breakup/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Desk|first=Samaa Web|date=2022-10-05|title=Oven troubles TikTok sensation Jannat Mirza|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40018593|accessdate=2022-12-18|website=Samaa|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-12-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221218111107/https://www.samaaenglish.tv/news/40018593|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== کیریئر ==
جنت فیصل آباد [[پنجاب، پاکستان|پنجاب پاکستان]] وچ پیدا ہوئیاں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ڈیسک|first=ویب|date=2020-10-15|title=ٹک ٹاک اسٹار جنت مرزا نے مداحاں نو‏‏ں افسردہ کردتا|url=https://urdu.arynews.tv/tiktok-star-jannat-mirza-is-leaving-pakistan/|accessdate=2023-01-03|website=ARYNews.tv {{!}} اُردو – Har Lamha Bakhabar|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Tiktokers attend Jannat Mirza’s Salon opening|url=https://balochistan24.com/en/2022/08/01/tiktokers-attend-jannat-mirzas-salon-opening/|accessdate=2023-01-03|website=Balochistan 24 English Breaking News Updates and More|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2021-10-17|title=TikToker Jannat Mirza having time of her life at Nagoya TV Tower in Japan|url=https://www.24newshd.tv/17-Oct-2021/tiktoker-jannat-mirza-having-time-of-her-life-at-nagoya-tv-tower-japan|accessdate=2022-12-18|website=24 News HD|language=en}}&lt;/ref&gt; ۲۰۲۰ وچ ، اس نے (سرمد قدیر) دے &quot;شاعر&quot; دے لئی میوزک ویڈیو وچ کم کيتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-07-10|title=WATCH: Jannat Mirza's music video 'Shayar' released|url=https://www.thenews.com.pk/latest/684833-watch-jannat-mirzas-music-video-shayar-released|accessdate=2022-12-18|website=The News International|language=en}}&lt;/ref&gt; مارچ ۲۰۲۰ وچ ، اس نے &quot;دل موڑ دے&quot; دے کارنامے وچ [[شازیہ منظور]] دے نال اداکاری کیتی جس وچ عمر بٹ دا گانا بیونڈ ریکارڈز دے لیبل دے تحت ریلیز کيتا گیا۔اس نے پنجابی فلم &quot;تیرے باجرے دی راکھی&quot; (۲۰۲۲) تو‏ں اپنے اداکاری دے کیریئر دا آغاز کیندا، جس د‏‏ی ہدایتکاری لالی وڈ دے سینئر ڈائریکٹر سید نور نے کیتی سی[https://boostfree.pk/jannat-mirza-age-husband-name-sisters-father-height-and-movies/]

== حوالے ==
{{حوالے}}

== باہرلے جوڑ ==

* [[انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس|IMDb]] وچ [https://m.imdb.com/name/nm13602453/ جنت مرزا]
* [[ٹک ٹاک]] اُتے [https://www.tiktok.com/@jannatmirza?lang=en جنت مرزا]
[[گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)]]
[[گٹھ:ٹک ٹاکر]]
[[گٹھ:زندہ شخصیتاں]]</text>
      <sha1>g3we6x9gpsj6m9jez6i1j22z8di7qxc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709716</id>
      <parentid>709715</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:31:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6000" sha1="67swph6vjqxx264ohufe3lpa70bug7o" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات شخصیت}}
[[گٹھ:Articles with hCards]]

'''جنت مرزا''' اک پاکستانی اداکارہ، [[ماڈل (فرد)|فیشن ماڈل]] تے ٹک ٹاک اسٹار نيں۔ &lt;ref&gt;{{website|title=TikToker Jannat Mirza to tie the knot soon|url=https://dunyanews.tv/amp/english/602580.php|accessdate=2023-01-03|website=dunyanews.tv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ڈیسک|first=ویب|date=2020-07-11|title=معروف ٹک ٹاکر جنت مرزا دے مداحاں دے لئی خوشخبری|url=https://urdu.arynews.tv/jannat-mirza-music-video/|accessdate=2023-01-03|website=ARYNews.tv {{!}} اُردو – Har Lamha Bakhabar|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Desk|first=Samaa Web|date=2022-11-16|title=‘TikTokers can do anything for publicity’: Jannat Mirza receives backlash|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40021505|accessdate=2022-12-18|website=Samaa|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-12-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221218111109/https://www.samaaenglish.tv/news/40021505|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; جو بنیادی طور اُتے [[پنجابی زبان|پنجابی]] – [[اردو]] میوزک ویڈیوز وچ کم کردی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Meet Sehar Mirza, The Sister of Tiktokers Jannat Mirza And Alishba|url=https://www.unewstv.com/203407/meet-sehar-mirza-the-sister-of-tiktokers-jannat-mirza-and-alishba|accessdate=2023-01-03|website=UNewsTv|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Lena|date=2022-06-14|title=Jannat Mirza – A Famous Pakistani TikTok Star|url=https://lena.pk/jannat-mirza-a-famous-pakistani-tiktok-star/|accessdate=2023-01-03|website=LENA.PK|language=en-US|archivedate=2023-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230103034705/https://lena.pk/jannat-mirza-a-famous-pakistani-tiktok-star/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-07-09|title=Jannat Mirza's first song to release on Friday|url=https://www.geo.tv/latest/297164-jannat-mirzas-first-song-releases-tomorrow|accessdate=2022-12-18|website=Geo.tv|language=en}}&lt;/ref&gt; اس نے ٹک ٹاک دے ذریعے مقبولیت حاصل کيتی اے، تے اوہ کامیڈی ویڈیو کلپس تے ہونٹ سنکس دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ جنت نے دسمبر ۲۰۲۲ وچ ویڈیو شیئرنگ ایپ [[ٹک ٹاک ]] اُتے ۲۱٫۳ ملین فالوورز نو‏‏ں عبور ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-10-09|title=With 10mn followers, Jannat Mirza is now leading the TikTok game|url=https://tribune.com.pk/story/2267653/with-10mn-followers-jannat-mirza-is-now-leading-the-tiktok-game|accessdate=2022-12-18|website=The Express Tribune|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2022-11-15|title=Jannat Mirza and Umer Butt are still together; no breakup|url=https://dailytimes.com.pk/1027698/jannat-mirza-and-umer-butt-are-still-together-no-breakup/|accessdate=2022-12-18|website=Daily Times|language=en-US|archivedate=2022-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221218111109/https://dailytimes.com.pk/1027698/jannat-mirza-and-umer-butt-are-still-together-no-breakup/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Desk|first=Samaa Web|date=2022-10-05|title=Oven troubles TikTok sensation Jannat Mirza|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40018593|accessdate=2022-12-18|website=Samaa|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-12-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221218111107/https://www.samaaenglish.tv/news/40018593|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== کیریئر ==
جنت فیصل آباد [[پنجاب، پاکستان|پنجاب پاکستان]] وچ پیدا ہوئیاں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ڈیسک|first=ویب|date=2020-10-15|title=ٹک ٹاک اسٹار جنت مرزا نے مداحاں نو‏‏ں افسردہ کردتا|url=https://urdu.arynews.tv/tiktok-star-jannat-mirza-is-leaving-pakistan/|accessdate=2023-01-03|website=ARYNews.tv {{!}} اُردو – Har Lamha Bakhabar|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Tiktokers attend Jannat Mirza’s Salon opening|url=https://balochistan24.com/en/2022/08/01/tiktokers-attend-jannat-mirzas-salon-opening/|accessdate=2023-01-03|website=Balochistan 24 English Breaking News Updates and More|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2021-10-17|title=TikToker Jannat Mirza having time of her life at Nagoya TV Tower in Japan|url=https://www.24newshd.tv/17-Oct-2021/tiktoker-jannat-mirza-having-time-of-her-life-at-nagoya-tv-tower-japan|accessdate=2022-12-18|website=24 News HD|language=en}}&lt;/ref&gt; ۲۰۲۰ وچ ، اس نے (سرمد قدیر) دے &quot;شاعر&quot; دے لئی میوزک ویڈیو وچ کم کيتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-07-10|title=WATCH: Jannat Mirza's music video 'Shayar' released|url=https://www.thenews.com.pk/latest/684833-watch-jannat-mirzas-music-video-shayar-released|accessdate=2022-12-18|website=The News International|language=en}}&lt;/ref&gt; مارچ ۲۰۲۰ وچ ، اس نے &quot;دل موڑ دے&quot; دے کارنامے وچ [[شازیہ منظور]] دے نال اداکاری کیتی جس وچ عمر بٹ دا گانا بیونڈ ریکارڈز دے لیبل دے تحت ریلیز کيتا گیا۔اس نے پنجابی فلم &quot;تیرے باجرے دی راکھی&quot; (۲۰۲۲) تو‏ں اپنے اداکاری دے کیریئر دا آغاز کیندا، جس د‏‏ی ہدایتکاری لالی وڈ دے سینئر ڈائریکٹر سید نور نے کیتی سی[https://boostfree.pk/jannat-mirza-age-husband-name-sisters-father-height-and-movies/]

== حوالے ==
{{حوالے}}

== باہرلے جوڑ ==

* [[انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس|IMDb]] وچ [https://m.imdb.com/name/nm13602453/ جنت مرزا]
* [[ٹک ٹاک]] اُتے [https://www.tiktok.com/@jannatmirza?lang=en جنت مرزا]
[[گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)]]
[[گٹھ:ٹک ٹاکر]]
[[گٹھ:زندہ شخصیتاں]]</text>
      <sha1>67swph6vjqxx264ohufe3lpa70bug7o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709717</id>
      <parentid>709716</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:32:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6001" sha1="npqpjzju9aqszhu8wp2vwke2tamplvq" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات شخصیت}}
[[گٹھ:Articles with hCards]]

'''جنت مرزا''' اک پاکستانی اداکارہ، [[ماڈل (فرد)|فیشن ماڈل]] تے ٹک ٹاک اسٹار نيں۔ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=TikToker Jannat Mirza to tie the knot soon|url=https://dunyanews.tv/amp/english/602580.php|accessdate=2023-01-03|website=dunyanews.tv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ڈیسک|first=ویب|date=2020-07-11|title=معروف ٹک ٹاکر جنت مرزا دے مداحاں دے لئی خوشخبری|url=https://urdu.arynews.tv/jannat-mirza-music-video/|accessdate=2023-01-03|website=ARYNews.tv {{!}} اُردو – Har Lamha Bakhabar|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Desk|first=Samaa Web|date=2022-11-16|title=‘TikTokers can do anything for publicity’: Jannat Mirza receives backlash|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40021505|accessdate=2022-12-18|website=Samaa|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-12-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221218111109/https://www.samaaenglish.tv/news/40021505|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; جو بنیادی طور اُتے [[پنجابی زبان|پنجابی]] – [[اردو]] میوزک ویڈیوز وچ کم کردی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Meet Sehar Mirza, The Sister of Tiktokers Jannat Mirza And Alishba|url=https://www.unewstv.com/203407/meet-sehar-mirza-the-sister-of-tiktokers-jannat-mirza-and-alishba|accessdate=2023-01-03|website=UNewsTv|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Lena|date=2022-06-14|title=Jannat Mirza – A Famous Pakistani TikTok Star|url=https://lena.pk/jannat-mirza-a-famous-pakistani-tiktok-star/|accessdate=2023-01-03|website=LENA.PK|language=en-US|archivedate=2023-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230103034705/https://lena.pk/jannat-mirza-a-famous-pakistani-tiktok-star/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-07-09|title=Jannat Mirza's first song to release on Friday|url=https://www.geo.tv/latest/297164-jannat-mirzas-first-song-releases-tomorrow|accessdate=2022-12-18|website=Geo.tv|language=en}}&lt;/ref&gt; اس نے ٹک ٹاک دے ذریعے مقبولیت حاصل کيتی اے، تے اوہ کامیڈی ویڈیو کلپس تے ہونٹ سنکس دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ جنت نے دسمبر ۲۰۲۲ وچ ویڈیو شیئرنگ ایپ [[ٹک ٹاک ]] اُتے ۲۱٫۳ ملین فالوورز نو‏‏ں عبور ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-10-09|title=With 10mn followers, Jannat Mirza is now leading the TikTok game|url=https://tribune.com.pk/story/2267653/with-10mn-followers-jannat-mirza-is-now-leading-the-tiktok-game|accessdate=2022-12-18|website=The Express Tribune|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2022-11-15|title=Jannat Mirza and Umer Butt are still together; no breakup|url=https://dailytimes.com.pk/1027698/jannat-mirza-and-umer-butt-are-still-together-no-breakup/|accessdate=2022-12-18|website=Daily Times|language=en-US|archivedate=2022-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221218111109/https://dailytimes.com.pk/1027698/jannat-mirza-and-umer-butt-are-still-together-no-breakup/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Desk|first=Samaa Web|date=2022-10-05|title=Oven troubles TikTok sensation Jannat Mirza|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40018593|accessdate=2022-12-18|website=Samaa|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-12-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221218111107/https://www.samaaenglish.tv/news/40018593|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== کیریئر ==
جنت فیصل آباد [[پنجاب، پاکستان|پنجاب پاکستان]] وچ پیدا ہوئیاں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ڈیسک|first=ویب|date=2020-10-15|title=ٹک ٹاک اسٹار جنت مرزا نے مداحاں نو‏‏ں افسردہ کردتا|url=https://urdu.arynews.tv/tiktok-star-jannat-mirza-is-leaving-pakistan/|accessdate=2023-01-03|website=ARYNews.tv {{!}} اُردو – Har Lamha Bakhabar|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Tiktokers attend Jannat Mirza’s Salon opening|url=https://balochistan24.com/en/2022/08/01/tiktokers-attend-jannat-mirzas-salon-opening/|accessdate=2023-01-03|website=Balochistan 24 English Breaking News Updates and More|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2021-10-17|title=TikToker Jannat Mirza having time of her life at Nagoya TV Tower in Japan|url=https://www.24newshd.tv/17-Oct-2021/tiktoker-jannat-mirza-having-time-of-her-life-at-nagoya-tv-tower-japan|accessdate=2022-12-18|website=24 News HD|language=en}}&lt;/ref&gt; ۲۰۲۰ وچ ، اس نے (سرمد قدیر) دے &quot;شاعر&quot; دے لئی میوزک ویڈیو وچ کم کيتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-07-10|title=WATCH: Jannat Mirza's music video 'Shayar' released|url=https://www.thenews.com.pk/latest/684833-watch-jannat-mirzas-music-video-shayar-released|accessdate=2022-12-18|website=The News International|language=en}}&lt;/ref&gt; مارچ ۲۰۲۰ وچ ، اس نے &quot;دل موڑ دے&quot; دے کارنامے وچ [[شازیہ منظور]] دے نال اداکاری کیتی جس وچ عمر بٹ دا گانا بیونڈ ریکارڈز دے لیبل دے تحت ریلیز کيتا گیا۔اس نے پنجابی فلم &quot;تیرے باجرے دی راکھی&quot; (۲۰۲۲) تو‏ں اپنے اداکاری دے کیریئر دا آغاز کیندا، جس د‏‏ی ہدایتکاری لالی وڈ دے سینئر ڈائریکٹر سید نور نے کیتی سی[https://boostfree.pk/jannat-mirza-age-husband-name-sisters-father-height-and-movies/]

== حوالے ==
{{حوالے}}

== باہرلے جوڑ ==

* [[انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس|IMDb]] وچ [https://m.imdb.com/name/nm13602453/ جنت مرزا]
* [[ٹک ٹاک]] اُتے [https://www.tiktok.com/@jannatmirza?lang=en جنت مرزا]
[[گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)]]
[[گٹھ:ٹک ٹاکر]]
[[گٹھ:زندہ شخصیتاں]]</text>
      <sha1>npqpjzju9aqszhu8wp2vwke2tamplvq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709718</id>
      <parentid>709717</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6007" sha1="1sdsc6lunvo8yi5x4rgukfdddv7dueb" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات شخصیت}}
[[گٹھ:Articles with hCards]]

'''جنت مرزا''' اک پاکستانی اداکارہ، [[ماڈل (فرد)|فیشن ماڈل]] تے ٹک ٹاک اسٹار نيں۔ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=TikToker Jannat Mirza to tie the knot soon|url=https://dunyanews.tv/amp/english/602580.php|accessdate=2023-01-03|website=dunyanews.tv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{استشهاد بويب|last=ڈیسک|first=ویب|date=2020-07-11|title=معروف ٹک ٹاکر جنت مرزا دے مداحاں دے لئی خوشخبری|url=https://urdu.arynews.tv/jannat-mirza-music-video/|accessdate=2023-01-03|website=ARYNews.tv {{!}} اُردو – Har Lamha Bakhabar|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Desk|first=Samaa Web|date=2022-11-16|title=‘TikTokers can do anything for publicity’: Jannat Mirza receives backlash|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40021505|accessdate=2022-12-18|website=Samaa|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-12-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221218111109/https://www.samaaenglish.tv/news/40021505|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; جو بنیادی طور اُتے [[پنجابی زبان|پنجابی]] – [[اردو]] میوزک ویڈیوز وچ کم کردی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Meet Sehar Mirza, The Sister of Tiktokers Jannat Mirza And Alishba|url=https://www.unewstv.com/203407/meet-sehar-mirza-the-sister-of-tiktokers-jannat-mirza-and-alishba|accessdate=2023-01-03|website=UNewsTv|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Lena|date=2022-06-14|title=Jannat Mirza – A Famous Pakistani TikTok Star|url=https://lena.pk/jannat-mirza-a-famous-pakistani-tiktok-star/|accessdate=2023-01-03|website=LENA.PK|language=en-US|archivedate=2023-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230103034705/https://lena.pk/jannat-mirza-a-famous-pakistani-tiktok-star/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-07-09|title=Jannat Mirza's first song to release on Friday|url=https://www.geo.tv/latest/297164-jannat-mirzas-first-song-releases-tomorrow|accessdate=2022-12-18|website=Geo.tv|language=en}}&lt;/ref&gt; اس نے ٹک ٹاک دے ذریعے مقبولیت حاصل کيتی اے، تے اوہ کامیڈی ویڈیو کلپس تے ہونٹ سنکس دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ جنت نے دسمبر ۲۰۲۲ وچ ویڈیو شیئرنگ ایپ [[ٹک ٹاک ]] اُتے ۲۱٫۳ ملین فالوورز نو‏‏ں عبور ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-10-09|title=With 10mn followers, Jannat Mirza is now leading the TikTok game|url=https://tribune.com.pk/story/2267653/with-10mn-followers-jannat-mirza-is-now-leading-the-tiktok-game|accessdate=2022-12-18|website=The Express Tribune|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2022-11-15|title=Jannat Mirza and Umer Butt are still together; no breakup|url=https://dailytimes.com.pk/1027698/jannat-mirza-and-umer-butt-are-still-together-no-breakup/|accessdate=2022-12-18|website=Daily Times|language=en-US|archivedate=2022-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221218111109/https://dailytimes.com.pk/1027698/jannat-mirza-and-umer-butt-are-still-together-no-breakup/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Desk|first=Samaa Web|date=2022-10-05|title=Oven troubles TikTok sensation Jannat Mirza|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40018593|accessdate=2022-12-18|website=Samaa|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-12-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221218111107/https://www.samaaenglish.tv/news/40018593|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== کیریئر ==
جنت فیصل آباد [[پنجاب، پاکستان|پنجاب پاکستان]] وچ پیدا ہوئیاں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ڈیسک|first=ویب|date=2020-10-15|title=ٹک ٹاک اسٹار جنت مرزا نے مداحاں نو‏‏ں افسردہ کردتا|url=https://urdu.arynews.tv/tiktok-star-jannat-mirza-is-leaving-pakistan/|accessdate=2023-01-03|website=ARYNews.tv {{!}} اُردو – Har Lamha Bakhabar|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Tiktokers attend Jannat Mirza’s Salon opening|url=https://balochistan24.com/en/2022/08/01/tiktokers-attend-jannat-mirzas-salon-opening/|accessdate=2023-01-03|website=Balochistan 24 English Breaking News Updates and More|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2021-10-17|title=TikToker Jannat Mirza having time of her life at Nagoya TV Tower in Japan|url=https://www.24newshd.tv/17-Oct-2021/tiktoker-jannat-mirza-having-time-of-her-life-at-nagoya-tv-tower-japan|accessdate=2022-12-18|website=24 News HD|language=en}}&lt;/ref&gt; ۲۰۲۰ وچ ، اس نے (سرمد قدیر) دے &quot;شاعر&quot; دے لئی میوزک ویڈیو وچ کم کيتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-07-10|title=WATCH: Jannat Mirza's music video 'Shayar' released|url=https://www.thenews.com.pk/latest/684833-watch-jannat-mirzas-music-video-shayar-released|accessdate=2022-12-18|website=The News International|language=en}}&lt;/ref&gt; مارچ ۲۰۲۰ وچ ، اس نے &quot;دل موڑ دے&quot; دے کارنامے وچ [[شازیہ منظور]] دے نال اداکاری کیتی جس وچ عمر بٹ دا گانا بیونڈ ریکارڈز دے لیبل دے تحت ریلیز کيتا گیا۔اس نے پنجابی فلم &quot;تیرے باجرے دی راکھی&quot; (۲۰۲۲) تو‏ں اپنے اداکاری دے کیریئر دا آغاز کیندا، جس د‏‏ی ہدایتکاری لالی وڈ دے سینئر ڈائریکٹر سید نور نے کیتی سی[https://boostfree.pk/jannat-mirza-age-husband-name-sisters-father-height-and-movies/]

== حوالے ==
{{حوالے}}

== باہرلے جوڑ ==

* [[انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس|IMDb]] وچ [https://m.imdb.com/name/nm13602453/ جنت مرزا]
* [[ٹک ٹاک]] اُتے [https://www.tiktok.com/@jannatmirza?lang=en جنت مرزا]
[[گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)]]
[[گٹھ:ٹک ٹاکر]]
[[گٹھ:زندہ شخصیتاں]]</text>
      <sha1>1sdsc6lunvo8yi5x4rgukfdddv7dueb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709721</id>
      <parentid>709718</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:37:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6001" sha1="npqpjzju9aqszhu8wp2vwke2tamplvq" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات شخصیت}}
[[گٹھ:Articles with hCards]]

'''جنت مرزا''' اک پاکستانی اداکارہ، [[ماڈل (فرد)|فیشن ماڈل]] تے ٹک ٹاک اسٹار نيں۔ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=TikToker Jannat Mirza to tie the knot soon|url=https://dunyanews.tv/amp/english/602580.php|accessdate=2023-01-03|website=dunyanews.tv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ڈیسک|first=ویب|date=2020-07-11|title=معروف ٹک ٹاکر جنت مرزا دے مداحاں دے لئی خوشخبری|url=https://urdu.arynews.tv/jannat-mirza-music-video/|accessdate=2023-01-03|website=ARYNews.tv {{!}} اُردو – Har Lamha Bakhabar|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Desk|first=Samaa Web|date=2022-11-16|title=‘TikTokers can do anything for publicity’: Jannat Mirza receives backlash|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40021505|accessdate=2022-12-18|website=Samaa|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-12-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221218111109/https://www.samaaenglish.tv/news/40021505|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; جو بنیادی طور اُتے [[پنجابی زبان|پنجابی]] – [[اردو]] میوزک ویڈیوز وچ کم کردی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Meet Sehar Mirza, The Sister of Tiktokers Jannat Mirza And Alishba|url=https://www.unewstv.com/203407/meet-sehar-mirza-the-sister-of-tiktokers-jannat-mirza-and-alishba|accessdate=2023-01-03|website=UNewsTv|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Lena|date=2022-06-14|title=Jannat Mirza – A Famous Pakistani TikTok Star|url=https://lena.pk/jannat-mirza-a-famous-pakistani-tiktok-star/|accessdate=2023-01-03|website=LENA.PK|language=en-US|archivedate=2023-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230103034705/https://lena.pk/jannat-mirza-a-famous-pakistani-tiktok-star/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-07-09|title=Jannat Mirza's first song to release on Friday|url=https://www.geo.tv/latest/297164-jannat-mirzas-first-song-releases-tomorrow|accessdate=2022-12-18|website=Geo.tv|language=en}}&lt;/ref&gt; اس نے ٹک ٹاک دے ذریعے مقبولیت حاصل کيتی اے، تے اوہ کامیڈی ویڈیو کلپس تے ہونٹ سنکس دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ جنت نے دسمبر ۲۰۲۲ وچ ویڈیو شیئرنگ ایپ [[ٹک ٹاک ]] اُتے ۲۱٫۳ ملین فالوورز نو‏‏ں عبور ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-10-09|title=With 10mn followers, Jannat Mirza is now leading the TikTok game|url=https://tribune.com.pk/story/2267653/with-10mn-followers-jannat-mirza-is-now-leading-the-tiktok-game|accessdate=2022-12-18|website=The Express Tribune|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2022-11-15|title=Jannat Mirza and Umer Butt are still together; no breakup|url=https://dailytimes.com.pk/1027698/jannat-mirza-and-umer-butt-are-still-together-no-breakup/|accessdate=2022-12-18|website=Daily Times|language=en-US|archivedate=2022-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221218111109/https://dailytimes.com.pk/1027698/jannat-mirza-and-umer-butt-are-still-together-no-breakup/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Desk|first=Samaa Web|date=2022-10-05|title=Oven troubles TikTok sensation Jannat Mirza|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40018593|accessdate=2022-12-18|website=Samaa|language=en|تاريخ-الأرشيف=2022-12-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221218111107/https://www.samaaenglish.tv/news/40018593|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== کیریئر ==
جنت فیصل آباد [[پنجاب، پاکستان|پنجاب پاکستان]] وچ پیدا ہوئیاں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=ڈیسک|first=ویب|date=2020-10-15|title=ٹک ٹاک اسٹار جنت مرزا نے مداحاں نو‏‏ں افسردہ کردتا|url=https://urdu.arynews.tv/tiktok-star-jannat-mirza-is-leaving-pakistan/|accessdate=2023-01-03|website=ARYNews.tv {{!}} اُردو – Har Lamha Bakhabar|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Tiktokers attend Jannat Mirza’s Salon opening|url=https://balochistan24.com/en/2022/08/01/tiktokers-attend-jannat-mirzas-salon-opening/|accessdate=2023-01-03|website=Balochistan 24 English Breaking News Updates and More|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2021-10-17|title=TikToker Jannat Mirza having time of her life at Nagoya TV Tower in Japan|url=https://www.24newshd.tv/17-Oct-2021/tiktoker-jannat-mirza-having-time-of-her-life-at-nagoya-tv-tower-japan|accessdate=2022-12-18|website=24 News HD|language=en}}&lt;/ref&gt; ۲۰۲۰ وچ ، اس نے (سرمد قدیر) دے &quot;شاعر&quot; دے لئی میوزک ویڈیو وچ کم کيتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|date=2020-07-10|title=WATCH: Jannat Mirza's music video 'Shayar' released|url=https://www.thenews.com.pk/latest/684833-watch-jannat-mirzas-music-video-shayar-released|accessdate=2022-12-18|website=The News International|language=en}}&lt;/ref&gt; مارچ ۲۰۲۰ وچ ، اس نے &quot;دل موڑ دے&quot; دے کارنامے وچ [[شازیہ منظور]] دے نال اداکاری کیتی جس وچ عمر بٹ دا گانا بیونڈ ریکارڈز دے لیبل دے تحت ریلیز کيتا گیا۔اس نے پنجابی فلم &quot;تیرے باجرے دی راکھی&quot; (۲۰۲۲) تو‏ں اپنے اداکاری دے کیریئر دا آغاز کیندا، جس د‏‏ی ہدایتکاری لالی وڈ دے سینئر ڈائریکٹر سید نور نے کیتی سی[https://boostfree.pk/jannat-mirza-age-husband-name-sisters-father-height-and-movies/]

== حوالے ==
{{حوالے}}

== باہرلے جوڑ ==

* [[انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس|IMDb]] وچ [https://m.imdb.com/name/nm13602453/ جنت مرزا]
* [[ٹک ٹاک]] اُتے [https://www.tiktok.com/@jannatmirza?lang=en جنت مرزا]
[[گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)]]
[[گٹھ:ٹک ٹاکر]]
[[گٹھ:زندہ شخصیتاں]]</text>
      <sha1>npqpjzju9aqszhu8wp2vwke2tamplvq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بانیا لوکا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139928</id>
    <revision>
      <id>709751</id>
      <parentid>686356</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T09:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>36619</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>update image-map redirect</comment>
      <origin>709751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3967" sha1="iugi8be71ipk4ux15slrdt6epx2m1f2" xml:space="preserve">'''بانجا لوکا''' [[بوسنیا تے ہرزیگوونا]] دا اک [[شہر]] اے.
{{Infobox settlement &lt;!--more fields are available for this Infobox--See Template:Infobox Settlement--&gt;
|name=بانیا لوکا
|official_name=City of Banja Luka
|settlement_type=[[لسٹ بوسنیا تے ہرزیگووینا دے شہر|City]]
|coordinates_region=BA
|subdivision_type=[[خود مختار ریاستاں د‏‏ی لسٹ|ملک]]
|subdivision_name=[[بوسنیا تے ہرزیگووینا]]
|subdivision_type1=[[بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏ی سیاسی تقسیم|Entity]]
|subdivision_name1=[[سرپسکا]]
|subdivision_type2=[[علاقہ]]
|subdivision_name2=[[Bosanska Krajina]]
|image_skyline=Banja luka.jpg
|image_caption=
|timezone=[[مرکزی یورپی وقت|وقت]]
|utc_offset=+1
|map_caption=Location of Banja Luka (municipality) within Republika Srpska
|timezone_DST=[[مرکزی یورپی گرما وقت]]
|utc_offset_DST=+2
|latNS=N|longEW=E|coordinates_display=d
|image_shield=Coat of arms of Banja Luka.svg
|image_coat_of_arms_size=100px
|image_map=BiH municipality location Banja Luka.svg
|leader_title=میئر
|leader_name=Slobodan Gavranović
|leader_party=[[Alliance of Independent Social Democrats|SNSD]]
|area_total_km2=1238,91
|population_footnotes=
|population_as_of=2013 census
|population_blank1_title=Settlement
|population_blank1=150,997
|population_blank2_title=City (municipality)
|population_blank2=199,191
|pushpin_label_position=&lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
|pushpin_map_caption=Location of Banja Luka (city)
|pushpin_mapsize=
|latd=44|latm=46|longd=17|ex|longm=11
|area_code=+387 51
|subdivisions=none
|postal_code_type=رمز ڈاک
|postal_code=78000
|elevation_m=163
|website=[http://www.banjaluka.rs.ba/ Official website]
}}
'''بانیا لوکا''' {{ہور نام|انگریزی= Banja Luka}} [[بوسنیا تے ہرزیگووینا]] دا اک رہائشی علاقہ جو [[سرپسکا]] وچ واقع ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|مصنف=انگریزی ویکیپیڈیا دے مشارکین |یوآرایل=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Banja_Luka&amp;redirect=no&amp;oldid=637860743 |عنوان=Banja Luka |تریخ= |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20190110064215/https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Banja_Luka&amp;redirect=no&amp;oldid=637860743%20 |آرکائیو تریخ=2019-01-10 |تریخ رسائی=2015-01-06 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;

== تفصیلات ==
بانیا لوکا دا رقبہ 1,238,91 مربع کلومیٹر اے، اے د‏‏ی مجموعی آبادی 163 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

== ہور ویکھو ==
* [[بوسنیا تے ہرزیگووینا]]
* [[لسٹ بوسنیا تے ہرزیگووینا دے شہر]]

== حوالے ==
{{حوالے}}
{{متعدد ابواب|بوسنیا تے ہرزیگووینا|جغرافیہ}}
{{متعدد سانچے|بوسنیا و ہرزیگووینا-نامکمل|بوسنیا و ہرزیگووینا-جغرافیہ-نامکمل}}

[[گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏ی بلدیات]]
[[گٹھ:جمہوریہ سرپسکا د‏‏ی بلدیات]]
[[گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]]
[[گٹھ:خودکار پیمانے دے نال متعدد تصاویر استعمال کرنے والے صفحات]]
[[گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دے آباد تھاں]]

{{بوسنیا تے ہرزیگوونا دے شہر}}
[[گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا]]
[[گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دے شہر]]
[[گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دے آباد تھاں]]
[[گٹھ:یورپی شہر]]
[[گٹھ:یورپ دے شہر]]
[[گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے]]
[[گٹھ:شہر]]
[[گٹھ:دنیا دے آباد تھاں]]</text>
      <sha1>iugi8be71ipk4ux15slrdt6epx2m1f2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شہزادی نورہ بنت عبدالرحمن یونیورسٹی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149304</id>
    <revision>
      <id>709707</id>
      <parentid>709383</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T14:35:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>709707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9760" sha1="t5v9wzhiz8o0o00xvsm6zh9zkvx9n0m" xml:space="preserve">{{مختصر وضاحت|ریاض، سعودی عرب وچ سواݨیاں د‏‏ی عوامی یونیورسٹی}}
{{خانہ معلومات جامعہ
 | name                   = شہزادی نورہ بنت عبد الرحمن یونیورسٹی
 | native_name            = جامعة الأميرة نورة بنت عبد الرحمن
 | image                  = Nourah University Logo.svg
 | image_size             = 250
 | image_alt              = logo
 | caption                = 
 | motto                  = بااختیار بنانا (Empowerment)
 | established            = {{Start date and age|1970}}&lt;ref name=ArabNews&gt;[http://arabnews.com/saudiarabia/article161170.ece &quot;Giant Nourah campus to be ready by end of next year&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812020911/http://arabnews.com/saudiarabia/article161170.ece |date=12 اگست 2011}} ''Arab News,'' 15 اکتوبر 2010&lt;/ref&gt;
 | type                   = [[عوامی جامعہ]]
 | endowment              = 
 | budget                 = 
 | rector                 = ڈاکٹر انس بنت سلیمان بن محمد العیسیٰ&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.arabnews.com/node/1471806/saudi-arabia|عنوان= Dr. Inas bint Suleiman bin Mohammed Al-Issa, director of Princess Nourah bint Abdulrahman University|تریخ= 24 مارچ 2019}}&lt;/ref&gt;
 | head_label             = نائب ریکٹر
 | head                   = فوزیہ بنت محمد ابالخیل
 | academic_staff         = 3767
 | administrative_staff   = 2161&lt;ref name=samined /&gt;
 | students               = 33,825&lt;ref name=samined /&gt;
 | undergrad              = 
 | postgrad               = 777
 | doctoral               = 331
 | other                  = 
 | city                   = ریاض
 | country                = سعودی عرب
 | coor                   = {{Coord|24.846|46.72|type:edu|display=inline,title}}
 | former_names           = ریاض یونیورسٹی برائے سواݨیاں (2008 تک)&lt;ref name=عرب نیوز /&gt;
 | colors                 = {{Colour box|#007580}} فیروزی
 | mascot                 = 
 | website                = {{URL|www.pnu.edu.sa/en}} (انگریزی بولی وچ )
}}
'''شہزادی نورہ بنت عبد الرحمن یونیورسٹی''' {{ہور نام|عربی=جامعة الأميرة نورة بنت عبد الرحمن}}جو پہلے ریاض یونیورسٹی برائے سواݨیاں دے ناں تو‏ں مشہور سی [[ریاض]]، [[سعودی عرب]] وچ سواݨیاں د‏‏ی اک عوامی یونیورسٹی ا‏‏ے۔ ایہ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سواݨیاں د‏‏ی یونیورسٹی اے ۔ایہ یونیورسٹی [[فیصل بن عبدالعزیز آل سعود|شاہ فیصل بن عبدالعزیز]] دے دور وچ 1970 وچ قائم کيتی گئی، اسنو‏ں موجودہ ناں د‏‏ی طرف 2008 وچ اودو‏ں تبدیل کيتا گیا جدو‏ں اسنو‏ں [[عبداللہ بن عبدالعزیز آل سعود|شاہ عبداللہ بن عبدالعزیز]] نے یونیورسٹی دا درجہ دتا تے اس دا ناں [[نورہ بنت عبد الرحمان آل سعود|نورا بنت عبدالرحمن]] دے ناں اُتے رکھیا گیا، جو [[عبد العزیز بن عبد الرحمن آل سعود|شاہ عبدالعزیز ابن سعود]] د‏‏ی وڈی بہن تے مشیر تے دوسری سعودی ریاست دے آخری امیر [[عبد الرحمان بن فیصل آل سعود|عبدالرحمن بن فیصل]] د‏‏ی وڈی دھی سی۔

یونیورسٹی ڈپلوما، [[بیچلر د‏‏ی ڈگری|بیچلر]] تے پوسٹ گریجویٹ ڈگریاں پیش کردی ا‏‏ے۔ اس دے شہر ریاض تے ہور شہراں وچ 34 کالجز نيں، اک عربی لینگویج انسٹی ٹیوٹ (غیر عربی طلبہ دے لئی)، کمیونٹی سروس تے مسلسل تعلیم د‏‏ی ڈین شپ تے اک کمیونٹی کالج۔ اس وچ 5000 تو‏ں ودھ تعلیمی تے انتظامی عملہ ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;[http://arabnews.com/saudiarabia/article410814.ece &quot;Self-learning projects by PNU students on display&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110527041651/http://arabnews.com/saudiarabia/article410814.ece |date=27 مئی 2011}} ''Arab News,'' 18 مئی 2011&lt;/ref&gt;

== کالج تے شعبے ==
'''ہیلتھ کالجز''''

* کالج آف میڈیسن
** بنیادی علوم
* کالج آف [[دندان سازی]]
** احتیاطی ڈینٹل سائنسز
** کلینیکل ڈینٹل سائنسز
** بنیادی ڈینٹل سائنسز
* کالج آف [[تیمار داری|نرسنگ]]
* کالج آف [[فارمیسی]]
** [[فارماسیوٹیکل سائنسز]]
** [[کلینیکل فارمیسی]]
* کالج آف ہیلتھ اینڈ ری ہیبلیٹیشن سائنسز
** بحالی سائنسز
** [[ہیلتھ سائنسز]]
** [[طبی ٹیکنالوجی]]
** [[کمیونیکیشن سائنسز]]

''''سائنس کالج''''

* کالج آف بزنس اینڈ ایڈمنسٹریشن
** معاشیات
** قانون
** [[بزنس ایڈمنسٹریشن]]
** اکاؤنٹنگ
* کالج آف کمپیوٹر اینڈ انفارمیشن سائنس
** کمپیوٹر سائنسز
** [[انفارمیشن سسٹمز]]
** نیٹ ورکنگ تے ٹیلی کمیونیکیشن سسٹم
* کالج آف سائنس
** [[فزکس|فزکس]]
** [[کیمیا|کیمسٹری]]
** [[ریاضیا‏تی علوم]]
** [[حیاتیات]]

''ہیومینیٹیز کالجز''''

* کالج آف آرٹ اینڈ ڈیزائن
** داخلہ ڈیزائن
** [[گرافک ڈیزائن]] تے [[ڈیجیٹل میڈیا]]
** پینٹنگ تے پرنٹ میکنگ
** فیشن ڈیزائن تے ٹیکسٹائل
* کالج آف آرٹ
** عربی بولی تے [[عربی ادب|ادب]]
** انگریزی بولی تے [[انگریزی ادب|ادب]]
** [[جغرافیہ]]
** تریخ تے رہتل
** لائبریری تے معلومات
** [[اسلامک اسٹڈیز]]
* کالج آف ایجوکیشن
** نصاب تے ہدایات
** [[ابتدائی بچپن]]
** خصوصی ضروریات د‏‏ی تعلیم
** [[نفسیات]]
* کالج آف ہوم اکنامکس
** غذائیت تے [[فوڈ سائنس]]
* کالج آف سوشل ورک
* کالج آف لینگوئجز اینڈ ٹرانسلیشن
** انگریزی بولی تے ترجمہ
** فرانسیسی بولی تے ترجمہ
* کمیونٹی کالج
** کمپیوٹر سائنسز تے انفارمیشن ٹیکنالوجی
** [[عوامی انتظامیہ|انتظامی علوم]]

== تحقیقی مراکز ==
''سوشل ریسرچ اینڈ ویمنز اسٹڈیز''''

* سوشل سائنس ریسرچ
* سواݨیاں دے مطالعہ د‏‏ی تحقیق
* انسانی تے سماجی ترقی د‏‏ی تحقیق
* نیچرل سائنسز ریسرچ سینٹر

''الجزیرہ چیئر''

'' اکیڈمک سوسائٹیز دا قیام ''''

* سعودی سوسائٹی فار چائلڈ کیئر۔
عربی بولی د‏‏ی سوسائٹی

== طلبہ دے امدادی مراکز ==
* کلب تے طلبہ کونسلز
* میٹنگ روم تے دفاتر
* میڈیا تے اسکریننگ روم
* ریستوران تے کیفے
* بینکوئٹ ہال
* کتاباں د‏‏ی دکان
* فارمیسی
* سپر مارکیٹ
* بینک

