وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 2128 709794 687851 2026-08-19T10:36:15Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709794 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = وفاقی جمہوریا نیپال<br/>{{Nowrap|Federal Democratic Republic of Nepal}} |common_name = Nepal |native_name = {{Unbulleted list|{{nobold|{{Native name|ne|सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल|italics=off}}}} |{{Small|''Sanghiya Loktāntrik Ganatantra Nepāl''}}}} |image_flag = Flag of Nepal.svg{{!}}x125px |flag_border = no |image_coat = |symbol_type = نشان |symbol_width = 100px |national_motto = {{Native name|sa|जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी|italics=off}}<br/>{{Native name|pnb|ماں تے مادر وطن جنت توں وی بڑے ہُندے نیں|italics=off}} |national_anthem = {{Native name|ne|सयौं थुँगा फूलका हामी|italics=off}}<br/>{{Native name|pnb|[[سیکڑیاں پُھلاں نال بݨے اسیں]]|italics=off}}<br/><center></center> | anthem = Made of Hundreds of Flowers |image_map = Nepal (orthographic projection).svg |image_map2 = Map of Nepal (Political and Administrative).jpg |map_width=220px |capital = [[کاٹھمنڈو]] |coordinates = {{Coord|27|42|N|85|19|E|type:city}} |largest_city = کاٹھمنڈو |official_languages = [[نیپالی زبان|نیپالی]] |regional_languages = {{Hlist|[[اودھی زبان]]|[[بھوجپوری زبان]]|[[Bajjika]]|[[Gurung language|Gurung]]|[[Kiranti languages|Kiranti]]|[[Limbu language|Limbu]]|[[Magar language|Magar]]|[[میتھلی زبان]]|[[Newar language|Newar]]|[[Rai Languages|Rai]]|[[Sherpa language|Sherpa]]|[[Tamang language|Tamang]]|[[Tharu language|Tharu]]|[[اردو]]<ref>{{cite web |title=Nepal |url=http://www.ethnologue.com/country/NP |website=Ethnologue |access-date=24 April 2016 |quote=all Regional languages are now considered national language of Nepal |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226113107/https://www.ethnologue.com/country/NP%20 |archivedate=26 December 2018 |dead-url=no }}</ref>}} |ethnic_groups = {{List collapsed | titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;font-size:100%; | title = نسلی آبادیات|16.6% [[Chhettri]]|12.2% Brahman-Hill |7.1% [[Magar people|Magar]]|6.6% [[Tharu people|Tharu]]|5.8% [[Tamang]]|5% [[Newar]]|4.8% [[کامی]]|4.4% [[مسلمان]]|4% [[Yadav]]|2.3% [[Rai (ethnic group)|Rai]]|2% [[Gurung]]|1.8% [[Damai]]/Dholii|1.6% [[Thakuri]]|1.5% [[Limbu]]|1.4% [[Sarki (ethnic group)|Sarki]]|1.4% [[Teli]]|1.3% Chamar/Harijan/Ram|1.2% [[Koiri]]/[[Kushwaha]]|19% Other<ref name=pre-cen/>}} |ethnic_groups_year = [[2011 Nepal census|2011]] |religion = 81.3% [[ہندو مت]]<br/>9% [[بدھ مت]]<br/>4.4% [[اسلام]]<br/>3% [[Kirant Mundhum|Kirant]]<br/>1.4% [[مسیحیت]]<br/>0.4% [[روحیت]]<br/>0.5% [[لادینیت]]<ref name="2011census">[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/National%20Report.pdf 2011 Nepal Census Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130418000000/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/National%20Report.pdf |date=18 April 2013}}</ref><ref name=Shrestha2005>{{cite journal|last=Shrestha|first=Khadga Man|title=Religious Syncretism and Context of Buddhism in Modern Nepal|journal=Voice of History|year=2005|volume=20|issue=1|pages=51–60|url=http://www.nepjol.info/index.php/VOH/article/view/85/78}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170810210744/http://www.nepjol.info/index.php/VOH/article/view/85/78 |date=2017-08-10 }}</ref> |demonym = [[Nepalis|نیپالی]] |government_type = [[وفاقی جمہوریہ]] [[پارلیمانی نظام]] [[جمہوریہ]] |leader_title1 = [[President of Nepal|صدر]] |leader_name1 = [[بدیا دیوی بھنڈاری]] |leader_title2 = [[Vice President of Nepal|نائب صدر]] |leader_name2 = [[Nanda Kishor Pun]] |leader_title3 = [[List of Prime Ministers of Nepal|وزیر اعظم]] |leader_name3 = [[Sher Bahadur Deuba]] |leader_title4= [[Legislature Parliament of Nepal|اسپیکر]] |leader_name4 = [[اولساری دھرتی ماگر]] |leader_title5 = [[Chief Justice of Nepal|چیف جسٹس]] |leader_name5 = Gopal Parajuli <small>(قائم مقام)</small> |legislature = [[Legislature Parliament of Nepal|پارلیمان]] |sovereignty_type = [[Unification of Nepal|اتحاد]] |established_event1 = {{Nowrap|[[Kingdom of Nepal|بادشاہت کا اعلان]]}} |established_date1 = 25 ستمبر 1768<ref name="Royal Ark">{{cite web |url=http://www.royalark.net/Nepal/nepal5.htm |title=Nepal5 |publisher=Royalark.net |date= |accessdate=14 فروری 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226113104/http://www.royalark.net/Nepal/nepal5.htm%20 |archivedate=2018-12-26 |dead-url=no }}</ref> |established_event2 = ریاست کا اعلان |established_date2 = 15 جنوری 2007 |established_event3 = {{Nowrap|جمہوریہ کا اعلان}} |established_date3 = 28 مئی 2008 |area_km2 = 147,181 |area_rank = 95th |area_sq_mi = 56,827 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = 2.8 |population_estimate = 28,825,709 |population_estimate_rank = 48th |population_estimate_year = 2017 |population_census = 26,494,504<ref name=pre-cen>{{cite web|title=National Population and Housing Census 2011 (National Report) |url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/National%20Report.pdf |publisher=Central Bureau of Statistics (Nepal) |accessdate=26 November 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130418041642/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/National%20Report.pdf |archivedate=18 April 2013}}</ref> |population_census_year = 2011 |population_density_km2 = 180 |population_density_sq_mi = 518 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 62nd |GDP_PPP = $74.020 بلین<ref name=imf2/> |GDP_PPP_year = 2016 |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_per_capita = $2,573<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal = {{Nowrap|$24.067 بلین<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=subject&ds=.&br=1&pr1.x=34&pr1.y=16&c=558&s=NGDPD,NGDPDPC,PPPGDP,PPPPC&grp=0&a=|title=Nepal|publisher=International Monetary Fund|accessdate=12 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226113109/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=subject&ds=.&br=1&pr1.x=34&pr1.y=16&c=558&s=NGDPD,NGDPDPC,PPPGDP,PPPPC&grp=0&a=|archivedate=26 December 2018|dead-url=no}}</ref>}} ((107th)) |GDP_nominal_year = 2016 |GDP_nominal_rank = |GDP_nominal_per_capita = $837<ref name=imf2/> |GDP_nominal_per_capita_rank = |Gini = 32.8 <!--number only--> |Gini_year = 2010 |Gini_change = increase |Gini_ref =<ref name="wb-gini">{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|accessdate=2 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226113102/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|archivedate=26 December 2018|dead-url=no}}</ref> |Gini_rank = |HDI = 0.558 <!--number only--> |HDI_year = 2016 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf//|date=2017|accessdate=22 March 2017|publisher=United Nations Development Programme|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226113106/http://hdr.undp.org/en/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf|archivedate=26 December 2018|title=Archive copy|dead-url=no}}</ref> |HDI_rank = 144th |currency = [[نیپالی روپیہ]] |currency_code = NPR |time_zone = [[نیپال معیاری وقت]] |utc_offset = [[متناسق عالمی وقت+05:45]] |DST_note = {{Nowrap|''[[روشنیروز بچتی وقت]] لاگو نہیں''}} |drives_on = [[دائیں اور بائیں ہاتھ ٹریفک|بائیں]] |calling_code = [[Telephone numbers in Nepal|+977]] |cctld = [[Np.]]<br/>[[Np.]] |area_magnitude = 1 E10 }} {|table id="toc" style="margin:0;background:#ffffff";width:130%" align="right" cellpadding="1" | style="background:#EFDECD" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="+1" color=black>نیپال<font>''' |- | style="background:#FFF8DC" align="center" width="200px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>Federal Democratic Republic of Nepal<font>''' |- |- | style="background:white" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल<font>''' |- | [[راجگڑھ]]: || [[کھٹمنڈو]] |- | [[تھاں]]: || 147,181 مربع کلومیٹر |- | لوک گنتی: || 29,331,000 |- | [[کرنسی]]: || نیپالی روپیہ |- | [[بولی]]: || [[نیپالی]] |- align="center" | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #D3D3D3;" | [[File:Nepal in its region.svg|250px]] |} '''نیپال''' [[ہمالیا]] دے پربت دھارے وچ [[چین]] تے [[بھارت]] دے وچکار اک [[دیس]] اے ۔ ایہدے اُبھے وچ چین تے لمے وچ بھارت اے ۔ ایہ 147,181 مربع کلومیٹر تے پھیلیا ہویا اے ۔ ایہ [[لوک گݨتی]] دو کروڑ ستر لکھ اے جیہدے چوں 2 لکھ دوجے دیساں وچ کم کردے نیں ۔ [[کھٹمنڈو]] سب توں بڑا شہر تے راجگڑھ اے۔ دنیا دیاں دس سب توں اچیاں چوٹیاں وچون اٹھ نیپال وچ نیں۔ 81٪ لوک [[ہندو]] نیں ۔ نیپال نال [[بدھ مت]] دا گوڑا جوڑ اے ۔ نیپال وچ مڈھ توں ای شاہی راج رہیا اے ۔ 2008 وچ ایس [[دیس]] نے لوکراج نوں چُنیا ۔ نیپال دو لفظاں نوں رلا کے بنیا اے ، نی تے پال۔ نی دا پالیا یا سامبیا دیس۔ نی اک ہندو سیانا سی ۔اچیاں چوٹیاں وچوں اٹھ نیپال وچ نیں ۔ ==جغرافیا== [[File:Nepal topo en.jpg|thumb|نیپال دا جغرافیہ]] '''نیپال''' اک پہاڑی دیس اے۔ ایس وچ جگ دا سب توں اچا [[پربت دھارا]] [[ھمالیہ]] ہیگا اے۔ نیپال دے اتر وچ چین تے دکھن وچ ہندستان اے۔ایہ 147,181 مربع کلومیٹر تے پھیلیا ہویا اے۔ نیپال تے [[چین]] دے باڈر تے جگ دی سب توں اچی چوٹی [[ماؤنٹ ایورسٹ]] اے۔ نیپال چ جگ دی 8000 میٹر توں اچی 8 چوٹیاں نیں۔ نیپال چ پنج موسم نیں [[گرمی]]، [[پالا]]، [[مون سون]]، [[پت جڑ]] تے [[بسنت]]۔ نیپال دا جغرافیہ 3 انگاں چ ونڈیا جا سکتا اے، [[ھمالیہ]]، [[نکے پعاڑ]] تے [[ترائی]] == لفظ نیپال == کہیا جاندا اے کہ نیپال دا لفظ [[نیوار]] قوم دے معنی رکھدا اے، جو انہاں دتی بولی نیواری دے لفظ "نیپا" تو‏ں نکلیا اے ـ نیوار قوم وادی [[کھٹمنڈو]] وچ پائی جاندی اے تے نیپا اس قوم دا لقب اے ـ نیپال وچ صرف 3 فیصد آبادی نیواری بطور مادری بولی بولدی اے ـ<ref>Pach</ref> نیپال اک غریب ملکاں وچو‏ں آندا اے اس دا سبب بہارت دا سیاسی تداخل اے اس دے اس تداخل دا وی سبب اے اوہ ایہ ہیکہ سب تو‏ں پہلے نیپال وچ ہندواں د‏‏ی تعداد بکثرت ہونا تے دوسرا سبب اسنو‏ں چین تو‏ں خطرہ ہونا۔ ==نیپال وچ اسلام== ملک نیپال وچ اسلام تقریبن 600 سال پہلاں داخل ہو چکيا سی ۔ نیپال وچ اسلام تِن راستے تو‏ں داخل ہويا ۔ 1- جنوبی- شمال ہند توں 2- غربی- [[کشمیر]] دے راستے توں 3- شمالی- تبت د‏‏ی جانب توں شاید اسی وجہ تو‏ں اس ملک وچ تن مختلف ثقافث دے مسلما‏ن ملدے نيں سب نیپالی مسلما‏ن ہوک‏ے وی وکھ وکھ بولی کھانے پہننے دا طریقہ سب وکھ اے سب دا مشغلہ وکھ پایا جاندا اے بسا اوقات ایہ فرق تلخی دا سبب بندا ا‏‏ے۔ نیپال د‏‏ی تریخ دا مطالعہ ک‏ر ک‏ے اسلام دے بارے وچ جاننا تاں ممکن نئيں اُتے تخمینہ ضرور کیتا جا سکدا اے 14واں صدی م وچ اسلام نیپال وچ داخل ہويا اس وچ تاں کوی شک نئيں، تے اس وچ وی شک نئيں کہ صوفیاء کرام دے ہتھو‏ں پہوںچا اس گل اُتے دلالت کردی اے شاہ غیاث الدین دا مزار شاہی محل دے بالکل سامنے کچھ 100مٹر دے فاصلے اُتے پایا جانا اے تے اوتھے انئيں کيت‏‏ی تاسیس کردہ کشمیری مسجد دا ہونا ا‏‏ے۔ اسلام تے ہندوستان دا تجارتی رشتہ بہت پرانا اے تے نیپال اس دا پڑوسی ملک ہونے دے سبب نیپال وچ اقلیات مسلمہ اے 4۔2% دسیا جاندا اے اس وچو‏ں 90% جنوبی علاقے وچ پاے جاندے نيں تے 5% [[راجگڑھ]] کٹھمنڈو وچ تے باقی پہاڑی علاقے وچ رہندے نيں انہاں علاقےآں وچ مسلماناں د‏‏ی تعداد بوہت گھٹ اے نو‏‏ں کچھ ہی ضلعاں وچ پائے جاندے نيں ہیسے گورکھیا، کاس دی، تنہو، پالپا، تے سیاںجا۔ نیپال وچ مسلما‏ن زراعت یا چھوٹی چھوٹی دکاناں تو‏ں اپنی روزی روٹی حاصل کردے نيں انہاں دے اقتصادی حالات کمزور نيں اس دا اک سبب مسلماناں اُتے عالی تعلیم اُتے اندرونی پابندی تے حکومتی دفاتر وچ وظائف نہ ہونا اے ۔ ==قومی ترانا== [[سیوں تھونگ پھولکا]] <br><gallery class=center caption="نیپال"> Kathmandu-Hanuman Dhoka-Nasal Chowk-20-013-gje.jpg|Kathmandu Swayambhunath-Dipanker Buddha-04-2014-gje.jpg|Swayambhunath Patan-Vishwanath-16-2015-gje.jpg|Patan Bhaktapur-Palastplatz 31-abends-2013-gje.jpg|Bhaktapur Dingboche to Chhukung-58-Stein-2007-gje.jpg|Himalaya Chhukung to Imja Tse Camp-20-Landschaft-2007-gje.jpg|Himalaya Thikedhunga-10-Shankar Guest House-Muli-2013-gje.jpg|Kaski District Mustang-Dhakmar-86-rote Wand-2015-gje.jpg|Mustang Mustang-Nyiphu-26-2015-gje.jpg|Mustang </gallery> == باہرلے جوڑ == {{Sister project links}} * {{Official website|http://www.nepalgov.gov.np}} * {{CIA World Factbook link|np|Nepal}} * {{Dmoz|Regional/Asia/Nepal}} * {{Wikiatlas|Nepal}} * {{ویکی سفر|Nepal}} {{Navboxes |title= جغرافیائی مقام |list= {{Countries of Asia}} {{Countries and Territories of South Asia}} }} {{Navboxes |title= بین الاقوامی رکنیت |list= {{South Asian Association for Regional Cooperation}} }} {{Navboxes |title= زباناں |list= {{دراوڑی متکلمین}} {{ہند آریائی بولنے والے خطے}} }} {{Coord|26|32|N|86|44|E|region:NP_type:city|display=title}} {{نیپال دے نیشنل پارک}} {{نیپال دے ضلعے}} {{دکھنی ایشیا دے دیس}} {{ ایشیا دے دیس}} [[گٹھ:نیپال|نیپال]] [[گٹھ:1768ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے]] [[گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملکاں]] [[گٹھ:ایشیا د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں]] [[گٹھ:ایشیائی ملکاں]] [[گٹھ:جمہوریتاں]] [[گٹھ:جنوب ایشیائی ملک]] [[گٹھ:زمین بند ملکاں]] [[گٹھ:سابقہ مملکتاں]] [[گٹھ:سارک دے رکن ملک]] [[گٹھ:غیر ترقی یافیہ ملک]] [[گٹھ:ماؤنٹ ایورسٹ]] [[گٹھ:وفاقی آئینی جمہوریتاں]] [[گٹھ:وفاقی ملکاں]] [[گٹھ:ہندومت د‏‏ی تریخ]] [[Category:نیپال]] [[گٹھ:دیس]] [[گٹھ:ایشیا دے دیس]] i0gnuz2n9kijw5g04ct98sr3hfpov79 0 2163 709776 694295 2026-08-18T15:09:39Z CommonsDelinker 60 Removing [[:c:File:53bogra_nehru_(cropped).jpg|53bogra_nehru_(cropped).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Mohammad Ali Bogra|]]. 709776 wikitext text/x-wiki <div style="direction:rtl; font-family:Mehr Nastaliq Saraiki; word-spacing: 1.5px; font-size: 100%"> [[فائل:Flag of the Prime Minister of Pakistan.svg|thumb|alt=Flag of the Prime Minister of Pakistan|وزیر اعظم پاکستان دا پرچم]] {{Politics of Pakistan}} [[وزیر اعظم پاکستان]] اک سیاسی رہنماء اَتے حکومت دا سربراہ ہُندا ہے اَتے اوہ [[کابینا]] اتے ہور اہ‏م حکومت‏ی عہدیداراں نو‏‏ں چُݨدا ہے۔ <ref name="BBC_PM_role">{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/82559.stm | title=Prime minister | date=16 اکتوبر 2008 | publisher=[[بی بی سی نیوز]] | accessdate=8 ستمبر 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123352/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_politics/82559.stm%20/default.stm | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref>۔ [[1947ء]] وچ آزادی توں بعد [[قانون آزادی ہند 1947ء]] دے تحت اس عہدے نو‏‏ں [[قیام پاکستان]] توں فوراً بعد تخلیق کيتا گیا۔<ref name="List">{{cite web |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_27-6-2004_pg7_43 |title=20 prime ministers since independence |work=[[Daily Times (Pakistan)|Daily Times]] |first=Nauman |last=Tasleem |date=27 جون 2004 |accessdate=9 ستمبر 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123404/https://dailytimes.com.pk/?page=story_27-6-2004_pg7_43%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref><ref name="Staesmen">{{cite web | url=http://worldstatesmen.org/Pakistan.htm | title=Prime ministers | publisher=World Statesmen | accessdate=9 ستمبر 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123323/http://worldstatesmen.org/Pakistan.htm%20 | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref> [[وزیر اعظم]] نوں [[قومی اسمبلی]] چُݨدی ہے اتے قومی اسمبلی نوں عام ووٹر چُݨدے نیں۔ زیادہ تر اوس پارٹی دا آگو [[وزیر اعظم]] بَݨدا ہے جیہدی گݨتی قومی اسمبلی وچ بوہتی ہُندی ہے۔ حکومت نوں چلاوݨ اتے وزیراں نوں چݨݨ دا اختیار وزیر اعظم دے کول ہُندا ہے۔ [[گورنر جنرل پاکستان|گورنر جنرل آف پاکستان]] نے [[1947ء]] وچ [[لیاقت علی خان]] نو‏‏ں پاکستان دا پہلا [[وزیر اعظم]] منتخب کيتا جیہنو‏ں [[1951ء]] وچ قتل کر دتا گیا۔<ref name="LAK">{{cite web | url=http://jang.com.pk/thenews/spedition/liaqat_ali_khan/page4.htm.html | title=Special Edition (Liaqat Ali Khan) | work=[[دی نیوز]] | publisher=[[روزنامہ جنگ]] | first=M Yakub | last=Mughal | accessdate=8 ستمبر 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123321/https://jang.com.pk/ | archivedate=2018-12-26 | url-status=dead}}</ref> چھے شخصیتاں [[1951ء]] تو‏ں [[1958ء]] تک وزیر اعظم دے عہدے اُتے فائز رہیاں اتے اُس توں بعد اِس عہدے نو‏‏ں ختم کر دتا گیا۔ فیر [[یحیا خان]] نے [[1971ء]] وچ [[نور الامین]] نو‏‏ں اس عہدے اُتے نامزد کيتا لیکن اوہ صرف 13 دن ہی اس کرسی اُتے رہے۔<ref name="NA">{{cite web |url=http://www.na.gov.pk/en/content.php?id=75 |title=Parliamentary history |publisher=[[قومی اسمبلی پاکستان]] |accessdate=20 اکتوبر 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123324/http://www.na.gov.pk/en/content.php?id=75%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref><ref name="Nagendra">{{cite book|title=Encyclopaedia of Bangladesh|author=Nagendra Kr. Singh|publisher=Anmol Publications Pvt. Ltd|pages=9–10|year=2003|isbn=978-81-261-1390-3}}</ref> 1973 دے [[آئین پاکستان]] 1973ء دے مطابق اس عہدے نو‏ں دوبارہ تخلیق کيتا گیا تے [[ذوالفقار علی بھٹو]] اس مسند اُتے فائز ہویا۔ 1977ء وچ آرمی چیف [[محمد ضیاء الحق|جنرل ضیاء الحق]] نے اقتدار اُتے قبضہ کرکے اوہنوں عہدے توں ہٹا دِتا۔<ref name="ConsofPak">{{cite web | url=http://www.na.gov.pk/publications/constitution.pdf | format=pdf | title=The constitution of the islamic republic of pakistan | publisher=National Assembly of Pakistan | accessdate=4 جولائ‏ی 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123401/http://www.na.gov.pk/publications/constitution.pdf%20 | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref><ref name="1977ML">{{cite book|url=https://books.google.com/books/about/Pakistan_Zia_and_After.html?id=cjPgESaC-7sC|title=Pakistan: Zia and After|publisher=Abhinav Publications|year=1989|pages=20–35|isbn=978-81-7017-253-6|accessdate=28 اکتوبر 2012}}</ref> فیر 1985ء وچ ضیاءالحق نے [[محمد خان جونیجو]] نو‏‏ں وزیر اعظم منتخب کيتا لیکن [[1988ء]] وچ ضیاءالحق نے اوہنوں وی ہٹا دِتا۔<ref name="NA" /> [[نواز شریف]](1990 تا 1993 تے 1997 تا 1999 تے 2013 تا 2017)<ref name="Nawaz">{{cite web|date=11 دسمبر 2000|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/472836.stm|title=Profile: Nawaz Sharif|publisher=BBC News|accessdate=20 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123434/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/472836.stm|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref> تے بینظیر( 1988 تا 1990 تے 1993 تا 1996)<ref name="Benazir">{{cite web|date=27 دسمبر 2007|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2228796.stm|title=Obituary: Benazir Bhutto|publisher=BBC News|accessdate=20 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123359/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2228796.stm|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref> دونے 1988 تو‏ں 1999 دے درمیان وچ غیر مسلسل طور اُتے دو دو دفعہ اس عہدے اُتے رہ‏‏ے۔ [[آئین پاکستان]] وچ کيتی گئی 13ويں تے 14ويں ترمیم دے باعث [[نواز شریف]] تریخ وچ پہلی دفعہ سبھ تو‏ں طاقتور پاکستانی وزیر اعظم بݨیا۔<ref name="List" /><ref name=Mittal>{{Cite book | last =Akbar | first =M.K | title =[[پاکستان ٹوڈے]] | place =New Delhi, India | publisher =Mittal Publications | chapter =Pakistan under Nawaz Sharif | page =230 | chapter-url =https://books.google.com/books?id=g6D8xkFgTwEC&pg=PA1 | isbn =81-7099-700-3}}</ref>۔ [[1999ء]] وچ [[پرویز مشرف]] نے [[پاکستان وچ فوجی بغاوت 1999|فوجی بغاوت]] کرکے اوہدا اقتدار ختم کردِتا تے آپ اقتدار اُتے قبضہ کرلیا۔<ref name="BBC-1999_coup">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/472511.stm|title=World: South Asia: Pakistan army seizes power|date=12 اکتوبر 1999|publisher=BBC News|accessdate=7 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123309/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/472511.stm|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref>[[نواز شریف]] نو‏‏ں 5 جون [[2013ء]] نو‏‏ں تیسری دفعہ غیر مسلسل طور اُتے اس عہدے لئی چُݨیا گیا اَتے پاکستانی تریخ ایسا پہلی دفعہ ہويا کہ کوئی شخص تیجی دفعہ وزیر اعظم بݨیا۔<ref name="BBC-3rd_term">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-22788570|title=Nawaz Sharif calls for an end to US drone strikes|date=5 جون 2013|publisher=BBC News|accessdate=6 جون 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123355/https://www.bbc.co.uk/news/av/world-asia-22788570/nawaz-sharif-calls-for-an-end-to-us-drone-strikes|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref><ref name="Tribune">{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/559599/unprecedented-return-he-is-back/|title=Unprecedented return: He is back|first=Umer|last=Nangiana|date=6 جون 2013|work=[[دی ایکسپریس ٹریبیون]]|agency=[[Agence France-Presse]] (AFP)|accessdate=6 جون 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123424/https://tribune.com.pk/story/559599/unprecedented-return-he-is-back/|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref> [[پاکستان وچ فوجی بغاوت 1999|مشرف د‏‏ی بغاوت]] د‏‏ی وجہ تو‏ں 2002 دے عام انتخابات تک ایہہ عہدا خالی رہیا فیر [[ظفر اللہ خان جمالی]] وزیر اعظم بݨا دِتا گیا۔<ref name="Jamali">{{cite web|author=|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2498275.stm|title=Profile: Zafarullah Khan Jamali|publisher=BBC News|date=26 جون 2004|accessdate=21 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123340/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2498275.stm|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref>[[پاکستان پیپلز پارٹی]] دا [[راجا پرویز اشرف]] [[25 جون]] [[2012ء]] نو‏‏ں وزیر اعظم بݨیا جدو‏ں [[عدالت عظمیٰ پاکستان|پاکستانی سپریم کورٹ]] نے جون [[2012ء]] نو‏‏ں [[یوسف رضا گیلانی]] نو‏‏ں توہین عالت دے جرم وچ عہدے تو‏ں نا اہل قرار دے دتا۔<ref name="Ashraf">{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/06/22/raja-pervaiz-ashraf-pakistan-prime-minister_n_1618675.html?utm_hp_ref=world|title=Raja Pervaiz Ashraf Is Pakistan's New Prime Minister|author=Rebecca Santana; Chris Brummitt; Zarar Khan|date=22 جون 2012|work=[[ہف پوسٹ]]|accessdate=8 ستمبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123436/https://www.huffingtonpost.com/2012/06/22/raja-pervaiz-ashraf-pakistan-prime-minister_n_1618675.html?utm_hp_ref=world&ec_carp=3466222670705677106|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref><ref name="Gillani disqualified">{{cite news |title=Yousuf Raza Gilani is sent packing |url=http://dawn.com/2012/06/19/speaker-ruling-case-sc-resumes-hearing-2/ |work=[[ڈان (اخبار)|Dawn]] |publisher=[[ہیرلڈ]] |date=19 جون 2012 |accessdate=8 ستمبر 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123321/https://www.dawn.com/2012/06/19/speaker-ruling-case-sc-resumes-hearing-2/%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> عام انتخابات 2013ء توں بعد نواز شریف تیسری بار وزیر اعطم بݨیا، اوہنو‏ں 2017ء وچ عدالت د‏‏ی طرفو‏ں ناہل قرار دے دتا گیا۔ اوہدے توں بعد مئی 2018ء تک [[شاہد خاقان عباسی]] وزیر اعظم رہیا۔ 2018 دے عام انتخابات توں بعد اگست 2018ء نو‏‏ں [[عمران خان]] دے وزیراعظم بݨایا گیا فیر اپریل 2022ء وچ [[عمران خان دے خلاف تحریک عدم اعتماد]] دے ذریعے اوہنوں ہتا دتا گیا فیر [[شہباز شریف]] وزیر اعظم بݨیا جیہڑا اگست 2023ء تیکر ایس عہدے اُتّے فائز رہیا۔ ==فہرست وزیراعظم == {| class="wikitable sortable" width=90% " |- !align=center|وزیر اعظم دا ناں !align=center|لگیا !align=center|چھڈیا !align=center|سیاسی جماعت |- |[[لیاقت علی خان]] |15 اگست، 1947ء |16 اکتوبر، 1951ء |[[مسلم لیگ]] |- |[[خواجہ ناظم الدین]] |17 اکتوبر، 1951ء |17 اپریل، 1953ء |[[مسلم لیگ]] |- |[[محمد علی بوگرا]] |17 اپریل، 1953ء |12 اگست، 1955ء |[[مسلم لیگ]] |- |[[چوہدری محمد علی]] |12 اگست، 1955ء |12 ستمبر، 1956ء |[[مسلم لیگ]] |- |[[حسین شہید سہروردی]] |12 ستمبر، 1956ء |17 اکتوبر، 1957ء |آل پاکستان عوامی مسلم لیگ |- |[[ابراہیم اسماعیل چندریگر]] |17 اکتوبر، 1957ء |16 دسمبر، 1957ء |[[مسلم لیگ]] |- |[[فیروز خان نون]] |16 دسمبر، 1957ء |7 اکتوبر، 1958ء |ری پبلکن پارٹی |- |[[نور الامین]] |7 دسمبر، 1971ء |20 دسمبر، 1971ء |[[مسلم لیگ]] |- |[[ذوالفقار علی بھٹو]] |14 اگست، 1973ء |5 جولائی، 1977ء |[[پاکستان پیپلز پارٹی]] |- |[[محمد خان جونیجو]] |24 مارچ، 1985ء |29 مئی، 1988ء | آزاد |- |[[بینظیر بھٹو]] |2 دسمبر، 1988ء |6 اگست، 1990ء |[[پاکستان پیپلز پارٹی]] |- |غلام مصطفا جتوئی |6 اگست، 1990ء |6 نومبر، 1990ء | نگران |- |[[نواز شریف]] |6 نومبر، 1990ء |18 اپریل، 1993ء |اسلامی جمہوری اتحاد |- |بلخ شیر مزاری |18 اپریل، 1993ء |26 مئی، 1993ء | آزاد |- |[[نواز شریف]] |26 مئی، 1993ء |18 جولائی، 1993ء |اسلامی جمہوری اتحاد |- |معین الدین احمد قریشی |18 جولائی، 1993ء |19 اکتوبر، 1993ء | نگران |- |[[بینظیر بھٹو]] |19 اکتوبر، 1993ء |5 نومبر، 1996ء |[[پاکستان پیپلز پارٹی]] |- |[[ملک معراج خالد]] |5 نومبر، 1996ء |17 فروری، 1997ء | نگران |- |[[نواز شریف]] |17 فروری، 1997ء |12 اکتوبر، 1999ء |[[مسلم لیگ ن]] |- |[[ظفر اللہ خان جمالی]] |21 نومبر، 2002ء |26 جون،2004ء |[[مسلم لیگ ق]] |- |[[چوہدری شجاعت حسین]] |30 جون، 2004ء |28 اگست، 2004ء |[[مسلم لیگ ق]] |- |[[شوکت عزیز]] |28 اگست، 2004ء |16 نومبر، 2007ء |[[مسلم لیگ ق]] |- |میاں محمد سومرو |16 نومبر، 2007ء |25 مارچ، 2008ء | نگران |- |[[یوسف رضا گیلانی]] |25 مارچ، 2008ء |26 اپریل، 2012ء |[[پاکستان پیپلز پارٹی]] |- |[[راجا پرویز اشرف]] |22 جون، 2012ء |25 مارچ، 2013ء |[[پاکستان پیپلز پارٹی]] |- |[[میر ہزار خان کھوسو]] |25 مارچ، 2013ء |5 جون، 2013ء | نگران |- |[[نواز شریف]] |5 جون، 2013ء |28 جولائی، 2017ء |[[مسلم لیگ ن]] |- |[[شاہد خاقان عباسی]] |1 اگست، 2017ء |31 مئی 2018ء |[[مسلم لیگ ن]] |- |[[ناصر الملک]] |31 مئی 2018ء |18 اگست، 2018ء | نگران |- |[[عمران خان]] |18 اگست 2018ء |10 اپریل 2022ء |[[پاکستان تحریک انصاف]] |- |[[شہباز شریف]] |11 اپریل 2022ء |14 اگست 2023ء |[[مسلم لیگ ن]] |- |انوارالحق کاکڑ |14 اگست 2023ء | |نگرن |} == کلید == {| class="wikitable plainrowheaders" border="1" |+کلید برائے فہرست وزرائے اعظم ! scope="col" style="width:100px" | رنگ ! scope="col" style="width:250px" | معنی |- | align=center style="background-color:DarkGreen" | | [[مسلم لیگ (پاکستان)|پاکستان مسلم لیگ]] |- | align=center style="background-color:DarkBlue" | | [[آل پاکستان عوامی مسلم لیگ|عوامی مسلم لیگ]] |- | align=center style="background-color:#6495ED" | | [[ریپبلکن پارٹی (پاکستان)|ریپبلیکن پارٹی]] |- | align=center style="background-color:{{Pakistan Peoples Party/meta/color}}" | | [[پاکستان پیپلز پارٹی]] |- | align=center style="background-color:Maroon" | | [[نیشنل پیپلز پارٹی|نیشنلز پیپلز پارٹی]] |- | align=center style="background-color:{{Pakistan Muslim League (N)/meta/color}}" | | [[پاکستان مسلم لیگ (ن)]] |- | align=center style="background-color:{{Pakistan Muslim League (Q)/meta/color}}" | | [[پاکستان مسلم لیگ (ق)]] |- | align=center style="background-color:{{پاکستان تحریک انصاف/meta/color}}" | | [[پاکستان تحریک انصاف]] |- | align=center style="background-color:White" | | [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]] |- | align=center style="background-color:Gold" | | عہدہ ختم/خالی |} == وزرائے اعظم == {| class="wikitable plainrowheaders" |+ فہرست وزرائے اعظم پاکستان ! width=1% | نمبر شمار ! style="width:100px;"| تصویر ! width=20% | نام<br /><small>(تاریخ پیدائش)</small> ! width=12% | قلمدان سنبھالیا ! width=12% | قلمدان چھڈیا ! width=10% | مدت ! width=12% | انتخابات ! colspan="2" width=20% | سیاسی جماعت<br /><small>(''اتحاد'')</small> ! width=40% | تخصیص |- | align="center" | 1 | align="center" | [[فائل:Liaquat Ali Khan.jpg|100px|alt=A black-and-white head and shoulder shoot of a man with spetacles, wearing coat and a tie.]] ! scope=row align="center" | [[لیاقت علی خان]]<ref name="قتل_of_PM">{{cite web| title=The Assassination of Prime minister Liaquat Ali Khan: The Fateful Journey | url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:la-daLJFFHYJ:www.nihcr.edu.pk/Latest_English_Journal/4.%20THE%20ASSASSINATION.pdf+liaquat+ali+khan+and+United+States&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESglrLlRlSHs8vItcM5lpgtKU_5eE_c-SMqpIZDq_KtfUCdoc3y51jL2p-KJHcw67C0XyhEWhK3oeObDuJpf6brfGYxEswVyik8AOqtHGE-2TDFQPzKg0FnV7QM7TxAbiSTvPhLD&sig=AHIEtbS8yYX6EMdXiQa0z56OB2-NPSCUgg |first=Syed Mohammad Zulqarnain |last=Ziadi |accessdate=1 جولائی 2012}}</ref><ref name="assassinations">{{cite web | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7169540.stm | title=Scotland Yard's Pakistan casebook | publisher=BBC News | first=Mazhar | last=Zaidi | date=3 جنوری 2008 | accessdate=1 جولائی 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123339/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7169540.stm%20 | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref><br /><small>(1895–1951)</small> | align="center" | 15 اگست 1947 | align="center" | 16 اکتوبر 1951<br />(قتل) | {{ayd|1947|8|15|1951|10|16}} | align="center" | — | align="center" | [[مسلم لیگ (پاکستان)|پاکستان مسلم لیگ]] | align=center style="background-color: DarkGreen" | |لیاقت علی خان نوں گورنر جنرل پاکستان ولوں 1947ء وچ پاکستان دا پہلا وزیر اعظم مقرر کیتا گیا۔ اوہنوں 1951ء وچ اک عوامی جلسے نال خطاب دے دوران قتل کر دتا گیا تے اوہدی جگہ خواجہ ناظم الدین نے لئی۔<ref name="LAK" /><ref name="Khawaja">{{cite web |url=http://www.radio.gov.pk/newsdetail-30192 |title=Death anniversary of Khawaja Nazimuddin |publisher=[[ریڈیو پاکستان]] |date=22 اکتوبر 2012 |accessdate=4 جولائی 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123436/http://www.radio.gov.pk/newsdetail-30192%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> |- | align="center" | 2 | align="center" | [[فائل:Khawaja Nazimuddin of Pakistan.JPG|100px|alt=A black-and-white head ean shoulder shoot of a man wearing coat and Jinnah cap.]] ! scope=row align="center" | [[خواجہ ناظم الدین]]<ref name="List" /><br /><small>(1894–1964)</small> | align="center" | 17 اکتوبر1951 | align="center" | 17 اپریل 1953 | {{ayd|1951|10|17|1953|04|17}} | align="center" | — | align="center"|[[مسلم لیگ (پاکستان)|پاکستان مسلم لیگ]] | align=center style="background-color: DarkGreen" | |[[1951ء]] وچ [[لیاقت علی خان]] دے قتل توں بعد [[خواجہ ناظم الدین]] پاکستان دا وزیر اعظم بݨیا۔<ref name="Khawaja" /> گورنر جنرل [[ملک غلام محمد]] نے [[1953ء]] وچ اوہدی حکومت تحلیل کردتی۔<ref name="List" /> |- | align="center" | 3 | align="center" | ! scope=row align="center" | [[محمد علی بوگرا]]<ref name="NA" /><br /><small>(1909–1963)</small> | align="center" | 17 اپریل 1953 | align="center" | 12 اگست1955 | {{ayd|1953|04|17|1955|08|12}} | align="center" | — | align="center"|[[مسلم لیگ (پاکستان)|پاکستان مسلم لیگ]] | align=center style="background-color: DarkGreen" | |[[محمد علی بوگرا]] خواجہ ناظم الدین توں بعد وزیر اعظم پاکستان بݨیا۔<ref name="List" /> گورنر جنرل [[اسکندر مرزا]] نے [[1955ء]] وچ اوہدی حکومت ختم کردِتی۔ |- | align="center" | 4 | align="center" | [[فائل:Chaudhary Muhammad Ali.jpg|100px]] ! scope=row align="center" | [[چوہدری محمد علی]]<ref name="NA" /><br /><small>(1905–1980)</small> | align="center" | 12 اگست 1955 | align="center" | 12 ستمبر 1956 | {{ayd|1955|08|12|1956|09|12}} | align="center" | — | align="center"| [[مسلم لیگ (پاکستان)|پاکستان مسلم لیگ]] | align=center style="background-color: DarkGreen" | |اوہدے توں بعد [[چوہدری محمد علی]] [[1955ء]] وچ وزیر اعظم بݨیا۔ اوہنے [[1956ء]] وچ گورنر جنرل نال اختلافات دے باعث عہدے توں استعفی دے دِتا۔<ref name="List" /> |- | align="center" | 5 | align="center" | [[فائل:HS Suhrawardy.jpg|100px]] ! scope=row align="center" | [[حسین شہید سہروردی]]<ref name="List" /><br /><small>(1892–1963)</small> | align="center" | 12 ستمبر1956 | align="center" | 17 اکتوبر 1957 | {{ayd|1956|09|12|1957|10|17}} | align="center" | — | align="center" | [[آل پاکستان عوامی مسلم لیگ]] | align=center style="background-color: DarkBlue" | | سہروردی اک سال توں کچھ زیادہ عرصے تک اس عہدے اُتے فائز رہیا فیر اوہنوں گورنر جنرل [[اسکندر مرزا]] نال اختلافات دی بنیاد تے عہدا چھڈݨا پیا۔<ref name="List" /> |- | align="center" | 6 | align="center" | [[فائل:Ibrahim Ismail Chundrigar.jpg|100px]] ! scope=row align="center" | [[ابراہیم اسماعیل چندریگر]]<ref name="List" /><ref name="NA" /><br /><small>(1898–1968)</small> | align="center" | 17 اکتوبر1957 | align="center" | 16 دسمبر1957 | {{ayd|1957|10|17|1957|12|16}} | align="center" | — | align="center"|[[مسلم لیگ (پاکستان)|پاکستان مسلم لیگ]] | align=center style="background-color: DarkGreen" | |حسین شہید سہروردی توں بعد سکندر مرزا نے اوہنوں منتخب کیتا۔ اوہ اس عہدے اُتے دو مہینے رہیا فیر اوہنے استعفا دے دِتا۔<ref name="List" /> |- | align="center" | 7 | align="center" | [[فائل:MFKN.jpg|100px]] ! scope=row align="center" | [[فیروز خان نون]]<ref name="List" /><br /><small>(1893–1970)</small> | align="center" | 16 دسمبر1957 | align="center" | 7 اکتوبر1958 | {{ayd|1957|12|16|1958|10|07}} | align="center" | — | align="center" | [[ریپبلکن پارٹی (پاکستان)|ریپبلیکن پارٹی]] | align=center style="background-color: #6495ED" | | فیروز خان نون پاکستان دا ستواں وزیراعظم سی۔ اوہنوں [[1958ء]] دی فوجی بغاوت وچ ہٹا دِتا گیا۔<ref name="Nagendra" /> |- bgcolor=Gold | colspan=10; align="center"| ''7 اکتوبر [[1958ء]] – [[7 دسمبر]] [[1971ء]]''<br /> (عہدہ معطل رہا) |- | align="center" | 8 | align="center" | ! scope=row align="center" | [[نور الامین]]<ref name="List" /><ref name="Ish Book Publications">{{cite book|last=Gupta|first=Om|title=Encyclopaedia of India Pakistan & Bangladesh|year=2006|publisher=Ish Book Publications|location=New Delhi|isbn=81-8205-389-7|pages=1781–1782|url=https://books.google.com/?id=VY1nTMBQ9vQC&pg=PA1782&dq=nurul+amin+vice+president#v=onepage&q=nurul%20amin%20vice%20president&f=false}}</ref><br /><small>(1893–1974)</small> | align="center" | 7 دسمبر 1971 | align="center" | 20 دسمبر 1971 | {{ayd|1971|12|07|1971|12|20}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 1970ء|7 دسمبر 1970]] | align="center"| پاکستان مسلم لیگ | align=center style="background-color: DarkGreen" | | [[نورل امین]] نوں [[یحیا خان]] نے اٹھویں وزیر اعظم دے طور تے منتخب کیتا، اوہ [[پاکستان]] دے پہلے تے واحد [[نائب صدر]] سی جو اس عہدے اُتے فائز رہے۔<ref name="List" /> |- bgcolor=Gold | colspan=10; align="center"| '' [[20 دسمبر]] [[1971ء]] – [[14 اگست]] [[1973ء]]'' <br /> (عہدہ معطل رہیا) |- | align="center" | 9 | align="center" | [[فائل:Zulfikar Ali Bhutto (cropped).jpg|100px|alt=A man during a conversation.]] ! scope=row align="center" | [[ذولفقار علی بھٹو]]<ref name="List" /><ref>{{cite web | last =Raza, Member of Sindh Provincial Assembly. | first =Syed Rasul | authorlink = | last2 = | first2 = | authorlink2 = | title =Zulfiqar Ali Bhutto; The Architect of New Pakistan: Chapter II: The Constitution | location =Karachi, Sindh | work =The Constitution | series = | year =2008 | edition = | chapter = | pages =15–17 | url =http://www.scribd.com/doc/6518336/Zulfiqar-Ali-Bhutto-The-Architect-of-New-Pakistan | isbn = | mr = | zbl = | jfm = | archiveurl =https://web.archive.org/web/20181226123308/https://www.scribd.com/doc/6518336/Zulfiqar-Ali-Bhutto-The-Architect-of-New-Pakistan | archivedate =2018-12-26 | access-date =2016-05-28 | url-status =live}}</ref><br /><small>(1928–1979)</small> | align="center" | 14 اگست 1973 | align="center" | 5 جولائی 1977 | {{ayd|1973|08|14|1977|07|5}} | align="center" | [[ذولفقار علی بھٹو#وزیر اعظم|14 اگست 1973]] | align="center" | [[پاکستان پیپلز پارٹی]] | align=center style="background-color: {{Pakistan Peoples Party/meta/color}}" | | ذوالفقار بھٹو نے [[1973ء]] دے آئین دی منظوری توں بعد صدارت توں مستعفی ہوکے وزیر اعظم بݨ گیا۔ اوہنوں [[1977ء]] وچ [[محمد ضیاءالحق]] دی [[آپریشن فیری پلے|فوجی بغاوت]] دے ذریعے عہدے توں ہٹا دِتا گیا۔ <ref name="1977ML" /><ref name="4military">{{cite web |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\08\11\story_11-8-2012_pg3_2 |title=4 military dictators among 14 heads of state under Officers' Club of Revolutionary Armed Forces |work=Daily Times |first=Hasan |last=Ali |date=19 اگست2008 |accessdate=16 جنوری 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123419/https://dailytimes.com.pk/page/2012/ |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> |- |- bgcolor=Gold |colspan=10; align="center"| ''5 جوالائی 1977 – 24 مارچ 1985'' |- | align="center" | 10 | align="center" | [[فائل:JunejoPM.jpg|100px]] ! scope=row align="center" | [[محمد خان جونیجو]]<ref name="NA" /><br /><small>(1932–1993)</small> | align="center" | 24 مارچ 1985 | align="center" | 29 مئی 1988 | {{ayd|1985|03|24|1988|05|29}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 1985ء|28 فروری 1985]] | align="center" | [[پاکستان مسلم لیگ]] <br />([[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]) | align=center style="background-color: DarkGreen" | | محمد خان جونیجو [[پاکستان کے عام انتخابات 1985ء|غیر جماعتی انتخابات 1985ء]] دے ذریعے اس عہدے اُتے فائز ہویا۔<ref name="List" /> |- bgcolor=Gold |colspan=10; align="center"| ''29 مئی– 2 دسمبر 1988'' |- | align="center" | 11 | align="center" | [[فائل:Benazir Bhutto.jpg|100px|alt=A head and shoulder shoot of a woman in traditional Pakistani dress.]] ! scope=row align="center" | [[بینظیر بھٹو]]<ref name="قتل" /><br /><small>(1953–2007)</small> | align="center" | 2 دسمبر 1988 | align="center" | 6 اگست 1990 | {{ayd|1988|12|02|1990|08|06}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 1988ء|16 نومبر1988]] | align="center" | پاکستان پیپلز پارٹی | align=center style="background-color: {{Pakistan Peoples Party/meta/color}}" | |پیپلز پارٹی دی [[بینظیر بھٹو]] دسمبر [[1988ء]] وچ وزیر اعظم بݨی۔<ref name="Benazir" /><ref>{{cite web | url=http://indiatoday.intoday.in/story/Daughter+of+tragedy/1/2944.html | title=Benazir Bhutto: Daughter of Tragedy | author=Muhammad Najeeb in Rawalpindi & Hasan Zaidi in Karachi | work=[[انڈیا ٹوڈے]] | date=28 دسمبر2007 | accessdate=20 اکتوبر 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123328/https://www.indiatoday.in/magazine/international/story/20080107-daughter-of-tragedy-734930-2007-12-28 | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref> |- | align="center" | 12 | align="center" | [[فائل:PrimeMinisterNawazSharif.jpg|100px|alt=A head and shoulder shoot of a man from the left.]] ! scope=row align="center" | [[نواز شریف]]<ref name="Nawaz" /><br /><small>(1949–)</small> | align="center" | 6 نومبر1990 | align="center" | 18 اپریل 1993 | {{ayd|1990|11|06|1993|07|18}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 1990ء|24 اکتوبر 1990]] | align="center" | [[پاکستان مسلم لیگ (ن)]] | align=center style="background-color: {{Pakistan Muslim League (N)/meta/color}}" | | [[نواز شریف]] 1 نومبر [[1990ء]] نوں پاکستان نوں وزیر اعظم منتخب ہویا۔<ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=XfI-hEI8a9wC&printsec=frontcover | title=Pakistan's economy in historical perspective: The Growth, Power and Poverty | author=John, Wilson; Vikram Sood and Akmal Hussain (2009) | isbn=978-81-317-2504-7 | page=220 | work=Pakistan: the struggle within. | location=New Delhi and [[واشنگٹن ڈی سی]]: Dorling Kindersly (Pvt) limited, India and the Library of Congress | accessdate=27 اکتوبر 2012 | year=2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123402/https://books.google.com/books?id=XfI-hEI8a9wC&printsec=frontcover%20 | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref>صدر [[غلام اسحاق خان]] نے اوہدی حکومت ختم کر دِتی جیہنوں بعد وچ [[عدالت عظمٰی پاکستان]] نے کالعدم قرار دے کے اوہنوں بحال کر دِتا۔<ref name="Nawaz" /> |- | align="center" | (12) | align="center" | [[فائل:PrimeMinisterNawazSharif.jpg|100px|alt=A head and shoulder shoot of a man from the left.]] ! scope=row align="center" | [[نواز شریف]]<ref name="Nawaz" /><br /><small>(1949–)</small> | align="center" | 26 مئی 1993 | align="center" | 18 جوالائی 1993 | | align="center" | — | align="center" | [[پاکستان مسلم لیگ (ن)]] | align=center style="background-color: {{Pakistan Muslim League (N)/meta/color}}" | | صدر [[غلام اسحاق خان]] نے نواز شریف نوں اپریل [[1993ء]] وچ عہدے توں برخاست کردِتا لیکن [[سپریم کورٹ آف پاکستان]] وچ اوہدے اقدام نوں چیلنج کر دِتا گیا<ref name="Nawaz" />۔[[نواز شریف]] نے جولائی [[1993ء]] وچ اک معاہدے دے تحت استعفا دے دِتا جیہدے باعث غلام اسحاق نوں وی اپݨا عہدا چھڈݨا پیا۔<ref name=APH>{{cite book | last =Dutt | first =Sanjay | title =Inside Pakistan: 52 years oulook | publisher =A.P.H. Publishing Corporation | year =2009 | location =New Delhi | chapter =1993 Elections | url =https://books.google.com/books?id=QGzRA-3zxfsC&pg=PA267 | page =267 | isbn =81-7648-157-2 | accessdate =27 اکتوبر 2012 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20181226123437/https://books.google.com/books?id=QGzRA-3zxfsC&pg=PA267%20 | archivedate =2018-12-26 | url-status =live}}</ref> |- | align="center" | (11) | align="center" | [[فائل:Benazir Bhutto.jpg|100px|alt=A head and shoulder shoot of a man from the left.]] ! scope=row align="center" | [[بینظیر بھٹو]]<ref name="Benazir" /><ref name="assassinations" /><br /><small>(1953–2007)</small> | align="center" | 19 اکتوبر 1993 | align="center" | 5 نومبر1996 | align="center" | {{ayd|1993|10|19|1996|11|05}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 1993ء|6 اکتوبر 1993]] | align="center" |پاکستان پیپلز پارٹی | align=center style="background-color: {{Pakistan Peoples Party/meta/color}}" | | [[بینظیر بھٹو]] دوسری دفعہ [[1993ء]] وچ اس عہدے اُتے آئی۔ صدر [[فاروق لغاری]] نے نومبر [[1996ء]] وچ اوہنوں عہدے توں برخاست کر دِتا۔<ref name="DawnWireService, 01 جون 1995">{{cite web|last=Ranjha|first=Khalid|title=Altaf accuses Benazir of 'racism'|url=http://www.lib.virginia.edu/area-studies/SouthAsia/SAserials/Dawn/1995/01Je95.html#raci|date=1 جون 1995|publisher=DawnWireService|accessdate=20 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123411/https://asianstudies.github.io/area-studies/SouthAsia/SAserials/Dawn/1995/01Je95.html#raci|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref><ref name="nyarrest">{{cite news | author =Burns, John F | title =Pakistan's Premier Bhutto is put under house arrest | newspaper = نیو یارک ٹائمز | date = 5 نومبر1996 | accessdate =5 مارچ2011 | url = http://www.nytimes.com/1996/11/05/world/pakistan-s-premier-bhutto-is-put-under-house-arrest.html}}</ref> |- | align="center" | (12) | align="center" | [[فائل:PrimeMinisterNawazSharif.jpg|100px|alt=A head and shoulder shoot of a man from the left.]] ! scope=row align="center" | [[نواز شریف]]<ref name="Nawaz" /><br /><small>(1949–)</small> | align="center" | 17 فروری 1997 | align="center" | 12 اکتوبر 1999 | align="center" | {{ayd|1997|02|17|1999|10|12}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 1997ء|3 فروری 1997]] | align="center" | [[پاکستان مسلم لیگ (ن)]]) | align=center style="background-color: {{Pakistan Muslim League (N)/meta/color}}" | | [[نواز شریف]] فروری [[1997ء]] نوں بھاری اکثریت نال دوبارہ اس عہدے اُتے فائز ہویا۔<ref name=Mittal /><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6959782.stm|title=Profile: Nawaz Sharif|date=12 مارچ2009|first=Syed Shoaib|last=Hassan|accessdate=27 اکتوبر 2012|publisher=BBC News|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106182503/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6959782.stm|archivedate=2019-01-06|url-status=live}}</ref> اوہنوں 12 اکتوبر [[1999ء]] نوں جنرل (ریٹائرڈ) [[پرویز مشرف]] دی فوجی بغاوت وچ عہدے توں ہٹا دِتا گیا۔<ref name="BBC-1999_coup" /><ref name=Dugger>{{cite web|last=Dugger|first=Celia W.|title=Pakistan Calm After Coup; Leading General Gives No Clue About How He Will Rule|url=http://www.nytimes.com/1999/10/14/world/pakistan-calm-after-coup-leading-general-gives-no-clue-about-how-he-will-rule.html|work=نیو یارک ٹائمز|date=14 اکتوبر 1999|accessdate=27 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123358/https://www.nytimes.com/1999/10/14/world/pakistan-calm-after-coup-leading-general-gives-no-clue-about-how-he-will-rule.html|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref> |- bgcolor=Gold |colspan=10; align="center"| ''12 اکتوبر 1999 – 21 نومبر 2002'' |- | align="center" | 13 | align="center" | [[فائل:Zafarullah Khan Jamali (cropped).jpg|100px|alt=A beard man sitting in an office.]] ! scope=row align="center" | [[ظفر اللہ خان جمالی]]<ref name="NA" /><br /><small>(1944–)</small> | align="center" | 21 نومبر 2002 | align="center" | 26 جون 2004 | align="center" | {{ayd|2002|11|23|2004|06|26}} | align="center" | [[پاکستان کے عام انتخابات 2002ء|10 اکتوبر 2002]] | align="center" | [[پاکستان مسلم لیگ (ق)]] | align=center style="background-color: {{Pakistan Muslim League (Q)/meta/color}}" | |اوہ بطور وزیر اعظم [[پرویز مشرف]] کی خارجہ اور اقتصادی پالیسی کو بڑھاتے رہے لیکن وہ اس عہدے پر نا رہ سکے اور جون [[2004ء]] میں مستعفی ہوئے۔