== کنونشن سینٹر ==
* 2 وڈے ہال
* 2,700 نشستاں (ملک وچ سب تو‏ں وڈی)
* 1,350 نشستاں
* 13 کانفرنس تے میٹنگ رومز

== درجہ بندیاں ==
یونی رینکس دے مطابق - دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی یونیورسٹیاں د‏‏ی درجہ بندیاں دے مطابق، شہزادی نورہ بنت عبد الرحمن یونیورسٹی 2025 وچ سعودی عرب د‏‏ی یونیورسٹیاں وچ قومی سطح اُتے 11ويں درجے اُتے فائز سی&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.uniranks.com/ranking?country=Saudi+Arabia |عنوان=یونی رینکس– سعودی عرب وچ یونیورسٹیاں د‏‏ی درجہ بندی|ویب گاہ=یونی رینکس|تریخ رسائی=3 جون 2025}}&lt;/ref&gt;

== ہور ویکھو ==
{{باب|سعودی عرب|تعلیم}}
* [[سعودی عرب وچ تعلیم]]
* [[سعودی عرب د‏‏ی یونیورسٹیاں، کالج تے تعلیمی ادارے]]
* [[سعودی عرب وچ سواݨیاں دے حقوق]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

== باہرلے جوڑ ==
* [http://www.pnu.edu.sa/ سرکاری ویب گاہ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110816133637/http://pnu.edu.sa/ |date=2011-08-16 }} عربی وچ تے [http://www.pnu.edu.sa/en/Pages/Home.aspx انگریزی وچ ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121219143905/http://www.pnu.edu.sa/en/Pages/Home.aspx |date=2012-12-19 }}
* [https://web.archive.org/web/20110316090307/http://www.darbeirut.com/test1/ فضائی منظر تے عمارت د‏‏ی تصاویر]
* تصاویر [https://web.archive.org/web/20120309133116/http://www.tridonic.fr/com/en/7924.asp?ln=en Tridonic.fr]
* [https://www.youtube.com/watch?v=4jh5IJpX89c&amp;t=2m20s شاہ عبد اللہ د‏‏ی جانب تو‏ں نويں کیمپس دا آغاز] (ویڈیو)

{{سعودی عرب وچ اعلیٰ تعلیم}}
{{معلومات کتاباں خانہ}}

[[گٹھ:شہزادی نورہ بنت عبدالرحمن یونیورسٹی| ]]
[[گٹھ:سعودی عرب وچ 1970ء دیاں تاسیساں]]
[[گٹھ:1970ء وچ قائم ہوݨ والے کالج تے یونیورسٹیاں]]
[[گٹھ:ریاض وچ تعلیم]]</text>
      <sha1>t5v9wzhiz8o0o00xvsm6zh9zkvx9n0m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پرنس سلطان یونیورسٹی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149306</id>
    <revision>
      <id>709712</id>
      <parentid>709385</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T01:49:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>709712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6602" sha1="jnozzmgspv1ym395vzlpjyfn6kesxp3" xml:space="preserve">{{مختصر وضاحت|سعودی عرب د‏‏ی اک نجی جامعہ}}
{{خانہ معلومات جامعہ
 | name                   = پرنس سلطان یونیورسٹی
 | native_name            = جامعة الأمير سلطان
 | native_name_lang       = ar
 | image                  = Prince Sultan University coat of arms.png
 | image_size             = 
 | image_alt              = 
 | caption                = 
 | latin_name             = 
 | other_name             = &lt;!-- or: | other_names = --&gt;
 | former_name            = پرنس سلطان کالج (1998–2003)
 | motto                  = 
 | motto_lang             = 
 | mottoeng               = اعلیٰ تعلیم وچ کمال
 | established            = {{Start date and age|1998}}
 | type                   = [[نجی جامعہ|نجی]]
 | parent                 = الریاض فلانتھروپک سوسائٹی
 | accreditation          = [[قومی کمیشن برائے اکیڈمک ایکریڈیشن اینڈ اسیسمنٹ|این سی اے اے اے]]
 | affiliation            = 
 | religious_affiliation  = 
 | academic_affiliation   = [[ایکریڈیٹیشن کونسل برائے بزنس سکولز تے پروگرامز|اے سی بی ایس پی]]
 | endowment              = 
 | budget                 = 
 | officer_in_charge      = 
 | chairman               = 
 | chairperson            = 
 | chancellor             = 
 | president              = 
 | vice-president         = 
 | superintendent         = 
 | provost                = 
 | vice_chancellor        = 
 | rector                 = ڈاکٹر احمد الیمانی
 | principal              = 
 | dean                   = 
 | director               = 
 | head_label             = بورڈ آف ٹرسٹیز دے صدر
 | head                   = عبد العزیز بن محمد بن ایاف
 | academic_staff         = 
 | administrative_staff   = 
 | students               = 3500+
 | undergrad              = 
 | postgrad               = 
 | doctoral               = 
 | other                  = 
 | city                   = [[ریاض]]
 | state                  = 
 | province               = 
 | country                = [[سعودی عرب]]
 | coor                   = 
 | campus                 = 
 | language               = انگریزی
 | free_label             = 
 | free                   = 
 | colors                 = 
 | athletics              = 
 | sports                 = 
 | athletics_nickname     = Falcons
 | mascot                 = &lt;!-- or: | mascots = --&gt;
 | sporting_affiliations  = 
 | website                = {{URL|www.psu.edu.sa}}
 | logo                   = Prince Sultan University logo.png
 | footnotes              = 
}}
'''پرنس سلطان یونیورسٹی'''{{ہور نام|عربی= جامعة الأمير سلطان}}، سابقہ ناں ​​پرنس سلطان کالج، [[ریاض]]، [[سعودی عرب]] د‏‏ی اک نجی یونیورسٹی اے، جو شاہ سلمان دے پڑوس وچ واقع ا‏‏ے۔ 1998 وچ قائم کيتا گیا ایہ سعودی عرب دا پہلا نجی ادارہ اے تے اس دا ناں ملک دے اودو‏ں دے وزیر دفاع [[سلطان بن عبدالعزیز آل سعود|شہزادہ سلطان بن عبدالعزیز]] دے ناں اُتے رکھیا گیا سی، جنھاں نے بعد وچ 2005 تو‏ں 2011 وچ اپنی وفات تک سعودی عرب دے ولی عہد دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔

ابتدائی طور پر، اس د‏ی نیہہ 1998 وچ پرنس سلطان پرائیویٹ کالج دے طور اُتے ریاض فلانتھروپک سوسائٹی فار سائنسز نے رکھی سی تے اسنو‏ں 2003 وچ یونیورسٹی دا درجہ ملیا سی۔ یونیورسٹی وکھ وکھ کاروباری، تکنیکی تے ہیومینٹیز دے شعبےآں وچ بیچلر تے ماسٹر ڈگریاں پیش کردی ا‏‏ے۔

== کالج تے شعبے ==
* ''کالج آف آرکیٹیکچر اینڈ ڈیزائن''''
** بی ایس آرکیٹیکچر
** بی ایس انٹیریئر ڈیزائن
* ''کالج آف بزنس ایڈمنسٹریشن''''
** بی ایس ایوی ایشن مینجمنٹ
** بی ایس اکاؤنٹنگ
** بی ایس مارکیٹنگ
** بی ایس مالیات
** ایم بی اے، بزنس ایڈمنسٹریشن
*** ایم بی اے، ملٹری کالج گریجویٹس
* ''کالج آف کمپیوٹر اینڈ انفارمیشن سائنسز''''
** بی ایس کمپیوٹر سائنس
** بی ایس انفارمیشن سسٹمز
** بی ایس سافٹ ویئر انجینئرنگ
** ایم ایس سائبر سیکیورٹی
** ایم ایس سافٹ ویئر انجینئرنگ
* ''''کالج آف انجینئرنگ''''
** بی ایس سول تے ماحولیا‏تی انجینئرنگ
** بی ایس الیکٹریکل انجینئرنگ
** بی ایس پروڈکشن تے مینوفیکچرنگ انجینئرنگ مینجمنٹ
** بی ایس مواصلات تے نیٹ ورکس انجینئرنگ
** بی ایس کنسٹرکشن انجینئرنگ
** ایم ای ایم، ایم ایس انجینئرنگ مینجمنٹ
* ''کالج آف ہیومینیٹیز اینڈ سائنسز''''
** بی اے ترجمہ
** اپلائیڈ لسانیات وچ بی اے ''کالج آف لا''''
** بی اے قانون
** ایم سی ایل ، ماسٹر آف کمرشل لا

== قابل ذکر سابق طلبہ ==
* [[احمد السویان]]، جنہاں نو‏ں مئی 2021 وچ ڈیجیٹل گورنمنٹ اتھارٹی (ڈی جی اے) دا گورنر تے بورڈ ممبر مقرر کيتا گیا۔

== ہور ویکھو ==
* [[سعودی عرب د‏‏ی یونیورسٹیاں، کالج تے تعلیمی ادارے]]

== باہرلے جوڑ ==
 * [http://www.psu.edu.sa/en/AboutPSU/Overview/Pages/InternationalRanking.aspx بین الاقوامی درجہ بندی]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191228233815/http://www.psu.edu.sa/en/AboutPSU/Overview/Pages/InternationalRanking.aspx |date=2019-12-28 }}

{{باب|سعودی عرب}}
{{معلومات کتاباں خانہ}}
{{سعودی عرب وچ اعلیٰ تعلیم}}

[[گٹھ:پرنس سلطان یونیورسٹی| ]]
[[گٹھ:سعودی عرب وچ 1999ء دیاں تاسیساں]]
[[گٹھ:سعودی عرب د‏‏یاں یونیورسٹیاں، کالج تے تعلیمی ادارے]]
[[گٹھ:1999ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے]]
[[گٹھ:ریاض وچ تعلیم]]</text>
      <sha1>jnozzmgspv1ym395vzlpjyfn6kesxp3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>این امریکن کرائم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149320</id>
    <revision>
      <id>709722</id>
      <timestamp>2026-08-16T05:39:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{خانہ معلومات فلم/عربی| image = American crimemp.jpg}}  '''این امریکن کرائم''' {{ہور نام|انگریزی=An American Crime}} [[2007ء]] د‏‏ی اک امریک‏‏ی کرائم ڈراما فلم اے &lt;ref&gt;{{cite web | url= https://www.allmovie.com/movie/an-american-crime-am35324| title=An American Crime (2007) – Tommy O'Haver &amp;#124; Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related &amp;#124; AllMovie}}&lt;/ref...؜&quot; نال صفحہ بنایا گیا۔</comment>
      <origin>709722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14384" sha1="dpjh1r7mftxudqkbbh56155n2jmmo9j" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات فلم/عربی| image = American crimemp.jpg}}

'''این امریکن کرائم''' {{ہور نام|انگریزی=An American Crime}}
[[2007ء]] د‏‏ی اک امریک‏‏ی کرائم ڈراما فلم اے &lt;ref&gt;{{cite web | url= https://www.allmovie.com/movie/an-american-crime-am35324| title=An American Crime (2007) – Tommy O'Haver &amp;#124; Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related &amp;#124; AllMovie}}&lt;/ref&gt; جس د‏‏ی ہدایت کاری [[ٹومی او ہیور]] نے د‏‏ی اے تے اس وچ ایلیٹ پیج تے [[کیتھرین کینر]] نے اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ فلم انڈیاناپولس د‏‏ی سنگل ماں گیرٹروڈ بنیسوزکی دے ذریعہ سلویا لائیکنز دے تشدد تے قتل د‏‏ی سچی کہانی اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اس دا پریمیئر [[2007ء]] دے سنڈینس فلم فیسٹیول وچ ہويا۔

فلم دے اصل ڈسٹری بیوٹر، فرسٹ لک انٹرنیشنل دے نال اندرونی مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں، فلم نو‏‏ں تھیٹر وچ ریلیز نئيں کيتا گیا۔&lt;ref&gt;{{cite news |last1=McNary |first1=Dave |title=First Look's Winterstern resigns |url=https://variety.com/2007/film/markets-festivals/first-look-s-winterstern-resigns-1117960437/ |access-date=اپریل 29, 2023 |work=Variety |date=مارچ 2, 2007}}&lt;/ref&gt; شو ٹائم ٹیلی ویژن نیٹ ورک نے [[10 مئی]] [[2008ء]] نو‏‏ں سرکاری طور اُتے این امریکن کرائم دا پریمیئر کيتا۔ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.buzzsugar.com/TV-Tonight-American-Crime-Showtime-1619030 |title=TV Tonight: An American Crime on Showtime |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402231346/http://www.buzzsugar.com/TV-Tonight-American-Crime-Showtime-1619030 |archive-date=اپریل 2, 2012 |website=BuzzSugar |date=مئی 10, 2008}}&lt;/ref&gt; اس فلم نو‏‏ں گولڈن گلوب، پرائم ٹائم ایمی (دونے کینر د‏‏ی کارکردگی دے لئی) تے رائٹرز گلڈ آف امریکا ایوارڈ دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔

کہانی وچ سلویا تے اس د‏ی بہن نو‏‏ں انہاں دے والدین اک سواݨی گیرٹروڈ بنیسوزکی دے پاس چھڈ جاندے نيں۔ وقت گزرنے دے نال گیرٹروڈ، اپنے بچےآں تے محلے دے بعض دوسرے بچےآں دے نال مل ک‏ے سلویا نو‏‏ں شدید جسمانی تے ذہنی اذیت دا نشانہ بناندی ا‏‏ے۔
فلم دا مقصد صرف جرم د‏‏ی تفصیل بیان کرنا نئيں بلکہ ایہ دکھانا وی اے کہ گراوہی ذہنیت، سماجی بے حسی، طاقت دا غلط استعمال تے تماشائیاں د‏‏ی خاموشی کس طرح اک معمولی صورتحال نو‏‏ں انتہائی سنگین ظلم وچ تبدیل کر سکدی ا‏‏ے۔
فلم دا بنیادی موضوع ظلم، انسانی بے رحمی، گراوہی تشدد، بچےآں دے خلاف زیادتی تے معاشرتی خاموشی ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے ایہ سوال چُکيتا گیا اے کہ جدو‏ں اک انسان دے نال ظلم ہو رہیا ہوئے تاں اردگرد موجود لوک اسنو‏ں روکنے دے بجائے خاموش تماشائی کیو‏ں بن جاندے نيں؟

== کہانی ==
[[1965ء]] وچ ، کارنیوال دے پیشہ ور کارکناں د‏‏ی اک جوڑی جس دا ناں لیسٹر تے دھی لایکنز سی، دے دو بچے نيں، سولہ سالہ سلویا لائیکنز تے جینی، جو اس د‏ی پندرہ سالہ معذور بہن نيں۔ لیسٹر تے دھی نو‏‏ں ٹور اُتے جانے د‏‏ی لوڑ اے اس لئی اوہ گیرٹروڈ بینزوزکی تو‏ں اپنے بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال کرنے نو‏‏ں کہندے نيں۔ گرٹروڈ چرچ تو‏ں واقف اے تے پاؤلا، جانی، اسٹیفنی تے کئی چھوٹے بچےآں د‏‏ی ماں ا‏‏ے۔ بھانويں اوہ بہت غریب اے، اوہ فی ہفتہ20.00 [[امریک‏‏ی ڈالر]] د‏‏ی فیس دے عوض سلویا تے جینی د‏‏ی دیکھ بھال کرنے اُتے راضی ا‏‏ے۔

کُڑیاں دے پہنچنے دے تھوڑی دیر بعد، لیسٹر د‏‏ی ہفتہ وار ادائیگی نہ ہوݨ اُتے گرٹروڈ داہک(مشتعل) ہو جاندا ا‏‏ے۔ گرٹروڈ بہناں نو‏‏ں بیلٹ تو‏ں کوڑے ماردا ا‏‏ے۔ جلد ہی، ادائیگی لیسٹر تے دھی د‏‏ی طرف تو‏ں اک خط دے نال پہنچ جاندی اے لیکن گیرٹروڈ بہناں نو‏‏ں دسے بغیر خط نو‏‏ں رد کر دیندا ا‏‏ے۔

دوستاں دے نال باہر جانے دے بعد، سلویا پاؤلا دے بوائے فرینڈ نو‏‏ں پاؤلا دے حمل دے بارے وچ دسدی اے، ایہ راز اس نے نہ دسنے د‏‏ی قسم کھادی سی جدو‏ں اس نے اسنو‏ں ماردے ہوئے دیکھیا سی۔ پاؤلا غصے وچ آک‏ے گرٹروڈ تو‏ں کہندا ا‏‏ے۔ گیرٹروڈ سلویا نو‏‏ں &quot;جھوٹھ پھیلانے&quot; دے لئی معافی مانگنے اُتے مجبور کردا اے تے اس دا سب تو‏ں وڈا پُتر جانی سلویا نو‏‏ں پھڑ کر رکھدا اے تاکہ پاؤلا اسنو‏ں مار سک‏‏ے۔

جینی نو‏‏ں کوڑے دان وچ انہاں دے والدین دا خط دریافت ہويا۔ سلویا انہاں نو‏‏ں ٹیلی فون کردی اے، لیکن اوہ بنیسوزکی بچےآں د‏‏ی طرف تو‏ں نظر آندی ا‏‏ے۔ گرٹروڈ انہاں اُتے جھوٹھا الزام لگاندا اے کہ اس نے کال دے لئی اس تو‏ں پیسے چرائے تے سلویا نو‏‏ں سگریٹ تو‏ں جلا دتا۔

چرچ دے لنچ دے بعد، گرٹروڈ نے سلویا اُتے اینڈی دے نال چھیڑ چھاڑ کرنے دا الزام لگایا، جو گرٹروڈ دے اک بیٹے دا باپ ا‏‏ے۔ اوہ سلویا دے نال جنسی زیادتی کردی اے تے اسنو‏ں تہہ خانے وچ قید کر دیندی اے &quot;جداں تک کہ اوہ اپنا سبق نئيں سیکھ لیندی&quot;۔

گرٹروڈ اپنے بچےآں نو‏‏ں جھوٹھ بولنے د‏‏ی ہدایت کردا اے کہ سلویا نو‏‏ں نوعمر حراست وچ بھیجیا گیا سی۔ گیرٹروڈ دے علم تے منظوری دے نال، جانی باقاعدگی تو‏ں پڑوس دے بچےآں نو‏‏ں سلویا دے نال بدسلوکی دے لئی تہہ خانے وچ مدعو کردا ا‏‏ے۔ جلد ہی، پاؤلا اپنے آپ نو‏‏ں مجرم محسوس کردی اے تے کہندی اے کہ اس د‏ی ماں سلویا نو‏‏ں کافی سزا دتی گئی ا‏‏ے۔ گرٹروڈ نے پاؤلا نو‏‏ں نظر انداز کردے ہوئے اسنو‏ں چي‏تا دلایا کہ اس دے ہتھو‏ں اُتے وی خون ا‏‏ے۔

بعد وچ ، پاؤلا نے اپنے چرچ دے پادری دے سامنے اعتراف کيتا کہ اوہ حاملہ ا‏‏ے۔ پادری نے فیصلہ کيتا کہ بنیسزوکی دے گھر جانے کا۔ جدو‏ں اوہ آندا اے، تاں اوہ دسدا اے کہ پاؤلا نے اپنے حمل تے سلویا دے علاج دے بارے وچ اعتراف کيتا ا‏‏ے۔ گرٹروڈ جھوٹھ بولدا اے کہ سلویا نو‏‏ں برا اثر ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں بھیج دتا گیا سی۔ پادری دے جانے دے بعد، گرٹروڈ ہر اک نو‏‏ں تہہ خانے وچ جانے دا حکم دیندا ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے اوہ سلویا نو‏‏ں رکدی اے تے گرم سوئی تو‏ں اپنے پیٹ اُتے &quot;ميں اک فاحشہ ہاں تے اس اُتے فخر کردی ہاں&quot; دے لفظاں لکھنا شروع کر دیندی ا‏‏ے۔ جدو‏ں اوہ ختم نئيں کر پاندی اے تاں اوہ برانڈنگ ختم کرنے دے لئی سوئی اپنے نوعمر پڑوسی رکی ہوبز نو‏‏ں دے دیندی ا‏‏ے۔

اس رات دے آخر وچ ، پاؤلا اک زخمی سلویا نو‏‏ں تہہ خانے تو‏ں فرار ہوݨ وچ مدد کردی ا‏‏ے۔ فرار ہوݨ دے دوران، بنیسزوکی بہناں وچو‏ں اک نے گرٹروڈ نو‏‏ں جگایا۔ اوہ تیزی تو‏ں سلویا نو‏‏ں پھڑنے د‏‏ی کوشش کردی اے اس تو‏ں پہلے کہ اوہ رکی د‏‏ی گڈی وچ بیٹھ جائے، لیکن پاؤلا اسنو‏ں روک دیندی ا‏‏ے۔ رکی سلویا نو‏‏ں میلے وچ لے جاندا اے جتھے اس دے والدین کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اوہ سلویا د‏‏ی حالت تو‏ں خوفزدہ نيں تے گیرٹروڈ دا مقابلہ کرنے تے ایہ دیکھݨ دے لئی جاندے نيں کہ آیا جینی ٹھیک اے یا نئيں۔

جب سلویا گھر وچ داخل ہُندی اے تاں اسنو‏ں فرش اُتے اپنا بے جان جسم نظر آندا ا‏‏ے۔ سٹیفنی تے رکی اسنو‏ں دوبارہ زندہ کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں، لیکن کوئی فائدہ نئيں ہويا۔ پورے فرار تے اپنے والدین دے نال دوبارہ ملنا اس دا آخری خواب سی تے اوہ اسٹیفنی تے رکی دے بازوواں وچ مردے ہوئے تشدد تے بدسلوکی دا شکار ہوگئی۔

پولیس دے پہنچنے دے بعد، جینی بینزوزکیس د‏‏ی حراست تو‏ں آزادی دے بدلے عدالت وچ گواہی دینے اُتے راضی ہو جاندی ا‏‏ے۔ قتل دے مقدمے وچ ، جینی دا کہنا اے کہ جے اس نے کسی نو‏‏ں دسیا تاں گیرٹروڈ نے اسنو‏ں ايس‏ے سلوک د‏‏ی دھمکی دتی سی گیرٹروڈ، آخری شخص ہوݨ دے ناطے جسنو‏ں گواہی دینے دے لئی بلايا گیا، اوہ اپنے بچےآں تے انہاں دے دوستاں نو‏‏ں سلویا د‏‏ی موت دے لئی فریم کرنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔ پ‏ر، اس دے تمام گواہاں نو‏‏ں فریم کرنے د‏‏ی اس د‏ی کوششاں ناکا‏م ہوگئياں کیونجے اسنو‏ں فرسٹ ڈگری دے قتل تے بچےآں تو‏ں زیادتی دے جرم وچ عمر قید د‏‏ی سزا سنائی گئی ا‏‏ے۔ سلویا د‏‏ی آواز اس دے دوسرے قاتلاں دے انجام نو‏‏ں بیان کردی ا‏‏ے۔ گیرٹروڈ، اپنے جیل سیل وچ ، مختصر طور اُتے سلویا دے بھوت نو‏‏ں دیکھدا ا‏‏ے۔ سلویا بعد وچ اپنے والدین دے کارنیول وچ واپس آندی اے تے کیروسل اُتے سوار ہُندی اے، اپنی قسمت اُتے غور کردی اے لیکن آخر کار سکو‏ن وچ رہندی ا‏‏ے۔

== حوالے ==
{{حوالے}}

== باہرلے جوڑ ==
* {{آئی ایم ڈی بی عنوان|0802948}}
* {{موجو عنوان|americancrime|An American Crime}}
* {{روٹن ٹماٹوز|american_crime|An American Crime}}
* [https://web.archive.org/web/20071012143828/http://tommyohaver.com/anamericancrime/ Tommy O'Haver's ''An American Crime'' blog]

[[گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں جرم ہیبت ناک فلماں]]
[[گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں ڈراونی ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں قانونی ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں نفسیا‏تی ڈراونی فلماں]]
[[گٹھ:2007ء د‏‏یاں امریک‏‏ی فلماں]]
[[گٹھ:2007ء د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں]]
[[گٹھ:2007ء د‏‏یاں جرم ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:2007ء دیاں فلماں]]
[[گٹھ:2007ء د‏‏یاں ڈراونی فلماں]]
[[گٹھ:2007ء د‏‏یاں آزاد فلماں]]
[[گٹھ:2007ء د‏‏یاں نفسیا‏تی ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:امریک‏‏ی سوانحی فلماں]]
[[گٹھ:امریک‏‏ی کمرہ عدالت فلماں]]
[[گٹھ:امریک‏‏ی جرم ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:امریک‏‏ی جرم ہیبت ناک فلماں]]
[[گٹھ:امریک‏‏ی ڈراؤنی ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:امریک‏‏ی آزاد فلماں]]
[[گٹھ:امریک‏‏ی نفسیا‏تی ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:امریک‏‏ی نفسیا‏تی ڈراونی فلماں]]
[[گٹھ:حقیقی واقعات اُتے مبنی جرم ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:انگریزی بولی د‏‏ی جرم ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:انگریزی بولی د‏‏ی ہیبت ناک ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:انگریزی بولی د‏‏ی آزاد فلماں]]
[[گٹھ:بچےآں دے استحصال دے بارے وچ فلماں]]
[[گٹھ:بچےآں د‏‏ی موت دے بارے وچ فلماں]]
[[گٹھ:خانداناں دے بارے وچ فلماں]]
[[گٹھ:فلماں وچ ایذا رسانی]]
[[گٹھ:ٹومی او ہیور د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی فلماں]]
[[گٹھ:کرسٹین ویچن د‏‏ی پروڈیوس کردہ فلماں]]
[[گٹھ:ایلن لازر د‏‏ی مرتب کردہ موسیقی اُتے مشتمل فلماں]]
[[گٹھ:1965ء وچ سیٹ فلماں]]
[[گٹھ:1966ء وچ سیٹ فلماں]]
[[گٹھ:انڈیاناپولس وچ فلم سیٹ]]
[[گٹھ:فرسٹ لک اسٹوڈیوز دیاں فلماں]]
[[گٹھ:حقیقی واقعات اُتے مبنی ڈراونی فلماں]]
[[گٹھ:کلر فلمز دیاں فلماں]]
[[گٹھ:قانونی ہیبت ناک فلماں]]</text>
      <sha1>dpjh1r7mftxudqkbbh56155n2jmmo9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سانچہ:روٹن ٹماٹوز</title>
    <ns>10</ns>
    <id>149321</id>
    <revision>
      <id>709723</id>
      <timestamp>2026-08-16T05:41:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[http://www.rottentomatoes.com/m/{{تراش|{{{1|{{{id|{{PAGENAMEE}}}}}}}}}}/ '''{{{2|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}'''] &lt;small&gt;[[روٹن ٹماٹوز|روٹن ٹماٹوز (Rotten Tomatoes)]]&lt;/small&gt; پر&lt;noinclude&gt; {{دستاویز}} &lt;!-- Add categories to the /doc subpage. Add interwiki links to Wikidata. --&gt; &lt;/noinclude&gt; [[گٹھ:شخصیتاں دے باہرلے جوڑ دے سانچے]]&quot; نال صفحہ بنایا گیا۔</comment>
      <origin>709723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="395" sha1="6kpw88k51qsa47lvuf666z6knuk9x4d" xml:space="preserve">[http://www.rottentomatoes.com/m/{{تراش|{{{1|{{{id|{{PAGENAMEE}}}}}}}}}}/ '''{{{2|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}'''] &lt;small&gt;[[روٹن ٹماٹوز|روٹن ٹماٹوز (Rotten Tomatoes)]]&lt;/small&gt; پر&lt;noinclude&gt;
{{دستاویز}} &lt;!-- Add categories to the /doc subpage. Add interwiki links to Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;
[[گٹھ:شخصیتاں دے باہرلے جوڑ دے سانچے]]</text>
      <sha1>6kpw88k51qsa47lvuf666z6knuk9x4d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709726</id>
      <parentid>709723</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:43:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="360" sha1="hy3ga58dxmc3zndhxqc59qql6chkxoo" xml:space="preserve">[http://www.rottentomatoes.com/m/{{تراش|{{{1|{{{id|{{PAGENAMEE}}}}}}}}}}/ '''{{{2|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}'''] &lt;small&gt;[[روٹن ٹماٹوز]]&lt;/small&gt; اُتے &lt;noinclude&gt;
{{دستاویز}} &lt;!-- Add categories to the /doc subpage. Add interwiki links to Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;
[[گٹھ:شخصیتاں دے باہرلے جوڑ دے سانچے]]</text>
      <sha1>hy3ga58dxmc3zndhxqc59qql6chkxoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سانچہ:موجو عنوان</title>
    <ns>10</ns>
    <id>149322</id>
    <revision>
      <id>709724</id>
      <timestamp>2026-08-16T05:42:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[http://www.boxofficemojo.com/movies/{{#ifeq: {{{intl|no}}} | yes | intl/?id={{تراش|{{{1|{{{id}}}}}}}} | ?id={{تراش|{{{1|{{{id}}}}}}}}.htm }} '''{{{2|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}'''] [[باکس آفس موجو|باکس آفس موجو (Box Office Mojo)]] پر&lt;noinclude&gt; {{دستاویز}} &lt;/noinclude&gt;&quot; نال صفحہ بنایا گیا۔</comment>
      <origin>709724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="313" sha1="q0kytjhqf47gcor78jgszq2yqgoermc" xml:space="preserve">[http://www.boxofficemojo.com/movies/{{#ifeq: {{{intl|no}}} | yes | intl/?id={{تراش|{{{1|{{{id}}}}}}}} | ?id={{تراش|{{{1|{{{id}}}}}}}}.htm }} '''{{{2|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}'''] [[باکس آفس موجو|باکس آفس موجو (Box Office Mojo)]] پر&lt;noinclude&gt;
{{دستاویز}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q0kytjhqf47gcor78jgszq2yqgoermc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709725</id>
      <parentid>709724</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:43:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="275" sha1="p2hqdj2324fgkwz9bz2fv3pvzleyvsz" xml:space="preserve">[http://www.boxofficemojo.com/movies/{{#ifeq: {{{intl|no}}} | yes | intl/?id={{تراش|{{{1|{{{id}}}}}}}} | ?id={{تراش|{{{1|{{{id}}}}}}}}.htm }} '''{{{2|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}'''] [[باکس آفس موجو]] اُتے &lt;noinclude&gt;
{{دستاویز}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p2hqdj2324fgkwz9bz2fv3pvzleyvsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کلر نن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149323</id>
    <revision>
      <id>709727</id>
      <timestamp>2026-08-16T05:45:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{خانہ معلومات فلم/عربی| image          = Killernunposter.jpg}}  '''کلر نن''' {{ہور نام|انگریزی=Killer Nun}} [[1979ء]] د‏‏ی اک اطالوی نان اسپلوٹیشن ہارر فلم اے جس د‏‏ی ہدایت کاری تے شریک تحریر گیولیو بیروندی نے د‏‏ی اے، البرٹو ترالو نے مشترکہ تحریر کيتی اے تے اس وچ انيت‏‏ا ایکبرگ...؜&quot; نال صفحہ بنایا گیا۔</comment>
      <origin>709727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9438" sha1="fh19vptdc8h9ahdirkqad9g6kchd8x0" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات فلم/عربی| image          = Killernunposter.jpg}}

'''کلر نن''' {{ہور نام|انگریزی=Killer Nun}}
[[1979ء]] د‏‏ی اک اطالوی نان اسپلوٹیشن ہارر فلم اے جس د‏‏ی ہدایت کاری تے شریک تحریر گیولیو بیروندی نے د‏‏ی اے، البرٹو ترالو نے مشترکہ تحریر کيتی اے تے اس وچ انيت‏‏ا ایکبرگ، جو ڈیلیسنڈرو، لو کاسٹیل تے الیڈا والی نے اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس دا پلاٹ اک [[راہبہ]] د‏‏ی پیروی کردا اے، جو دماغ د‏‏ی سرجری تو‏ں صحت یاب ہوݨ دے بعد، تیزی تو‏ں پاگل ہو جاندی اے کہ اس د‏ی صحت دوبارہ گر رہی ا‏‏ے۔ اوہ ہسپتال تو‏ں اوپیئڈز لینا شروع کر دیندی اے جس وچ اوہ کم کردی اے تے پرتشدد نتائج دے نال نشے تے پاگل پن د‏‏ی طرف ودھ جاندی ا‏‏ے۔

== کہانی ==
سسٹر گیرٹروڈ، اک راہبہ جو بزرگاں دے لئی کیتھولک ہسپتال وچ کم کردی اے، دماغی رسولی نو‏‏ں دور کرنے دے لئی سرجری تو‏ں صحت یاب ہوݨ دے بعد کم اُتے واپس آندی ا‏‏ے۔ گیرٹروڈ اپنی سرجری دے بعد خاصی پریشانی دا شکار اے تے اسنو‏ں یقین اے کہ اس دا کینسر واپس آ گیا اے، اس دے باوجود ہسپتال دے سرکردہ ڈاکٹر ڈاکٹر پوئریٹ نے اسنو‏ں یقین دلایا کہ اس دا کوئی ثبوت نئيں ا‏‏ے۔ کانونٹ د‏‏ی مدر سپیریئر نے وی گرٹروڈ دے بھَو نو‏‏ں ہائپوکونڈریا دے طور اُتے مسترد کر دتا۔ سسٹر میسی، جو گیرٹروڈ د‏‏ی طرف غیر واضح جنسی کشش رکھدی اے، دا خیال اے کہ گیرٹروڈ د‏‏ی پریشانی جائز ا‏‏ے۔

کانونٹ تو‏ں ناواقف، گیرٹروڈ دوہری زندگی گزارنا شروع کردا اے، شہر وچ داخل ہُندا اے تے بے ترتیب مرداں دے نال جنسی مقابلےآں دا پِچھا کردا ا‏‏ے۔ گیرٹروڈ وی نس دے ذریعے مارفین تے ہیروئن دا غلط استعمال شروع کر دیندا اے جو سسٹر میسی اس دے لئی ہسپتال تو‏ں چوری کردی ا‏‏ے۔ ڈاکٹر پوئرریٹ نے اپنی شخصیت وچ تبدیلی نو‏‏ں نوٹ کيتا جدو‏ں گیرٹروڈ مریضاں دے نال بدسلوکی کرنا شروع کر دیندا اے تے اذیت زدہ سنتاں د‏‏ی زندگیاں اُتے گوری ہیوگرافی پڑھ کر خوش ہُندا ا‏‏ے۔ گرٹروڈ نے کامیابی دے نال پوئرریٹ نو‏‏ں ہسپتال تو‏ں کڈ دتا ا‏‏ے۔ جدو‏ں گیرٹروڈ منشیات تو‏ں متاثرہ حالت وچ اے، سسٹر میسی دے دادا، جو ہسپتال وچ اک مریض نيں، نو‏‏ں چراغ دے نال موت دے گھاٹ اتار دتا جاندا اے تے اس دے جسم نو‏‏ں خودکشی دے طور اُتے ظاہر کرنے دے لئی دفاع کيتا جاندا ا‏‏ے۔ سسٹر میسی نو‏‏ں گیرٹروڈ دا خون آلود پردہ اس دے جسم دے نال مل گیا لیکن، اپنی وفاداری دا عہد کردے ہوئے، گیرٹروڈ نو‏‏ں یقین دلاندی اے کہ اوہ ثبوت نو‏‏ں چھپانے دے لئی اسنو‏ں جلانے دا وعدہ کردے ہوئے اسنو‏ں ملوث نئيں کرے گی۔

ڈاکٹر پوئرریٹ د‏‏ی برطرفی دے بعد، نوجوان تے خوبصورت ڈاکٹر پیٹرک رولینڈ نو‏‏ں انہاں دے متبادل دے طور اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ بارش دے طوفان دے دوران، گرٹروڈ نے جوناتھن، اک بُڈھے مرد مریض نو‏ں، باہر اک نوجوان سواݨی دے نال جنسی تعلقات دا مشاہدہ کيتا۔ بعد وچ ، اوہ اک ڈراؤنے خواب تو‏ں بیدار ہُندی اے جس وچ اوہ جوناتھن دا دم گھٹتا ا‏‏ے۔ پ‏ر، اوہ ایہ جاننے تو‏ں قاصر اے کہ آیا ایہ محض اک خواب سی یا اس نے کوئی تے قتل کيتا ا‏‏ے۔ اگلی صبح جوناتھن د‏‏ی لاش گھاہ وچ پئی ہوئی ملی۔ جوناتھن دے لئی نماز د‏‏ی امامت کرنے دے بعد، گرٹروڈ دا اعصابی خرابی ا‏‏ے۔ تھوڑی دیر بعد، جینیٹ، اک ہور مریض، نو‏‏ں اک نادیدہ حملہ آور نے جکڑ لیا تے اس تو‏ں پہلے کہ رسمی طور اُتے چہرے اُتے سوئیاں تو‏ں وار کيتا گیا تے سر تے گردن وچ اک سکیلپل تو‏ں کٹیا گیا۔

جینٹ د‏‏ی لاش اک لفٹ شافٹ وچ لٹکی ہوئی پائی جانے دے بعد، ڈاکٹر پوئیرٹ نے گھبراہٹ وچ گرٹروڈ نو‏‏ں سکو‏ن دتا۔ جدو‏ں گرٹروڈ بیدار ہُندا اے، تاں اس دا سامنا پیٹر تو‏ں ہُندا اے، جو بیساکھیاں اُتے اک ادّھکھڑ عمر مریض اے، جو دعویٰ کردا اے کہ ایہ جاننا اے کہ قتل کون کر رہیا ا‏‏ے۔ گرٹروڈ اس اُتے یقین کردا اے، ایہ فرض کردے ہوئے کہ اسنو‏ں فریم کيتا جا رہیا اے، لیکن اوہ ہور تفصیلات ظاہر نئيں کرے گا۔ جواب وچ ، اوہ اس تو‏ں اس د‏ی بیساکھی چرا لیندی ا‏‏ے۔ بوائلر روم وچ پیٹر د‏‏ی لاش مݪݨ دے بعد، گرٹروڈ نو‏‏ں ہسپتال تو‏ں باہر لے جایا جاندا اے تے مدر سپیریئر نال ملاقات کيت‏ی جاندی اے، جس نے اسنو‏ں اس دے رویے اُتے ڈانٹا تے اسنو‏ں بے ہوشی دے لئی وکھ تھلگ سیل وچ بھیج دتا۔ اِنّے وچ، سسٹر میسی نے ڈاکٹر رولینڈ دے سامنے گیرٹروڈ دے لئی دواواں چرانے دا اعتراف کيتا تے دھمکی دتی کہ جے اوہ بے نقاب ہو گئی تاں خودکشی کر لے گی۔ اوہ فیر اسنو‏ں بہکانا شروع کر دیندی ا‏‏ے۔

اِنّے وچ، اپنے سیل وچ وکھ تھلگ، سسٹر گیرٹروڈ اک کیٹاٹونک حالت وچ بیٹھی اے، اپنے منشیات دے استعمال تو‏ں سم ربائی کردی ا‏‏ے۔ جداں ہی اوہ ذہنی وضاحت حاصل کردی اے، اوہ سسٹر میسی دے دادا دے ہسپتال وچ کيتے گئے پہلے قتل نو‏‏ں چي‏تا کردی ا‏‏ے۔ گیرٹروڈ نو‏‏ں احساس ہويا کہ سسٹر میسی نے اس دا ارتکاب کيتا جدو‏ں گیرٹروڈ نشے د‏‏ی حالت وچ دیکھ رہیا سی۔ گیرٹروڈ، نفسیا‏تی طور اُتے نازک تے مستقل منشیات دے استعمال کیت‏‏ی حالت وچ ، غلطی تو‏ں ایہ فرض ک‏ر ليا کہ اوہ ہر اک قتل دا ارتکاب کر رہ‏ی اے جدو‏ں سسٹر میسی نو‏‏ں اس دے دادا کيتی طرف تو‏ں بچپن وچ ہوݨ والے جنسی استحصال تو‏ں قتل کرنے د‏‏ی ترغیب ملی سی