<ref name="Jamali" /> |- | align="center" | 14 | align="center" | [[فائل:Pakistan delegation (cropped).jpg|100px|alt=A side shoot of a man looking at the camera.]] ! scope=row align="center" | [[چوہدری شجاعت حسین]]<ref name="Shujaat">{{cite web |author= |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_29-6-2004_pg1_8 |title=Chaudhry Shujaat set to become 19th PM |work=Daily Times |first=Rana |last=Qaisar |date=29 جون 2004 |accessdate=21 اکتوبر 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123344/https://dailytimes.com.pk/?page=story_29-6-2004_pg1_8%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref><br /><small>(1946–)</small> | align="center" | 30 جون 2004 | align="center" | 20 اگست 2004 | align="center" | {{ayd|2004|06|30|2004|08|23}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 2002ء|10 اکتوبر2002]] | align="center" | [[پاکستان مسلم لیگ (ق)]] | align=center style="background-color: {{Pakistan Muslim League (Q)/meta/color}}" | | جون [[2004ء]] وچ [[ظفر اللہ خان جمالی]] کولوں استعفا لین توں بعد شجاعت حسین نے ایہ عہدا سنبھالیا۔<ref name="Shujaat" /> |- | align="center" | 15 | align="center" | [[فائل:Shaukat Aziz.jpg|100px|alt=A head and shoulder shoot of a man wearing a coat and tie.]] ! scope=row align="center" | [[شوکت عزیز]]<ref>{{cite web|author=|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3941185.stm|title=Profile: Shaukat Aziz|publisher=BBC News|date=19 اگست2004|accessdate=21 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123314/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3941185.stm|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref><br /><small>(1949–)</small> | align="center" | 20 اگست 2004 | align="center" | 16 نومبر 2007 | align="center" | {{ayd|2004|08|28|2007|11|15}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 2002ء|10 اکتوبر 2002]] | align="center" | [[مسلم لیگ ق]] | align=center style="background-color: {{Pakistan Muslim League (Q)/meta/color}}" | |اوہنے اگست [[2004ء]] وچ ایہ عہدا سنبھالیا<ref>{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/world/2007-11/16/content_6260363.htm|title=Soomro takes oath as Pakistan's caretaker PM|publisher=Xinhua News Agency|date=16 نومبر2007|accessdate=21 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106182505/http://www.chinadaily.com.cn/world/2007-11/16/content_6260363.htm|archivedate=2019-01-06|url-status=live}}</ref> |- | align="center" | 16 | align="center" | [[فائل:Syed Gillani - World Economic Forum on the Middle East 2008.jpg|100px|alt=A shoot of a man during a meeting.]] ! scope=row align="center" | [[یوسف رضا گیلانی]]<ref name="Gillani">{{cite web |url=http://dawn.com/2012/06/19/yousuf-raza-gilani/ |title=Profile: Yousuf Raza Gilani |work=Dawn |publisher=Herald |date=19 جون 2012 |accessdate=21 اکتوبر 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123318/https://www.dawn.com/news/727775/yousuf-raza-gilani |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref><br /><small>(1952–)</small> | align="center" | 25 مارچ2008 | align="center" | 19 جون 2012 | align="center" |{{ayd|2008|03|25|2012|06|19}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 2008ء|18 فروری 2008]] | align="center" |پاکستان پیپلز پارٹی | align=center style="background-color: {{Pakistan Peoples Party/meta/color}}" | |یوسف رضا گیلانی نوں 25 مارچ [[2008ء]] نوں وزیر اعظم بݨایا گیا۔ اوہنوں توہین عدالت دے مقدمے وچ [[سپریم کورٹ آف پاکستان]] نے عہدے توں ہٹا دِتا۔<ref>{{cite web|first=Iftikhar A.|last=Khan|date=19 جون 2012|url=http://dawn.com/2012/06/19/speaker-ruling-case-sc-resumes-hearing-2/|title=Yousuf Raza Gilani is sent packing|publisher=Xinhua News Agency|accessdate=21 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123312/https://www.dawn.com/news/727782/speaker-ruling-case-sc-resumes-hearing-2|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref> |- | align="center" | 17 | align="center" |[[فائل:Pm raja parwez.jpg|100px]] ! scope=row align="center" | [[راجہ پرویز اشرف]]<ref>{{cite news | url=http://dawn.com/2012/06/22/profile-raja-pervaiz-ashraf/ | title=Profile: Raja Pervaiz Ashraf | date=22 جون 2012 | work=Dawn | publisher=Herald | accessdate=8 ستمبر 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123306/https://www.dawn.com/2012/06/22/profile-raja-pervaiz-ashraf/%20 | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref><br /><small>(1950–)</small> | align="center" | 22 جون 2012 | align="center" | 25 مارچ2013 | align="center" | {{ayd|2012|06|22|2013|03|24}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 2008ء|18 فروری 2008]] | align="center" | پاکستان پیپلز پارٹی | align=center style="background-color: {{Pakistan Peoples Party/meta/color}}" | | [[راجا پرویز اشرف]] نے [[یوسف رضا گیلانی]] نوں ہٹائے جاݨ تو بعد ایہ عہدا سنبھالیا۔<ref name="Ashraf" /> |- | align="center" | (12) | align="center" | [[فائل:PrimeMinisterNawazSharif.jpg|100px|alt=A head and shoulder shoot of a man from the left.]] ! scope=row align="center" | [[نواز شریف]]<ref name="Nawaz" /><br /><small>(1949–)</small> | align="center" | 5 جون2013 | align="center" | 28 جولائی2017 | align="center" | {{ayd|2013|06|05|2017|07|28}} | align="center" | [[پاکستان دے عام انتخابات 2013ء|11 مئی2013]] | align="center" | [[پاکستان مسلم لیگ (ن)]] | align=center style="background-color: {{Pakistan Muslim League (N)/meta/color}}" | | [[5 جون]]، [[2013ء]] نوں اوہ تیسری دفعہ وزیر اعظم بݨیا۔<ref name="BBC-3rd_term" /><ref name="Tribune" /> تے 28 جولائی 2017ء نعں سپریم کورٹ نے پانامس کرپشن کیس وچ نااہل قرار دِتا۔<ref>{{cite news | url=http://tribune.com.pk/story/559125/lucky-number-three-nawaz-sharif-elected-as-prime-minister/ | title=Lucky number three: Nawaz Sharif takes oath as prime minister | agency=Web Desk/AFP | accessdate=6 جون 2013 | work=دی ایکسپریس ٹریبیون | date=19 اپریل 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123332/https://tribune.com.pk/story/559125/lucky-number-three-nawaz-sharif-elected-as-prime-minister/ | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref> |- | align="center" | 18 | align="center" | [[فائل:Shahid Khaqan Abbasi (cropped).jpg|100px]] ! scope=row align="center" |[[شاہد خاقان عباسی]] | align="center" | 1 اگست 2017ء | align="center" | 30 مئی 2018ء | align="center" | {{ayd|2017|08|01|2018|05|31}} | | align="center" | [[پاکستان مسلم لیگ (ن)]] | align=center style="background-color: {{Pakistan Muslim League (N)/meta/color}}" | | 28 جولائی 2017ء نوں نواز شریف نوں عدالتی فیصؓے دے ذریعے ہٹائے جاݨ توں بعد شاہد خاقان عباسی نوں وزیر اعظم منتخب کیتا گیا۔<ref>[https://www.dawn.com/news/1348391/shahbaz-tapped-as-successor-to-nawaz-sharif-shahid-khaqan-abbasi-as-interim-pm Shahbaz to succeed Nawaz as PM, Shahid Khaqan Abbasi to take over in the interim – Pakistan – DAWN.COM<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> |- | align="center"| 19 | align="center" |[[فائل:Imran Khan 2012.jpg|100px]] ! scope=row align="center" |[[عمران خان]] | align="center" | 18 اگست 2018ء | align="center" | 10 اپریل 2022ء | align="center" | {{ayd|2018|08|18|2022|04|10}} | [[پاکستان کے عام انتخابات، 2018ء|25 جولائی 2018ء]] | align="center" | [[پاکستان تحریک انصاف]] |align=center style="background-color:{{پاکستان تحریک انصاف/meta/color}}" | | مورخہ 18 اگست 2018ء نوں وزیر اعظم منتخب ہوئے۔<ref>https://www.express.pk/story/1293904/1/</ref> |- | align="center" | 23 | align="center" | [[File:Shehbaz Sharif (34929982354).jpg|140x140px]] | align="center" | '''[[شہباز شریف]]'''{{small|(پیدائش 1951)}}''' | align="center" | 11 اپریل 2022ء | align="center" | 14 اگست 2023ء | align="center" | {{ayd|2022|04|11}} | | align="center" | [[پاکستان مسلم لیگ (ن)]] | align=center style="background-color: {{Pakistan Muslim League (N)/meta/color}}" | | [[شہباز شریف]]، [[عمران خان دے خلاف تحریک عدم اعتماد]] دے کامیاب ہوݨ توں بعد وزیر اعظم بݨیا، اوہدی نامزدگی دی تمام مشترکہ حزب اختلاف دیاں جماعتاں نے حمایت کیتی جیہناں نے سابق وزیراعظم نوں عہدے توں ہٹاؤݨ دے حق وچ ووٹ دِتا۔ |} == نگران وزرائے اعظم پاکستان == {| class="wikitable plainrowheaders" |+ فہرست نگران وزرائے اعظم پاکستان ! width=1% | نمبر شمار ! style="width:100px;"| تصویر ! width=20% | نام<br /><small>(تاریخ پیدائش)</small> ! width=12% | قلمدان سنبھالا ! width=12% | قلمدان چھوڑا ! width=12% | مدت ! colspan="2" width=20% | سیاسی جماعت<br /><small>(''اتحاد'')</small> ! width=40% | تخصیص |- | align="center" | {{small|''پہلا'' [[نگران وزیر اعظم پاکستان|نگران]]}} | align="center" | [[فائل:Ghulam Mustafa Jatoi.jpg|100px]] ! scope=row align="center" | [[غلام مصطفا جتوئی]]<ref name="Jatoi">{{cite web|author=|date=21 نومبر2009|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2009\11\21\story_21-11-2009_pg1_4|title=Ex-PM Ghulam Mustafa Jatoi passes away|work=Daily Times|accessdate=20 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226110755/https://dailytimes.com.pk/page/2009/|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref><br /><small>(1931–2009)<br />''قائم مقام وزیر اعظم''</small> | align="center" | 6 اگست 1990 | align="center" | 6 نومبر 1990 | align="center" | 3 مہینے | align="center" | [[نیشنل پیپلز پارٹی|نیشنل پیپلز پارٹی]] | align=center style="background-color: Maroon" | | [[غلام مصطفٰی جتوئی]] نوں صدر [[غلام اسحاق خان]] نے بطور قائم مقام وزیر اعظم تعینات کیتا۔<ref name="List" /> |- | align="center" | {{small|''دوسرا'' [[نگران وزیر اعظم پاکستان|نگران]]}} | align="center" | [[فائل:Balakh Sher Mazar.jpg|100px]] ! scope=row align="center" | [[بلخ شیر مزاری]]<ref name="List" /><br /><small>(1928–)<br />''نگراں وزیر اعظم''</small> | align="center" | 18 اپریل 1993 | align="center" | 26 مئی 1993 | align="center" | 1 مہینا 8 دن | align="center" |پاکستان پیپلز پارٹی | align=center style="background-color: {{Pakistan Peoples Party/meta/color}}" | |اوہنوں صدر [[غلام اسحاق خان]] نے بطور نگراں وزیر اعظم تعینات کیتا، اوہی میعاد اس وقت ختم ہوئی جد [[سپریم کورٹ آف پاکستان]] نے صدارتی حکم نامے نوں غلط قرار دتا۔<ref name="List" /> |- | align="center" | {{small|''تیسرا'' [[نگران وزیر اعظم پاکستان|نگران]]}} | align="center" | [[فائل:Moeenuddin Ahmad Qureshi.jpg|100px]] ! scope=row align="center" | [[معین الدین احمد قریشی]]<ref name="List" /><br /><small>(1930–)<br />''نگراں وزیر اعظم ''</small> | align="center" | 18 جولائی1993 | align="center" | 19 اکتوبر 1993 | align="center" | 3 مہینے 1 دن | align="center" | آزاد | align=center style="background-color: White" | | جولائی 1993 نوں شریف دی حکومت دے خاتمے توں بعد اوہنے بطور نگراں وزیر اعظم عہدا سنبھالیا۔ |- | align="center" | {{small|''چوتھا'' [[نگران وزیر اعظم پاکستان|نگران]]}} | align="center" | [[فائل:Malik Miraj Khalid.jpg|100px]] ! scope=row align="center" | [[معراج خالد]]<ref name="Khalid1">{{cite web|first=John|last=F. Burns|date=15 نومبر1996|url=http://www.nytimes.com/1996/11/15/world/caretaker-premier-leads-pakistan-into-90-days-of-no-frills.html|title=Caretaker Premier leads Pakistan into 90 days of no frills|publisher=[[نیو یارک ٹائمز]]|accessdate=20 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226110808/https://www.nytimes.com/1996/11/15/world/caretaker-premier-leads-pakistan-into-90-days-of-no-frills.html%20|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref><br /><small>(1916–2003)<br />''نگراں وزیر اعظم''</small> | align="center" | 5 نومبر 1996 | align="center" | 17 فروری 1997 | align="center" | 3 مہینے 12 دن | align="center" | آزاد | align=center style="background-color: White" | | [[بینظیر بھٹو]] دی حکومت دے خاتمے توں بعد معراج خالد نوں نگراں وزیر اعظم مقرر کیتا گیا۔<ref name="List" /> |- | align="center" | {{small|''پنجواں'' [[نگران وزیر اعظم پاکستان|نگران]]}} | align="center" | [[فائل:Us amb chairman.jpg|100px|alt=A head and shoulder shoot of a beard man wearing spectacles]] ! scope=row align="center" | [[محمد میاں سومرو]]<ref name="Soomro">{{cite web|author=|date=16 نومبر2007|url=http://www.chinadaily.com.cn/world/2007-11/16/content_6260363.htm|title=Soomro takes oath as Pakistan's caretaker PM|publisher=Xinhua News Agency|accessdate=21 اکتوبر 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226110806/http://www.chinadaily.com.cn/world/2007-11/16/content_6260363.htm|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref><br /><small>(1950–)<br />''نگراں وزیر اعظم''</small> | align="center" | 16 نومبر 2007 | align="center" | 25 مارچ 2008 | align="center" | 4 مہینے 8 دن | align="center" | [[پاکستان مسلم لیگ (ق)]] | align=center style="background-color: {{Pakistan Muslim League (Q)/meta/color}}" | | [[محمد میاں سومرو]] نے نومبر 2007ء نوں نگراں وزیر اعظم دا عہدا سنبھالیا۔<ref name="Soomro" /> |- | align="center" | {{small|''چھیواں'' [[نگران وزیر اعظم پاکستان|نگران]]}} | align="center" | ! scope=row align="center" | [[میر ہزار خان کھوسو]]<ref>{{cite news | url=http://dawn.com/2013/03/24/ecp-selects-mir-hazar-khan-khoso-as-caretaker-pm/ | title=ECP selects Mir Hazar Khan Khoso as caretaker PM | accessdate=25 مارچ2013 | work=Dawn | publisher=Herald | date=24 مارچ2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226110752/https://www.dawn.com/2013/03/24/ecp-selects-mir-hazar-khan-khoso-as-caretaker-pm/%20 | archivedate=2018-12-26 | url-status=live }}</ref><br /><small>(1929–)<br />''نگراں وزیر اعظم''</small> | align="center" | 25 مارچ 2013 | align="center" | 5 جون 2013 | align="center" | 2 مہینے 11 دن | align="center" | آزاد | align=center style="background-color: White" | | [[میر ہزار خان کھوسو]] نوں [[الیکشن کمیشن آف پاکستان]] نے حکومت تے اپوزیشن دی پارلیمانی کمیٹی دے نامزد کرن اُتے نگران وزیر اعظم مقرر کیتا۔<ref>{{cite news | url=http://tribune.com.pk/story/525608/justice-r-mir-hazar-khan-khoso-named-interim-pm-of-pakistan/ | title=Justice (r) Mir Hazar Khan Khoso named interim PM of Pakistan | accessdate=24 مارچ 2013 | work=دی ایکسپریس ٹریبیون | agency=AFP/Web Desk | date=24 مارچ 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226110806/https://tribune.com.pk/story/525608/justice-r-mir-hazar-khan-khoso-named-interim-pm-of-pakistan/ | archivedate=2018-12-26 | url-status=live }}</ref> اوہنے [[25 مارچ]]، [[2013ء]] نوں اس عہدے دا حلف چکیا۔<ref>{{cite news | url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-21922586 | title=Pakistan's caretaker PM Mir Hazar Khan Khoso sworn in | accessdate=25 مارچ 2013 | publisher=بی بی سی نیوز | date=25 مارچ2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226110800/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-21922586 | archivedate=2018-12-26 | url-status=live }}</ref> |- | align="center" | {{small|''ستواں'' [[نگران وزیر اعظم پاکستان|نگران]]}} | align="center" | [[File:Nasirulmulk.jpg|100px]] ! scope=row align="center" |[[ناصر الملک]]<br /><small>(1950–)</small> | align="center" | 1 جون 2018 | align="center" |18 اگست 2018 | align="center" | 2 مہینے 18 دن | align="center" | آزاد | align=center style="background-color: White" | | ناصر الملک نوں قائد حزب اختلاف خورشید شاہ تے وزیر اعظم شاہد خاقان عباسی دے درمیان اتفاق رائے توں بعد نگران وزیر اعظم نامزد کیتا گیا، بتاریخ 28 مئی 2018ء۔ اوہنے حلف 1 جون 2018ء نوں حلف چکیا۔<ref>{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/1410523/former-cjp-nasirul-mulk-to-be-caretaker-pm|title=Former CJP Nasirul Mulk to be caretaker PM|date=28 مئی 2018|work=ڈان|access-date=28 مئی 2018|language=امریکی انگریزی|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226110750/https://www.dawn.com/news/1410523/former-cjp-nasirul-mulk-to-be-caretaker-pm|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref> |- |{{small|''اٹھواں'' [[نگران وزیر اعظم پاکستان|نگران]]}} | align="center" | ![[انوار الحق کاکڑ|<small>انوار الحق کاکڑ</small>]] |14 اگست 2023ء | align="center" | ''موجودہ'' | align="center" | {{ayd|2023|08|14}} |[[بلوچستان عوامی پارٹی]] | |حزب اختلاف رہنما تے وزیراعظم دے درمیان اوہناں دے نام اُتے اتفاق تے صدر [[عارف علوی]] نے سمری اُتے دستخط کرن توں بعد انوار الحق کاکڑ نوں نگراں وزیراعظم مقرر کردِتا۔ |} ==ہور دیکھو== *[[صدر پاکستان|صدر پاکستان]] *[[قومی اسمبلی]] ==باہرلے جوڑ== *[http://www.pakistan.gov.pk// حکومت پاکستان] * [[وزیر اعظم پاکستان]] * [[صدر پاکستان]] * [[حکومت پاکستان]] * {{cite web | url = http://www.na.gov.pk/en/primeministers.php | title = وزرائے اعظم | publisher = [[قومی اسمبلی پاکستان]] | accessdate = 1 جولائی 2012 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20181226123432/http://www.na.gov.pk/en/primeministers.php%20 | archivedate = 2018-12-26 | url-status = live }} ==حوالے== {{حوالے}} {{حکومت پاکستان}} {{پاکستان دے وزرائے اعظم}} [[گٹھ:پاکستان دے وزرائے اعظم]] [[گٹھ:پاکستان متعلقہ فہرستاں]] [[گٹھ:پاکستانی سیاست]] [[گٹھ:حکومت پاکستان]] [[گٹھ:وزیر اعظم پاکستان]] lq47swv4pq255bwfmn1m50rpvh19dc4 0 3296 709777 658895 2026-08-18T15:10:53Z CommonsDelinker 60 Removing [[:c:File:Muhammad_Ali_Bograh.JPG|Muhammad_Ali_Bograh.JPG]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Mohammad Ali Bogra|]]. 709777 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="5" cellspacing=0 style="border: 1px solid #cccccc; float: left; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; background: #fcfcfc; width: 305px" | style="background:#FBEC5D" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="+1" color=black>محمد علی بوگرا<font>''' |- |-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- align="center" | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #D3D3D3;" | |-|- align="center" |- | style="background:white" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>[[پاکستان]] دا تیجا وزیر اعظم<font>''' |- | جمنستھان : || [[باریسال]]، چڑھدا بنگال [[پاکستان]] |- |جمݨ دیہاڑ : || 19 اکتوبر 1909 |- |مرن دیہاڑ : || 23 جنوری 1963 |- |کم : || [[وزیراعظم پاکستان]] |- |راج ویلا : || 17 اپریل 1953 - 12 اگست 1955 |- |پارٹی : || [[مسلم لیگ ]][[Image:Flag of the Pakistan Muslim League.svg|20px|]] |- |} '''محمدعلی بوگرا''' (1909–1963) [[پاکستان]] دے تیسرے وزیر اعظم سن ۔ اوہناں نے 1953 توں 1955 تک وزارت عظما دا عہدہ سنبھالیا۔ انہاں نے یونیورسٹی آف کلکتا توں تعلیم حاصل کیتی۔ 1937 وچ تساں [[بنگال]] دی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے تے [[خواجہ ناظم الدین]] دی وزارت وچ وزیر صحت دی حیثیت توں خدمات سر انجام دتیاں۔ پاکستان بنن توں بعد تساں فارن سروس وچ چلے گئے تے [[میانمار|برما]]، [[کینیڈا]] تے [[ریاستہائے متحدہ امریکا|امریکہ]] وچ سفیر مقرر ہوئے۔ 1953 وچ اس وقت دے گورنر جنرل [[ملک غلام محمد|غلام محمد]] نے تہانوں پاکستان دا وزیر اعظم مقرر کیتا۔ وزیر اعظم دے طور اُتے انہاں نے پاکستان دا آئین بنانا شروع کیتا۔ == حوالے == {{حوالے}} {{خانہ جانشینی آغاز}} {{s-dip}} {{خانہ جانشینی | پیشرو = [[ابوالحسن اصفہانی]] | عہدہ = [[ریاستہائے متحدہ امریکا|امریکہ]] وچ پاکستان دے سفیر | سال = 1952–1953 | جانشین = [[سید امجد علی]] }} {{خانہ جانشینی | پیشرو = [[سید امجد علی]] | عہدہ = [[ریاستہائے متحدہ امریکا|امریکہ]] وچ پاکستان دے سفیر | سال = 1955–1959 | جانشین = [[عزیز احمد]] }} {{s-off}} {{خانہ جانشینی | پیشرو = [[خواجہ ناظم الدین]] | عہدہ = [[وزیر اعظم پاکستان|وزیراعظم پاکستان]] | سال = 1953–1955 | جانشین = [[چوہدری محمد علی]] }} {{خانہ جانشینی | پیشرو = [[خواجہ ناظم الدین]] | عہدہ = [[وزیر دفاع پاکستان]] | سال = 1953–1954 | جانشین = [[ایوب خان]] }} {{خانہ جانشینی | پیشرو = [[محمد ظفراللہ خان]] | عہدہ = [[وزیر خارجہ پاکستان]] | سال = 1954–1955 | جانشین = [[حمید الحق چوہدری]] }} {{خانہ جانشینی | پیشرو = [[منظر قادر]] | عہدہ = [[وزیر خارجہ پاکستان]] | سال = 1962–1963 | جانشین = [[ذوالفقار علی بھٹو]] }} {{خانہ جانشینی اختتام}} {{پاکستان دے وزرائے اعظم}} {{پی سی بی دے سربراہان|}} {{تضبیط سند|}} [[گٹھ:1909 دے جم]] [[گٹھ:1963 دیاں موتاں]] [[گٹھ:بنگال دے نواب]] [[گٹھ:بنگالی مسلمان]] [[گٹھ:بنگالی نژاد پاکستانی شخصیتاں]] [[گٹھ:بنگلہ دیشی شخصیتاں]] [[گٹھ:ویہویں صدی دیاں پاکستانی شخصیتاں]] [[گٹھ:ویہویں صدی دے سفیر]] [[گٹھ:پاکستان دے وزرائے اعظم]] [[گٹھ:پاکستان مسلم لیگ دے سیاست دان]] [[گٹھ:پاکستانی ارب پتی]] [[گٹھ:پاکستانی اشتراکیت مخالف]] [[گٹھ:پاکستانی سفارت کار]] [[گٹھ:پاکستانی سفرا برائے امریکہ]] [[گٹھ:پاکستانی سفرا برائے میانمار]] [[گٹھ:پاکستانی سیاستدان]] [[گٹھ:پاکستانی ہائی کمشنر برائے کینیڈا]] [[گٹھ:شیعہ سیاستدان]] [[گٹھ:ضلع بوگرا دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا]] [[گٹھ:وزرائے خارجہ پاکستان]] [[گٹھ:بوگرہ خاندان]] {{وزیراعظم پاکستان}} [[گٹھ:پاکستان دے وزیر اعظم]] dq25y31lkazve8amdwwa6bwmm6ypxbq 0 53438 709790 708157 2026-08-19T03:55:15Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709790 wikitext text/x-wiki اjیہ '''لسٹ قنون ساز اسمبلیاں بلحاظ ملک''' (List of legislatures by country) اے۔ == لسٹ قانون ساز اسمبلیاں == === ماورائے قوم قانون ساز اسمبلیاں=== {|class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" !تنظیم !ناں ایوان !درجہ ایوان !مدت (سال) !ووٹنگ نظام !نشستاں !آبادی فی نشست !خام ملکی پیداوار فی نشست (ملین امریکی ڈالر) !جوڑ |- |{{flagcountry|European Union}} |[[یورپی پارلیمنٹ]]<ref>Article 7(3) [http://eur-lex.europa.eu/en/treaties/dat/12007L/htm/C2007306EN.01015001.htm Treaty of Lisbon: Protocol ON THE APPLICATION OF THE PRINCIPLES OF SUBSIDIARITY AND PROPORTIONALITY]</ref> |[[یک ایوانیت]] |5 |براہ راست, [[متناسب نمائندگی|متناسب]] |754 |667,761 |20,983 |[http://www.europarl.europa.eu/ europarl.europa.eu] |- |[[افریقی اتحاد]] |[[پین افریقی پارلیمنٹ]] |[[یک ایوانیت]] |5 |براہ راست (appointed by 47 of 53 national legislatures) |265 |3,974,098.11 |14.180 |[http://www.pan-africanparliament.org/ pan-africanparliament.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120626085723/http://www.pan-africanparliament.org/ |date=2012-06-26 }} |- |[[File:Flag of the Central American Integration System.svg|23x15px]] [[وسطی امریکی ادغام نظام]] |[[وسطی امریکی پارلیمنٹ]] |[[یک ایوانیت]] |ملک کے مطابق منحصر |براہ راست, [[متناسب نمائندگی|متناسب]] |120 |426,274.46 |2,651.175 |[http://www.parlacen.int parlacen.int] |} === لسٹ اقوام متحدہ دے رکن دیساں دیاں قانون ساز اسمبلیاں=== {| class="sortable wikitable" |-bgcolor="#cccccc" !ملک !مقننہ دا مجموعی ناں !ناں ایوان !سطح ایوان !مدت (سام) !ووٹنگ نظام !نشستاں !آبادی فی نشست ![[خام ملکی پیداوار]] فی نشست (ملین امریکی ڈالر) !جوڑ |- |rowspan=2|{{flagcountry|افغانستان}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی افغانستان|قومی اسمبلی]]<ref name="not">Native name not available</ref> |[[House of the People (افغانستان)|House of the People]] (ولسي جرګه ''Wolesi Jirga'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[Single non-transferable vote]] |249 |122,168 |119 |[http://wj.parliament.af/ wj.parliament.af] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160220011312/http://wj.parliament.af/ |date=2016-02-20 }} |- |[[House of Elders]] (مشرانوجرګه ''Meshrano Jirga'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |3, 4 and 5 |[[majority rule|majority]] and appointed by the President |102 |298,234 |291 |[http://mj.parliament.af/ mj.parliament.af] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303201549/http://mj.parliament.af/ |date=2016-03-03 }} |- |{{flagcountry|البانیہ}} | |[[اسمبلی البانیہ]] (''Kuvendi i Shqipërisë'') |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |140 |20,226 |177 |[http://www.parlament.al/ parlament.al] |- |rowspan=2|{{flagcountry|الجزائر}} |rowspan=2|[[پارلیمان الجزائر|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[عوامی قومی اسمبلی]] (''al-Majlis al-Sha'abi al-Watani'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |6 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |462 |80,303 |439 |[http://www.apn-dz.org/ apn-dz.org] |- |[[کونسل Nation]] (''al-Majlis al-Umma'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |indirect vote and appointed by the President |144 |257,638 |1,830 |[http://www.majliselouma.dz/ majliselouma.dz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111024200323/http://www.majliselouma.dz/ |date=2011-10-24 }} |- |{{flagcountry|انڈورا}} | |[[General کونسل Valleys]] (Consell General de les Valls) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |28 |2,789 |161 |[http://www.consellgeneral.ad/ consellgeneral.ad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160229121927/http://www.consellgeneral.ad/ca/../ |date=2016-02-29 }} |- |{{flagcountry|انگولا}} | |[[قومی اسمبلی انگولا|قومی اسمبلی]] (Assembleia Nacional) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[party list]] |220 |84,081 |525 |[http://www.parlamento.ao/ parlamento.ao] |- |rowspan=2|{{flagcountry|اینٹیگوا تے باربوڈا}} |rowspan=2|[[پارلیمان اینٹیگوا تے باربوڈا|پارلیمان]]<ref name="head">The [[head of state]] is a constituent part of the parliament too.</ref> |[[ایوان نمائندگان اینٹیگوا تے باربوڈا|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[first-past-the-post]] |19 |4,305 |82 |[http://www.ab.gov.ag/article_details.php?id=194&category=66 ab.gov.ag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928191020/http://www.ab.gov.ag/article_details.php?id=194&category=66 |date=2013-09-28 }} |- |[[سینٹ اینٹیگوا تے باربوڈا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by the Governor-General |17 |4,811 |92 |[http://www.ab.gov.ag/article_details.php?id=189&category=66 ab.gov.ag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150930024724/http://www.ab.gov.ag/article_details.php?id=189&category=66 |date=2015-09-30 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|ارجنٹائن}} |rowspan=2|[[رجنٹائن قومی کانگریس]] (Congreso de la Nación ارجنٹائن) |[[Argentine Chamber of Deputies|Chamber of Deputies of the Nation]] (Cámara de Diputados de la Nación) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |257 |156,097 |2,787 |[http://www.diputados.gov.ar/ diputados.gov.ar] |- |[[ارجنٹائن سینٹ|سینٹ قومی]] (Senado de la Nación) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |براہ راست ووٹ |72 |557,181 |9,950 |[http://www.senado.gov.ar/ senado.gov.ar] |- |{{flagcountry|آرمینیا}} | |[[قومی اسمبلی آرمینیا|قومی اسمبلی]] (Ազգային Ժողով ''Azgayin Zhoghov'') |[[یک ایوانیت]] |5 |براہ راست ووٹ تے [[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |131 |24,902 |136 |[http://www.parliament.am/ parliament.am] |- |rowspan=2|{{flagcountry|آسٹریلیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان آسٹریلیا]]<ref name="head"/> |[[آسٹریلیائی ایوان نمائندگان|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |3 |preferential [[instant-runoff voting]] |150 |154,200 |6,096 |[http://www.aph.gov.au/About_پارلیمان/House_of_Representatives aph.gov.au] |- |[[آسٹریلیائی سینٹ|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |[[single transferable vote]] |76 |304,342 |12,032 |[http://www.aph.gov.au/About_پارلیمان/سینٹ aph.gov.au] |- |rowspan=2|{{flagcountry|آسٹریا}} |rowspan=2|[[وفاقی اسمبلی آسٹریا|وفاقی اسمبلی]] (Bundesversammlung) |[[قومی کونسل (آسٹریا)|قومی کونسل]] (Nationalrat) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[mixed-member proportional representation]] |183 |43,895 |1,923 |[http://www.parlament.gv.at/ENGL/PERK/NRBRBV/NR/ parlament.gv.at] |- |[[وفاقی کونسل (آسٹریا)|فیڈرل کونسل]] (Bundesrat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 and 6 |appointed by state parliaments |62 |129,563 |5,677 |[http://www.parlament.gv.at/ENGL/PERK/NRBRBV/BR/ parlament.gv.at] |- |{{flagcountry|آذربائیجان}} | |[[قومی اسمبلی آذربائیجان|قومی اسمبلی]] (''Milli Məclis'') |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |125 |73,320 |744 |[http://www.meclis.gov.az/ meclis.gov.az] |- |rowspan=2|{{flagicon|بہاماس}} [[بہاماس]] |rowspan=2|[[پارلیمان بہاماس|پارلیمان]] |[[ایوان اسمبلی بہاماس|ایوان اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[majority rule]] |38 |9,326 |283 |[http://www.بہاماس.gov.bs/wps/portal/public/!ut/p/b0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOKNDdx9HR1NLHzdTQ3MDDxDA3wcA8w9jPwNTfULsh0VAStkWXU!/?1dmy&urile=wcm%3Apath%3A/MOF_Content/internet/The+Government/Government/The+Government/Legislative/The+House+of+اسمبلی/ بہاماس.gov.bs] |- |[[سینٹ بہاماس|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by the [[Governor-General of بہاماس|Governor-General]] |16 |22,103 |674 |[http://www.بہاماس.gov.bs/wps/portal/public/!ut/p/b0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOKNDdx9HR1NLHzdTQ3MDDxDA3wcA8w9jPwNTfULsh0VAStkWXU!/?1dmy&urile=wcm%3Apath%3A/MOF_Content/internet/The+Government/Government/The+Government/Legislative/The+سینٹ/ بہاماس.gov.bs] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بحرین}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی بحرین|قومی اسمبلی]]<ref name="not"/> |[[کونسل Representatives of بحرین|اسمبلی Representatives]] (''Majlis an-nuwab'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |40 |30,864 |777 |[http://www.nuwab.gov.bh/ nuwab.gov.bh] |- |[[Consultative کونسل بحرین|Consultative اسمبلی]] (''Majlis al-shura'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |appointed by the king |40 |30,864 |777 |[http://www.shura.gov.bh/ shura.gov.bh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071218172642/http://www.shura.gov.bh/ |date=2007-12-18 }} |- |{{flagcountry|بنگلہ دیش}} | |[[Jatiyo Sangshad|House of the Nation]] (জাতীয় সংসদ ''Jatiyo Sangshad'') |[[یک ایوانیت]] |5 |[[majority rule|majority]] |350 |466,909 |818 |[http://www.parliament.gov.bd/ parliament.gov.bd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160517040401/http://www.parliament.gov.bd/ |date=2016-05-17 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|بارباڈوس}} |rowspan=2|[[پارلیمان بارباڈوس|پارلیمان]] |[[ایوان اسمبلی بارباڈوس|ایوان اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |30 |9,486 |216 |[http://www.بارباڈوسparliament.com/the_house_of_assembly.php بارباڈوسparliament.com] |- |[[سینٹ بارباڈوس|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |گورنر جنرل سے تعینات |21 |13,551 |309 |[http://www.بارباڈوسparliament.com/the_senate.php بارباڈوسparliament.com] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بیلاروس}} |rowspan=2|[[پارلیمان بیلاروس|قومی اسمبلی]] (Нацыянальны сход ''Nacyjanaĺny schod'') |[[نمائندگان چیمبر بیلاروس|نمائندگان چیمبر]] (Палата прадстаўнікоў ''Palata pradstaŭnikoŭ'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |110 |85,997 |1,288 |[http://www.house.gov.by/ house.gov.by] |- |[[کونسل Republic of بیلاروس|کونسل Republic]] (Савет Рэспублікі ''Saviet Respubliki'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |elected by regional councils and appointed by the President |64 |147,773 |2,215 |[http://www.sovrep.gov.by/ sovrep.gov.by] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150408024251/http://www.sovrep.gov.by/ |date=2015-04-08 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|بیلجیم}} |rowspan=2|[[بیلجئیم وفاقی پارلیمان|وفاقی پارلیمان]] (Federaal Parlement / Parlement fédéral / Föderales Parlament) |[[نمائندگان چیمبر (بیلجیم)|نمائندگان چیمبر]]<br> (Kamer van Volksvertegenwoordigers / Chambre des Représentants / Abgeordnetenkammer) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |150 |74,000 |2,897 |[http://www.lachambre.be/ lachambre.be] |- |[[سینٹ (بیلجیم)|سینٹ]] (Senaat / Sénat / Senat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |elected by regional parliaments |60 |185,000 |7,242 |[http://www.senate.be/ senate.be] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بیلیز}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی بیلیز|قومی اسمبلی]] |[[ایوان نمائندگان بیلیز|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |31 |10,748 |90 |[http://nationalassembly.gov.bz/index.php/hor-lowerhouse nationalassembly.gov.bz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304040705/http://nationalassembly.gov.bz/index.php/hor-lowerhouse |date=2016-03-04 }} |- |[[سینٹ بیلیز|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |گورنر جنرل سے تعینات |12 |27,766 |233 |[http://nationalassembly.gov.bz/index.php/senate-upperhouse nationalassembly.gov.bz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223307/http://nationalassembly.gov.bz/index.php/senate-upperhouse |date=2016-03-03 }} |- |{{flagcountry|بینن}} | |[[قومی اسمبلی بینن|قومی اسمبلی]] (Assemblée Nationale) |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |83 |115,648 |176 |[http://www.gouv.bj/institutions/assemblee-nationale gouv.bj] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بھوٹان}} |rowspan=2|[[پارلیمان بھوٹان]]<ref name="native">The native name is also used in English.</ref> |[[قومی اسمبلی بھوٹان|قومی اسمبلی]] (རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ། ''Gyelyong Tshogdu'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |47 |15,072 |91 |[http://www.nab.gov.bt/ nab.gov.bt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080413201546/http://www.nab.gov.bt/ |date=2008-04-13 }} |- |[[قومی کونسل بھوٹان|قومی کونسل]] (རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ། ''Gyelyong Tshogde'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |[[majority rule|majority]] and appointed by the king |25 |28,337 |171 |[http://www.nationalcouncil.bt/ nationalcouncil.bt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090810033532/http://www.nationalcouncil.bt/ |date=2009-08-10 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|بولیویا}} |rowspan=2|[[کثیر قومی مجلس قانون ساز اسمبلی]] (Asamblea Legislativa Plurinacional) |[[Chamber of Deputies of بولیویا|Chamber of Deputies]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[majority rule|majority]] and [[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |130 |83,905 |391 |[http://www.diputados.bo/ diputados.bo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160225184046/http://www.diputados.bo/ |date=2016-02-25 }} |- |[[سینٹ بولیویا|Chamber of Senators]] (Cámara de Senadores) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |36 |302,993 |1,414 |[http://www.senado.bo/ senado.bo] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بوسنیا و ہرزیگووینا}} |rowspan=2|[[پارلیمانی اسمبلی بوسنیا و ہرزیگووینا|پارلیمانی اسمبلی]] ({{Not a typo|Parlamentarna}} Skupština) |[[ایوان نمائندگان (بوسنیا و ہرزیگووینا)|ایوان نمائندگان]] ('Представнички Дом / Predstavnički Dom) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |42 |91,422 |753 |[http://www.parlament.ba/sadrzaj/domovi/predstavnicki_dom/default.aspx?id=20408&langTag=en-US&pril=b parlament.ba] |- |[[ایوان عوام (بوسنیا تے ہرزیگووینا)|ایوان عوام]] (Dom Naroda) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |appointed by lower-level parliaments and assemblies |15 |255,982 |2,109 |[http://www.parlament.ba/sadrzaj/domovi/dom_naroda/default.aspx?id=20428&langTag=en-US&pril=b parlament.ba] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322113049/https://www.parlament.ba/sadrzaj/domovi/dom_naroda/default.aspx?id=20428&langtag=en-us&pril=b |date=2016-03-22 }} |- |{{flagcountry|بوٹسوانا}} |[[پارلیمان بوٹسوانا]] |[[قومی اسمبلی (بوٹسوانا)|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ, majority party and appointed by the President |63 |32,211 |471 |[http://www.parliament.gov.bw/ parliament.gov.bw] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090628185105/http://www.parliament.gov.bw/ |date=2009-06-28 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|برازیل}} |rowspan=2|[[قومی کانگریس برازیل|قومی کانگریس]] (کانگریس) |[[Chamber of Deputies of برازیل|Chamber of Deputies]] (Câmara dos Deputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |513 |371,798 |4,471 |[http://www.camara.leg.br/ camara.leg.br] |- |[[وفاقی سینٹ برازیل|وفاقی سینٹ]] (Senado Federal) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |8 |[[majority rule|majority]] |81 |2,354,724 |28,320 |[http://www.senado.leg.br/ senado.leg.br] |- |{{flagcountry|برونائی}} | |[[Legislative کونسل برونائی|Legislative کونسل]]<ref name="not"/> |[[یک ایوانیت]] |no timeframe |مقبول ووٹ and appointed by the sultan |36 |11,355 |582 |[http://www.majlis-mesyuarat.gov.bn/ majlis-mesyuarat.gov.bn] |- |{{flagcountry|بلغاریہ}} | |[[قومی اسمبلی (بلغاریہ)|قومی اسمبلی]] (Народно събрание ''Narodno sabranie'') |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |240 |30,685 |420 |[http://parliament.bg/ parliament.bg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303173026/http://parliament.bg/ |date=2016-03-03 }} |- |{{flagcountry|برکینا فاسو}} | |[[قومی اسمبلی (برکینا فاسو)|قومی اسمبلی]] (Assemblée Nationale) |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |111 |126,281 |198 |[http://www.an.bf/ an.bf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060128181938/http://www.an.bf/ |date=2006-01-28 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|برما}} (میانمار) |rowspan=2|[[اسمبلی یونین]] (''Pyidaungsu Hluttaw'') |[[ایوان نمائندگان (برما)|ایوان نمائندگان]] (''Pyithu Hluttaw'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the military |440 |137,000 |187 |[http://www.pyithuhluttaw.gov.mm/ pyithuhluttaw.gov.mm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190421034848/https://www.pyithuhluttaw.gov.mm/ |date=2019-04-21 }} |- |[[House of Nationalities]] (''Amyotha Hluttaw'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the military |224 |269,107 |369 | |- |rowspan=2|{{flagcountry|برونڈی}} |rowspan=2|[[پارلیمان برونڈی|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[قومی اسمبلی (برونڈی)|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |براہ راست ووٹ and appointment by electoral commission |118 |74,570 |43 |[http://www.assemblee.bi/ assemblee.bi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130412210823/http://www.assemblee.bi/ |date=2013-04-12 }} |- |[[سینٹ برونڈی|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |indirect vote and appointment by ethnic groups |49 |179,577 |105 |[http://www.senat.bi/ senat.bi] |- |rowspan=2|{{flagcountry|کمبوڈیا}} | rowspan="2" |[[پارلیمان کمبوڈیا|پارلیمان]] (សភាតំណាងរាស្ត្រ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា) |[[قومی اسمبلی (کمبوڈیا)|قومی اسمبلی]] (រដ្ឋសភាជាតិ; ''Rotsaphea'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |123 |108,852 |272 |[http://www.national-assembly.org.kh/ national-assembly.org.kh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111102063446/http://www.national-assembly.org.kh/ |date=2011-11-02 }} |- |[[سینٹ کمبوڈیا|سینٹ]] (ព្រឹទ្ធសភា; ''Protsaphea'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by the monarch, elected by the قومی اسمبلی and commune councils |61 |219,490 |548 |[http://www.senate.gov.kh/ senate.gov.kh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150215203403/http://www.senate.gov.kh/ |date=2015-02-15 }} |- |- |rowspan=2|{{flagcountry|کیمرون}} |rowspan=2|[[پارلیمان کیمرون|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی (کیمرون)|قومی اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |180 |97,021 |262 |[http://www.assemblenationale.cm/ assemblenationale.cm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090805071905/http://www.assemblenationale.cm/ |date=2009-08-05 }} |- |[[سینٹ (کیمرون)|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |Indirect vote (70), appointed (30) |100 |174,638 |472 |[http://www.ipu.org/parline-e/reports/2054_A.htm ipu.org] |- |rowspan=2|{{flagcountry|کینیڈا}} |rowspan=2|[[پارلیمان کینیڈا|پارلیمان]] (Parlement) |[[Canadian House of Commons|House of Commons]] (Chambre des communes) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 years, unless elections are called earlier |[[First-past-the-post voting]] |308 |108,690 |4,532 |[http://www.parl.gc.ca/ parl.gc.ca] |- |[[Canadian سینٹ|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |Until age 75, or resigns. |گورنر جنرل سے تعینات |105 |318,825 |13,296 |{{URL|sen.parl.gc.ca}} |- |{{flagcountry|کیپ ورڈی}} | |[[قومی اسمبلی (کیپ ورڈی)|قومی اسمبلی]] ({{Not a typo|Asembleia}} Nacional) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[party list]] |72 |4,990 |20 |[http://www.parlamento.cv/ parlamento.cv] |- |{{flagcountry|وسطی افریقی جمہوریہ}} | |[[قومی اسمبلی (وسطی افریقی جمہوریہ)|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[two-round system|run-off]] [[majority rule|majority]] |100 |38,951 |36 |[http://www.assembleenationale-rca.org/ assembleenationale-rca.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305061020/http://www.assembleenationale-rca.org/ |date=2016-03-05 }} |- |{{flagcountry|چاڈ}} | | [[قومی اسمبلی چاڈ|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[majority rule|majority]] and [[متناسب نمائندگی|متناسب]] |155 |66,640 |126 | |- |rowspan=2|{{flagcountry|چلی}} |rowspan=2|[[قومی کانگریس چلی|قومی کانگریس]] (Congreso Nacional) |[[Chamber of Deputies of چلی|Chamber of Deputies]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |120 |145,021 |2,496 |[http://www.camara.cl/ camara.cl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070709224906/http://www.camara.cl/legis/down/lorgcon.pdf |date=2007-07-09 }} |- |[[سینٹ چلی|سینٹ Republic]] (Senado de la República) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |8 |مقبول ووٹ |38 |457,963 |7,885 |[http://www.senado.cl/ senado.cl] |- |{{flagcountry|چین}} | |[[National People's کانگریس]] ({{lang|zh-cn|全国人民代表大会}} ''Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì'')<ref>The PRC has also a [[Chinese People's Political Consultative Conference]] ({{lang|zh-cn|中国人民政治协商会议}} ''Zhōngguó Rénmín Zhèngzhì Xiéshāng Huìyì''), which is a political advisory body but not a legislature.