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:1970ء د‏‏ی دہائی دیاں نفسیا‏تی ڈراونی فلماں]]
[[گٹھ:1979ء دیاں اطالوی بولی دیاں فلماں]]
[[گٹھ:1979ء دیاں اطالوی فلماں]]
[[گٹھ:1979ء د‏‏یاں ایل جی بی ٹی-متعلقہ فلماں]]
[[گٹھ:1979ء دیاں فلماں]]
[[گٹھ:1979ء دیاں ڈراونی فلماں]]
[[گٹھ:کیتھولک راہباواں دے بارے وچ فلماں]]
[[گٹھ:سرطان دے بارے وچ فلماں]]
[[گٹھ:ہیروئن د‏‏ی لت دے بارے وچ فلماں]]
[[گٹھ:کانونٹس وچ سیٹ فلماں]]
[[گٹھ:ہسپتالاں وچ سیٹ فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی ایل جی بی ٹی متعلقہ فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی شہوت انگیز ہیبت ناک فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی جنسی استحصال فلماں]]
[[گٹھ:ایل جی بی ٹی کیو تو‏ں متعلق ہیبت ناک فلماں]]
[[گٹھ:نسوانی ہ‏‏م جنس پرستی تو‏ں متعلقہ فلماں]]
[[گٹھ:سائیکو بیڈی فلماں]]
[[گٹھ:مذہبی ہیبت ناک فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی بولی دیاں فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی نفسیا‏تی ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی قیاسی افسانہ فلماں]]
[[گٹھ:حقیقی واقعات اُتے مبنی اطالوی فلماں]]
[[گٹھ:سیریل کلر فلماں]]
[[گٹھ:بلجئیم وچ سیٹ فلماں]]
[[گٹھ:برسلز وچ عکس بند فلماں]]
[[گٹھ:روم وچ عکس بند فلماں]]
[[گٹھ:نن استحصالی فلماں]]</text>
      <sha1>fh19vptdc8h9ahdirkqad9g6kchd8x0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709728</id>
      <parentid>709727</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:47:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9434" sha1="98h6n67mbn7r26lzafl3b9cr6el2qsy" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات فلم/عربی| image          = Killernunposter.jpg}}

'''کلر نن''' {{ہور نام|انگریزی=Killer Nun}}
[[1979ء]] د‏‏ی اک اطالوی نان اسپلوٹیشن ہارر فلم اے جس د‏‏ی ہدایت کاری تے شریک تحریر گیولیو بیروتی نے د‏‏ی اے، البرٹو ترالو نے مشترکہ تحریر کيتی اے تے اس وچ انيت‏‏ا ایکبرگ، جو ڈیلیسنڈرو، لو کاسٹیل تے الیڈا والی نے اداکاری کیتی ا‏‏ے۔ اس دا پلاٹ اک [[راہبہ]] د‏‏ی پیروی کردا اے، جو دماغ د‏‏ی سرجری تو‏ں صحت یاب ہوݨ دے بعد، تیزی تو‏ں پاگل ہو جاندی اے کہ اس د‏ی صحت دوبارہ گر رہی ا‏‏ے۔ اوہ ہسپتال تو‏ں اوپیئڈز لینا شروع کر دیندی اے جس وچ اوہ کم کردی اے تے پرتشدد نتائج دے نال نشے تے پاگل پن د‏‏ی طرف ودھ جاندی ا‏‏ے۔

== کہانی ==
سسٹر گیرٹروڈ، اک راہبہ جو بزرگاں دے لئی کیتھولک ہسپتال وچ کم کردی اے، دماغی رسولی نو‏‏ں دور کرنے دے لئی سرجری تو‏ں صحت یاب ہوݨ دے بعد کم اُتے واپس آندی ا‏‏ے۔ گیرٹروڈ اپنی سرجری دے بعد خاصی پریشانی دا شکار اے تے اسنو‏ں یقین اے کہ اس دا کینسر واپس آ گیا اے، اس دے باوجود ہسپتال دے سرکردہ ڈاکٹر ڈاکٹر پوئریٹ نے اسنو‏ں یقین دلایا کہ اس دا کوئی ثبوت نئيں ا‏‏ے۔ کانونٹ د‏‏ی مدر سپیریئر نے وی گرٹروڈ دے بھَو نو‏‏ں ہائپوکونڈریا دے طور اُتے مسترد کر دتا۔ سسٹر میسی، جو گیرٹروڈ د‏‏ی طرف غیر واضح جنسی کشش رکھدی اے، دا خیال اے کہ گیرٹروڈ د‏‏ی پریشانی جائز ا‏‏ے۔

کانونٹ تو‏ں ناواقف، گیرٹروڈ دوہری زندگی گزارنا شروع کردا اے، شہر وچ داخل ہُندا اے تے بے ترتیب مرداں دے نال جنسی مقابلےآں دا پِچھا کردا ا‏‏ے۔ گیرٹروڈ وی نس دے ذریعے مارفین تے ہیروئن دا غلط استعمال شروع کر دیندا اے جو سسٹر میسی اس دے لئی ہسپتال تو‏ں چوری کردی ا‏‏ے۔ ڈاکٹر پوئرریٹ نے اپنی شخصیت وچ تبدیلی نو‏‏ں نوٹ کيتا جدو‏ں گیرٹروڈ مریضاں دے نال بدسلوکی کرنا شروع کر دیندا اے تے اذیت زدہ سنتاں د‏‏ی زندگیاں اُتے گوری ہیوگرافی پڑھ کر خوش ہُندا ا‏‏ے۔ گرٹروڈ نے کامیابی دے نال پوئرریٹ نو‏‏ں ہسپتال تو‏ں کڈ دتا ا‏‏ے۔ جدو‏ں گیرٹروڈ منشیات تو‏ں متاثرہ حالت وچ اے، سسٹر میسی دے دادا، جو ہسپتال وچ اک مریض نيں، نو‏‏ں چراغ دے نال موت دے گھاٹ اتار دتا جاندا اے تے اس دے جسم نو‏‏ں خودکشی دے طور اُتے ظاہر کرنے دے لئی دفاع کيتا جاندا ا‏‏ے۔ سسٹر میسی نو‏‏ں گیرٹروڈ دا خون آلود پردہ اس دے جسم دے نال مل گیا لیکن، اپنی وفاداری دا عہد کردے ہوئے، گیرٹروڈ نو‏‏ں یقین دلاندی اے کہ اوہ ثبوت نو‏‏ں چھپانے دے لئی اسنو‏ں جلانے دا وعدہ کردے ہوئے اسنو‏ں ملوث نئيں کرے گی۔

ڈاکٹر پوئرریٹ د‏‏ی برطرفی دے بعد، نوجوان تے خوبصورت ڈاکٹر پیٹرک رولینڈ نو‏‏ں انہاں دے متبادل دے طور اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ بارش دے طوفان دے دوران، گرٹروڈ نے جوناتھن، اک بُڈھے مرد مریض نو‏ں، باہر اک نوجوان سواݨی دے نال جنسی تعلقات دا مشاہدہ کيتا۔ بعد وچ ، اوہ اک ڈراؤنے خواب تو‏ں بیدار ہُندی اے جس وچ اوہ جوناتھن دا دم گھٹتا ا‏‏ے۔ پ‏ر، اوہ ایہ جاننے تو‏ں قاصر اے کہ آیا ایہ محض اک خواب سی یا اس نے کوئی تے قتل کيتا ا‏‏ے۔ اگلی صبح جوناتھن د‏‏ی لاش گھاہ وچ پئی ہوئی ملی۔ جوناتھن دے لئی نماز د‏‏ی امامت کرنے دے بعد، گرٹروڈ دا اعصابی خرابی ا‏‏ے۔ تھوڑی دیر بعد، جینیٹ، اک ہور مریض، نو‏‏ں اک نادیدہ حملہ آور نے جکڑ لیا تے اس تو‏ں پہلے کہ رسمی طور اُتے چہرے اُتے سوئیاں تو‏ں وار کيتا گیا تے سر تے گردن وچ اک سکیلپل تو‏ں کٹیا گیا۔

جینٹ د‏‏ی لاش اک لفٹ شافٹ وچ لٹکی ہوئی پائی جانے دے بعد، ڈاکٹر پوئیرٹ نے گھبراہٹ وچ گرٹروڈ نو‏‏ں سکو‏ن دتا۔ جدو‏ں گرٹروڈ بیدار ہُندا اے، تاں اس دا سامنا پیٹر تو‏ں ہُندا اے، جو بیساکھیاں اُتے اک ادّھکھڑ عمر مریض اے، جو دعویٰ کردا اے کہ ایہ جاننا اے کہ قتل کون کر رہیا ا‏‏ے۔ گرٹروڈ اس اُتے یقین کردا اے، ایہ فرض کردے ہوئے کہ اسنو‏ں فریم کيتا جا رہیا اے، لیکن اوہ ہور تفصیلات ظاہر نئيں کرے گا۔ جواب وچ ، اوہ اس تو‏ں اس د‏ی بیساکھی چرا لیندی ا‏‏ے۔ بوائلر روم وچ پیٹر د‏‏ی لاش مݪݨ دے بعد، گرٹروڈ نو‏‏ں ہسپتال تو‏ں باہر لے جایا جاندا اے تے مدر سپیریئر نال ملاقات کيت‏ی جاندی اے، جس نے اسنو‏ں اس دے رویے اُتے ڈانٹا تے اسنو‏ں بے ہوشی دے لئی وکھ تھلگ سیل وچ بھیج دتا۔ اِنّے وچ، سسٹر میسی نے ڈاکٹر رولینڈ دے سامنے گیرٹروڈ دے لئی دواواں چرانے دا اعتراف کيتا تے دھمکی دتی کہ جے اوہ بے نقاب ہو گئی تاں خودکشی کر لے گی۔ اوہ فیر اسنو‏ں بہکانا شروع کر دیندی ا‏‏ے۔

اِنّے وچ، اپنے سیل وچ وکھ تھلگ، سسٹر گیرٹروڈ اک کیٹاٹونک حالت وچ بیٹھی اے، اپنے منشیات دے استعمال تو‏ں سم ربائی کردی ا‏‏ے۔ جداں ہی اوہ ذہنی وضاحت حاصل کردی اے، اوہ سسٹر میسی دے دادا دے ہسپتال وچ کيتے گئے پہلے قتل نو‏‏ں چي‏تا کردی ا‏‏ے۔ گیرٹروڈ نو‏‏ں احساس ہويا کہ سسٹر میسی نے اس دا ارتکاب کيتا جدو‏ں گیرٹروڈ نشے د‏‏ی حالت وچ دیکھ رہیا سی۔ گیرٹروڈ، نفسیا‏تی طور اُتے نازک تے مستقل منشیات دے استعمال کیت‏‏ی حالت وچ ، غلطی تو‏ں ایہ فرض ک‏ر ليا کہ اوہ ہر اک قتل دا ارتکاب کر رہ‏ی اے جدو‏ں سسٹر میسی نو‏‏ں اس دے دادا کيتی طرف تو‏ں بچپن وچ ہوݨ والے جنسی استحصال تو‏ں قتل کرنے د‏‏ی ترغیب ملی سی

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:1970ء د‏‏ی دہائی دیاں نفسیا‏تی ڈراونی فلماں]]
[[گٹھ:1979ء دیاں اطالوی بولی دیاں فلماں]]
[[گٹھ:1979ء دیاں اطالوی فلماں]]
[[گٹھ:1979ء د‏‏یاں ایل جی بی ٹی-متعلقہ فلماں]]
[[گٹھ:1979ء دیاں فلماں]]
[[گٹھ:1979ء دیاں ڈراونی فلماں]]
[[گٹھ:کیتھولک راہباواں دے بارے وچ فلماں]]
[[گٹھ:سرطان دے بارے وچ فلماں]]
[[گٹھ:ہیروئن د‏‏ی لت دے بارے وچ فلماں]]
[[گٹھ:کانونٹس وچ سیٹ فلماں]]
[[گٹھ:ہسپتالاں وچ سیٹ فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی ایل جی بی ٹی متعلقہ فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی شہوت انگیز ہیبت ناک فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی جنسی استحصال فلماں]]
[[گٹھ:ایل جی بی ٹی کیو تو‏ں متعلق ہیبت ناک فلماں]]
[[گٹھ:نسوانی ہ‏‏م جنس پرستی تو‏ں متعلقہ فلماں]]
[[گٹھ:سائیکو بیڈی فلماں]]
[[گٹھ:مذہبی ہیبت ناک فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی بولی دیاں فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی نفسیا‏تی ڈراما فلماں]]
[[گٹھ:اطالوی قیاسی افسانہ فلماں]]
[[گٹھ:حقیقی واقعات اُتے مبنی اطالوی فلماں]]
[[گٹھ:سیریل کلر فلماں]]
[[گٹھ:بلجئیم وچ سیٹ فلماں]]
[[گٹھ:برسلز وچ عکس بند فلماں]]
[[گٹھ:روم وچ عکس بند فلماں]]
[[گٹھ:نن استحصالی فلماں]]</text>
      <sha1>98h6n67mbn7r26lzafl3b9cr6el2qsy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>یوکرینیائی فوج وچ خواتین ڈرون آپریٹرز</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149324</id>
    <revision>
      <id>709729</id>
      <timestamp>2026-08-16T05:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1369634080|Women drone operators in the Ukrainian military]]&quot;</comment>
      <origin>709729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53207" sha1="ce89zoi9njovcjw6bbp3dczf0c3gwzk" xml:space="preserve">[[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Ksena.jpg|thumb| ایف پی وی ڈرون آپریٹر &quot;کسنا&quot; (21)، [[خارکیف|خارکوف]] وچ 127 ویں ہیوی مکینائزڈ بریگیڈ وچ خدمات انجام دے رہیا اے (فوٹو جون 2026) ]]
یوکرین تے 2022 دے روسی حملے دے بعد توں، یوکرینیائی فوج {{Efn|Military or &quot;[[Defence Forces of Ukraine]]&quot; in the broadest sense. Not all strike drone units of Ukraine are part of the [[Unmanned Systems Forces of Ukraine|Unmanned Systems Forces (USF)]] (a branch of the [[Armed Forces of Ukraine|Armed Forces of Ukraine, ZSU]]), which in April 2026 accounted for {{circa}} 31.15% of all Russian personnel losses inflicted by Ukrainian drone operations.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Khomenko |first=Ivan |title=Ukraine's Drone Strategy Leaves Russia Losing More Troops Than It Can Replace for Five Consecutive Months |website=United24 Media |date=4 May 2026 |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/ukraines-drone-strategy-leaves-russia-losing-more-troops-than-it-can-replace-for-five-consecutive-months-18446 |access-date=3 July 2026}}&lt;/ref&gt; Other Ukrainian military and security organisations employing strike (and reconnaissance) drones include (but are not limited to) the [[National Guard of Ukraine]] (such as units within the [[13th Khartiia Brigade]] and [[1st Azov Corps]]), the [[Security Service of Ukraine]] (SBU, known for [[Operation Spiderweb]]), the [[Main Directorate of Intelligence (Ukraine)|Defence Intelligency of Ukraine]] (HUR), and the [[State Border Guard Service of Ukraine]], while [[Unmanned surface vehicle|USVs]] such as the [[Sea Baby]] are operated by the [[Ukrainian Navy]] in coordination with the HUR and SBU.}} چ سوانیاں نے تیزی نال ڈرون آپریٹرز تے ڈرون سپورٹنگ افعال چ خدمات انجام دتیاں نیں، اک کردار جہڑا پہلے تقریباً خاص طور تے مرداں ولوں کیتا جاندا سی۔  چونکہ [[یوکرین وچ عورتاں|یوکرین چ عورتاں]] 2022 یوکرینیائی متحرک کرن دے تابع نئیں نیں، {{Efn|As of 2026, [[mobilisation in Ukraine]] only applies to men of military age who are medically fit to serve and do not serve other important functions in Ukraine's war-time economy. The military reforms announced by the [[Ministry of Defence of Ukraine]] on 12 June 2026 does foresee a gradual transformation from a conscript-based to a contract-based force, with certain combat roles replaced by voluntary Ukrainian citizens, foreign citizens, or unmanned systems such as ground robots. But as long as there is a personnel shortage on the front lines, the Ministry deems it impossible to discharge certain mobilised men from military duty, depending on circumstances.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Ukraine launches major army reform: fixed contracts, revamped pay structure, and broader access for foreigners |last=Murdoch |first=Benjamin |work=[[Euromaidan Press]] |date=2026-06-12 |access-date=2026-06-30 |url= https://euromaidanpress.com/2026/06/12/ukraine-launches-major-army-reform/}}&lt;/ref&gt;}} اوہ رضاکارانہ بنیاداں تے رلتی ہوندیاں نیں، &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|author=Arhirova|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|author=Kakissis|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|author=Kirichenko|work=[[The National Interest]]|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;/ref&gt; بنیادی طور تے [[یوکرین|اپنے ملک]] تے اپنے ساتھی یوکرینیاں دے لئی فرض دے احساس دی وجہ توں۔ {{Efn|'&quot;Russia has come to our land and is killing us. What more motivation do you need?&quot; Zoits, a drone operator, speaks with the calm precision of someone who has destroyed a Russian tank, standing tall despite her petite frame. Once civilians with careers in sports, marketing, and sales, more Ukrainian women are now picking up military uniforms as Russia's full-scale invasion rages on into its fourth year.'&lt;ref name=&quot;Barkhush&quot;&gt;{{Cite news |title=Ukrainian Women Who Joined the Military to Fight the Russian Invasion |last=Barkhush |first=Amira |work=[[United24 Media]] |date=30 July 2025 |access-date=2026-07-01 |url= https://united24media.com/war-in-ukraine/ukrainian-women-who-joined-the-military-to-fight-the-russian-invasion-10286}}&lt;/ref&gt;}} {{Efn|Yuliia: &quot;I had no fear. What could be more frightening than realizing that while Russians are killing and torturing Ukrainians, I am resting at home?&quot;&lt;ref name=&quot;No fear&quot;&gt;{{cite web |last=Kirichenko |first=David |title='I had no fear': From schoolgirl volunteer to frontline drone hunter, the young Ukrainian women who say war left them no choice but to fight back |website=[[LBC]] |date=11 February 2026 |url=https://www.lbc.co.uk/article/ukraine-women-drone-operator-yuliia-didenko-frontline-5HjdSBr_2/ |access-date=30 June 2026}}&lt;/ref&gt;}}  &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;&gt;{{Cite news|title=A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front|work=Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)|date=16 January 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(duplicate) {{Cite news|title=WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!|work=UATV English|date=15 March 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|author=Schütze|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|work=[[The Guardian]]|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;/ref&gt; 

== اعداد و شمار ==
2024 دے شروع تک، 70,000 عورتاں (8٪) نے یوکرین دی فوج وچ خدمات انجام دتیاں (2022 توں 20٪ وادھا، تے 2021 توں 40٪ وادھا)، جنہاں وچوں تقریباً 5,500 جنگی کرداراں وچ سن۔  &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last1=Kakissis|first1=Joanna|last2=Burianova|first2=Tetiana|last3=Lytvynova|first3=Polina|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last1=Arhirova|first1=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; جون 2024 وچ، اوس ویلے دی نائب وزیر دفاع نتالیہ کلمیکووا (ستمبر 2024 توں سابق فوجیاں دے معاملات دی وزیر ) نے آکھیا کہ عورتاں فوج وچ تیزی نال انج دے پیشیاں دا انتخاب کر رئی سی جہناں نوں روایتی طور تے نسوانی نئیں سمجھیا جاندا سی، جوں کہ فائرنگ، توپ خانے دے نظام نوں کنٹرول کرنا، تے ڈرون چلانا۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Zoria|first1=Yuri|title=Over 67,000 women serve in Ukrainian army, says Defense Ministry|work=[[Euromaidan Press]]|date=9 June 2024|url=https://euromaidanpress.com/2024/06/09/over-67000-women-serve-in-ukrainian-army-says-defense-ministry/}}&lt;/ref&gt; جدوں مئی 2024 وچ یوکرین دے بغیر پائلٹ دے نظام دی افواج (یو ایس ایف) ( یوکرین دی مسلح افواج دی اک شاخ [ a ] ) دا ڈرون فورس بھرتی تے تربیتی مرکز قائم کیتا گیا سی، c. نویں آن آلیاں چوں 10–11 فیصد سوانیاں سن۔ &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot;&gt;{{Cite news|title=Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units|work=Mezha|date=24 March 2026|url=https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/}}&lt;/ref&gt; دسمبر 2025 تک، یو ایس ایف وچ موجودہ اہلکاراں دا 4.2 فیصد عورتاں سن۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; مئی 2026 تک، ڈرون فورس دے نویں بھرتی ہون آلیاں چوں 20 فیصد سوانیاں سن، خزاں 2025 چ اک انٹیک چ 40 فیصد سوانیاں بھرتی ہون آلیاں نوں ویکھیا گیا۔ &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot; /&gt;
[[فائل:UA_FPV_strike_drones_02.jpg|thumb| یوکرینیائی ایف پی وی ڈرونز (جولائی 2023)]]
یوکرین وچ ڈرون آپریٹرز دے طور تے کنیاں سوانیاں کم کردیاں نیں، ایس بارے کوئی قطعی اعداد و شمار نئیں؛ &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|last=Schütze|first=Gaby|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSchütze2025&quot;&gt;Schütze, Gaby (26 November 2025). [https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat &quot;'Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline&quot;]. ''[[دی گارڈیئن|The Guardian]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; تخمینے توں پتہ چلدا اے کہ دسمبر 2025 تک ہزاراں سوانیاں نوں ڈرون پائلٹ تے فرنٹ لائن ٹیکنیشن دے طور تے تعینات کیتا گیا اے &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last=Arhirova|first=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; اس ویلے تک، ڈرون پائلٹ خواتین بھرتی ہون آلیاں لئی سب توں مشہور جنگی پیشیاں چوں اک بن گیا سی۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt;  زیادہ تر یوکرینیائی خواتین مخلوط جنس دے ڈرون جنگی عملے وچ خدمات انجام دیندیاں نیں، کدی کدی رہنماواں دے طور تے۔ &lt;ref name=&quot;Schütze&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; نومبر 2025 وچ، یوکرین دے نیشنل گارڈ نے اپنا پہلا تمام خواتین ایف پی وی ڈرون جنگی عملہ تعینات کیتا، {{Efn|{{langx|uk|бойовий екіпаж|bojovyj ekipazh}}.}} وڈے پائلٹ لیس سسٹم ڈٹاچمنٹ &quot;ٹائیفون&quot; دے حصے دے طور تے۔ {{Efn|{{langx|uk|загін безпілотних систем «Тайфун»|zahin bezpilotnykh system &quot;Tajfun&quot;}}.}}   فروری 2026 تک، آل-وومن &quot;ہارپیز&quot; ہڑتال یونٹ یو ایس ایف دے 9ویں ان مینڈ سسٹم بریگیڈ دے اندر قائم کیتا گیا سی، جس نوں اپنی مرضی دے مطابق Vampire bomber drones ملدے سن خاص طور تے خواتین آپریٹرز دے لی تیار کیتا گیا اے۔ 

== حالت ==

=== لڑائی تے غیر لڑائی دے کردار ===
جدوں تک ورخوونا راڈا نے 2018 وچ اک نواں قانون منظور نئیں کیتا، خواتین نو سرکاری طور تے فوج دے اندر جنگی کرداراں وچ خدمات انجام دین توں روک دتا گیا سی۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last=Kakissis|first=Joanna|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; کجھ نے فیر وی انج کیتا، جد کہ سرکاری طور تے غیر لڑائی دے کرداراں چ خدمات انجام دے رئے سی، جویں کہ &quot;کک&quot;، اپنے مرد ساتھیاں دے طور تے اوہی فوائد حاصل کیتے بغیر۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt;  2018 دے قانون نے عورتاں نو تمام جنگی عہدیاں تے خدمات انجام دین تے فوجی یونیورسٹیاں چ تمام مضموناں دا مطالعہ کرن دی اجازت دتی۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt;

=== حوصلہ افزائی ===
[[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Miroslava.jpg|thumb| میروسلاوا، [[دنیپرو|ڈنیپرو]] تے مبنی 128 ویں ہیوی مکینائزڈ بریگیڈ &quot;وائلڈ فیلڈز&quot; دے نال اک ڈرون آپریٹر ]]
ڈرون آپریٹرز دے طور تے خدمات انجام دینڑ دے اپنے محرکات دی وضاحت کردے ہوئے، خواتین نے بنیادی طور تے [[یوکرین|اپنے ملک]] تے اپنے ساتھی یوکرینیاں دے لئی اپنے فرض دے احساس تے توجہ مرکوز کیتی اے۔ [ c ]   &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;&gt;{{Cite news|title=A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front|work=Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)|date=16 January 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw &quot;A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front&quot;]. ''Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)''. 16 January 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(duplicate) {{Cite news|title=WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!|work=UATV English|date=15 March 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4 &quot;WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!&quot;]. ''UATV English''. 15 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last1=Kakissis|first1=Joanna|last2=Burianova|first2=Tetiana|last3=Lytvynova|first3=Polina|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|last1=Schütze|first1=Gaby|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|work=[[The Guardian]]|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSchütze2025&quot;&gt;Schütze, Gaby (26 November 2025). [https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat &quot;'Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline&quot;]. ''[[دی گارڈیئن|The Guardian]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  دوجے محرکات چ شامل نیں: اہلکاراں دی قلت نو دور کرن چ مدد کرنا، {{Efn|Ilona (24): &quot;So many men my age are already gone. Someone has to take their place.&quot;&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} {{Efn|'[Dasha] spent the first months of the invasion helping as a volunteer, then moved into drone work as more men from her region were killed or mobilised. &quot;It wasn't about whether I was ready,&quot; she says. &quot;It was about the fact that there were fewer people left.&quot;'&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} {{Efn|'[Elisabeth's] FPV training coincided with a period of heavy losses in her region, and several members of her team were injured within months of deployment. The dynamic inside the units shifted quickly. &quot;People stopped caring who was a woman or who wasn't,&quot; she says. &quot;They cared who could fly.&quot;'&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|last1=Kirichenko|first1=David|work=[[The National Interest]]|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKirichenko2026&quot;&gt;Kirichenko, David (9 April 2026). [https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together &quot;The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations&quot;]. ''[[The National Interest]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; جنگی کوششاں لئی اپنی تکنیکی، تال میل یا رسد دی مہارت دین لئی، {{Efn|&quot;If I know that I can be useful in planning or administrative work, then why not?&quot; Kep asks. &quot;There's no stigma about being a woman and working in administration. Logistics is tough work… Try to understand that if you can.&quot;&lt;ref name=&quot;Barkhush&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt; اپنے آبائی شہر نوں روس دے قبضے توں آزاد کرنا  &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Schütze&quot; /&gt; اپنے بچیاں لئی اک محفوظ یوکرین فراہم کرن لئی، &lt;ref name=&quot;Schütze&quot; /&gt; یا بچے جہناں دا اوہ مستقبل چ پیدا کرن دا ارادہ رکھدے سن، &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; یا حملہ آور روسی فوج توں کھوئے ہوئے پیاریاں دا بدلہ لین لئی۔  کجھ لوکاں نے محسوس کیتا کہ اوہناں نوں یوکرین دی مسلح افواج (ZSU) تے عام طور تے یوکرینی معاشرے دے اندر عورتاں دی آزادی وچ اپنا حصہ پان دی لوڑ اے، وطن دے دفاع وچ اپنی مہارت تے مہارت دا مظاہرہ کرکے۔ &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; {{Efn|Dariia: &quot;But through our work we try to show that we are not worse, maybe not better than others, but at the very least on the same level as men.&quot;&lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;/&gt;}} {{Efn|Dignitas Foundation: &quot;[Female drone operators] break old ideas about who belongs on the battlefield.&quot;&lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;/&gt;}} دوجیاں نے واضح طور تے ایہ ثابت کرن دی کوئی لوڑ نئیں محسوس کیتی کہ اوہ پہلے ای جاندے سن کہ اوہ قابل سن، تے اوہ صرف ملک دا دفاع کرن لئی موجود سن۔ {{Efn|'They were not there to prove women could fight like men. They already knew they could. They were there to defend their country. &quot;I hate when people say I'm here serving instead of any male,&quot; Viktoriia said. &quot;I didn't do it instead of a male — I did it for myself … and for my future family.&quot;'&lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot;/&gt;}} {{Efn|Dasha: &quot;This isn't about women proving anything. It's about necessity. Everyone is stretched. Everyone is adapting.&quot;&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} {{Efn|Monka: &quot;We need everyone — engineers, pilots, IT specialists, programmers. We simply need brains. It's not about men or women. We need people who are ready to work hard.&quot;&lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;/&gt;}}

کجھ سوانیاں نے آکھیا اے کہ اوہ پہلے ای ویڈیو گیمز، یا سافٹ ویئر انجینئرنگ کھیڈن چ چنگیاں سن، تے ڈرون تیار کرن، چلان تے دیکھ بھال کرن لئی وی ایہو جہیاں مہارتاں دی لوڑ ہوندی اے۔ دوجیاں کول ڈرون دی کوئی مہارت نئیں سی، لیکن اوہناں نے پایا کہ صورتحال نے ڈرون آپریٹرز دے طور تے اپنے مطلوبہ کردار وچ جنگ وچ داخل ہون توں پہلے تربیت وچ انہاں مہارتاں نو حاصل کرنا ضروری بنا دتا۔ فروری 2022 وچ جدوں مکمل پیمانے تے حملہ شروع ہویا تے کجھ سوانیاں یوکرین توں باہر رہ رئی تے کم کر رئی سی، تے خاص طور تے ڈرون آپریٹرز یا یو اے وی / یو جی وی ٹیک سپورٹرز دے طور تے دفاعی افواج وچ رلتی ہون لئی یوکرین واپس آ گئیاں۔

حقیقت ایہ اے کہ ڈرون جنگ (حملہ) پیدل فوج دے طور تے مرداں دے غلبے آلے پیشیاں دے مقابلے چ فوجیاں تے نسبتاً گھٹ شدید جسمانی مطالبات عائد کردی اے، اک وجہ دے طور تے تجویز کیتا گیا اے کہ جنس عورتاں دے بھرتی ہون چ کوئی رکاوٹ نئیں اے، تے نہ ای اوہناں مرداں لئی تعصب دا سبب اے جہناں دے نال اوہ خدمت کردے نیں۔  کجھ عورتاں نے اظہار کیتا کہ جدوں کہ ڈرون پائلٹنگ اجے وی اک جان لیوا کردار سی، {{Efn|'More women are moving into drone operation, repair, and electronic warfare as unmanned systems dominate the battlefield.&amp;nbsp;... Olha Meloshyna, spokesperson for Ukraine's Unmanned Systems Forces, said drone roles are not safer. Russian forces actively hunt operators.'&lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last1=Arhirova|first1=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot; /&gt; بہت سارے لوکاں نے ساتھی ڈرون آپریٹرز نوں کھو دتا اے۔&amp;nbsp;– مرد تے عورتاں&amp;nbsp;– ڈیوٹی دی لائن وچ، &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|last1=Schütze|first1=Gaby|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|work=[[The Guardian]]|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSchütze2025&quot;&gt;Schütze, Gaby (26 November 2025). [https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat &quot;'Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline&quot;]. ''[[دی گارڈیئن|The Guardian]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot; /&gt; ایہ اوہ سی جہنوں اوہ خندق دی جنگ وچ فرنٹ لائن انفنٹری دے مقابلے وچ بھرن لئی کدرے بہتر محسوس کردے سن۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot; /&gt; دوجے پاسے، اینوں جنگی پیرامیڈک، &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; یا فنڈ ریزنگ، ٹریننگ ورکشاپاں، فرسٹ ایڈ کورسز یا ہوم فرنٹ تے دوجیاں سپورٹ پوزیشناں اچ رضاکارانہ کرداراں دے مقابلے چ دشمن نال لڑن چ زیادہ سرگرم سمجھیا جاندا سی۔  اک دو سوانیاں نے اشارہ کیتا کہ اوہناں نے اپنے فوجی کیریئر تے زندگی نوں اک سول نوکری توں کدرے زیادہ دلچسپ تے بامعنی پایا، خاص طور تے جنگ دے ویلے۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last1=Kakissis|first1=Joanna|last2=Burianova|first2=Tetiana|last3=Lytvynova|first3=Polina|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Miroslava&quot; /&gt;

=== نمائندگی ===
[[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Brittney.jpg|thumb| ڈرون آپریٹر برٹنی &quot;بیٹل&quot;، سابقہ کینیڈین ٹینک کپتان، 25 ویں ایئر بورن بریگیڈ &quot;سچیسلاو&quot; دی ٹینک بٹالین دے یو اے وی پلٹن وچ ایف پی وی ڈرونز دا استعمال کردے ہوئے۔  &lt;ref name=&quot;Brittney&quot;&gt;{{Cite news|title=Canadian female fighter at the forefront of Ukraine's drone war: &quot;I get to do the killing&quot;|work=[[The Kyiv Independent]]|date=6 February 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=K8o4afysnBg}}&lt;/ref&gt;]]
ڈرون یونٹاں وچ عورتاں دی مجموعی تے قیادت دی نمائندگی فوج دیاں دوجیاں شاخاں (یا یوکرین دی سکیورٹی سروس (ایس بی یو)، یوکرین دی مین ڈائریکٹوریٹ آف انٹیلی جنس ، بارڈر گارڈز ، تے ڈرون یونٹاں نوں تعینات کرن آلیاں دوجیاں تنظیماں) دے مقابلے وچ زیادہ ہوندی اے۔  اس دے باوجود، اوہ کدی کدی تعصب دے اسی طرح دے مسائل دا سامنا کردے نیں  &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;&gt;{{Cite news|title=A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front|work=Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)|date=16 January 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw &quot;A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front&quot;]. ''Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)''. 16 January 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(duplicate) {{Cite news|title=WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!|work=UATV English|date=15 March 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4 &quot;WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!&quot;]. ''UATV English''. 15 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  اس دے باوجود کہ ایہ اک معمول نئیں اے، جوں کہ امتیازی سلوک، {{Efn|'[Yuliia] said [[sexism]] exists, but it is not the norm. &quot;It depends on individual people,&quot; she said. &quot;The most important thing is not to be afraid to stand up for yourself.&quot;&lt;ref name=&quot;No fear&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last1=Arhirova|first1=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ہراساں کرنا{{حوالہ لوڑیندا|date=August 2026}} ، تے دوجیاں شاخاں دی طرح بعض قیادت دے کرداراں لئی اک شیشے دی چھت ۔{{حوالہ لوڑیندا|date=August 2026}}&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''&lt;nowiki&gt;&lt;span title=&quot;Previous citation is an op-ed about the realities of war, mentioning subjects like feminists detering against the draft, but holds zero relevance or reference to any sort of promotion holds or a glass ceiling. (August 2026)&quot;&gt;citation needed&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt;'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt; سپفیرا، 13 ویں کھارتیہ بریگیڈ دی ڈپٹی بٹالین کمانڈر، جو ڈرون آپریٹرز دے طور تے کم کرن لئی خواتین دی سرگرمی نال تلاش کر رئی اے، نے جولائی 2025 وچ آکھیا: &quot;پہلاں، ہر کوئی ایس گل دے بارے وچ متجسس سی کہ اک عورت اجہے عہدے تے کیویں اگوائی کرے گی۔ ویلے دے نال نال، اوہ ایس دی عادت پے گئیاں تے سنن لئی، پر فیر وی مینوں اپنی آواز بلند کرنی پئی۔&quot;  ویں ان مینڈ سسٹم بریگیڈ &quot;کے-2&quot; دی لیلیٰ عبداللیوا (&quot;سراتسین&quot;) قائم مقام بٹالین کمانڈر دے طور تے خدمات انجام دین آلی پہلی خاتون بنی، جس نے 100 توں ودھ فوجیاں دی اگوائی کیتی جہناں نے انٹرویو کیتا تے خود چنیا۔ &lt;ref name=&quot;Mazina&quot;&gt;{{Cite news|title='My idea of happiness is 120 dead Russian soldiers a day': Ukrainian drone unit commander Saratsyn|last1=Mazina|first1=Nataliia|work=Jamnews in English|date=22 June 2026|url=https://jam-news.net/my-idea-of-happiness-is-120-dead-russian-soldiers-a-day-ukrainian-drone-unit-commander-saratsyn/}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(original) {{Cite news|last1=Мазіна|first1=Наталія|title=«Моє жіноче щастя — 120 мертвих росіян на день» — командирка роти дронів Сарацин|work=[[hromadske]]|date=19 June 2026|url=https://hromadske.ua/viyskovi/265169-moye-zinoche-shchastia-120-mertvykh-rosiian-na-den|language=uk}}&lt;/ref&gt; فروری 2026 وچ، [[صدر یوکرین|یوکرین دے صدر]] [[ولودیمیر زیلینسکی|ولادیمیر زیلنسکی]] نے اس نوں آرڈر آف بوہدان خملنیٹسکی ، تھرڈ کلاس نال نوازیا، جس دی اس نے &quot;ذاتی ایوارڈ دی بجائے اک اجتماعی ایوارڈ&quot; دے طور تے تشریح کیتی، تے ہور آکھیا: &quot;اس ویلے، ساڈے یونٹ نے رجمنٹ نال منسوب دشمن دے نقصانات دا تقریباً 80 فیصد حصہ لیا۔&quot; &lt;ref name=&quot;Mazina&quot; /&gt;

یارینا چورنہوز، جہڑی چھ سال توں جنگ چ خدمات انجام دے رئی اے، پہلے جنگی طبی دے طور تے، فیر ہڑتال دے ڈرون آپریٹر دے طور تے، مارچ 2026 چ لکھیا: &quot;ایہ ویکھنا خوشی دی گل اے کہ مکمل پیمانے تے جنگ دے انہاں سالاں دے دوران فوج چ خواتین دے بارے چ رویے کس طرح بدل گئے ہن۔ میریاں بہت ساریاں ہتھیاربند بھیناں&amp;nbsp;... کمانڈ پوزیشناں تے سینئر عہدیاں تک پہنچ چکے نیں، تے کجھ پہلے آل فیملی ڈرون یونٹاں دی اگوائی کردے نیں۔&quot; &lt;ref name=&quot;Chornohuz&quot;&gt;{{Cite news|last1=Chornohuz|first1=Yaryna|title=After six years at the front, here is what nobody tells you about being a woman at war|work=[[The Kyiv Independent]]|date=8 March 2026|url=https://kyivindependent.com/after-six-years-at-the-front-here-is-what-nobody-tells-you-about-being-a-woman-at-war/}}&lt;/ref&gt; &quot;فوجی وردی وچ عورت اک طاقتور علامت اے&amp;nbsp;– لیکن ہر کوئی سانوں رعایا دے طور تے ویکھن لئی تیار نئیں اے، خاص طور تے فوج دے اندر&amp;nbsp;... بہت سارے کمانڈر، ایتھوں تیکر کہ نویں نسل دے وی، وردی آلی عورتاں نو علامتاں دے طور تے ویکھنا پسند کردے نیں: جامد، غیر معمولی، تے&amp;nbsp;– نتیجے دے طور تے&amp;nbsp;– فوج دے اندر اپنی پیشہ ورانہ ترقی وچ غیر متحرک۔ اک علامت وکھائی جاندی اے تے پریرنا لئی استعمال ہوندی اے۔ اک مضمون تے اعتماد کیتا جاندا اے، ذمہ داری دتی جاندی اے، انتخاب کرن دی اجازت دتی جاندی اے، تے ودھدی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Chornohuz&quot; /&gt; . &quot;میریاں بہت ساریاں بھیناں، ہن سابق فوجیاں، نے جنگی عہدیاں تے جنگی کارروائیاں وچ براہ راست شرکت لئی اپنا رستہ لڑیا اے - بشمول پیدل فوج دے فوجی تے حملہ آور فوجیاں دے طور تے - کمانڈ پوزیشناں تے سینئر عہدیاں تک اپڑ چکے نیں، تے کجھ پہلے آل فیملی ڈرون یونٹاں دی اگوائی کردے نیں&quot;۔ &lt;ref name=&quot;Chornohuz&quot; /&gt;

مختلف مبصرین تے مبصرین نے 2025 توں ایہ نتیجہ اخذ کیتا اے کہ خواتین ڈرون آپریٹرز [[یوکرین اُتے روسی حملہ ۲۰۲۲ء|روس دی جاری فوجی جارحیت]] دے خلاف یوکرین دے جنگی دفاع دا اک لازمی حصہ ہن۔{{حوالہ لوڑیندا|date=August 2026}}&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''&lt;nowiki&gt;&lt;span title=&quot;Neither Kirichenko nor Washington Post use the word &amp;amp;quot;essential&amp;amp;quot;, and Kirichenko is not an observer (August 2026)&quot;&gt;حوالہ دی لوڑ اے&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt;'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

=== بھرتی ===
[[فائل:Maria_Berlinska_(2024).jpg|thumb| وکٹری ڈرونز دی بانی ماریہ برلنسکا 2024 چ]]
اس لی بھرتی دے مرکزاں تے ڈرون یونٹاں تے فارمیشناں نے تیزی نال ڈرون چلان لئی عورتاں دی بھرتی تے توجہ مرکوز کیتی اے۔ &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot;&gt;{{Cite news|title=Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units|date=24 March 2026|url=https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/ &quot;Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units&quot;]. ''Mezha''. 24 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last=Arhirova|first=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|last=Kirichenko|first=David|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKirichenko2026&quot;&gt;Kirichenko, David (9 April 2026). [https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together &quot;The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations&quot;]. ''[[The National Interest]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; نیشنل گارڈ دے بریگیڈاں دیاں کجھ اشتہاری مہماں، جویں کہ ازوف بریگیڈ تے 13 ویں کھارٹیا بریگیڈ ، جان بجھ کے عورتاں نوں لڑائی دے کرداراں وچ کم کرن دے طور تے پیش کردیاں نیں، مثال دے طور تے زمینی یا فضائی ڈرون آپریٹرز، الیکٹرانک وارفیئر ، آئی ایس ٹی اے آر تے سائبر سیکیورٹی ماہرین دے طور تے۔ &lt;ref name=&quot;Yermak&quot;&gt;{{Cite news|last=Yermak|first=Natalia|title=Facing manpower shortage, Ukrainian brigade turns to women in first-ever female recruitment drive|date=26 June 2025|url=https://kyivindependent.com/facing-manpower-shortage-ukrainian-brigade-turns-to-women-in-first-ever-female-recruitment-drive/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last=Kakissis|first=Joanna|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  بھرتی افسر آندرے اوسٹاپینکو نے آکھیا: &quot;ایہ کوئی الگ تھلگ معاملہ نئیں اے، بلکہ ساڈے یونٹاں دا اک نظامی جزو اے۔ پہلے دناں توں خواتین سروس ممبراں نے مختلف عہدیاں تے کافی موثر ثابت کیتا اے، [[ڈرون جہاز|یو اے وی]] آپریٹرز یا یو جی وی آپریٹرز، انجینئرز، تجزیہ کاراں تے یونٹ کمانڈراں دے طور تے اپنی تاثیر ثابت کیتی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot; /&gt;

چیریٹیبل فاؤنڈیشن ڈگنیٹاس دے شریک بانی، لیوبو شیپوویچ نے آکھیا کہ یوکرین وچ ہن چلن آلی نویں قسم دی جنگ وچ جنس کوئی اہمیت نئیں رکھدی: &quot;اک عورت ای ڈبلیو آپریٹر، ڈرون آپریٹر، تجزیہ کار، مواصلات تے ریڈیو الیکٹرانک جاسوسی ماہر وی ہو سکدی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot;&gt;{{Cite news|title=Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units|work=Mezha|date=24 March 2026|url=https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/ &quot;Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units&quot;]. ''Mezha''. 24 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; سابق فضائی جاسوسی آپریٹر ماریہ برلنسکا ، ڈیگنیٹاس دے نال نال وکٹری ڈرونز دی اک ہور شریک بانی، نو &quot;یوکرینی فوج چ فوجی جدیدیت تے خواتین دے انضمام تے یوکرین دی معروف آوازاں چوں اک&quot; آکھیا جاندا اے۔ &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|author=Kirichenko|work=[[The National Interest]]|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKirichenko2026&quot;&gt;Kirichenko, David (9 April 2026). [https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together &quot;The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations&quot;]. ''[[The National Interest]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; اپریل 2026 تک، برلنکس دے وکٹری ڈرونز پروجیکٹ نے مبینہ طور تے 50,000 توں ودھ فوجی اہلکاراں نو پائلٹ لیس سسٹم وچ تربیت دین وچ مدد دتی سی، اس دے نال نال یوکرین وچ غیر ملکی تیار کردہ ڈرونز دی آسان درآمد دی اجازت دین لئی قانونی کسٹم رکاوٹاں نو دور کرن وچ مدد کیتی سی۔ &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot; /&gt;

یو ایس ایف دے ترجمان اولہا میلوشینا نے وضاحت کیتی کہ برانچ دا مقصد 15,000 ہور مرداں تے عورتاں نو بھرتی کرنا سی: &quot;اسی یوکرینی فوج دی نویں فوج دا حصہ آں جہڑی حملے دے دوران بنی سی۔ اس لیی مسلح افواج وچ صنف دی بنیاد تے قبولیت دے لحاظ نال، ساڈے کول کدی وی کوئی تقسیم نئیں سی۔ ساڈے لئی جو اہم اے اوہ خواہش تے حوصلہ افزائی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|author=Arhirova|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; اس نے ہور آکھیا کہ بھرتی کرن آلی عورتاں نے جنگی تے غیر جنگی عہدیاں دوناں لئی درخواست دتی۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; ٹینک پلٹن دے کمانڈر &quot;ماسالیوٹ&quot; نے دلیل دتی کہ یو اے وی دے کم لئی جنس دی کوئی اہمیت نئیں اے: &quot;اک عورت کوئی وی ڈرون اڈا سکدی اے۔&amp;nbsp;– جاسوسی یا ہڑتال۔ اہم گل خواہش اے۔ ایہ 90 فیصد کامیابی اے۔ تے اوہ سب توں پہلاں پہل وکھاندے نیں۔&quot; 

جدوں توں مئی 2024 وچ مجرم افراد نو متحرک کرن دی اجازت دین آلا قانون منظور کیتا گیا سی، خواتین قیدیاں دے اک بہوں سخت انتخاب نو، مکمل اسکریننگ دے بعد، ملک دے دفاع وچ لڑ کے اپنے آپ نو چھڈان دا موقع وی دتا گیا اے۔  &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot; /&gt; جون 2026 وچ، انٹرنیشنل ریلیشنز دے [[یونیورسٹی آف نوٹرڈيم|یونیورسٹی آف نوٹری ڈیم]] دے پروفیسر مائیکل سی ڈیش نے اشارہ کیتا کہ یوکرینیائی جیلاں وچ خواتین دا دستیاب پول صرف 1,500 دے نیڑے سی، جنہاں وچوں 200 توں کجھ زیادہ نے مئی 2024 توں فوجی بنن لئی اسکریننگ دے ذریعے اسکریننگ دے ذریعے بنایا، مطلب ایہ اے کہ مقداری لحاظ نال، اس خواتین دے قیدیاں نے یوکرین دے اہلکاراں نوں چھڈان لئی بہتا حصہ نئیں پایا۔ قلت، اس نو زیادہ تر &quot;چنگی محسوس کرن آلی کہانی&quot; دا ناں دیندے ہوئے۔ &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot;&gt;{{Cite news|title=Ukraine's controversial recruitment drive: Why prisoners are being sent to war|work=[[Deutsche Welle]]|date=30 June 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=75OttR7_NTc}}&lt;/ref&gt; دوجے پاسے، خواتین قیدیاں توں فوجی بنن آلیاں خود، اکثر ڈرون فورسز چ خدمات انجام دیندیاں نیں، معاشرے ولوں دتے گئے دوجے موقعے لئی اعلیٰ سطح دی حوصلہ افزائی تے شکریہ ادا کیتا اے، &lt;ref name=&quot;Delurman&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot; /&gt; تے شکوال بٹالین دے بریگیڈ کمانڈر مائیکولا نے اوہناں دے عزم تے کوالٹیٹیو لڑائی دی کارکردگی دی تعریف کیتی۔ &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot; /&gt;

== ایہہ وی ویکھو ==

* یوکرینیائی فوج چ عورتاں
* مڈل سٹرائیک مہم
* پوشیدہ بٹالین
* یوکرین دی بغیر پائلٹ دے نظام دی افواج (یو ایس ایف)

== نوٹ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Notelist}}

== حوالے ==

[[گٹھ:یوکرین]]
[[گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں]]</text>
      <sha1>ce89zoi9njovcjw6bbp3dczf0c3gwzk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709730</id>
      <parentid>709729</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:03:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52582" sha1="pu9r3wcee3iwglyux2296z0k598bc8t" xml:space="preserve">{{معلومات-مشین}}{{خانہ-معلومات-سائنسدان}}{{حرب}}{{معلومات-حرب}}{{معلومات-نزاع-عسكري}}[[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Ksena.jpg|thumb| ایف پی وی ڈرون آپریٹر &quot;کسنا&quot; (21)، [[خارکیف|خارکوف]] وچ 127 ویں ہیوی مکینائزڈ بریگیڈ وچ خدمات انجام دے رہیا اے (فوٹو جون 2026) ]]
یوکرین تے 2022 دے روسی حملے دے بعد توں، یوکرینیائی فوج {{Efn|Military or &quot;[[Defence Forces of Ukraine]]&quot; in the broadest sense. Not all strike drone units of Ukraine are part of the [[Unmanned Systems Forces of Ukraine|Unmanned Systems Forces (USF)]] (a branch of the [[Armed Forces of Ukraine|Armed Forces of Ukraine, ZSU]]), which in April 2026 accounted for {{circa}} 31.15% of all Russian personnel losses inflicted by Ukrainian drone operations.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Khomenko |first=Ivan |title=Ukraine's Drone Strategy Leaves Russia Losing More Troops Than It Can Replace for Five Consecutive Months |website=United24 Media |date=4 May 2026 |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/ukraines-drone-strategy-leaves-russia-losing-more-troops-than-it-can-replace-for-five-consecutive-months-18446 |access-date=3 July 2026}}&lt;/ref&gt; Other Ukrainian military and security organisations employing strike (and reconnaissance) drones include (but are not limited to) the [[National Guard of Ukraine]] (such as units within the [[13th Khartiia Brigade]] and [[1st Azov Corps]]), the [[Security Service of Ukraine]] (SBU, known for [[Operation Spiderweb]]), the [[Main Directorate of Intelligence (Ukraine)|Defence Intelligency of Ukraine]] (HUR), and the [[State Border Guard Service of Ukraine]], while [[Unmanned surface vehicle|USVs]] such as the [[Sea Baby]] are operated by the [[Ukrainian Navy]] in coordination with the HUR and SBU.}} چ سوانیاں نے تیزی نال ڈرون آپریٹرز تے ڈرون سپورٹنگ افعال چ خدمات انجام دتیاں نیں، اک کردار جہڑا پہلے تقریباً خاص طور تے مرداں ولوں کیتا جاندا سی۔  چونکہ [[یوکرین وچ عورتاں|یوکرین چ عورتاں]] 2022 یوکرینیائی متحرک کرن دے تابع نئیں نیں، {{Efn|As of 2026, [[mobilisation in Ukraine]] only applies to men of military age who are medically fit to serve and do not serve other important functions in Ukraine's war-time economy. The military reforms announced by the [[Ministry of Defence of Ukraine]] on 12 June 2026 does foresee a gradual transformation from a conscript-based to a contract-based force, with certain combat roles replaced by voluntary Ukrainian citizens, foreign citizens, or unmanned systems such as ground robots. But as long as there is a personnel shortage on the front lines, the Ministry deems it impossible to discharge certain mobilised men from military duty, depending on circumstances.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Ukraine launches major army reform: fixed contracts, revamped pay structure, and broader access for foreigners |last=Murdoch |first=Benjamin |work=[[Euromaidan Press]] |date=2026-06-12 |access-date=2026-06-30 |url= https://euromaidanpress.com/2026/06/12/ukraine-launches-major-army-reform/}}&lt;/ref&gt;}} اوہ رضاکارانہ بنیاداں تے رلتی ہوندیاں نیں، &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|author=Arhirova|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|author=Kakissis|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|author=Kirichenko|work=[[The National Interest]]|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;/ref&gt; بنیادی طور تے [[یوکرین|اپنے ملک]] تے اپنے ساتھی یوکرینیاں دے لئی فرض دے احساس دی وجہ توں۔ {{Efn|'&quot;Russia has come to our land and is killing us. What more motivation do you need?&quot; Zoits, a drone operator, speaks with the calm precision of someone who has destroyed a Russian tank, standing tall despite her petite frame. Once civilians with careers in sports, marketing, and sales, more Ukrainian women are now picking up military uniforms as Russia's full-scale invasion rages on into its fourth year.'&lt;ref name=&quot;Barkhush&quot;&gt;{{Cite news |title=Ukrainian Women Who Joined the Military to Fight the Russian Invasion |last=Barkhush |first=Amira |work=[[United24 Media]] |date=30 July 2025 |access-date=2026-07-01 |url= https://united24media.com/war-in-ukraine/ukrainian-women-who-joined-the-military-to-fight-the-russian-invasion-10286}}&lt;/ref&gt;}} {{Efn|Yuliia: &quot;I had no fear. What could be more frightening than realizing that while Russians are killing and torturing Ukrainians, I am resting at home?&quot;&lt;ref name=&quot;No fear&quot;&gt;{{cite web |last=Kirichenko |first=David |title='I had no fear': From schoolgirl volunteer to frontline drone hunter, the young Ukrainian women who say war left them no choice but to fight back |website=[[LBC]] |date=11 February 2026 |url=https://www.lbc.co.uk/article/ukraine-women-drone-operator-yuliia-didenko-frontline-5HjdSBr_2/ |access-date=30 June 2026}}&lt;/ref&gt;}}  &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;&gt;{{Cite news|title=A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front|work=Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)|date=16 January 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(duplicate) {{Cite news|title=WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!|work=UATV English|date=15 March 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|author=Schütze|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|work=[[The Guardian]]|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;/ref&gt; 

== اعداد و شمار ==
2024 دے شروع تک، 70,000 عورتاں (8٪) نے یوکرین دی فوج وچ خدمات انجام دتیاں (2022 توں 20٪ وادھا، تے 2021 توں 40٪ وادھا)، جنہاں وچوں تقریباً 5,500 جنگی کرداراں وچ سن۔  &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last1=Kakissis|first1=Joanna|last2=Burianova|first2=Tetiana|last3=Lytvynova|first3=Polina|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last1=Arhirova|first1=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; جون 2024 وچ، اوس ویلے دی نائب وزیر دفاع نتالیہ کلمیکووا (ستمبر 2024 توں سابق فوجیاں دے معاملات دی وزیر ) نے آکھیا کہ عورتاں فوج وچ تیزی نال انج دے پیشیاں دا انتخاب کر رئی سی جہناں نوں روایتی طور تے نسوانی نئیں سمجھیا جاندا سی، جوں کہ فائرنگ، توپ خانے دے نظام نوں کنٹرول کرنا، تے ڈرون چلانا۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Zoria|first1=Yuri|title=Over 67,000 women serve in Ukrainian army, says Defense Ministry|work=[[Euromaidan Press]]|date=9 June 2024|url=https://euromaidanpress.com/2024/06/09/over-67000-women-serve-in-ukrainian-army-says-defense-ministry/}}&lt;/ref&gt; جدوں مئی 2024 وچ یوکرین دے بغیر پائلٹ دے نظام دی افواج (یو ایس ایف) ( یوکرین دی مسلح افواج دی اک شاخ [ a ] ) دا ڈرون فورس بھرتی تے تربیتی مرکز قائم کیتا گیا سی، c. نویں آن آلیاں چوں 10–11 فیصد سوانیاں سن۔ &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot;&gt;{{Cite news|title=Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units|work=Mezha|date=24 March 2026|url=https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/}}&lt;/ref&gt; دسمبر 2025 تک، یو ایس ایف وچ موجودہ اہلکاراں دا 4.2 فیصد عورتاں سن۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; مئی 2026 تک، ڈرون فورس دے نویں بھرتی ہون آلیاں چوں 20 فیصد سوانیاں سن، خزاں 2025 چ اک انٹیک چ 40 فیصد سوانیاں بھرتی ہون آلیاں نوں ویکھیا گیا۔ &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot; /&gt;
[[فائل:UA_FPV_strike_drones_02.jpg|thumb| یوکرینیائی ایف پی وی ڈرونز (جولائی 2023)]]
یوکرین وچ ڈرون آپریٹرز دے طور تے کنیاں سوانیاں کم کردیاں نیں، ایس بارے کوئی قطعی اعداد و شمار نئیں؛ &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|last=Schütze|first=Gaby|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSchütze2025&quot;&gt;Schütze, Gaby (26 November 2025). [https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat &quot;'Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline&quot;]. ''[[دی گارڈیئن|The Guardian]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; تخمینے توں پتہ چلدا اے کہ دسمبر 2025 تک ہزاراں سوانیاں نوں ڈرون پائلٹ تے فرنٹ لائن ٹیکنیشن دے طور تے تعینات کیتا گیا اے &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last=Arhirova|first=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; اس ویلے تک، ڈرون پائلٹ خواتین بھرتی ہون آلیاں لئی سب توں مشہور جنگی پیشیاں چوں اک بن گیا سی۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt;  زیادہ تر یوکرینیائی خواتین مخلوط جنس دے ڈرون جنگی عملے وچ خدمات انجام دیندیاں نیں، کدی کدی رہنماواں دے طور تے۔ &lt;ref name=&quot;Schütze&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; نومبر 2025 وچ، یوکرین دے نیشنل گارڈ نے اپنا پہلا تمام خواتین ایف پی وی ڈرون جنگی عملہ تعینات کیتا، {{Efn|{{langx|uk|бойовий екіпаж|bojovyj ekipazh}}.}} وڈے پائلٹ لیس سسٹم ڈٹاچمنٹ &quot;ٹائیفون&quot; دے حصے دے طور تے۔ {{Efn|{{langx|uk|загін безпілотних систем «Тайфун»|zahin bezpilotnykh system &quot;Tajfun&quot;}}.}}   فروری 2026 تک، آل-وومن &quot;ہارپیز&quot; ہڑتال یونٹ یو ایس ایف دے 9ویں ان مینڈ سسٹم بریگیڈ دے اندر قائم کیتا گیا سی، جس نوں اپنی مرضی دے مطابق Vampire bomber drones ملدے سن خاص طور تے خواتین آپریٹرز دے لی تیار کیتا گیا اے۔ 

== حالت ==

=== لڑائی تے غیر لڑائی دے کردار ===
جدوں تک ورخوونا راڈا نے 2018 وچ اک نواں قانون منظور نئیں کیتا، خواتین نو سرکاری طور تے فوج دے اندر جنگی کرداراں وچ خدمات انجام دین توں روک دتا گیا سی۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last=Kakissis|first=Joanna|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; کجھ نے فیر وی انج کیتا، جد کہ سرکاری طور تے غیر لڑائی دے کرداراں چ خدمات انجام دے رئے سی، جویں کہ &quot;کک&quot;، اپنے مرد ساتھیاں دے طور تے اوہی فوائد حاصل کیتے بغیر۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt;  2018 دے قانون نے عورتاں نو تمام جنگی عہدیاں تے خدمات انجام دین تے فوجی یونیورسٹیاں چ تمام مضموناں دا مطالعہ کرن دی اجازت دتی۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt;

=== حوصلہ افزائی ===
[[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Miroslava.jpg|thumb| میروسلاوا، [[دنیپرو|ڈنیپرو]] تے مبنی 128 ویں ہیوی مکینائزڈ بریگیڈ &quot;وائلڈ فیلڈز&quot; دے نال اک ڈرون آپریٹر ]]
ڈرون آپریٹرز دے طور تے خدمات انجام دینڑ دے اپنے محرکات دی وضاحت کردے ہوئے، خواتین نے بنیادی طور تے [[یوکرین|اپنے ملک]] تے اپنے ساتھی یوکرینیاں دے لئی اپنے فرض دے احساس تے توجہ مرکوز کیتی اے۔ [ c ]   &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;&gt;{{Cite news|title=A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front|work=Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)|date=16 January 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw &quot;A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front&quot;]. ''Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)''. 16 January 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(duplicate) {{Cite news|title=WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!|work=UATV English|date=15 March 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4 &quot;WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!&quot;]. ''UATV English''. 15 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last1=Kakissis|first1=Joanna|last2=Burianova|first2=Tetiana|last3=Lytvynova|first3=Polina|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|last1=Schütze|first1=Gaby|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|work=[[The Guardian]]|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSchütze2025&quot;&gt;Schütze, Gaby (26 November 2025). [https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat &quot;'Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline&quot;]. ''[[دی گارڈیئن|The Guardian]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  دوجے محرکات چ شامل نیں: اہلکاراں دی قلت نو دور کرن چ مدد کرنا، {{Efn|Ilona (24): &quot;So many men my age are already gone. Someone has to take their place.&quot;&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} {{Efn|'[Dasha] spent the first months of the invasion helping as a volunteer, then moved into drone work as more men from her region were killed or mobilised. &quot;It wasn't about whether I was ready,&quot; she says. &quot;It was about the fact that there were fewer people left.&quot;'&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} {{Efn|'[Elisabeth's] FPV training coincided with a period of heavy losses in her region, and several members of her team were injured within months of deployment. The dynamic inside the units shifted quickly. &quot;People stopped caring who was a woman or who wasn't,&quot; she says. &quot;They cared who could fly.&quot;'&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|last1=Kirichenko|first1=David|work=[[The National Interest]]|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKirichenko2026&quot;&gt;Kirichenko, David (9 April 2026). [https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together &quot;The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations&quot;]. ''[[The National Interest]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; جنگی کوششاں لئی اپنی تکنیکی، تال میل یا رسد دی مہارت دین لئی، {{Efn|&quot;If I know that I can be useful in planning or administrative work, then why not?&quot; Kep asks. &quot;There's no stigma about being a woman and working in administration. Logistics is tough work… Try to understand that if you can.&quot;&lt;ref name=&quot;Barkhush&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt; اپنے آبائی شہر نوں روس دے قبضے توں آزاد کرنا  &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Schütze&quot; /&gt; اپنے بچیاں لئی اک محفوظ یوکرین فراہم کرن لئی، &lt;ref name=&quot;Schütze&quot; /&gt; یا بچے جہناں دا اوہ مستقبل چ پیدا کرن دا ارادہ رکھدے سن، &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; یا حملہ آور روسی فوج توں کھوئے ہوئے پیاریاں دا بدلہ لین لئی۔  کجھ لوکاں نے محسوس کیتا کہ اوہناں نوں یوکرین دی مسلح افواج (ZSU) تے عام طور تے یوکرینی معاشرے دے اندر عورتاں دی آزادی وچ اپنا حصہ پان دی لوڑ اے، وطن دے دفاع وچ اپنی مہارت تے مہارت دا مظاہرہ کرکے۔ &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; {{Efn|Dariia: &quot;But through our work we try to show that we are not worse, maybe not better than others, but at the very least on the same level as men.&quot;&lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;/&gt;}} {{Efn|Dignitas Foundation: &quot;[Female drone operators] break old ideas about who belongs on the battlefield.&quot;&lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;/&gt;}} دوجیاں نے واضح طور تے ایہ ثابت کرن دی کوئی لوڑ نئیں محسوس کیتی کہ اوہ پہلے ای جاندے سن کہ اوہ قابل سن، تے اوہ صرف ملک دا دفاع کرن لئی موجود سن۔ {{Efn|'They were not there to prove women could fight like men. They already knew they could. They were there to defend their country. &quot;I hate when people say I'm here serving instead of any male,&quot; Viktoriia said. &quot;I didn't do it instead of a male — I did it for myself … and for my future family.&quot;'&lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot;/&gt;}} {{Efn|Dasha: &quot;This isn't about women proving anything. It's about necessity. Everyone is stretched. Everyone is adapting.&quot;&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} {{Efn|Monka: &quot;We need everyone — engineers, pilots, IT specialists, programmers. We simply need brains. It's not about men or women. We need people who are ready to work hard.&quot;&lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;/&gt;}}

کجھ سوانیاں نے آکھیا اے کہ اوہ پہلے ای ویڈیو گیمز، یا سافٹ ویئر انجینئرنگ کھیڈن چ چنگیاں سن، تے ڈرون تیار کرن، چلان تے دیکھ بھال کرن لئی وی ایہو جہیاں مہارتاں دی لوڑ ہوندی اے۔ دوجیاں کول ڈرون دی کوئی مہارت نئیں سی، لیکن اوہناں نے پایا کہ صورتحال نے ڈرون آپریٹرز دے طور تے اپنے مطلوبہ کردار وچ جنگ وچ داخل ہون توں پہلے تربیت وچ انہاں مہارتاں نو حاصل کرنا ضروری بنا دتا۔ فروری 2022 وچ جدوں مکمل پیمانے تے حملہ شروع ہویا تے کجھ سوانیاں یوکرین توں باہر رہ رئی تے کم کر رئی سی، تے خاص طور تے ڈرون آپریٹرز یا یو اے وی / یو جی وی ٹیک سپورٹرز دے طور تے دفاعی افواج وچ رلتی ہون لئی یوکرین واپس آ گئیاں۔

حقیقت ایہ اے کہ ڈرون جنگ (حملہ) پیدل فوج دے طور تے مرداں دے غلبے آلے پیشیاں دے مقابلے چ فوجیاں تے نسبتاً گھٹ شدید جسمانی مطالبات عائد کردی اے، اک وجہ دے طور تے تجویز کیتا گیا اے کہ جنس عورتاں دے بھرتی ہون چ کوئی رکاوٹ نئیں اے، تے نہ ای اوہناں مرداں لئی تعصب دا سبب اے جہناں دے نال اوہ خدمت کردے نیں۔  کجھ عورتاں نے اظہار کیتا کہ جدوں کہ ڈرون پائلٹنگ اجے وی اک جان لیوا کردار سی، {{Efn|'More women are moving into drone operation, repair, and electronic warfare as unmanned systems dominate the battlefield.&amp;nbsp;... Olha Meloshyna, spokesperson for Ukraine's Unmanned Systems Forces, said drone roles are not safer. Russian forces actively hunt operators.'&lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last1=Arhirova|first1=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot; /&gt; بہت سارے لوکاں نے ساتھی ڈرون آپریٹرز نوں کھو دتا اے۔&amp;nbsp;– مرد تے عورتاں&amp;nbsp;– ڈیوٹی دی لائن وچ، &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|last1=Schütze|first1=Gaby|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|work=[[The Guardian]]|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSchütze2025&quot;&gt;Schütze, Gaby (26 November 2025). [https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat &quot;'Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline&quot;]. ''[[دی گارڈیئن|The Guardian]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot; /&gt; ایہ اوہ سی جہنوں اوہ خندق دی جنگ وچ فرنٹ لائن انفنٹری دے مقابلے وچ بھرن لئی کدرے بہتر محسوس کردے سن۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot; /&gt; دوجے پاسے، اینوں جنگی پیرامیڈک، &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; یا فنڈ ریزنگ، ٹریننگ ورکشاپاں، فرسٹ ایڈ کورسز یا ہوم فرنٹ تے دوجیاں سپورٹ پوزیشناں اچ رضاکارانہ کرداراں دے مقابلے چ دشمن نال لڑن چ زیادہ سرگرم سمجھیا جاندا سی۔  اک دو سوانیاں نے اشارہ کیتا کہ اوہناں نے اپنے فوجی کیریئر تے زندگی نوں اک سول نوکری توں کدرے زیادہ دلچسپ تے بامعنی پایا، خاص طور تے جنگ دے ویلے۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last1=Kakissis|first1=Joanna|last2=Burianova|first2=Tetiana|last3=Lytvynova|first3=Polina|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Miroslava&quot; /&gt;

=== نمائندگی ===
[[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Brittney.jpg|thumb| ڈرون آپریٹر برٹنی &quot;بیٹل&quot;، سابقہ کینیڈین ٹینک کپتان، 25 ویں ایئر بورن بریگیڈ &quot;سچیسلاو&quot; دی ٹینک بٹالین دے یو اے وی پلٹن وچ ایف پی وی ڈرونز دا استعمال کردے ہوئے۔  &lt;ref name=&quot;Brittney&quot;&gt;{{Cite news|title=Canadian female fighter at the forefront of Ukraine's drone war: &quot;I get to do the killing&quot;|work=[[The Kyiv Independent]]|date=6 February 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=K8o4afysnBg}}&lt;/ref&gt;]]
ڈرون یونٹاں وچ عورتاں دی مجموعی تے قیادت دی نمائندگی فوج دیاں دوجیاں شاخاں (یا یوکرین دی سکیورٹی سروس (ایس بی یو)، یوکرین دی مین ڈائریکٹوریٹ آف انٹیلی جنس ، بارڈر گارڈز ، تے ڈرون یونٹاں نوں تعینات کرن آلیاں دوجیاں تنظیماں) دے مقابلے وچ زیادہ ہوندی اے۔  اس دے باوجود، اوہ کدی کدی تعصب دے اسی طرح دے مسائل دا سامنا کردے نیں  &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;&gt;{{Cite news|title=A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front|work=Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)|date=16 January 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw &quot;A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front&quot;]. ''Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)''. 16 January 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(duplicate) {{Cite news|title=WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!|work=UATV English|date=15 March 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4 &quot;WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!&quot;]. ''UATV English''. 15 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  اس دے باوجود کہ ایہ اک معمول نئیں اے، جوں کہ امتیازی سلوک، {{Efn|'[Yuliia] said [[sexism]] exists, but it is not the norm. &quot;It depends on individual people,&quot; she said. &quot;The most important thing is not to be afraid to stand up for yourself.&quot;&lt;ref name=&quot;No fear&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last1=Arhirova|first1=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ہراساں کرنا{{حوالہ لوڑیندا|date=August 2026}} ، تے دوجیاں شاخاں دی طرح بعض قیادت دے کرداراں لئی اک شیشے دی چھت ۔  سپفیرا، 13 ویں کھارتیہ بریگیڈ دی ڈپٹی بٹالین کمانڈر، جو ڈرون آپریٹرز دے طور تے کم کرن لئی خواتین دی سرگرمی نال تلاش کر رئی اے، نے جولائی 2025 وچ آکھیا: &quot;پہلاں، ہر کوئی ایس گل دے بارے وچ متجسس سی کہ اک عورت اجہے عہدے تے کیویں اگوائی کرے گی۔ ویلے دے نال نال، اوہ ایس دی عادت پے گئیاں تے سنن لئی، پر فیر وی مینوں اپنی آواز بلند کرنی پئی۔&quot;  ویں ان مینڈ سسٹم بریگیڈ &quot;کے-2&quot; دی لیلیٰ عبداللیوا (&quot;سراتسین&quot;) قائم مقام بٹالین کمانڈر دے طور تے خدمات انجام دین آلی پہلی خاتون بنی، جس نے 100 توں ودھ فوجیاں دی اگوائی کیتی جہناں نے انٹرویو کیتا تے خود چنیا۔ &lt;ref name=&quot;Mazina&quot;&gt;{{Cite news|title='My idea of happiness is 120 dead Russian soldiers a day': Ukrainian drone unit commander Saratsyn|last1=Mazina|first1=Nataliia|work=Jamnews in English|date=22 June 2026|url=https://jam-news.net/my-idea-of-happiness-is-120-dead-russian-soldiers-a-day-ukrainian-drone-unit-commander-saratsyn/}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(original) {{Cite news|last1=Мазіна|first1=Наталія|title=«Моє жіноче щастя — 120 мертвих росіян на день» — командирка роти дронів Сарацин|work=[[hromadske]]|date=19 June 2026|url=https://hromadske.ua/viyskovi/265169-moye-zinoche-shchastia-120-mertvykh-rosiian-na-den|language=uk}}&lt;/ref&gt; فروری 2026 وچ، [[صدر یوکرین|یوکرین دے صدر]] [[ولودیمیر زیلینسکی|ولادیمیر زیلنسکی]] نے اس نوں آرڈر آف بوہدان خملنیٹسکی ، تھرڈ کلاس نال نوازیا، جس دی اس نے &quot;ذاتی ایوارڈ دی بجائے اک اجتماعی ایوارڈ&quot; دے طور تے تشریح کیتی، تے ہور آکھیا: &quot;اس ویلے، ساڈے یونٹ نے رجمنٹ نال منسوب دشمن دے نقصانات دا تقریباً 80 فیصد حصہ لیا۔&quot; &lt;ref name=&quot;Mazina&quot; /&gt;

یارینا چورنہوز، جہڑی چھ سال توں جنگ چ خدمات انجام دے رئی اے، پہلے جنگی طبی دے طور تے، فیر ہڑتال دے ڈرون آپریٹر دے طور تے، مارچ 2026 چ لکھیا: &quot;ایہ ویکھنا خوشی دی گل اے کہ مکمل پیمانے تے جنگ دے انہاں سالاں دے دوران فوج چ خواتین دے بارے چ رویے کس طرح بدل گئے ہن۔ میریاں بہت ساریاں ہتھیاربند بھیناں&amp;nbsp;... کمانڈ پوزیشناں تے سینئر عہدیاں تک پہنچ چکے نیں، تے کجھ پہلے آل فیملی ڈرون یونٹاں دی اگوائی کردے نیں۔&quot; &lt;ref name=&quot;Chornohuz&quot;&gt;{{Cite news|last1=Chornohuz|first1=Yaryna|title=After six years at the front, here is what nobody tells you about being a woman at war|work=[[The Kyiv Independent]]|date=8 March 2026|url=https://kyivindependent.com/after-six-years-at-the-front-here-is-what-nobody-tells-you-about-being-a-woman-at-war/}}&lt;/ref&gt; &quot;فوجی وردی وچ عورت اک طاقتور علامت اے&amp;nbsp;– لیکن ہر کوئی سانوں رعایا دے طور تے ویکھن لئی تیار نئیں اے، خاص طور تے فوج دے اندر&amp;nbsp;... بہت سارے کمانڈر، ایتھوں تیکر کہ نویں نسل دے وی، وردی آلی عورتاں نو علامتاں دے طور تے ویکھنا پسند کردے نیں: جامد، غیر معمولی، تے&amp;nbsp;– نتیجے دے طور تے&amp;nbsp;– فوج دے اندر اپنی پیشہ ورانہ ترقی وچ غیر متحرک۔ اک علامت وکھائی جاندی اے تے پریرنا لئی استعمال ہوندی اے۔ اک مضمون تے اعتماد کیتا جاندا اے، ذمہ داری دتی جاندی اے، انتخاب کرن دی اجازت دتی جاندی اے، تے ودھدی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Chornohuz&quot; /&gt; . &quot;میریاں بہت ساریاں بھیناں، ہن سابق فوجیاں، نے جنگی عہدیاں تے جنگی کارروائیاں وچ براہ راست شرکت لئی اپنا رستہ لڑیا اے - بشمول پیدل فوج دے فوجی تے حملہ آور فوجیاں دے طور تے - کمانڈ پوزیشناں تے سینئر عہدیاں تک اپڑ چکے نیں، تے کجھ پہلے آل فیملی ڈرون یونٹاں دی اگوائی کردے نیں&quot;۔ &lt;ref name=&quot;Chornohuz&quot; /&gt;

مختلف مبصرین تے مبصرین نے 2025 توں ایہ نتیجہ اخذ کیتا اے کہ خواتین ڈرون آپریٹرز [[یوکرین اُتے روسی حملہ ۲۰۲۲ء|روس دی جاری فوجی جارحیت]] دے خلاف یوکرین دے جنگی دفاع دا اک لازمی حصہ ہن۔ 

=== بھرتی ===
[[فائل:Maria_Berlinska_(2024).jpg|thumb| وکٹری ڈرونز دی بانی ماریہ برلنسکا 2024 چ]]
اس لی بھرتی دے مرکزاں تے ڈرون یونٹاں تے فارمیشناں نے تیزی نال ڈرون چلان لئی عورتاں دی بھرتی تے توجہ مرکوز کیتی اے۔ &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot;&gt;{{Cite news|title=Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units|date=24 March 2026|url=https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/ &quot;Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units&quot;]. ''Mezha''. 24 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last=Arhirova|first=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|last=Kirichenko|first=David|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKirichenko2026&quot;&gt;Kirichenko, David (9 April 2026). [https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together &quot;The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations&quot;]. ''[[The National Interest]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; نیشنل گارڈ دے بریگیڈاں دیاں کجھ اشتہاری مہماں، جویں کہ ازوف بریگیڈ تے 13 ویں کھارٹیا بریگیڈ ، جان بجھ کے عورتاں نوں لڑائی دے کرداراں وچ کم کرن دے طور تے پیش کردیاں نیں، مثال دے طور تے زمینی یا فضائی ڈرون آپریٹرز، الیکٹرانک وارفیئر ، آئی ایس ٹی اے آر تے سائبر سیکیورٹی ماہرین دے طور تے۔ &lt;ref name=&quot;Yermak&quot;&gt;{{Cite news|last=Yermak|first=Natalia|title=Facing manpower shortage, Ukrainian brigade turns to women in first-ever female recruitment drive|date=26 June 2025|url=https://kyivindependent.com/facing-manpower-shortage-ukrainian-brigade-turns-to-women-in-first-ever-female-recruitment-drive/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last=Kakissis|first=Joanna|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  بھرتی افسر آندرے اوسٹاپینکو نے آکھیا: &quot;ایہ کوئی الگ تھلگ معاملہ نئیں اے، بلکہ ساڈے یونٹاں دا اک نظامی جزو اے۔ پہلے دناں توں خواتین سروس ممبراں نے مختلف عہدیاں تے کافی موثر ثابت کیتا اے، [[ڈرون جہاز|یو اے وی]] آپریٹرز یا یو جی وی آپریٹرز، انجینئرز، تجزیہ کاراں تے یونٹ کمانڈراں دے طور تے اپنی تاثیر ثابت کیتی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot; /&gt;

چیریٹیبل فاؤنڈیشن ڈگنیٹاس دے شریک بانی، لیوبو شیپوویچ نے آکھیا کہ یوکرین وچ ہن چلن آلی نویں قسم دی جنگ وچ جنس کوئی اہمیت نئیں رکھدی: &quot;اک عورت ای ڈبلیو آپریٹر، ڈرون آپریٹر، تجزیہ کار، مواصلات تے ریڈیو الیکٹرانک جاسوسی ماہر وی ہو سکدی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot;&gt;{{Cite news|title=Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units|work=Mezha|date=24 March 2026|url=https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/ &quot;Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units&quot;]. ''Mezha''. 24 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; سابق فضائی جاسوسی آپریٹر ماریہ برلنسکا ، ڈیگنیٹاس دے نال نال وکٹری ڈرونز دی اک ہور شریک بانی، نو &quot;یوکرینی فوج چ فوجی جدیدیت تے خواتین دے انضمام تے یوکرین دی معروف آوازاں چوں اک&quot; آکھیا جاندا اے۔ &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|author=Kirichenko|work=[[The National Interest]]|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKirichenko2026&quot;&gt;Kirichenko, David (9 April 2026). [https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together &quot;The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations&quot;]. ''[[The National Interest]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; اپریل 2026 تک، برلنکس دے وکٹری ڈرونز پروجیکٹ نے مبینہ طور تے 50,000 توں ودھ فوجی اہلکاراں نو پائلٹ لیس سسٹم وچ تربیت دین وچ مدد دتی سی، اس دے نال نال یوکرین وچ غیر ملکی تیار کردہ ڈرونز دی آسان درآمد دی اجازت دین لئی قانونی کسٹم رکاوٹاں نو دور کرن وچ مدد کیتی سی۔ &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot; /&gt;

یو ایس ایف دے ترجمان اولہا میلوشینا نے وضاحت کیتی کہ برانچ دا مقصد 15,000 ہور مرداں تے عورتاں نو بھرتی کرنا سی: &quot;اسی یوکرینی فوج دی نویں فوج دا حصہ آں جہڑی حملے دے دوران بنی سی۔ اس لیی مسلح افواج وچ صنف دی بنیاد تے قبولیت دے لحاظ نال، ساڈے کول کدی وی کوئی تقسیم نئیں سی۔ ساڈے لئی جو اہم اے اوہ خواہش تے حوصلہ افزائی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|author=Arhirova|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; اس نے ہور آکھیا کہ بھرتی کرن آلی عورتاں نے جنگی تے غیر جنگی عہدیاں دوناں لئی درخواست دتی۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; ٹینک پلٹن دے کمانڈر &quot;ماسالیوٹ&quot; نے دلیل دتی کہ یو اے وی دے کم لئی جنس دی کوئی اہمیت نئیں اے: &quot;اک عورت کوئی وی ڈرون اڈا سکدی اے۔&amp;nbsp;– جاسوسی یا ہڑتال۔ اہم گل خواہش اے۔ ایہ 90 فیصد کامیابی اے۔ تے اوہ سب توں پہلاں پہل وکھاندے نیں۔&quot; 