</ref> |[[یک ایوانیت]] |5 |elected by municipal, regional and provincial congresses, and People's Liberation Army |2,987 |448,518 |3,783 |[http://www.npc.gov.cn/ npc.gov.cn] |- |rowspan=2|{{flagcountry|کولمبیا}} |rowspan=2|[[کانگریس کولمبیا|کانگریس]] (Congreso) |[[ایوان نمائندگان کولمبیا|ایوان نمائندگان]] (Cámara de Representantes) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |166 |279,556 |2,843 |[http://www.camararep.gov.co/ camararep.gov.co] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060806122006/http://camararep.gov.co/ |date=2006-08-06 }} |- |[[سینٹ کولمبیا|سینٹ]] (Senado) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |مقبول ووٹ |102 |454,964 |4,627 |[http://www.senado.gov.co/ senado.gov.co] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080227202534/http://abc.senado.gov.co/prontus_senado/site/artic/20050712/asocfile/ley_5_de_1992_reglamento_del_congreso.pdf |date=2008-02-27 }} |- |{{flagcountry|کوموروس}} | |[[اسمبلی یونین کوموروس|اسمبلی یونین]] (Assemblée de la Union) |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and elected by local assemblies |33 |24,181 |25 |[http://www.auc.km/ auc.km] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091030135504/http://www.auc.km/ |date=2009-10-30 }} |- |rowspan=2|{{flagicon|جمہوری لوکراج کانگو}} [[جمہوری لوکراج کانگو]] |rowspan=2|[[پارلیمان جمہوری لوکراج کانگو|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[قومی اسمبلی جمہوری لوکراج کانگو|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |500 |143,425 |50 |[http://www.assemblee-nationale.cd/ assemblee-nationale.cd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721234858/http://www.assemblee-nationale.cd/ |date=2015-07-21 }} |- |[[سینٹ جمہوری لوکراج کانگو|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |elected by provincial assemblies |108 |664,008 |233 |[http://www.senat.cd/ senat.cd] |- |rowspan=2|{{flagicon|جمہوریہ کانگو}} [[جمہوریہ کانگو]] |rowspan=2|[[پارلیمان جمہوریہ کانگو|پارلیمان]] (Parlement) |[[قومی اسمبلی جمہوریہ کانگو|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |153 |28,537 |119 |[http://www.assemblee-nationale.cg/ assemblee-nationale.cg] |- |[[سینٹ Republic of Congo|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |indirect vote |52 |83,966 |350 | |- |{{flagcountry|کوسٹاریکا}} | |[[Legislative اسمبلی کوسٹاریکا|Legislative اسمبلی]] (Asamblea Legislativa) |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |57 |75,468 |965 |[http://www.asamblea.go.cr/ asamblea.go.cr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110317030255/http://asamblea.go.cr/ |date=2011-03-17 }} |- |{{flagcountryآئیوری کوسٹ}} | |[[قومی اسمبلی آئیوری کوسٹ|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[majority rule|majority]] |70 |294,529 |515 |[http://www.anci.ci/ anci.ci] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120301225555/http://www.anci.ci/ |date=2012-03-01 }} |- |{{flagcountry|کروشیا}} | |[[کروشیائی پارلیمان|کروشیائی اسمبلی]]<ref name="native"/> (Hrvatski sabor) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |151 |28,414 |532 |[http://www.sabor.hr/ sabor.hr] |- |{{flagcountry|کیوبا}} | |[[قومی اسمبلی People's Power]] (Asamblea Nacional del Poder Popular) |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and approval by special candidacy commissions |614 |18,308 |185 |[http://www.parlamentocubano.cu/ parlamentocubano.cu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160708043039/http://www.parlamentocubano.cu/ |date=2016-07-08 }} |- |{{flagcountry|قبرص}} | |[[ایوان نمائندگان قبرص|ایوان نمائندگان]] (Βουλή των Αντιπροσώπων ''Vouli Antiprosópon'' / Temsilciler Meclisi)<ref>Also: Temsilciler Meclisi</ref> |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ by Greek and Turkish Cypriots |59 |18,632 |402 |[http://www.parliament.cy/ parliament.cy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160223193749/http://parliament.cy/ |date=2016-02-23 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|چیک جمہوریہ}} |rowspan=2|[[پارلیمان چیک جمہوریہ]] (Parlament České republiky) |[[Chamber of Deputies of the چیک جمہوریہ|Chamber of Deputies]] (Poslanecká sněmovna) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |200 |52,811 |1,424 |[http://www.psp.cz/ psp.cz] |- |[[سینٹ چیک جمہوریہ|سینٹ]] (Senát) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |مقبول ووٹ |81 |130,397 |3,517 |[http://www.senat.cz/ senat.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110224013846/http://www.senat.cz/ |date=2011-02-24 }} |- |{{flagcountry|ڈنمارک}} | |[[Folketing|پارلیمان]]<ref name="native"/> (Folketing) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[mixed member proportional representation|mixed]] |179 |30,969 |1,154 |[http://www.ft.dk/ ft.dk] |- |{{flagcountry|جبوتی}} | |[[قومی اسمبلی جبوتی|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |65 |12,587 |35 |[http://www.assemblee-nationale.dj/ assemblee-nationale.dj] |- |{{flagcountry|ڈومینیکا}} | |[[ایوان اسمبلی ڈومینیکا|ایوان اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |21 |3,394 |46 |[http://www.ڈومینیکا.gov.dm/cms/index.php?q=node/13 ڈومینیکا.gov.dm] |- |rowspan=2|{{flagcountry|جمہوریہ ڈومینیکن}} |rowspan=2|[[کانگریس جمہوریہ ڈومینیکن|قومی کانگریس]] (Congreso Nacional) |[[Chamber of Deputies of the جمہوریہ ڈومینیکن|Chamber of Deputies]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |183 |51,520 |510 |[http://www.camaradediputados.gob.do/ camaradediputados.gob.do] |- |[[سینٹ جمہوریہ ڈومینیکن|سینٹ]] (Senado) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |مقبول ووٹ |32 |293,088 |2,918 |[http://www.senado.gov.do/ senado.gov.do] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051108005719/http://www.senado.gov.do/ |date=2005-11-08 }} |- |{{flagcountry|مشرقی تیمور}} | |[[National پارلیمان مشرقی تیمور|National پارلیمان]] (Parlamento Nacional) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |65 |16,408 |146 |[http://www.parlamento.tl/ parlamento.tl] |- |{{flagcountry|ایکواڈور}} | |[[قومی اسمبلی ایکواڈور|قومی اسمبلی]] (Asamblea Nacional) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |124 |116,802 |1,028 |[http://www.asambleanacional.gob.ec/ asambleanacional.gob.ec] |- |{{flagcountry|مصر}} |[[پارلیمان مصر|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[People's اسمبلی (مصر)|People's اسمبلی]] (مجلس الشعب ''Majilis Al-Sha’ab'') |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |508 |150,983 |1,021 |[http://www.parliament.gov.eg/ parliament.gov.eg] |- |{{flagcountry|ایل سیلواڈور}} | |[[Legislative اسمبلی ایل سیلواڈور|Legislative اسمبلی]] (Asamblea Legislativa) |[[یک ایوانیت]] |3 |مقبول ووٹ |84 |68,382 |530 |[http://www.asamblea.gob.sv/ asamblea.gob.sv] |- |rowspan=2|{{flagcountry|استوائی گنی}} |rowspan=2|[[پارلیمان استوائی گنی]] |[[Chamber of People's Representatives]] (''Cámara de Representantes del Pueblo'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[Party-list proportional representation]] |100 |16,220 |172 |[http://presidencia-ge.org/index.php/es/parlamento presidencia-ge.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160122120035/http://presidencia-ge.org/index.php/es/parlamento |date=2016-01-22 }} |- |[[سینٹ (استوائی گنی)|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |مقبول ووٹ (55) and appointed by the President (15) |70 |23,171 |246 | |- |{{flagcountry|اریتریا}} | |[[قومی اسمبلی اریتریا|قومی اسمبلی]] (''Hagerawi Baito'') |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |104 |50,878 |38 | |- |{{flagcountry|استونیا}} | |[[Riigikogu|State اسمبلی]]<ref name="native"/> (Riigikogu) |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |101 |12,814 |270 |[http://www.riigikogu.ee/ riigikogu.ee] |- |rowspan=2|{{flagcountry|ایتھوپیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان ایتھوپیا|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[House of People's Representatives]]<br> (የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ''Yehizbtewekayoch Mekir Bet'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |547 |135,134 |173 |[http://www.ethiopar.net/ ethiopar.net] |- |[[House of Federation]] (የፌዴሬሽን ምክር ቤት ''Yefedereshn Mekir Bet'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |elected by State assemblies |112 |659,986 |847 |[http://www.hofایتھوپیا.org/ hofایتھوپیا.org] |- |{{flagcountry|فجی}} | |[[پارلیمان فجی|پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |50 |16,745 |82 |[https://web.archive.org/web/20120717002957/http://www.parliament.gov.fj/main/index.html Archive] |- |{{flagcountry|فنلینڈ}} | |[[پارلیمان فنلینڈ|پارلیمان]] (Eduskunta)<ref>Also: Riksdag</ref> |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |200 |25,900 |978 |[http://www.eduskunta.fi/ eduskunta.fi] |- |rowspan=2|{{flagcountry|فرانس}} |rowspan=2|[[پارلیمان فرانس|پارلیمان]] (Parlement) |[[French قومی اسمبلی|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[majority rule|majority]] |577 |113,258 |3,843 |[http://www.assemblee-nationale.fr/ assemblee-nationale.fr] |- |[[French سینٹ|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |electoral college |348 |187,787 |6,373 |[http://www.senat.fr/ senat.fr] |- |rowspan=2|{{flagcountry|گیبون}} |rowspan=2|[[پارلیمان گیبون|پارلیمان]] (Parlement) |[[قومی اسمبلی گیبون|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |121 |12,190 |203 |[http://www.assemblee.ga/ assemblee.ga] |- |[[سینٹ گیبون|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |elected by municipal councils and departmental assemblies |102 |14,460 |240 |[http://www.senatگیبون.net/ senatگیبون.net] |- |{{flagcountry|Gambia, The}} | |[[قومی اسمبلی Gambia|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |53 |25,673 |65 |[http://www.assembly.gov.gm/ assembly.gov.gm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160226165835/http://www.assembly.gov.gm/ |date=2016-02-26 }} |- |{{flagcountry|جارجیا}} | |[[پارلیمان جارجیا]] (საქართველოს პარლამენტი ''Sak'art'velos Parlamenti'') |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] and [[majority rule|majority]] |150 |29,794 |163 |[http://www.parliament.ge/ parliament.ge] |- |rowspan=2|{{flagcountry|جرمنی}} | |[[Bundestag|Federal دیت]]<ref name="native"/> (Bundestag) |[[ایوان زیریں|زیریں]] (not officially) |4 |[[majority rule|majority]] and [[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |620 |131,934 |4,998 |[http://www.bundestag.de/ bundestag.de] |- | |[[Bundesrat of جرمنی|Federal کونسل]]<ref name="native"/> (Bundesrat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] (not officially) | |elected by state governments |69 |1,185,501 |44,914 |[http://www.bundesrat.de/ bundesrat.de] |- |{{flagcountry|گھانا}} | |[[پارلیمان گھانا|پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] |4 |[[majority rule|majority]] |228 |106,286 |328 |[http://www.parliament.gh/ parliament.gh] |- |{{flagcountry|یونان}} | |[[Hellenic پارلیمان]]<ref name="native"/> (Βουλή των Ελλήνων ''Vouli ton Ellinon'') |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |300 |35,958 |981 |[http://www.hellenicparliament.gr/ hellenicparliament.gr] |- |rowspan=2|{{flagcountry|گریناڈا}} |rowspan=2|[[پارلیمان گریناڈا|پارلیمان]] |[[ایوان نمائندگان گریناڈا|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |15 |7,333 |96 |[http://www.gov.gd/departments/parliament.html gov.gd] |- |[[سینٹ گریناڈا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by the government and by the leader of opposition |13 |8,461 |111 |[http://www.gov.gd/departments/parliament.html gov.gd] |- |{{flagcountry|گوئٹے مالا}} | |[[کانگریس گوئٹے مالا|کانگریس Republic]] (Congreso de la República) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |158 |80,557 |472 |[http://www.congreso.gob.gt/ congreso.gob.gt] |- |valign=top|{{flagcountry|جمہوریہ گنی}} | |[[قومی اسمبلی جمہوریہ گنی|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |114 |88,227 |100 | |- |{{flagcountry|گنی بساؤ}} | |[[National People's اسمبلی گنی بساؤ|National People's اسمبلی]] (Assembleia Nacional Popular) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |100 |13,454 |19 |[http://www.anpguinebissau.org/ anpguinebissau.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303192451/http://www.anpguinebissau.org/ |date=2016-03-03 }} |- |{{flagcountry|گیانا}} | |[[قومی اسمبلی گیانا|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |65 |11,583 |88 |{{URL|parliament.gov.gy}} |- |rowspan=2|{{flagcountry|ہیٹی}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی ہیٹی|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[Chamber of Deputies of ہیٹی|Chamber of Deputies]] (Chambre des Députés) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |99 |98,181 |124 |[http://www.parlementہیٹیen.ht/ parlementہیٹیen.ht] |- |[[سینٹ ہیٹی|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 | |30 |323,997 |412 |[http://www.parlementہیٹیen.ht/ parlementہیٹیen.ht] |- |{{flagcountry|ہونڈوراس}} | |[[کانگریس ہونڈوراس|قومی کانگریس]] (Congreso Nacional) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |128 |58,823 |278 |[http://www.congresonacional.hn/ congresonacional.hn] |- |{{flagcountry|مجارستان}} | |[[قومی اسمبلی مجارستان|قومی اسمبلی]] (Országgyűlés) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]]<br>and [[Scorporo]] |386 |25,860 |506 |[http://www.mkogy.hu/ mkogy.hu] |- |{{flagcountry|آئس لینڈ}} | |[[Althing|اسمبلی All]]<ref name="native"/> (Alþingi) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[mixed member proportional representation|mixed]] |63 |5,080 |196 |[http://www.althingi.is/ althingi.is] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بھارت}} |rowspan=2|[[پارلیمان بھارت|پارلیمان]] (संसद Sansad) |[[لوک سبھا|House of the People]]<ref name="native"/> (लोक सभा Lok Sabha) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |552 |2,192,379 |8,075 |{{URL|loksabha.gov.in}} |- |[[راجیہ سبھا|کونسل States]]<ref name="native"/> (राज्य सभा Rajya Sabha) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |appointed by the President and elected members of the states and territories |250 |4,840,773 |17,831 |{{URL|rajyasabha.nic.in}} |- |rowspan=2|{{flagcountry|انڈونیشیا}} |rowspan=2|[[عوامی مشاورتی اسمبلی]] (Majelis Permusyawaratan Rakyat) |[[People's Representative کونسل]] (Dewan Perwakilan Rakyat) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |560 |423,972 |2,008 |[http://www.dpr.go.id/ dpr.go.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204074445/http://www.dpr.go.id/ |date=2012-02-04 }} |- |[[Regional Representatives کونسل]] (Dewan Perwakilan Daerah) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |[[Single non-transferable vote]] |132 |1,798,669 |8,520 |[http://www.dpd.go.id/ dpd.go.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161203091543/http://www.dpd.go.id/ |date=2016-12-03 }} |- |{{flagcountry|ایران}} | | [[Majlis of ایران|اسمبلی]]<ref name="native"/> (مجلس ''Majlis'') |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |290 |259,136 |3,414 |[http://www.majlis.ir/ majlis.ir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170925083151/http://www.majlis.ir/ |date=2017-09-25 }} |- |{{flagcountry|عراق}} | |[[کونسل Representatives of عراق]]<ref name="native"/> (مجلس النواب العراقي ''Majlis Al-Niwab Al-عراقi'') |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |325 |95,782 |392 |[http://www.parliament.iq/ parliament.iq] |- |rowspan=2|{{flagicon|جمہوریہ آئرلینڈ}} [[Republic of جمہوریہ آئرلینڈ|جمہوریہ آئرلینڈ]] |rowspan=2|[[Oireachtas Éireann|پارلیمان]]<ref name="native"/> (Oireachtas) |[[Dáil Éireann|ایوان نمائندگان جمہوریہ آئرلینڈ]] (Dáil Éireann)<ref name="native"/> |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |Proportional Representation Single Transferable Vote |166 |27,640 |1,093 |[http://www.oireachtas.ie/parliament/about/dail/ oireachtas.ie] |- |[[Seanad Éireann|سینٹ جمہوریہ آئرلینڈ]]<ref name="native"/> (Seanad Éireann) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by the prime minister and elected by universities |60 |76,470 |3,026 |[http://www.oireachtas.ie/parliament/about/seanad/ oireachtas.ie] |- |{{flagcountry|اسرائیل}} | |[[Knesset|اسمبلی]]<ref name="native"/> (כנסת ''Knesset'') |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |120 |61,768 |1,960 |[https://www.knesset.gov.il/ knesset.gov.il] |- |rowspan=2|{{flagcountry|اطالیہ}} |rowspan=2|[[Italian پارلیمان|پارلیمان]] (Parlamento) |[[Chamber of Deputies of اطالیہ|Chamber of Deputies]] (Camera dei Deputati) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |630 |94,556 |2,931 |[http://www.camera.it/ camera.it] |- |[[Italian سینٹ|سینٹ Republic]] (Senato della Repubblica) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] and appointed by the President |315 |189,112 |5,863 |[http://www.senato.it/ senato.it] |- |rowspan=2|{{flagcountry|جمیکا}} |rowspan=2|[[پارلیمان جمیکا|پارلیمان]] |[[ایوان نمائندگان جمیکا|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |63 |45,860 |392 |rowspan=2|[http://www.japarliament.gov.jm/ japarliament.gov.jm] |- |[[سینٹ جمیکا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |گورنر جنرل سے تعینات |20 |144,459 |1,237 |- |rowspan=2|{{flagcountry|جاپان}} |rowspan=2|[[دیت جاپان|دیت]] (国会 ''Kokkai'') |[[ایوان نمائندگان جاپان|ایوان نمائندگان]] (衆議院 ''Shūgiin'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] and [[majority rule|majority]] |480 |266,783 |9,250 |[http://www.shugiin.go.jp/ shugiin.go.jp] |- |[[House of کونسلlors of جاپان|House of کونسلlors]] (参議院 ''Sangiin'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |242 |529,157 |18,348 |[http://www.sangiin.go.jp/ sangiin.go.jp] |- |rowspan=2|{{flagcountry|اردن}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی اردن|قومی اسمبلی]] (مجلس الأمة ''Majlis al-Umma'') |[[Chamber of Deputies of اردن|اسمبلی Deputies]] (مجلس النواب ''Majlis al-Nuwaab'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[Single non-transferable vote]] |120 |46,760 |307 |[http://www.representatives.jo/ representatives.jo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160119123228/http://www.representatives.jo/ |date=2016-01-19 }} |- |[[سینٹ اردن|اسمبلی Senators]] (مجلس الأعيان ''Majlis al-Aayan'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |appointed by the monarch |60 |93,520 |614 |[http://www.senate.jo/ senate.jo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200218174749/http://www.senate.jo/ |date=2020-02-18 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|قازقستان}} |rowspan=2|[[پارلیمان قازقستان|پارلیمان]] (''Parlamenti'') |[[Mazhilis|اسمبلی]]<ref name="native"/> (''Mazhilis'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 | |77 |207,854 |2,815 |[http://www.parlam.kz/kk/mazhilis parlam.kz] |- |[[سینٹ قازقستان|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |appointed by the President and elected by local assemblies |47 |340,527 |4,612 |[http://www.parlam.kz/en/senate parlam.kz] |- |rowspan=2|{{flagcountry|کینیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان کینیا|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی (کینیا)|قومی اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[Parallel voting|parallel]] |349 |126,182 |118 |rowspan=2|[http://www.parliament.go.ke/ parliament.go.ke] |- |[[سینٹ کینیا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |67 |657,278 |614 |- |{{flagcountry|کیریباتی}} | |[[ایوان اسمبلی کیریباتی|ایوان اسمبلی]] (Maneaba ni Maungatabu) |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ and appointed by Rabi کونسل Leaders |46 |2,239 |13 |[http://www.parliament.gov.ki/ parliament.gov.ki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706182920/http://www.parliament.gov.ki/ |date=2011-07-06 }} |- |{{flagicon|شمالی کوریا}} [[شمالی کوریا]] | |[[Supreme People's اسمبلی]] (최고인민회의 ''Ch'oe-go In-min Hoe-ŭi'') |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |687 |36,390 |58 | |- |{{flagicon|جنوبی کوریا}} [[جنوبی کوریا]] | |[[قومی اسمبلی Korea|قومی اسمبلی]] (국회 ''Gukhoe'') |[[یک ایوانیت]] |4 |[[majority rule|majority]] and [[متناسب نمائندگی|متناسب]] |300 |166,691 |5,180 |[http://korea.na.go.kr/ korea.na.go.kr] |- |{{flagcountry|کویت}} | |[[قومی اسمبلی کویت|قومی اسمبلی]] (مجلس الأمة ''Majlis al-Umma'') |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ and appointed by the prime minister |50 |71,328 |3,070 |[http://www.kna.kw/ kna.kw] |- |{{flagcountry|کرغیزستان}} | |[[Supreme کونسل کرغیزستان|Supreme کونسل]] (''Joghorku Keneš'') |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |120 |44,690 |109 |[http://www.kenesh.kg/ kenesh.kg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160218103847/http://www.kenesh.kg/ |date=2016-02-18 }} |- |{{flagcountry|لاؤس}} | |[[قومی اسمبلی لاؤس|قومی اسمبلی]] (''Sapha Heng Xat'') |[[یک ایوانیت]] |5 |[[one-party state]] [[بندفہرست]] |115 |48,148 |151 |[http://www.na.gov.la/ na.gov.la] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110304010400/http://www.na.gov.la/ |date=2011-03-04 }} |- |{{flagcountry|لٹویا}} | |[[Saeima|پارلیمان]]<ref name="native"/> (Saeima) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |100 |20,703 |349 |[http://www.saeima.lv/ saeima.lv] |- |{{flagcountry|لبنان}} | |[[پارلیمان لبنان|اسمبلی Deputies]] (مجلس النواب ''Majlis an-Nuwwab'')<ref>Also: قومی اسمبلی (Assemblée Nationale)</ref> |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |128 |33,000 |480 |[http://www.lp.gov.lb/ lp.gov.lb] |- |rowspan=2|{{flagcountry|لیسوتھو}} |rowspan=2|[[پارلیمان لیسوتھو|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی لیسوتھو|قومی اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ and [[متناسب نمائندگی|متناسب]] |120 |16,927 |31 |[http://www.parliament.ls/assembly/ parliament.ls] |- |[[سینٹ لیسوتھو|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by principal chiefs and by the ruling party |33 |61,556 |115 |[http://www.parliament.ls/senate/ parliament.ls] |- |rowspan=2|{{flagcountry|لائبیریا}} |rowspan=2|[[مجلس قانون ساز لائبیریا|مجلس قانون ساز]] |[[ایوان نمائندگان لائبیریا|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |6 |[[majority rule|majority]] |73 |47,624 |24 |[http://legislature.gov.lr/house legislature.gov.lr]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150909085413/http://legislature.gov.lr/house |date=2015-09-09 }} |- |[[سینٹ لائبیریا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |9 |[[majority rule|majority]] |30 |115,896 |58 |[http://legislature.gov.lr/senate legislature.gov.lr]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150909101439/http://legislature.gov.lr/senate |date=2015-09-09 }} |- |{{flagcountry|لیبیا}} | |[[کونسل Deputies]] ( مجلس النواب ''{{transl|ar|Majlis an-Nuwwab}}'') |[[یک ایوانیت]] | | |200 |28,353 |187 |[http://www.hor.ly/ hor.ly] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141022092752/http://www.hor.ly/ |date=2014-10-22 }} |- |{{flagcountry|لیختینستائن}} | |[[Landtag of لیختینستائن|دیت]]<ref name="native"/> (Landtag) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |25 |1,451 |201 |[http://www.landtag.li/ landtag.li] |- |{{flagcountry|لتھووینیا}} | |[[Seimas|پارلیمان]]<ref name="native"/> (Seimas) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |141 |21,658 |436 |[http://www.lrs.lt/ lrs.lt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160221203826/http://www.lrs.lt/ |date=2016-02-21 }} |- |{{flagcountry|لکسمبرگ}} | |[[Chamber of Deputies of لکسمبرگ|Chamber of Deputies]] (D'Chamber)<ref>Also: Chambre des Députés</ref> |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |60 |8,484 |687 |[http://www.chd.lu/ chd.lu] |- |{{flagicon|مقدونیہ}} [[Republic of مقدونیہ|مقدونیہ, Republic of]] | |[[اسمبلی Republic of مقدونیہ|اسمبلی]] (Собрание ''Sobranie'') |[[یک ایوانیت]] | | |123 |16,736 |173 |[http://www.sobranie.mk/ sobranie.mk] |- |rowspan=2|{{flagcountry|مڈغاسکر}} |rowspan=2|[[پارلیمان مڈغاسکر|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[قومی اسمبلی مڈغاسکر|قومی اسمبلی]] (Antenimieram-Pirenena)<ref>Also: Assemblée nationale</ref> |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |160 |137,078 |127 |[http://www.assemblee-nationale.mg/ assemblee-nationale.mg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130212065539/http://www.assemblee-nationale.mg/ |date=2013-02-12 }} |- |[[سینٹ مڈغاسکر|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |33 |664,430 |618 |[http://www.senat.mg/ senat.mg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060104022529/http://www.senat.mg/ |date=2006-01-04 }} |- |{{flagcountry|ملاوی}} | |[[قومی اسمبلی ملاوی|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 |[[First-past-the-post]] |194 |76,809 |71 |[http://www.parliament.gov.mw/ parliament.gov.mw] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200318111252/https://www.parliament.gov.mw/ |date=2020-03-18 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|ملائشیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان ملائشیا|پارلیمان]] (Parlimen) |[[ایوان نمائندگان ملائشیا|ایوان نمائندگان]]<ref>Literally, People's Hall</ref> (Dewan Rakyat) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |First-past-the-post |222 |127,631 |2,014 |[http://www.parlimen.gov.my/maklumat-umum.html?uweb=dr parlimen.gov.my] |- |[[سینٹ ملائشیا|سینٹ]]<ref>Literally, Nation's Hall</ref>(Dewan Negara) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |3 |26 appointed by the [[State Legislative Assemblies]], 2 for each state and 44 appointed by the [[یانگ دی‌ پرتوان آگونگ]], of which 4 are for the [[Federal Territories (ملائشیا)|Federal Territories]]. |70 |404,773 |6,389 |[http://www.parlimen.gov.my/maklumat-umum.html?uweb=dn parlimen.gov.my] |- |{{flagcountry|مالدیپ}} | |[[Majlis of the مالدیپ|اسمبلی]]<ref name="native"/> (Majlis) |[[یک ایوانیت]] |5 |First-past-the-post |77 |4,266 |36 |[http://www.majlis.gov.mv/ majlis.gov.mv] |- |{{flagcountry|مالی}} | |[[قومی اسمبلی مالی|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |4 |147 elected in single or multi-member constituencies, using a runoff system. 13 elected by overseas Malians. |160 |90,732 |111 |[http://www.assemblee-nationale.insti.ml/ assemblee-nationale.insti.ml] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329050441/http://www.assemblee-nationale.insti.ml/ |date=2016-03-29 }} |- |{{flagcountry|مالٹا}} | |[[ایوان نمائندگان مالٹا|ایوان نمائندگان]] (Kamra tad-Deputati) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[Single transferable vote]] |69 |5,950 |155 |[http://www.parlament.mt/ parlament.mt] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20110910105909/http://www.parlament.mt/ |date=2011-09-10 }} |- |{{flagcountry|جزائر مارشل}} | |[[مجلس قانون ساز جزائر مارشل|مجلس قانون ساز]] (Nitijela) |[[یک ایوانیت]] |4 |Single and multi-member constituencies |33 |2,060 |4 |[http://www.rminitijela.org/ rminitijela.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080630091545/http://www.rminitijela.org/ |date=2008-06-30 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|موریتانیہ}} |rowspan=2|[[پارلیمان موریتانیہ|پارلیمان]] (''Barlamene'') |[[قومی اسمبلی موریتانیہ|قومی اسمبلی]] (''Al Jamiya al-Wataniyah'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[Runoff election]] |81 |37,888 |87 |[http://www.assembleenationale.mr/ assembleenationale.mr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303114737/http://www.assembleenationale.mr/ |date=2016-03-03 }} |- |[[سینٹ موریتانیہ|اسمبلی Senators]] (''Majlis al-Shuyukh'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |Election by communal councillors |56 |56,803 |126 |[http://www.senat.mr/ senat.mr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325105208/http://www.senat.mr/ |date=2014-03-25 }} |- |{{flagcountry|موریشس}} | |[[قومی اسمبلی موریشس|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 | |70 |17,614 |275 |[http://www.gov.mu/portal/site/اسمبلیSite gov.mu] |- |rowspan=2|{{flagcountry|میکسیکو}} |rowspan=2|[[کانگریس میکسیکو|کانگریس یونین]] (Congreso de la Unión) |[[Chamber of Deputies of میکسیکو|Chamber of Deputies]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |3 |[[Parallel voting]]: [[Largest remainder method]] ([[Hare quota]]) (200 seats) / FPTP (300 seats) |500 |227,821 |3,323 |[http://www.diputados.gob.mx/ diputados.gob.mx] |- |[[سینٹ میکسیکو|Chamber of Senators]] (Cámara de Senadores) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |[[Parallel voting]]: [[Largest remainder method]] ([[Hare quota]]) |128 |889,926 |12,981 |[http://www.senado.gob.mx/ senado.gob.mx] |- |{{flagicon|FSM}} [[مائکرونیشیا|مائکرونیشیا, Federated States of]] | |[[کانگریس مائکرونیشیا|کانگریس]] |[[یک ایوانیت]] |4 |10 by [[FPTP]] and 4 by [[Proportional representation]] |14 |7,642 |25 |[http://www.fsmcongress.fm/ fsmcongress.fm] |- |{{flagcountry|مالدووا}} | |[[پارلیمان Republic of مالدووا|پارلیمان]] (Parlamentul) |[[یک ایوانیت]] | | |101 |33,498 |118 |[http://www.parlament.md/ parlament.md] |- |{{flagcountry|موناکو}} | |[[قومی کونسل موناکو|قومی کونسل]] (Conseil National) |[[یک ایوانیت]] | | |24 |1,473 |227 |[http://www.conseil-national.mc/ conseil-national.mc] |- |{{flagcountry|منگولیا}} | |[[State Great Khural|State Great اسمبلی]]<ref>In English State Great Khural is used too.</ref> (Улсын Их Хурал ''Ulsyn Ich-Chural'') |[[یک ایوانیت]] | | |76 |36,245 |174 |[http://www.parliament.mn/ parliament.mn] |- |{{flagcountry|مونٹینیگرو}} | |[[پارلیمان مونٹینیگرو|اسمبلی]] (Skupština / Скупштина) |[[یک ایوانیت]] | | |81 |7,719 |88 |[http://www.skupstina.me/ skupstina.me] |- |rowspan=2|{{flagcountry|مراکش}} |rowspan=2|[[پارلیمان مراکش|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[اسمبلی Representatives of مراکش|اسمبلی Representatives]] (''Majlis al-Nuwab'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |325 |100,444 |500 |[http://www.parlement.ma/ parlement.ma] |- |[[اسمبلی کونسلlors]] (''Majlis al-Mustasharin'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |270 |120,905 |602 |[http://conseiller.ma/ conseiller.ma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517065352/http://conseiller.ma/ |date=2014-05-17 }} |- |{{flagcountry|موزمبیق}} | |[[اسمبلی Republic of موزمبیق|اسمبلی Republic]] (Assembleia da República) |[[یک ایوانیت]] | |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[party list]] |250 |85,588 |95 |[http://www.parlamento.org.mz/ parlamento.org.mz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130427005233/http://www.parlamento.org.mz/ |date=2013-04-27 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|نمیبیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان نمیبیا|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی نمیبیا|قومی اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |78 |26,923 |201 |[http://www.parliament.gov.na/national_assembly/national_assembly.php parliament.gov.na] |- |[[قومی کونسل نمیبیا|قومی کونسل]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |26 |80,769 |605 |[http://www.parliament.gov.na/national_council/national_council.php parliament.gov.na] |- |{{flagcountry|ناورو}} | |[[پارلیمان ناورو|پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] | | |18 |521 |3 |[http://www.ناوروgov.nr/parliament ناوروgov.nr] |- |{{flagcountry|نیپال}} | |[[نیپالese Constituent اسمبلی|Constituent اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |601 |44,294 |62 |[http://www.parliament.gov.np/ parliament.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304032139/http://www.parliament.gov.np/ |date=2016-03-04 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|نیدرلینڈز}} |rowspan=2|[[ریاستی جرنل نیدرلینڈز|ریاستی جرنل]] (Staten-Generaal) |[[ایوان نمائندگان نیدرلینڈز|ایوان نمائندگان]] (Tweede Kamer, ''Second Chamber'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |150 |111,533 |4,693 |[http://www.tweedekamer.nl/ tweedekamer.nl] |- |[[سینٹ نیدرلینڈز|سینٹ]] (Eerste Kamer, ''First Chamber'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |75 |223,066 |9,387 |[http://www.eerstekamer.nl/ eerstekamer.nl] |- |{{flagcountry|نیوزی لینڈ}} | |[[نیوزی لینڈ ایوان نمائندگان|ایوان نمائندگان]] |[[یک ایوانیت]] | |[[mixed-member proportional representation]] |120 |33,566 |1,018 |[http://www.parliament.nz/ parliament.nz] |- |{{flagcountry|نکاراگوا}} | |[[قومی اسمبلی نکاراگوا|قومی اسمبلی]] (Asamblea Nacional) |[[یک ایوانیت]] | | |92 |64,034 |205 |[http://www.asamblea.gob.ni/ asamblea.gob.ni] |- |{{flagcountry|نائجر}} | |[[قومی اسمبلی نائجر|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] | | |113 |139,210 |102 |[http://www.assemblee.ne/ assemblee.ne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070818033526/http://www.assemblee.ne/ |date=2007-08-18 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|نائجیریا}} |rowspan=2|[[Nigerian قومی اسمبلی|قومی اسمبلی]] |[[Nigerian ایوان نمائندگان|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |360 |388,898 |1,148 |[http://www.nass.gov.ng/ nass.gov.ng] |- |[[Nigerian سینٹ|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |109 |1,284,436 |3,792 |[http://www.nassnig.org nassnig.org] |- |{{flagcountry|ناروے}} | |[[Storting|Great اسمبلی]]<ref name="native"/> (Storting) |[[یک ایوانیت]] | |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[mixed member proportional representation|mixed]] |169 |29,785 |1,573 |[http://www.stortinget.no/en/ stortinget.no] |- |rowspan=2|{{flagcountry|سلطنت عمان}} |rowspan=2|[[کونسل سلطنت عمان]] |''[[Consultative اسمبلی سلطنت عمان|Consultative اسمبلی]]''<ref>The Consultative اسمبلی has only consultative tasks</ref> (''Majlis al-Shura'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |84 |33,017 |973 |[http://www.shura.om/ shura.om] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081031222619/http://www.shura.om/ |date=2008-10-31 }} |- |''[[کونسل State of سلطنت عمان|اسمبلی State]]''<ref>The اسمبلی State has only consultative tasks</ref> (''Majlis al-Dawla'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |83 |33415 |985 |[http://www.omanet.om/english/government/majlis.asp omanet.om] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081026020335/http://www.omanet.om/english/government/majlis.asp |date=2008-10-26 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|پاکستان}} |rowspan=2|[[پارلیمان پاکستان]] (پارلیمنٹ) |[[قومی اسمبلی پاکستان|قومی اسمبلی]] (ایوان زیریں پاکستان) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |336 |537,023 |1,454 |[http://www.na.gov.pk/ na.gov.pk] |- |[[سینٹ پاکستان|سینٹ]] (ایوانِ بالا)<ref>[[:ur:ایوانِ بالا]]</ref> |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |104 |1,735,000 |4,697 |[http://www.senate.gov.pk/ senate.gov.pk] |- |rowspan=2|{{flagcountry|پلاؤ}} |rowspan=2|[[پلاؤ قومی کانگریس|قومی کانگریس]] (Olbiil era Kelulau) |[[House of Delegates of پلاؤ|House of Delegates]]<ref name="not"/> |[[ایوان زیریں|زیریں]] | |[[majority rule]] |16 |1,309 |17 |rowspan=2|[http://palaugov.org/ palaugov.org] |- |[[سینٹ پلاؤ|سینٹ]]<ref name="not"/> |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |[[majority rule]] |9 |2,328 |31 |- |{{flagcountry|پاناما}} | |[[قومی اسمبلی پاناما|قومی اسمبلی]] (Asamblea Nacional) |[[یک ایوانیت]] | | |71 |47,969 |712 |[http://www.asamblea.gob.pa/ asamblea.gob.pa] |- |{{flagcountry|پاپوا نیو گنی}} | |[[National پارلیمان پاپوا نیو گنی|National پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] | | |109 |56,766 |154 |[http://www.parliament.gov.pg/ parliament.gov.pg] |- |rowspan=2|{{flagcountry|پیراگوئے}} |rowspan=2|[[کانگریس پیراگوئے|کانگریس]] (Congreso) |[[Chamber of Deputies of پیراگوئے|Chamber of Deputies]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |80 |80,681 |441 |[http://www.diputados.gov.py/ diputados.gov.py] |- |[[سینٹ پیراگوئے|Chamber of Senators]] (Cámara de Senadores) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |45 |143,434 |785 |[http://www.senado.gov.py/ senado.gov.py] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130328220656/http://www.senado.gov.py/ |date=2013-03-28 }} |- |{{flagcountry|پیرو}} | |[[کانگریس پیرو|کانگریس Republic]] (Congreso de la República) |[[یک ایوانیت]] | | |130 |217,082 |2,322 |[http://www.congreso.gob.pe/ congreso.gob.pe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060113012952/http://www.congreso.gob.pe/organizacion/pleno.asp?mode=Pleno |date=2006-01-13 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|فلپائن}} |rowspan=2|[[کانگریس فلپائن|کانگریس]] (Kongreso) |[[ایوان نمائندگان فلپائن|ایوان نمائندگان]] (Kapulungán ng mga Kinatawán / Mababang Kapulungán / Cámara de Representantes) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |3 |[[بندفہرست]] and [[first-past-the-post]] |292 |355,393 |1,365 |[http://www.congress.gov.ph/ congress.gov.ph] |- |[[سینٹ فلپائن|سینٹ]] (Senado / Mataás na Kapulungán) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |[[Plurality-at-large voting|bloc voting]] |24 |4,323,958 |16,267 |[http://www.senate.gov.ph/ senate.gov.ph] |- |rowspan=2|{{flagcountry|پولینڈ}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی Republic of پولینڈ|قومی اسمبلی]] (Zgromadzenie Narodowe)<ref name="zgromadzenie">Name used only on those rare occasions when both houses sit together</ref> |[[Sejm of the Republic of پولینڈ|Sejm (دیت)]]<ref name="native"/> (Sejm) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |460 |83,697 |1,677 |[http://www.sejm.gov.pl/ sejm.gov.pl] |- |[[سینٹ Republic of پولینڈ|سینٹ]] (Senat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |[[majority]] |100 |385,010 |7,716 |[http://www.senat.gov.pl/ senat.gov.pl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090711100525/http://www.senat.gov.pl/ |date=2009-07-11 }} |- |{{flagcountry|پرتگال}} | |[[اسمبلی Republic (پرتگال)|اسمبلی Republic]] (Assembleia da República) |[[یک ایوانیت]] | |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[party list]] |230 |45,920 |1,082 |[http://www.parlamento.pt/ parlamento.pt] |- |{{flagcountry|قطر}} | |''[[Consultative اسمبلی قطر|Consultative اسمبلی]]''<ref>The Consultative اسمبلی has only consultative task</ref> (''Majlis ash-Shura'') |[[یک ایوانیت]] | | |35 |52,958 |5,200 | |- |rowspan=2|{{flagcountry|رومانیہ}} |rowspan=2|[[پارلیمان رومانیہ|پارلیمان]] (Parlamentul) |[[Chamber of Deputies of رومانیہ|Chamber of Deputies]] (Camera Deputaţilor) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |326 |58,416 |819 |[http://www.cdep.ro/ cdep.ro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160224191941/http://www.cdep.ro/ |date=2016-02-24 }} |- |[[سینٹ رومانیہ|سینٹ]] (Senat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |137 |139,005 |1,950 |[http://www.senat.ro/ senat.ro] |- |rowspan=2|{{flagcountry|روس}} |rowspan=2|[[وفاقی اسمبلی روس|وفاقی اسمبلی]] (Федеральное Собрание ''Federalnoye Sobraniye'') |[[State Duma]]<ref name="native"/> (Государственная Дума ''Gosudarstvennaya Duma'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[party list]] |450 |318,000 |5,296 |[http://www.duma.gov.ru/ duma.gov.ru] |- |[[Federation کونسل روس|Federation کونسل]] (Совет Федерации ''Sovet Federatsii'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |166 |862,048 |14,357 |[http://www.council.gov.ru/ council.gov.ru] |- |rowspan=2|{{flagcountry|روانڈا}} |rowspan=2|[[پارلیمان روانڈا|پارلیمان]] (Inteko Ishinga Amategeko) |[[Chamber of Deputies of روانڈا|Chamber of Deputies]] (Umutwe w'Abadepite) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |80 |146,121 |171 |[http://www.parliament.gov.rw/chamber-of-deputies/ parliament.gov.rw] |- |[[سینٹ روانڈا|سینٹ]] (Umutwe wa Sena) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |26 |449,603 |526 |[http://www.parliament.gov.rw/senate/ parliament.gov.rw] |- |{{flagcountry|سینٹ کیٹز}} | |[[قومی اسمبلی سینٹ کیٹز|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |15 |3,686 |58 | |- |rowspan=2|{{flag|سینٹ لوسیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان سینٹ لوسیا|پارلیمان]] |[[ایوان اسمبلی سینٹ لوسیا|ایوان اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |17 |10,221 |123 | |- |[[سینٹ سینٹ لوسیا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |11 |15,796 |191 | |- |{{flagcountry|سینٹ وینسینٹ و گریناڈائنز}} | |[[ایوان اسمبلی سینٹ وینسینٹ و گریناڈائنز|ایوان اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |21 |5,714 |59 | |- |{{flagcountry|سامووا}} | |[[Fono|Legislative اسمبلی]]<ref name="native"/> (Fono) |[[یک ایوانیت]] | | |49 |3,965 |22 |[http://www.parliament.gov.ws/ parliament.gov.ws] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050723010429/http://www.parliament.gov.ws/ |date=2005-07-23 }} |- |{{flagcountry|سان مارینو}} | |[[Grand and General کونسل]] (Consiglio Grande e Generale) |[[یک ایوانیت]] | | |60 |536 |18 |[http://www.consigliograndeegenerale.sm/ consigliograndeegenerale.sm] |- |{{flagcountry|ساؤ ٹومے و پرنسپے}} | |[[قومی اسمبلی ساؤ ٹومے و پرنسپے|قومی اسمبلی]] (Assembleia Nacional) |[[یک ایوانیت]] | | |55 |3,330 |6 |[http://www.parlamento.st/ parlamento.st] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430035407/http://www.parlamento.st/ |date=2011-04-30 }} |- |{{flagcountry|سعودی عرب}} | |''[[Consultative اسمبلی سعودی عرب|Consultative اسمبلی]]''<ref>The appointed Consultative اسمبلی has only legislative tasks</ref> (''Majlis ash-Shura'') |[[یک ایوانیت]] | | |150 |189,175 |4,551 |[http://www.shura.gov.sa/ shura.gov.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090217110621/http://shura.gov.sa/ |date=2009-02-17 }} |- |{{flagcountry|سینیگال}} |[[پارلیمان سینیگال|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی (سینیگال)|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 | |150 |85,701 |167 |[http://www.assemblee-nationale.sn/ assemblee-nationale.sn] |- |{{flagcountry|سربیا}} | |[[قومی اسمبلی Republic of سربیا|قومی اسمبلی]] (Народна скупштина / Narodna Skupština) |[[یک ایوانیت]] | | |250 |28,482 |315 |[http://www.parlament.gov.rs/ parlament.gov.rs] |- |{{flagcountry|سیچیلیس}} | |[[قومی اسمبلی سیچیلیس|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |31 |2,709 |72 | |- |{{flagcountry|سیرالیون}} | |[[پارلیمان سیرالیون|پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] | | |124 |40,136 |41 |[http://www.sl-parliament.org/ sl-parliament.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160123191313/http://www.sl-parliament.org/ |date=2016-01-23 }} |- |{{flagcountry|سنگاپور}} | |[[پارلیمان سنگاپور|پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] | |[[first-past-the-post]] ([[Member of پارلیمان|MP]]) and appointed by the [[President of سنگاپور|President]] ([[Nominated Member of پارلیمان|NMP]]) |99 |52,360 |3,180 |[http://www.parliament.gov.sg/ parliament.gov.sg] |- |{{flagcountry|سلوواکیہ}} | |[[قومی کونسل سلوواکیہ|قومی کونسل]] (Národná rada) |[[یک ایوانیت]] | | |150 |35,980 |846 |[http://www.nrsr.sk/ nrsr.sk] |- |rowspan=2|{{flagcountry|سلووینیا}} |rowspan=2|[[سلووینیاn پارلیمان|پارلیمان]] (Državni zbor Republike Slovenije) |[[قومی اسمبلی (سلووینیا)|قومی اسمبلی]] (Državni zbor) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |90 |22,779 |643 |[http://www.dz-rs.si/ dz-rs.si] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225184239/http://www.dz-rs.si/ |date=2011-02-25 }} |- |[[قومی کونسل (سلووینیا)|قومی کونسل]] (Državni svet)<ref>{{cite book |url=http://dk.fdv.uni-lj.si/dela/Lakota-Igor.PDF |title=Sistem nepopolne dvodomnosti v slovenskem parlamentu (diplomska naloga) |trans_title=The system of incomplete bicameralism in the سلووینیاn پارلیمان (diploma thesis) |page=62 |first=Igor |last=Lakota |year=2006 |accessdate=16 December 2010 |publisher=Faculty of Social Sciences, University of Ljubljana |language=سلووینیاn |quote=Opinions differ, however the majority of domestic experts agree that the قومی کونسل may be regarded as the upper house, but the bicameralism is distinctively incomplete.}}</ref> |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |40 |51,254 |1,447 |[http://www.ds-rs.si/ ds-rs.si] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160225103717/http://www.ds-rs.si/ |date=2016-02-25 }} |- |{{flagcountry|جزائر سلیمان}} | |[[National پارلیمان جزائر سلیمان|National پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] | | |50 |10,460 |34 |[http://www.parliament.gov.sb/ parliament.gov.sb] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303195817/http://www.parliament.gov.sb/ |date=2016-03-03 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|صومالیہ}} |rowspan=2|[[وفاقی پارلیمان صومالیہ|وفاقی پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[House of the People of صومالیہ|House of the People]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | |Appointed |275 |36,675 |21 |[http://www.parliament.gov.so/index.php/en/ parliament.gov.so] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131108105542/http://www.parliament.gov.so/index.php/en/ |date=2013-11-08 }} |- |[[Upper House (صومالیہ)|[[ایوانِ بالا|بالا]] House]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |Not established yet, powers exercised by the House of the People |56 |180,100 |103 | |- |rowspan=2|{{flagcountry|جنوبی افریقہ}} |rowspan=2|[[پارلیمان جنوبی افریقہ|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی جنوبی افریقہ|قومی اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |400 |126,466 |1,387 |[http://www.parliament.gov.za/live/content.php?Item_ID=33 parliament.gov.