جدوں توں مئی 2024 وچ مجرم افراد نو متحرک کرن دی اجازت دین آلا قانون منظور کیتا گیا سی، خواتین قیدیاں دے اک بہوں سخت انتخاب نو، مکمل اسکریننگ دے بعد، ملک دے دفاع وچ لڑ کے اپنے آپ نو چھڈان دا موقع وی دتا گیا اے۔  &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot; /&gt; جون 2026 وچ، انٹرنیشنل ریلیشنز دے [[یونیورسٹی آف نوٹرڈيم|یونیورسٹی آف نوٹری ڈیم]] دے پروفیسر مائیکل سی ڈیش نے اشارہ کیتا کہ یوکرینیائی جیلاں وچ خواتین دا دستیاب پول صرف 1,500 دے نیڑے سی، جنہاں وچوں 200 توں کجھ زیادہ نے مئی 2024 توں فوجی بنن لئی اسکریننگ دے ذریعے اسکریننگ دے ذریعے بنایا، مطلب ایہ اے کہ مقداری لحاظ نال، اس خواتین دے قیدیاں نے یوکرین دے اہلکاراں نوں چھڈان لئی بہتا حصہ نئیں پایا۔ قلت، اس نو زیادہ تر &quot;چنگی محسوس کرن آلی کہانی&quot; دا ناں دیندے ہوئے۔ &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot;&gt;{{Cite news|title=Ukraine's controversial recruitment drive: Why prisoners are being sent to war|work=[[Deutsche Welle]]|date=30 June 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=75OttR7_NTc}}&lt;/ref&gt; دوجے پاسے، خواتین قیدیاں توں فوجی بنن آلیاں خود، اکثر ڈرون فورسز چ خدمات انجام دیندیاں نیں، معاشرے ولوں دتے گئے دوجے موقعے لئی اعلیٰ سطح دی حوصلہ افزائی تے شکریہ ادا کیتا اے، &lt;ref name=&quot;Delurman&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot; /&gt; تے شکوال بٹالین دے بریگیڈ کمانڈر مائیکولا نے اوہناں دے عزم تے کوالٹیٹیو لڑائی دی کارکردگی دی تعریف کیتی۔ &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot; /&gt;

== ایہہ وی ویکھو ==

* یوکرینیائی فوج چ عورتاں
* مڈل سٹرائیک مہم
* پوشیدہ بٹالین
* یوکرین دی بغیر پائلٹ دے نظام دی افواج (یو ایس ایف)

== نوٹ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Notelist}}

== حوالے ==

[[گٹھ:یوکرین]]
[[گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں]]</text>
      <sha1>pu9r3wcee3iwglyux2296z0k598bc8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709731</id>
      <parentid>709730</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:04:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52454" sha1="2i1gxjwgwy0upmsbmocs39zqrlio5jo" xml:space="preserve"> {{معلومات-حرب}} [[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Ksena.jpg|thumb| ایف پی وی ڈرون آپریٹر &quot;کسنا&quot; (21)، [[خارکیف|خارکوف]] وچ 127 ویں ہیوی مکینائزڈ بریگیڈ وچ خدمات انجام دے رہیا اے (فوٹو جون 2026) ]]
یوکرین تے 2022 دے روسی حملے دے بعد توں، یوکرینیائی فوج {{Efn|Military or &quot;[[Defence Forces of Ukraine]]&quot; in the broadest sense. Not all strike drone units of Ukraine are part of the [[Unmanned Systems Forces of Ukraine|Unmanned Systems Forces (USF)]] (a branch of the [[Armed Forces of Ukraine|Armed Forces of Ukraine, ZSU]]), which in April 2026 accounted for {{circa}} 31.15% of all Russian personnel losses inflicted by Ukrainian drone operations.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Khomenko |first=Ivan |title=Ukraine's Drone Strategy Leaves Russia Losing More Troops Than It Can Replace for Five Consecutive Months |website=United24 Media |date=4 May 2026 |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/ukraines-drone-strategy-leaves-russia-losing-more-troops-than-it-can-replace-for-five-consecutive-months-18446 |access-date=3 July 2026}}&lt;/ref&gt; Other Ukrainian military and security organisations employing strike (and reconnaissance) drones include (but are not limited to) the [[National Guard of Ukraine]] (such as units within the [[13th Khartiia Brigade]] and [[1st Azov Corps]]), the [[Security Service of Ukraine]] (SBU, known for [[Operation Spiderweb]]), the [[Main Directorate of Intelligence (Ukraine)|Defence Intelligency of Ukraine]] (HUR), and the [[State Border Guard Service of Ukraine]], while [[Unmanned surface vehicle|USVs]] such as the [[Sea Baby]] are operated by the [[Ukrainian Navy]] in coordination with the HUR and SBU.}} چ سوانیاں نے تیزی نال ڈرون آپریٹرز تے ڈرون سپورٹنگ افعال چ خدمات انجام دتیاں نیں، اک کردار جہڑا پہلے تقریباً خاص طور تے مرداں ولوں کیتا جاندا سی۔  چونکہ [[یوکرین وچ عورتاں|یوکرین چ عورتاں]] 2022 یوکرینیائی متحرک کرن دے تابع نئیں نیں، {{Efn|As of 2026, [[mobilisation in Ukraine]] only applies to men of military age who are medically fit to serve and do not serve other important functions in Ukraine's war-time economy. The military reforms announced by the [[Ministry of Defence of Ukraine]] on 12 June 2026 does foresee a gradual transformation from a conscript-based to a contract-based force, with certain combat roles replaced by voluntary Ukrainian citizens, foreign citizens, or unmanned systems such as ground robots. But as long as there is a personnel shortage on the front lines, the Ministry deems it impossible to discharge certain mobilised men from military duty, depending on circumstances.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Ukraine launches major army reform: fixed contracts, revamped pay structure, and broader access for foreigners |last=Murdoch |first=Benjamin |work=[[Euromaidan Press]] |date=2026-06-12 |access-date=2026-06-30 |url= https://euromaidanpress.com/2026/06/12/ukraine-launches-major-army-reform/}}&lt;/ref&gt;}} اوہ رضاکارانہ بنیاداں تے رلتی ہوندیاں نیں، &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|author=Arhirova|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|author=Kakissis|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|author=Kirichenko|work=[[The National Interest]]|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;/ref&gt; بنیادی طور تے [[یوکرین|اپنے ملک]] تے اپنے ساتھی یوکرینیاں دے لئی فرض دے احساس دی وجہ توں۔ {{Efn|'&quot;Russia has come to our land and is killing us. What more motivation do you need?&quot; Zoits, a drone operator, speaks with the calm precision of someone who has destroyed a Russian tank, standing tall despite her petite frame. Once civilians with careers in sports, marketing, and sales, more Ukrainian women are now picking up military uniforms as Russia's full-scale invasion rages on into its fourth year.'&lt;ref name=&quot;Barkhush&quot;&gt;{{Cite news |title=Ukrainian Women Who Joined the Military to Fight the Russian Invasion |last=Barkhush |first=Amira |work=[[United24 Media]] |date=30 July 2025 |access-date=2026-07-01 |url= https://united24media.com/war-in-ukraine/ukrainian-women-who-joined-the-military-to-fight-the-russian-invasion-10286}}&lt;/ref&gt;}} {{Efn|Yuliia: &quot;I had no fear. What could be more frightening than realizing that while Russians are killing and torturing Ukrainians, I am resting at home?&quot;&lt;ref name=&quot;No fear&quot;&gt;{{cite web |last=Kirichenko |first=David |title='I had no fear': From schoolgirl volunteer to frontline drone hunter, the young Ukrainian women who say war left them no choice but to fight back |website=[[LBC]] |date=11 February 2026 |url=https://www.lbc.co.uk/article/ukraine-women-drone-operator-yuliia-didenko-frontline-5HjdSBr_2/ |access-date=30 June 2026}}&lt;/ref&gt;}}  &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;&gt;{{Cite news|title=A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front|work=Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)|date=16 January 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(duplicate) {{Cite news|title=WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!|work=UATV English|date=15 March 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|author=Schütze|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|work=[[The Guardian]]|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;/ref&gt; 

== اعداد و شمار ==
2024 دے شروع تک، 70,000 عورتاں (8٪) نے یوکرین دی فوج وچ خدمات انجام دتیاں (2022 توں 20٪ وادھا، تے 2021 توں 40٪ وادھا)، جنہاں وچوں تقریباً 5,500 جنگی کرداراں وچ سن۔  &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last1=Kakissis|first1=Joanna|last2=Burianova|first2=Tetiana|last3=Lytvynova|first3=Polina|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last1=Arhirova|first1=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; جون 2024 وچ، اوس ویلے دی نائب وزیر دفاع نتالیہ کلمیکووا (ستمبر 2024 توں سابق فوجیاں دے معاملات دی وزیر ) نے آکھیا کہ عورتاں فوج وچ تیزی نال انج دے پیشیاں دا انتخاب کر رئی سی جہناں نوں روایتی طور تے نسوانی نئیں سمجھیا جاندا سی، جوں کہ فائرنگ، توپ خانے دے نظام نوں کنٹرول کرنا، تے ڈرون چلانا۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Zoria|first1=Yuri|title=Over 67,000 women serve in Ukrainian army, says Defense Ministry|work=[[Euromaidan Press]]|date=9 June 2024|url=https://euromaidanpress.com/2024/06/09/over-67000-women-serve-in-ukrainian-army-says-defense-ministry/}}&lt;/ref&gt; جدوں مئی 2024 وچ یوکرین دے بغیر پائلٹ دے نظام دی افواج (یو ایس ایف) ( یوکرین دی مسلح افواج دی اک شاخ [ a ] ) دا ڈرون فورس بھرتی تے تربیتی مرکز قائم کیتا گیا سی، c. نویں آن آلیاں چوں 10–11 فیصد سوانیاں سن۔ &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot;&gt;{{Cite news|title=Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units|work=Mezha|date=24 March 2026|url=https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/}}&lt;/ref&gt; دسمبر 2025 تک، یو ایس ایف وچ موجودہ اہلکاراں دا 4.2 فیصد عورتاں سن۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; مئی 2026 تک، ڈرون فورس دے نویں بھرتی ہون آلیاں چوں 20 فیصد سوانیاں سن، خزاں 2025 چ اک انٹیک چ 40 فیصد سوانیاں بھرتی ہون آلیاں نوں ویکھیا گیا۔ &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot; /&gt;
[[فائل:UA_FPV_strike_drones_02.jpg|thumb| یوکرینیائی ایف پی وی ڈرونز (جولائی 2023)]]
یوکرین وچ ڈرون آپریٹرز دے طور تے کنیاں سوانیاں کم کردیاں نیں، ایس بارے کوئی قطعی اعداد و شمار نئیں؛ &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|last=Schütze|first=Gaby|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSchütze2025&quot;&gt;Schütze, Gaby (26 November 2025). [https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat &quot;'Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline&quot;]. ''[[دی گارڈیئن|The Guardian]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; تخمینے توں پتہ چلدا اے کہ دسمبر 2025 تک ہزاراں سوانیاں نوں ڈرون پائلٹ تے فرنٹ لائن ٹیکنیشن دے طور تے تعینات کیتا گیا اے &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last=Arhirova|first=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; اس ویلے تک، ڈرون پائلٹ خواتین بھرتی ہون آلیاں لئی سب توں مشہور جنگی پیشیاں چوں اک بن گیا سی۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt;  زیادہ تر یوکرینیائی خواتین مخلوط جنس دے ڈرون جنگی عملے وچ خدمات انجام دیندیاں نیں، کدی کدی رہنماواں دے طور تے۔ &lt;ref name=&quot;Schütze&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; نومبر 2025 وچ، یوکرین دے نیشنل گارڈ نے اپنا پہلا تمام خواتین ایف پی وی ڈرون جنگی عملہ تعینات کیتا، {{Efn|{{langx|uk|бойовий екіпаж|bojovyj ekipazh}}.}} وڈے پائلٹ لیس سسٹم ڈٹاچمنٹ &quot;ٹائیفون&quot; دے حصے دے طور تے۔ {{Efn|{{langx|uk|загін безпілотних систем «Тайфун»|zahin bezpilotnykh system &quot;Tajfun&quot;}}.}}   فروری 2026 تک، آل-وومن &quot;ہارپیز&quot; ہڑتال یونٹ یو ایس ایف دے 9ویں ان مینڈ سسٹم بریگیڈ دے اندر قائم کیتا گیا سی، جس نوں اپنی مرضی دے مطابق Vampire bomber drones ملدے سن خاص طور تے خواتین آپریٹرز دے لی تیار کیتا گیا اے۔ 

== حالت ==

=== لڑائی تے غیر لڑائی دے کردار ===
جدوں تک ورخوونا راڈا نے 2018 وچ اک نواں قانون منظور نئیں کیتا، خواتین نو سرکاری طور تے فوج دے اندر جنگی کرداراں وچ خدمات انجام دین توں روک دتا گیا سی۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last=Kakissis|first=Joanna|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; کجھ نے فیر وی انج کیتا، جد کہ سرکاری طور تے غیر لڑائی دے کرداراں چ خدمات انجام دے رئے سی، جویں کہ &quot;کک&quot;، اپنے مرد ساتھیاں دے طور تے اوہی فوائد حاصل کیتے بغیر۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt;  2018 دے قانون نے عورتاں نو تمام جنگی عہدیاں تے خدمات انجام دین تے فوجی یونیورسٹیاں چ تمام مضموناں دا مطالعہ کرن دی اجازت دتی۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt;

=== حوصلہ افزائی ===
[[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Miroslava.jpg|thumb| میروسلاوا، [[دنیپرو|ڈنیپرو]] تے مبنی 128 ویں ہیوی مکینائزڈ بریگیڈ &quot;وائلڈ فیلڈز&quot; دے نال اک ڈرون آپریٹر ]]
ڈرون آپریٹرز دے طور تے خدمات انجام دینڑ دے اپنے محرکات دی وضاحت کردے ہوئے، خواتین نے بنیادی طور تے [[یوکرین|اپنے ملک]] تے اپنے ساتھی یوکرینیاں دے لئی اپنے فرض دے احساس تے توجہ مرکوز کیتی اے۔ [ c ]   &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;&gt;{{Cite news|title=A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front|work=Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)|date=16 January 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw &quot;A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front&quot;]. ''Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)''. 16 January 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(duplicate) {{Cite news|title=WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!|work=UATV English|date=15 March 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4 &quot;WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!&quot;]. ''UATV English''. 15 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last1=Kakissis|first1=Joanna|last2=Burianova|first2=Tetiana|last3=Lytvynova|first3=Polina|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|last1=Schütze|first1=Gaby|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|work=[[The Guardian]]|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSchütze2025&quot;&gt;Schütze, Gaby (26 November 2025). [https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat &quot;'Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline&quot;]. ''[[دی گارڈیئن|The Guardian]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  دوجے محرکات چ شامل نیں: اہلکاراں دی قلت نو دور کرن چ مدد کرنا، {{Efn|Ilona (24): &quot;So many men my age are already gone. Someone has to take their place.&quot;&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} {{Efn|'[Dasha] spent the first months of the invasion helping as a volunteer, then moved into drone work as more men from her region were killed or mobilised. &quot;It wasn't about whether I was ready,&quot; she says. &quot;It was about the fact that there were fewer people left.&quot;'&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} {{Efn|'[Elisabeth's] FPV training coincided with a period of heavy losses in her region, and several members of her team were injured within months of deployment. The dynamic inside the units shifted quickly. &quot;People stopped caring who was a woman or who wasn't,&quot; she says. &quot;They cared who could fly.&quot;'&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|last1=Kirichenko|first1=David|work=[[The National Interest]]|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKirichenko2026&quot;&gt;Kirichenko, David (9 April 2026). [https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together &quot;The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations&quot;]. ''[[The National Interest]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; جنگی کوششاں لئی اپنی تکنیکی، تال میل یا رسد دی مہارت دین لئی، {{Efn|&quot;If I know that I can be useful in planning or administrative work, then why not?&quot; Kep asks. &quot;There's no stigma about being a woman and working in administration. Logistics is tough work… Try to understand that if you can.&quot;&lt;ref name=&quot;Barkhush&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;No turning back&quot; /&gt; اپنے آبائی شہر نوں روس دے قبضے توں آزاد کرنا  &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Schütze&quot; /&gt; اپنے بچیاں لئی اک محفوظ یوکرین فراہم کرن لئی، &lt;ref name=&quot;Schütze&quot; /&gt; یا بچے جہناں دا اوہ مستقبل چ پیدا کرن دا ارادہ رکھدے سن، &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; یا حملہ آور روسی فوج توں کھوئے ہوئے پیاریاں دا بدلہ لین لئی۔  کجھ لوکاں نے محسوس کیتا کہ اوہناں نوں یوکرین دی مسلح افواج (ZSU) تے عام طور تے یوکرینی معاشرے دے اندر عورتاں دی آزادی وچ اپنا حصہ پان دی لوڑ اے، وطن دے دفاع وچ اپنی مہارت تے مہارت دا مظاہرہ کرکے۔ &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; {{Efn|Dariia: &quot;But through our work we try to show that we are not worse, maybe not better than others, but at the very least on the same level as men.&quot;&lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;/&gt;}} {{Efn|Dignitas Foundation: &quot;[Female drone operators] break old ideas about who belongs on the battlefield.&quot;&lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;/&gt;}} دوجیاں نے واضح طور تے ایہ ثابت کرن دی کوئی لوڑ نئیں محسوس کیتی کہ اوہ پہلے ای جاندے سن کہ اوہ قابل سن، تے اوہ صرف ملک دا دفاع کرن لئی موجود سن۔ {{Efn|'They were not there to prove women could fight like men. They already knew they could. They were there to defend their country. &quot;I hate when people say I'm here serving instead of any male,&quot; Viktoriia said. &quot;I didn't do it instead of a male — I did it for myself … and for my future family.&quot;'&lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot;/&gt;}} {{Efn|Dasha: &quot;This isn't about women proving anything. It's about necessity. Everyone is stretched. Everyone is adapting.&quot;&lt;ref name=&quot;Schütze&quot;/&gt;}} {{Efn|Monka: &quot;We need everyone — engineers, pilots, IT specialists, programmers. We simply need brains. It's not about men or women. We need people who are ready to work hard.&quot;&lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;/&gt;}}

کجھ سوانیاں نے آکھیا اے کہ اوہ پہلے ای ویڈیو گیمز، یا سافٹ ویئر انجینئرنگ کھیڈن چ چنگیاں سن، تے ڈرون تیار کرن، چلان تے دیکھ بھال کرن لئی وی ایہو جہیاں مہارتاں دی لوڑ ہوندی اے۔ دوجیاں کول ڈرون دی کوئی مہارت نئیں سی، لیکن اوہناں نے پایا کہ صورتحال نے ڈرون آپریٹرز دے طور تے اپنے مطلوبہ کردار وچ جنگ وچ داخل ہون توں پہلے تربیت وچ انہاں مہارتاں نو حاصل کرنا ضروری بنا دتا۔ فروری 2022 وچ جدوں مکمل پیمانے تے حملہ شروع ہویا تے کجھ سوانیاں یوکرین توں باہر رہ رئی تے کم کر رئی سی، تے خاص طور تے ڈرون آپریٹرز یا یو اے وی / یو جی وی ٹیک سپورٹرز دے طور تے دفاعی افواج وچ رلتی ہون لئی یوکرین واپس آ گئیاں۔

حقیقت ایہ اے کہ ڈرون جنگ (حملہ) پیدل فوج دے طور تے مرداں دے غلبے آلے پیشیاں دے مقابلے چ فوجیاں تے نسبتاً گھٹ شدید جسمانی مطالبات عائد کردی اے، اک وجہ دے طور تے تجویز کیتا گیا اے کہ جنس عورتاں دے بھرتی ہون چ کوئی رکاوٹ نئیں اے، تے نہ ای اوہناں مرداں لئی تعصب دا سبب اے جہناں دے نال اوہ خدمت کردے نیں۔  کجھ عورتاں نے اظہار کیتا کہ جدوں کہ ڈرون پائلٹنگ اجے وی اک جان لیوا کردار سی، {{Efn|'More women are moving into drone operation, repair, and electronic warfare as unmanned systems dominate the battlefield.&amp;nbsp;... Olha Meloshyna, spokesperson for Ukraine's Unmanned Systems Forces, said drone roles are not safer. Russian forces actively hunt operators.'&lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last1=Arhirova|first1=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot; /&gt; بہت سارے لوکاں نے ساتھی ڈرون آپریٹرز نوں کھو دتا اے۔&amp;nbsp;– مرد تے عورتاں&amp;nbsp;– ڈیوٹی دی لائن وچ، &lt;ref name=&quot;Schütze&quot;&gt;{{Cite news|last1=Schütze|first1=Gaby|title='Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline|work=[[The Guardian]]|date=26 November 2025|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSchütze2025&quot;&gt;Schütze, Gaby (26 November 2025). [https://www.theguardian.com/world/2025/nov/26/women-flying-drones-ukraine-frontline-casualties-recruitment-combat &quot;'Drone operators are hunted. You feel it from your first day': the female pilots on Ukraine's frontline&quot;]. ''[[دی گارڈیئن|The Guardian]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot; /&gt; ایہ اوہ سی جہنوں اوہ خندق دی جنگ وچ فرنٹ لائن انفنٹری دے مقابلے وچ بھرن لئی کدرے بہتر محسوس کردے سن۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Jacobsen&quot; /&gt; دوجے پاسے، اینوں جنگی پیرامیڈک، &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; یا فنڈ ریزنگ، ٹریننگ ورکشاپاں، فرسٹ ایڈ کورسز یا ہوم فرنٹ تے دوجیاں سپورٹ پوزیشناں اچ رضاکارانہ کرداراں دے مقابلے چ دشمن نال لڑن چ زیادہ سرگرم سمجھیا جاندا سی۔  اک دو سوانیاں نے اشارہ کیتا کہ اوہناں نے اپنے فوجی کیریئر تے زندگی نوں اک سول نوکری توں کدرے زیادہ دلچسپ تے بامعنی پایا، خاص طور تے جنگ دے ویلے۔ &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last1=Kakissis|first1=Joanna|last2=Burianova|first2=Tetiana|last3=Lytvynova|first3=Polina|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|work=[[NPR]]|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Miroslava&quot; /&gt;

=== نمائندگی ===
[[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Brittney.jpg|thumb| ڈرون آپریٹر برٹنی &quot;بیٹل&quot;، سابقہ کینیڈین ٹینک کپتان، 25 ویں ایئر بورن بریگیڈ &quot;سچیسلاو&quot; دی ٹینک بٹالین دے یو اے وی پلٹن وچ ایف پی وی ڈرونز دا استعمال کردے ہوئے۔  &lt;ref name=&quot;Brittney&quot;&gt;{{Cite news|title=Canadian female fighter at the forefront of Ukraine's drone war: &quot;I get to do the killing&quot;|work=[[The Kyiv Independent]]|date=6 February 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=K8o4afysnBg}}&lt;/ref&gt;]]
ڈرون یونٹاں وچ عورتاں دی مجموعی تے قیادت دی نمائندگی فوج دیاں دوجیاں شاخاں (یا یوکرین دی سکیورٹی سروس (ایس بی یو)، یوکرین دی مین ڈائریکٹوریٹ آف انٹیلی جنس ، بارڈر گارڈز ، تے ڈرون یونٹاں نوں تعینات کرن آلیاں دوجیاں تنظیماں) دے مقابلے وچ زیادہ ہوندی اے۔  اس دے باوجود، اوہ کدی کدی تعصب دے اسی طرح دے مسائل دا سامنا کردے نیں  &lt;ref name=&quot;Typhoon&quot;&gt;{{Cite news|title=A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front|work=Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)|date=16 January 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=2ceT3xfWhRw &quot;A Day With Ukraine's First All-Women Drone Typhoon Unit Near the Southern Front&quot;]. ''Батальйон спеціального призначення «Тайфун» (Special Purpose Battalion &quot;Typhoon&quot;)''. 16 January 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(duplicate) {{Cite news|title=WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!|work=UATV English|date=15 March 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=Zgq_9lG6nR4 &quot;WOMEN VS. TANKS: Ukrainian drone operators SHATTER stereotypes on the frontline!&quot;]. ''UATV English''. 15 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  اس دے باوجود کہ ایہ اک معمول نئیں اے، جوں کہ امتیازی سلوک، {{Efn|'[Yuliia] said [[sexism]] exists, but it is not the norm. &quot;It depends on individual people,&quot; she said. &quot;The most important thing is not to be afraid to stand up for yourself.&quot;&lt;ref name=&quot;No fear&quot;/&gt;}} &lt;ref name=&quot;WontWinWithoutWomen&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last1=Arhirova|first1=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ہراساں کرنا{{حوالہ لوڑیندا|date=August 2026}} ، تے دوجیاں شاخاں دی طرح بعض قیادت دے کرداراں لئی اک شیشے دی چھت ۔  سپفیرا، 13 ویں کھارتیہ بریگیڈ دی ڈپٹی بٹالین کمانڈر، جو ڈرون آپریٹرز دے طور تے کم کرن لئی خواتین دی سرگرمی نال تلاش کر رئی اے، نے جولائی 2025 وچ آکھیا: &quot;پہلاں، ہر کوئی ایس گل دے بارے وچ متجسس سی کہ اک عورت اجہے عہدے تے کیویں اگوائی کرے گی۔ ویلے دے نال نال، اوہ ایس دی عادت پے گئیاں تے سنن لئی، پر فیر وی مینوں اپنی آواز بلند کرنی پئی۔&quot;  ویں ان مینڈ سسٹم بریگیڈ &quot;کے-2&quot; دی لیلیٰ عبداللیوا (&quot;سراتسین&quot;) قائم مقام بٹالین کمانڈر دے طور تے خدمات انجام دین آلی پہلی خاتون بنی، جس نے 100 توں ودھ فوجیاں دی اگوائی کیتی جہناں نے انٹرویو کیتا تے خود چنیا۔ &lt;ref name=&quot;Mazina&quot;&gt;{{Cite news|title='My idea of happiness is 120 dead Russian soldiers a day': Ukrainian drone unit commander Saratsyn|last1=Mazina|first1=Nataliia|work=Jamnews in English|date=22 June 2026|url=https://jam-news.net/my-idea-of-happiness-is-120-dead-russian-soldiers-a-day-ukrainian-drone-unit-commander-saratsyn/}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(original) {{Cite news|last1=Мазіна|first1=Наталія|title=«Моє жіноче щастя — 120 мертвих росіян на день» — командирка роти дронів Сарацин|work=[[hromadske]]|date=19 June 2026|url=https://hromadske.ua/viyskovi/265169-moye-zinoche-shchastia-120-mertvykh-rosiian-na-den|language=uk}}&lt;/ref&gt; فروری 2026 وچ، [[صدر یوکرین|یوکرین دے صدر]] [[ولودیمیر زیلینسکی|ولادیمیر زیلنسکی]] نے اس نوں آرڈر آف بوہدان خملنیٹسکی ، تھرڈ کلاس نال نوازیا، جس دی اس نے &quot;ذاتی ایوارڈ دی بجائے اک اجتماعی ایوارڈ&quot; دے طور تے تشریح کیتی، تے ہور آکھیا: &quot;اس ویلے، ساڈے یونٹ نے رجمنٹ نال منسوب دشمن دے نقصانات دا تقریباً 80 فیصد حصہ لیا۔&quot; &lt;ref name=&quot;Mazina&quot; /&gt;

یارینا چورنہوز، جہڑی چھ سال توں جنگ چ خدمات انجام دے رئی اے، پہلے جنگی طبی دے طور تے، فیر ہڑتال دے ڈرون آپریٹر دے طور تے، مارچ 2026 چ لکھیا: &quot;ایہ ویکھنا خوشی دی گل اے کہ مکمل پیمانے تے جنگ دے انہاں سالاں دے دوران فوج چ خواتین دے بارے چ رویے کس طرح بدل گئے ہن۔ میریاں بہت ساریاں ہتھیاربند بھیناں&amp;nbsp;... کمانڈ پوزیشناں تے سینئر عہدیاں تک پہنچ چکے نیں، تے کجھ پہلے آل فیملی ڈرون یونٹاں دی اگوائی کردے نیں۔&quot; &lt;ref name=&quot;Chornohuz&quot;&gt;{{Cite news|last1=Chornohuz|first1=Yaryna|title=After six years at the front, here is what nobody tells you about being a woman at war|work=[[The Kyiv Independent]]|date=8 March 2026|url=https://kyivindependent.com/after-six-years-at-the-front-here-is-what-nobody-tells-you-about-being-a-woman-at-war/}}&lt;/ref&gt; &quot;فوجی وردی وچ عورت اک طاقتور علامت اے&amp;nbsp;– لیکن ہر کوئی سانوں رعایا دے طور تے ویکھن لئی تیار نئیں اے، خاص طور تے فوج دے اندر&amp;nbsp;... بہت سارے کمانڈر، ایتھوں تیکر کہ نویں نسل دے وی، وردی آلی عورتاں نو علامتاں دے طور تے ویکھنا پسند کردے نیں: جامد، غیر معمولی، تے&amp;nbsp;– نتیجے دے طور تے&amp;nbsp;– فوج دے اندر اپنی پیشہ ورانہ ترقی وچ غیر متحرک۔ اک علامت وکھائی جاندی اے تے پریرنا لئی استعمال ہوندی اے۔ اک مضمون تے اعتماد کیتا جاندا اے، ذمہ داری دتی جاندی اے، انتخاب کرن دی اجازت دتی جاندی اے، تے ودھدی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Chornohuz&quot; /&gt; . &quot;میریاں بہت ساریاں بھیناں، ہن سابق فوجیاں، نے جنگی عہدیاں تے جنگی کارروائیاں وچ براہ راست شرکت لئی اپنا رستہ لڑیا اے - بشمول پیدل فوج دے فوجی تے حملہ آور فوجیاں دے طور تے - کمانڈ پوزیشناں تے سینئر عہدیاں تک اپڑ چکے نیں، تے کجھ پہلے آل فیملی ڈرون یونٹاں دی اگوائی کردے نیں&quot;۔ &lt;ref name=&quot;Chornohuz&quot; /&gt;

مختلف مبصرین تے مبصرین نے 2025 توں ایہ نتیجہ اخذ کیتا اے کہ خواتین ڈرون آپریٹرز [[یوکرین اُتے روسی حملہ ۲۰۲۲ء|روس دی جاری فوجی جارحیت]] دے خلاف یوکرین دے جنگی دفاع دا اک لازمی حصہ ہن۔ 

=== بھرتی ===
[[فائل:Maria_Berlinska_(2024).jpg|thumb| وکٹری ڈرونز دی بانی ماریہ برلنسکا 2024 چ]]
اس لی بھرتی دے مرکزاں تے ڈرون یونٹاں تے فارمیشناں نے تیزی نال ڈرون چلان لئی عورتاں دی بھرتی تے توجہ مرکوز کیتی اے۔ &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot;&gt;{{Cite news|title=Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units|date=24 March 2026|url=https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/ &quot;Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units&quot;]. ''Mezha''. 24 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|last=Arhirova|first=Hanna|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|last=Kirichenko|first=David|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKirichenko2026&quot;&gt;Kirichenko, David (9 April 2026). [https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together &quot;The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations&quot;]. ''[[The National Interest]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; نیشنل گارڈ دے بریگیڈاں دیاں کجھ اشتہاری مہماں، جویں کہ ازوف بریگیڈ تے 13 ویں کھارٹیا بریگیڈ ، جان بجھ کے عورتاں نوں لڑائی دے کرداراں وچ کم کرن دے طور تے پیش کردیاں نیں، مثال دے طور تے زمینی یا فضائی ڈرون آپریٹرز، الیکٹرانک وارفیئر ، آئی ایس ٹی اے آر تے سائبر سیکیورٹی ماہرین دے طور تے۔ &lt;ref name=&quot;Yermak&quot;&gt;{{Cite news|last=Yermak|first=Natalia|title=Facing manpower shortage, Ukrainian brigade turns to women in first-ever female recruitment drive|date=26 June 2025|url=https://kyivindependent.com/facing-manpower-shortage-ukrainian-brigade-turns-to-women-in-first-ever-female-recruitment-drive/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;No turning back&quot;&gt;{{Cite news|last=Kakissis|first=Joanna|title='No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia|date=11 November 2025|url=https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKakissisBurianovaLytvynova2025&quot;&gt;Kakissis, Joanna; Burianova, Tetiana; Lytvynova, Polina (11 November 2025). [https://www.npr.org/2025/11/11/nx-s1-5591158/ukraine-russia-war-women-ukrainian-military &quot;'No turning back': More and more Ukrainian women join the army to fight Russia&quot;]. ''[[NPR]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  بھرتی افسر آندرے اوسٹاپینکو نے آکھیا: &quot;ایہ کوئی الگ تھلگ معاملہ نئیں اے، بلکہ ساڈے یونٹاں دا اک نظامی جزو اے۔ پہلے دناں توں خواتین سروس ممبراں نے مختلف عہدیاں تے کافی موثر ثابت کیتا اے، [[ڈرون جہاز|یو اے وی]] آپریٹرز یا یو جی وی آپریٹرز، انجینئرز، تجزیہ کاراں تے یونٹ کمانڈراں دے طور تے اپنی تاثیر ثابت کیتی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot; /&gt;

چیریٹیبل فاؤنڈیشن ڈگنیٹاس دے شریک بانی، لیوبو شیپوویچ نے آکھیا کہ یوکرین وچ ہن چلن آلی نویں قسم دی جنگ وچ جنس کوئی اہمیت نئیں رکھدی: &quot;اک عورت ای ڈبلیو آپریٹر، ڈرون آپریٹر، تجزیہ کار، مواصلات تے ریڈیو الیکٹرانک جاسوسی ماہر وی ہو سکدی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Mezha Stats&quot;&gt;{{Cite news|title=Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units|work=Mezha|date=24 March 2026|url=https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://mezha.net/eng/bukvy/drone_force_recruits/ &quot;Drone Force recruits more women as female share reaches 20 percent in drone units&quot;]. ''Mezha''. 24 March 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; سابق فضائی جاسوسی آپریٹر ماریہ برلنسکا ، ڈیگنیٹاس دے نال نال وکٹری ڈرونز دی اک ہور شریک بانی، نو &quot;یوکرینی فوج چ فوجی جدیدیت تے خواتین دے انضمام تے یوکرین دی معروف آوازاں چوں اک&quot; آکھیا جاندا اے۔ &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot;&gt;{{Cite news|title=The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations|author=Kirichenko|work=[[The National Interest]]|date=9 April 2026|url=https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKirichenko2026&quot;&gt;Kirichenko, David (9 April 2026). [https://nationalinterest.org/feature/the-women-holding-ukraines-defense-together &quot;The Women Holding Ukraine's Defense Together: Since 2022, Ukraine has sought to integrate women into its armed forces more effectively, especially in drone operations&quot;]. ''[[The National Interest]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; اپریل 2026 تک، برلنکس دے وکٹری ڈرونز پروجیکٹ نے مبینہ طور تے 50,000 توں ودھ فوجی اہلکاراں نو پائلٹ لیس سسٹم وچ تربیت دین وچ مدد دتی سی، اس دے نال نال یوکرین وچ غیر ملکی تیار کردہ ڈرونز دی آسان درآمد دی اجازت دین لئی قانونی کسٹم رکاوٹاں نو دور کرن وچ مدد کیتی سی۔ &lt;ref name=&quot;Kirichenko&quot; /&gt;

یو ایس ایف دے ترجمان اولہا میلوشینا نے وضاحت کیتی کہ برانچ دا مقصد 15,000 ہور مرداں تے عورتاں نو بھرتی کرنا سی: &quot;اسی یوکرینی فوج دی نویں فوج دا حصہ آں جہڑی حملے دے دوران بنی سی۔ اس لیی مسلح افواج وچ صنف دی بنیاد تے قبولیت دے لحاظ نال، ساڈے کول کدی وی کوئی تقسیم نئیں سی۔ ساڈے لئی جو اہم اے اوہ خواہش تے حوصلہ افزائی اے۔&quot; &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot;&gt;{{Cite news|author=Arhirova|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Los Angeles Times]]|date=7 December 2025|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFArhirova2025&quot;&gt;Arhirova, Hanna (7 December 2025). [https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-12-07/ukrainian-women-embrace-combat-roles-as-technology-reshapes-battlefield &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[Los Angeles Times]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(adjoining video) {{Cite news|title=Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield|work=[[Associated Press]] Archive|date=6 December 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=E_hvTu7THts &quot;Ukrainian women embrace combat roles as technology reshapes the battlefield&quot;]. ''[[ایسوسی ایٹڈ پریس|Associated Press]] Archive''. 6 December 2025&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;30 June&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; اس نے ہور آکھیا کہ بھرتی کرن آلی عورتاں نے جنگی تے غیر جنگی عہدیاں دوناں لئی درخواست دتی۔ &lt;ref name=&quot;Arhirova&quot; /&gt; ٹینک پلٹن دے کمانڈر &quot;ماسالیوٹ&quot; نے دلیل دتی کہ یو اے وی دے کم لئی جنس دی کوئی اہمیت نئیں اے: &quot;اک عورت کوئی وی ڈرون اڈا سکدی اے۔&amp;nbsp;– جاسوسی یا ہڑتال۔ اہم گل خواہش اے۔ ایہ 90 فیصد کامیابی اے۔ تے اوہ سب توں پہلاں پہل وکھاندے نیں۔&quot; 

جدوں توں مئی 2024 وچ مجرم افراد نو متحرک کرن دی اجازت دین آلا قانون منظور کیتا گیا سی، خواتین قیدیاں دے اک بہوں سخت انتخاب نو، مکمل اسکریننگ دے بعد، ملک دے دفاع وچ لڑ کے اپنے آپ نو چھڈان دا موقع وی دتا گیا اے۔  &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot; /&gt; جون 2026 وچ، انٹرنیشنل ریلیشنز دے [[یونیورسٹی آف نوٹرڈيم|یونیورسٹی آف نوٹری ڈیم]] دے پروفیسر مائیکل سی ڈیش نے اشارہ کیتا کہ یوکرینیائی جیلاں وچ خواتین دا دستیاب پول صرف 1,500 دے نیڑے سی، جنہاں وچوں 200 توں کجھ زیادہ نے مئی 2024 توں فوجی بنن لئی اسکریننگ دے ذریعے اسکریننگ دے ذریعے بنایا، مطلب ایہ اے کہ مقداری لحاظ نال، اس خواتین دے قیدیاں نے یوکرین دے اہلکاراں نوں چھڈان لئی بہتا حصہ نئیں پایا۔ قلت، اس نو زیادہ تر &quot;چنگی محسوس کرن آلی کہانی&quot; دا ناں دیندے ہوئے۔ &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot;&gt;{{Cite news|title=Ukraine's controversial recruitment drive: Why prisoners are being sent to war|work=[[Deutsche Welle]]|date=30 June 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=75OttR7_NTc}}&lt;/ref&gt; دوجے پاسے، خواتین قیدیاں توں فوجی بنن آلیاں خود، اکثر ڈرون فورسز چ خدمات انجام دیندیاں نیں، معاشرے ولوں دتے گئے دوجے موقعے لئی اعلیٰ سطح دی حوصلہ افزائی تے شکریہ ادا کیتا اے، &lt;ref name=&quot;Delurman&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot; /&gt; تے شکوال بٹالین دے بریگیڈ کمانڈر مائیکولا نے اوہناں دے عزم تے کوالٹیٹیو لڑائی دی کارکردگی دی تعریف کیتی۔ &lt;ref name=&quot;DWredemption&quot; /&gt;

== ایہہ وی ویکھو ==

* [[یوکرینیائی فوج وچ عورتاں]]
* [[مڈل سٹرائیک مہم]]
* [[پوشیدہ بٹالین]]
* [[یوکرین دی بغیر پائلٹ دے نظام دی افواج]] (یو ایس ایف)

== نوٹ ==
{{Notelist}}

== حوالے ==
{{حوالے}}
[[گٹھ:یوکرین]]
[[گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں]]</text>
      <sha1>2i1gxjwgwy0upmsbmocs39zqrlio5jo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>یوکرینیائی فوج وچ عورتاں</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149325</id>
    <revision>
      <id>709732</id>
      <timestamp>2026-08-16T06:07:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{معلومات-حرب}}فائل:Курсанти І курсу Харківського національного університету Повітряних Сил імені Івана Кожедуба склали Військову присягу (44444996001).jpg|thumb|یوکرائن دے عوام دے نال وفاداری دے فوجی حلف لینے دے دن کھارکیو نیشنل ایئر فورس یونیورسٹی دے پہلے...؜&quot; نال صفحہ بنایا گیا۔</comment>
      <origin>709732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6727" sha1="66gbww1b26u3nu0juts1ms2wf9xewvl" xml:space="preserve">{{معلومات-حرب}}[[فائل:Курсанти І курсу Харківського національного університету Повітряних Сил імені Івана Кожедуба склали Військову присягу (44444996001).jpg|thumb|یوکرائن دے عوام دے نال وفاداری دے فوجی حلف لینے دے دن کھارکیو نیشنل ایئر فورس یونیورسٹی دے پہلے سال دا بیج (2018ء) ]]
[[فائل:Yuliia Paievska December 2022.jpg|thumb|[[یولیا پائیویسکا|یولیا پیووسکا]] پیرامیڈیک، &quot;ٹائراز اینجلز&quot; انخلا طبی یونٹ د‏‏ی بانی۔ مارچ-جون 2022ء نو‏‏ں روسی قید وچ گزاردے ہوئے، اوہ بہادری تے قربانی د‏‏ی علامت بن گئياں۔ ]]
'''یوکرین د‏‏ی فوج وچ سواݨیاں''' نے {{Efn|The Ukrainian military is divided into several separate organisations. The largest by far is the [[Armed Forces of Ukraine]] (ZSU)، answering to the [[Ministry of Defence (Ukraine)|Ministry of Defence]]۔ Separately, the [[Security Service of Ukraine]] (SBU) is a military institution directly subordinate to the [[صدر یوکرین]]۔ Other institutions include the [[National Police of Ukraine]] (NPU)، which is a civilian service answering to the [[Ministry of Internal Affairs (Ukraine)|Ministry of Internal Affairs]]، but the [[National Police of Ukraine#Ranking hierarchy|police ranking hierarchy]] is similar to the [[military ranks of Ukraine]]۔}} دے انقلاب، ڈونباس وچ جنگ تے [[یوکرین اُتے روسی حملہ 2022ء|یوکرین اُتے جاری روسی حملے]] وچ فعال کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ {{Sfn|Martsenyuk|2022|p=1}}