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421124617/http://www.parliament.gov.za/live/content.php?Item_ID=33 |date=2012-04-21 }} |- |[[قومی کونسل Provinces]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |90 |562,075 |6,168 |[http://www.parliament.gov.za/live/content.php?Item_ID=34 parliament.gov.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412031940/http://www.parliament.gov.za/live/content.php?Item_ID=34 |date=2008-04-12 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|جنوبی سوڈان}} |rowspan=2|[[قومی مجلس قانون ساز (جنوبی سوڈان)|قومی مجلس قانون ساز]] |[[National Legislative اسمبلی (جنوبی سوڈان)|قومی مجلس قانون ساز اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |170 |48,591 |81 |[http://www.goss.org/index.php/legislative-assembly goss.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306081107/http://www.goss.org/index.php/legislative-assembly |date=2016-03-06 }} |- |[[کونسل States (جنوبی سوڈان)|کونسل States]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |Appointed by President |50 |165,210 |276 |[http://www.goss.org/index.php/legislative-assembly/council-of-states goss.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306081107/http://www.goss.org/index.php/legislative-assembly/council-of-states |date=2016-03-06 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|ہسپانیہ}} |rowspan=2|[[Cortes Generales|عمومی عدالتیں]]<ref name="native"/> (Cortes Generales) |[[Spanish کانگریس Deputies|کانگریس Deputies]] (Congreso de los Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |350 |131,894 |4,038 |[http://www.congreso.es/ congreso.es] |- |[[Spanish سینٹ|سینٹ]] (Senado) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |266 |173,545 |5,313 |[http://www.senado.es/ senado.es] |- |{{flagcountry|سری لنکا}} | |[[پارلیمان سری لنکا|پارلیمان]] (ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව (Sinhala)/ இலங்கை பாராளுமன்றம் (Tamil))<ref name="not"/> |[[یک ایوانیت]] | | |225 |90,122 |517 |[http://www.parliament.lk/ parliament.lk] |- |rowspan=2|{{flagcountry|سوڈان}} |rowspan=2|[[قومی مجلس قانون ساز سوڈان|قومی مجلس قانون ساز]] |[[قومی اسمبلی سوڈان|قومی اسمبلی]] (''Majlis Watani'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |450 |68,653 |197 |[http://www.parliament.gov.sd/ parliament.gov.sd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110824021607/http://www.parliament.gov.sd/ |date=2011-08-24 }} |- |[[کونسل States of سوڈان|اسمبلی States]] (''Majlis Welayat'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |50 |617,880 |1,780 |[http://www.councilofstates.gov.sd/ councilofstates.gov.sd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304073222/http://www.councilofstates.gov.sd/ |date=2016-03-04 }} |- |{{flagcountry|سرینام}} | |[[قومی اسمبلی سرینام|قومی اسمبلی]] (Nationale Assemblée) |[[یک ایوانیت]] | | |51 |10,470 |99 |[http://www.dna.sr/ dna.sr] |- |rowspan=2|{{flagcountry|سوازی لینڈ}} |rowspan=2|[[پارلیمان سوازی لینڈ|پارلیمان]] (Liblanda) |[[ایوان اسمبلی سوازی لینڈ|ایوان اسمبلی]]<ref name="not"/> |[[ایوان زیریں|زیریں]] | |[[majority rule|majority]] |55 |22,181 |113 | |- |[[سینٹ سوازی لینڈ|سینٹ]]<ref name="not"/> |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |appointed by the [[King of سوازی لینڈ|King]] |30 |40,666 |207 | |- |{{flagcountry|سویڈن}} | |The [[Riksdag]] |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |349 |27,286 |1,093 |[http://www.riksdagen.se/ riksdagen.se] |- |{{flagcountry|شام}} | |[[People's کونسل شام|People's اسمبلی]] (''Majlis al-Sha'ab'') |[[یک ایوانیت]] | | |250 |86,964 |240 |[http://parliament.sy/ parliament.sy] |- |rowspan=2|{{flagcountry|سوئٹزرلینڈ}} |rowspan=2|[[وفاقی اسمبلی سوئٹزرلینڈ|وفاقی اسمبلی]] (Bundesversammlung, Assemblée fédérale, Assemblea federale) |[[قومی کونسل سوئٹزرلینڈ|قومی کونسل]] (Nationalrat, Conseil National, Consiglio Nazionale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |200 |40,000 |1,699 |[http://www.parlament.ch/e/organe-mitglieder/nationalrat/Pages/default.aspx parliament.ch] |- |[[Swiss کونسل States|کونسل States]] (Ständerat, Conseil des Etats, Consiglio degli Stati) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |46 |173,913 |7,388 |[http://www.parlament.ch/e/organe-mitglieder/staenderat/Pages/default.aspx parliament.ch] |- |rowspan=2|{{flagcountry|تاجکستان}} |rowspan=2|[[سپریم اسمبلی تاجکستان|سپریم اسمبلی]] (''Majlisi Oli'') |[[اسمبلی Representatives of تاجکستان|اسمبلی Representatives]] (''Majlisi Mamoyandogan'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |63 |123,809 |257 | |- |[[قومی اسمبلی تاجکستان|قومی اسمبلی]] (''Majlisi Milliy'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |33 |236,363 |491 | |- |{{flagcountry|تنزانیہ}} | |[[قومی اسمبلی تنزانیہ|قومی اسمبلی]] (Bunge) |[[یک ایوانیت]] | | |357 |120,974 |178 |[http://www.parliament.go.tz/ parliament.go.tz] |- |rowspan=2|{{flagcountry|تھائی لینڈ}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی تھائی لینڈ|قومی اسمبلی]] (รัฐสภา ;''Rathasapha'') |[[ایوان نمائندگان تھائی لینڈ|ایوان نمائندگان]] (สภาผู้แทนราษฎร ;'' Saphaputhan Ratsadon'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |500 |130,958 |1,204 |[http://www.parliament.go.th/ parliament.go.th] |- |[[سینٹ تھائی لینڈ|سینٹ]] (''วุฒิสภา ;Wuthisapha'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |150 |436,529 |4,013 |[http://www.senate.go.th/ senate.go.th] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150223020223/http://www.senate.go.th/ |date=2015-02-23 }} |- |{{flagcountry|ٹوگو}} | |[[قومی اسمبلی ٹوگو|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] | | |81 |76,434 |79 |[http://www.assemblee-nationale.tg/ assemblee-nationale.tg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511202912/http://www.assemblee-nationale.tg/ |date=2011-05-11 }} |- |{{flagcountry|ٹونگا}} | |[[Legislative اسمبلی ٹونگا|Legislative اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |26 |3,962 |29 |[http://parliament.gov.to/ parliament.gov.to] |- |rowspan=2|{{flagcountry|ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو}} |rowspan=2|[[پارلیمان ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو|پارلیمان]] |[[ایوان نمائندگان ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |41 |32,139 |647 |rowspan=2|[http://www.ttparliament.org/ ttparliament.org] |- |[[سینٹ ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |31 |42,506 |856 |- |{{flagcountry|تونس}} | |[[اسمبلی Representatives of the People]] (مجلس نواب الشعب ''Majless Noweb al Shaab'') |[[یک ایوانیت]] | | |217 |49,188 |465 |[http://www.arp.tn/ arp.tn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210711111210/http://www.arp.tn/ |date=2021-07-11 }} |- |{{flagcountry|ترکی}} | |[[Grand قومی اسمبلی ترکی]] (Türkiye Büyük Millet Meclisi) |[[یک ایوانیت]] | | |550 |135,862 |1,951 |[http://www.tbmm.gov.tr/ tbmm.gov.tr] |- |{{flagcountry|ترکمانستان}} | |[[اسمبلی ترکمانستان|اسمبلی]] (Mejlis) |[[یک ایوانیت]] | | |125 |41,360 |346 | |- |{{flagcountry|تووالو}} | |[[پارلیمان تووالو|پارلیمان]] (Palamene) |[[یک ایوانیت]] | | |15 |666 |2 |[http://www.parliament.gov.tv/ parliament.gov.tv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130524085214/http://www.parliament.gov.tv/ |date=2013-05-24 }} |- |{{flagcountry|یوگنڈا}} | |[[قومی اسمبلی یوگنڈا|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |375 |87,839 |123 |[http://www.parliament.go.ug/ parliament.go.ug] |- |{{flagcountry|یوکرین}} | |[[Verkhovna Rada|Supreme کونسل]] (Верховна Рада ''Verkhovna Rada'') |[[یک ایوانیت]] | | |450 |101,248 |732 |[http://portal.rada.gov.ua/ rada.gov.ua] |- |{{flagcountry|متحدہ عرب امارات}} | |[[Federal قومی کونسل|Federal قومی اسمبلی]] (المجلس الوطني الإتحادي ''Majlis Watani Ittihad'') |[[یک ایوانیت]] | | |40 |206,601 |6,470 |[http://www.almajles.gov.ae/ almajles.gov.ae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100930151449/http://www.almajles.gov.ae/ |date=2010-09-30 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|برطانیہ}} |rowspan=2|[[پارلیمان برطانیہ|پارلیمان]] |[[British House of Commons|House of Commons]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[First-past-the-post]] |650 |95,787 |3,478 |[http://www.parliament.uk/business/commons/ parliament.uk] |- |[[دارالامرا]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |Life |[[Life peer]]s appointed by the [[Monarchy of the برطانیہ|Sovereign]]. 92 elected by and from [[hereditary peer]]s using [[Instant-runoff voting|preferential voting]]. 26 [[Lords Spiritual]] are [[bishop]]s of the [[Church of انگلستان]]. |765 |81,388 |2,955 |[http://www.parliament.uk/business/lords/ parliament.uk] |- |rowspan=2|{{flagcountry|ریاستہائے متحدہ امریکہ}} |rowspan=2|[[ریاستہائے متحدہ امریکہ کانگریس|کانگریس]] |[[ریاستہائے متحدہ امریکہ ایوان نمائندگان|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |2 |[[majority rule|majority]] |435 |722,636 |34,698 |[http://www.house.gov/ house.gov] |- |[[ریاستہائے متحدہ امریکہ سینٹ|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |[[majority rule|majority]] |100 | 3,143,467 |215,623 |[http://www.senate.gov/ senate.gov] |- |rowspan=2|{{flagcountry|یوراگوئے}} |rowspan=2|[[جرنل اسمبلی یوراگوئے|جرنل اسمبلی]] (Asamblea General) |[[نمائندگان چیمبر یوراگوئے|نمائندگان چیمبر]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |99 |33,195 |514 |rowspan=2|[http://www.parlamento.gub.uy/ parlamento.gub.uy] |- |[[سینٹ یوراگوئے|Chamber of Senators]] (Cámara de Senadores) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |30 |109,543 |1,696 |- |rowspan=2|{{flagcountry|ازبکستان}} |rowspan=2|[[سپریم اسمبلی ازبکستان|سپریم اسمبلی]] (Oliy Majlis) |[[Legislative Chamber of ازبکستان|Legislative Chamber]]<ref name="not"/> |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |150 |194,156 |634 |[http://www.parliament.gov.uz/ parliament.gov.uz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060831163528/http://www.parliament.gov.uz/ |date=2006-08-31 }} |- |[[سینٹ ازبکستان|سینٹ]]<ref name="not"/> |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |100 |291,234 |952 |[http://www.senat.gov.uz/ enat.gov.uz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160211084440/http://senat.gov.uz/ |date=2016-02-11 }} |- |{{flagcountry|وانواتو}} | |[[پارلیمان وانواتو|پارلیمان]] (Parlement) |[[یک ایوانیت]] |4 | |52 |4319 |14 |[http://www.parliament.gov.vu/ parliament.gov.vu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306063129/http://www.parliament.gov.vu/ |date=2016-03-06 }} |- |{{flagcountry|ویٹیکن سٹی}} | |[[Pontifical Commission for ویٹیکن سٹی State|Pontifical Commission]] (Pontificia Commissione per lo Stato della Città del Vaticano) |[[یک ایوانیت]] | | |7 |114 | | |- |{{flagcountry|وینزویلا}} | |[[قومی اسمبلی وینزویلا|قومی اسمبلی]] (Asamblea Nacional) |[[یک ایوانیت]] | | |165 |175,430 |2,267 |[http://www.asambleanacional.gob.ve/ asambleanacional.gob.ve] |- |{{flagcountry|ویتنام}} | |[[قومی اسمبلی ویتنام|قومی اسمبلی]] (Quốc hội) |[[یک ایوانیت]] | | |498 |176,385 |602 |[http://www.na.gov.vn/ na.gov.vn] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20100709222441/http%3A//www.na.gov.vn/ |date=2010-07-09 }} |- |{{flagcountry|يمن}} | |[[اسمبلی Representatives of يمن|اسمبلی Representatives]] (''Majlis al-Nuwaab'') |[[یک ایوانیت]] | | |301 |81,485 |192 | |- |{{flagcountry|زیمبیا}} | |[[قومی اسمبلی زیمبیا|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |150 |87,284 |145 |[http://www.parliament.gov.zm/ parliament.gov.zm] |- |rowspan=2|{{flagcountry|زمبابوے}} |rowspan=2|[[پارلیمان زمبابوے|پارلیمان]] |[[ایوان اسمبلی زمبابوے|ایوان اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |210 |61,971 |29 | |- |[[سینٹ زمبابوے|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |40 |325,350 |153 | |} == حوالے == {{حوالے}} {{لسٹاں بلحاظ دیس}} {{قومی اک ایوانی قانون ساز اسمبلیاں}} {{قومی ایوان زیریں قانون ساز اسمبلیاں}} {{قومی ایوان بالا قانون ساز اسمبلیاں}} [[گٹھ:قومی قنون ساز اسمبلیاں]] [[گٹھ:قنون ساز اسمبلیاں]] [[گٹھ:لسٹاں بلحاظ دیس]] dpsvlhyimps4etuazf50uraxygkjbf4 0 77907 709792 693225 2026-08-19T09:28:09Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709792 wikitext text/x-wiki دنیا دے وڈے بینکار تے انہاں دے زیر اثر حکومتاں اس کوشش وچ مصروف نيں کہ [[کاغذی کرنسی]] دا استعمال ختم ہو جائے تے صرف [[ڈیجیٹل کرنسی]] (یعنی الیکٹرونک کرنسی) دنیا وچ ہر جگہ استعمال ہونے لگے۔ اس سلسلے وچ کیتے گئے عملی اقدامات '''کیش دے خلاف جنگ''' (war on cash) کہلاندے نيں۔<br /> 8 نومبر 2016ء نو‏‏ں [[بھارت وچ 500 تے 1000 دے نوٹاں دا اسقاط زر|بھارت وچ وڈے نوٹاں دی منسوخی]] اسی سلسلے دی اک کڑی اے۔<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2017-01-12/well-kept-open-secret-washington-behind-india’s-brutal-experiment-abolishing-most-ca A Well-Kept Open Secret: Washington Is Behind India’s Brutal Experiment of Abolishing Most Cash]</ref> 11دسمبر 2016 نو‏‏ں [[وینیزویلا]] نے وی 100 بلیور دے نوٹ منسوخ کر دتے نيں جو وینیزویلا دی کل کرنسی دا نصف نيں۔ [[ڈیبٹ کارڈ]]، [[کریڈٹ کارڈ]]، [[انٹرنیٹ]] تے [[موبائل فون]] دے ذریعے دی جانے والی ادائیگیاں کیش لیس (cashless) کہلاندی نيں۔ ایہ سب ادائیگیاں [[نیٹ ورکنگ]] دے بغیر ممکن نئيں نيں۔ [[سوئیڈن]] نو‏‏ں پہلے کیش لیس ملک دا درجہ دتا جاندا اے کیونکہ اوتھ‏ے [[خرید و فروخت]] تے دیگرادائیگیاں وچ کیش دا استعمال صرف 3 فیصد رہ گیا اے۔ [[فائل:Smart card 001.jpg|بائاں|thumb|امریکی فوجیاں دے زیر استعمال [[ایگل کیش]] کارڈ جو دنیا وچ کنيں وی موجود امریکی فوجی اسٹور اُتے خریداری دے لئی [[ڈیبٹ کارڈ]] دی طرح استعمال کیتا جا سکدا اے۔]] == مقصد == * اک ماہر معاشیات Mr. Buiter دا کہنا اے کہ جے بینک پہلے ہی تو‏ں [[شرح سود]] منفی 6 فیصد کر چکے ہُندے تو2009–2008 وچ وڈا [[عالمی مالیا‏تی بحران]] (the Global Financial Meltdown) نہ آندا۔ اس ماہر معاشیات دا تعلق سٹی بینک تو‏ں اے۔ لیکن جے بینک اپنے ڈپازیٹر (کھاندے دار) نو‏‏ں منافع دینے دی بجائے اوہدی رقم وچو‏ں کٹوندی کرنا شروع کر دین گے تو لوگ بینک وچ پیسے رکھنا بند کر دین گے۔ جدو‏ں بینکاں اُتے بُرا وقت آندا اے تو اوہ اپنے کھاندے داراں دی کچھ رقم ضبط کر لیندے نيں جداں کہ [[قبرص]] تے [[آسٹریا]] وچ حکومت دی اجازت تو‏ں ہويا۔ اس عمل نو‏‏ں بیل انہاں (bail in) کہندے نيں۔ جے لوگ بینکاں وچ رقم رکھنا بند کر دین گے تو بینک بیل انہاں نئيں کر سکیاں گے۔ اس لئی بینک چاہندے نيں کہ ساری لین دین بینکاں دے ذریعے ہی دی جائے تے ایسا صرف اُسی وقت ممکن اے جدو‏ں کیش دا وجود ہی ختم کر دتا جائے۔ * کیش کوئی وی اپنے پاس ذخیرہ کر سکدا اے جدو‏ں کہ ڈیجیٹل کرنسی صرف بینک وچ ہی ذخیرہ دی جا سکدی اے۔ اس طرح بینک حکومت اُتے حکومت کرنے دی پوزیشن وچ آ جان گے۔ * کیش لوگاں نو‏‏ں مالیا‏تی آزادی مہیا کردا اے۔ الیکٹرونی ذرائع تو‏ں رقم دی منتقلی تو‏ں لوگاں نو‏‏ں بینکاں اُتے انحصار کرنا پڑے گا۔ اس طرح کوئی وی لین دین مخفی نئيں رہے گی۔ بِنا کیش معیشت (cashless economy) لوگاں دی آزادی سلب کرنے دے مترادف اے۔<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2015-04-30/war-cash-transparently-totalitarian transparently totalitarian]</ref> * کیش دے خلاف جنگ دا اصل نشانہ دیانت دار شہری ہون گے جنہاں دی بچت تے آزادی ضبط ہو جائے گی۔ :The real burden of the war on cash falls on honest citizens who are made vulnerable to wealth confiscation through negative interest rates, loss of privacy, account freezes and limits on cash withdrawals or transfers."<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2017-08-16/why-elites-are-winning-war-cash James Rickards via The Daily Reckoning]</ref> * امریکی [[فیڈرل ریزرو]] دے بارہويں تے مشہور چیر مین مسٹر ووکر (Mr. Volcker) نے اک دفعہ کہیا سی کہ "سونا میرا دشمن اے " یعنی [[سونا]] نوٹ چھاپنے والےآں دا دشمن اے۔ اج وی بینکنگ نظام نو‏‏ں خطرہ اے کہ سونے چاندی دی کرنسی دا دور واپس نہ آ جائے جو بینکاراں دی حاکمیت نو‏‏ں ختم کر دے گا۔ کیش لیس اکنومی وچ سونے دی خرید و فروخت ممکن نئيں رہے گی۔<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2016-12-18/gold-now-effectively-illegal-india-consequences-creating-cashless-society "Gold Is Now Effectively Illegal" In India – The Consequences Of Creating A Cashless Society]</ref> * ہر آدمی تو‏ں ٹیکس وصول کرنا ممکن ہو جائے گا تے حکومت ٹیکس دا ریٹ جدو‏ں چاہے گی ودھا دے گی۔ * ڈیجیٹل پے منٹ دی مدد تو‏ں ہر شخص اُتے مکمل نظر رکھی جا سکے گی۔ Another motive is surveillance power that goes with increased use of digital payment. == اقدامات == 2012 وچ Better than Cash Alliance دا معاہدہ طے پایا۔ اس معاہدہ وچ فورڈ فاونڈیشن، [[یو ایس ایڈ]]، [[سٹی بینک]]، [[ماسٹر کارڈ]]، [[ویزا]] کارڈ تے [[اقوام متحدہ]] دی کئی ایجنسیاں شامل سن۔ اوہ چاہندی نيں کہ تمام ادائیگیاں الیکٹرونی طریقے تو‏ں ہاں تے خاص طور اُتے ترقی پزیر ملکاں وچ کیش بالکل ختم کر دتا جائے۔ ایہ اوہ ادارے نيں جو دنیا دی شائید ہر حکومت اُتے اثر انداز ہو سکدے نيں۔<!-- They want to abolish the use of cash and force all payments to be made electronically, especially in emerging nations. These are international organizations that influence almost every government in the world. They could be the basis of coordinated efforts to discourage the use of cash. --> == مختلف ملکاں وچ صورت حال == حالیہ چند سالاں وچ * [[انڈیا]] نے8 نومبر 2016 نو‏‏ں 500 تے 1000 روپے دے نوٹاں اُتے پابندی لگانے دا اعلان کیتا اے۔<ref>[http://www.bloomberg.com/news/articles/2016-11-08/india-abolishes-inr500-1-000-rupee-notes-to-fight-corruption Bloomberg]</ref> مودی نے تسلیم کیتا اے کہ اوہ انڈیا نو‏‏ں کیش لیس اکنومی بنانا چاہندا اے۔<ref>[http://www.politicalamerican.us/tag/economy-of-india/ India’s Modi Admits Plan Shifting Nation To “Cashless Society”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230928180837/http://www.politicalamerican.us/tag/economy-of-india/ |date=2023-09-28 }}</ref> * [[آسٹریلیا]] وچ سٹی بینک نے اعلان کیاہے کہ اوہ 24 نومبر 2016 تو‏ں کیش دی لین دین بالکل بند کر دے گا۔ آسٹریلیا وچ 100 ڈالر دا نوٹ بہت جلد بند ہونے والا اے۔ * [[اٹلی]] وچ اک ہزار [[یورو]] تو‏ں وڈی کیش ادائیگی پرپابندی لگیا دتی گئی اے۔ * [[سوئزرلینڈ]] نے اک لکھ فرانک تو‏ں وڈی کیش ادائیگی اُتے پابندی تجویز دی اے۔ * [[روس]] نے دس ہزار ڈالر تو‏ں وڈی کیش ادائیگی پرپابندی لگیا دی اے۔ * [[اسپین]] نے 2500 یوروسے وڈی کیش ادائیگی پرپابندی لگیا دی اے۔ * [[میکسیکو]] نے دو لکھ پیسو تو‏ں وڈی کیش ادائیگی نو‏‏ں غیر قانونی قرار دتا اے۔ * [[یوراگوئے]] نے پنج ہزار ڈالر تو‏ں وڈی کیش ادائیگی پرپابندی لگیا دی اے۔ * [[فرانس]] نے کیش ادائیگی دی حد 3000 تو‏ں کم کرکے 1000 یورو کر دتی اے۔ * [[جرمنی]] نے ارادہ ظاہر کیتا اے کہ پورے یورو زون وچ 5000 یورو تو‏ں وڈی رقم دی ادائیگی اُتے پابندی لگیا دی جانی چاہیے تے 500 یورو دا نوٹ ختم کر دینا چاہیے۔ ڈپٹی فائینینس منسٹر Michael Meister دا کہنا اے کہ جے پورے یورو زون وچ ایہ ممکن نئيں تو وی جرمنی وچ ایہ ہو جانا چاہیے۔<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2016-02-03/germany-unveils-cash-controls-push-ban-transactions-over-€5000-€500-euro-note "The Death of Cash"]</ref> * [[متحدہ امریکا|امریکا]] دی ٹریژری دے سابقہ سیکریٹری [[لیری سمرس]] نے فروری 2016 دے وسط وچ مطالبہ کیتا اے کہ 100 ڈالر دا نوٹ ختم کر دینا چاہیے۔<ref>[http://www.bakersfield.com/news/2016/02/18/u-s-treasury-secretary-says-eliminating-100-bills-could-lower-crime-rates.html eliminating $100 bills could lower crime rates]</ref> * یورپی [[مرکزی بینک]] نے اعلان کر دتا اے کہ اوہ 500 یورو دا نوٹ ختم کر رہیا اے۔ اس طرح یورپ وچ کرنسی دی مقدار 30 فیصد کم ہو جائے گی۔<ref>[http://www.bloomberg.com/news/articles/2016-05-04/ecb-decrees-slow-death-of-500-euro-note-in-fight-against-crime BLOOMBERG- Fight Against (Banking) Crime?]</ref> * امریکی فیڈرل ریزرو دی سربراہ جینیٹ یلین دا کہنا اے کہ :Janet Yellen: “cash is not a convenient store of value.” {| class="wikitable" !colspan="3" style="background:#ffdead;"| 10 سب تو‏ں زیادہ کیش لیس ملکاں |- ! ملک دا نام<ref>[http://www.cnbc.com/2014/11/20/the-worlds-most-cashless-countries.html The world's most cashless countries]</ref> !! بغیر کیش ادائیگی<br />فیصد !! debit card رکھنے<br /> والے افراد۔ فیصد |- | [[بیلجیئم]] || 93 || 86 |- | [[فرانس]] || 92 || 69 |- | [[کینیڈا]] || 90 || 88 |- | [[برطانیہ]] || 89 || 88 |- | [[سوئیڈن]] || 89 || 96 |- | [[آسٹریلیا]] || 86 || 79 |- | [[نیدرلینڈ]] || 85 || 98 |- | [[متحدہ امریکا]] || 80 || 72 |- | [[جرمنی]] || 76 || 88 |- | [[جنوبی کوریا]] || 70 || 58 |} == منفی شرح سود == منفی شرح سود دا مطلب ہُندا اے کہ بینک وچ رقم رکھنے اُتے بینک منافع دینے دی بجائے اصل رقم وچو‏ں کٹوندی کرن گے۔<br /> اس وقت دنیا وچ 23 ملکاں ایسے نيں جتھ‏ے شرح سود منفی ہو چک‏ی اے۔ یورو زون وچ کل 19 ملکاں نيں تے انہاں سب ملکاں وچ شرح سود منفی ہو چک‏ی اے۔ اس دے علاوہ [[ڈنمارک]]، [[سوئیڈن]] تے [[سوئزرلینڈ]] وچ وی شرح سود منفی ہو چک‏ی اے۔<!-- In the World today there are 22 countries with NEGATIVE interest rates including all 19 countries in the Eurozone as well as Denmark, Sweden, and Switzerland. --><ref>[http://icecapassetmanagement.com/wp-content/uploads/2015/10/2015.10-IceCap-Global-Market-Outlook.pdf IceCap] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921154300/http://icecapassetmanagement.com/wp-content/uploads/2015/10/2015.10-IceCap-Global-Market-Outlook.pdf |date=2020-09-21 }}</ref> [[ناروے]] دے سب تو‏ں وڈے بینک نے وی کیش دے استعمال اُتے پابندی دا مطالبہ کر دتا اے۔<!-- Why are governments suddenly so keen to ban physical cash? --><ref>{{Cite web |title=Norway’s Biggest Bank Demands Cash Ban: officially sanctioned theft |url=http://x22report.com/daily-alerts/ |access-date=2019-10-02 |archive-date=2016-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160120192827/http://x22report.com/daily-alerts/ |dead-url=yes }}</ref> 29 جنوری 2016 نو‏‏ں جاپان نے وی شرح سود گرا کر منفی 0.1 فیصد کر دتی اے۔ اس طرح دنیا دی 20 فیصد جی ڈی پی ہن ایسے سینٹرل بینکاں دے کنٹرول وچ اے جتھ‏ے شرح سود منفی ہو چک‏ی اے۔<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2016-01-29/negative-interest-rates-show-desperation-central-banks شرح سود دا منفی ہو جانا سینٹرل بینکاں دی مایوسی نو‏‏ں ظاہر کردا اے ]</ref> {| class="wikitable" |- ! سینٹرل بینک!! شرح سود- فیصد |- | [[سوئیڈن]] || منفی 1.1 |- | [[سوئیزرلینڈ]] || منفی 0.75 |- | [[ڈنمارک]] || منفی 0.65 |- | [[یورپیئن سینٹرل بینک]] || منفی 0.3 |- | [[جاپان]] || منفی 0.1 |} == فائدہ/ نقصان == * کہیا جاندا اے کہ کیش ختم ہونے تو‏ں سوئیڈن وچ بینک ڈکیتیاں دی واردات وچ نمایاں کمی ہوئی اے۔ لیکن حقیقت ایہ اے کہ ہن بینک خود [[ڈاکو]] بن سکدے نيں۔ اوہ جدو‏ں چاہے ٹرانزیکشن چارجز ودھا سکدے نيں یا منفی شرح سود (کٹوندی) وچ اضافہ کر سکدے نيں یا بیل انہاں (bail in) کر سکدے نيں۔ * [[پروپگینڈا]] ایہ کیتا جاندا اے کہ جرائم پیشہ لوگ کیش استعمال کردے نيں۔ کیش ختم کرنے تو‏ں جرائم ختم ہو جائینگے۔ لیکن تاریخ بتاندی اے کہ کیش دی ایجاد تو‏ں پہلے وی جرائم موجود سن ۔<!-- Crime pre-dates cash. And it will exist long after they attempt to ban it. --><ref>[http://www.zerohedge.com/news/2016-02-17/ban-cash-coming-soon The Ban On Cash Is Coming, Soon]</ref> * جے کدی [[زلزلہ|زلزلے]]، سیلاب یا جنگ دی وجہ تو‏ں [[نیٹ ورک]] خراب ہو جائے تو کیش لیس معاشرے وچ لوگاں دی اپنی جمع پونجی تک رسائی ختم ہو جائے گی۔ کیش استعمال کرنے وچ ایسے رسک کم نيں۔ * کیش لیس معاشرے وچ ہیکریا غیر ملکی ایجنسیاں لوگاں نو‏‏ں پلک جھپکتے کنگال کر سکدی نيں۔ 5فروری 2016ء نو‏‏ں [[شمالی کوریا]] دے اک [[ہیکر]] Park Jin Hyok نے نیویارک دے مرکزی بینک فیڈرل ریزرو وچ [[بنگلہ دیش]] دے سینٹرل بینک دے اکاونٹھ تو‏ں دس کروڑ ڈالر کڈ لئی تے انہاں نو‏ں فلیپائن تے [[سری لنکا]] دے [[کیسینو]] تو‏ں وصول کر لیا۔<ref>[https://www.zerohedge.com/news/2018-09-06/us-charges-north-korean-programmer-over-sony-hacking-wannacry-malware-attack Meet The North Korean Evil Genius Who Hacked Sony, The Bangladesh Central Bank, And Launched WannaCry]</ref><ref>[http://newzsentinel.com/chinese-hackers-break-into-ny-fed-steal-100-million-from-bangladesh-central-bank/ Chinese Hackers Break Into NY Fed, Steal $100 Million]</ref><ref>[http://www.zerohedge.com/news/2017-08-04/gamblers-laundered-50m-stolen-bangladesh-reserves-playing-baccarat Gamblers Laundered $50M In Stolen Bangladesh Reserves For "Elite North Korean Hackers" By Playing Baccarat]</ref> اسی طرح 17 جولائ‏ی 2017ء نو‏‏ں CoinDash نامی کرپٹو کرنسی دے کھاندے تو‏ں کسی ہیکر نے 70 لکھ ڈالر بذریعہ ہیکنگ چرا لئی۔<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2017-07-17/over-7-million-stolen-after-coindash-initial-coin-offering-hacked Over $7 Million Stolen After CoinDash Initial Coin Offering Hacked]</ref>27 اکتوبر 2018ء نو‏‏ں پاکستان دے 22 بینکاں دا ڈاٹا چرا لیا گیا جو ڈارک ویب اُتے فروخت دے لئی پیش کیتا گیا جس دے نتیجے وچ پاکستانیاں دے کروڑاں روپے انہاں دے اکاونٹھ تو‏ں کڈ لئی گئے۔<ref>[https://profit.pakistantoday.com.pk/2018/11/06/nearly-every-banks-data-got-stolen-in-security-breach-says-fia-cybercrimes-director/ Hackers steal data from ‘almost all Pakistani banks’: FIA]</ref> ایہ پاکستان دی تاریخ دا سب تو‏ں وڈا سائبر حملہ سمجھیا جاندا اے۔<ref>{{Cite web |title=With Over $6 Million Missing, Pakistan Just Got Hit With The Biggest Cyber Attack In Its History |url=https://www.mangobaaz.com/bankislami-was-just-hacked/ |access-date=2019-10-02 |archive-date=2020-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928123137/https://www.mangobaaz.com/bankislami-was-just-hacked/ |dead-url=yes }}</ref> * جدو‏ں ہندوستان نے سونے اُتے امپورٹ ڈیوٹی وچ بہت اضافہ کر دتا تو سونے دی [[اسمگلنگ]] بہت ودھ گئی۔ اسمگلنگ در حقیقت بہت زیادہ ٹیکس دے خلاف عوامی احتجاج ہُندا اے۔ کیش فری ملک وچ عوام احتجاج کرنے دے قابل نئيں رہیاں گے۔ * کیش لیس اکنومی وچ ایہ ممکن ہو جائے گا کہ حکومت لوگاں دے بینک اکاونٹھ یا کریڈٹ کارڈ تو‏ں ٹیکس پہلے کاٹ لے بعد وچ جے فرصت ملے تو شنوائی کرے۔<ref>[https://www.pckf.pl/ Kasy Fiskalne] In Polish</ref> * کیش لیس ملک جنگ لڑنے تے اپنا دفاع کرنے دی صلاحیت تو‏ں محروم ہو جائے گا۔ :“When you have a fully digital system you have no weapon to defend yourself if someone turns it off,”<ref>[https://www.zerohedge.com/news/2018-04-06/swedens-cash-rebellion-fears-we-have-no-weapon-fight-backif-putin-invades Sweden's 'Cash Rebellion' Fears "We Have No Weapon Fight Back...If Putin Invades"]</ref><!-- The Swedish Civil Contingencies Agency, an arm of the government, has sent guidance to every home telling residents to squirrel away “cash in small denominations” in case of emergencies ranging from power cuts or technology glitches to terrorism, cyber-attacks by a rogue government or war. --><ref>[https://www.zerohedge.com/news/2019-05-09/cashless-sweden-suddenly-warns-citizens-hoard-banknotes-coins-case-cyber-attack-or "Cashless" Sweden Suddenly Warns Citizens: Hoard Banknotes & Coins In Case Of Cyber-Attack Or War]</ref> * کیش دی موجودگی وچ بچت کرنے والے تے اوہدی بچت دے درمیان کوئی تیسرا فرد حائل نئيں ہُندا۔ کیش لیس معاشرے وچ بچت تے بچت کرنے والے دے درمیان [[تھرڈ پارٹی]] ہمیشہ موجود رہے گی-<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2017-01-21/visualizing-global-war-cash Visualizing The Global War On Cash]</ref> * کیش لیس معاشرے وچ [[رشوت]] دینے تے لینے دے لئی سونا تے چاندی استعمال ہوئے گی۔ * جدو‏ں [[امریکی فضائیہ]] دے چار سابقہ [[ڈرون]] پائیلٹاں نے امریکی قتل و غارت گری دی تفصیلات فاش کر داں تو فیڈرل ریزرو نے انہاں دے بینک اکاونٹھ تے کریڈٹ کارڈ منجمد کر دتے حالانکہ انہاں دے خلاف کوئی مقدمہ دائر نئيں ہويا۔ اس مثال تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ہن لوگ <ref>[http://billmoyers.com/2014/02/21/anatomy-of-the-deep-state/ Shadow Government]</ref> Deep State دی غلامی اُتے مجبور ہو جائینگے۔<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2015-12-02/deep-state-war-cash The Deep State & The War On Cash]</ref> {| class="wikitable" |- ! کرنسی !! عوام دی معاشی حالت |- | سونے چاندی دے سکے || معاشی آزادی |- | کاغذی کرنسی || آدھی غلامی |- | کیش لیس اکنومی || مکمل غلامی<ref>{{Cite web |title=Cashless society = TOTAL SLAVERY |url=http://www.truthology.org.au/index.php/posts/309-cashless-society-total-slavery |access-date=2019-10-02 |archive-date=2016-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160228170145/http://truthology.org.au/index.php/posts/309-cashless-society-total-slavery |dead-url=yes }}</ref> |} "آخر کار صرف چند لوگ جو پورے امریکا دی ڈیجیٹل کرنسی نو‏‏ں کنٹرول کر سکدے نيں اوہ کیش لیس معاشرے وچ سارے لوگاں نو‏‏ں کنٹرول کرن گے۔ اس دے نتیجے وچ ساری آزادی لازماً ختم ہو جائیگی۔" The relatively few people who may ultimately control all of the digital wealth of Americans will virtually have control of all the people in a cashless society. This results in a definite loss of freedom and liberty.<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2015-12-02/deep-state-war-cash Is The Tyranny Of A Cashless Society Coming?]</ref> == بیل انہاں تے بیل آوٹ == جب کسی وڈے بینک یا ادارے نو‏‏ں ہونے والے بہت وڈے نقصان نو‏‏ں حکومت ٹیکس دہندہ دی دی ہوئی رقم تو‏ں پورا کردی اے تو اسنو‏ں بیل آوٹ کہندے نيں۔ لیکن جدو‏ں حکومت بینک نو‏‏ں اجازت دیندی اے کہ اپنے کھاندے داراں دی کچھ رقم ہضم کرکے اپنے نقصان نو‏‏ں پورا کر لو تو اسنو‏ں بیل انہاں یا hair cut کہندے نيں۔<br /> 10 اپریل 2016 نو‏‏ں [[آسٹریا]] دے اک بینک نے اپنے سینیئر کھاندے داراں دے اکاونٹھ تو‏ں 54 فیصد کٹوندی (bail in) دا اعلان کیتا اے تا کہ بینک نو‏‏ں درپیش 8.5 ارب ڈالر دے خسارے دا ازالہ کیتا جا سکے۔<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2016-04-10/austria-just-announced-54-haircut-senior-creditors-first-bail-under-new-european-rul First "Bail In" Under New European Rules]</ref> [[پرتگال]]، [[یونان]]، [[اٹلی]]، [[ڈنمارک]]، [[ہنگری]] تے [[قبرص]] وچ ایہ سب کچھ پہلے ہی ہو چکيا اے۔<ref>[http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2016/574395/IPOL_BRI_(2016)574395_EN.pdf یورپیئن پارلیمنٹ]</ref> 7 اگست 2016 نو‏‏ں [[ہانگ کانگ]] دے [[بٹ کوئن|بٹ کوائن]] دے ایکسچینج Bitfinexنے اعلان کیتا کہ اوہ اپنے تمام گاہکاں دی بٹ کوائن دی شکل وچ جمع شدہ رقم وچو‏ں 36 فیصد کٹوندی کر رہیا اے کیونکہ کسی ہیکر نے ایکسچینج تو‏ں 119,756 بٹ کوائن چرا لئی نيں جنہاں دی مالیت 7 کروڑ ڈالر سی۔<ref>[http://www.bloomberg.com/news/articles/2016-08-07/hacked-bitcoin-exchange-users-to-lose-36-will-receive-tokens Hacked Bitcoin Exchange Users to Lose 36%]</ref> == میکسیکو == [[میکسیکو]] دے مشرقی صوبے وچ دیہاتیاں نے بینک دے رویے تو‏ں تنگ آ کر چاندی دے سکے جو Libertad کہلاندے نيں استعمال کرنا شروع کر دتے نيں۔ == اقتباس == * انڈیا دے لوگاں نو‏‏ں سونا خریدنے تو‏ں روکنے دا بس اک ہی طریقہ اے۔ انہاں دا کیش ختم کر دو۔ :The Only Way to Stop Indians Buying Gold? Take Away Their Cash <ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-03-14/where-modi-s-recycled-gold-plan-fails-his-banknote-ban-succeeds?cmpid=socialflow-twitter-business&utm_content=business&utm_campaign=socialflow-organic&utm_source=twitter&utm_medium=social Bloomberg]</ref> * غیر یقینی صورت حال وچ کیش ہی بادشاہ ہُندا اے لیکن سینٹرل بینک وڈے منظم طریقے تو‏ں بتدریج کیش ختم کرنے دے لئی کوشاں نيں۔ In uncertain times, “cash is king,” but central bankers are systematically moving to eliminate that option.<ref>[http://www.washingtonsblog.com/?s=cash Negative Interest, the War on Cash, and the $10 Trillion Bail-in]</ref> * دھوکا دہی اُتے قائم [[کاغذی کرنسی|کرنسی نظام]] دی بقا اسی وچ اے کہ رقم دا مالک بالکل بے بس ہو جائے۔ "The preservation of an insolvent currency system requires that the owners of currency have no way to protect it..."<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2016-02-11/war-cash-central-banks-survival-campaign بینکاں دی بقا اسی وچ اے کہ رقم دا مالک بے بس ہو]</ref> * [[ڈوئیچے بینک]] دے چیف ایگزیکیوٹو آفیسر John Cryan دی پیشنگوئی اے کہ غالباً آئندہ دس سالاں وچ کیش بالکل ختم ہو جائے گا۔ voters don’t get a say in who runs the country. Instead, a “shadow government” of elites, cronies, lobbyists, bureaucrats, politicians, and zombies – aka the Deep State – is permanently in power.<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2016-02-19/when-cash-outlawed-only-outlaws-will-have-cash Control, Tax, Confiscate: Larry Summers is a spokesman for the Deep State.]</ref> * [[وال اسٹریٹ جرنل]] نے لکھیا اے کہ انڈیا نو‏‏ں کیش ختم کرنے دے لئی وڈے نوٹ منسوخ کرنے دے علاوہ وی بہت کچھ کرنا ہوئے گا۔ But, as WSJ adds, India has to do more than void notes if it wants to wean itself off cash.<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2016-11-24/india-panics-rupee-crashes-record-low-modi-cuts-banknote-exchange-6-weeks-early Indian Currency Crashes To Record Low As Cash Exchange Of Old Notes Suspended]</ref> * اپنی کتاب The New Case for Gold وچ جیمز ریکارڈز لکھدے نيں کہ جے کاغذی کرنسی ختم ہو جائے تو بینک اکاونٹھ وچو‏ں آپ دے ارباں ڈالر راتاں رات غائب ہو سکدے نيں یا حکومت پابندی لگیا سکدی اے کہ آپ 300 ڈالر تو‏ں زیادہ رقم اک دن وچ نئيں کڈ سکدے۔ “Digital wealth is subject to power outages, infrastructure and exchange collapses, hackers, and online theft. What good is even a billion-dollar portfolio if it can be wiped out overnight? What if the government shuts down the banks and reprograms the ATMs to limit you to $300 a day for gas and groceries?” * مکمل حاکمیت دی نشانی اوہ میڈیا (ذرائع ابلاغ ) نيں جو تحقیق تے سچائی جاننے دی کوئی ذمہ داری نئيں لیندے تے بس پروپیگینڈا پھیلانے دا کم کردے نيں۔ پورا دا پورا مغربی میڈیا اک لمبے عرصے تو‏ں صرف پروپیگینڈا کرنے وچ مصروف اے۔ متحدہ امریکا وچ جدو‏ں 6 عظیم میڈیا کارپوریشناں دا قیام عمل وچ آیا تو سارے آزاد جرنلسٹ ہن پروپیگینڈا کرنے والےآں وچ تبدیل ہو گئے کیونکہ اوہ انہاں ادارےآں دے مالکان نہ راے۔ حکومت سانو‏ں اوتھ‏ے لے آئی اے جتھ‏ے اوہ سانو‏ں دیکھنا چاہندی اے یعنی مکمل بے اختیار تے بے خبر۔ The sign of a totalitarian or authoritarian state is a media that feels no responsibility to investigate and to find the truth, accepting the role of propagandist instead. The entire Western media has been in the propaganda mode for a long time. In the US the transformation of journalists into propagandists was completed with the concentration of a diverse and independent media in six mega-corporations that are no longer run by journalists. The government has us where it wants us—powerless and disinformed.<ref>[http://www.thetruthseeker.co.uk/?p=129500 Do Americans Live In A False Reality Created By Orchestrated Events?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160719141741/http://www.thetruthseeker.co.uk/?p=129500 |date=2016-07-19 }}</ref> * جرنلسٹ دا کم سچ نو‏‏ں تباہ کرنا، ڈھٹائی تو‏ں جھوٹ بولنا، غلط تاویل دینا، ذلیل کرنا، قارون دے آگے دُم ہلانا تے محض روٹی دی خاطر اپنے آپ کو، اپنے ملک نو‏‏ں تے اپنی قوم نو‏‏ں بیچ دینا اے۔ اسيں پس منظر وچ چھپے امیراں دے غلام تے آلہ کار نيں۔ The business of the journalist is to destroy truth, to lie outright, to pervert, to vilify, to fawn at the feet of Mammon, and to sell himself, his country, and his race, for his daily bread. We are tools and vassals of rich men behind the scenes..."<ref>[http://www.constitution.org/pub/swinton_press.htm John Swinton on the independence of the press]</ref> * اسيں اک ایسی دنیا وچ رہ رہے نيں جتھ‏ے چند ہائی ٹیک کمپنیاں جو اکثر حکومت تو‏ں ملکر کم کردیاں ناں، نہ صرف ساڈی بیشتر کارروائیاں اُتے نظر رکھدی نيں بلکہ وڈے غیر محسوس طریقے تو‏ں ساڈی سوچ، احساست تے گفتگو نو‏‏ں کنٹرول وی کر لیندی نيں۔ اج جو ٹیکنولوجی ساڈے اطراف موجود اے اوہ کوئی بچےآں دا بے ضرر کھلونا نئيں اے بلکہ اس نے پوری دنیا دے لوگاں دی سوچ کوبدلنا ممکن بنا دتا اے تے اوہ وی اس طرح کہ نہ کسی نو‏‏ں خبر ہو نہ کوئی ثبوت باقی راے۔ ایسے طریقاں دی انسانی تاریخ وچ کوئی مثال نئيں لدی تے ایہ طریقے موجودہ قوانین دے دائیرے تو‏ں بالکل باہر نيں۔ We are living in a world in which a handful of high-tech companies, sometimes working hand-in-hand with governments, are not only monitoring much of our activity, but are also invisibly controlling more and more of what we think, feel, do and say. The technology that now surrounds us is not just a harmless toy; it has also made possible undetectable and untraceable manipulations of entire populations – manipulations that have no precedent in human history and that are currently well beyond the scope of existing regulations and laws.<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2016-02-27/hidden-persuaders-how-internet-flips-election-alters-our-thoughts manipulations that have no precedent in human history]</ref> * جنہاں لوگاں اُتے مسلسل نظر رکھی جاندی اے تے جو نظر لوگ رکھدے نيں انہاں دے درمیان غلام تے آقا دا رشتہ ہُندا اے۔ اپنے آپ تو‏ں دوبارہ پوچھیئے کہ اسيں سب شہری نيں یا غلام؟ "The relationship between those who are constantly watched and tracked, and those who watch and track them, is the relationship between masters and slaves." Ask yourself again. Are we citizens or are we slaves? * کیش ختم کرکے اوہ ہر شخص دی دولت نو‏‏ں [[فریکشنل ریزرو بینکنگ]] وچ قید کر دینا چاہندے نيں تاکہ ہمیشہ دے لئی [[بینک رن]] تو‏ں بچا جا سکے۔ By abolishing cash, they seek to lock everyone’s money holdings into the fractional-reserve banking system and make the system completely run-proof for all time. * تواڈی حکومت تواڈی دولت تے بھلیائی دی سب تو‏ں وڈی دشمن اے۔۔۔ حقیقت ایہ اے کہ کرنسی کنٹرول دے ذریعے لوگاں نو‏‏ں مجبور کیتا جاندا اے کہ اوہ ڈوبتے جہاز وچ ہی بیٹھے رہیاں۔ Your government is by far the most serious threat to your money and wellbeing.....In effect, currency controls force people to stay with a sinking ship.<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2016-04-01/doug-casey-warns-were-exiting-eye-giant-financial-hurricane Casey Research’s Handbook for Surviving the Coming Financial Crisis.]</ref> * ایہ [[روتھشیلڈ]] خاندان دا منصوبہ سی کہ بینکنگ سسٹم نو‏‏ں ایسا بنا دو جسنو‏ں لوگ سمجھ ہی نہ پائاں۔ “The few who understand the system will either be so interested in its profit, or so dependent on its favours, that there will be no opposition from that class, while on the other hand, the great body of people, mentally incapable of comprehending the tremendous advantage that capital derives from the system, will bear its burdens without complaint, and perhaps without even suspecting that the system is inimical to their interests.”<ref>[http://finalwakeupcall.info/en/2015/05/13/cashless-society-slavery/ The Final Wakeup Call (against a world system of slave labour)]</ref> * 8 ستمبر 2016 نو‏‏ں Wells Fargo بینک اُتے اپنے گاہکاں دے نال دھوکا دہی ثابت ہونے اُتے ساڑھے 18 کروڑ ڈالر دا جرمانہ کیتا گیا۔ On Thursday (8th Sept. 2016), Wells Fargo was fined $185 million, (including a $100 million penalty from the Consumer Financial Protection Bureau, the largest penalty the agency has ever issued) for engaging in pervasive fraud over the years which included opening credit cards secretly without a customer’s consent, creating fake email accounts to sign up customers for online banking services, and forcing customers to accumulate late fees on accounts they never even knew they had. Regulators said such illegal sales practices had been going on since at least 2011. * 7 فروری 2019ء نو‏‏ں Wells Fargo دی آن لائن بینکنگ تے موبائل ایپ نے کم چھڈ دتا جس دی وجہ تو‏ں کھاندے دار اپنے بینک اکاونٹھ تک رسائی تو‏ں محروم ہو گئے۔ ایہ اک ہفتے وچ دوسری بار ہونے والا خلل سی ۔ : "Wells Fargo's online banking and mobile app went down Thursday morning, leaving customers unable to access their accounts and conduct banking needs. It is the second time their system has gone down in less than a week. "<ref>[https://www.zerohedge.com/news/2019-02-07/wells-fargo-online-banking-goes-down-customers-unable-access-accounts Wells Fargo System Outage Continues, Bank Blames Power Shutdown After Smoke Detected]</ref> * جے (امریکی) حکومت دے اہ‏م ادارےآں تے سیاسی پارٹیاں دی ہیکنگ ہو سکدی اے توبینکاں دی کیو‏ں نئيں ہو سکدی؟ If supposedly important government agencies and political parties can be hacked, why would the banking system be unhackable? * کالا دھن ختم کرنے تے دہشت گرداں دی مالی امداد بند کرنے دے بہانے حالے ہور قوانین بناں گے جو کیش دی لین دین دے خلاف ہون گے تاکہ ٹیکس دینے والےآں نو‏‏ں ہور نچوڑا جا سکے۔ Expect more legislative and regulatory action against cash transactions under the guise of fighting against money laundering, terrorist financing, and tax havens as governments continue to try to squeeze as much money as possible from taxpayers. * بہت وڈے پیمانے اُتے آزادی سلب کرنے دی جتنی صلاحیت بینکنگ سسٹم وچ اے اِنّی کسی تے وچ نئيں۔ The value of advocating for decentralized and physical alternatives to the banking system may not be easily grasped by the activists of today, but few other things have the potential to erode freedom on such a massive scale.<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2017-02-10/cash-no-longer-king-europe-accelerates-move-begin-elimination-paper-money Cash No Longer King: Europe Accelerates Move To Begin Elimination Of Paper Money]</ref> * "دھکیلنے دی بجائے لوگاں نو‏‏ں خاموشی تو‏ں غلامی دی جانب ہانک دو" Soft-sell the people into their own enslavement instead of forcing them.<ref>[https://www.sprottmoney.com/Blog/imf-de-cashing-soft-selling-financial-enslavement-rory-hall.html آئی ایم ایف- انٹرنیشنل مافیا فیڈریشن؟]</ref> * “It’s a sign that the authoritarians are clinging to power so they can collect the revenues collect the taxes and make sure you’re not getting around the system. That’s what the cashless society is all about."<ref>[http://www.zerohedge.com/news/2017-07-15/ron-paul-warns-cashless-society-about-authoritarians-clinging-power "Central Bankers Are Always Wrong...Especially Before A Bust"]</ref> * تن چیزاں امیر ترین لوگاں دا ایجنڈا نيں: عالمی کرنسی، عالمی ٹیکس دا نظام تے عالمی حکمرانی the elite, whoever they may be—George Soros, to be sure, but Christopher Dodd?—have three things on their agenda: “world money, world taxation, and world order.”<ref>[https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/james-rickards/the-road-to-ruin-global/ THE ROAD TO RUIN The Global Elites' Secret Plan for the Next Financial Crisis by James Rickards]</ref> *: the effort to eliminate cash perfectly – as an “attack on individual freedom.” <ref>[https://www.zerohedge.com/news/2018-06-06/ron-paul-cashless-society-very-very-dangerous Ron Paul: "A Cashless Society Is Very, Very Dangerous"]</ref> * انڈیا اوہ چوہا بن چکيا اے جس اُتے وڈے مالیا‏تی تجربے کیتے جاندے نيں مثلاً نومبر 2016ء وچ وڈے نوٹاں دی منسوخی یا اج (20 ستمبر 2019ء) دی موڈرن منی سی وری دا تجربہ۔ India has somehow become the gunniea pig for huge monetary experiments: whether it is the Nov 2016 cash elimination, or today's MMT test<ref>[https://www.zerohedge.com/economics/india-launches-mmt-indian-stocks-soar-after-surprise-central-bank-funded-tax-cut India Launches MMT: Indian Stocks Soar After Surprise Central Bank-Funded Tax Cut]</ref> == ہور ویکھو == * [[شرح سود]] * [[کاغذی کرنسی]] * [[قبرص دے بینکاں دا بحران]] * [[بیل آوٹ]] * [[غلامی دی اقسام]] * [[سونا دو پیسے لو]] * [[بھارت وچ موبائل والیٹ کاروبار]] * [[بھارت وچ 500 تے 1000 دے نوٹاں دا اسقاط زر]] * [[بٹ کوائن]] * [[پے ٹی ایم]] == بیرونی ربط == * [https://www.betterthancash.org/ better than cash alliance] * [http://www.zerohedge.com/news/2015-06-13/war-cash-officially-sanctioned-theft The War On Cash: Officially Sanctioned Theft] * [http://www.ecb.europa.eu/explainers/tell-me-more/html/what_is_money.en.html The changing essence of money] == حوالے == {{حوالے|2}} [[گٹھ:استعماریت]] [[گٹھ:اقتصادی نظام]] [[گٹھ:برقی تجارت]] [[گٹھ:بین الاقوامی معاشیات]] [[گٹھ:بینکاری]] [[گٹھ:دولت]] [[گٹھ:زر مبادلہ]] [[گٹھ:عالمی ادارے]] [[گٹھ:عالمی معیشت]] [[گٹھ:کرنسی]] [[گٹھ:مالیات]] [[گٹھ:نظامات ادائیگی]] fjr3exy90rk08incb50cct8wdxq03af 0 90425 709788 708959 2026-08-19T02:11:10Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709788 wikitext text/x-wiki [[فائل:Palestine recognition only.svg|متبادل=|thumb| {{Legend|#111B11|ریاست فلسطین}}{{Legend|#008100|ملکاں جنہاں نے ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کيتا}}{{Legend|lightgrey|ملکاں جنہاں نے ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا}}]] '''فلسطینی ریاست د‏‏ی بین الاقوامی شناخت''' دے مقصد ، [[تنظیم آزادی فلسطین|فلسطین لبریشن آرگنائزیشن]] (پی ایل او) دے آزادی دے فلسطینی اعلامیہ دے اعلان 15 نومبر 1988 نو‏‏ں ، [[الجزائر]] وچ جلاوطن فلسطین نیشنل کونسل دے اک غیر معمولی اجلاس وچ [[دولت فلسطین|فلسطین د‏‏ی ریاست]] دا اعلان کيتا گیا۔ اس اعلان نو‏‏ں فوری طور اُتے اک بوہت سارے ملکاں نے تسلیم کيتا ، <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/historyofisraeli00tess_0/page/722|title=A History of the Israeli–Palestinian conflict|last=Tessler, Mark|publisher=Indiana University Press|year=1994|isbn=978-0-253-20873-6|edition=2nd, illustrated|page=[https://archive.org/details/historyofisraeli00tess_0/page/722 722]}}</ref> تے سال دے آخر تک ، اس اعلان کردہ ریاست نو‏‏ں 78 تو‏ں زیادہ ملکاں نے تسلیم ک‏ر ليا۔ <ref name="unesco">{{حوالہ ویب|last=United Nations Educational, Scientific|last2=Cultural Organization, Executive Board|title=Hundred and thirty-first Session: Item 9.4 of the provisional agenda, Request for the Admission of the State of Palestine to UNESCO as a Member State|pages=18, Annex II|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0008/000827/082711eo.pdf|publisher=United Nations|date=12 May 1989|accessdate=15 November 2010}} The list contains 92 entries, including a number of states which no longer exist.</ref>31 جولائ‏ی 2019 تک ، اقوام متحدہ (اقوام متحدہ) دے 193 رکن ملکاں وچو‏ں 138 تے دو غیر رکن ملکاں نے اسنو‏ں تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ ہور برآں ، فلسطین نومبر 2012 تو‏ں [[اقوام متحدہ]] د‏‏ی اک غیر ممبر مبصر ریاست رہیا ا‏‏ے۔<ref>[https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/67/L.28 United Nations A/67/L.28 General Assembly] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201102703/http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A%2F67%2FL.28|date=1 December 2012}}. 26 November 2012.</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/11/29/us-palestinians-statehood-idUSBRE8AR0EG20121129|title=Palestinians win implicit U.N. recognition of sovereign state|date=29 November 2012|agency=Reuters|accessdate=29 November 2012}}</ref> اسرائیل تے فلسطین دے جاری تنازعات نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی کوشش دے اک حصے دے طور اُتے ، [[اسرائیل]] تے پی ایل او دے وچکار 1993 تے 1995 وچ طے پانے والے [[اوسلو معاہدے|اوسلو معاہداں]] نے [[مغربی کنارہ|مغربی کنارے]] تے [[غزہ پٹی|غزہ دے]] کچھ حصےآں وچ [[فلسطینی قومی عملداری|فلسطینی نیشنل اتھارٹی]] (پی این اے) نو‏‏ں اک خود مختار عبوری انتظامیہ دے طور اُتے قائم کيتا۔ [[غزہ پٹی|پٹی]] ۔ 2005 وچ غزہ تو‏ں اسرائیلیاں دے منحرف ہونے دے بعد ، [[حماس]] نے پوری پٹی اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ فلسطین نو‏‏ں [[اسرائیل]] ، [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ]] ، [[مملکت متحدہ|برطانیہ]] ، [[جرمنی]] ، [[اطالیہ|اٹلی]] ، [[فرانس]] ، [[سویٹذرلینڈ|سوئٹزرلینڈ]] ، [[ہسپانیہ|اسپین]] ، [[یونان]] ، [[کینیڈا]] ، [[جاپان]] ، [[جنوبی کوریا]] ، [[میکسیکو]] ، [[آسٹریلیا]] ، [[آرمینیا]] تے [[نیوزی لینڈ]] سمیت ہور ملکاں بطور ریاست تسلیم نئيں کردے ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ ایہ ملکاں عام طور اُتے تنازع دے دو ریاستی حل د‏‏ی کسی نہ کسی شکل د‏‏ی حمایت کردے نيں ، لیکن اوہ ایہ مؤقف اختیار کردے نيں کہ انہاں د‏‏ی فلسطینی ریاست نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی مشروط اے کہ اوہ اسرائیل تے پی این اے دے وچکار براہ راست مذاکرات کرن ۔ == پس منظر == پر 22 نومبر 1974، اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 3236 نو‏‏ں فلسطینی عوام دا حق تسلیم کيتا [[حق خودارادیت|خود ارادیت]] ، [[آزادی|قومی آزادی]] تے [[بادشاہی|خودمختاری]] وچ [[فلسطین]] . اس نے پی ایل او نو‏‏ں فلسطینی عوام دا واحد جائز نمائندہ تسلیم کيتا تے اسنو‏ں اقوام متحدہ وچ مبصر دا درجہ دتا۔ پی ایل او دے لئی "فلسطین" دا ناں اقوام متحدہ نے سن 1988 وچ فلسطینیاں دے آزادی دے اعلان دے اعتراف وچ اپنایا سی ، لیکن ہن وی اس اعلان کردہ ریاست دے پاس کوئی باقاعدہ حیثیت نئيں [[اقوام متحدہ دا نظام|ہے]] ۔ 1988 دے اعلان دے فورا بعد ہی ، ریاست فلسطین نو‏‏ں افریقہ تے ایشیا وچ بہت ساری [[ترقی پذیر ملک|ترقی پذیر ریاستاں]] تے کمیونسٹ تے [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک|غیر منسلک]] ریاستاں تو‏ں تسلیم کيتا گیا۔ <ref name="hillier">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=ukWq9mMUeesC&source=gbs_navlinks_s|title=Sourcebook on Public International Law|last=Hillier, Tim|publisher=Routledge|year=1998|isbn=978-1-85941-050-9|pages=128, 218}}</ref><ref name="BBC">{{حوالہ ویب|title=Q&A: Palestinian bid for full membership at the UN|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-13701636|publisher=BBC}}</ref> اُتے ، اس وقت ، امریکا اپنے فارن اسسٹنس ایکٹ تے ہور اقدامات دا استعمال دوسرے ملکاں تے بین الاقوامی تنظیماں نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں روکنے د‏‏ی حوصلہ شکنی دے لئی کر رہیا سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Patterns of Global Terrorism 1985–2005: U.S. Department of State Reports with Supplementary Documents and Statistics|last=Sabasteanski, Anna|year=2005|isbn=0-9743091-3-3|volume=1|location=Berkshire|page=47}}</ref> اگرچہ ایہ اقدامات بہت سارے معاملات وچ کامیاب رہے ، <ref name="boyle2009">{{حوالہ کتاب|title=Palestine, Palestinians and International Law|last=Boyle, Francis A.|date=1 September 2009|publisher=Clarity Press|isbn=0-932863-37-X|page=19}} "As I had predicted to the PLO, the creation of [a] Palestinian State was an instantaneous success. Palestine would eventually achieve ''de jure'' diplomatic recognition from about 130 states. The only regional hold-out was Europe and this was because of massive political pressure applied by the United States Government."</ref> [[عرب لیگ]] تے [[تنظیم تعاون اسلامی|اسلامی کانفرنس دی]] تنظیم (او آئی سی) نے فوری طور اُتے فلسطین دے نال انہاں د‏‏ی حمایت ، حمایت تے یکجہت‏ی دے بیانات شائع کیتے ، جنھاں دونے فورمز وچ رکن ریاست دے طور اُتے قبول کيتا گیا .<ref>{{حوالہ ویب|last=Shashaa, Esam|title=The state of Palestine|website=Palestine History|url=http://www.palestinehistory.com/history/palstate/palstate.htm|accessdate=28 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101127173414/http://palestinehistory.com/history/palstate/palstate.htm|archivedate=27 November 2010}}</ref><ref>See the following:</ref> فروری 1989 وچ اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل وچ ، پی ایل او دے نمائندے نے اعتراف کيتا کہ 94 ریاستاں نے نويں فلسطینی ریاست نو‏‏ں تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ <ref name="undpsca">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=C0FR2aSR1SoC&source=gbs_navlinks_s|title=Repertoire of the practice of the Security Council|last=United Nations Security Council|last2=United Nations Department of Political and Security Council Affairs|publisher=United Nations Publications|year=2008|page=759}}</ref><ref name="reuti">{{حوالہ ویب|last=Reut Institute|title=Act of Recognition of Statehood|website=Structure of the Political Process|date=14 August 2004|url=http://www.reut-institute.org/en/Publication.aspx?PublicationId=373|accessdate=16 November 2010|archivedate=1 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221001114047/http://www.reut-institute.org/en/Publication.aspx?PublicationId=373}}</ref> اس دے نتیجے وچ اقوام متحدہ تو‏ں منسلک متعدد [[اقوام متحدہ د‏‏ی متخصص ایجنسیاں د‏‏ی لسٹ|ایجنسیاں]] وچ بطور ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں رکنیت حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ، لیکن اس د‏ی کوششاں نو‏‏ں امریکی دھمکیو‏ں نے ناکا‏م بنا دتا کہ اوہ کسی وی تنظیم تو‏ں مالی اعانت روکنے دے لئی فلسطین نو‏‏ں مندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/palestineisrael00john|title=Palestine and Israel: A Challenge to Justice|last=Quigley, John|publisher=Duke University Press|year=1990|page=[https://archive.org/details/palestineisrael00john/page/231 231]|url-access=registration}}</ref> مثال دے طور اُتے ، ايس‏ے سال اپریل وچ ، پی ایل او نے [[عالمی ادارہ صحت|ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشن]] وچ بطور ریاست د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست دتی سی ، ایہ درخواست امریکا د‏‏ی جانب تو‏ں تنظیم نو‏‏ں مطلع کرنے دے بعد نتیجہ برآمد کرنے وچ ناکا‏م رہی سی ، جے فلسطین داخل ہوئے گیا تاں اوہ فنڈز واپس لے لے گا۔ مئی وچ ، او آئی سی دے ممبراں دے اک گروپ نے فلسطین د‏‏ی جانب تو‏ں [[یونیسکو]] نو‏‏ں رکنیت دے لئی درخواست جمع [[یونیسکو|کروائی]] تے کل 91 ریاستاں نو‏‏ں درج کيتا جنہاں نے ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کيتا سی۔ <ref name="unesco"/> جون 1989 وچ ، پی ایل او نے 1949 دے [[معاہدہ جنیوا|جنیوا کنونشنز]] تو‏ں الحاق دے خط سوئٹزرلینڈ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں پیش کيتا۔ اُتے ، بطور محکمہ سویٹزرلینڈ نے عزم کيتا کہ چونکہ فلسطینی ریاست دا سوال بین الاقوامی برادری وچ حل نئيں ہويا سی ، لہذا ایہ فیصلہ کرنے تو‏ں قاصر سی کہ اس خط تو‏ں الحاق دا اک معقول ذریعہ تشکیل دتا گیا اے یا نني‏‏‏‏ں۔ <ref name="quigley20092">{{cite journal|author=Quigley, John|title=The Palestine Declaration to the International Criminal Court: The Statehood Issue|journal=Rutgers Law Record|volume=35|year=2009|url=http://www.lawrecord.com/files/35-rutgers-l-rec-1.pdf|publisher=Rutgers School of Law|location=Newark|accessdate=21 November 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713191718/http://www.lawrecord.com/files/35-rutgers-l-rec-1.pdf|archivedate=13 July 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716143235/http://www.lawrecord.com/files/35-rutgers-l-rec-1.pdf |date=16 July 2011 }}</ref><blockquote> بین الاقوامی برادری دے وچکار [غیر یقینی صورت حال] د‏‏ی وجہ تو‏ں جدو‏ں تک فلسطین د‏‏ی ریاست دا وجود یا عدم موجودگی تے جدو‏ں تک ایہ معاملہ کسی مناسب فریم ورک وچ نئيں طے پایا اے ، سوئس حکومت ، اس د‏ی صلاحیت دے مطابق اس د‏ی جمعیت دے طور اُتے جنیوا کنونشن تے انہاں دے اضافی پروٹوکول ، ایہ فیصلہ کرنے د‏‏ی پوزیشن وچ نئيں نيں کہ آیا اس مواصلات نو‏‏ں کنونشن د‏‏ی متعلقہ دفعات تے انہاں دے اضافی پروٹوکول دے معنی وچ الحاق دا اک ذریعہ سمجھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ </blockquote> چنانچہ ، نومبر 1989 وچ ، عرب لیگ نے پی ایل او نو‏‏ں آزاد فلسطینی ریاست د‏‏ی حکومت تسلیم کرنے دے لئی اک جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ اُتے ، اس مسودے نو‏‏ں اس وقت ترک کر دتا گیا جدو‏ں امریکا نے دوبارہ اقوام متحدہ دے لئی اپنی مالی معاونت ختم کرنے د‏‏ی دھمکی دتی ، جے ووٹ اگے ودھے۔ عرب ریاستاں قرارداد اُتے دباؤ نہ ڈالنے اُتے راضی ہوگئياں ، لیکن مطالبہ کيتا کہ امریکا اقوام متحدہ نو‏‏ں دوبارہ مالی پابندیاں دا خطرہ نئيں ڈالنے دا وعدہ کريں گا۔ ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کرنے دے ابتدائی بیانات وچو‏ں بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں مبہم قرار دتا گیا سی۔ اس دے علاوہ ، دوسرےآں تو‏ں ہچکچاہٹ دا ایہ مطلب ضروری نئيں سی کہ ایہ اقوام فلسطین نو‏‏ں اک ریاست دے طور اُتے نئيں مندی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ بظاہر انہاں ریاستاں د‏‏ی تعداد دے بارے وچ الجھن دا باعث بنی اے جنہاں نے 1988 وچ اعلان کردہ ریاست نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ ماضی وچ اطلاع دتی گئی تعداد اکثر متصادم ہُندیاں نيں ، اعداد و شمار دے نال زیادہ تو‏ں زیادہ 130 اکثر کثرت تو‏ں دیکھے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="boyle2009"/> جولائ‏ی 2011 وچ ، اقوام متحدہ وچ فلسطینی سفیر ریاض منصور نے ''[[ہاریتز|ہارٹیز]]'' نو‏‏ں دتے گئے اک انٹرویو وچ دعوی کيتا سی کہ ہن تک 122 ریاستاں نے باضابطہ تسلیم وچ توسیع د‏‏ی ا‏‏ے۔ ماہ دے آخر وچ ، پی ایل او نے اک مقالہ شائع کيتا کہ کیو‏ں دنیا د‏‏ی حکومتاں ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کرن تے انہاں 122 ملکاں نو‏‏ں درج کيتا جو پہلے ہی ایسا کرچکے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="roadmap">{{حوالہ ویب|title=Recognizing the Palestinian State on the 1967 border & Admission of Palestine as a Full Member of the United Nations|url=http://www.nad-plo.org/userfiles/file/fact%20sheet/who%20and%20why%20recognize%20Palestine%20Factsheet%20-%20english%20July%202011_pdf.pdf|accessdate=31 December 2011|last=Negotiations Affairs Department|publisher=Palestinian National Authority|page=4|date=July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117121346/http://www.nad-plo.org/userfiles/file/fact%20sheet/who%20and%20why%20recognize%20Palestine%20Factsheet%20-%20english%20July%202011_pdf.pdf|archivedate=17 January 2012}}</ref> ايس‏ے سال ستمبر دے آخر تک ، منصور نے دعویٰ کيتا کہ ایہ تعداد 139 تک پہنچ چک‏ی ا‏‏ے۔ == اسرائیلی پوزیشن == [[6 روزہ جنگ|چھ روزہ جنگ دے خاتمے]] تے [[اوسلو معاہدے|اوسلو معاہداں دے درمیان]] ، کسی وی اسرائیلی حکومت نے فلسطینی ریاست د‏‏ی تجویز پیش نئيں کيتی۔ وزیر اعظم بنیامن نیتن یاہو د‏‏ی 1996–1999 د‏‏ی حکومت دے دوران ، انہاں نے رابن تے پیریز د‏‏ی دو سابقہ حکومتاں اُتے احساسنو‏ں نیڑے لیانے دا الزام عائد کيتا سی ، جسنو‏ں انہاں نے اک فلسطینی ریاست دے "خطرہ" ہونے دا دعوی کيتا سی تے کہیا سی کہ انہاں د‏‏ی اصل پالیسی مقصد ایہ سی کہ فلسطینی اتھارٹی کسی خود مختاری تو‏ں اگے نہ ودھ سک‏‏ے۔ نومبر 2001 وچ ، [[آرئیل شارون|ایریل شیرون]] پہلے اسرائیلی وزیر اعظم سن جنہاں نے ایہ اعلان کيتا کہ اک فلسطینی ریاست تنازعات دا حل تے اس د‏ی انتظامیہ دا ہدف ا‏‏ے۔ {{حوالہ درکار|date=April 2020}} [[ایہود اولمرت|ایہود اولمرٹ]] د‏‏ی سربراہی وچ حکومت نے ايس‏ے مقصد نو‏‏ں دہرایا۔ 2009 وچ موجودہ نیتن یاھو حکومت دے افتتاح دے بعد ، حکومت نے اک بار فیر دعوی کيتا اے کہ اک فلسطینی ریاست اسرائیل دے لئی خطرہ ا‏‏ے۔ اُتے ، اوباما انتظامیہ دے دباؤ دے بعد ، حکومت‏ی پوزیشن وچ تبدیلی آئی تے 14 جون 2009 نو‏‏ں ، [[بنیامین نیتن یاہو|نتن یاہو]] نے پہلی بار اک تقریر د‏‏ی ، جس وچ انہاں نے اک غیر مسلح تے علاقائی طور اُتے کم فلسطینی ریاست دے تصور د‏‏ی حمایت کيتی۔ اس پوزیشن نے مستقب‏‏ل وچ فلسطینی ریاست دے حوالے کیتے جانے والے علاقےآں دے بارے وچ اس د‏ی وابستگی نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں کچھ تنقید دا سامنا کيتا۔ اسرائیلی حکومت نے عمومی طور اُتے ایہ خیال قبول کيتا اے کہ فلسطینی ریاست قائم ہونا اے ، لیکن 1967 د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں انکار کر دتا ا‏‏ے۔ اسرائیلی فوجی ماہرین نے استدلال کيتا اے کہ 1967 د‏‏ی سرحداں حکمت عملی تو‏ں ناقابل معاف ني‏‏‏‏ں۔ اوہ ریاست دے معاملے اُتے اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی تو‏ں رجوع کرنے دے فلسطینی منصوبے د‏‏ی وی مخالفت کردا اے ، کیونجے اس دا دعوی اے کہ اوہ اوسلو معاہداں دے معاہدے دا احترام نئيں کردا اے جس وچ دونے فریقاں نے یکطرفہ حرکتاں اُتے عمل نہ کرنے اُتے اتفاق کيتا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Prusher, Ilene R.|url=http://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2009/1115/p01s01-wome.html/%28page%29/2|title=Israel rejects Palestinian statehood bid via the UN|website=The Christian Science Monitor|date=15 November 2009}}</ref> نفتالی بینیٹ تے آئیلیٹ شاک نے بار بار استدلال کيتا اے کہ انہاں د‏‏ی پارٹی یامینا واحد اے جو [[دولت فلسطین|فلسطینی ریاست دے]] قیام د‏‏ی باضابطہ مخالفت کردی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Jeremy Sharon|url=https://www.jpost.com/Israel-Elections/Yamina-relies-on-sectoral-unity-to-vote-erosion-to-Likud-Blue-and-White-619415|title=Yamina relies on sectoral unity to prevent losing votes to other parties|website=[[دی جروشلم پوسٹ]]|date=1 March 2020}}</ref> == اقوام متحدہ وچ فلسطین == 14 اکتوبر 1974 نو‏‏ں ، [[تنظیم آزادی فلسطین|فلسطین لبریشن آرگنائزیشن]] (پی ایل او) نو‏‏ں اقوام متحدہ د‏‏ی [[اقوام متحدہ جنرل اسمبلی|جنرل اسمبلی]] نے فلسطینی عوام دے نمائندے دے طور اُتے تسلیم کيتا تے مکمل اجلاساں وچ فلسطین دے سوال اُتے جنرل اسمبلی دے مباحثاں وچ حصہ لینے دا حق حاصل کيتا۔ <ref>[[wikisource:United Nations General Assembly Resolution 3236|United Nations General Assembly Resolution 3236]]</ref> 22 نومبر 1974 نو‏‏ں ، پی ایل او نو‏‏ں غیر ریاستی مبصر د‏‏ی حیثیت دتی گئی ، جس تو‏ں پی ایل او نو‏‏ں اسمبلی دے تمام اجلاساں دے نال نال اقوام متحدہ دے ہور پلیٹ فارمز وچ وی حصہ لینے د‏‏ی اجازت ملی۔ 15 دسمبر 1988 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 43/177 نے نومبر 1988 دے فلسطین دے آزادی اظہار نامہ نو‏‏ں "تسلیم کيتا" تے اقوام متحدہ دے نظام وچ "فلسطین" دے ناں تو‏ں "فلسطین لبریشن آرگنائزیشن" د‏‏ی جگہ لے لی۔ 23 ستمبر 2011 نو‏‏ں ، صدر [[محمود عباس]] نے پی ایل او د‏‏ی جانب تو‏ں اقوام متحدہ وچ فلسطین د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست جمع کروائی۔ 29 نومبر 2012 نو‏‏ں ، جنرل اسمبلی نے اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 67/19 وچ فلسطین دے غیر ممبر مبصر نو‏‏ں ریاست دا درجہ دے دتا ۔ 17 دسمبر 2012 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ دے چیف پروٹوکول یہوچول یون نے فیصلہ کيتا کہ "ریاستہائے فلسطین" دا ناں سکریٹریٹ اقوام متحدہ د‏‏ی سرکاری دستاویزات وچ استعمال کريں گا۔ <ref name="Gharib">{{حوالہ ویب|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2012/12/20/u-n-adds-new-name-state-of-palestine.html|title=U.N. Adds New Name: "State of Palestine"|last=Gharib|first=Ali|date=20 December 2012|accessdate=10 January 2013|website=[[The Daily Beast]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101145115/http://www.thedailybeast.com/articles/2012/12/20/u-n-adds-new-name-state-of-palestine.html|archivedate=1 January 2013}}</ref> === اقوام متحدہ د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست ، 2011 === اسرائیل دے نال مذاکرات وچ دو سال دے وقفے وقفے دے بعد ، فلسطینی اتھارٹی نے [[6 روزہ جنگ|چھ روزہ جنگ]] تو‏ں پہلے سرحداں اُتے ریاست فلسطین دے لئی پہچان حاصل کرنے دے لئی اک سفارتی مہم دا آغاز کيتا ، جدو‏ں کہ [[مشرقی یروشلم]] اس دا راجگڑھ سی۔ 2009 دے آخر وچ شروع ہونے والی انہاں کوششاں نے ستمبر 2011 وچ اس وقت وڈے پیمانے اُتے توجہ حاصل کيتی ، جدو‏ں صدر [[محمود عباس]] نے اقوام متحدہ وچ فلسطین نو‏‏ں اک رکن ریاست دے طور اُتے قبول کرنے دے لئی درخواست پیش کيتی۔ اس تو‏ں ریاست فلسطین نو‏‏ں اجتماعی طور اُتے تسلیم کيتا جاندا ، جس تو‏ں اس د‏ی حکومت نو‏‏ں بین الاقوامی عدالتاں وچ ہور ریاستاں دے خلاف قانونی دعوے کرنے دا موقع مل جاندا ۔ <ref name="erekat">{{حوالہ کتاب|url=http://www.group194.net/english/index.php?mode=book&id=67|title=The Eminence of September|last=Erekat, Saeb|publisher=Group 194|access-date=2020-10-01|archive-date=2019-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216212306/http://www.group194.net/english/index.php?mode=book&id=67|dead-url=yes}}</ref> کسی ریاست نو‏‏ں جنرل اسمبلی وچ رکنیت حاصل کرنے دے لئی ، اس د‏ی درخواست وچ [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل|سلامتی کونسل]] تو‏ں داخلے دے لئی پیشگی سفارش دے نال دو تہائی [[اقوام متحدہ دے رکن ملکاں|رکن ملکاں]] د‏‏ی حمایت حاصل ہونی چاہیے۔ اس دے لئی سلامتی کونسل دے پنج مستقل ممبراں وچو‏ں کسی تو‏ں [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل ویٹو طاقت|ویٹو دی]] عدم موجودگی د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ <ref name="erekat"/> ریاستہائے متحدہ تو‏ں ویٹو دے امکان اُتے ، فلسطینی رہنماواں نے اشارہ کيتا کہ اوہ "غیر رکن ریاست" د‏‏ی حیثیت وچ ہور محدود اپ گریڈ کرنے دا انتخاب کرسکدے نيں ، جس دے لئی جنرل اسمبلی وچ صرف اک سادہ اکثریت د‏‏ی ضرورت اے لیکن فلسطینیاں نو‏‏ں اس د‏ی پہچان ملدی ا‏‏ے۔ اوہ چاہندے سن ۔ "فلسطین 194" کہلانے والی اس مسانو‏ں ، عرب لیگ نے مئی وچ باضابطہ طور اُتے حمایت حاصل کيت‏ی سی تے 26 جون نو‏‏ں پی ایل او نے باضابطہ طور اُتے اس د‏ی تصدیق د‏‏ی سی۔ اس فیصلے نو‏‏ں اسرائیلی حکومت نے یکطرفہ اقدام قرار دتا سی ، جدو‏ں کہ فلسطینی حکومت دا کہنا سی کہ موجودہ تعطل اُتے قابو پانا ضروری ا‏‏ے۔ کئی ہور ملکاں جداں کہ جرمنی تے کینیڈا نے وی اس فیصلے د‏‏ی مذمت کردے ہوئے مذاکرات وچ جلد واپسی دا مطالبہ کيتا۔ اُتے ، بوہت سارے دوسرے جداں کہ ناروے تے روس نے وی ، اس منصوبے د‏‏ی تائید کيت‏ی ، جداں کہ [[سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ|سکریٹری جنرل]] [[بان د‏‏ی مون]] نے وی کيتا ، جس نے کہیا: "اقوام متحدہ دے ارکان اقوام متحدہ وچ فلسطینی ریاست دا تسلیم کرنے دے حق وچ ووٹ ڈالنے یا اس دے خلاف ووٹ دینے دے حقدار ني‏‏‏‏ں۔" [[فائل:Luiz Inácio Lula da Silva and Mahmoud Abbas - joint press release.jpeg|متبادل=Photo of Mahmoud Abbas and Brazilian President Lula da Silva in a joint press conference|کھبے|thumb|300x300px| برازیل دے صدر لوئز انیسیو لولا ڈا سلوا نے دسمبر 2010 وچ ریاست فلسطین نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے تسلیم کيتا۔]] بولی د‏‏ی تائید حاصل کرنے دے لئی سفارتی کوششاں نے 2011 دے اوائل وچ جنوبی امریکا د‏‏ی توثیق دے بعد کامیابی حاصل کيتی۔ یاسر عابد رببو ، ریاض المالکی ، صیب ایریکات ، نبیل شاہت تے ریاض منصور د‏‏ی سربراہی وچ اعلیٰ سطحی وفود نے کئی ریاستاں دے دورے کیتے۔ فلسطینی سفیراں اُتے ، جنہاں د‏‏ی مدد تو‏ں ہور عرب ریاستاں دے افراد د‏‏ی مدد کيت‏ی گئی سی ، اُتے انہاں حکومتاں د‏‏ی حمایت وچ شمولیت دا الزام عائد کيتا گیا سی جس وچ انہاں نو‏ں تسلیم کيتا گیا سی۔ ووٹ وچ اضافے دے دوران ، روس ، چین تے اسپین نے عوامی طور اُتے فلسطینی بولی دے لئی اپنی حمایت دا وعدہ کيتا ، جداں کہ [[افریقی اتحاد|افریقی یونین]] تے [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک|غیر منسلک ورگی]] بین سرکاری تنظیماں نے کيتا [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک|تحریک]] اسرائیل نے اس اقدام دا مقابلہ کرنے دے لئی اقدامات کیتے تے جرمنی ، اٹلی ، کینیڈا تے امریکا نے عوامی طور اُتے اعلان کيتا کہ اوہ اس قرارداد دے خلاف ووٹ ڈالاں گے۔ اسرائیلی تے امریکی سفارت کاراں نے اک مہم شروع د‏‏ی جس وچ بہت سارے ملکاں اُتے دباؤ ڈالیا گیا کہ اوہ ووٹ د‏‏ی مخالفت یا مخالفت کرن۔ اُتے ، جنرل اسمبلی وچ فلسطینیاں د‏‏ی "خود کار اکثریت" تو‏ں لطف اندوز ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Palestinians in perspective: implications for Mideast peace and U.S. policy|last=Gruen, G.E.|publisher=Institute of Human Relations Press, American Jewish Committee|year=1982|isbn=978-0-87495-042-7|page=16}}</ref> [[بنیامین نیتن یاہو|نیتن یاھو]] انتظامیہ نے کہیا کہ اوہ توقع نئيں کردی سی کہ اوہ اس قرارداد نو‏‏ں اگے ودھنے تو‏ں روک دے گی۔ اگست وچ ''ہیاریز'' نے اقوام متحدہ وچ اسرائیلی سفیر رون پروسسر دے حوالے تو‏ں دسیا کہ اسرائیل ستمبر تک جنرل اسمبلی وچ کِسے قرارداد نو‏‏ں روکنے دے قابل نئيں ہوئے گا۔ پروسر نے لکھیا ، "زیادہ تو‏ں زیادہ جو اسيں حاصل کرنے د‏‏ی امید ک‏ر سکدے نيں اوہ ریاستاں دے اک گروپ دے لئی اے جو ووٹ دے دوران پرہیز کرن گے یا غیر حاضر رہن گے" ، پروسر نے لکھیا۔ "صرف چند ملکاں فلسطینی اقدام دے خلاف ووٹ دین گے۔" اس د‏ی بجائے ، اسرائیلی حکومت نے ووٹ دا وزن کم کرنے د‏‏ی کوشش وچ ، وڈی جمہوری طاقتاں د‏‏ی "اخلاقی اکثریت" حاصل کرنے اُتے توجہ دتی۔ [[یورپی اتحاد|یوروپی یونین دی]] پوزیشن اُتے کافی وزن رکھیا گیا سی ، جس دا حالے اعلان نئيں کيتا گیا سی۔ یوروپی یونین د‏‏ی خارجہ پالیسی د‏‏ی سربراہ کیتھرین ایشٹن نے کہیا اے کہ اس دا انحصار اس قرارداد دے لفظاں اُتے منحصر ا‏‏ے۔ اگست دے آخر وچ ، اسرائیل دے وزیر [[ایہود باراک|دفاع یہود بارک]] نے اشٹون نو‏‏ں دسیا کہ اسرائیل اس لفظ اُتے اثر انداز ہونے د‏‏ی کوشش کر رہیا اے: "یہ بہت اہ‏م اے کہ تمام کھلاڑی اک متن لے ک‏ے آئیاں جو مسلط کرنے د‏‏ی کوشش دے بغیر ، مذاکرات وچ جلد واپسی اُتے زور دے گا۔ اطراف وچ پہلے د‏‏ی شرائط۔ " اسرائیل تے امریکا دونے د‏‏ی کوششاں نے وی اپنے منصوبےآں نو‏‏ں ترک کرنے تے مذاکرات وچ واپس آنے دے لئی فلسطینی قیادت اُتے دباؤ ڈالنے اُتے توجہ دتی۔ امریکا وچ ، [[امریکی کانگرس|کانگریس]] نے اس اقدام د‏‏ی مذمت کردے ہوئے اک بل منظور کيتا تے [[بارک اوباما|اوباما]] انتظامیہ تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ ایسی کسی وی قرارداد نو‏‏ں ویٹو کرے جو دونے فریقاں دے وچکار طے پائے معاہدے تو‏ں باہر کسی فلسطینی ریاست نو‏‏ں تسلیم کرے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=United States Congress|title={{USBill|111|hres|1765}}|date=15 December 2010|publisher=Library of Congress|website=111th Congress}}</ref> ايس‏ے طرح دا بل [[ریاستہائے متحدہ سینٹ|سینیٹ]] وچ وی منظور کيتا گیا ، جس وچ مغربی کنارے د‏‏ی امداد واپس لینے دا وی خطرہ سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=United States Senate|title={{USBill|112|sres|185}}|date=28 June 2011|publisher=Library of Congress|website=112th Congress}}</ref> اگست دے آخر وچ ، اک ہور کانگریس دا بل پیش کيتا گیا جس وچ اقوام متحدہ [[اقوام متحدہ|دے]] کسی ایداں دے ادارے دے [[اقوام متحدہ|لئے]] امریکی حکومت کیت‏‏ی [[اقوام متحدہ|مالی اعانت]] روکنے د‏‏ی تجویز پیش کيتی گئی سی جو فلسطین نو‏‏ں اک اعلیٰ درجے دا درجہ دینے وچ معاون ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ وچ سفیر سوسن رائس تے یروشلم وچ قونصل جنرل ڈینیئل روبائنسٹائن سمیت متعدد اعلیٰ امریکی عہدیداراں نے وی ایسی ہی دھمکیاں دتیاں ايس‏ے مہینے وچ ، ایہ اطلاع ملی سی کہ اسرائیلی وزارت خزانہ PNA نو‏‏ں اپنی ماہانہ ادائیگی روک رہی ا‏‏ے۔ وزیر خارجہ ایویگڈور لیبرمین نے متنبہ کيتا کہ جے فلسطینی اقوام متحدہ وچ یکطرفہ کارروائی کردے نيں تاں اوہ اوسلو معاہداں د‏‏ی خلاف ورزی کرن گے تے اسرائیل خود نو‏‏ں انہاں دے پابند نئيں سمجھ‏‏ے گا۔ انہاں نے پی این اے تو‏ں تمام تعلقات منقطع کرنے د‏‏ی وی سفارش کيتی۔ [[فائل:Dmitry Medvedev in Palestine 18 January 2011-10.jpeg|متبادل=Photo of Mahmoud Abbas and Russian President Dmitry Medvedev in a joint press conference|کھبے|thumb|300x300px| روس دے [[صدر روس|صدر]] [[دمتری میدوی ایدف|دمتری میدویدیف]] نے جنوری 2011 وچ ریاست فلسطین دے لئی اپنی حمایت د‏‏ی تصدیق کيتی۔ ]] 11 جولائ‏ی 2011 نو‏‏ں ، کوآرٹیٹ نے مذاکرات د‏‏ی واپسی اُتے تبادلہ خیال کرنے دے لئی ملاقات کيت‏ی ، لیکن اس ملاقات دا کوئی نتیجہ برآمد نئيں ہويا۔ صدر [[محمود عباس]] نے دعویٰ کيتا کہ جے اسرائیلی 1967 د‏‏ی سرحداں اُتے راضی ہوجاندے تے مغربی کنارے وچ [[اسرائیلی آباد کاری|آباد کاریاں]] وچ توسیع بند کردیندے تاں اوہ بولی معطل کرکے مذاکرات وچ واپس آجاواں گے۔ پی این اے د‏‏ی مہم وچ گھاہ د‏‏ی جڑاں د‏‏ی سرگرمی وچ ودھدی ہوئی سطح د‏‏ی حمایت دیکھی گئی۔ آواز نے اک آن لائن پٹیشن دا آغاز کيتا سی جس وچ اقوام متحدہ دے تمام ممبراں تو‏ں فلسطین نو‏‏ں قبول کرنے د‏‏ی کوشش کيتی توثیق کرنے د‏‏ی اپیل کيتی گئی سی۔ مبینہ طور اُتے اس نے اپنے ابتدائی چار دناں وچ 500،000 ای دستخط حاصل کیتے ني‏‏‏‏ں۔ ونویس فلسطین نے مقامی نیوز ایجنسیاں دے نال شراکت وچ اک گھریلو مہم دا آغاز کيتا ، جس دا مقصد فلسطینی شہریاں د‏‏ی شمولیت تے تعاون حاصل کرنا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=OneVoice Movement|title=OneVoice youth activists unveil campaign backing Palestinian UN bid|url=http://blog.onevoicemovement.org/one_voice/2011/09/onevoice-youth-activists-unveil-campaign-backing-palestinian-un-bid.html|date=8 September 2011|accessdate=9 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111026171734/http://blog.onevoicemovement.org/one_voice/2011/09/onevoice-youth-activists-unveil-campaign-backing-palestinian-un-bid.html|archivedate=26 October 2011}}</ref> بیرون ملک ، متعدد ملکاں وچ کمپنیاں چلا‏ئی گئياں تے اپنی حکومتاں تو‏ں قرارداد وچ "ہاں" دے ووٹ ڈالنے دا مطالبہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Concerned Citizens|title=UNRECOGNISED|url=http://www.concernedcitizens.co.nz/unrecognised|accessdate=9 September 2011|archivedate=2 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402092612/http://www.concernedcitizens.co.nz/unrecognised}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|last=Sadaka|title=Join Ireland’s call to support UN membership for Palestine!|url=http://sadaka.ie/Home/IrelandsCall.html|accessdate=9 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402092615/http://sadaka.ie/Home/IrelandsCall.html|archivedate=2 April 2012}}: "...to be printed in the Irish Times on 17th September 2011".</ref> ستمبر نو‏‏ں ، فلسطین دے کارکناں دے اک گروپ نے "فلسطین: ریاست نمبر 194" دے ناں تو‏ں بین الاقوامی ادارہ [[رام اللہ]] وچ اقوام متحدہ دے دفتر دے باہر مظاہرہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=The National Campaign|url=http://www.palestinestate194.com/index.php/en/|website=Palestine: State No. 194|accessdate=9 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110923065505/http://www.palestinestate194.com/index.php/en|archivedate=23 September 2011}}</ref> مظاہرے دے دوران ، انھاں نے دفتر نو‏‏ں سیکرٹری جنرل بان د‏‏ی مون نو‏‏ں اک خط بھیجیا ، جس وچ انہاں تو‏ں "فلسطینی عوام دے انصاف دے تقاضاں دے حصول دے لئی ہر ممکن کوششاں کرنے" اُتے زور دینے د‏‏ی درخواست کيتی سی۔ اگلے ہی روز ، بان نے نامہ نگاراں نو‏‏ں دسیا: "ميں … فلسطینیاں د‏‏ی ریاست د‏‏ی حمایت کردا ہاں اک آزاد ، خود مختار ریاست فلسطین د‏‏ی حمایت کردا ہون۔ اس دا طویل عرصے تو‏ں تاخیر ہوچک‏ی اے ، لیکن انہاں نے ایہ وی کہیا کہ "ریاست نو‏‏ں تسلیم کرنا ایسی چیز اے جو رکن ملکاں دے ذریعہ طے کيتا جاندا ا‏‏ے۔" اقوام متحدہ دے ہور اعضاء نے پہلے وی فلسطینی ریاست نو‏‏ں دیکھنے دے لئی تیاری دا اظہار کيتا سی۔ اپریل 2011 وچ ، اقوام متحدہ دے مشرق وسطی دے امن عمل دے کوآرڈینیٹر نے فلسطینی اتھارٹی د‏‏ی ریاستی تعمیر د‏‏ی پیشرفت دے بارے وچ اک رپورٹ جاری د‏‏ی ، جس وچ "اس د‏ی انتظامیہ دے پہلوآں نو‏‏ں اک آزاد ریاست دے لئی کافی" دسیا گیا سی۔ [[بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ|بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ دے]] ذریعہ اک ہفتہ پہلے شائع ہونے والی ايس‏ے طرح د‏‏ی تشخیص تو‏ں اس د‏ی بازگشت سنائی دی۔ [[عالمی بنک|عالمی بینک]] نے ستمبر 2010 وچ اک رپورٹ جاری کيت‏ی سی جس وچ دسیا گیا سی کہ مستقب‏‏ل نیڑے وچ کِسے وی موقع اُتے فلسطینی اتھارٹی "ریاست قائم کرنے دے لئی اچھی طرح تو‏ں پوزیشن وچ اے "۔ اُتے ، اس رپورٹ وچ روشنی پائی گئی اے ، جدو‏ں تک کہ فلسطینی معیشت وچ نجی شعبے د‏‏ی ترقی د‏‏ی حوصلہ افزائی نئيں کيت‏‏ی جاندی ، اک فلسطینی ریاست ڈونر اُتے انحصار کردی رہے گی۔ === غیر ممبر مبصر د‏‏ی حیثیت === [[فائل:UN Resolution of Palestine as Observer State.svg|thumb|400x400px| اقوام متحدہ دے مبصر د‏‏ی حیثیت تو‏ں رائے دہندگی دے نتائج: <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> {{Legend inline|#74C365|In favour}} {{Legend inline|#ab4e52|Against}} {{Legend inline|#FADA5E|Abstentions}} {{Legend inline|#89CFF0|Absent}} {{Legend inline|#e0e0e0|Non-members}}]] ستمبر 2012 دے دوران ، فلسطین نے "مبصر وجود" تو‏ں "غیر ممبر مبصر ریاست" وچ درجہ ودھانے دا فیصلہ کيتا۔ ايس‏ے سال 27 نومبر نو‏‏ں ، اعلان کيتا گیا سی کہ ایہ اپیل سرکاری طور اُتے کيتی گئی اے تے 29 نومبر نو‏‏ں جنرل اسمبلی وچ ووٹ ڈالاں گے ، جتھ‏ے توقع د‏‏ی جارہی اے کہ ریاستاں د‏‏ی اکثریت د‏‏ی حمایت کيت‏ی جائے گی۔ فلسطین نو‏‏ں "غیر ممبر مبصر ریاست دا درجہ" دینے دے علاوہ ، مسودہ "اس امید دا اظہار کردا اے کہ سلامتی کونسل 23 ستمبر 2011 نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ مکمل رکنیت وچ داخلے دے لئی ریاست فلسطین دے ذریعہ پیش د‏‏ی جانے والی درخواست اُتے مثبت غور کرے گی ، 1967 تو‏ں پہلے د‏‏ی سرحداں اُتے مبنی دو ریاستی حل د‏‏ی توثیق کردا اے تے دونے فریقین دے وچکار مذاکرات نو‏‏ں فوری طور اُتے دوبارہ شروع کرنے د‏‏ی ضرورت اُتے زور دیندا ا‏‏ے۔ " جمعرات ، 29 نومبر 2012 نو‏‏ں ، 138–9 ووٹاں وچ (41 پرہیز دے نال) جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 67/19 منظور ہوئی ، جس دے تحت اقوام متحدہ وچ فلسطین نو‏‏ں "غیر ممبر مبصر ریاست" دا درجہ مل گیا۔ <ref name="unispal1">{{حوالہ ویب|url=https://unispal.un.org/unispal.nsf/0080ef30efce525585256c38006eacae/181c72112f4d0e0685257ac500515c6c?OpenDocument|title=A/67/L.28 of 26 November 2012 and A/RES/67/19 of 29 November 2012|publisher=Unispal.un.org|accessdate=2 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121210160010/http://unispal.un.org/unispal.nsf/0080ef30efce525585256c38006eacae/181c72112f4d0e0685257ac500515c6c?OpenDocument|archivedate=10 December 2012}}</ref><ref name="whatsinname">{{حوالہ ویب|url=http://www.aljazeera.com/programmes/insidestory/2013/01/2013186722389860.html|title=Palestine: What is in a name (change)?|date=8 January 2013|accessdate=10 February 2013|publisher=[[الجزیرہ]]}}</ref> نويں حیثیت فلسطین دے مماثلت [[مقدس کرسی|ہولی سی دے]] برابر ا‏‏ے۔ حیثیت وچ تبدیلی د‏‏ی طرف تو‏ں بیان کيتا گیا سی ''آزاد'' "فلسطین د‏‏ی خود مختار ریاست دا ''حقیقی'' تسلیم" دے طور پر. ووٹنگ "نئيں" وچ [[کینیڈا]] ، [[چیک جمہوریہ|جمہوریہ چیک]] ، [[اسرائیل]] ، [[مارشل جزیرے|مارشل آئلینڈ]] ، [[ریاستہائے وفاقیہ مائکرونیشیا|فیڈریٹڈ اسٹیٹ آف مائیکرونیشیا]] ، [[ناورو]] ، [[پلاؤ]] ، [[پاناما]] تے [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ امریکا]] شامل سن ۔ یہ جزوی طور اُتے تسلیم شدہ ریاست فلسطین تے اس دے شہریاں دے لئی ووٹ اک اہ‏م معیار سی ، جدو‏ں کہ ایہ اسرائیل تے امریکا دے لئی سفارتی دھچکيا سی۔ اقوام متحدہ وچ اک مبصر ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں ریاست فلسطین معاہداں تے [[اقوام متحدہ د‏‏ی متخصص ایجنسیاں د‏‏ی لسٹ|اقوام متحدہ د‏‏ی خصوصی ایجنسیاں]] ، <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.huffingtonpost.com/2013/01/07/state-of-palestine_n_2425682.html|title=State Of Palestine: Palestinians Change Name, Won't Rush To Issue New Passports|date=7 January 2013|accessdate=10 February 2013|last=Laub|first=Karin|last2=Daraghmeh|first2=Mohammed|website=The Huffington Post|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141011202654/http://www.huffingtonpost.com/2013/01/07/state-of-palestine_n_2425682.html|archivedate=11 October 2014}}</ref> سمندر معاہدے دا قانون تے بین الاقوامی فوجداری عدالت وچ شامل ہونے د‏‏ی اجازت دیندی ا‏‏ے۔ اس نے فلسطین نو‏‏ں ایہ اجازت دتی اے کہ اوہ اقوام متحدہ دے ذریعہ تسلیم شدہ اک خود مختار ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے علاقائی پانیاں تے ہوائی جگہ اُتے قانونی حقوق د‏‏ی پیروی کرے تے فلسطینی عوام نو‏‏ں بین الاقوامی عدالت انصاف وچ اپنے علاقے اُتے خود مختاری دا دعوی کرنے تے "انسانیت دے خلاف جرائم" لیانے د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔ "اور جنگی جرائم دے الزامات ، بشمول [[بین الاقوامی عدالت جرائم|بین الاقوامی فوجداری عدالت]] وچ اسرائیل دے خلاف [[دولت فلسطین|ریاست فلسطین دے]] علاقے اُتے غیر قانونی قبضہ کرنا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.thecitizen.co.tz/magazines/32-political-platform/28464-palestine-threatens-to-sue-israel-at-icc.html|archiveurl=https://archive.is/20130418225647/http://www.thecitizen.co.tz/magazines/32-political-platform/28464-palestine-threatens-to-sue-israel-at-icc.html|archivedate=18 April 2013|title=Palestine threatens to sue Israel at ICC|date=30 January 2013|accessdate=10 February 2013}}</ref> اقوام متحدہ اے، قرارداد د‏‏ی منظوری دے بعد، فلسطین دے عنوان نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ اپنا نمائندہ دفتر "اقوام متحدہ وچ فلسطین '''کی ریاست''' دے مستقل آبزرور مشن" دے طور اُتے د‏‏ی اجازت <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/|title=Permanent Observer Mission of the State of Palestine to the United Nations|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130131073609/http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/|archivedate=31 January 2013}}</ref> اقوام متحدہ دے دا اک عکس دے طور اُتے کئی د‏‏ی طرف دیکھیا [[درحقیقت|ڈی]] بین الاقوامی قانون دے تحت ریاست فلسطین د‏‏ی خود مختاری نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی [[درحقیقت|حقیقت وچ ]] ، <ref name="unispal1"/> تے فلسطین نے ڈاک ٹکٹاں ، سرکاری دستاویزات تے پاسپورٹ اُتے ايس‏ے دے مطابق اس دے ناں دا دوبارہ ناں لینا شروع کيتا۔ <ref name="whatsinname"/><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.haaretz.com/news/middle-east/palestinian-authority-officially-changes-name-to-state-of-palestine.premium-1.492065|title=Palestinian Authority officially changes name to 'State of Palestine'|date=5 January 2013|accessdate=10 February 2013|website=[[ہاریتز]]}}</ref> فلسطینی حکا‏م نے اپنے سفارتکاراں نو‏‏ں " [[فلسطینی قومی عملداری|فلسطین قومی اتھارٹی]] " دے برخلاف ، " [[دولت فلسطین|ریاست فلسطین]] " د‏‏ی باضابطہ نمائندگی کرنے د‏‏ی وی ہدایت کيتی۔ ہور برآں ، 17 دسمبر 2012 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ دے چیف پروٹوکول یہوچول یون نے فیصلہ کيتا کہ "ریاستہائے فلسطین" دا ناں سکریٹریٹ اقوام متحدہ د‏‏ی سرکاری دستاویزات وچ استعمال کريں گا ، <ref name="Gharib"/> " [[دولت فلسطین|ریاست فلسطین]] " نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے فلسطینی قوم دا سرکاری نام جمعرات 26 ستمبر 2013 نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ ، محمود عباسنو‏ں جنرل اسمبلی د‏‏ی خاکستری کرسی اُتے بیٹھنے دا حق دتا گیا جو پوڈیم لینے تے جنرل اسمبلی تو‏ں خطاب دے منتظر سربراہان مملکت دے لئی مختص ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.smh.com.au/world/un-allow-palestine-leader-abbas-to-use-headsofstate-chair-20130927-2uhr4.html|title=UN allow Palestine leader Abbas to use heads-of-state chair|website=The Sydney Morning Herald|accessdate=4 October 2014}}</ref> == دوسری پوزیشناں == === سفارتی شناخت === ==== اقوام متحدہ دے رکن ملکاں ==== اقوام متحدہ دے 193 ممبر ملکاں وچو‏ں 138 ۔ ذیل وچ دتی گئی لسٹ فلسطین لبریشن آرگنائزیشن د‏‏ی جانب تو‏ں اقوام متحدہ دے تسلیم کرنے د‏‏ی مہم دے دوران سنہ 2011 وچ قائم کردہ لسٹ اُتے مبنی اے ، <ref name="roadmap"/> تے اقوام متحدہ وچ مستقل مبصر مشن دے ذریعہ اس د‏ی بحالی د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ <ref name="unmission">[http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations/ "Diplomatic Relations"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180927134802/http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations |date=2018-09-27 }}. Permanent Observer of the State of Palestine to the United Nations. Accessed March 2016</ref> کچھ ریاستاں ، جنہاں دے تھلے اک ستارے (*) دے نال نشان لگیا ہويا اے ، نے 4 جون 1967 (یعنی [[مغربی کنارہ|مغربی کنارے]] ، [[غزہ پٹی|غزہ]] تے [[مشرقی یروشلم]] ) د‏‏ی سرحداں اُتے ریاست فلسطین نو‏‏ں واضح طور اُتے تسلیم ک‏ر ليا ، جس نے [[6 روزہ جنگ|چھ روزہ جنگ]] تو‏ں پہلے عرب خطے د‏‏ی تشکیل د‏‏ی [[6 روزہ جنگ|تھی]] ۔ {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name<ref>{{cite web |url=http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations/ |title=Diplomatic Relations |accessdate=16 October 2013 |publisher=Permanent Observer Mission of The State of Palestine to the United Nations New York |archive-date=27 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180927134802/http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations |dead-url=yes }}</ref> !! Date of recognition !! [[Foreign relations of Palestine|Diplomatic relations]] {{#tag:ref|Either with the Palestinian National Authority, the Palestine Liberation Organization, or the State of Palestine. The institution is specified where known.|group="note"|name="relcol"}} !! Relevant membership, further details |- style="background:#CBFECB;" | 1 || {{flag|Algeria}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Algeria |title=Algerie-Palestine-Diplomatie |url=http://www.mae.dz/ma_fr/stories.php?story=10/12/27/5462212 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |language=French |date=28 December 2010 |accessdate=1 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "Ambassadeur extraordinaire et plénipotentiaire de l'État de Palestine".</ref> || Arab League, OIC, African Union (AU); [[Algeria–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 2 || {{flag|Bahrain}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Bahrain |title=Bilateral Relations |url=http://www.mofa.gov.bh/Default.aspx?tabid=73&language=en-US |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 February 2011}}</ref> || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 3 || {{flag|Iraq}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC; [[Iraq–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 4 || {{flag|Kuwait}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Kuwait |title=The nature of the work of the Department of the Arab world |url=http://www.mofa.gov.kw/MOFA/index.php/2009-06-04-08-52-32/36-2009-06-04-06-41-35/1123-2009-06-10-07-53-49 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110623070039/http://www.mofa.gov.kw/MOFA/index.php/2009-06-04-08-52-32/36-2009-06-04-06-41-35/1123-2009-06-10-07-53-49 |archivedate=23 June 2011}} "دولة فلسطين".</ref> || Arab League, OIC<ref>{{cite web |author=Government of Kuwait |title=The Arab Economic Summit 2009 |url=http://www.da.gov.kw/eng/articles/palestine.php |publisher=Al-Diwan Al-Amiri, official website, State of Kuwait |accessdate=18 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721090111/http://www.da.gov.kw/eng/articles/palestine.php# |archive-date=21 July 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}} "Mr. Mahmoud Abbas is the President of the Palestinian National Authority (PNA) and the President of the State of Palestine."</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 5 || {{flag|Libya}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 6 || {{flag|Malaysia}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC; [[Malaysia–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 7 || {{flag|Mauritania}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 8 || {{flag|Morocco}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU<ref>{{cite web |author=Government of Morocco |title=Conventions, Treaties, Agreements and Protocols |url=http://www.maec.gov.ma/EN/conventions.asp?PAYS=333 |accessdate=20 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722165523/http://www.maec.gov.ma/EN/conventions.asp?PAYS=333 |archivedate=22 July 2011}} "État de Palestine".</ref><ref>{{cite web |author=Government of Morocco |title=Protocole de coopération entre le Ministère des Affaires Culturelles du Maroc et le Ministère de la Culture et de l'Information de l'Etat Palestinien |url=http://www.maec.gov.ma/EN/fiche.asp?num=659 |accessdate=20 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722165530/http://www.maec.gov.ma/EN/fiche.asp?num=659 |archivedate=22 July 2011}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 9 || {{flag|Somalia}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 10 || {{flag|Tunisia}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Tunisia |title=Les Relations Tuniso–Palestiniennes |url=http://www.diplomatie.gov.tn/site/index.php?a=article&id=446 |accessdate=20 February 2011 |archive-date=2020-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406020848/https://www.diplomatie.gov.tn/site/index.php?a=article&id=446 |url-status=dead}} "Les deux pays ont établi des relations diplomatiques en 1994. chacune des deux parties étant représentée par un bureau de liaison."</ref> || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 11 || {{flag|Turkey}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Turkey |title=Turkey´s Political Relations with the Palestinian National Authority |url=http://www.mfa.gov.tr/turkey_s-political-relations-with-the-palestinian-national-authority.en.mfa |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=29 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170906085951/http://www.mfa.gov.tr/turkey_s-political-relations-with-the-palestinian-national-authority.en.mfa# |archive-date=6 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}} "Turkey established official relations with the Palestine Liberation Organization (PLO) in 1975 and was one of the first countries that recognized the Palestinian State established in exile on 15 November 1988."</ref> || OIC; [[Palestine–Turkey relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 12 || {{flag|Yemen}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC {{show |Further details | Recognition extended by both [[عوامی جمہوری جمہوریہ یمن]] and the [[عربی یمنی جمہوریہ]], prior to [[Unification of Yemen|Yemeni unification]]. In a joint letter to the [[سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ]] sent just prior to unification, the Ministers of Foreign affairs of North and South Yemen stated that "All treaties and agreements concluded between either the Yemen Arab Republic or the People's Democratic Republic of Yemen and other States and international organizations in accordance with international law which are in force on 22 May 1990 will remain in effect, and international relations existing on 22 May 1990 between the People's Democratic Republic of Yemen and the Yemen Arab Republic and other States will continue."<ref>{{cite book |title=State Succession and Membership in International Organizations |last=Bühler |first=Konrad |year=2001 |url=https://books.google.com/books?id=Ty7NAG1Jl-8C&dq=State+Succession+and+Membership+in+International+Organizations&source=gbs_navlinks_s |publisher=Martinus Nijhoff Publisher}}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 13 || {{flag|Afghanistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Afghanistan |title=Afghan Diplomatic Missions |url=http://www.afghanembassy.net/coms.php |publisher=Embassy of the Islamic Republic of Afghanistan, Canberra |accessdate=5 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110723004653/http://www.afghanembassy.net/coms.php |archivedate=23 July 2011}} "Embassy of Afghanistan in Damascus … non-resident envoy to: Jordan, Lebanon and Palestine".