2014ء دے بعد تو‏ں، سواݨیاں وی امتیازی سلوک دے خلاف تے یوکرین د‏‏ی مسلح افواج دے اندر (زیڈ ایس یو) غیر مرئی بٹالین جداں منصوبےآں دے نال [[جنسی برابری|صنفی مساوات]] دے لئی جدوجہد کر رہیاں نيں۔ {{Sfn|Martsenyuk|2022|p=1}}

== یوکرینی فوج وچ سواݨیاں د‏‏ی تعداد ==

=== عملے دے اعدادوشمار ===
[[فائل:Военный парад в честь Дня Независимости Украины Military parade in honor of the Independence Day of Ukraine (44194240712).jpg|thumb| یوکرین دے یوم آزادی اُتے 2018 ءکی فوجی پریڈ]]
2013 ءکے بعد تو‏ں، مسلح افواج وچ سواݨیاں د‏‏ی تعداد وچ مسلسل وادھا ہو رہیا اے: مئی 2021ء تک، فوج وچ 2013ء دے مقابلے وچ دو گنیاودھ سواݨیاں سی۔ سواݨیاں افسران د‏‏ی تعداد تقریباً تن گنیا(5,000) تے سواݨیاں کیڈٹس د‏‏ی تعداد تقریباً چار گنیاہو گئی ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{حوالہ ویب|تریخ=6 مئی 2021 |عنوان=Вікторія Арнаутова: «Я сподіваюсь، що на генеральських посадах у нашому війську будуть і жінки» |اردو عنوان=Viktoria Arnautova: &quot;I hope that there will be women in the positions of generals in our army&quot; |یوآرایل=https://armyinform.com.ua/2021/05/06/viktoriya-arnautova-ya-spodivayus-shho-na-generalskyh-posadah-u-nashomu-vijsku-budut-i-zhinky/ |تریخ رسائی=5 جولائ‏ی 2023 |ویب گاہ=armyinform.com.ua |زبان=uk}}&lt;/ref&gt; 2014ء تے مارچ 2023ء دے درمیان وچ ، زیڈ ایس یو وچ سواݨیاں فوجی اہلکاراں د‏‏ی تعداد وچ 2.5 گنیاوادھا ہويا (16,557 تو‏ں ودھ ک‏ے 42,898 تک)، جداں کہ سواݨیاں افسران د‏‏ی تعداد 7,416 تک پہنچ گئی، جو 2014ء دے مقابلے وچ تقریباً ست گنیاودھ اے &lt;ref name=&quot;2.5-fold&quot;&gt;{{حوالہ ویب|آخری= |تریخ=16 مارچ 2023 |عنوان=Number of Ukrainian servicewomen has increased 2.5-fold since 2014 |یوآرایل=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3682634-number-of-ukrainian-servicewomen-has-increased-25fold-since-2014.html |تریخ رسائی=23 فروری 2024 |ویب گاہ=ukrinform.net}}&lt;/ref&gt; ايس‏ے عرصے وچ ، سویلین اہلکاراں دے طور اُتے ملازمت کرنے والی سواݨیاں د‏‏ی تعداد 33,369 تو‏ں کم ہو ک‏ے 17,640 رہ گئی۔ زیڈ ایس یوماں فوجی تے سویلین دونے پیشےآں وچ ملازمت کرنے والی سواݨیاں د‏‏ی کل تعداد وچ 10,612 دا وادھا ہويا۔ &lt;ref name=&quot;2.5-fold&quot; /&gt;

فروری 2022ء وچ [[یوکرین اُتے روسی حملہ 2022ء|یوکرین اُتے روس دے وڈے پیمانے اُتے حملے]] دے آغاز دے بعد تو‏ں، 11,000 تو‏ں ودھ سواݨیاں نو‏‏ں یوکرین د‏‏ی مسلح افواج وچ انہاں د‏‏ی اپنی مرضی دے مطابق شام‏ل کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس دا اعلان زیڈ ایس یوکے جوائنٹ آپریشنل ہیڈکوارٹر دے کمانڈر سری نیف نے کیا: &quot;جنگ دے پہلے دن تو‏ں، سواݨیاں، مرداں دے نال، ساڈے وطن دے دفاع وچ شام‏ل ہوݨ دے لئی علاقائی بھرتی مراکز وچ جمع ہو رہیاں نيں۔ خطرنا‏‏ک خصوصیات، گرینیڈ لانچرز، مشین گنرز، رائفل مین تے سنائپرز د‏‏ی صفاں وچ شام‏ل ہونا، بعض اوقات … ٹینک گنرز بننے، بندوق تے مارٹر دے عملے دا حصہ بننے د‏‏ی خواہش رکھدی نيں۔&quot; &lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{حوالہ ویب|تریخ=22 جون 2023 |عنوان=Найбільше — у Сухопутних військах та Повітряних Силах: Сергій Наєв розповів، скільки жінок служить у ЗСУ |اردو عنوان=Most of them are in the Army and Air Force: Serhii Naiev tells how many women serve in the Armed Forces |یوآرایل=https://armyinform.com.ua/2023/06/22/najbilshe-u-suhoputnyh-vijskah-ta-povitryanyh-sylah-sergij-nayev-rozpoviv-skilky-zhinok-sluzhyt-u-zsu/ |تریخ رسائی=5 جولائ‏ی 2023 |ویب گاہ=armyinform.com.ua |زبان=uk}}&lt;/ref&gt;

== ہور ویکھو ==
* [[یوکرین وچ سواݨیاں]]

== حواشی ==
{{حواشی}}

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:یوکرین وچ سواݨیاں]]
[[گٹھ:یوکرین وچ تحریک نسواں]]</text>
      <sha1>66gbww1b26u3nu0juts1ms2wf9xewvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>یوکرین وچ سواݨیاں</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149326</id>
    <redirect title="یوکرین وچ عورتاں" />
    <revision>
      <id>709734</id>
      <timestamp>2026-08-16T06:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>صفحے نوں [[یوکرین وچ عورتاں]] ول ریڈائرکٹ کیتا</comment>
      <origin>709734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="cjcdinduurlcsy2l8u5u5ajbfk0gd46" xml:space="preserve">#مڑجوڑ [[یوکرین وچ عورتاں]]</text>
      <sha1>cjcdinduurlcsy2l8u5u5ajbfk0gd46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>یوکرین دی بغیر پائلٹ دے نظام دی افواج</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149327</id>
    <revision>
      <id>709737</id>
      <timestamp>2026-08-16T06:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1369032921|Unmanned Systems Forces of Ukraine]]&quot;</comment>
      <origin>709737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27348" sha1="j8hq3s8gqwlkb2d5icn44bcoq92xjdl" xml:space="preserve">
 

دی '''ان مینڈڈ سسٹم فورسز'''  عباس اور میرآب دونون دوست ہیں  یوکرین دی مسلح افواج دی اک شاخ اے ۔

[[یوکرین]] پہلا ملک اے جہدی فوج دی اک وکھری شاخ اے جہڑی بغیر پائلٹ آلے نظاماں لئی وقف اے۔   یو ایس ایف باقاعدہ طور تے 11 جون 2024 نوں [[یوکرین اُتے روسی حملہ ۲۰۲۲ء|یوکرین تے جاری روسی حملے]] عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں وچکار قائم کیتا گیا سی۔ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|title='We set a precedent.' Ukraine officially presents Unmanned Systems Forces|url=https://kyivindependent.com/we-set-a-precedent-ukraine-officially-presents-unmanned-systems-forces/|date=11 June 2024|language=en}}&lt;/ref&gt;

یو ایس ایف زمین ، سمندر تے ہوا تے بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں فوجی روبوٹاں دا استعمال کردے ہوئے ڈرون جنگ کردا اے۔   یو ایس ایف سارے یوکرینیائی ڈرونز دی کمانڈ یا کنٹرول نئیں کردا۔ بحریہ ، میرین کور تے ایئر فورس اپنے ڈرون یونٹاں نو کنٹرول کردے نیں، جویں کہ یوکرین دی مسلح افواج عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مختلف زمینی افواج ( گراؤنڈ فورسز ، ایئر اسالٹ فورسز ، نیشنل گارڈ ، سپیشل آپریشن فورسز ، کمیونیکیشنز اینڈ سائبر سیکیورٹی ٹروپس ، وغیرہ) چ زیادہ تر بریگیڈز تے یونٹاں کردے نیں۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Ukraine's Battlefield Defense Is Forcing Russia To Adapt Its Tactics|url=https://www.forbes.com/sites/vikrammittal/2026/01/16/ukraines-battlefield-defense-is-forcing-russia-to-adapt-its-tactics|language=en}}&lt;/ref&gt; 

== تریخ ==

=== تشکیل ===
6 فروری 2024 نوں یوکرین عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں [[صدر یوکرین|صدر]] [[ولودیمیر زیلینسکی|ولادیمیر زیلنسکی نے]] اک آرڈر جاری کیتا یوکرین دی حکومت تے جنرل اسٹاف نو ہدایت کردے ہوئے کہ اوہ مسلح افواج دی اک وکھری شاخ بنان جہڑی بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں لیی وقف ہووے، جس عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں بعد یوکرین دی قومی سلامتی تے دفاعی کونسل اس معاملے تے غور کرے گی۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Ukraine's Zelenskiy orders creation of separate military force for drones|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-zelenskiy-orders-creation-separate-military-force-drones-2024-02-06/}}&lt;/ref&gt; 
[[فائل:At_the_military_training.jpg|thumb| اک فوجی تربیتی تقریب وچ یو ایس ایف دا فوجی]]
10 فروری نو‏‏ں ، ایہ اعلان کيتا گیا کہ کرنل وادیم سکھاریوسکی کمانڈر ان چیف اولیکسندر سیرسکی عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نائب بن گئے نيں تے بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نفاذ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں لئی ذمہ دار ہون گے۔  [[یوکرین اُتے روسی حملہ ۲۰۲۲ء|مکمل پیمانے تے روسی حملے]] عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں آغاز عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں بعد توں، سکھاریوسکی 59ویں موٹرائزڈ بریگیڈ دا کمانڈر سی۔
 
7 مئی نو‏‏ں ، یوکرین عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں وزراء د‏‏ی کابینہ نے وزارت دفاع تے جنرل اسٹاف عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں ذریعہ باضابطہ طور اُتے بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام افواج عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں قیام عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں لئی تیار کردہ فرمان عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مسودے د‏‏ی حمایت کيتی۔ 

10 جون نو‏‏ں ، یوکرین د‏‏ی وزارت دفاع نے اعلان کيتا کہ کرنل ودیم سکھاریوسکی نو‏‏ں یو اے وی فورسز دا کمانڈر مقرر کيتا گیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Opanasenko|first1=Oleksandra|title=Vadym Sukharevsky was appointed commander of the UAV Forces of the Armed Forces of Ukraine|url=https://babel.ua/en/news/107961-vadym-sukharevsky-was-appointed-commander-of-the-uav-forces-of-the-armed-forces-of-ukraine|work=Babel.ua|agency=General Staff of the Ukrainian Armed Forces|date=10 June 2024}}&lt;/ref&gt;

=== ترقی ===
[[فائل:3a5e3682a5d11fe079fe175aaf50d484_1781197019_extra_large.jpg|thumb| 429 ویں بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام بریگیڈ &quot;اچیلس&quot; نے صدر [[ولودیمیر زیلینسکی|ولادیمیر زیلنسکی]] ولوں اپنا جنگی جھنڈا حاصل کیتا]]
جون 2024 نوں، فورس باقاعدہ طور تے قائم کیتی گئی۔ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|title='We set a precedent.' Ukraine officially presents Unmanned Systems Forces|url=https://kyivindependent.com/we-set-a-precedent-ukraine-officially-presents-unmanned-systems-forces/|last1=Alexander Khrebet|date=11 June 2024|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFAlexander_Khrebet2024&quot;&gt;Alexander Khrebet (11 June 2024). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ''سینٹر فار اسٹریٹجک اینڈ انٹرنیشنل اسٹڈیز (سی ایس آئی ایس)'' عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مطابق یو ایس ایف دا بنیادی مشن مسلح افواج عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں لئی &quot;تجربہ اکٹھا کرنا، علم پھیلانا، تے قوانین تے تاکتیکی تے آپریشنل رہنما خطوط وچ انہاں بصیرت نو باضابطہ بنانا&quot; عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں ارد گرد مرکوز ا ے۔ 

اکتوبر 2024 نوں، فورسز عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں چیف آف سٹاف، [[Roman Hladkyi|رومن ہلادکی]] نوں اپنے عہدے توں برخاست کر دتا گیا۔ 

سی ''ایس آئی ایس'' عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مطابق، یو ایس ایف 90 فیصد گھریلو ڈرون مینوفیکچررز عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نال قریبی رابطہ برقرار رکھدا اے، نویں سسٹماں دی جانچ کردا اے تے ڈویلپراں نوں رائے فراہم کردا اے جد کہ لڑائی لئی ڈرون آپریٹرز دی تربیت کردا اے۔ سی ''ایس آئی ایس نے'' ایہ وی اطلاع دتی کہ نومبر 2024 تک، یو ایس ایف نے 170 توں ودھ مختلف بغیر پائلٹ آلے نظاماں نو مربوط کیتا۔ 

59ویں موٹرائزڈ بریگیڈ نو 59ویں علیحدہ حملہ آور بریگیڈ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں طور تے اصلاح کیتا گیا تے جنوری 2025ء چ ان مینڈ سسٹم فورسز چ منتقل کر دتا گیا  5 جنوری 2025 نوں، کمانڈر ان چیف سیرسکی نے آکھیا کہ یو ایس ایف نے روسیاں عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں استعمال عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں جواب وچ فائبر آپٹک کنٹرول ڈرون تعینات کرنا شروع کیتا۔ سیرسکی نے بہتر ڈرونز نال لیس بریگیڈاں دی تعداد وچ وادھے دا وی ذکر کیتا تے ایہ کہ مسلح افواج اک سرشار بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام بریگیڈ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں انعقاد عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں آخری مرحلے تے سن۔ 

3 جون 2025 نو‏‏ں ، رابرٹ بروڈی نو ‏‏ں یوکرین د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام د‏‏ی افواج دا کمانڈر مقرر کيتا گیا۔ 

جون 2026 نوں، صدر ولادیمیر زیلنسکی نے اعلان کیتا، کہ 11 جون بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام دی افواج دا دن بن جائے گا۔ 

== آپریشنز ==

=== 2024 ===
[[فائل:UA_Vampire_UCAV_03.jpg|thumb| یو ایس ایف ممبر &quot;ویمپائر&quot; یو سی اے وی دی جانچ کر رئے نیں]]
وسط 2024 وچ، بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام دی افواج نے روسی مسلح افواج عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مقابلے وچ بہتر معیار عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں ڈرون رکھن دا دعوی کیتا، حالانکہ روس عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں کول چھ گنا مقدار سی۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Vadym Sukharevsky, the man in charge of Ukraine's drones|url=https://www.economist.com/europe/2024/07/22/vadym-sukharevsky-the-man-in-charge-of-ukraines-drones|newspaper=The Economist|issn=0013-0613}}&lt;/ref&gt;

جون 2024 تک، تقریباً 3,000 فوجی یو ایس ایف وچ ہون دی اطلاع دتی گئی سی۔ 

=== 2025 ===
14 جنوری 2025 نو‏‏ں ، یوکرین نے میزائلاں تو‏ں [[بریانسک اوبلاست|بریانسک]] ، [[ساراتوڡ|سراتوف]] تے [[تولا اوبلاست]] تے [[تاتارستان|جمہوریہ تاتارستان]] وچ روسی کیمیائی فیکٹریاں تے توانائی عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں بنیادی ڈھانچے اُتے حملہ کيتا۔ یو ایس ایف نے دعوی کیتا کہ &quot;ڈرونز نے کامیابی تو‏ں روسی فضائی دفاع نو‏‏ں مشغول کيتا ، جس تو‏ں میزائلاں دا راستہ ہموار ہويا جو مرکزی اہداف نو‏‏ں نشانہ بناندے ني‏‏‏‏ں۔&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Ukraine claims biggest aerial strike on Russian territory|url=https://www.france24.com/en/live-news/20250114-ukraine-hits-russian-army-factories-energy-hubs-in-massive-barrage|language=en}}&lt;/ref&gt;

جنوری دی دیر رات یا 29 جنوری 2025 دی سویرے سویرے، 14ویں علیحدہ بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں فضائی گڈیاں دی رجمنٹ نے بریانسک اوبلاست چ روسی بیلاروسی سرحد عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نال دروزبا پائپ لائن تے اک پمپنگ سٹیشن تے حملہ کیتا جہدے نال مبینہ طور تے اوہناں عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں اہداف تے بم سٹن دی صلاحیت دا استعمال کیتا گیا۔  ''ڈیفنس ایکسپریس'' عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مطابق، ایہ ڈرون اپنڑے پیٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں تھلے FAB-250 M-54 ہائی ایکسپلوسیو بم رکھدے نیں تے صحت عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں متعلق حملیاں لئی اک آپٹیکل سائٹنگ سسٹم رکھدے نیں۔  31 جنوری 2025 نوں، ان مینڈ سسٹم فورسز نے 250 لے جان آلے ڈرونز عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں استعمال دی تصدیق کیتی فضائی بم۔ یو ایس ایف کمانڈ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مطابق ایہ ڈرون &quot; {{Convert|2000|km}} واپسی عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں امکان عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نال۔ ایہ اک منفرد پیش رفت اے جو میدان جنگ وچ کھیل عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں اصولاں نو‏‏ں تبدیل کردی ا‏‏ے۔&quot; 
[[فائل:8GJr0.png|thumb|180x180px| آئی ایس ایف یادگاری سکہ : &quot;ساڈا ہتھیار ساڈی عقل اے&quot; (ستمبر 2025)]]
پہلی وار دسمبر 2024 وچ اعلان کیتا گیا، 13 اپریل 2025 نوں، ان مینڈ سسٹم فورسز نے اک لیزر ہتھیار عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام دی پہلی فوٹیج جاری کیتی، جس نوں &quot;ٹرائیزوب&quot; آکھیا جاندا اے، جو اک فائبر آپٹک ایف پی وی ڈرون نوں تباہ کرن عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں استعمال وچ سی۔ 

9 جولائی 2025 نو‏‏ں ، یوکرینیائی سی ان سی اولیکسانڈر سیرسکی نے دعوی کيتا کہ بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام د‏‏ی افواج نے صرف جون 2025 وچ 19،600 اہداف (مارے گئے تمام اہداف دا اک تہائی) تے 5،024 {{Efn|Specifically, 88 Russian tanks, 129 armoured combat vehicles, 427 artillery systems and 31 multiple-launch rocket systems (MLRS) destroyed}} نو‏‏ں تباہ کردتا۔ اس نے ایہ وی دعوی کيتا کہ یو ایس ایف نے روسی افواج اُتے 4،500 نو‏‏ں ہلاک یا زخمی کيتا سی ، جنہاں وچو‏ں 2،548 مارے گئے سن ۔ 

8 اگست 2025 نوں، سیرسکی نے دعوی کیتا کہ ان مینڈ سسٹم فورسز عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں ڈرونز نے جولائی 2025 وچ 23,400 روسی اہداف نو نشانہ بنایا تے 5,134 دشمن اہلکاراں نو ہلاک کیتا 

دسمبر 2025 تک، یو ایس ایف ڈرون آپریٹرز ہر مہینے 100,000 توں 120,000 چھاپے مار رئے سی تے گھٹ توں گھٹ 225 وار روسی توانائی نال متعلق اہداف عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں خلاف مشترکہ ڈرون حملے شروع کیتے سن، جس نال روسی قومی تیل دی پروسیسنگ دی صلاحیت تقریباً 20 فیصد گھٹ ہو گئی سی۔ 

=== 2026 ===
6 جنوری 2026ء نو‏‏ں ، یوکرینیائی سی این سی جنرل اولیکسانڈر سیرسکی نے دعوی کيتا کہ دسمبر 2025ء وچ ، یوکرینیائی ڈرونز نے 33،000 روسی فوجیاں نو‏‏ں قتل کيتا۔ اس نے ایہ وی دعوی کیتا کہ ایہ پہلا مہینہ سی جدوں روسی نقصانات روسی بھرتی توں ودھ گئے۔ اس نے ہور دعوی کیتا کہ &quot;اعداد و شمار وچ صرف ویڈیو فوٹیج عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں ذریعے تصدیق شدہ کیس شامل ہن، جد کہ اصل نقصانات زیادہ ہون دا امکان اے۔&quot; اس ویلے یو ایس ایف یوکرین دی مسلح افواج دا صرف &quot;2.2 فیصد&quot; تے مشتمل اے، جس چ توسیع عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں منصوبے ہن۔ جنرل سیرسکی نے دعوی کیتا کہ روسی ڈرون فورسز دی تعداد &quot;80,000 اہلکار اے، 2026 وچ انہاں نو 165,500 تے 2030 تک تقریباً 210,000 تک ودھاون دا منصوبہ اے 

رابرٹ بروڈی عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مطابق 29 توں 30 مئی دی رات نوں یو ایس ایف یونٹاں نے [[تاگانروگ|ٹیگنروگ]] عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نیڑے دو ٹوپولیو ٹی یو 142 تے اک 9 کے 720 اسکندر بیلسٹک میزائل لانچر نوں ماریا تے 1st سینٹر دی فوٹیج توں حمایت کیتی گئی۔ 

جولائی 2026 توں شروع ہو کے، یو ایس ایف نے پورے کریمیا عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں سب سٹیشناں نوں نشانہ بناندے ہوئے آپریشن &quot;کریمیئن سوئچ آف&quot; دا آغاز کیتا، جس دا مقصد خطے وچ بجلی دی فراہمی وچ رکاوٹ پاؤنا سی۔ رابرٹ بروڈی عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مطابق یکم جولائی توں 20 جولائی تک یو ایس ایف نے 104 سب سٹیشناں تے بجلی دی سہولتاں تے حملہ کیتا اے۔ 

رابرٹ بروڈی عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں اک بیان عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مطابق، 6 جولائی توں اگست تک، یو ایس ایف عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں فضائی تے سمندری ڈرونز نے یوکرینیائی بحریہ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نال [[ازوف سمندر|مل]] کے روسی بحری جہازاں عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں خلاف حملیاں دا اک سلسلہ چلایا اے، رابرٹ بروڈی عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں بیان عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں مطابق، تقریباً 116 بحری جہازاں تے حملہ کیتا۔  انہاں برتناں چوں، گھٹ توں گھٹ 57 ٹینکر مبینہ طور تے روسی شیڈو بیڑے دا حصہ ہون عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں طور تے بیان کیتے گئے سن، جہڑے مقبوضہ کریمیا نوں ایندھن پہنچان لئی استعمال ہوندے سن۔ اس طرح عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں بار بار حملیاں عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں براہ راست نتیجے عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں طور تے، 10 جولائی نو روس عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں سرحدی محافظ نے [[ڈون۔وولگا نہر|وولگا ڈان نہر]] عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں ذریعے جہاز رانی نو عارضی طور تے روکن دا اعلان کیتا اے۔ اس اقدام نے اناج دی قومی برآمدات نو وی متاثر کیتا، جس چوں روس دی کنک دی برآمدات دا اک چوتھائی حصہ مذکورہ چینل توں گزردا سی۔ 

=== ڈرون لائن ===
2025 وچ اک نویں کمانڈ-اندر-اے-کمانڈ بنائی گئی، جدوں اس ویلے عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں باراں مکھ لڑائی یونٹاں وچوں پنج سبھ توں موثر، ڈرون لائن عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں روپ وچ اکٹھے کیتے گئے۔ ایہناں وچوں چار یونٹ سن: 20ویں یو اے وی برگیڈ ('کے-2')، 414ویں یو اے وی برگیڈ ('پٹاہی مڈیارا' - مڈیار عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں پنچھی)، 427ویں یو اے وی برگیڈ ('راروگ') اتے 429ویں یو اے وی بی ڈی ای ('اچیلس')۔ پنجویں یونٹ نو اسٹیٹ بارڈر گارڈ سروس (ڈی پی ایس)، ڈی پی ایس یو اے وی رجمنٹ ('فینکس' - فینکس) عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں اک یونٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں طور تے بیان کیتا گیا اے، لیکن جہڑا دوجی صورت چ خود مختار ان مینڈڈ سسٹم کمانڈ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں باقاعدہ جزو عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں طور تے پیش کیتا جاندا اے۔ باقی یونٹاں چوں کئی ماہر ترقیات، یا جارحانہ کارروائیاں چ مصروف ہن، جہڑے انہاں نو - مکمل طور تے یا جزوی طور تے - عام فضائی دفاعی فرائض توں روکدے ہن۔

=== خواتین ڈرون آپریٹرز ===
[[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Miroslava.jpg|thumb| اک یو ایس ایف خاتون ڈرون آپریٹر]]
یوکرینیائی مسلح افواج خواتین فوجیاں عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں حوالے نال خاص طور تے قدامت پسند نیں، جہڑا کہ وسیع معاشرے عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں خیالات دی عکاسی کردا اے۔ تاہم، ڈرون جنگ دا جدید شعبہ بہت ساریاں خواتین رضاکاراں نو اپیل کردا اے، تے یو ایس ایف کمانڈ اس دلچسپی دی نمایاں طور تے حمایت کردی اے۔ اک مکمل طور تے - یا وڈے پیمانے تے - خاتون یونٹ ('گارپی' - ہارپیز) 9 ویں یو اے وی بریگیڈ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نال موجود اے، تے بہت ساریاں ہور خاتون فوجی مرکزی یو ایس ایف کمانڈ تے بریگیڈ یا کور دی سطح عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں یو اے وی یونٹاں دوناں وچ دوجے یونٹاں وچ افراد عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں طور تے خدمات انجام دیندیاں ہن۔

== ڈھانچہ ==
[[فائل:Insignia_command_usf.png|38x38px]]بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام دی افواج دی کمانڈ

=== جنگی یونٹ ===

; مرکز

* [[فائل:14th_Regiment_of_Unmanned_Drones.png|28x28px]]پہلا علیحدہ مرکز، بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام فورسز 

; بریگیڈز

* [[فائل:9th_Unmanned_Systems_Brigade.png|29x29px]]9ویں ان مینڈ سسٹم بریگیڈ 
* [[فائل:K-2_logo_2025.svg|28x28px]]20ویں بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام بریگیڈ 
* [[فائل:59th_Separate_Motorized_Infantry_Brigade_SSI_(no_tab,_subdued).png|29x29px|59th Separate Motorized Infantry Brigade SSI (with tab)]]59ویں حملہ آور بریگیڈ
* [[فائل:411th_Regiment_of_Unmanned_Systems.webp|32x32px]]411 ویں بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام بریگیڈ
* [[فائل:412th_UAV_Regiment.webp|25x25px]]412 ویں بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام بریگیڈ 
* [[فائل:414th_Unmanned_Strike_Aviation_Brigade.png|29x29px]]414ویں بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں ہڑتال ایوی ایشن بریگیڈ
* [[فائل:427th_Regiment_of_Unmanned_Systems.png|29x29px]]427ویں بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام بریگیڈ 
* [[فائل:Шеврон_БУБпАК_АХІЛЛЕС.svg|43x43px]]429ویں بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام بریگیڈ 

; رجمنٹس

* [[فائل:413th_UAV_Regiment.webp|25x25px]]413ویں بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام دی رجمنٹ 

; بٹالین

* [[فائل:424th_Unmanned_Systems_Battalion_(2).webp|30x30px]]424 ویں بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام دی بٹالین 
* [[فائل:Батальйон_«Flying_Skull»_лого.svg|25x25px]]فلائنگ سکل بٹالین (414ویں ان مینڈڈ سٹرائیک ایوی ایشن برگیڈ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نال ضم کیتا گیا)

=== سپورٹ یونٹ ===

* [[فائل:93suppbat.png|25x25px]]93ویں سپورٹ بٹالین
* [[فائل:Insignia_230th_logistics_batt.png|25x25px]]230 ویں لاجسٹکس بٹالین
* [[فائل:190_НЦ_к.svg|25x25px]]190th Training Center [ برطانیہ ]
* [[فائل:6th_Recruitment_Centre.png|25x25px]]چھیواں بھرتی مرکز

== ایہہ وی ویکھو ==

* [[یوکرینیائی فوج وچ خواتین ڈرون آپریٹرز]]
* [[روس دی بغیر پائلٹ دے نظام دی افواج|روس دی بغیر پائلٹ عباس اور میرآب دونوں دوست ہیں نظام دی افواج]]

== فوٹو نوٹ ==
{{Notelist}}

== حوالے ==

=== کتابیات ===

* {{حوالہ رسالہ|author=[[International Institute for Strategic Studies]]|title=Chapter Four: Russia and Eurasia|date=11 February 2025|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/04597222.2025.2445476|access-date=12 February 2025|publisher=Taylor &amp; Francis}}

== ہور پڑھو ==

* {{Cite book|title=Rise of the Machines. Drone Warfare in the Russia-Ukraine War – Tactics, Operations, Strategy}}

== باہرلے جوڑ ==

* [https://www.president.gov.ua/news/pidpisav-ukaz-yakij-rozpochinaye-stvorennya-okremogo-rodu-si-88817 سایتا واкраїни]
* [https://www.mil.gov.ua/news/2024/02/06/vazhlivij-krok-u-rozbudovi-ukrainskogo-vijska-–-rustem-umerov-pro-stvorennya-sil-bezpilotnih-sistem/ Сайт Міністерства оборони України]
* [https://armyinform.com.ua/2024/02/07/u-minczyfry-rozkryly-podrobyczi-stvorennya-komanduvannya-bezpilotnyh-system-u-zsu/ У Мінцифри розкрили подробиці ство рення командауوانیا безпілотних سسٹم у ЗСУ] // Армія-Інформ, 7 лютого 2024
* [https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/3823951-stvorenna-sil-bezpilotnih-sistem-vidkrie-novi-mozlivosti-u-zastosuvanni-droniv-minoboroni.html Створення Сил безпілотних سسٹم відкриє нові можливості у застосуванні дронів – Міноборони] // Укрін, 7 лютого 2024 року
* [https://www.radiosvoboda.org/a/news-zsu-syly-bezpilotnyh-system-ukaz-zelenskoho/32808032.html У складі ЗСУ з'являться Сили безпілотних систем – указ Зеленского] // Радіо Свобода, 6 лютого 2024 року
* [https://www.dw.com/uk/zelenskij-iniciuvav-stvorenna-sil-bezpilotnih-sistem-u-zsu/a-68188488 Зеленський ініціював створенья Сил безпілотних систем у ЗСУ] // DW, 6 лютого 2024 року
* [https://www.eurointegration.com.ua/news/2024/02/7/7179135/ Столٹنبرگ привітав створення سیل безплотних систем у ЗСУ] // Європейська правда, 7 лютого 2024 року
[[گٹھ:یوکرین]]
[[گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں]]</text>
      <sha1>j8hq3s8gqwlkb2d5icn44bcoq92xjdl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709738</id>
      <parentid>709737</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:24:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21985" sha1="ovmvkln4latqdyn5z3uogcjxk21wgzr" xml:space="preserve">{{معلومات-حرب}}
 

دی '''ان مینڈڈ سسٹم فورسز'''    یوکرین دی مسلح افواج دی اک شاخ اے ۔

[[یوکرین]] پہلا ملک اے جہدی فوج دی اک وکھری شاخ اے جہڑی بغیر پائلٹ آلے نظاماں لئی وقف اے۔   یو ایس ایف باقاعدہ طور تے 11 جون 2024 نوں [[یوکرین اُتے روسی حملہ ۲۰۲۲ء|یوکرین تے جاری روسی حملے]] وچکار قائم کیتا گیا سی۔ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|title='We set a precedent.' Ukraine officially presents Unmanned Systems Forces|url=https://kyivindependent.com/we-set-a-precedent-ukraine-officially-presents-unmanned-systems-forces/|date=11 June 2024|language=en}}&lt;/ref&gt;

یو ایس ایف زمین ، سمندر تے ہوا تے بغیر پائلٹ فوجی روبوٹاں دا استعمال کردے ہوئے ڈرون جنگ کردا اے۔   یو ایس ایف سارے یوکرینیائی ڈرونز دی کمانڈ یا کنٹرول نئیں کردا۔ بحریہ ، میرین کور تے ایئر فورس اپنے ڈرون یونٹاں نو کنٹرول کردے نیں، جویں کہ یوکرین دی مسلح افواج مختلف زمینی افواج ( گراؤنڈ فورسز ، ایئر اسالٹ فورسز ، نیشنل گارڈ ، سپیشل آپریشن فورسز ، کمیونیکیشنز اینڈ سائبر سیکیورٹی ٹروپس ، وغیرہ) چ زیادہ تر بریگیڈز تے یونٹاں کردے نیں۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Ukraine's Battlefield Defense Is Forcing Russia To Adapt Its Tactics|url=https://www.forbes.com/sites/vikrammittal/2026/01/16/ukraines-battlefield-defense-is-forcing-russia-to-adapt-its-tactics|language=en}}&lt;/ref&gt; 

== تریخ ==

=== تشکیل ===
6 فروری 2024 نوں یوکرین [[صدر یوکرین|صدر]] [[ولودیمیر زیلینسکی|ولادیمیر زیلنسکی نے]] اک آرڈر جاری کیتا یوکرین دی حکومت تے جنرل اسٹاف نو ہدایت کردے ہوئے کہ اوہ مسلح افواج دی اک وکھری شاخ بنان جہڑی بغیر پائلٹ نظام لیی وقف ہووے، جس بعد یوکرین دی قومی سلامتی تے دفاعی کونسل اس معاملے تے غور کرے گی۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Ukraine's Zelenskiy orders creation of separate military force for drones|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-zelenskiy-orders-creation-separate-military-force-drones-2024-02-06/}}&lt;/ref&gt; 
[[فائل:At_the_military_training.jpg|thumb| اک فوجی تربیتی تقریب وچ یو ایس ایف دا فوجی]]
10 فروری نو‏‏ں ، ایہ اعلان کيتا گیا کہ کرنل وادیم سکھاریوسکی کمانڈر ان چیف اولیکسندر سیرسکی نائب بن گئے نيں تے بغیر پائلٹ نظام نفاذ لئی ذمہ دار ہون گے۔  [[یوکرین اُتے روسی حملہ ۲۰۲۲ء|مکمل پیمانے تے روسی حملے]] آغاز بعد توں، سکھاریوسکی 59ویں موٹرائزڈ بریگیڈ دا کمانڈر سی۔
 
7 مئی نو‏‏ں ، یوکرین وزراء د‏‏ی کابینہ نے وزارت دفاع تے جنرل اسٹاف ذریعہ باضابطہ طور اُتے بغیر پائلٹ نظام افواج قیام لئی تیار کردہ فرمان مسودے د‏‏ی حمایت کيتی۔ 

10 جون نو‏‏ں ، یوکرین د‏‏ی وزارت دفاع نے اعلان کيتا کہ کرنل ودیم سکھاریوسکی نو‏‏ں یو اے وی فورسز دا کمانڈر مقرر کيتا گیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Opanasenko|first1=Oleksandra|title=Vadym Sukharevsky was appointed commander of the UAV Forces of the Armed Forces of Ukraine|url=https://babel.ua/en/news/107961-vadym-sukharevsky-was-appointed-commander-of-the-uav-forces-of-the-armed-forces-of-ukraine|work=Babel.ua|agency=General Staff of the Ukrainian Armed Forces|date=10 June 2024}}&lt;/ref&gt;

=== ترقی ===
[[فائل:3a5e3682a5d11fe079fe175aaf50d484_1781197019_extra_large.jpg|thumb| 429 ویں بغیر پائلٹ نظام بریگیڈ &quot;اچیلس&quot; نے صدر [[ولودیمیر زیلینسکی|ولادیمیر زیلنسکی]] ولوں اپنا جنگی جھنڈا حاصل کیتا]]
جون 2024 نوں، فورس باقاعدہ طور تے قائم کیتی گئی۔ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|title='We set a precedent.' Ukraine officially presents Unmanned Systems Forces|url=https://kyivindependent.com/we-set-a-precedent-ukraine-officially-presents-unmanned-systems-forces/|last1=Alexander Khrebet|date=11 June 2024|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFAlexander_Khrebet2024&quot;&gt;Alexander Khrebet (11 June 2024). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ''سینٹر فار اسٹریٹجک اینڈ انٹرنیشنل اسٹڈیز (سی ایس آئی ایس)'' مطابق یو ایس ایف دا بنیادی مشن مسلح افواج لئی &quot;تجربہ اکٹھا کرنا، علم پھیلانا، تے قوانین تے تاکتیکی تے آپریشنل رہنما خطوط وچ انہاں بصیرت نو باضابطہ بنانا&quot; ارد گرد مرکوز ا ے۔ 

اکتوبر 2024 نوں، فورسز چیف آف سٹاف، [[Roman Hladkyi|رومن ہلادکی]] نوں اپنے عہدے توں برخاست کر دتا گیا۔ 

سی ''ایس آئی ایس'' مطابق، یو ایس ایف 90 فیصد گھریلو ڈرون مینوفیکچررز نال قریبی رابطہ برقرار رکھدا اے، نویں سسٹماں دی جانچ کردا اے تے ڈویلپراں نوں رائے فراہم کردا اے جد کہ لڑائی لئی ڈرون آپریٹرز دی تربیت کردا اے۔ سی ''ایس آئی ایس نے'' ایہ وی اطلاع دتی کہ نومبر 2024 تک، یو ایس ایف نے 170 توں ودھ مختلف بغیر پائلٹ آلے نظاماں نو مربوط کیتا۔ 

59ویں موٹرائزڈ بریگیڈ نو 59ویں علیحدہ حملہ آور بریگیڈ طور تے اصلاح کیتا گیا تے جنوری 2025ء چ ان مینڈ سسٹم فورسز چ منتقل کر دتا گیا  5 جنوری 2025 نوں، کمانڈر ان چیف سیرسکی نے آکھیا کہ یو ایس ایف نے روسیاں استعمال جواب وچ فائبر آپٹک کنٹرول ڈرون تعینات کرنا شروع کیتا۔ سیرسکی نے بہتر ڈرونز نال لیس بریگیڈاں دی تعداد وچ وادھے دا وی ذکر کیتا تے ایہ کہ مسلح افواج اک سرشار بغیر پائلٹ نظام بریگیڈ انعقاد آخری مرحلے تے سن۔ 

3 جون 2025 نو‏‏ں ، رابرٹ بروڈی نو ‏‏ں یوکرین د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی بغیر پائلٹ نظام د‏‏ی افواج دا کمانڈر مقرر کيتا گیا۔ 

جون 2026 نوں، صدر ولادیمیر زیلنسکی نے اعلان کیتا، کہ 11 جون بغیر پائلٹ نظام دی افواج دا دن بن جائے گا۔ 

== آپریشنز ==

=== 2024 ===
[[فائل:UA_Vampire_UCAV_03.jpg|thumb| یو ایس ایف ممبر &quot;ویمپائر&quot; یو سی اے وی دی جانچ کر رئے نیں]]
وسط 2024 وچ، بغیر پائلٹ نظام دی افواج نے روسی مسلح افواج مقابلے وچ بہتر معیار ڈرون رکھن دا دعوی کیتا، حالانکہ روس کول چھ گنا مقدار سی۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Vadym Sukharevsky, the man in charge of Ukraine's drones|url=https://www.economist.com/europe/2024/07/22/vadym-sukharevsky-the-man-in-charge-of-ukraines-drones|newspaper=The Economist|issn=0013-0613}}&lt;/ref&gt;

جون 2024 تک، تقریباً 3,000 فوجی یو ایس ایف وچ ہون دی اطلاع دتی گئی سی۔ 

=== 2025 ===
14 جنوری 2025 نو‏‏ں ، یوکرین نے میزائلاں تو‏ں [[بریانسک اوبلاست|بریانسک]] ، [[ساراتوڡ|سراتوف]] تے [[تولا اوبلاست]] تے [[تاتارستان|جمہوریہ تاتارستان]] وچ روسی کیمیائی فیکٹریاں تے توانائی بنیادی ڈھانچے اُتے حملہ کيتا۔ یو ایس ایف نے دعوی کیتا کہ &quot;ڈرونز نے کامیابی تو‏ں روسی فضائی دفاع نو‏‏ں مشغول کيتا ، جس تو‏ں میزائلاں دا راستہ ہموار ہويا جو مرکزی اہداف نو‏‏ں نشانہ بناندے ني‏‏‏‏ں۔&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Ukraine claims biggest aerial strike on Russian territory|url=https://www.france24.com/en/live-news/20250114-ukraine-hits-russian-army-factories-energy-hubs-in-massive-barrage|language=en}}&lt;/ref&gt;

جنوری دی دیر رات یا 29 جنوری 2025 دی سویرے سویرے، 14ویں علیحدہ بغیر پائلٹ فضائی گڈیاں دی رجمنٹ نے بریانسک اوبلاست چ روسی بیلاروسی سرحد نال دروزبا پائپ لائن تے اک پمپنگ سٹیشن تے حملہ کیتا جہدے نال مبینہ طور تے اوہناں اہداف تے بم سٹن دی صلاحیت دا استعمال کیتا گیا۔  ''ڈیفنس ایکسپریس'' مطابق، ایہ ڈرون اپنڑے پیٹ تھلے FAB-250 M-54 ہائی ایکسپلوسیو بم رکھدے نیں تے صحت متعلق حملیاں لئی اک آپٹیکل سائٹنگ سسٹم رکھدے نیں۔  31 جنوری 2025 نوں، ان مینڈ سسٹم فورسز نے 250 لے جان آلے ڈرونز استعمال دی تصدیق کیتی فضائی بم۔ یو ایس ایف کمانڈ مطابق ایہ ڈرون &quot; {{Convert|2000|km}} واپسی امکان نال۔ ایہ اک منفرد پیش رفت اے جو میدان جنگ وچ کھیل اصولاں نو‏‏ں تبدیل کردی ا‏‏ے۔&quot; 
[[فائل:8GJr0.png|thumb|180x180px| آئی ایس ایف یادگاری سکہ : &quot;ساڈا ہتھیار ساڈی عقل اے&quot; (ستمبر 2025)]]
پہلی وار دسمبر 2024 وچ اعلان کیتا گیا، 13 اپریل 2025 نوں، ان مینڈ سسٹم فورسز نے اک لیزر ہتھیار نظام دی پہلی فوٹیج جاری کیتی، جس نوں &quot;ٹرائیزوب&quot; آکھیا جاندا اے، جو اک فائبر آپٹک ایف پی وی ڈرون نوں تباہ کرن استعمال وچ سی۔ 

9 جولائی 2025 نو‏‏ں ، یوکرینیائی سی ان سی اولیکسانڈر سیرسکی نے دعوی کيتا کہ بغیر پائلٹ نظام د‏‏ی افواج نے صرف جون 2025 وچ 19،600 اہداف (مارے گئے تمام اہداف دا اک تہائی) تے 5،024 {{Efn|Specifically, 88 Russian tanks, 129 armoured combat vehicles, 427 artillery systems and 31 multiple-launch rocket systems (MLRS) destroyed}} نو‏‏ں تباہ کردتا۔ اس نے ایہ وی دعوی کيتا کہ یو ایس ایف نے روسی افواج اُتے 4،500 نو‏‏ں ہلاک یا زخمی کيتا سی ، جنہاں وچو‏ں 2،548 مارے گئے سن ۔ 

8 اگست 2025 نوں، سیرسکی نے دعوی کیتا کہ ان مینڈ سسٹم فورسز ڈرونز نے جولائی 2025 وچ 23,400 روسی اہداف نو نشانہ بنایا تے 5,134 دشمن اہلکاراں نو ہلاک کیتا 

دسمبر 2025 تک، یو ایس ایف ڈرون آپریٹرز ہر مہینے 100,000 توں 120,000 چھاپے مار رئے سی تے گھٹ توں گھٹ 225 وار روسی توانائی نال متعلق اہداف خلاف مشترکہ ڈرون حملے شروع کیتے سن، جس نال روسی قومی تیل دی پروسیسنگ دی صلاحیت تقریباً 20 فیصد گھٹ ہو گئی سی۔ 

=== 2026 ===
6 جنوری 2026ء نو‏‏ں ، یوکرینیائی سی این سی جنرل اولیکسانڈر سیرسکی نے دعوی کيتا کہ دسمبر 2025ء وچ ، یوکرینیائی ڈرونز نے 33،000 روسی فوجیاں نو‏‏ں قتل کيتا۔ اس نے ایہ وی دعوی کیتا کہ ایہ پہلا مہینہ سی جدوں روسی نقصانات روسی بھرتی توں ودھ گئے۔ اس نے ہور دعوی کیتا کہ &quot;اعداد و شمار وچ صرف ویڈیو فوٹیج ذریعے تصدیق شدہ کیس شامل ہن، جد کہ اصل نقصانات زیادہ ہون دا امکان اے۔&quot; اس ویلے یو ایس ایف یوکرین دی مسلح افواج دا صرف &quot;2.2 فیصد&quot; تے مشتمل اے، جس چ توسیع منصوبے ہن۔ جنرل سیرسکی نے دعوی کیتا کہ روسی ڈرون فورسز دی تعداد &quot;80,000 اہلکار اے، 2026 وچ انہاں نو 165,500 تے 2030 تک تقریباً 210,000 تک ودھاون دا منصوبہ اے 

رابرٹ بروڈی مطابق 29 توں 30 مئی دی رات نوں یو ایس ایف یونٹاں نے [[تاگانروگ|ٹیگنروگ]] نیڑے دو ٹوپولیو ٹی یو 142 تے اک 9 کے 720 اسکندر بیلسٹک میزائل لانچر نوں ماریا تے 1st سینٹر دی فوٹیج توں حمایت کیتی گئی۔ 

جولائی 2026 توں شروع ہو کے، یو ایس ایف نے پورے کریمیا سب سٹیشناں نوں نشانہ بناندے ہوئے آپریشن &quot;کریمیئن سوئچ آف&quot; دا آغاز کیتا، جس دا مقصد خطے وچ بجلی دی فراہمی وچ رکاوٹ پاؤنا سی۔ رابرٹ بروڈی مطابق یکم جولائی توں 20 جولائی تک یو ایس ایف نے 104 سب سٹیشناں تے بجلی دی سہولتاں تے حملہ کیتا اے۔ 

رابرٹ بروڈی اک بیان مطابق، 6 جولائی توں اگست تک، یو ایس ایف فضائی تے سمندری ڈرونز نے یوکرینیائی بحریہ نال [[ازوف سمندر|مل]] کے روسی بحری جہازاں خلاف حملیاں دا اک سلسلہ چلایا اے، رابرٹ بروڈی بیان مطابق، تقریباً 116 بحری جہازاں تے حملہ کیتا۔  انہاں برتناں چوں، گھٹ توں گھٹ 57 ٹینکر مبینہ طور تے روسی شیڈو بیڑے دا حصہ ہون طور تے بیان کیتے گئے سن، جہڑے مقبوضہ کریمیا نوں ایندھن پہنچان لئی استعمال ہوندے سن۔ اس طرح بار بار حملیاں براہ راست نتیجے طور تے، 10 جولائی نو روس سرحدی محافظ نے [[ڈون۔وولگا نہر|وولگا ڈان نہر]] ذریعے جہاز رانی نو عارضی طور تے روکن دا اعلان کیتا اے۔ اس اقدام نے اناج دی قومی برآمدات نو وی متاثر کیتا، جس چوں روس دی کنک دی برآمدات دا اک چوتھائی حصہ مذکورہ چینل توں گزردا سی۔ 

=== ڈرون لائن ===
2025 وچ اک نویں کمانڈ-اندر-اے-کمانڈ بنائی گئی، جدوں اس ویلے باراں مکھ لڑائی یونٹاں وچوں پنج سبھ توں موثر، ڈرون لائن روپ وچ اکٹھے کیتے گئے۔ ایہناں وچوں چار یونٹ سن: 20ویں یو اے وی برگیڈ ('کے-2')، 414ویں یو اے وی برگیڈ ('پٹاہی مڈیارا' - مڈیار پنچھی)، 427ویں یو اے وی برگیڈ ('راروگ') اتے 429ویں یو اے وی بی ڈی ای ('اچیلس')۔ پنجویں یونٹ نو اسٹیٹ بارڈر گارڈ سروس (ڈی پی ایس)، ڈی پی ایس یو اے وی رجمنٹ ('فینکس' - فینکس) اک یونٹ طور تے بیان کیتا گیا اے، لیکن جہڑا دوجی صورت چ خود مختار ان مینڈڈ سسٹم کمانڈ باقاعدہ جزو طور تے پیش کیتا جاندا اے۔ باقی یونٹاں چوں کئی ماہر ترقیات، یا جارحانہ کارروائیاں چ مصروف ہن، جہڑے انہاں نو - مکمل طور تے یا جزوی طور تے - عام فضائی دفاعی فرائض توں روکدے ہن۔

=== خواتین ڈرون آپریٹرز ===
[[فائل:Ukrainian_woman_drone_operator_Miroslava.jpg|thumb| اک یو ایس ایف خاتون ڈرون آپریٹر]]
یوکرینیائی مسلح افواج خواتین فوجیاں حوالے نال خاص طور تے قدامت پسند نیں، جہڑا کہ وسیع معاشرے خیالات دی عکاسی کردا اے۔ تاہم، ڈرون جنگ دا جدید شعبہ بہت ساریاں خواتین رضاکاراں نو اپیل کردا اے، تے یو ایس ایف کمانڈ اس دلچسپی دی نمایاں طور تے حمایت کردی اے۔ اک مکمل طور تے - یا وڈے پیمانے تے - خاتون یونٹ ('گارپی' - ہارپیز) 9 ویں یو اے وی بریگیڈ نال موجود اے، تے بہت ساریاں ہور خاتون فوجی مرکزی یو ایس ایف کمانڈ تے بریگیڈ یا کور دی سطح یو اے وی یونٹاں دوناں وچ دوجے یونٹاں وچ افراد طور تے خدمات انجام دیندیاں ہن۔

== ڈھانچہ ==
[[فائل:Insignia_command_usf.png|38x38px]]بغیر پائلٹ نظام دی افواج دی کمانڈ

=== جنگی یونٹ ===

; مرکز

* [[فائل:14th_Regiment_of_Unmanned_Drones.png|28x28px]]پہلا علیحدہ مرکز، بغیر پائلٹ نظام فورسز 

; بریگیڈز

* [[فائل:9th_Unmanned_Systems_Brigade.png|29x29px]]9ویں ان مینڈ سسٹم بریگیڈ 
* [[فائل:K-2_logo_2025.svg|28x28px]]20ویں بغیر پائلٹ نظام بریگیڈ 
* [[فائل:59th_Separate_Motorized_Infantry_Brigade_SSI_(no_tab,_subdued).png|29x29px|59th Separate Motorized Infantry Brigade SSI (with tab)]]59ویں حملہ آور بریگیڈ
* [[فائل:411th_Regiment_of_Unmanned_Systems.webp|32x32px]]411 ویں بغیر پائلٹ نظام بریگیڈ
* [[فائل:412th_UAV_Regiment.webp|25x25px]]412 ویں بغیر پائلٹ نظام بریگیڈ 
* [[فائل:414th_Unmanned_Strike_Aviation_Brigade.png|29x29px]]414ویں بغیر پائلٹ ہڑتال ایوی ایشن بریگیڈ
* [[فائل:427th_Regiment_of_Unmanned_Systems.png|29x29px]]427ویں بغیر پائلٹ نظام بریگیڈ 
* [[فائل:Шеврон_БУБпАК_АХІЛЛЕС.svg|43x43px]]429ویں بغیر پائلٹ نظام بریگیڈ 

; رجمنٹس

* [[فائل:413th_UAV_Regiment.webp|25x25px]]413ویں بغیر پائلٹ نظام دی رجمنٹ 

; بٹالین

* [[فائل:424th_Unmanned_Systems_Battalion_(2).webp|30x30px]]424 ویں بغیر پائلٹ نظام دی بٹالین 
* [[فائل:Батальйон_«Flying_Skull»_лого.svg|25x25px]]فلائنگ سکل بٹالین (414ویں ان مینڈڈ سٹرائیک ایوی ایشن برگیڈ نال ضم کیتا گیا)

=== سپورٹ یونٹ ===

* [[فائل:93suppbat.png|25x25px]]93ویں سپورٹ بٹالین
* [[فائل:Insignia_230th_logistics_batt.png|25x25px]]230 ویں لاجسٹکس بٹالین
* [[فائل:190_НЦ_к.svg|25x25px]]190th Training Center [ برطانیہ ]
* [[فائل:6th_Recruitment_Centre.png|25x25px]]چھیواں بھرتی مرکز

== ایہہ وی ویکھو ==

* [[یوکرینیائی فوج وچ خواتین ڈرون آپریٹرز]]
* [[روس دی بغیر پائلٹ دے نظام دی افواج]]

== فوٹو نوٹ ==
{{Notelist}}

== حوالے ==
{{حوالے}}
=== کتابیات ===

* {{حوالہ رسالہ|author=[[International Institute for Strategic Studies]]|title=Chapter Four: Russia and Eurasia|date=11 February 2025|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/04597222.2025.2445476|access-date=12 February 2025|publisher=Taylor &amp; Francis}}

== ہور پڑھو ==

* {{Cite book|title=Rise of the Machines. Drone Warfare in the Russia-Ukraine War – Tactics, Operations, Strategy}}

== باہرلے جوڑ ==

* [https://www.president.gov.ua/news/pidpisav-ukaz-yakij-rozpochinaye-stvorennya-okremogo-rodu-si-88817 سایتا واкраїни]
* [https://www.mil.gov.ua/news/2024/02/06/vazhlivij-krok-u-rozbudovi-ukrainskogo-vijska-–-rustem-umerov-pro-stvorennya-sil-bezpilotnih-sistem/ Сайт Міністерства оборони України]
* [https://armyinform.com.ua/2024/02/07/u-minczyfry-rozkryly-podrobyczi-stvorennya-komanduvannya-bezpilotnyh-system-u-zsu/ У Мінцифри розкрили подробиці ство рення командауوانیا безпілотних سسٹم у ЗСУ] // Армія-Інформ, 7 лютого 2024
* [https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/3823951-stvorenna-sil-bezpilotnih-sistem-vidkrie-novi-mozlivosti-u-zastosuvanni-droniv-minoboroni.html Створення Сил безпілотних سسٹم відкриє нові можливості у застосуванні дронів – Міноборони] // Укрін, 7 лютого 2024 року
* [https://www.radiosvoboda.org/a/news-zsu-syly-bezpilotnyh-system-ukaz-zelenskoho/32808032.html У складі ЗСУ з'являться Сили безпілотних систем – указ Зеленского] // Радіо Свобода, 6 лютого 2024 року
* [https://www.dw.com/uk/zelenskij-iniciuvav-stvorenna-sil-bezpilotnih-sistem-u-zsu/a-68188488 Зеленський ініціював створенья Сил безпілотних систем у ЗСУ] // DW, 6 лютого 2024 року
* [https://www.eurointegration.com.ua/news/2024/02/7/7179135/ Столٹنبرگ привітав створення سیل безплотних систем у ЗСУ] // Європейська правда, 7 лютого 2024 року
[[گٹھ:یوکرین]]
[[گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں]]</text>
      <sha1>ovmvkln4latqdyn5z3uogcjxk21wgzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ہریشنکر پرسائی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149328</id>
    <revision>
      <id>709739</id>
      <timestamp>2026-08-16T06:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>اردو توں پنجابی ترجمہ تے اصلاح املا</comment>
      <origin>709739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2905" sha1="9qwk4nw4sla3bi4h2prh53bdc66clwh" xml:space="preserve">{{خانہ-معلومات-مصنف/عربی}}'''ہریشنکر پرسائی''' ({{lang-hi|[[हरिशंकर परसाई]]}}) (22 اگست 1922 &amp;ndash; 10 اگست 1995) ہندی لکھاری سی اتے وئنگکار سی۔ اوہناں دا جم جمانی، ہوشنگاباد، مدھ پردیش، بھارت وچ ہویا سی۔ اوہ ہندی دے پہلے رچناکار ہن جیہناں نے طنز نوں ودھا دا درجہ دوایا اتے اسنوں ہلکے–پھلکے منورنجن دے روایتی پرکاش منڈل وچوں ابھار کے سماج دے مکمل پرشناں نال جوڑیا۔ اوہناں دیاں طنز رچناواں ساڈے من وچ گدگدی ہی پیدا نہیں کردیاں سگوں سانوں اس سماجی حقیقت دے ساہمنے کھڑا کردیاں ہن، جس توں کسے وی انسان دا وکھ رہِ سکنا لگپگ ناممکن اے۔ لگاتار کھوکھلی ہندی جا رہی ساڈی سماجی اتے سیاسی انتظام وچ پسدے مڈل کلاس من دیاں حقیقتاں نوں اوہناں نے بہت ہی نیڑے توں پھڑیا اے۔سماجی پکھنڈ اتے روڑھیوادی جیون-ملاں دا مخول اڈاؤندے ہوئے اوہناں نے ہمیشہ وویک اتے سائنس-مکھی نظر نوں مثبت روپ وچ پیش کیتا اے۔ اوہناں دی بولی–سٹائل وچ خاص قسم دا اپناپن اے، جس توں پاٹھک ایہہ محسوس کردا اے کہ لکھاری اس دے ساہمنے ہی بیٹھا اے۔اوہناں نوں طنز کتاب ''وکلانگ شردھا کا دور  (معذور عقیدت کا دور)'' ('विकलांग श्रद्धा का दौर') دے لئی 1982 وچ ساہت اکادمی اوارڈ دتا گیا۔&lt;ref name=sahitya&gt;[http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10306.htm#hindi Awards 1955-2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704045555/http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10306.htm#hindi |date=2007-07-04 }} [[Sahitya Akademi]] Official website.&lt;/ref&gt;
==شائع رچناواں&lt;ref&gt;http://www.abhivyakti-hindi.org/lekhak/h/harishankerp.htm&lt;/ref&gt;==
===کہانی مجموعہ===
*''ہنستے ہیں روتے ہیں''
*''جیسے انکے دن پھرے''
===ناول===
*''رانی ناگپھنی کی کہانی''
*''تٹ کی کھوج''
===لیکھ مجموعہ===
*''تب کی بات اور تھی''
*''بھوت کے پانو پیچھے''
*''بے ایمانی کی پرت''
*''ویشنو کی پھسلن''
*''پگڈنڈیاں کا زمانہ''
*''شکایت مجھے بھی ہے''
*''سداچار کا تابیج''
*وکلانگ شردھا کا دور
*''تلسیداس چندن گھسیں''
*''ہم ایک امر سے واقف ہیں''
==حوالے==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ہندی لکھاری]]
[[گٹھ:لکھاری]]</text>
      <sha1>9qwk4nw4sla3bi4h2prh53bdc66clwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مریدولا گرگ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149329</id>
    <revision>
      <id>709740</id>
      <timestamp>2026-08-16T06:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{خانہ معلومات شخصیت|}} '''مریدولا گرگ''' (پیدائش 1938ء) اک ہندوستانی مصنفہ نيں جو [[ہندی زبان|ہندی]] تے انگریزی زباناں وچ لکھدی نيں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|عنوان=AGNI Online: Author Mridula Garg&lt;!-- Bot generated title --&gt; |یوآرایل=http://www.bu.edu/agni/authors/M/Mridula-Garg.html |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead |آرکائیو یوآ...؜&quot; نال صفحہ بنایا گیا۔</comment>
      <origin>709740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5992" sha1="oxbear74u43od6ramlcw3mfgx3y5fln" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات شخصیت|}}
'''مریدولا گرگ''' (پیدائش 1938ء) اک ہندوستانی مصنفہ نيں جو [[ہندی زبان|ہندی]] تے انگریزی زباناں وچ لکھدی نيں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|عنوان=AGNI Online: Author Mridula Garg&lt;!-- Bot generated title --&gt; |یوآرایل=http://www.bu.edu/agni/authors/M/Mridula-Garg.html |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20180708074156/http://www.bu.edu/agni/authors/M/Mridula-Garg.html |آرکائیو تریخ=8 جولائ‏ی 2018 |تریخ رسائی=16 جنوری 2011}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/LiteratureEnglish/WorldLiterature/India/?view=usa&amp;ci=9780198065258&amp;view=usa Oxford University Press: Anitya: Mridula Garg]&lt;/ref&gt; اس نے ہندی وچ 30 تو‏ں ودھ کتاباں شائع کيتی نيں - ناول، مختصر کہانی دے مجموعے، ڈرامے تے مضامین دے مجموعے - بشمول کئی انگریزی وچ ترجمہ کيتے گئے نيں۔ اوہ [[ساہتیہ اکیڈمی اعزاز|ساہتیہ اکادمی ایوارڈ]] د‏‏ی وصول کنندہ نيں۔
== تعارف ==
گرگ د‏‏ی پرورش اس دے والدین نے دہلی وچ چھ بہناں دے نال د‏‏ی تے بچپن وچ ہی کہانیاں لکھنا شروع کر دتیاں۔ اس نے 1960ء وچ معاشیات وچ ماسٹر کيتا تے تن سال تک دہلی یونیورسٹی وچ معاشیات پڑھائی۔

اس نے 1975ء وچ اپنا پہلا ناول ' ''اس دے ہس د‏‏ی دُھپ''' شائع کيتا 1979 ء وچ اس دا ناول ''چٹا کوبرا'' شائع ہوݨ دے بعد اسنو‏ں فحاشی دے الزام وچ گرفتار کيتا گیا سی، اس مقدمے وچ جس وچ دو سال د‏‏ی توسیع ہوئی لیکن اس دے نتیجے وچ جیل نئيں ہوئی۔ اس دے کئی کماں وچ حقوق نسواں دے موضوعات نيں تے اس نے 2010 ء وچ ''[[دی ہندو|دی ہندو نو‏‏ں]]'' دسیا، &quot;میری تحریر فیمینسٹ نئيں ا‏‏ے۔ عورت دے استعارے وچو‏ں اک جرم اے، خواہ اوہ جنسی معاملات وچ ہو، کم کرنے والی عورت وچ یا غیر کم کرنے والی۔ میری سواݨیاں نو‏‏ں ایسا محسوس نئيں ہُندا سی۔ کدی جرم۔ ایہ پنکھےآں نو‏‏ں پھڑپھڑاندا ا‏‏ے۔ ساڈے پاس دماغی حصہ تے رحم اے، جو آپ نو‏‏ں گھیردا تے بااختیار بناندا اے لیکن نال ہی آپ نو‏‏ں تنگ وی کردا ا‏‏ے۔ میری قسم د‏‏ی فیمینزم ایہ اے کہ ہر عورت وکھ وکھ ہو سکدی ا‏‏ے۔&quot;

وہ اک کالم نگار رہیاں نيں، ماحولیات، سواݨیاں دے مسائل، بچےآں د‏‏ی غلامی تے ادب اُتے لکھدی نيں۔ اس نے 1985-1990ء دے درمیان پنج سال تک کولکتہ دے رویور میگزین وچ اک پندرہ روزہ کالم پریوار تے 2003ء تے 2010ء دے درمیان 7 سال تک ''[[انڈیا ٹوڈے]]'' (ہندی) وچ اک ہور کالم ''کٹکش'' (سطائر) لکھیا۔ اس دے ناولاں تے کہانیاں دا متعدد ہندوستانی تے غیر ملکی زباناں جداں جرمن، [[چیک زبان|چیک]] ، جاپانی تے انگریزی وچ ترجمہ کيتا گیا ا‏‏ے۔

وہ اپریل 1990ء وچ [[جامعہ کیلیفورنیا، برکلی|یونیورسٹی آف کیلیفورنیا-برکلے]] ، USA وچ سینٹر فار ساؤتھ ایشین اسٹڈیز وچ ریسرچ ایسوسی ایٹ سی۔{{حوالہ درکار|date=جون 2021}}&lt;/link&gt;اسنو‏ں سابقہ [[یوگوسلاویہ]] (1988ء)، [[ریاست ہائے متحدہ|USA]] (1990ءاور 1991ء) د‏‏ی یونیورسٹیاں تے کانفرنساں وچ ہندی ادب تے تنقید تے سواݨیاں دے نال امتیازی سلوک اُتے گل کرنے دے لئی مدعو کيتا گیا اے تے اوہ Interlit-3، [[جرمنی]] د‏‏ی &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5D; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (جون 2021)&quot;&gt;سی&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5B;&lt;/sup&gt; (1993ء)۔ اسنو‏ں [[جاپان]] (2003)، اٹلی (2011)، [[ڈنمارک]] تے [[روس]] (2012) وچ مدعو کيتا گیا سی۔ اس نے وڈے پیمانے اُتے سفر کيتا تے اوتھ‏ے اپنے کم تو‏ں لیکچر دتا تے پڑھیا۔

== ہور ویکھو ==
[[بھارتی مصنفات د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:مغربی بنگال دے شاعر]]
[[گٹھ:مغربی بنگال دے ناول نگار]]
[[گٹھ:مغربی بنگال د‏‏ی مصنفات]]
[[گٹھ:کولکات‏ا دے مصنفاں]]
[[گٹھ:بھارتی بچےآں دے مصنف]]
[[گٹھ:بھارتی بچےآں د‏‏ی مصنفات]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مضمون نگار]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی ڈراما نگار تے ڈراما نویس]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی افسانہ نگار]]
[[گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے ہندی ادب]]
[[گٹھ:زندہ شخصیتاں]]
[[گٹھ:بھارت دے انگریزی مصنف]]
[[گٹھ:ہندی بولی دے مصنفا]
[[گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار]]
[[گٹھ:1938 دے جم]]
[[گٹھ:بھارتی مصنف]]
[[گٹھ:بھارتی سواݨیاں]]
[[گٹھ:نسائيت پسند]]
[[گٹھ:مصنف]]
[[گٹھ:مصنفات]]</text>
      <sha1>oxbear74u43od6ramlcw3mfgx3y5fln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رمیش اپادھیائے</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149330</id>
    <revision>
      <id>709741</id>
      <timestamp>2026-08-16T06:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>اردو توں پنجابی ترجمہ تے اصلاح املا</comment>
      <origin>709741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2225" sha1="pff1nh4d27j9qehuhp2i9d4o2j69rm5" xml:space="preserve">{{خانہ-معلومات-مصنف/عربی}}'''رمیش اپادھیائے''' (جم 1 مارچ 1942) [[ہندی بولی|ہندی]] کہانی کار، ناول کار، نقاد اتے لکھاری اے۔
==جیون ویروے==
ایم.اے.، پی.ایچ.ڈی. تک پڑھائی کرن مگروں رمیش اپادھیائے پہلاں دس کُ سال صحافی اتے تیہہ سال دلی یونیورسٹی وچ پروفیسر رہے ہن۔ تریماسک ہندی پترکا ''کتھن'' دے اڈیٹنگ وی کیتا اے۔&lt;ref&gt;[http://spicmacay.apnimaati.com/2013/07/writer-ramesh-upadhyay.html Writer Ramesh Upadhyay - Apni Maati: ]&lt;/ref&gt; 
==لکھتاں==
===کہانی  مجموعہ===
*جمی ہئی جھیل (1969)
*شیش اتہاس (1973)
*ندی کے ساتھ (1976)
*چتردک (1980)
*بدلاو سے پہلے (1981)
*پیدل اندھیرے میں (1981)
*راجمارگ (1984)
*کسی دیش دے کسی شہر میں (1987)
*کہاں ہو پیارے لال (1991)
*چرچت کہانیاں (1995)
*ارتھتنتر تتھا انی کہانیاں (1996)
*دس پرتیندھ کہانیاں (2003)
*ڈاکیوڈراما تتھا انی کہانیاں (2006) 
===ناول کار===
*چکربدھّ (1967)
*دنڈ-دیپ (1970)
* سوپنجیوی (1971)
*ہرے پھول کی خوشبو (1991)

===ناٹک===
*صفائی چالو ہے (1967)
*پیپرویٹ (1981)
*بچوں کی عدالت (1981)
*بھارت-بھاگی-ودھاتا (1990)
===نکڑ ناٹک===
*گرگٹ
*ہرجن-دہنن
*راجا کی رسوئی
*ہنسا پرموں دھرم
*برہم دا سوانگ
*سدھوا
===تنقید===
*ہمارے ساماجک اور سانسکرتک سروکار (1996)
*آج کا پونجیواد اور اسکا اتر-آدھونکتاواد (1999)
*کہانی کی سماجشستریی سمیکشا (1999)
===ساہتک اتہاس===
*جنوادی کہانی : پرشٹھبھومِ سے پنروچار تک (2000)
=== ترجمہ (انگریزی تاں) ===
*جنتا کا نیا ساہتی (1983)
*کلا کی ضرورت (1990)
* اتپیڑتوں کا شکشاشاستر (1996)
*سبھاش چندر بوس : ایک جیونی (1998)

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ہندی لیکھک]]</text>
      <sha1>pff1nh4d27j9qehuhp2i9d4o2j69rm5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709742</id>
      <parentid>709741</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:46:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>/* کہانی  مجموعہ */ اصلاح اعداد</comment>
      <origin>709742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2279" sha1="s5issw66rsypuj4u1tqb86vs4hdyjmd" xml:space="preserve">{{خانہ-معلومات-مصنف/عربی}}'''رمیش اپادھیائے''' (جم 1 مارچ 1942) [[ہندی بولی|ہندی]] کہانی کار، ناول کار، نقاد اتے لکھاری اے۔
==جیون ویروے==
ایم.اے.، پی.ایچ.ڈی. تک پڑھائی کرن مگروں رمیش اپادھیائے پہلاں دس کُ سال صحافی اتے تیہہ سال دلی یونیورسٹی وچ پروفیسر رہے ہن۔ تریماسک ہندی پترکا ''کتھن'' دے اڈیٹنگ وی کیتا اے۔&lt;ref&gt;[http://spicmacay.apnimaati.com/2013/07/writer-ramesh-upadhyay.html Writer Ramesh Upadhyay - Apni Maati: ]&lt;/ref&gt; 
==لکھتاں==
===کہانی  مجموعہ===
*جمی ہوئی جھیل (۱۹۶۹)
*شیش اتہاس (۱۹۷۳)
*ندی کے ساتھ (۱۹۷۶)
*چتردک (۱۹۸۰)
*بدلاو سے پہلے (۱۹۸۱)
*پیدل اندھیرے میں (۱۹۸۱)
*راجمارگ (۱۹۸۴)
*کسی دیش دے کسی شہر میں (۱۹۸۷)
*کہاں ہو پیارے لال (۱۹۹۱)
*چرچت کہانیاں (۱۹۹۵)
*ارتھتنتر تتھا انی کہانیاں (۱۹۹۶)
*دس پرتیندھ کہانیاں (۲۰۰۳)
*ڈاکیوڈراما تتھا انی کہانیاں (۲۰۰۶)

===ناول کار===
*چکربدھّ (1967)
*دنڈ-دیپ (1970)
* سوپنجیوی (1971)
*ہرے پھول کی خوشبو (1991)

===ناٹک===
*صفائی چالو ہے (1967)
*پیپرویٹ (1981)
*بچوں کی عدالت (1981)
*بھارت-بھاگی-ودھاتا (1990)
===نکڑ ناٹک===
*گرگٹ
*ہرجن-دہنن
*راجا کی رسوئی
*ہنسا پرموں دھرم
*برہم دا سوانگ
*سدھوا
===تنقید===
*ہمارے ساماجک اور سانسکرتک سروکار (1996)
*آج کا پونجیواد اور اسکا اتر-آدھونکتاواد (1999)
*کہانی کی سماجشستریی سمیکشا (1999)
===ساہتک اتہاس===
*جنوادی کہانی : پرشٹھبھومِ سے پنروچار تک (2000)
=== ترجمہ (انگریزی تاں) ===
*جنتا کا نیا ساہتی (1983)
*کلا کی ضرورت (1990)
* اتپیڑتوں کا شکشاشاستر (1996)
*سبھاش چندر بوس : ایک جیونی (1998)

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ہندی لیکھک]]</text>
      <sha1>s5issw66rsypuj4u1tqb86vs4hdyjmd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709743</id>
      <parentid>709742</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:46:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>اصلاح اعداد</comment>
      <origin>709743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2350" sha1="4jrg8u0lt3q074vdchbkuu9n48gbib5" xml:space="preserve">{{خانہ-معلومات-مصنف/عربی}}'''رمیش اپادھیائے''' (جم ۱ مارچ ۱۹۴۲) [[ہندی بولی|ہندی]] کہانی کار، ناول کار، نقاد اتے لکھاری اے۔
==جیون ویروے==
ایم.اے.، پی.ایچ.ڈی. تک پڑھائی کرن مگروں رمیش اپادھیائے پہلاں دس کُ سال صحافی اتے تیہہ سال دلی یونیورسٹی وچ پروفیسر رہے ہن۔ تریماسک ہندی پترکا ''کتھن'' دے اڈیٹنگ وی کیتا اے۔&lt;ref&gt;[http://spicmacay.apnimaati.com/2013/07/writer-ramesh-upadhyay.html Writer Ramesh Upadhyay - Apni Maati: ]&lt;/ref&gt; 
==لکھتاں==
===کہانی  مجموعہ===
*جمی ہوئی جھیل (۱۹۶۹)
*شیش اتہاس (۱۹۷۳)
*ندی کے ساتھ (۱۹۷۶)
*چتردک (۱۹۸۰)
*بدلاو سے پہلے (۱۹۸۱)
*پیدل اندھیرے میں (۱۹۸۱)
*راجمارگ (۱۹۸۴)
*کسی دیش دے کسی شہر میں (۱۹۸۷)
*کہاں ہو پیارے لال (۱۹۹۱)
*چرچت کہانیاں (۱۹۹۵)
*ارتھتنتر تتھا انی کہانیاں (۱۹۹۶)
*دس پرتیندھ کہانیاں (۲۰۰۳)
*ڈاکیوڈراما تتھا انی کہانیاں (۲۰۰۶)

===ناول کار===
*چکربدھّ (۱۹۶۷)
*دنڈ-دیپ (۱۹۷۰)
* سوپنجیوی (۱۹۷۱)
*ہرے پھول کی خوشبو (۱۹۹۱)

===ناٹک===
*صفائی چالو ہے (۱۹۶۷)
*پیپرویٹ (۱۹۸۱)
*بچوں کی عدالت (۱۹۸۱)
*بھارت-بھاگی-ودھاتا (۱۹۹۰)
===نکڑ ناٹک===
*گرگٹ
*ہرجن-دہنن
*راجا کی رسوئی
*ہنسا پرموں دھرم
*برہم دا سوانگ
*سدھوا
===تنقید===
*ہمارے ساماجک اور سانسکرتک سروکار (۱۹۹۶)
*آج کا پونجیواد اور اسکا اتر-آدھونکتاواد (۱۹۹۹)
*کہانی کی سماجشستریی سمیکشا (۱۹۹۹)
===ساہتک اتہاس===
*جنوادی کہانی : پرشٹھبھومِ سے پنروچار تک (۲۰۰۰)
=== ترجمہ (انگریزی تاں) ===
*جنتا کا نیا ساہتی (۱۹۸۳)
*کلا کی ضرورت (۱۹۹۰)
* اتپیڑتوں کا شکشاشاستر (۱۹۹۶)
*سبھاش چندر بوس : ایک جیونی (۱۹۹۸)

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ہندی لکھاری]]</text>
      <sha1>4jrg8u0lt3q074vdchbkuu9n48gbib5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شری لال شکلا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149331</id>
    <revision>
      <id>709744</id>
      <timestamp>2026-08-16T06:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{خانہ-معلومات-مصنف/عربی}}[[فائل:Shrilal Shukla 2017 stamp of India.jpg|thumb|شری لال شکلا]] شری لال شُکلا (31 دسمبر 1925–28 اکتوبر 2011) ہندی دے جانے منے ادیب سن،  شری لال شُکلا 31 دسمبر 1925 ء اترولی پنڈ، لکھنؤ، بھارت وچ پیدا ہوئے، آپ نے اودھی، انگریزی، اردو، سنسکرت تے [[ہندی زبان]] وچ...؜&quot; نال صفحہ بنایا گیا۔</comment>
      <origin>709744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3284" sha1="0ib2tsl6usc7tok3v8yyyatlx63zeyw" xml:space="preserve">{{خانہ-معلومات-مصنف/عربی}}[[فائل:Shrilal Shukla 2017 stamp of India.jpg|thumb|شری لال شکلا]]
شری لال شُکلا (31 دسمبر 1925–28 اکتوبر 2011) ہندی دے جانے منے ادیب سن،

شری لال شُکلا 31 دسمبر 1925 ء اترولی پنڈ، لکھنؤ، بھارت وچ پیدا ہوئے، آپ نے اودھی، انگریزی، اردو، سنسکرت تے [[ہندی زبان]] وچ افسانہ، ناول نگار تے مزاح دے موضوع اُتے 130 تو‏ں ​​ودھ کتاباں لکھياں۔ آپ نو‏‏ں بھارت دے سب تو‏ں وڈے اعزاز [[پدم بھوشن]] سمیت سیکڑاں ادبی ایوارڈ مل چکے نيں۔
شری لال شُکلا نے 1947 وچ [[الہ آباد]] یونیورسٹی تو‏ں گریجویشن کيتا۔ 1949 وچ سرکاری انتظامی سروس وچ ملازمت کيت‏‏ی تے 1983 وچ ریٹائر ہوئے، انھاں نے لکھݨ دا باقاعدہ آغاز 1954 تو‏ں کیہ انہاں دا پہلا ناول ’’سُونی کھاٹ دا سورج‘‘ 1957ء وچ شایع ہويا۔ ہندوستان دے پینڈو زندگی اُتے لکھے ناول ’’راگ درباری‘‘ (1968) دے لئی انھاں ادب اکیڈمی ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں دے اس ناول نو‏‏ں دُوردرشن ٹیلی ویژن اُتے سیریل دے قالب وچ وی ڈھالیا گیا۔

حکومت ہند نے 2008 وچ شری لال شُکلا نو‏‏ں پدم بھوشن ایوارڈ تو‏ں نوازیا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏یاں کہانیاں وچ آدمی دا زہر، سیماواں (سرحداں ) ٹوٹتی نيں، مکان، پہلا پڑاؤ، وشم پور دا سنت، طنزیہ کہانی وچ انگد دا پیر، ایدھرو‏ں اوتھ‏ے، امراؤنگر وچ کچھ دن، کچھ زمین وچ کچھ ہو‏ا وچ، مشہور نيں۔ آخری عمر وچ انھاں پاركسن بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں ہسپتال وچ داخل کرایا گیا سی۔ 28 اکتوبر 2011 نو‏‏ں شري لال شُکلا 86 سال د‏‏ی عمر وچ لکھنؤ وچ دا انتقال کر گئے ۔
== حوالے ==
{{نامکمل}}

[[گٹھ:1925 دے جم]]
[[گٹھ:2011 دیاں موتاں]]
[[گٹھ:اتر پردیش دے مصنف]]
[[گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم بھوشن وصول کنندگان]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنف]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے ناول نگار]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار]]
[[گٹھ:بھارتی سرکاری ملازمین]]
[[گٹھ:بھارتی مرد ناول نگار]]
[[گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان]]
[[گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے ہندی ادب]]
[[گٹھ:ساہتیہ اکادمی انعام یافتگان]]
[[گٹھ:گیان پیٹھ انعام وصول کنندگان]]
[[گٹھ:ہندی بولی دے مصنف]]
[[گٹھ:ہندی ناول نگار]]
[[گٹھ:بھارتی سٹھ(طنز) نگار]]</text>
      <sha1>0ib2tsl6usc7tok3v8yyyatlx63zeyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شیوپوجن سہائے</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149332</id>
    <revision>
      <id>709745</id>
      <timestamp>2026-08-16T06:51:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>اردو توں پنجابی ترجمہ تے اصلاح املا، اصلاح اعداد</comment>
      <origin>709745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4137" sha1="7qs3fcebm11vrty95aj72e373cbe8wn" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات شخصیت}}
[[فائل:Acharya Shivpujan Sahay 1998 stamp of India.jpg|thumb|شیوپوجن سہائے دے اعزاز وچ جاری پوسٹ ٹکٹ]]
'''شیوپوجن سہائے''' ( اگست ۱۸۹۳ء- ۲۱ جنوری ۱۹۶۳ء) ہندی دے افسانہ ںگار، ناول نگار تے مشہور مدیرو صحافی سن ۔ انہاں نو‏ں ادب تے تعلیم دے میدان وچ ۱۹۶۰ وچ پدم بھوشن تو‏ں نوازیا گیا سی۔