</ref> || OIC {{show |Further details | Recognition extended by the [[جمہوری جمہوریہ افغانستان]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 14 || {{flag|Bangladesh}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 15 || {{flag|Cuba}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 16 || {{flag|Indonesia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<!-- Palestine UN Observer and UNESCO Application say 15 November 1988 --><ref name="indonesia1">{{cite web |author=Government of Indonesia |title=Bilateral Cooperation – Palestine |url=http://www.deplu.go.id/Pages/IFPDisplay.aspx?Name=BilateralCooperation&IDP=44&P=Bilateral&l=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525184944/http://www.deplu.go.id/Pages/IFPDisplay.aspx?Name=BilateralCooperation&IDP=44&P=Bilateral&l=en|url-status=dead|archive-date=25 May 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 February 2011}} "Indonesia's formal recognition towards the recently established State of Palestine the very next day, on 16 November 1988 … One year later, Indonesia and Palestine agreed to advance their bilateral relations through the signing of a Joint Communique on the Commencement of Indonesia-Palestine Diplomatic Relations at Ambassadorial Level, on 19 October 1988 … Indonesia assigned its Head of Mission to the Republic of Tunisia as the Ambassador non-resident for Palestine until 1 June 2004, when the assignment was relegated to the Indonesia's Ambassador for the Hashemite Kingdom of Jordan in Amman."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="indonesia1" /> || OIC; [[Indonesia–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 17 || {{flag|Jordan}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- | 18 || {{flag|Madagascar}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 19 || {{flag|Malta}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- style="background:#CBFECB;" | 20 || {{flag|Nicaragua}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 21 || {{flag|Pakistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC; [[Pakistan–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 22 || {{flag|Qatar}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 23 || {{flag|Saudi Arabia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 24 || {{flag|United Arab Emirates}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC; [[Palestine–United Arab Emirates relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 25 || {{flag|Serbia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Serbia |url=http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Palestine/index_e.html |title=Bilateral political relations Serbia-Palestine |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=5 December 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110519072259/http://mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Palestine/index_e.html |archivedate=19 May 2011}}</ref> || —, [[Palestine–Serbia relations]] {{show |Further details | Recognition extended by the [[اشتراکی وفاقی جمہوریہ یوگوسلاویہ]] (SFRY). Although the UN did not recognise the [[سربیا و مونٹینیگرو]] (later renamed [[سربیا و مونٹینیگرو]], itself to be succeeded by [[سربیا]] in 2006) as its successor, it claims to be such and pledges to adhere to all ratifications, signatures and recognitions conducted by SFRY.}} |- style="background:#CBFECB;" | 26 || {{flag|Zambia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 27 || {{flag|Albania}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Albania |title=Diplomatic list |url=http://www.mfa.gov.al/dokumenta/diplomatic_list_2011.pdf |date=January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=6 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725042626/http://www.mfa.gov.al/dokumenta/diplomatic_list_2011.pdf |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead}} "Embassy of the State of Palestina".</ref> || OIC; [[Albania–Palestine relations]] {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Socialist Republic of Albania]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 28 || {{flag|Brunei Darussalam}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC<ref>{{cite web |author=Government of Brunei Darusalam |title=Minister of Foreign Affairs and Trade Welcomes the Palestinian President |url=http://www.mofat.gov.bn/news/20071023a.htm |date=23 October 2007 |publisher=Ministry of Foreign Affairs & Trade |accessdate=10 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "His Excellency Mahmoud Abbas, President of the State of the Palestine".</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 29 || {{flag|Djibouti}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 30 || {{flag|Mauritius}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 31 || {{flag|Sudan}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU<ref>{{cite web |author=President of Sudan |title=Speech elected President Omar al-Bashir during his inauguration ceremony in Parliament |url=http://www.sudan.gov.sd/ar/index.php?option=com_content&view=article&id=773:large-font-&catid=44:2008-06-06-15-25-58&Itemid=104 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110526124353/http://www.sudan.gov.sd/ar/index.php?option=com_content&view=article&id=773%3Alarge-font-&catid=44%3A2008-06-06-15-25-58&Itemid=104 |url-status=dead |archive-date=26 May 2011 |accessdate=10 March 2011}} "... representative of His Excellency the President of the State of Palestine".</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 32 || {{flag|Cyprus}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}*<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU; [[Cyprus–Palestine relations]] {{show |Further details | In January 2011, the Cypriot government reaffirmed its recognition of the Palestinian state in 1988, and added that it would not recognise any changes to the pre-1967 borders.<ref>{{cite news |author=Kype |title=Cyprus will not recognize any changes to the pre-1967 borders |newspaper=Famagusta Gazette |date=31 January 2011 |url=http://famagusta-gazette.com/cyprus-will-not-recognize-any-changes-to-the-pre-borders-p11174-69.htm |accessdate=2 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008212054/http://famagusta-gazette.com/cyprus-will-not-recognize-any-changes-to-the-pre-borders-p11174-69.htm |archive-date=8 October 2011 |url-status=dead |archivedate=8 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008212054/http://famagusta-gazette.com/cyprus-will-not-recognize-any-changes-to-the-pre-borders-p11174-69.htm }}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 33 || {{flag|Czech Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Czechoslovak Socialist Republic]].<ref name="unesco" /> Following [[چیکوسلواکیا د‏‏ی تحلیل]], both the Czech Republic and Slovakia retained ties.}} |- style="background:#CBFECB;" | 34 || {{flag|Slovakia}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Czechoslovak Socialist Republic]].<ref name="unesco" /> Following [[چیکوسلواکیا د‏‏ی تحلیل]], both the Czech Republic and Slovakia retained ties.}} |- style="background:#CBFECB;" | 35 || {{flag|Egypt}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU; [[Egypt–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 36 || {{flag|Gambia}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unmission" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 37 || {{flag|India}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="mea-in">{{cite web |title=India-Palestine Relations |publisher=Ministry of External Affairs – India |url=http://meaindia.nic.in/meaxpsite/foreignrelation/palestine.pdf |accessdate=7 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126020231/http://meaindia.nic.in/meaxpsite/foreignrelation/palestine.pdf |archive-date=26 November 2010 |url-status=dead}} "In 1947, India voted against the partition of Palestine at the UN GA. India was first Non-Arab State to recognize PLO … in 1974. India was one of the first countries to recognize the State of Palestine in 1988. In 1996, India opened its Representative Office to the Palestine Authority in Gaza, which later was shifted to Ramamllah in 2003".</ref> || [[India–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 38 || {{flag|Nigeria}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 39 || {{flag|Seychelles}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 40 || {{flag|Sri Lanka}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 41 || {{flag|Belarus}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — {{show |Further details | Recognition extended as the [[بیلاروسی سوویت اشتراکی جمہوریہ]]. Belarus is the legal successor of the Byelorussian SSR and in the [[Constitution of Belarus|Constitution]] it states, "Laws, decrees and other acts which were applied in the territory of the Republic of Belarus prior to the entry into force of the present Constitution shall apply in the particular parts thereof that are not contrary to the Constitution of the Republic of Belarus."<ref>[[:s:Constitution of Belarus|Constitution of Belarus]], Art. 142.</ref> }} |- style="background:#CBFECB;" | 42|| {{flag|Guinea}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<!-- Palestine UN Observer says 21 November 1988 --><ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 43 || {{flag|Namibia}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU {{show |Further details | Namibia was established by the [[SWAPO|South West Africa People's Organization]] (SWAPO), which recognised the State of Palestine during its time as a UN observer entity.<ref>{{cite web |author=United Nations General Assembly |title=Resolution 43/160: Observer status of national liberation movements |url=http://www.undemocracy.com/A-RES-43-160.pdf |publisher=United Nations Documentation Centre |date=9 December 1988 |accessdate=3 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021195740/http://www.undemocracy.com/A-RES-43-160.pdf |archivedate=21 October 2012}}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 44 || {{flag|Russia}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" />|| style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.palestine.ru/Russian/embassy/theembassy.html |script-title=ru:Посольство |publisher=Palestine.ru |language=Russian |accessdate=22 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100616082343/http://www.palestine.ru/Russian/embassy/theembassy.html |archivedate=16 June 2010}} "Первое представительство ООП (Организации Освобождения Палестины) в Москве было открыто в 1974 г., и первым Главой Представительства стал Бригадный Генерал Мухаммад Аль-Шаер. В 1981г. Представительство было преобразовано в дипломатическую миссию. А 18 ноября 1988 г. СССР официально признал Палестинское Государство. В январе 1990г. Представительство было преобразовано в Посольство Государство Палестина."</ref> || UNSC (permanent); [[Palestine–Russia relations]] {{show |Further details | Recognition extended as the Soviet Union. President [[دمتری میدوی ایدف]] reconfirmed the position in January 2011.<ref>{{Cite news |author=Sherwood, Harriet |title=Dmitry Medvedev restates Russian support for Palestinian state |url=https://www.theguardian.com/world/2011/jan/18/dmitry-medvedev-russia-palestinian-state |date=18 January 2011 |newspaper=The Guardian |accessdate=1 September 2011 |location=London}}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 45 || {{flag|Ukraine}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — {{show |Further details | Recognition extended as the [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]], of which Ukraine is the legal successor. The modern republic continues all "rights and duties pursuant to international agreements of Union SSR which do not contradict the [[Constitution of Ukraine]] and interests of the Republic".<ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/anot.cgi?nreg=1543-12 The Law of Ukraine on Succession of Ukraine], [[Verkhovna Rada]] (5 October 1991).</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 46 || {{flag|Vietnam}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |title=Vietnam-Palestine Relations |publisher=Ministry of Foreign Affairs – Vietnam |url=http://www.mofa.gov.vn/en/cn_vakv/nr040830134623/nr040830134911/ns070925152224 |accessdate=18 July 2009}} "1968: Viet Nam established ties with the Palestine Liberation Organization (PLO)... 19 November 1988: Viet Nam recognized the State of Palestine and officially transformed the PLO's resident Representative Office into the Embassy of the State of Palestine."</ref> || —, [[Palestine–Vietnam relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 47 || {{flag|China}} || style="text-align:center;"| {{dts|20 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || UNSC (permanent); [[China–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 48 || {{flag|Burkina Faso}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU; [[Burkina Faso-Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 49 || {{flag|Comoros}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 50 || {{flag|Guinea-Bissau}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 51 || {{flag|Mali}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 52 || {{flag|Cambodia}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Republic of Kampuchea]], the predecessor to modern Cambodia. Its civil-war rival, [[Democratic Kampuchea]], announced its recognition three days prior.}} |- style="background:#CBFECB;" | 53 || {{flag|Mongolia}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Mongolia |title=List of states with diplomatic relations |url=http://www.mfat.gov.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=83&lang=en |publisher=Ministry of Foreign Affairs and Trade |accessdate=10 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722215952/http://www.mfat.gov.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=83&lang=en |archivedate=22 July 2011}} "State of Palestine". Relations established with the PLO prior to the 1988 declaration of independence.</ref> || — {{show |Further details | Recognition extended by the [[Mongolian People's Republic]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 54 || {{flag|Senegal}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 55 || {{flag|Hungary}} || style="text-align:center;"| {{dts|23 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Hungarian People's Republic]].}} |- | 56 || {{flag|Cape Verde}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 57 || {{sort|Korea, North|{{flag|North Korea}}}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || —, [[North Korea–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 58 || {{flag|Niger}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 59 || {{flag|Romania}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU; [[Palestine–Romania relations]] {{show |Further details | Recognition extended by the [[اشتراکی جمہوریہ رومانیہ]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 60 || {{flag|Tanzania}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 61 || {{flag|Bulgaria}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Republic of Bulgaria]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 62 || {{flag|Maldives}} || style="text-align:center;"| {{dts|28 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 63 || {{flag|Ghana}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- | 64 || {{flag|Togo}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 65 || {{flag|Zimbabwe}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 66 || {{flag|Chad}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 67 || {{flag|Laos}} || style="text-align:center;"| {{dts|2 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="laoshanoi">{{cite web |author=Government of Lao DPR |title=List of states whom Lao D.P.R. has established diplomatic relation since 1950 |url=http://www.embalaohanoi.gov.la/list%20of%20states%20with%20whom%20lao%20has%20set%20up%20diplomatic%20relation%20since%201950/LIST%20OF%20STATES%20WITH%20WHOM%20LAO%20PDR%20.htm |publisher=Lao Embassy in Hanoi |accessdate=31 December 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "Palestine".</ref> || — |- | 68 || {{flag|Sierra Leone}} || style="text-align:center;"| {{dts|3 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 69 || {{flag|Uganda}} || style="text-align:center;"| {{dts|3 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 70 || {{flag|Republic of the Congo}} || style="text-align:center;"| {{dts|5 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 71 || {{flag|Angola}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="UNPLOlist">{{cite web |author=Permanent Observer Mission of Palestine to the United Nations |title=Palestine Embassies, Missions, Delegations Abroad |url=http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/cache/offonce/pid/11548;jsessionid=28CDCCFCCADD2376963B0ED42BD194DB |date=10 December 2010 |publisher=United Nations |accessdate=1 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110225003457/http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/cache/offonce/pid/11548%3Bjsessionid%3D28CDCCFCCADD2376963B0ED42BD194DB |archivedate=25 February 2011}}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 72 || {{flag|Mozambique}} || style="text-align:center;"| {{dts|8 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- | 73 || {{flag|São Tomé and Príncipe}} || style="text-align:center;"| {{dts|10 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- | 74 || {{flag|Democratic Republic of the Congo}} || style="text-align:center;"| {{dts|10 December 1988}}<!-- Palestine UN Observer says 18 December 1988 --><ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU {{show |Further details | Recognition extended by the [[زائر]], which was ruled by [[موبوتو سیسی سیکو]] until his removal in 1997 when the state was succeeded by the [[جمہوری جمہوریہ کانگو]] during the [[First Congo War]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 75 || {{flag|Gabon}} || style="text-align:center;"| {{dts|12 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 76 || {{flag|Oman}} || style="text-align:center;"| {{dts|13 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 77 || {{flag|Poland}} || style="text-align:center;"| {{dts|14 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Polish People's Republic]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 78 || {{flag|Botswana}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://english.wafa.ps/page.aspx?id=dOpGVpa57177513228adOpGVp |title=Palestine, Botswana establish full diplomatic relations |website=وكالة الأنباء والمعلومات الفلسطينية – وفا}}</ref> || AU |- | 79 || {{flag|Nepal}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || — |- | 80 || {{flag|Burundi}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- | 81 || {{flag|Central African Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|23 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- | 82 || {{flag|Bhutan}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || — |- | 83 || {{flag|Rwanda}} || style="text-align:center;"| {{dts|2 January 1989}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 84 || {{flag|Ethiopia}} || style="text-align:center;"| {{dts|4 February 1989}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Democratic Republic of Ethiopia]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 85 || {{flag|Iran}} || style="text-align:center;"| {{dts|4 February 1989}}<!-- Palestine UN Observer says 4 February 1988, but that predates the declaration of independence --><ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC; [[Iran–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 86 || {{flag|Benin}} || style="text-align:center;"| {{dts|May 1989}} or before<ref name="unesco" /><ref name="undpsca" /> {{When|date=January 2011}}<!-- BENIN, EQUATORIAL GUINEA and KENYA are listed without dates. The document was submitted in May 1989. In November 1988, Reuters published a list of 54 countries (see https://news.google.com/newspapers?id=rqEVAAAAIBAJ&sjid=jQsEAAAAIBAJ&pg=5008%2C4641271, although it says it may be incomplete) in which these three did not appear. --> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- | 87 || {{flag|Equatorial Guinea}} || style="text-align:center;"| {{dts|May 1989}} or before<ref name="unesco" /><ref name="undpsca" />{{When|date=January 2011}}<!-- See note in Benin entry --> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 88 || {{flag|Kenya}} || style="text-align:center;"| {{dts|May 1989}} or before<ref name="unesco" /><ref name="undpsca" /><ref>{{Cite book |author=Peters, Joel |title=Israel and Africa: the problematic friendship |publisher=I.B.Tauris |year=1992 |page=[https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/141 141] |isbn=978-1-870915-10-6 |url=https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/141}}</ref>{{When|date=January 2011}}<!-- See note in Benin entry --> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 89 || {{flag|Vanuatu}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 August 1989}}<ref>Government of Vanuatu (21 August 1989). [[:commons:File:Vanuatu's Recognation of Palestine.jpg|Letter to ambassador Ali Kazak]] (Ref: 8/3/3/nv-mf, 10/417/2). Ministry of Foreign Affairs. Accessed 30 May 2011.</ref> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 90 || {{flag|Philippines}}<ref name="phamman">{{cite web |author=Embassy of the Philippines in Amman |title=Amb. Julius D. Torres presents credentials to Palestinian president |publisher=Government of the Philippines |date=6 December 2009 |url=http://www.philembassy-amman.net/2009/12/06/amb-julius-d-torres-presents-credentials-to-palestinian-president/ |accessdate=16 November 2010 |archive-date=7 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107111950/https://www.philembassy-amman.net/2009/12/06/amb-julius-d-torres-presents-credentials-to-palestinian-president/ |dead-url=yes }} "...as non-resident Ambassador to Palestine to Palestinian National Authority President Mahmoud Abbas".</ref><ref>{{cite web |author=Department of Budget and Management |title=Embassies and Diplomatic Missions |publisher=Government of the Philippines |url=http://www.dbm.gov.ph/08%20dir/diplomatic/embassies.pdf |accessdate=15 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718234720/http://www.dbm.gov.ph/08%20dir/diplomatic/embassies.pdf |archivedate=18 July 2011}} "Consulate General of the State of Palestine".</ref><ref>{{cite news |author=Budianto, Lilian |title=Palestine issue still low on ASEAN agenda |newspaper=The Jakarta Post |publisher=PT Bina Media Tenggara |date=8 December 2010 |url=http://www.thejakartapost.com/news/2010/12/08/palestine-issue-still-low-asean-agenda.html |accessdate=11 December 2010}}</ref> || style="text-align:center;"| {{dts|September 1989}}<ref name="PhilippineBook" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="PhilippineBook">{{cite book |title=Embassies & consulates in the Philippines |publisher=Best of the Philippines |year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=CEqPAAAAMAAJ&dq=inauthor:%22Best+of+the+Philippines+%28Manila,+Philippines%29%22&source=gbs_navlinks_s |isbn=9789719151609}}, p219: "The State of Palestine is recognized by over one hundred states including the Republic of the Philippines. In September 1989, diplomatic relations were established between the two governments leading to the opening of the Embassy of the State of Palestine in Manila, May 1990."</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 91 || {{flag|Eswatini}}<ref>{{cite news |script-title=ar:السفير عبد الجواد يقدم نسخة من أوراق اعتماده لوزير خارجية مملكة سوازيلاند |url=http://www.pnn.ps/index.php?option=com_content&task=view&id=94139 |date=3 November 2010 |publisher=Palestine News Network |accessdate=29 August 2011 |language=Arabic}}</ref> || style="text-align:center;"| {{dts|1 July 1991}}<ref>{{cite news |title=These are all the countries that recognise Palestine as a state |url=http://indy100.independent.co.uk/article/these-are-all-the-countries-that-recognise-palestine-as-a-state--ZJRk0Dpo_l |accessdate=28 May 2016 |archivedate=9 June 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609011518/http://indy100.independent.co.uk/article/these-are-all-the-countries-that-recognise-palestine-as-a-state--ZJRk0Dpo_l }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |author=Palestinian National Authority |script-title=ar:السفير عبد الجواد يقدم نسخة من أوراق اعتماده لوزير خارجية مملكة سوازيلاند |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=862 |language=Arabic |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=17 August 2011 |archive-url=https://archive.today/20120804143753/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=862 |archive-date=4 August 2012 |url-status=dead |title=Archive copy |archivedate=30 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120330213019/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=862 }}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 92 || {{flag|Kazakhstan}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 April 1992}}<ref name="Kazakhstan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Kazakhstan">{{cite web |author=Government of Kazakhstan |title=Cooperation of the Republic of Kazakhstan with the State of Palestine |url=http://portal.mfa.kz/portal/page/portal/mfa/en/content/policy/cooperation/asia_africa/16 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722142503/http://portal.mfa.kz/portal/page/portal/mfa/en/content/policy/cooperation/asia_africa/16 |archivedate=22 July 2011}} Relations established on 6 April 1992. Palestinian Embassy in Kazakhstan was opened in 1993.</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 93 || {{flag|Azerbaijan}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 April 1992}}<ref name="Azerbaijan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Azerbaijan">{{cite web |author=Government of Azerbaijan |title=Politics |url=http://mfa.gov.az/files/file/Azerbaijan%20-%20Palestine.pdf |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=30 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130903192935/http://mfa.gov.az/files/file/Azerbaijan%20-%20Palestine.pdf |archive-date=3 September 2013 |url-status=dead}} "The Republic of Azerbaijan has diplomatic relations with Palestine since 15.04.1992".</ref>|| OIC; [[Azerbaijan–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 94 || {{flag|Turkmenistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 April 1992}}<ref>{{cite web |title=States with which Turkmenistan established diplomatic ties |url=http://www.mfa.gov.tm/en/mfa-en/diplomacy/diplomatic-relations |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Turkmenistan |accessdate=19 May 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304102908/http://www.mfa.gov.tm/en/mfa-en/diplomacy/diplomatic-relations |archivedate=4 March 2016}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.turkmenistan.ru/en/articles/16102.html |title=Palestinian Ambassador accredited in Turkmenistan |work=Turkmenistan.ru |date=6 April 2012 |accessdate=6 May 2012 |archive-date=5 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005011841/http://www.turkmenistan.ru/en/articles/16102.html |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/_eng/?id=651 |title=Ambassador of Palestine accredited to Turkmenistan |newspaper=Turkmenistan: The Golden Age |agency=State News Agency of Turkmenistan |date=6 April 2012 |accessdate=6 May 2012}}</ref> || OIC<ref name="Turkmenistan">{{cite web |author=Staff writers |title=Niyazov offers condolences to leadership and people of Palestine over demise of Yasser Arafat |url=http://www.turkmenistan.ru/en/node/1968 |date=11 November 2004 |publisher=Turkmenistan.ru |accessdate=29 August 2011 |archive-date=23 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161229/http://www.turkmenistan.ru/en/node/1968 |dead-url=yes }} "Niyazov sent a message of condolences to the government of the State of Palestine".</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 95 || {{flag|Georgia}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 April 1992}}<ref>{{cite web |author=Ismail, Mohamed |title=Interview of Minister of Foreign Affairs of Georgia Gela Bezhuashvili to the newspaper ''Egyptian Gazette'' |url=http://embassy.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=424&info_id=1300 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Georgia |accessdate=24 May 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721025941/http://embassy.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=424&info_id=1300 |archivedate=21 July 2011}} "[Bezhuashvili] added that Georgia recognised the Palestinian state in 1992 and has official ties with it."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Georgia |title=Bilateral Relations between Georgia and Palestine |url=http://www.mfa.gov.ge/index.php?sec_id=346&lang_id=ENG |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101218172600/http://mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=346 |archivedate=18 December 2010}} Relations established 25 April 1992.</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 96 || {{flag|Bosnia and Herzegovina}} || style="text-align:center;"| {{dts|27 May 1992}}<ref name="Bozheg">{{cite web |author=Government of Bosnia and Herzegovina |title=Dates of Recognition and Establishment of Diplomatic Relations |url=http://www.mfa.ba/vanjska_politika_bih/bilateralni_odnosi/datumi_priznanja_i_uspostave_diplomatskih_odnosa/default.aspx?id=6 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706131415/http://www.mfa.ba/vanjska_politika_bih/bilateralni_odnosi/datumi_priznanja_i_uspostave_diplomatskih_odnosa/default.aspx?id=6 |archivedate=6 July 2011}} "Lista zemalja koje su priznale Bosnu i Hercegovinu i datumi uspostavljanja diplomatskih odnosa – Palestine – 27.05.1992, 30.10.1992".</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Bozheg" /> || |- style="background:#CBFECB;" | 97 || {{flag|Tajikistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 September 1992}}<ref name="Tajikistan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Tajikistan">{{cite journal |script-title=ru:ДИПЛОМАТИЯ ТАДЖИКИСТАНА |year=1994 |url=http://mfa.tj/mid/documents/Diplomatiya_Tajikistana.pdf |accessdate=21 December 2011 |author=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |page=25 |location=Dushanbe |language=Russian |journal= |archive-url=https://web.archive.org/web/20110821213006/http://mfa.tj/mid/documents/Diplomatiya_Tajikistana.pdf |archive-date=21 August 2011 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809184303/http://mfa.tj/mid/documents/Diplomatiya_Tajikistana.pdf |date=9 August 2018 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://mfa.tj/files/kitobkhona/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_1/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_en.pdf |title=page 166 -COUNTRIES, THAT ESTABLISHED DIPLOMATIC RELATIONS WITH THE REPUBLIC OF TAJIKISTAN |access-date=19 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305231414/http://mfa.tj/files/kitobkhona/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_1/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_en.pdf |archive-date=5 March 2016 |url-status=dead}}</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 98 || {{flag|Uzbekistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 September 1994}}<ref name="Uzbekistan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Uzbekistan">{{cite web |author=Government of Uzbekistan |title=List of States with which the Republic of Uzbekistan established diplomatic relations |url=http://mfa.uz/eng/inter_cooper/dipl_relat/ |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101031024556/http://mfa.uz/eng/inter_cooper/dipl_relat/ |archivedate=31 October 2010}} "Diplomatic relations established with the State of Palestine 25 September 1994".</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 99 || {{flag|Papua New Guinea}} || style="text-align:center;"| {{dts|4 October 1994}}<!-- Palestine UN Observer says 13 January 1995 --><ref name="png">Government of Papua New Guina (4 October 2004). [[:commons:File:PNG statement Recognising Palestine.jpg|PNG establishes formal diplomatic relations with Palestine]]. Press release. Office of the Prime Minister. Accessed 30 May 2011.</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="png" /><ref name="pacdel">{{cite web |author=General Delegation of Palestine to Australia, New Zealand and the Pacific |title=Profiles |url=http://www.palestine-australia.com/ |publisher=Palestinian National Authority |accessdate=20 November 2010}} "The Head of the General Delegation of Palestine to Australia and New Zealand and Ambassador to East Timor, Papua New Guinea and Vanuatu."</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 100 || {{flag|South Africa}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 February 1995}} || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of South Africa |title=Palestine (The State of) |url=http://www.dfa.gov.za/foreign/bilateral/palestine.html |publisher=Department of International Relations and Cooperation |accessdate=5 December 2010}} "The establishment of full diplomatic relations with the State of Palestine was announced on 15 February 1995. … South African Representation in Palestine – The South African Representative to the Palestinian National Authority … State of Palestine Representation in South Africa – Embassy of the State of Palestine".</ref> || AU; [[Palestine–South Africa relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 101 || {{flag|Kyrgyzstan}} || style="text-align:center;"| {{dts|12 September 1995}} || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite web |url=http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/98 |title=List of countries with which the KR established diplomatic relations |access-date=19 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180809123728/http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/98 |archive-date=9 August 2018 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |author=Government of Kyrgyzstan |title=List of countries with which the KR established diplomatic relations |url=http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/141l |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=6 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204123024/http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/141l |archive-date=4 February 2016 |url-status=dead}}</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 102 || {{flag|Malawi}} || style="text-align:center;"| {{dts|23 October 1998}}*<ref name="lesotho" /><ref>{{cite news |title=Diplomatic relations between Palestine and Malawi |url=http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/981023/1998102320.html |accessdate=20 December 2011 |newspaper=Arabic News |date=23 October 1998 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/19991009131851/http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/981023/1998102320.html |archivedate=9 October 1999}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Malawi |title=Malawi Embassies Abroad |url=http://www.foreignaffairs.gov.mw/index.php?option=com_content&view=article&id=55 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=19 April 2011 |accessdate=25 June 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130102115850/http://www.foreignaffairs.gov.mw/index.php?option=com_content&view=article&id=55 |archivedate=2 January 2013}}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 103 || {{flag|East Timor}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 March 2004}}<ref name="timor">Government of Timor-Leste (1 March 2004). [[:commons:File:East Timor, Protocol of Diplomatic Relations.jpg|Protocol on the Establishment of Diplomatic Relations between the State of Palestine and the Democratic Republic of Timor-Leste]]. Ministry of Foreign Affairs and Co-operation. Accessed 30 May 2011.</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="pacdel" /><ref name="timor" /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 104 || {{flag|Paraguay}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 March 2005}}*<!-- Palestine UN OBserver says 29 January 2011, but that was the date of the "reitera expresamente el reconocimiento" --><ref name="paraguay">{{Cite press release |author1=Government of Paraguay |author2=Ministry of Foreign Affairs |title=Reconocimiento del Estado de Palestina |url=http://www.mre.gov.py/dependencias/prensa/comunicados/listado.asp?codigo=381&dondeIr=main.asp |date=28 January 2011 |language=Spanish |accessdate=29 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314182644/http://www.mre.gov.py/dependencias/prensa/comunicados/listado.asp?codigo=381&dondeIr=main.asp |archivedate=14 March 2012}} "... estableció relaciones diplomáticas con Palestina el 25 de marzo de 2005 mediante el intercambio de Notas Reversales, acto que implicó su reconocimiento. … Por esta declaración la República del Paraguay reitera expresamente el reconocimiento de ese Estado como libre e independiente con las fronteras del 4 de junio de 1967."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="paraguay" /> || — {{show |Further details | On 28 January 2011, Paraguay's Ministry of Foreign Affairs issued a written reaffirmation of its government's recognition of the State of Palestine. The statement noted that the establishment of diplomatic relations between the two governments in 2005 had implied mutual recognition.<ref name="paraguay" />}} |- style="background:#CBFECB;" | 105 || {{flag|Montenegro}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 July 2006}}<ref name="Montenegro">{{cite web |author=Government of Montenegro |title=Dates of Recognition and Establishment of Diplomatic Relations |url=http://www.mip.gov.me/en/index.php/Bilateral/dates-of-recognition-and-establishment-of-diplomatic-relations.html |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100417153150/http://www.mip.gov.me/en/index.php/Bilateral/dates-of-recognition-and-establishment-of-diplomatic-relations.html |archivedate=17 April 2010}} "Palestine, State of Palestine – Date of Recognition 24 July 2006; Date of Establishment of Diplomatic Relations 1 August 2006."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Montenegro" /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 106 || {{flag|Costa Rica}} || style="text-align:center;"| {{dts|5 February 2008}}<ref>{{cite web |author=Government of Costa Rica |title=Palestina.doc |url=http://www.rree.go.cr/file-hn.php?id_file=879 |publisher=Ministerio de Relaciones Exteriores y Culto |language=Spanish |accessdate=10 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110421012411/http://www.rree.go.cr/file-hn.php?id_file=879 |archivedate=21 April 2011}} "La República de Costa Rica y el Estado de Palestina acordaron hoy el establecimiento de relaciones diplomáticas".</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite news |author=Perelman, Marc |title=Costa Rica Opens Official Ties With 'State of Palestine' |url=http://www.forward.com/articles/12761/ |date=7 March 2008 |newspaper=Forward |publisher=The Jewish Daily |accessdate=20 November 2010}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 107 || {{flag|Lebanon}} || style="text-align:center;"| {{dts|30 November 2008}} || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite news |title=Abbas in Lebanon to rally support for UN bid |url=http://www.maannews.com/Content.aspx?id=413645 |publisher=Ma'an News Agency |date=16 August 2011 |accessdate=6 October 2017 |archivedate=10 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180910061018/http://www.maannews.com/Content.aspx?id=413645 }}</ref> || Arab League, OIC {{show |Further details | Date given is that of first official recognition. In Palestine's application to UNESCO in May 1989, Lebanon was listed as having recognised the State of Palestine, but without a date.<ref name="unesco" /> The list was submitted without objection from Lebanon, but later sources have shown that official recognition was not accorded until 2008.<ref>{{cite news |title=Lebanon offers formal recognition to state of Palestine |url=http://www.dailystar.com.lb/News/Politics/Nov/29/Lebanon-offers-formal-recognition-to-state-of-Palestine.ashx |newspaper=The Daily Star |accessdate=21 December 2011 |date=29 November 2008}}</ref> At that time, the Lebanese cabinet approved the establishment of full diplomatic relations with the State of Palestine, but did not set a date for when this was to occur. On 11 August 2011, the cabinet agreed to implement its earlier decision and Abbas formally inaugurated his government's embassy in Beirut on 16 August.<ref>See the following: * {{cite news |title=Lebanon recognizes 'state of Palestine' |newspaper=The Jerusalem Post |date=30 November 2008}} "The Lebanese government has approved forming full diplomatic relations with what it calls the 'state of Palestine', and is elevating the office of the Palestine Liberation Organization (PLO) in Beirut to the status of an embassy. No date has been set to carry out the decision, which was announced by Lebanese Information Minister Tariq Mitri." * {{cite news |author=Assi, Hussein |title=Palestinian Ambassador: Optimistic Over Palestinian Rights in Lebanon |url=http://www.almanar.com.lb/english/adetails.php?eid=24496&frid=43&seccatid=14&cid=43&fromval=1 |newspaper=Al-Manar |date=13 August 2011 |accessdate=16 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110824043128/http://www.almanar.com.lb/english/adetails.php?eid=24496&frid=43&seccatid=14&cid=43&fromval=1 |archive-date=24 August 2011 |url-status=dead |archivedate=24 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110824043128/http://www.almanar.com.lb/english/adetails.php?eid=24496&frid=43&seccatid=14&cid=43&fromval=1 }} "Palestinian ambassador to Lebanon Abdullah Abdullah … recalled that the Lebanese cabinet has acknowledged the state of Palestine and decided to establish diplomatic relations with it since 2008." * {{cite news |title=Lebanon to Establish Diplomatic Relations with State of Palestine |url=http://www.alsumaria.tv/news/3518/lebanese-government-to-establish-diploma |publisher=[[Al Sumaria]] |date=29 November 2008 }} "The Lebanese Cabinet decided at its meeting Thursday to establish diplomatic relations with the State of Palestine to implement the Cabinet decision of 2008."</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 108 || {{flag|Côte d'Ivoire}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 December 2008}}<ref name="jeuneafrique">{{cite news |title=Diplomatie : pourquoi et comment (presque) toute l’Afrique reconnaît l’État palestinien |url=http://www.jeuneafrique.com/39567/politique/diplomatie-pourquoi-et-comment-presque-toute-l-afrique-reconna-t-l-tat-palestinien/ |accessdate=28 May 2016 |date=1 December 2014}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 109 || {{flag|Venezuela}} || style="text-align:center;"| {{dts|27 April 2009}}<ref>{{cite web |author=Bolivarian Government of Venezuela |title=Venezuela y Palestina establecen relaciones diplomáticas: Comunicado Conjunto Sobre el Establecimiento de Relaciones Diplomáticas entre la República Bolivariana de Venezuela y el Estado de Palestina |publisher=Ministry of Communication and Information |date=27 April 2009 |url=http://www.minci.gob.ve/a_r_r/1/188717/venezuela_y_palestina.html |accessdate=15 November 2010 |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716200808/http://www.minci.gob.ve/a_r_r/1/188717/venezuela_y_palestina.html |archivedate=16 July 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || —, [[Palestine–Venezuela relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 110 || {{flag|Dominican Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|14 July 2009}}<!-- Palestine UN Observer says 15 July 2009 --><ref>{{cite web |author=Government of the Dominincan Republic |title=RD y Palestina firman relaciones diplomáticas |url=http://www.presidencia.gob.do/app/article.aspx?id=11145 |date=14 July 2009 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=31 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311074957/http://www.presidencia.gob.do/app/article.aspx?id=11145 |archivedate=11 March 2012 |language=es}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="dominicanr">{{cite web |author=Government of the Dominican Republic |title=Comunicado Conjunto para Establecimiento Relaciones Diplomaticas entre la Republica Dominican y el Estado de Palestina |url=http://www.serex.gov.do/exterior/pe/Lists/Relaciones%20Diplomticas%20de%20RD/Attachments/122/COMUNICADO%20CONJUNTO%20PARA%20ESTABLECIMIENTO%20RELACIONES%20DIPLOMATICAS%20ENTRE%20PALESTINA%20Y%20LA%20RD.pdf |date=15 July 2009 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=31 December 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090920044854/http://www.serex.gov.do/exterior/pe/Lists/Relaciones%20Diplomticas%20de%20RD/Attachments/122/COMUNICADO%20CONJUNTO%20PARA%20ESTABLECIMIENTO%20RELACIONES%20DIPLOMATICAS%20ENTRE%20PALESTINA%20Y%20LA%20RD.pdf |archivedate=20 September 2009}} "Presidente del Estado de Palestina".</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 111 || {{flag|Brazil}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 December 2010}}*<!-- Palestine UN Mission list says 3 December 2011 --><ref>{{cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131231925/http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967|archive-date=31 January 2011 |url=http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967 |title=Reconhecimento do Estado Palestino nas Fronteiras de 1967 / Recognition of the Palestinian State along the 1967 Borders / Reconnaissance de l'Etat de Palestine dans les frontières de 1967 |date=3 December 2010 |accessdate=16 October 2013 |publisher=Minister of Foreign Affairs of Brazil |quote=In a letter sent by President Luiz Inácio Lula da Silva to the President of the Palestinian National Authority, Mahmoud Abbas, on 1 December 2010, the Brazilian Government has recognized the Palestinian State based on the existing borders in 1967.}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2010/12/201012504256198565.html |title=Brazil recognises Palestine |date=5 December 2010 |accessdate=16 October 2013 |publisher=[[الجزیرہ]]}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Brazil |title=Reconhecimento do Estado Palestino nas Fronteiras de 1967 |url=http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967 |publisher=Ministry of Exterior Relations |accessdate=3 December 2010 |language=pt |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131231925/http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967 |archivedate=31 January 2011}}</ref> || [[Brazil–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 112 || {{flag|Argentina}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 December 2010}}*<ref>{{cite web |author=Government of Argentina |title=La Republica Argentina ha reconocido a Palestina como Estado libre e independiente |url=http://www.mrecic.gov.ar/portal/ver_adjunto.php?id=3048 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=6 December 2010 |accessdate=20 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110531185526/http://www.mrecic.gov.ar/portal/ver_adjunto.php?id=3048 |archivedate=31 May 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Gobernio de la provincia de Salta |title=Almuerzo países Árabes |url=http://www.casadesalta.gov.ar/eventos/arabes.html |publisher=Delegación de la Casa Salta |date=30 September 2009 |accessdate=22 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101014041032/http://www.casadesalta.gov.ar/eventos/arabes.html |archivedate=14 October 2010}} "Embajador Estado de Palestina".</ref><ref>{{cite web |author=Gobierno de la Provincia del Neuquén |title=La Vicegobernadora recibió al embajador del Estado de Palestina |url=http://w2.neuquen.gov.ar/index.php?option=com_content&view=article&id=599:la-vicegobernadora-recibio-al-embajador-del-estado-de-palestina&catid=2:noticias&Itemid=39 |publisher=Sitio Oficial |date=30 August 2010 |accessdate=22 March 2011}}</ref><ref>{{cite web |author=Gobierno de la Provincia del Neuquén |title=Avizoran posibilidades de intercambio económico y cultural con Palestina |url=http://w2.neuquen.gov.ar/index.php?option=com_content&view=article&id=609:avizoran-posibilidades-de-intercambio-economico-y-cultural-con-palestina&catid=2:noticias&Itemid=39 |publisher=Sitio Oficial |date=1 September 2010 |accessdate=22 March 2011}} "...embajador del Estado de Palestina en Argentina".</ref> || —<ref name="saynet">{{Cite news |author=Waked, Ali |title=Argentina, Uruguay recognize Palestinian state |newspaper=Israel News |publisher=Yedioth Internet |date=7 December 2010 |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3995297,00.html |accessdate=7 December 2010}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 113 || {{flag|Bolivia}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 December 2010}}*<ref>{{cite web |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=342977 |title=Bolivia recognizes Palestinian state |date=17 December 2010 |accessdate=16 October 2013 |publisher=[[Ma'an News Agency]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017070727/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=342977 |archive-date=17 October 2013 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news |agency=Agence France-Presse |title=Bolivia to recognize sovereign Palestine |url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hS-3jceGVzlbSmO2gU7hXDT6yH5A?docId=CNG.e836e4c62736a2b3b44a8631bd54cd97.361 |date=22 December 2010 |publisher=Google News |accessdate=11 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140131044743/https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hS-3jceGVzlbSmO2gU7hXDT6yH5A?docId=CNG.e836e4c62736a2b3b44a8631bd54cd97.361 |archivedate=31 January 2014}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.wafa.ps/ar_page.aspx?id=UJ2eWza630956085573aUJ2eWz |title=إقامة علاقات دبلوماسية بين فلسطين وبوليفيا |website=وكالة الأنباء والمعلومات الفلسطينية – وفا}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 114 || {{flag|Ecuador}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 December 2010}}*<!-- Palestine UN Observer says 27 December 2010 --><ref>{{cite web |author=Government of Ecuador |title=Ecuador Reconoce al Estado Palestino |url=http://www.mmrree.gob.ec/2010/bol992.asp |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=24 December 2010 |accessdate=24 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130117110432/http://www.mmrree.gob.ec/2010/bol992.asp |archivedate=17 January 2013 |language=es}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="south-america" /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 115 || {{flag|Chile}} || style="text-align:center;"| {{dts|7 January 2011}}<ref>{{cite web |author=Government of Chile |url=http://www.minrel.gov.cl//prontus_minrel/site/artic/20110107/pags/20110107165601.php |title=Declaración del Gobierno de Chile sobre el reconocimiento del Estado de Palestina |date=7 January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Relations |accessdate=7 January 2011 |language=es |archive-date=12 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110112220737/http://www.minrel.gov.cl/prontus_minrel/site/artic/20110107/pags/20110107165601.php |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="chileemb">{{cite web |url=http://www.embajadapalestina.cl/embajadores.html |title=Ex Embajadores de Palestina acreditados ante la República de Chile |author=Embassy of Palestine in Chile |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160213021548/http://embajadapalestina.cl/embajadores.html |archivedate=13 February 2016}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 116 || {{flag|Guyana}} || style="text-align:center;"| {{dts|13 January 2011}}*<ref>{{cite web |author=Government of Guyana |title=Statement by the Government of Guyana in Recognition of the State of Palestine |url=http://www.minfor.gov.gy/tsite/index.php?option=com_content&task=view&id=62&Itemid= |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=13 January 2011 |accessdate=14 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110512054021/http://www.minfor.gov.gy/tsite/index.php?option=com_content&task=view&id=62&Itemid= |archivedate=12 May 2011}} "The Government of Guyana has today decided to formally recognize the State of Palestine as a free, independent, and sovereign state, based on its 1967 borders."</ref> || style="text-align:center;"| Yes || OIC<ref name="south-america">{{Cite news |agency=The Associated Press |title=Palestinians seek global recognition through South America |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/16/AR2011021602232.html |newspaper=The Washington Post |date=17 February 2011 |accessdate=10 October 2017}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 117 || {{flag|Peru}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 January 2011}}<ref name="peru">{{cite web |author=Government of Peru |url=http://www.rree.gob.pe/portal/boletinInf.nsf/mrealdia/5ACB6C577AC253100525782200615A34?OpenDocument |title=Perú reconoce al Estado Palestino |date=24 January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Relations |accessdate=24 January 2011 |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110130212138/http://www.rree.gob.pe/portal/boletinInf.nsf/mrealdia/5ACB6C577AC253100525782200615A34?OpenDocument |archivedate=30 January 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="south-america" /> || — |- | 118 || {{flag|Suriname}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 February 2011}}*<!-- Palestine UN Observer says 26 January 2011 --><ref>{{cite news |title=Suriname latest S. American state to recognize 'Palestine' |url=http://www.jpost.com/Headlines/Article.aspx?id=206289 |work=The Jerusalem Post |date=2 February 2011 |accessdate=2 February 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 119 || {{flag|Uruguay}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 March 2011}}<!-- Palestine UN Observer says 16 March 2011 --><ref name="uruguay2011">{{cite web |author=Government of Uruguay |title=El Gobierno uruguayo reconoció al Estado Palestino |url=http://www.mrree.gub.uy/gxpsites/hgxpp001?7,1,778,O,S,0,PAG;CONC;45;5;D;7663;1;PAG;, |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=15 March 2011 |accessdate=16 March 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120315121309/http://www.mrree.gub.uy/gxpsites/hgxpp001?7%2C1%2C778%2CO%2CS%2C0%2CPAG%3BCONC%3B45%3B5%3BD%3B7663%3B1%3BPAG%3B%2C |archivedate=15 March 2012 |url-status=dead}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="uruguay">{{cite web |author=Government of Uruguay |title=Comunicado conjunto de Uruguay y el Gobierno de la Autoridad Nacional Palestina |url=http://www.presidencia.gub.uy/sci/noticias/2010/04/2010042003.htm |date=20 April 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515181424/http://www.presidencia.gub.uy/sci/noticias/2010/04/2010042003.htm |archivedate=15 May 2011}}</ref> || — |- | 120 || {{flag|Lesotho}}<ref>{{Cite news |author=Sukhrob, K. |title=The Palestinian state recognized by Lesotho |url=http://www.wreporter.com/world/the-palestinian-state-recognized-by-lesotho |date=7 June 2011 |newspaper=Web Reporter |accessdate=25 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110612122953/http://www.wreporter.com/world/the-palestinian-state-recognized-by-lesotho/ |archive-date=12 June 2011 |url-status=dead |archivedate=12 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110612122953/http://www.wreporter.com/world/the-palestinian-state-recognized-by-lesotho/ }}</ref> || style="text-align:center;"| {{dts|6 June 2011}}*<!-- Palestine UN Observer says 3 May 2011 --><ref name="lesotho">{{Cite news |author=Staff writers |title=Lesotho Recognizes Palestinian State within 1967 Borders |url=http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=16365|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724123418/http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=16365|url-status=dead|archive-date=24 July 2011 |date=6 June 2011 |newspaper=WAFA |publisher=Palestine News & Information Agency |accessdate=25 June 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 121 || {{flag|South Sudan}} || style="text-align:center;"| {{dts|9 July 2011}}<ref>{{cite web |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14679 |title=سفارة دولة فلسطين لدى جنوب السودان |publisher= |access-date=30 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916002922/http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14679 |archive-date=16 September 2018 |url-status=dead}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://samanews.ps/ar/post/100140/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%A5%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A8%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D9%8A-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86 |title=الاتفاق على إقامة علاقات دبلوماسية بين دولتي فلسطين وجنوب السودان |first=سما |last=الإخبارية |publisher=}}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 122 || {{flag|Syria}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 July 2011}}*<ref name="syria">{{Cite news |author=Staff writers |title=Syria recognizes Palestinian state with East Jerusalem as its capital |url=http://www.haaretz.com/news/middle-east/syria-recognizes-palestinian-state-with-east-jerusalem-as-its-capital-1.373926 |date=18 July 2011 |newspaper=Haaretz |accessdate=19 July 2011 |archivedate=27 September 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150927200458/http://www.haaretz.com/news/middle-east/syria-recognizes-palestinian-state-with-east-jerusalem-as-its-capital-1.373926 }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Syria |title=Syrian Embassies |url=http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=listpages&subid=228&newlang=eng |publisher=Ministry of Tourism |accessdate=20 November 2010 |archive-date=15 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315032632/http://syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=listpages&subid=228&newlang=eng |dead-url=yes }}</ref> || Arab League, OIC |- | 123 || {{flag|Liberia}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 July 2011}}<ref name="jeuneafrique" /> || style="text-align:center;"| No || AU<ref name="erekat" /> |- style="background:#CBFECB;" | 124 || {{flag|El Salvador}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 August 2011}}<ref>{{cite web |author=Government of El Salvador |publisher=Ministry of Exterior Relations |url=http://www.rree.gob.sv/index.php?option=com_k2&view=item&id=1587:el-salvador-reconoce-a-palestina-como-estado-libre-soberano-e-independiente |title=El Salvador reconoce a Palestina como Estado libre, soberano e independiente |date=25 August 2011 |accessdate=26 August 2011 |language=Spanish}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=El Salvador establishes diplomatic relations with Palestine Authority |url=http://www.globalpost.com/dispatch/news/regions/americas/130510/el-salvador-establishes-diplomatic-relations-palestine-authori#9 |accessdate=10 May 2013 |newspaper=Globalpost |date=10 May 2013}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 125 || {{flag|Honduras}} || style="text-align:center;"| {{dts|26 August 2011}}*<ref>{{cite news |title=Honduras recognizes Palestine as independent state |url=https://www.reuters.com/article/us-honduras-palestine/honduras-recognizes-palestine-as-independent-state-idUSTRE77P7AX20110826 |work=Reuters |date=26 August 2011 |accessdate=10 October 2017}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=Honduras, El Salvador establish diplomatic ties with Palestine |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=22340 |accessdate=4 June 2013 |newspaper=Palestine News and Info Agency |date=11 May 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927174730/http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=22340 |archivedate=27 September 2013}}</ref> || —<ref>{{Cite news |author=Peña, Billy |title=Honduras Communiqué Recognizing Palestine |url=http://hondurasweekly.com/honduras-communiqu%C3%A9-recognizing-palestine-201108264055/ |date=26 August 2011 |newspaper=Honduras Weekly |accessdate=27 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111014012803/http://hondurasweekly.com/honduras-communiqu%C3%A9-recognizing-palestine-201108264055/ |archivedate=14 October 2011}}</ref> [[Honduras-Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 126 || {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 August 2011}}*<ref>{{Cite news |author=Staff writers |title=St. Vincent and the Grenadines Recognizes Palestinian State |url=http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17181|archive-url=https://web.archive.org/web/20120515003053/http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17181|url-status=dead|archive-date=15 May 2012 |date=31 August 2011 |newspaper=WAFA |accessdate=16 December 2011}}</ref><ref>{{cite web |author1=Government of Saint Vincent |author2=the Grenadines |title=Statement by the Government of Saint Vincent and the Grenadines in recognition of the State of Palestine |url=https://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/78AB05258D8471C38525790A0053E094 |date=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129061418/http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/78AB05258D8471C38525790A0053E094 |archivedate=29 November 2014}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.fatehwatan.ps/page-140556.html |title=مفوضية العلاقات الوطنية – اقامة علاقات دبلوماسية بين دولة فلسطين ودولة سانت فنسنت وجزر غرينادين |first=MONGID |last=DESIGNS |publisher=}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 127 || {{flag|Belize}} || style="text-align:center;"| {{dts|9 September 2011}}*<ref>{{cite press release |title=Belize recognises Palestine Borders |url=http://www.sanpedrosun.com/politics-and-government/2011/09/09/belize-recognizes-palestine-borders/ |publisher=Government of Belize, Press Office, The San Pedro Sun |date=9 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || —<ref>{{cite web |author=Government of Belize |title=Non-Resident Embassies & Consulates: Palestine |url=http://www.belize.gov.bz/ct.asp?xItem=1755&ctNode=23&mp=26 |archive-url=https://archive.is/20120723121721/http://www.belize.gov.bz/ct.asp?xItem=1755&ctNode=23&mp=26 |url-status=dead |archive-date=23 July 2012 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=31 December 2010}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 128 || {{flag|Dominica}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 September 2011}}<ref>{{cite web |title=International recognition of the State of Palestine |url=http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20127%20%28235x444%29%20map.jpg |accessdate=7 April 2012 |author=Negotiations Affairs Department |publisher=Palestinian National Authority |date=25 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125181123/http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20127%20%28235x444%29%20map.jpg |archivedate=25 January 2012}}</ref><ref>{{cite web |title=International recognition of the State of Palestine |url=http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20map%20%28444X235%29128.jpg |accessdate=7 April 2012 |author=Negotiations Affairs Department |publisher=Palestinian National Authority |date=26 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125170735/http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20map%20%28444X235%29128.jpg |archivedate=25 January 2012}}: "128 UN Member States recognize Palestine"</ref><ref>{{cite news |title=Dominica supports upgraded UN status for Palestinian Authority |url=http://dominicanewsonline.com/news/homepage/news/politics/dominica-supports-upgraded-un-status-for-palestinian-authority/ |accessdate=12 December 2012 |newspaper=Dominica News Online |date=30 November 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite web |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14474 |title=دولة فلسطين ودومينيكا توقعان على إقامة علاقات دبلوماسية |access-date=30 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180730234952/http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14474 |archive-date=30 July 2018 |url-status=dead}}</ref> || —{{#tag:ref|Dominica is a member of the Caribbean Community, which supports a two-state solution along internationally recognised borders.<ref name="caricom" /> It is also one of eight members of the [[Bolivarian Alliance for the Peoples of Our America|Bolivarian Alliance]], which issued a statement on 9 September 2011 expressing full support for the recognition of the State of Palestine by the United Nations.<ref name="alba">{{cite web |author=Bolivarian Alliance for the Peoples of Our America |title=Comunicado especial sobre Palestina |url=http://www.alianzabolivariana.org/modules.php?name=News&file=article&sid=7911 |language=Spanish |date=10 September 2011 |accessdate=17 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120321143206/http://www.alianzabolivariana.org/modules.php?name=News&file=article&sid=7911 |archivedate=21 March 2012}}</ref>}} |- | 129 || {{flag|Antigua and Barbuda}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 September 2011}}*<ref>{{cite web |title=Antigua and Barbuda recognizes Palestine |url=http://www.maannews.com/Content.aspx?id=423338 |date=25 September 2011 |publisher=Ma'an News Agency |accessdate=11 October 2017}}</ref> || style="text-align:center;"| No || — |- style="background:#CBFECB;" | 130 || {{flag|Grenada}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 September 2011}}<!-- Other sources say 27 September 2013 but this is likely just when diplomatic relations were established --><ref name=grenadahaiti>{{cite web |url=http://www.upi.com/Top_News/US/2013/09/29/Haiti-Grenada-recognize-Palestinian-State/UPI-54541380457240/ |title=Haiti, Grenada recognize Palestinian State |date=29 September 2013 |accessdate=30 September 2013 |publisher=United Press International}}</ref><ref name=grenadahaiti2>{{cite web |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=23293 |title=Haiti, Grenada Establish Diplomatic Ties with Palestine |date=28 September 2013 |accessdate=30 September 2013 |publisher=[[Wafa]] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004215240/http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=23293 |archivedate=4 October 2013}}</ref>|| style="text-align:center;"| Yes<ref name=grenadahaiti /><ref name=grenadahaiti2 /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 131 || {{flag|Iceland}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 December 2011}}*<ref>{{cite web |author=Government of Iceland |title=Iceland Recognizes Palestine |url=http://www.mfa.is/speeches-and-articles/nr/6847 |date=15 December 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=16 December 2011 |archive-date=6 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206020930/http://www.mfa.is/speeches-and-articles/nr/6847 |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || [[Iceland–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 132 || {{flag|Thailand}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 January 2012}}*<ref name="recognitionByThailand">{{cite news |newspaper=The Jerusalem Post |title=Thailand recognizes Palestinian state |url=http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=254441 |date=20 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120123080252/http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=254441 |archivedate=23 January 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=20376 |title=Palestine News & Info Agency – WAFA – Palestine, Thailand Launch Diplomatic Relations |accessdate=25 August 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}}</ref> || — |- | 133 || {{flag|Guatemala}} || style="text-align:center;"| {{dts|9 April 2013}}<ref>{{cite web |url=http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2013/Apr-10/213216-guatemala-recognizes-palestine-as-free-sovereign-state.ashx#axzz2Q3Gq3tNu |title=Guatemala recognizes Palestine as 'free, sovereign' state |date=10 April 2013 |accessdate=10 April 2013 |work=The Daily Star}}</ref> || style="text-align:center;"| No || — |- style="background:#CBFECB;" | 134 || {{flag|Haiti}} || style="text-align:center;"| {{dts|27 September 2013}}<ref name=grenadahaiti /><ref name=grenadahaiti2 /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name=grenadahaiti /><ref name=grenadahaiti2 /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 135 || {{flag|Sweden}} || style="text-align:center;"| {{dts|30 October 2014}}<ref>{{cite news |url=http://www.dn.se/debatt/darfor-erkanner-sverige-i-dag-staten-palestina/ |title=Därför erkänner Sverige idag staten Palestina |date=30 October 2014 |accessdate=30 October 2014 |newspaper=Dagens Nyheter}}</ref><ref>{{cite news |title=Sweden recognises Palestine and increases aid |url=http://www.government.se/sb/d/19375/a/249204 |accessdate=31 October 2014 |publisher=Government Offices of Sweden |date=30 October 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.regeringen.se/content/1/c6/24/92/57/b9b34b94.pdf |title=Erkännande av Staten Palestina |date=30 October 2014 |accessdate=30 October 2014 |publisher=Swedish Ministry for Foreign Affairs |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141031020841/http://www.regeringen.se/content/1/c6/24/92/57/b9b34b94.pdf |archivedate=31 October 2014}}</ref><ref>http://www.regeringen.se/contentassets/6c7d07c17c2241939a2590497424c14f/regeringsbeslut_palestina.pdf</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- style="background:#CBFECB;" | 136 || {{flag|Saint Lucia}} || style="text-align:center;"| {{dts|14 September 2015}}<ref name=stlucia>{{cite news |title=Saint Lucia establishes diplomatic relations with the State of Palestine |url=http://www.stlucianewsonline.com/saint-lucia-establishes-diplomatic-relations-with-the-state-of-palestine/ |accessdate=16 September 2015 |newspaper=stlucianewsonline |date=16 September 2015 |archivedate=17 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190517043803/http://www.stlucianewsonline.com/saint-lucia-establishes-diplomatic-relations-with-the-state-of-palestine/ }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name=stlucia /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 137 || {{flag|Colombia}} || style="text-align:center;"| {{dts|3 August 2018}}<ref>{{cite news |title=Embajada de Palestina dice que Colombia lo reconoce como Estado |url=http://www.eltiempo.com/mundo/medio-oriente/embajada-palestina-dice-que-colombia-lo-reconoce-como-estado-253354 |accessdate=8 August 2018 |newspaper=El Tiempo |date=8 August 2018}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 138 || {{flag| Saint Kitts and Nevis}} ||style="text-align:center;"| {{dts|30 July 2019}}<ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/tiny-island-nation-st-kitts-and-nevis-recognizes-palestinian-state/|title=Tiny island nation St. Kitts and Nevis recognizes Palestinian state|first=Adam|last=Rasgon|website=timesofisrael.com}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=St Kitts – Nevis and The State of Palestine establish diplomatic relations – Caribbean News Now |url=https://www.caribbeannewsnow.com/2019/07/31/st-kitts-nevis-and-the-state-of-palestine-establish-diplomatic-relations/ |accessdate=1 August 2019 |work=Caribbean News |date=31 July 2019 |archivedate=1 August 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190801022450/https://www.caribbeannewsnow.com/2019/07/31/st-kitts-nevis-and-the-state-of-palestine-establish-diplomatic-relations/ }}</ref> || — |} ==== Not members of the UN ==== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name !! Date of recognition !! [[Foreign relations of Palestine|Diplomatic relations]]<br />{{#tag:ref || group="note"|name="relcol"}} !! Relevant membership, further details |- | 139 || {{flag|Sahrawi Arab Democratic Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref>{{cite journal |author=Shelley, Toby |title=Spotlight on Morocco |journal=West Africa |year=1988 |location=London |issue=3712–3723: 5–31 December |publisher=West Africa Publishing Company Ltd |page=2282}} "...the SADR was one of the first countries to recognise the state of Palestine … on November 15."</ref> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 140 || {{flag|Holy See}} || style="text-align:center;"| {{dts|February 2013}}<ref>{{cite web |url=http://www.i24news.tv/en/news/israel/politics/71034-150513-netanyahu-government-says-wants-peace-with-palestinians |title=Vatican upgrades recognition of 'Palestinian state' in new treaty |date=13 May 2015 |publisher=i24news |url-status=dead |archiveurl=https://archive.is/20150801162137/http://www.i24news.tv/en/news/israel/politics/71034-150513-netanyahu-government-says-wants-peace-with-palestinians |archivedate=1 August 2015}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=Vatican to sign State of Palestine accord: Vatican move comes two years after officially recognising Palestine as a state but Israel says it is 'disappointed' |work=The Guardian |date=13 May 2015 |url=https://www.theguardian.com/world/2015/may/13/vatican-to-sign-state-of-palestine-accord}}</ref> || —; [[Holy See–Palestine relations]] |} {| |- | style="background:#CBFECB; border:1px solid #aaa; width:2em;" | | States which maintain diplomatic relations with the State of Palestine |} {| | style="background:#CBFECB; border:1px solid #aaa; width:2em;" | | اوہ ریاستاں جو ریاست فلسطین دے نال سفارتی تعلقات برقرار رکھدی نيں |} === کوئی سفارتی شناخت نئيں === ==== اقوام متحدہ دے رکن ملکاں ==== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name !! class="unsortable" | Official position !! [[Foreign relations of Palestine|Relations]]<br />{{#tag:ref||group="note"|name="relcol"}} !! Relevant memberships |- | 1 || {{flag|Andorra}} || In January 2011, Andorra co-sponsored a draft resolution guaranteeing the Palestinian people's right to self-determination.<ref name="majoor">{{cite web |author=United Nations General Assembly |title=Summary record of the 43rd meeting |url=https://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/D9B70277131CDE2A852575630067071C |date=22 January 2009 |publisher=Chief of the Official Records |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529050408/http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/D9B70277131CDE2A852575630067071C |archivedate=29 May 2012}}</ref> In September, it argued for a proposed resolution to give the State of Palestine observer status in the United Nations.<ref>{{cite web |author=United Nations |title=Andorra: H.E. Mr. Gilbert Saboya Sunyé, Minister of Foreign Affairs |url=https://gadebate.un.org/66/andorra |date=26 September 2011 |accessdate=10 October 2011 |archive-date=6 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160406090006/http://gadebate.un.org/66/andorra |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 2 || {{flag|Armenia}} || On 20 June 2011, Fatah representative [[Nabil Shaath]] met with Foreign Minister [[Eduard Nalbandyan]] to enlist the support of Armenia in the upcoming resolution.<ref>{{cite news |last=Hayrumyan |first=Naira |title=Palestine hopes to enlist Armenia’s support in independence recognition |url=http://www.accc.org.uk/palestine-hopes-enlist-armenia%E2%80%99s-support-independence-recognition |date=22 June 2011 |publisher=Armenian Community and Church Council of Great Britain |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927154924/http://www.accc.org.uk/palestine-hopes-enlist-armenia%E2%80%99s-support-independence-recognition |archivedate=27 September 2011}}</ref> Afterwards, Shaath announced that he had been informed by a number of countries that they would recognize Palestine in the following weeks, and that he expected Armenia to be the first of these.<ref>{{Cite news |author=Sandeep |title=At least 24 countries recognize Palestine before September |url=http://www.pisqa.com/06/at-least-24-countries-recognize-palestine-before-september/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629162050/http://www.pisqa.com/06/at-least-24-countries-recognize-palestine-before-september/ |url-status=dead |archive-date=29 June 2011 |date=28 June 2011 |newspaper=Pisqa |accessdate=1 August 2011 |archivedate=29 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629162050/http://www.pisqa.com/06/at-least-24-countries-recognize-palestine-before-september/ }}</ref> However, the Armenian government did not release any statement regarding the meeting. The situation in Palestine is seen as analogous by the Armenian government to the conflict in [[جمہوریہ نگورنو کاراباخ]], and that any recognition of a Palestinian state by Armenia would set a precedent for the right to self-determination in that region.<ref>{{cite news |author=Tadevosyan, Ara |title=Should we support Palestine? |url=http://www.mediamax.am/en/column/1296/ |date=20 June 2011 |newspaper=Mediamax |accessdate=1 August 2011}}</ref> On similar situations, President [[Serzh Sargsyan]] previously stated, "Having the Nagorno-Karabakh conflict, Armenia can not recognize another entity in the same situation as long as it has not recognized the Nagorno-Karabakh Republic".<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Yerevan Rules Out Abkhazia, S.Ossetia Recognition |url=http://www.civil.ge/eng/article.php?id=19403 |date=4 September 2008 |newspaper=Civil Georgia |accessdate=1 August 2011 |archivedate=26 April 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180426060050/http://www.civil.ge/eng/article.php?id=19403 }}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 3 || {{flag|Australia}} || Australian policy calls for a [[two-state solution]], but it has not supported calls toward Palestinian statehood in the past, insisting instead on a negotiated settlement. In regards to a resolution to admit Palestine as a UN non-member observer state, a division in positions emerged: Former Foreign Minister [[Kevin Rudd]] recommended abstaining from the vote, whilst former Prime Minister [[Julia Gillard]] declared strong support for Israel.<ref name="flitton">{{cite news |author=Flitton, Daniel |title=Rudd says abstain on Palestine vote; Gillard backs Israel |url=http://www.theage.com.au/national/rudd-says-abstain-on-palestine-vote-gillard-backs-israel-20110807-1ihrc.html |date=8 August 2011 |newspaper=The Age |accessdate=9 September 2011}}</ref> In response, Gillard noted: "There isn't a resolution available for people to read or respond to. If such a resolution does hit the deck, then in deciding how Australia will vote, we will bring our very long-standing principles about questions in the Middle East. That is, we are long-standing supporters of a two-state solution."<ref>{{cite news |author=Lyons, John |author2=Dodd, Mark |title=Julia Gillard set to reject Kevin Rudd on Palestine |url=http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/julia-gillard-set-to-reject-kevin-rudd-on-palestine/story-fn59niix-1226111271338 |date=9 August 2011 |newspaper=The Australian |accessdate=9 September 2011}}</ref> In 2014, Australia voted against a United Nations Security Council draft resolution proposing the withdrawal of Israeli forces from [[غزہ پٹی|Gaza]] and [[مغربی کنارہ]] by 2017.<ref>{{cite news |title=Australia votes against Palestinian UN resolution on Israel |url=https://www.smh.com.au/world/australia-votes-against-palestinian-un-resolution-on-israel-20141231-12fwb4.html |date=31 December 2014 |newspaper=Sydney Morning Herald |accessdate=19 January 2015}}</ref>||style="text-align:center;"|Yes || |- | 4 || {{flag|Austria}} || Austria conferred full diplomatic status on the PLO representation in Vienna on 13 December 1978, under then-chancellor [[Bruno Kreisky]].<ref name="quigley2010">{{cite book |author=Quigley, John B. |title=The statehood of Palestine: international law in the Middle East conflict |url=https://books.google.com/books?id=iTR3BQ0aJ6UC&source=gbs_navlinks_s |page=151 |year=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-15165-8}}</ref> In June 2011, Foreign Minister [[Michael Spindelegger]] said that Austria "had not yet made up its mind whether to support a UN recognition of a Palestinian state", adding that he preferred to wait for a joint EU approach to the issue. "We will decide at the last moment because it might still give [the two parties] the opportunity to bring the Middle East peace process back on track."<ref>{{cite web |author=Salam, Kawther |title=Lieberman Came To Vienna And Brought Us A Storm |url=http://www.kawther.info/wpr/2011/07/01/lieberman-came-to-vienna-and-brought-us-a-storm |date=1 July 2011 |accessdate=1 August 2011 |archive-date=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181112141401/http://www.kawther.info/wpr/2011/07/01/lieberman-came-to-vienna-and-brought-us-a-storm |dead-url=yes }}</ref> Spindelegger also suggested that the EU draft its own version of the resolution.<ref name="yahoo">{{cite news |title=Plan B on Palestine at the UN? Europeans mull alternative resolution |url=https://www.yahoo.com/news/blogs/envoy/plan-b-palestine-un-europeans-mull-alternative-resolution-191706340.html |date=2 September 2011 |work=Yahoo! News |accessdate=12 October 2017 |archivedate=10 July 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250710001233/https://www.yahoo.com/news/blogs/envoy/plan-b-palestine-un-europeans-mull-alternative-resolution-191706340.html }}</ref> {{show |Further details | In Annex II of the State of Palestine's UNESCO application, Austria was initially listed as having extended recognition on 14 December 1988. However, the submitting states (Algeria, Indonesia, Mauritania, Nigeria, Senegal and Yemen) later requested that Austria be removed from the list.<ref name="unesco" />}} | style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.zaoerv.de/40_1980/40_1980_4_b_841_857.pdf |title=Die Anerkennung der PLO durch Österreich |language=German |date=1 September 1980 |accessdate=7 May 2011}}</ref> || EU |- | 5 || {{flag|Bahamas}} || The Bahamas has not publicized an official position of its own regarding the State of Palestine.<ref name="caribsytd">{{cite news |author=Chickrie, Ray |title=Palestine seeks support from Guyana and Suriname |url=http://www.kaieteurnewsonline.com/2011/07/08/palestine-seeks-support-from-guyana-and-suriname/ |date=8 July 2011 |newspaper=Kaieteur News |accessdate=1 August 2011 |archivedate=12 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181112181629/https://www.kaieteurnewsonline.com/2011/07/08/palestine-seeks-support-from-guyana-and-suriname/ }}</ref> It is a member of the Caribbean Community, which supports a two-state solution along internationally recognized borders.<ref name="caricom">{{cite news |author=Caribbean Community |title=Communiqué issued at the Conclusion of the Fourteenth Meeting of the Council for Foreign and Community Relatiofns |url=http://www.news.gov.tt/index.php?news=7850 |date=6 May 2011 |publisher=Government of Trinidad and Tobago |accessdate=1 August 2011 |archivedate=9 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180809184515/http://www.news.gov.tt/index.php?news=7850 }}</ref> In March 2011, the new Israeli ambassador to the country urged its leaders not to recognize a Palestinian state before negotiations for co-existence between Israel and Palestine had been settled.<ref>{{cite news |author=Dames, Russell |author2=Booth, Claire |title=The new Israeli ambassador |url=http://www.bahamasuncensored.com/March_11.htm |date=March 2011 |newspaper=Bahamas Uncensored |accessdate=1 August 2011 |archivedate=2 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160802182027/http://www.bahamasuncensored.com/March_11.htm }}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 6 || {{flag|Belgium}} || On the issue of Palestinian statehood, Belgium explicitly supports the declarations of the European Union.<ref>{{cite web |author=Vanackere, Steven |title=Belgium, Europe and the Arab World |url=http://www.stevenvanackere.be/nl/actua/belgium-europe-and-the-arab-world-brussel-30-november-2010 |date=30 November 2010 |accessdate=2 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006022445/http://www.stevenvanackere.be/nl/actua/belgium-europe-and-the-arab-world-brussel-30-november-2010 |archivedate=6 October 2011}}</ref> On 15 July 2011, the Belgian Senate adopted a resolution urging the government to recognize Palestine on the pre-1967 borders.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Belgian Senators press for recognition of Palestine |url=http://english.ruvr.ru/2011/07/15/53263686.html |newspaper=Voice of Russia |date=15 July 2011 |accessdate=16 July 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110723141042/http://english.ruvr.ru/2011/07/15/53263686.html |archivedate=23 July 2011}}</ref> Prime Minister [[Yves Leterme]] stressed the importance of achieving a unified EU position before September,<ref>{{cite news |title=Ashrawi Urges Belgium to Support Palestine's UN Membership |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=17226 |date=5 September 2011 |publisher=Palestine News & Information Agency |accessdate=4 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120322080358/http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=17226 |archivedate=22 March 2012}}</ref> though this never happened. The parties of the new centre right government have agreed to recognize Palestine. The Chamber of Representatives has already adopted a resolution in favour on 5 February 2015. The left-wing opposition called for an unconditional recognition of Palestine.