اس دی مڈھلی سِکھیا آرا ([[بیہار |بہار]]) وچ ہوئی۔ فیر ۱۹۲۱ تو‏ں انھاں نے [[کلکتا|کولکتہ]] وچ صحافت دا آغاز کيتا۔ ۱۹۲۴ وچ [[لکھنئو|لکھنؤ]] وچ [[پریم چند]] دے نال &quot;مادھوری&quot; دی ادارت کيتی۔ ۱۹۲۶ تو‏ں ۱۹۳۳ تک کاشی وچ سکونت پزیر ہوک‏ے صحافت تے تصنیف و تألیف دے کم وچ مصروف رہ‏ے۔ ۱۹۳۴ تو‏ں ۱۹۳۹ ٹک کتاب بھنڈار لہیریا سرائے وچ تألیفی امور تو‏ں وابستہ رہ‏ے۔ ۱۹۳۹ تو‏ں ۱۹۴۹ تک راجندرا کالج چھپرہ وچ ہندی دے استاد رہ‏ے۔ ۱۹۵۰ تو‏ں ۱۹۵۹ تک بہارراشٹر بولی دے صدر رہ‏ے۔ ۱۹۶۲ وچ بھاگلپور جامعہ نے انہاں نو‏ں دتی لٹ دے اعزاز تو‏ں نوازیا

اس دی ابتدائی تحریراں &quot;لکشمی&quot;، &quot;منورنجن&quot; تے &quot;پاٹلی پترا&quot; وغیرہ رسالے ميں شائع ہُندے سن ۔ شیوپوجن سہائے نے ۱۹۳۴ ء ميں لہیریا سرائے (دربھنگہ) جاک‏ے رسالہ &quot;بالک&quot; دی ادارت کيتی۔ آزادی دے بعد شیوپوجن سہائے انجمن برائے قومی بولی دے ڈائریکٹراور بہار ہندی ساہتيہ کانفرنس دی طرف تو‏ں شائع ہوݨ والی تحقیق وتجزیہ اُتے مبنی سہ ماہی میگزین دے مدیر ہوئے۔

== تخلیقات ==
=== افسانے تے ناول ===
* وے دن وے لوک - ۱۹۶۵
* بمب متعلق بمب - ۱۹۶۷
* میرا جیون - ۱۹۸۵
* سمرتی شیش - ۱۹۹۴
* ہندی بولی تے ساہتیہ - ۱۹۹۶ وچ 
* گرام سدھار - ۲۰۰۷
* دیہاتی دنیا - ۱۹۲۶
* ویبھوندی - ۱۹۳۵
* شیوپوجن سہائے ساہتیہ سمگر (۱۰ جلداں) ۲۰۱۱
* شیوپوجن رچناولی (۴ جلداں) ۱۹۵۶–۵۹)

تألیفی کم
* دیویدی حالے نندن گرنتھ - ۱۹۳۳
* جیندی یادگار گرنتھ - ۱۹۴۲
* انوگرہ حالے نندن گرنتھ - ۱۹۴۶
* راجندر حالے نندن گرنتھ - ۱۹۵۰
* ہندی ساہتیہ تے بہار (جلد ۱-۲، ۱۹۶۰، ۱۹۶۳)
* ایودھیا پرساد کھتری یادگار گرنتھ - ۱۹۶۰
* بہار دی مہیلاواں - ۱۹۶۲
* آپ بیتی (ڈاکٹر راجندر پرساد)
* رنگ زمین - ۱۹۲۵

==== زیر ادارت رسالے ====
* مارواڑی سدھار - ۱۹۲۱
* متوالا - ۱۹۲۳
* مادھوری
* سمنوے - ۱۹۲۵
* موجی - ۱۹۲۵
* گول مال - ۱۹۲۵
* جاگرن - ۱۹۳۲
* گنگا - ۱۹۳۱
* بالک - ۱۹۳۴
* ہمالیہ - ۱۹۴۶–۴۷
* ساہتیہ - ۱۹۵۰–۶۲

{{معلومات کتاباں خانہ}}

[[گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم بھوشن وصول کنندگان]]
[[گٹھ:بھارتی مرد ناول نگار]]
[[گٹھ:بہار (بھارت) دے شاعر]]
[[گٹھ:بہار دے ناول نگار]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنفاں]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار]]
[[گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین]]
[[گٹھ:ضلع بھوجپور، بھارت دیاں شخصیتاں]]
[[گٹھ:ہندوستانی صحافی]]
[[گٹھ:ہندی بولی دے مصنفاں]]
[[گٹھ:ہندی شاعر]]
[[گٹھ:۱۸۹۳ دے جم]]
[[گٹھ:۱۹۶۳ دیاں موتاں]]</text>
      <sha1>7qs3fcebm11vrty95aj72e373cbe8wn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وہاب اشرفی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149333</id>
    <revision>
      <id>709746</id>
      <timestamp>2026-08-16T06:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{خانہ معلومات مصنف/عربی}}  '''ڈاکٹر سید عبد وہاب اشرفی''' ([[اردو]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[عربی زبان|عربی]]: سید عبد الوہاب اشرفی; {{ہندی زبان|वहाब अशरफी}}) (2 جون 1936 – 15 جولائ‏ی 2012)&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://theindianawaaz.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8418&amp;catid=12|عنوان=Noted...؜&quot; نال صفحہ بنایا گیا۔</comment>
      <origin>709746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7690" sha1="askrjuwd5xgfq7mtgjcafno34f168uv" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات مصنف/عربی}}

'''ڈاکٹر سید عبد وہاب اشرفی''' ([[اردو]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[عربی زبان|عربی]]: سید عبد الوہاب اشرفی; {{ہندی زبان|वहाब अशरफी}})
(2 جون 1936 – 15 جولائ‏ی 2012)&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://theindianawaaz.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8418&amp;catid=12|عنوان=Noted اُردو writer Prof. Wahab Ashrafi passes away|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Theindianawaaz.com}}&lt;/ref&gt; اک [[بھارت]]ی ادبی نقاد تے [[اردو ادب]] د‏‏ی اک نامور شخصیت سن ۔&lt;ref name=&quot;youbihar&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.youbihar.com/group/KaKo|عنوان=KAKO – The Village of Legends – Bihar Social Networking and Online Community|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Youbihar.com|آخری=Created by YouBihar View Groups|آرکائیو تریخ=2014-07-23|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20140723231829/http://youbihar.com/group/KaKo|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.indianexpress.com/news/urdu-critic-ashrafi-passes-away/974975/|عنوان=اُردو critic Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-16|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Indian Express}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://twocircles.net/node/292992|عنوان=Renowned اُردو litterateur Wahab Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-15|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=TwoCircles.net|آخری=15 جولائ‏ی 2012 – 8:56pm|آرکائیو تریخ=2016-03-04|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20160304003023/http://twocircles.net/node/292992|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; اوہ [[تصوف|صوفی]] [[اشرف جہانگیر سمنانی]] دے خاندان تو‏ں سن ۔

== مڈھلا جیون ==
وہاب اشرفی د‏‏ی مڈھلا جیون [[بہار]] دے [[جہان آباد]] ضلع دے کوکو پنڈ وچ گذری۔
== ایوارڈ ==
* وہاب اشرفی نے 2007 ء وچ اپنی کتاب [[تریخ ادب]] اردو(تنقید) دے لئی ساہتیہ اکادمی ایوارڈ حاصل کيتا۔ &lt;ref name=&quot;sahitya&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10322.htm#urdu |عنوان=de beste bron van informatie over sahitya akademy |ناشر=sahitya-akademi.org |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130301/http://www.sahitya-akademi.org/#urdu |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biharanjuman&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm |عنوان=Professor Dr. Syed Abdul Wahab Ashrafi, Sahitya Academy Award winner, brought to you by Bihar Anjuman, the largest online group from Bihar or Jharkhand |ناشر=Biharanjuman.org |تریخ=1936-06-02 |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130258/http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm%20 |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.patnauniversity.ac.in/awards.html |عنوان=::: Welcome To Patna U N I V E R S I T Y ::: |ناشر=Patnauniversity.ac.in |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130255/https://www.patnauniversity.ac.in/awards.html%20 |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://groups.google.com/forum/?fromgroups#!topic/yoursks/9GHkQtAcAzE |عنوان=Google Discussiegroepen |ناشر=Groups.google.com |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27}}&lt;/ref&gt;
* بہار اردو اکیڈمی ایوارڈ&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&amp;pg=PA69&amp;lpg=PA69&amp;dq=phd+on+wahab+ashrafi&amp;source=bl&amp;ots=i_s367_LIg&amp;sig=oRjrinTOi2QKbS_AGFLNtJXu6tU&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=5m2rUarQHYSqrAfNpIDIBA&amp;ved=0CDEQ6AEwAg#v=onepage&amp;q=phd%20on%20wahab%20ashrafi&amp;f=false|عنوان=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M – Google Books|تریخ=1936-02-06|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Books.google.co.in}}&lt;/ref&gt;
* بھارتیہ بھاشا پریشد ایوارڈ

== تعلیم ==
وہاب اشرفی نے پی ایچ ڈی (اردو)، ایم۔اے اردو وچ (تمغا یافتہ)، ایم۔ایے فارسی وچ (تمغا یافتہ) تے ایل ایل کيتا سی۔ اوہ [[جامعہ رانچی]] وچ اک سابق پروفیسر تے شعبہ اردو دے سربراہ رہ‏‏ے۔ انھاں جامعہ [[جواہر لعل نہرو]] تے [[نويں دہلی]] وچ وی تدریس دے فرائض سر انجام دیے۔

== کتابیات ==
وہاب اشرفی نے تن درجن کتاباں تصنیف کیتیاں۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|تریخ رسائی=جون 2, 2013|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20130315172548/http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|آرکائیو تریخ=مارچ 15, 2013|deadurl=yes}} &lt;code&gt;&amp;#x7C;title=&lt;/code&gt; غائب یا خالی ([[معاونت:سی ایس1 ایرر#citation missing title|معاونت]])&lt;/ref&gt; مندرجہ تھلے کچھ اہ‏م کتاباں دے ناں نيں۔
* تریخ ادبیات عالم، 7 جلداں
* تریخ ادب اردو، 4 جلداں
* فلسفۂ اشراکیت&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://sapnaonline.com/marx-i-falsafa-ishtirakiyat-aur-urdu-adab-urdu-2120316|عنوان=Marx I Falsafa Ishtirakiyat Aur اُردو Adab : اُردو: Wahab Ashrafi: Text Books at Sapna Online|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Sapnaonline.com|آخری=Ashrafi|پہلا=Wahab}}{{مردہ ربط|date=جنوری 2021 |bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;
* قدیم ادبی تنقید
* منی د‏‏ی تلاش
* تفہیم البلاغت
* قطب مشتری دا تنقیدی جائزہ
* مابعد جدیدیت
* مثنوی تے مثنویات
* مارکسی فلسفہ، اشتراکیت تے اردو ادب
* قصہ بے سمت زندگی کا
* میرا مطالعۂ قرآن
ان د‏‏ی اکثر کتاباں دا ہور زباناں وچ ترجمہ ہو چکيا ا‏‏ے۔
انھاں نے ارد و ادبی رسالے '''مباحثہ''' د‏‏ی ادارت وی کيتی۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://urduindia.wordpress.com/2007/03/01/mubahasa-urdu-magazine-from-patna/|عنوان=Mubahasa: اُردو magazine from Patna &amp;#124; The World of اُردو Poetry, Literature &amp; News|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Urduindia.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
{{حوالے|2}}

[[گٹھ:1936 دے جم]]
[[گٹھ:2012 دیاں موتاں]]
[[گٹھ:بدون یو آر ایل حوالے دے حامل صفحات]]
[[گٹھ:بھارت دے اردو مصنف]]
[[گٹھ:بھارتی ادبی نقاد]]
[[گٹھ:بھارتی مرد مصنفاں]]
[[گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں]]
[[گٹھ:بہار (بھارت) دے مصنف]]
[[گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے اردو ادب]]
[[گٹھ:نقائص حوالہ: یوآرایل بدون ٹائٹل پیرامیٹر]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مضمون نگار]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن]]</text>
      <sha1>askrjuwd5xgfq7mtgjcafno34f168uv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709747</id>
      <parentid>709746</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:54:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <comment>/* کتابیات */</comment>
      <origin>709747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7670" sha1="3n6j68rrrsiyldptp8tbzspzq5q2i8s" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات مصنف/عربی}}

'''ڈاکٹر سید عبد وہاب اشرفی''' ([[اردو]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[عربی زبان|عربی]]: سید عبد الوہاب اشرفی; {{ہندی زبان|वहाब अशरफी}})
(2 جون 1936 – 15 جولائ‏ی 2012)&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://theindianawaaz.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8418&amp;catid=12|عنوان=Noted اُردو writer Prof. Wahab Ashrafi passes away|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Theindianawaaz.com}}&lt;/ref&gt; اک [[بھارت]]ی ادبی نقاد تے [[اردو ادب]] د‏‏ی اک نامور شخصیت سن ۔&lt;ref name=&quot;youbihar&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.youbihar.com/group/KaKo|عنوان=KAKO – The Village of Legends – Bihar Social Networking and Online Community|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Youbihar.com|آخری=Created by YouBihar View Groups|آرکائیو تریخ=2014-07-23|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20140723231829/http://youbihar.com/group/KaKo|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.indianexpress.com/news/urdu-critic-ashrafi-passes-away/974975/|عنوان=اُردو critic Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-16|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Indian Express}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://twocircles.net/node/292992|عنوان=Renowned اُردو litterateur Wahab Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-15|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=TwoCircles.net|آخری=15 جولائ‏ی 2012 – 8:56pm|آرکائیو تریخ=2016-03-04|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20160304003023/http://twocircles.net/node/292992|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; اوہ [[تصوف|صوفی]] [[اشرف جہانگیر سمنانی]] دے خاندان تو‏ں سن ۔

== مڈھلا جیون ==
وہاب اشرفی د‏‏ی مڈھلا جیون [[بہار]] دے [[جہان آباد]] ضلع دے کوکو پنڈ وچ گذری۔
== ایوارڈ ==
* وہاب اشرفی نے 2007 ء وچ اپنی کتاب [[تریخ ادب]] اردو(تنقید) دے لئی ساہتیہ اکادمی ایوارڈ حاصل کيتا۔ &lt;ref name=&quot;sahitya&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10322.htm#urdu |عنوان=de beste bron van informatie over sahitya akademy |ناشر=sahitya-akademi.org |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130301/http://www.sahitya-akademi.org/#urdu |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biharanjuman&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm |عنوان=Professor Dr. Syed Abdul Wahab Ashrafi, Sahitya Academy Award winner, brought to you by Bihar Anjuman, the largest online group from Bihar or Jharkhand |ناشر=Biharanjuman.org |تریخ=1936-06-02 |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130258/http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm%20 |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.patnauniversity.ac.in/awards.html |عنوان=::: Welcome To Patna U N I V E R S I T Y ::: |ناشر=Patnauniversity.ac.in |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130255/https://www.patnauniversity.ac.in/awards.html%20 |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://groups.google.com/forum/?fromgroups#!topic/yoursks/9GHkQtAcAzE |عنوان=Google Discussiegroepen |ناشر=Groups.google.com |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27}}&lt;/ref&gt;
* بہار اردو اکیڈمی ایوارڈ&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&amp;pg=PA69&amp;lpg=PA69&amp;dq=phd+on+wahab+ashrafi&amp;source=bl&amp;ots=i_s367_LIg&amp;sig=oRjrinTOi2QKbS_AGFLNtJXu6tU&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=5m2rUarQHYSqrAfNpIDIBA&amp;ved=0CDEQ6AEwAg#v=onepage&amp;q=phd%20on%20wahab%20ashrafi&amp;f=false|عنوان=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M – Google Books|تریخ=1936-02-06|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Books.google.co.in}}&lt;/ref&gt;
* بھارتیہ بھاشا پریشد ایوارڈ

== تعلیم ==
وہاب اشرفی نے پی ایچ ڈی (اردو)، ایم۔اے اردو وچ (تمغا یافتہ)، ایم۔ایے فارسی وچ (تمغا یافتہ) تے ایل ایل کيتا سی۔ اوہ [[جامعہ رانچی]] وچ اک سابق پروفیسر تے شعبہ اردو دے سربراہ رہ‏‏ے۔ انھاں جامعہ [[جواہر لعل نہرو]] تے [[نويں دہلی]] وچ وی تدریس دے فرائض سر انجام دیے۔

== کتابیات ==
وہاب اشرفی نے تن درجن کتاباں تصنیف کیتیاں۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|تریخ رسائی=جون 2, 2013|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20130315172548/http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|آرکائیو تریخ=مارچ 15, 2013|deadurl=yes}} &lt;code&gt;&amp;#x7C;title=&lt;/code&gt; غائب یا خالی ([[معاونت:سی ایس1 ایرر#citation missing title|معاونت]])&lt;/ref&gt;  تھلے کچھ اہ‏م کتاباں دے ناں نيں۔
* تاریخ ادبیات عالم، 7 جلداں
* تاریخ ادب اردو، 4 جلداں
* فلسفۂ اشراکیت&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://sapnaonline.com/marx-i-falsafa-ishtirakiyat-aur-urdu-adab-urdu-2120316|عنوان=Marx I Falsafa Ishtirakiyat Aur Urdu Adab : Urdu: Wahab Ashrafi: Text Books at Sapna Online|تاریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Sapnaonline.com|آخری=Ashrafi|پہلا=Wahab}}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;
* قدیم ادبی تنقید
* مانی کی تلاش
* تفہیم البلاغت
* قطب مشتری کا تنقیدی جائزہ
* مابعد جدیدیت
* مثنوی اور مثنویات
* مارکسی فلسفہ، اشتراکیت اور اردو ادب
* قصہ بے سمت زندگی کا
* میرا مطالعۂ قرآن
اس د‏‏ی اکثر کتاباں دا ہور زباناں وچ ترجمہ ہو چکيا ا‏‏ے۔
انھاں نے ارد و ادبی رسالے '''مباحثہ''' د‏‏ی ادارت وی کيتی۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://urduindia.wordpress.com/2007/03/01/mubahasa-urdu-magazine-from-patna/|عنوان=Mubahasa: اُردو magazine from Patna &amp;#124; The World of اُردو Poetry, Literature &amp; News|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Urduindia.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
{{حوالے|2}}

[[گٹھ:1936 دے جم]]
[[گٹھ:2012 دیاں موتاں]]
[[گٹھ:بدون یو آر ایل حوالے دے حامل صفحات]]
[[گٹھ:بھارت دے اردو مصنف]]
[[گٹھ:بھارتی ادبی نقاد]]
[[گٹھ:بھارتی مرد مصنفاں]]
[[گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں]]
[[گٹھ:بہار (بھارت) دے مصنف]]
[[گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے اردو ادب]]
[[گٹھ:نقائص حوالہ: یوآرایل بدون ٹائٹل پیرامیٹر]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مضمون نگار]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن]]</text>
      <sha1>3n6j68rrrsiyldptp8tbzspzq5q2i8s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709748</id>
      <parentid>709747</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:55:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7652" sha1="bg8ojjfjqo3g9lvf1h7sw5bv9m9rtwo" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات مصنف/عربی}}

'''ڈاکٹر سید عبد وہاب اشرفی''' ([[اردو]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[عربی زبان|عربی]]: سید عبد الوہاب اشرفی; {{ہندی زبان|वहाब अशरफी}})
(2 جون 1936 – 15 جولائ‏ی 2012)&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://theindianawaaz.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8418&amp;catid=12|عنوان=Noted اُردو writer Prof. Wahab Ashrafi passes away|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Theindianawaaz.com}}&lt;/ref&gt; اک [[بھارت]]ی ادبی نقاد تے [[اردو ادب]] د‏‏ی اک نامور شخصیت سن ۔&lt;ref name=&quot;youbihar&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.youbihar.com/group/KaKo|عنوان=KAKO – The Village of Legends – Bihar Social Networking and Online Community|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Youbihar.com|آخری=Created by YouBihar View Groups|آرکائیو تریخ=2014-07-23|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20140723231829/http://youbihar.com/group/KaKo|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.indianexpress.com/news/urdu-critic-ashrafi-passes-away/974975/|عنوان=اُردو critic Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-16|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Indian Express}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite Web|یوآرایل=http://twocircles.net/node/292992|عنوان=Renowned اُردو litterateur Wahab Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-15|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=TwoCircles.net|آخری=15 جولائ‏ی 2012 – 8:56pm|آرکائیو تریخ=2016-03-04|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20160304003023/http://twocircles.net/node/292992|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; اوہ [[تصوف|صوفی]] [[اشرف جہانگیر سمنانی]] دے خاندان تو‏ں سن ۔

== مڈھلا جیون ==
وہاب اشرفی د‏‏ی مڈھلا جیون [[بہار]] دے [[جہان آباد]] ضلع دے کوکو پنڈ وچ گذری۔
== ایوارڈ ==
* وہاب اشرفی نے 2007 ء وچ اپنی کتاب [[تریخ ادب]] اردو(تنقید) دے لئی ساہتیہ اکادمی ایوارڈ حاصل کيتا۔ &lt;ref name=&quot;sahitya&quot;&gt;{{Cite Web|یوآرایل=http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10322.htm#urdu |عنوان=de beste bron van informatie over sahitya akademy |ناشر=sahitya-akademi.org |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130301/http://www.sahitya-akademi.org/#urdu |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biharanjuman&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm |عنوان=Professor Dr. Syed Abdul Wahab Ashrafi, Sahitya Academy Award winner, brought to you by Bihar Anjuman, the largest online group from Bihar or Jharkhand |ناشر=Biharanjuman.org |تریخ=1936-06-02 |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130258/http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm%20 |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.patnauniversity.ac.in/awards.html |عنوان=::: Welcome To Patna U N I V E R S I T Y ::: |ناشر=Patnauniversity.ac.in |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130255/https://www.patnauniversity.ac.in/awards.html%20 |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://groups.google.com/forum/?fromgroups#!topic/yoursks/9GHkQtAcAzE |عنوان=Google Discussiegroepen |ناشر=Groups.google.com |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27}}&lt;/ref&gt;
* بہار اردو اکیڈمی ایوارڈ&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&amp;pg=PA69&amp;lpg=PA69&amp;dq=phd+on+wahab+ashrafi&amp;source=bl&amp;ots=i_s367_LIg&amp;sig=oRjrinTOi2QKbS_AGFLNtJXu6tU&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=5m2rUarQHYSqrAfNpIDIBA&amp;ved=0CDEQ6AEwAg#v=onepage&amp;q=phd%20on%20wahab%20ashrafi&amp;f=false|عنوان=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M – Google Books|تریخ=1936-02-06|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Books.google.co.in}}&lt;/ref&gt;
* بھارتیہ بھاشا پریشد ایوارڈ

== تعلیم ==
وہاب اشرفی نے پی ایچ ڈی (اردو)، ایم۔اے اردو وچ (تمغا یافتہ)، ایم۔ایے فارسی وچ (تمغا یافتہ) تے ایل ایل کيتا سی۔ اوہ [[جامعہ رانچی]] وچ اک سابق پروفیسر تے شعبہ اردو دے سربراہ رہ‏‏ے۔ انھاں جامعہ [[جواہر لعل نہرو]] تے [[نويں دہلی]] وچ وی تدریس دے فرائض سر انجام دیے۔

== کتابیات ==
وہاب اشرفی نے تن درجن کتاباں تصنیف کیتیاں۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|تریخ رسائی=جون 2, 2013|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20130315172548/http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|آرکائیو تریخ=مارچ 15, 2013|deadurl=yes}} &lt;code&gt;&amp;#x7C;title=&lt;/code&gt; غائب یا خالی ([[معاونت:سی ایس1 ایرر#citation missing title|معاونت]])&lt;/ref&gt;  تھلے کچھ اہ‏م کتاباں دے ناں نيں۔
* تاریخ ادبیات عالم، 7 جلداں
* تاریخ ادب اردو، 4 جلداں
* فلسفۂ اشراکیت&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://sapnaonline.com/marx-i-falsafa-ishtirakiyat-aur-urdu-adab-urdu-2120316|عنوان=Marx I Falsafa Ishtirakiyat Aur Urdu Adab : Urdu: Wahab Ashrafi: Text Books at Sapna Online|تاریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Sapnaonline.com|آخری=Ashrafi|پہلا=Wahab}}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;
* قدیم ادبی تنقید
* مانی کی تلاش
* تفہیم البلاغت
* قطب مشتری کا تنقیدی جائزہ
* مابعد جدیدیت
* مثنوی اور مثنویات
* مارکسی فلسفہ، اشتراکیت اور اردو ادب
* قصہ بے سمت زندگی کا
* میرا مطالعۂ قرآن
اس د‏‏ی اکثر کتاباں دا ہور زباناں وچ ترجمہ ہو چکيا ا‏‏ے۔
انھاں نے ارد و ادبی رسالے '''مباحثہ''' د‏‏ی ادارت وی کيتی۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://urduindia.wordpress.com/2007/03/01/mubahasa-urdu-magazine-from-patna/|عنوان=Mubahasa: اُردو magazine from Patna &amp;#124; The World of اُردو Poetry, Literature &amp; News|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Urduindia.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
{{حوالے|2}}

[[گٹھ:1936 دے جم]]
[[گٹھ:2012 دیاں موتاں]]
[[گٹھ:بدون یو آر ایل حوالے دے حامل صفحات]]
[[گٹھ:بھارت دے اردو مصنف]]
[[گٹھ:بھارتی ادبی نقاد]]
[[گٹھ:بھارتی مرد مصنفاں]]
[[گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں]]
[[گٹھ:بہار (بھارت) دے مصنف]]
[[گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے اردو ادب]]
[[گٹھ:نقائص حوالہ: یوآرایل بدون ٹائٹل پیرامیٹر]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مضمون نگار]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن]]</text>
      <sha1>bg8ojjfjqo3g9lvf1h7sw5bv9m9rtwo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709749</id>
      <parentid>709748</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T06:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7641" sha1="k8ddbptcsenfy3cjwi5mlhwmf6zdo4y" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات مصنف/عربی}}

'''ڈاکٹر سید عبد وہاب اشرفی''' ([[اردو]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[عربی زبان|عربی]]: سید عبد الوہاب اشرفی; {{ہندی زبان|वहाब अशरफी}})
(2 جون 1936 – 15 جولائ‏ی 2012)&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://theindianawaaz.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8418&amp;catid=12|عنوان=Noted اُردو writer Prof. Wahab Ashrafi passes away|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Theindianawaaz.com}}&lt;/ref&gt; اک [[بھارت]]ی ادبی نقاد تے [[اردو ادب]] د‏‏ی اک نامور شخصیت سن ۔&lt;ref name=&quot;youbihar&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.youbihar.com/group/KaKo|عنوان=KAKO – The Village of Legends – Bihar Social Networking and Online Community|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Youbihar.com|آخری=Created by YouBihar View Groups|آرکائیو تریخ=2014-07-23|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20140723231829/http://youbihar.com/group/KaKo|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.indianexpress.com/news/urdu-critic-ashrafi-passes-away/974975/|عنوان=اُردو critic Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-16|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Indian Express}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite Web|یوآرایل=http://twocircles.net/node/292992|عنوان=Renowned اُردو litterateur Wahab Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-15|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=TwoCircles.net|آخری=15 جولائ‏ی 2012 – 8:56pm|آرکائیو تریخ=2016-03-04|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20160304003023/http://twocircles.net/node/292992|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; اوہ [[تصوف|صوفی]] [[اشرف جہانگیر سمنانی]] دے خاندان تو‏ں سن ۔

== مڈھلا جیون ==
وہاب اشرفی د‏‏ی مڈھلا جیون [[بہار]] دے [[جہان آباد]] ضلع دے کوکو پنڈ وچ گذری۔
== ایوارڈ ==
* وہاب اشرفی نے 2007 ء وچ اپنی کتاب [[تریخ ادب]] اردو(تنقید) دے لئی ساہتیہ اکادمی ایوارڈ حاصل کيتا۔ &lt;ref name=&quot;sahitya&quot;&gt;{{Cite Web|url=http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10322.htm#urdu |عنوان=de beste bron van informatie over sahitya akademy |ناشر=sahitya-akademi.org |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130301/http://www.sahitya-akademi.org/#urdu |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biharanjuman&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm |عنوان=Professor Dr. Syed Abdul Wahab Ashrafi, Sahitya Academy Award winner, brought to you by Bihar Anjuman, the largest online group from Bihar or Jharkhand |ناشر=Biharanjuman.org |تریخ=1936-06-02 |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130258/http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm%20 |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.patnauniversity.ac.in/awards.html |عنوان=::: Welcome To Patna U N I V E R S I T Y ::: |ناشر=Patnauniversity.ac.in |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181226130255/https://www.patnauniversity.ac.in/awards.html%20 |آرکائیو تریخ=2018-12-26 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://groups.google.com/forum/?fromgroups#!topic/yoursks/9GHkQtAcAzE |عنوان=Google Discussiegroepen |ناشر=Groups.google.com |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27}}&lt;/ref&gt;
* بہار اردو اکیڈمی ایوارڈ&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&amp;pg=PA69&amp;lpg=PA69&amp;dq=phd+on+wahab+ashrafi&amp;source=bl&amp;ots=i_s367_LIg&amp;sig=oRjrinTOi2QKbS_AGFLNtJXu6tU&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=5m2rUarQHYSqrAfNpIDIBA&amp;ved=0CDEQ6AEwAg#v=onepage&amp;q=phd%20on%20wahab%20ashrafi&amp;f=false|عنوان=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M – Google Books|تریخ=1936-02-06|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Books.google.co.in}}&lt;/ref&gt;
* بھارتیہ بھاشا پریشد ایوارڈ

== تعلیم ==
وہاب اشرفی نے پی ایچ ڈی (اردو)، ایم۔اے اردو وچ (تمغا یافتہ)، ایم۔ایے فارسی وچ (تمغا یافتہ) تے ایل ایل کيتا سی۔ اوہ [[جامعہ رانچی]] وچ اک سابق پروفیسر تے شعبہ اردو دے سربراہ رہ‏‏ے۔ انھاں جامعہ [[جواہر لعل نہرو]] تے [[نويں دہلی]] وچ وی تدریس دے فرائض سر انجام دیے۔

== کتابیات ==
وہاب اشرفی نے تن درجن کتاباں تصنیف کیتیاں۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|تریخ رسائی=جون 2, 2013|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20130315172548/http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|آرکائیو تریخ=مارچ 15, 2013|deadurl=yes}} &lt;code&gt;&amp;#x7C;title=&lt;/code&gt; غائب یا خالی ([[معاونت:سی ایس1 ایرر#citation missing title|معاونت]])&lt;/ref&gt;  تھلے کچھ اہ‏م کتاباں دے ناں نيں۔
* تاریخ ادبیات عالم، 7 جلداں
* تاریخ ادب اردو، 4 جلداں
* فلسفۂ اشراکیت&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://sapnaonline.com/marx-i-falsafa-ishtirakiyat-aur-urdu-adab-urdu-2120316|عنوان=Marx I Falsafa Ishtirakiyat Aur Urdu Adab : Urdu: Wahab Ashrafi: Text Books at Sapna Online|تاریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Sapnaonline.com|آخری=Ashrafi|پہلا=Wahab}}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;
* قدیم ادبی تنقید
* مانی کی تلاش
* تفہیم البلاغت
* قطب مشتری کا تنقیدی جائزہ
* مابعد جدیدیت
* مثنوی اور مثنویات
* مارکسی فلسفہ، اشتراکیت اور اردو ادب
* قصہ بے سمت زندگی کا
* میرا مطالعۂ قرآن
اس د‏‏ی اکثر کتاباں دا ہور زباناں وچ ترجمہ ہو چکيا ا‏‏ے۔
انھاں نے ارد و ادبی رسالے '''مباحثہ''' د‏‏ی ادارت وی کيتی۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://urduindia.wordpress.com/2007/03/01/mubahasa-urdu-magazine-from-patna/|عنوان=Mubahasa: اُردو magazine from Patna &amp;#124; The World of اُردو Poetry, Literature &amp; News|تریخ رسائی=2014-02-27|ناشر=Urduindia.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
{{حوالے|2}}

[[گٹھ:1936 دے جم]]
[[گٹھ:2012 دیاں موتاں]]
[[گٹھ:بدون یو آر ایل حوالے دے حامل صفحات]]
[[گٹھ:بھارت دے اردو مصنف]]
[[گٹھ:بھارتی ادبی نقاد]]
[[گٹھ:بھارتی مرد مصنفاں]]
[[گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں]]
[[گٹھ:بہار (بھارت) دے مصنف]]
[[گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے اردو ادب]]
[[گٹھ:نقائص حوالہ: یوآرایل بدون ٹائٹل پیرامیٹر]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مضمون نگار]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن]]</text>
      <sha1>k8ddbptcsenfy3cjwi5mlhwmf6zdo4y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>709750</id>
      <parentid>709749</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T07:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abbas dhothar</username>
        <id>361</id>
      </contributor>
      <origin>709750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7146" sha1="8ajnl7b3pdw3yscvp34t0dqz7kof2r6" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات مصنف/عربی}}

'''ڈاکٹر سید عبد وہاب اشرفی''' ([[اردو]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[عربی زبان|عربی]]: سید عبد الوہاب اشرفی; {{ہندی زبان|वहाब अशरफी}})
(2 جون 1936 – 15 جولائ‏ی 2012)&lt;ref&gt;{{Cite Web|url=http://theindianawaaz.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8418&amp;catid=12|title=Noted اُردو writer Prof. Wahab Ashrafi passes away|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Theindianawaaz.com}}&lt;/ref&gt; اک [[بھارت]]ی ادبی نقاد تے [[اردو ادب]] د‏‏ی اک نامور شخصیت سن ۔&lt;ref name=&quot;youbihar&quot;&gt;{{Cite Web|url=http://www.youbihar.com/group/KaKo|title=KAKO – The Village of Legends – Bihar Social Networking and Online Community|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Youbihar.com|آخری=Created by YouBihar View Groups|archive date=2014-07-23|archive url=https://web.archive.org/web/20140723231829/http://youbihar.com/group/KaKo|url د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite Web|url=http://www.indianexpress.com/news/urdu-critic-ashrafi-passes-away/974975/|title=اُردو critic Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-16|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Indian Express}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite Web|url=http://twocircles.net/node/292992|title=Renowned اُردو litterateur Wahab Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-15|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=TwoCircles.net|آخری=15 جولائ‏ی 2012 – 8:56pm|archive date=2016-03-04|archive url=https://web.archive.org/web/20160304003023/http://twocircles.net/node/292992|url د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; اوہ [[تصوف|صوفی]] [[اشرف جہانگیر سمنانی]] دے خاندان تو‏ں سن ۔

== مڈھلا جیون ==
وہاب اشرفی د‏‏ی مڈھلا جیون [[بہار]] دے [[جہان آباد]] ضلع دے کوکو پنڈ وچ گذری۔
== ایوارڈ ==
* وہاب اشرفی نے 2007 ء وچ اپنی کتاب [[تریخ ادب]] اردو(تنقید) دے لئی ساہتیہ اکادمی ایوارڈ حاصل کيتا۔ &lt;ref name=&quot;sahitya&quot;&gt;{{Cite Web|url=http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10322.htm#urdu |title=de beste bron van informatie over sahitya akademy |publisher=sahitya-akademi.org |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |archive url=https://web.archive.org/web/20181226130301/http://www.sahitya-akademi.org/#urdu |archive date=2018-12-26 |url د‏‏ی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biharanjuman&quot;&gt;{{Cite Web|url=http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm |title=Professor Dr. Syed Abdul Wahab Ashrafi, Sahitya Academy Award winner, brought to you by Bihar Anjuman, the largest online group from Bihar or Jharkhand |publisher=Biharanjuman.org |تریخ=1936-06-02 |تریخ رسائی=2014-02-27 |archive url=https://web.archive.org/web/20181226130258/http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm%20 |archive date=2018-12-26 |url د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite Web|url=http://www.patnauniversity.ac.in/awards.html |title=::: Welcome To Patna U N I V E R S I T Y ::: |publisher=Patnauniversity.ac.in |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |archive url=https://web.archive.org/web/20181226130255/https://www.patnauniversity.ac.in/awards.html%20 |archive date=2018-12-26 |url د‏‏ی کیفیت=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite Web|url=https://groups.google.com/forum/?fromgroups#!topic/yoursks/9GHkQtAcAzE |title=Google Discussiegroepen |publisher=Groups.google.com |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27}}&lt;/ref&gt;
* بہار اردو اکیڈمی ایوارڈ&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{Cite Web|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&amp;pg=PA69&amp;lpg=PA69&amp;dq=phd+on+wahab+ashrafi&amp;source=bl&amp;ots=i_s367_LIg&amp;sig=oRjrinTOi2QKbS_AGFLNtJXu6tU&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=5m2rUarQHYSqrAfNpIDIBA&amp;ved=0CDEQ6AEwAg#v=onepage&amp;q=phd%20on%20wahab%20ashrafi&amp;f=false|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M – Google Books|تریخ=1936-02-06|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Books.google.co.in}}&lt;/ref&gt;
* بھارتیہ بھاشا پریشد ایوارڈ

== تعلیم ==
وہاب اشرفی نے پی ایچ ڈی (اردو)، ایم۔اے اردو وچ (تمغا یافتہ)، ایم۔ایے فارسی وچ (تمغا یافتہ) تے ایل ایل کيتا سی۔ اوہ [[جامعہ رانچی]] وچ اک سابق پروفیسر تے شعبہ اردو دے سربراہ رہ‏‏ے۔ انھاں جامعہ [[جواہر لعل نہرو]] تے [[نويں دہلی]] وچ وی تدریس دے فرائض سر انجام دیے۔

== کتابیات ==
وہاب اشرفی نے تن درجن کتاباں تصنیف کیتیاں۔&lt;ref&gt;{{Cite Web|url=http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|تریخ رسائی=جون 2, 2013|archive url=https://web.archive.org/web/20130315172548/http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|archive date=مارچ 15, 2013|deadurl=yes}} &lt;code&gt;&amp;#x7C;title=&lt;/code&gt; غائب یا خالی ([[معاونت:سی ایس1 ایرر#citation missing title|معاونت]])&lt;/ref&gt;  تھلے کچھ اہ‏م کتاباں دے ناں نيں۔
* تاریخ ادبیات عالم، 7 جلداں
* تاریخ ادب اردو، 4 جلداں
* فلسفۂ اشراکیت&lt;ref&gt;{{Cite Web|url=https://sapnaonline.com/marx-i-falsafa-ishtirakiyat-aur-urdu-adab-urdu-2120316|title=Marx I Falsafa Ishtirakiyat Aur Urdu Adab : Urdu: Wahab Ashrafi: Text Books at Sapna Online|تاریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Sapnaonline.com|آخری=Ashrafi|پہلا=Wahab}}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;
* قدیم ادبی تنقید
* مانی کی تلاش
* تفہیم البلاغت
* قطب مشتری کا تنقیدی جائزہ
* مابعد جدیدیت
* مثنوی اور مثنویات
* مارکسی فلسفہ، اشتراکیت اور اردو ادب
* قصہ بے سمت زندگی کا
* میرا مطالعۂ قرآن
اس د‏‏ی اکثر کتاباں دا ہور زباناں وچ ترجمہ ہو چکيا ا‏‏ے۔
انھاں نے ارد و ادبی رسالے '''مباحثہ''' د‏‏ی ادارت وی کيتی۔&lt;ref&gt;{{Cite Web|url=http://urduindia.wordpress.com/2007/03/01/mubahasa-urdu-magazine-from-patna/|title=Mubahasa: اُردو magazine from Patna &amp;#124; The World of اُردو Poetry, Literature &amp; News|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Urduindia.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
{{حوالے|2}}

[[گٹھ:1936 دے جم]]
[[گٹھ:2012 دیاں موتاں]]
[[گٹھ:بدون یو آر ایل حوالے دے حامل صفحات]]
[[گٹھ:بھارت دے اردو مصنف]]
[[گٹھ:بھارتی ادبی نقاد]]
[[گٹھ:بھارتی مرد مصنفاں]]
[[گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں]]
[[گٹھ:بہار (بھارت) دے مصنف]]
[[گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے اردو ادب]]
[[گٹھ:نقائص حوالہ: url بدون ٹائٹل پیرامیٹر]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مضمون نگار]]
[[گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن]]</text>
      <sha1>8ajnl7b3pdw3yscvp34t0dqz7kof2r6</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>