<ref>{{cite web |url=http://www.hln.be/hln/nl/1281/Israel-Palestina/article/detail/2207745/2015/02/05/Kamer-brengt-Belgische-erkenning-Palestijnse-staat-dichterbij.dhtml |title=Kamer brengt Belgische erkenning Palestijnse staat dichterbij |work=HLN}}</ref><ref>{{cite web |url=http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/1.2168022 |title=België bereidt erkenning Palestina voor |work=deredactie.be}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 7 || {{flag|Cameroon}} || Cameroon officially supports a two-state solution.<ref name="cameroon-info">{{cite news |author=Noah Awana, Alain |title=La Palestine admise à l'UNESCO: Le Cameroun refuse de se prononcer |url=http://www.cameroon-info.net/article/la-palestine-admise-a-lunesco-le-cameroun-refuse-de-se-prononcer-134868.html |date=3 November 2011 |publisher=Cameroon-Info |language=French |accessdate=13 October 2017 |archivedate=14 October 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014034928/http://www.cameroon-info.net/article/la-palestine-admise-a-lunesco-le-cameroun-refuse-de-se-prononcer-134868.html }}</ref> Although a member of the OIC, President [[پال بیا]] has developed strong ties with Israel since the mid-1980s.<ref>{{cite book |author=Peters, Joel |title=Israel and Africa: the problematic friendship |publisher=I.B. Tauris |year=1992 |pages=[https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/134 134–5] |isbn=978-1-870915-10-6 |url=https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/134}}</ref> This perceived friendship has soured the country's traditionally close ties with Arab states, many of whom have withdrawn longstanding economic development assistance and pressed Biya to support Palestinian interests.<ref>{{cite book |author1=Coplin, W.D. |author2=O'Leary, M. |title=Political Risk Yearbook: 1990 |publisher=Cedar Tree House |year=1990 |isbn=978-1-85271-123-8}}</ref> Israeli Prime Minister Netanyahu asked Biya to oppose the United Nations resolution that would admit Palestine as a member state.<ref>{{cite news |author=Teke, Elvis |title=President Paul BIYA receives special message from Israeli Prime Minister |url=http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9912&table=nouvelles&sub=national |archive-url=https://archive.is/20120729043007/http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9912&table=nouvelles&sub=national |url-status=dead |archive-date=29 July 2012 |date=25 August 2011 |newspaper=Cameroon Radio Television |accessdate=19 September 2011 |archivedate=29 July 2012 |archiveurl=https://archive.ph/20120729043007/http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9912&table=nouvelles&sub=national }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="cameroon-info" /> || OIC <ref name="erekat" /> |- | 8 || {{flag|Canada}} || Canada supports the creation of a sovereign Palestinian state, but only as part of a "comprehensive, just and lasting peace settlement".<ref>{{cite news |author=Government of Canada |title=Canadian Policy on Key Issues in the Israeli–Palestinian Conflict |url=http://www.international.gc.ca/name-anmo/peace_process-processus_paix/canadian_policy-politique_canadienne.aspx?lang=eng&view=d |publisher=Ministry of Foreign Affairs and International Trade |accessdate=1 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811030300/http://www.international.gc.ca/name-anmo/peace_process-processus_paix/canadian_policy-politique_canadienne.aspx?lang=eng&view=d |archive-date=11 August 2011 |url-status=dead}}</ref> The [[Premiership of Stephen Harper|Harper administration]] is traditionally regarded as a staunch supporter of Israel. In July 2011, the spokesman for Foreign Minister [[John Baird (Canadian politician)|John Baird]] stated, "Our government's long-standing position has not changed. The only solution to this conflict is one negotiated between and agreed to by the two parties. … One of the states must be a [[یہودی ریاست]] and recognized as such, while the Palestinian state is to be a [[Demilitarized zone|non-militarized]] one".<ref>{{cite news |title=Canada rejects Palestinian statehood bid at UN |url=http://www.cbc.ca/news/canada/story/2011/07/11/canada-palestine-state.html |date=11 July 2011 |newspaper=The Canadian Press |accessdate=1 August 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || |- | 9 || {{flag|Croatia}} || Croatia formalized relations with the [[تنظیم آزادی فلسطین|PLO]] on 31 March 2011. Former Croatian Prime Minister [[Jadranka Kosor]] stated in 2011 that her government supported the co-existence of two states, Israel and Palestine,<ref>{{cite news |author=Government of Croatia |title=Croatia to formalise relations with Palestinians |url=http://www.vlada.hr/en/naslovnica/novosti_i_najave/2011/ozujak/hrvatska_formalizira_odnose_s_palestincima |publisher=News and Announcements |date=31 March 2011 |accessdate=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928022241/http://www.vlada.hr/en/naslovnica/novosti_i_najave/2011/ozujak/hrvatska_formalizira_odnose_s_palestincima |archivedate=28 September 2011}}</ref> however Croatia abstained during voting on [[United Nations General Assembly resolution 67/19|upgrading Palestine to non-member observer state status in the United Nations and on admission of Palestine to UNESCO]]. Former Croatian Foreign Minister [[Vesna Pusić]] stated on 24 October 2014 that "Croatia will most likely recognize Palestine soon".<ref>{{cite web |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4583900,00.html |title=Croatia 'likely' to recognize Palestinian state |work=ynet}}</ref> Croatia tend to support Israel over Palestine because Palestine isn't recognized by the two main Croatian allies, [[ریاست ہائے متحدہ]] and [[یورپی اتحاد]], so if Croatian government decided to recognize Palestine it would threaten its very good relations with the EU and the US, and also because the situation in the Middle East is complicated and there is no guarantee that there would be peace and further existence of the Jewish state if Israel eventually decides to withdraw from the [[Israeli-occupied territories|occupied territories]].<ref>{{cite web |url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/111139/hrvatsko-ne-palestincima |title=Hrvatsko 'NE' Palestincima |publisher=}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 10 || {{flag|Denmark}} || Denmark is a strong supporter of the Palestinian state-building agenda, advocating EU support to the Palestinian Authority's two-year deadline for the establishment of the necessary foundations for a viable state; a plan which expired in August 2011.<ref>{{cite web |author=Government of Denmark |title=Danish FM Espersen meets President Abbas in Copenhagen |url=http://www.ambdamaskus.um.dk/en/menu/TheEmbassy/News/DanishFMEspersenMeetsPresidentAbbasICopenhagen.htm?printmode=True |date=10 March 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006095358/http://www.ambdamaskus.um.dk/en/menu/TheEmbassy/News/DanishFMEspersenMeetsPresidentAbbasICopenhagen.htm?printmode=True |archivedate=6 October 2011}}</ref> During the campaign for the 2011 [[2011 Danish parliamentary election|elections]], the largest opposition party argued that Denmark should recognize the State of Palestine. Foreign Minister [[Lene Espersen]], however, warned that such a unilateral decision could have "more negative than beneficial" consequences, and stressed the need to co-ordinate policy with the EU.<ref>{{Cite news |agency=Agence France-Presse |title=Denmark to recognize Palestine if Social Democrats win polls, report says |url=http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=272645 |date=19 May 2011 |newspaper=NOW Lebanon |accessdate=1 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120915080249/http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=272645# |archive-date=15 September 2012 |url-status=dead |df=dmy-all |archivedate=15 September 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120915080249/http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=272645 }}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU; [[Denmark–Palestine relations]] |- | 11 || {{flag|Eritrea}} || President [[Isaias Afewerki]] has stated that his government does not recognize Palestine.<ref name="erekat" /><ref>{{cite web |author=Government of Ethiopia |title=Democracy in Eritrea? Three generations away says President Isaias |url=http://www.mfa.gov.et/Press_Section/Week_Horn_Africa_October_15_2010.htm |work=A Week in the Horn |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=15 October 2010 |accessdate=15 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928101735/http://www.mfa.gov.et/Press_Section/Week_Horn_Africa_October_15_2010.htm |archivedate=28 September 2011}}</ref> In October 2010, he stated, "Israel needs a government, we must respect this. The Palestinians also need to have a dignified life, but it can not be the West Bank or Gaza. A two-state solution will not work. It's just to fool people. Israelis and Palestinians living in the same nation will never happen for many reasons. One option that may work is a [[Three-state solution|Transjordan]]. Israel may be left in peace and the Palestinian and Jordanian peoples are brought together and can create their own nation".<ref>{{cite news |author=Boström, Daniel |title='Jag har aldrig ägnat mig åt den frågan' |url=http://www.aftonbladet.se/nyheter/dawitisaak/article7933904.ab |newspaper=Aftonbladet |language=Swedish |date=11 October 2010 |accessdate=15 August 2011}} Translation at [http://hrc-eritrea.org/?p=131 Human Rights Concern Eritrea], accessed 15 August 2011.</ref> In his address to the UN General Assembly in 2011, Afewerki stated that "Eritrea reaffirms its long-standing support to the right of the Palestinian people to self-determination and an independent, sovereign state. It also upholds the right of Israel to live in peace and security within internationally recognized boundaries."<ref>{{cite web |title=President Isaias Afwerki’s Speech at the 66th UN General Assembly |url=http://www.tesfanews.net/archives/3979|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125355/http://tesfanews.net/archives/3979|url-status=dead|archive-date=11 October 2011 |date=24 September 2011 |accessdate=29 November 2012 |publisher=TesfaNews}}</ref> On 29 November 2012, Eritrea voted in favour of a resolution to make Palestine non-member observer state at the UN. || style="text-align:center;" | Yes<ref>{{cite web |url=https://www.tesfanews.net/palestinian-un-bid-for-independence-and-eritrea/ |title=Palestinian UN Bid for Independence and Eritrea |date=22 September 2011 |publisher= |access-date=1 October 2020 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308215513/https://tesfanews.net/palestinian-un-bid-for-independence-and-eritrea/ |dead-url=yes }}</ref> || |- | 12 || {{flag|Estonia}} || During a meeting with Riyad al-Malki in June 2010, Foreign Minister [[Urmas Paet]] confirmed that Estonia supports the right to self-determination for the Palestinian people as well as a two-state solution.<ref>{{cite web |author=Government of Estonia |title=Foreign Minister Paet: Estonia Supports Right to Self-Determination for Palestine |url=http://www.vm.ee/?q=en/node/9638 |date=17 June 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=7 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120614135033/http://www.vm.ee/?q=en%2Fnode%2F9638 |archivedate=14 June 2012}}</ref> Officials stated that the government would not adopt a position regarding the United Nations bid until the final wording of the resolution was published.<ref>{{cite news |author=Kahar, Andres |title=Estonia Remains Wait-and-See on 'Palestinian Question' |url=http://news.err.ee/politics/62414719-e29b-41a7-8240-b671af7306ef |date=8 September 2011 |newspaper=Eesti Rahvusringhääling |accessdate=8 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325071128/http://news.err.ee/politics/62414719-e29b-41a7-8240-b671af7306ef |archivedate=25 March 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Estonia">{{cite web |author=Government of Estonia |title=Diplomatic relations |url=http://www.vm.ee/?q=en/node/9975 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110102005156/http://www.vm.ee/?q=en%2Fnode%2F9975 |archivedate=2 January 2011}}</ref> || EU |- | 13 || {{flag|Fiji}} || Fijian policy on the Israeli–Palestinian conflict is largely based on United Nations resolutions.<ref>{{cite web |author=Government of Fiji |title=Hansard for Friday, 24 May 2002 |url=http://www.parliament.gov.fj/hansard/viewhansard.aspx?hansardID=607&viewtype=full |publisher=House of Representatives |date=24 May 2002 |accessdate=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927072756/http://www.parliament.gov.fj/hansard/viewhansard.aspx?hansardID=607&viewtype=full |archivedate=27 September 2011}}</ref> In 2011, it was reported that Fiji's vote on Palestine's membership at the United Nations may have been the subject of classified communications passed between the Fijian and Vanuatuan governments.<ref>{{cite news |author=Wayne Madsen Report |title=Israel using "super-power" clout to scare up UN votes against Palestine independence |url=http://www.newsfollowup.com/Palestine.htm |date=28 June 2011 |publisher=NewsFollowUp.com |accessdate=29 August 2011 |archivedate=14 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190214233657/https://newsfollowup.com/Palestine.htm }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 14 || {{flag|Finland}} || Finland supports a two-state solution to the conflict. In October 2014, president [[Sauli Niinistö]] said that Finland would not follow Swedish decision in recognizing the State of Palestine.<ref>{{cite news |title=Niinistö: Suomi ei seuraa Ruotsin mielipidettä Palestiinan tunnustamisessa |url=http://yle.fi/uutiset/niinisto_suomi_ei_seuraa_ruotsin_mielipidetta_palestiinan_tunnustamisessa/7513810 |date=7 October 2014 |publisher=Yle |accessdate=14 October 2014}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 15 || {{flag|France}} || According to President [[نکولس سرکوزی]], "France supports the solution of two nation states living side-by-side in peace and security, within safe and recognized borders."<ref name="naharnet">{{cite news |author=Staff writers |title=Netanyahu: Sarkozy Says Palestinians Must OK Israel as Jewish |url=http://www.naharnet.com/stories/en/6152-netanyahu-sarkozy-says-palestinians-must-ok-israel-as-jewish |date=5 May 2011 |newspaper=Naharnet |accessdate=20 September 2011}}</ref> In May 2011, Sarkozy said that if peace talks with Israel had not resumed by September, he would recognize the State of Palestine as part of its bid at the United Nations.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=France to Israel: Peace talks soon or we support Palestinian state |url=http://www.hurriyetdailynews.com/n.php?n=france-peace-talks-soon-or-palestinian-state-2011-05-06 |date=6 May 2011 |newspaper=Hurriyet Daily News |accessdate=20 September 2011}}</ref> This echoed statements made in March by Nabil Shaath, who claimed to have received a promise from France that it would recognize in September a Palestinian state on the 1967 borders.<ref>{{cite news |author=Mu Xuequan |title=France to recognize Palestinian state in September |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-03/06/c_13763075.htm |date=5 March 2011 |newspaper=Xinhua |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110414145717/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-03/06/c_13763075.htm |archivedate=14 April 2011}}</ref> According to Israeli Prime Minister Netanyahu, however, Sarkozy had said that France's support would require the Palestinians to recognize Israel as the state of the Jewish people.<ref name="naharnet" /> This was confirmed in July, when Foreign Minister [[Alain Juppé]] stated that any solution to the conflict would require the recognition of "the nation-state of Israel for the Jewish people, and the nation-state of Palestine for the Palestinian people."<ref>{{cite news |author=Keinon, Herb |title=J'lem greets French edict on Israel as Jewish state |url=http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=231285 |date=27 July 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110802144530/http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=231285 |archivedate=2 August 2011}}</ref> This broke with the European Union's traditional position, which adamantly opposes any mention of Israel as a Jewish state.<ref>{{cite news |author=Gordon, Evelyn |title=Sarkozy Breaks a European Taboo on Jewish State |url=http://www.commentarymagazine.com/2011/07/28/sarkozy-breaks-a-european-taboo-on-jewish-state/ |date=28 July 2011 |newspaper=Commentary |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111106042830/http://www.commentarymagazine.com/2011/07/28/sarkozy-breaks-a-european-taboo-on-jewish-state/ |archivedate=6 November 2011}}</ref> Sarkozy later turned around on this policy, reportedly saying that the idea of a Jewish state was "silly".<ref>{{cite news |author=Queenann, Gavriel |title=Sarkozy: Jewish State a 'Silly' Idea |url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/148556 |date=6 October 2011 |newspaper=Arutz Sheva |accessdate=20 September 2011}}</ref> In August, Sarkozy stressed the importance of a united EU position on the September initiative, and proposed a compromise where the State of Palestine would be given observer status instead of full membership. The proposal, which was to prevent a split among members of the EU, included a promise from Paris and other members that they would vote for the resolution.<ref>{{cite news |author=Mohammed Mar'i |title=PA rejects Sarkozy's offer of Vatican style state |url=http://arabnews.com/middleeast/article496660.ece |date=2 September 2011 |newspaper=Arab News |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110904075339/http://arabnews.com/middleeast/article496660.ece |archivedate=4 September 2011}}</ref><ref name="rianov">{{cite news |title=France offers compromise over Palestine's UN bid |url=http://en.rian.ru/world/20110919/166955969.html |date=19 September 2011 |publisher=RIA Novosti |accessdate=20 September 2011}}</ref> In October 2014, France's foreign minister said France would recognize a Palestinian state even if peace talks with Israel fails.<ref>{{cite news |url=http://forward.com/articles/207341/france-says-will-recognize-state-of-palestine-if-t/? |title=France Says Will Recognize State of Palestine If Talks Fail |work=The Jewish Daily Forward |date=14 October 2014 |accessdate=14 October 2014}}</ref> On 2 December 2014 the French National Assembly approved a non-binding motion calling on the government to recognise Palestine.<ref>{{cite web |url=http://www.aljazeera.com/news/europe/2014/12/french-mps-hold-palestine-vote-201412261417482498.html |title=French MPs recognise Palestine as state |date=2 December 2014 |accessdate=2 December 2014 |publisher=[[الجزیرہ]]}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU, UNSC (permanent) |- | 16 || {{flag|Germany}} || In April 2011, Chancellor [[انگیلا میرکل]] labelled the Palestinian bid for recognition a "unilateral step",<ref>{{cite news |author1=Marx, Bettina |author2=Scheschkewitz, Daniel |title=Palestinian independence plans unlikely to succeed |url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,,15267617,00.html |date=26 July 2011 |newspaper=Deutsche Welle |accessdate=15 August 2011}}</ref> and stated unequivocally that Germany will not recognize a Palestinian state without its prior acceptance by Israel. "Unilateral recognitions therefore definitely do not contribute to achieving this aim … This is our stance now and it will be our stance in September. There needs to be mutual recognition, otherwise it is not a two-state solution".<ref>{{cite news |author=Connor, Richard |title=Merkel will not recognize unilaterally-declared Palestinian state |url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,,14974756,00.html |date=7 April 2011 |newspaper=Deutsche Welle |accessdate=15 August 2011}}</ref> She also reaffirmed her government's commitment to see an agreement reached as soon as possible. "We want a two-state solution. We want to recognize a Palestinian state. Let us ensure that negotiations begin. It is urgent".<ref>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Merkel plays down French rift over Palestine |url=http://www.thelocal.de/politics/20110506-34837.html |date=6 May 2011 |newspaper=The Local |accessdate=15 August 2011}}</ref> {{show |Further details | The [[مشرقی جرمنی]] recognised the State of Palestine on 18 November 1988,<ref name="unesco" /> but it later [[جرمن اتحاد مکرر]] with the [[مغربی جرمنی]] and the current government does not recognise it.}} | style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 17 || {{flag|Greece}} || President [[Karolos Papoulias]] has stated that Greece ultimately supports the creation of a Palestinian state alongside Israel.<ref>{{cite news |author=Karaviti, F. |title=Papoulias visit to Palestinian Authority |url=http://www.hri.org/news/greek/ana/2011/11-07-13.ana.html |date=13 July 2011 |issue=3836 |newspaper=Athens News Agency: Daily News Bulletin in English |publisher=Hellenic Resources Network |accessdate=15 August 2011 |archivedate=3 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121003035328/http://www.hri.org/news/greek/ana/2011/11-07-13.ana.html }}</ref> Under previous governments, Greece garnered a reputation as a staunch supporter of the Palestinian cause.<ref>{{cite book |author=Government of Israel |chapter=Introduction |title=Greece's Relations with Israel, 1961–1967|chapter-url=https://www.archives.gov.il/archivegov_eng/publications/electronicpirsum/greece/introduction1.htm |publisher=Israel State Archives |series=Documents on the Foreign Policy of Israel |accessdate=15 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006094718/http://www.archives.gov.il/archivegov_eng/publications/electronicpirsum/greece/introduction1.htm |archivedate=6 October 2011}}</ref> Within the wider Arab–Israeli conflict, [[Andreas Papandreou]] maintained a stronger stand against Israel than any other government in the European Community. Diplomatic relations were founded with the PLO in 1981, while relations with Israel were maintained only at the consular level until Greece's formal recognition of Israel in 1990 under [[Konstantinos Mitsotakis|Mitsotakis]].<ref>{{cite journal |author=Kaminaris, S.C. |title=Greece and the Middle East |url=http://meria.idc.ac.il/journal/1999/issue2/jv3n2a4.html |journal=Middle East Review of International Affairs |volume=3 |issue=2 |date=June 1999 |publisher=Rubin, Barry; Global Research in International Affairs |accessdate=15 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907015834/http://meria.idc.ac.il/journal/1999/issue2/jv3n2a4.html |archivedate=7 September 2011}}</ref> Since the formation of current foreign policy under [[George Papandreou]], Greece has seen a rapid improvement in relations with Israel,<ref>{{cite news |last=Marcus |first=Jonathan |title=Israel woos Greece after rift with Turkey |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11556442 |work=BBC News |publisher=British Broadcasting Corporation |date=16 October 2010 |accessdate=15 August 2011}}</ref> leading the media to mark the conclusion of Greece's pro-Palestinian era.<ref>{{cite news |last=Athanasiadis |first=Iason |title=A Mediterranean Battlefield |url=http://www.majalla.com/eng/2011/01/article1992 |newspaper=Al Majalla |date=31 January 2011 |accessdate=15 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714231233/http://www.majalla.com/eng/2011/01/article1992 |archive-date=14 July 2014 |url-status=dead |archivedate=14 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714231233/http://www.majalla.com/eng/2011/01/article1992 }}</ref> However, in December 2015, Greece's parliament voted in favour of a motion requesting that the government recognize Palestine.<ref>{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/greek-parliament-votes-to-recognize-palestinian-state-1450783327 |title=Greek Parliament Recognizes Palestinian State in Symbolic Vote |date=22 December 2015 |accessdate=22 December 2015 |newspaper=Wall Street Journal}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 18 || {{flag|Ireland}} || In January 2011, Ireland accorded the Palestinian delegation in [[ڈبلن]] diplomatic status.<ref>{{cite news |author=Jones, Ryan |title=Europe starts process of recognizing Palestine |url=http://www.israeltoday.co.il/tabid/178/nid/22629/Default.aspx |date=26 January 2011 |newspaper=Israel Today |accessdate=4 September 2011}}</ref> A few months later, their Foreign Affairs Minister stated that Ireland would "lead the charge" in recognizing Palestinian statehood, but that it would not come until the PNA was in full and sole control over its territories.<ref>{{cite news |title=Gilmore 'hopes to recognise full Palestinian state' |url=http://jrnl.ie/108152 |date=22 March 2011 |newspaper=The Journal |accessdate=4 September 2011}}</ref> In October 2014, the [[ایوان بالا آئرلینڈ]] of the [[اراکتس]] unanimously passed a motion calling on the Government to recognize the State of Palestine.<ref name="ireland 2014">{{cite news |title=Senators have agreed to recognise Palestine as an independent state |url=http://www.thejournal.ie/seanad-vote-palestine-1738722-Oct2014/ |date=22 October 2014 |newspaper=TheJournal.ie |publisher=Distilled Media Ltd |accessdate=7 November 2014}}</ref> In December 2014, the [[ایوان زیريں آئرلینڈ]] of Ireland's Parliament followed suit.<ref>{{cite web |url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/188509 |title=Irish Parliament Urges Government to Recognize 'Palestine' |date=10 December 2014 |accessdate=10 December 2014 |first=Ben |last=Ariel}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 19|| {{flag|Israel}} || ''[[#Israeli position|See above]]'' || style="text-align:center;" | Yes || |- | 20|| {{flag|Italy}} || In May 2011, at an event in Rome celebrating Israel's independence, then Prime Minister [[Silvio Berlusconi]] said that [[اطالیہ]] would not recognize a unilateral declaration of Palestinian statehood, pledging his country's support for Israel.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Berlusconi: Italy won't recognize Palestinian state |url=http://www.jpost.com/International/Article.aspx?ID=220191&R=R1 |date=12 May 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=17 September 2011}}</ref> In June, he reiterated Italy's position against unilateral actions on either side of the [[Israeli–Palestinian conflict|conflict]], stressing that "peace can only be reached with a common initiative through negotiations".<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Israel hails Italy's opposition to Palestinian state bid |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=396359 |date=13 June 2011 |publisher=Ma'an News Agency |accessdate=17 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140815033940/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=396359 |archive-date=15 August 2014 |url-status=dead}}</ref> This position was shared by parliamentarians, who drafted a letter to the United Nations stating that "a premature, unilateral declaration of Palestinian statehood would […] undermine rather than resolve the Israeli–Palestinian peace process".<ref>{{cite news |author=Benari, Elad |title=Italian MPs Write Letter Against Unilateral PA Move |url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/146549#.TnSa8mHts1E |date=10 August 2011 |newspaper=Arutz Sheva |accessdate=17 September 2011}}</ref> Nevertheless, at the same time, Italy upgraded the diplomatic status of the Palestinian delegation in [[روم]] to a [[سفارتخانہ]], similarly to what other EU countries were doing, giving the head of the delegation [[سفیر (سفارتی عہدہ)]].<ref name=ItaPal>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Italy upgrades Palestinian delegation to mission |url=http://www.eubusiness.com/news-eu/israel-palestinians.9zp |date=16 May 2011 |newspaper=EUbusiness |accessdate=4 September 2011 |archivedate=28 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181028190315/https://www.eubusiness.com/news-eu/israel-palestinians.9zp/ }}</ref> Moreover, on 31 October 2011, Italy [[Abstention|did not oppose]] Palestine's [[State of palestine#2011 UNESCO membership|UNESCO membership bid]]<ref>{{cite web |title=How Unesco countries voted on Palestinian membership |url=https://www.theguardian.com/world/2011/nov/01/unesco-countries-vote-palestinian-membership |work=The Guardian}}</ref> and, on 29 November 2012, Italy voted in favour of [[UN Resolution 67/19]], giving Palestine a [[United Nations General Assembly observers#Non-member states|non-member observer state]] status at the United Nations.<ref>{{cite web |title=UN general assembly makes resounding vote in favour of Palestinian statehood |url=https://www.theguardian.com/world/2012/nov/29/united-nations-vote-palestine-state |work=The Guardian}}</ref> Italy's opposition to unilateral actions was reiterated on 21 December 2017, when it voted in favour of a UN draft resolution calling on all countries to comply with [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل]] resolutions regarding the [[status of Jerusalem]],<ref>{{cite web |title=General Assembly demands all States comply with UN resolutions regarding status of Jerusalem |url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=58330#.WjwBaVXibIU |work=U.N. News Centre}}</ref> following the decision by the U.S. to [[U.S. recognition of Jerusalem|move its embassy]] to Israel from [[تل ابیب]] to the [[یروشلم|city]].<ref>{{cite web |title=Jerusalem: UN resolution rejects Trump's declaration |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-42446027 |work=BBC News}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 21 || {{flag|Jamaica}} || Like other members of the Caribbean Community, Jamaica supports a two-state solution.<ref>{{cite web |author=Government of Jamaica |title=Jamaica's Position on Gaza Conflict and Zimbabwe Outlined |url=http://www.jis.gov.jm/news/archive/18040-foreign_affairs-jamaica-s-position-on-gaza-conflict-and-zimbabwe-outlined |date=15 January 2009 |publisher=Jamaica Information Service |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402145031/http://www.jis.gov.jm/news/archive/18040-foreign_affairs-jamaica-s-position-on-gaza-conflict-and-zimbabwe-outlined |archivedate=2 April 2012}}</ref> In 2010, Prime Minister [[Bruce Golding]] expressed hope for "a just, lasting and comprehensive peace in the Middle East that guarantees the security of Israel and the unquestioned recognition of a Palestinian state."<ref>{{cite web |author=Golding, Bruce |title=Statement by the Honourable Bruce Golding, Prime Minister of Jamaica in the general debate at the 65th Session of the United Nations General Assembly |url=http://www.opm.gov.jm/news_and_public_affairs/speeches/pm_golding_addresses_un_general_assembly_2010 |date=27 September 2010 |publisher=Government of Jamaica, Office of the Prime Minister |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117145307/http://www.opm.gov.jm/news_and_public_affairs/speeches/pm_golding_addresses_un_general_assembly_2010 |archivedate=17 January 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 22 || {{flag|Japan}} || Japan supports a two-state solution to the conflict,<ref>{{cite web |author=Government of Japan |title=Meeting between Foreign Minister Matsumoto and Jordanian Minister of Planning and Cooperation Hassan |url=http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2011/6/0609_05.html |date=9 June 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=19 September 2011}}</ref> and is firmly committed to the establishment of a Palestinian state.<ref>{{cite news |title=Prime Minister Dr. Salam Fayyad inaugurated the JAIP |url=http://www.jaipark.com/in.php?id=6 |date=28 November 2010 |publisher=Jericho Agro-Industrial Park |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110323205233/http://www.jaipark.com/in.php?id=6 |archivedate=23 March 2011}}</ref> In October 2007, a Japanese Justice Ministry official said "Given that the Palestinian Authority has improved itself to almost a full-fledged state and issues its own passports, we have decided to accept the Palestinian nationality".<ref>{{cite web |title=Japan to recognize Palestinian nationality |url=http://www.kuna.net.kw/ArticleDetails.aspx?id=1846153&language=en |website=kuna.net.kw/ |publisher=Kuwait News Agency (KUNA) |accessdate=2 July 2014}}</ref> Responding to Israeli settlement activities in 2010, the Japanese government stated that it would not recognize any act that prejudges the final status of Jerusalem and the territories in the pre-1967 borders.<ref>{{cite web |author=Government of Japan |title=Statement … on the decision of the Government of Israel regarding the construction of housing units at settlements in West Bank including East Jerusalem |url=http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2010/3/0311_01.html |date=11 March 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=19 September 2011}}</ref> Likewise, in January 2011, it declared that it would not recognize the annexation of East Jerusalem by Israel.<ref>{{cite web |author=Government of Japan |title=Statement by Mr. Seiji Maehara, Minister for Foreign Affairs of Japan, on the demolition of the Shepherd's Hotel in East Jerusalem |url=http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2011/1/0111_04.html |date=11 January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=19 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || |- | 23 || {{flag|Kiribati}} || During the summit of the [[Pacific Islands Forum]] in early September 2011, the foreign minister of Kiribati reportedly expressed support for the Palestinian position.<ref name="pif1">{{cite news |author=Palestinian National Authority |script-title=ar:المالكي يلتقي عددا من وزراء الخارجية على هامش منتدى الباسيفك |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1244 |date=6 September 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=9 September 2011 |language=Arabic |archive-url=https://archive.today/20121209063931/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1244 |archive-date=9 December 2012 |url-status=dead |title=Archive copy |archivedate=9 December 2012 |archiveurl=https://archive.ph/20121209063931/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1244 }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 24 || {{flag|South Korea}} ||The government of South Korea does not recognize the State of Palestine.<ref>{{cite web |author=Government of the Republic of Korea |title=Palestine |url=http://www.mofat.go.kr/english/regions/meafrica/20070824/1_1363.jsp |publisher=Ministry of Foreign Affairs and Trade |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.is/20130703022353/http://www.mofat.go.kr/english/regions/meafrica/20070824/1_1363.jsp |archivedate=3 July 2013}}</ref> However, South Korea established the representative office in [[رام اللہ]]. || style="text-align:center;" | Yes || |- | 25 || {{flag|Latvia}} || Latvia supports a two-state solution to the conflict and provides development assistance to the Palestinian National Authority.<ref>{{cite web |author=Permanent Representation of the Republic of Latvia to the European Union |title=Foreign Minister acknowledges Latvia's readiness to engage in co-operation projects with PNA |url=http://www.mfa.gov.lv/en/brussels/news/embassy-news/news/?pg=10850 |date=24 September 2008 |publisher=Government of Lithuania |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117152759/http://www.mfa.gov.lv/en/brussels/news/embassy-news/news/?pg=10850 |archivedate=17 January 2012}}</ref><ref>{{cite web |author=Government of Lithuania |title=Latvia offers training in environmental management for Palestinian National Authority staff |url=http://www.mfa.gov.lv/en/news/press-releases/2010/november/5-11/ |date=5 November 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 26 || {{flag|Liechtenstein}} || Liechtenstein relies on Switzerland to carry out most of its foreign affairs.<ref name="watson">{{Cite book |author=Watson, G.R. |title=The Oslo Accords:international law and the Israeli-Palestinian peace agreements |year=2000 |publisher=Oxford University Press |page=298 |isbn=978-0-19-829891-5}}</ref> In January 2011, it co-sponsored a draft resolution guaranteeing the Palestinian people's right to self-determination,<ref name="majoor" /> and stated that this right must be exercised with a view to achieving a viable and fully sovereign Palestinian state.<ref>{{cite web |author=United Nations General Assembly |title=Summary record of the 50th meeting |url=https://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/11C4F8C8DBF8EF8885257870006CDB52 |date=20 January 2011 |publisher=Chief of the Official Records |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529050417/http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/11C4F8C8DBF8EF8885257870006CDB52 |archivedate=29 May 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 27 || {{flag|Lithuania}} || Like the rest of the European Union, Lithuania supports a two-state solution including an independent Palestinian state.<ref>{{cite news |author=Pavilenene, Danuta |title=Lithuania and Israel discussed steps towards boosting investment, trade and tourism between countries |url=http://www.baltic-course.com/eng/good_for_business/?doc=40509 |date=5 May 2011 |newspaper=The Baltic Course |accessdate=19 September 2011}}</ref> Regarding the Palestinian push for United Nations membership, Foreign Minister [[Audronius Ažubalis]] stressed the importance of maintaining a unanimous and well-balanced EU position which encouraged both parties to resume peace talks.<ref>{{cite news |author1=Government of Lithuania |author2=Ministry of Foreign Affairs |title=Lithuanian Foreign Minister Emphasizes Eastern [Partnership], Situation in Ukraine and Belarus |url=http://democraticbelarus.eu/node/13417 |date=6 September 2011 |publisher=European Commission, Office for Democratic Belarus |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120319204115/http://democraticbelarus.eu/node/13417 |archivedate=19 March 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 28 || {{flag|Luxembourg}} || In an interview with Foreign Minister [[Jean Asselborn]] in March 2011, ''The Jerusalem Post'' stated that Luxembourg was considered among the "least friendly" countries to Israel in the EU.<ref>{{cite news |title=Jean Asselborn au sujet du conflit israélo-palestinien |url=http://www.gouvernement.lu/salle_presse/interviews/2011/03-mars/01-asselborn/index.html |newspaper=The Jerusalem Post |publisher=Government of Luxembourg, Information and Press Service |date=1 March 2011 |accessdate=4 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110524082655/http://www.gouvernement.lu/salle_presse/interviews/2011/03-mars/01-asselborn/index.html |archivedate=24 May 2011}}</ref> Asselborn himself has been described as openly pro-Palestinian.<ref>{{cite news |author=Rettman, Andrew |title=Ashton's secret diplomacy upsets EU states |url=http://euobserver.com/24/32535 |date=23 June 2011 |newspaper=EU Observer |accessdate=5 September 2011 |archivedate=6 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120506102948/http://euobserver.com/24/32535 }}</ref> In response to divisions within the EU regarding the Palestinians' September bid for UN membership, Asselborn reportedly urged the PNA to accept an upgrade in its observer status and not ask for membership. He insisted, "We cannot let the Palestinians leave New York at the end of the month with nothing",<ref name="assel">{{cite news |author=Armellini, Alvise |title=Interview: EU can't let Palestinians leave UN assembly "with nothing" |date=3 September 2011 |newspaper=Monsters and Critics}}</ref> He referred to the positions of four members in particular that stood as an obstacle to the achievement of a common position,<ref name="pif1" /> but that he "cannot agree to say no" to the Palestinian endeavour.<ref name="maan1">{{cite news |title=Aide: Abbas to reveal political strategy ahead of UN bid |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=417450 |publisher=Ma'an News Agency |date=3 September 2011 |accessdate=4 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130620004702/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=417450 |archive-date=20 June 2013 |url-status=dead}}</ref> He noted that securing the support of all EU nations would have been a great moral advantage for Palestine.<ref name="assel" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 29 || {{flag|Mexico}} || Mexico maintains a policy of supporting a two-state solution.<ref>{{cite web |author=Government of Mexico |title=Encuentro de la Secretaria de Relaciones Exteriores, Patricia Espinosa Cantellano, con el Ministro de Asuntos Exteriores de la Autoridad Nacional Palestina, Riad Malki |url=http://www.sre.gob.mx/csocial/contenido/comunicados/2009/feb/cp_046.html |date=23 February 2009 |publisher=Secretary of External Relations |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110421004410/http://www.sre.gob.mx/csocial/contenido/comunicados/2009/feb/cp_046.html |archivedate=21 April 2011}}</ref> Palestinian and Israeli officials expected Mexico to follow South American countries in recognizing the State of Palestine in early 2011.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Maliki: Mexico to recognize Palestinian State |url=http://www.jpost.com/Headlines/Article.aspx?id=202780 |date=9 January 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=17 September 2011}}</ref><ref>{{cite news |author=Medzini, Ronen |title=Ben-Eliezer: US may recognize Palestinian state |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4004405,00.html |date=26 December 2010 |newspaper=Ynet News |publisher=Yedioth Internet |accessdate=19 September 2011}}</ref> Its position on the matter is seen as influential in Latin America, and therefore critical to both proponents and opponents.<ref>{{cite news |author=Medzini, Ronen |title=Israel fights recognition of Palestinian state |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4002381,00.html |date=21 December 2010 |newspaper=Ynet News |publisher=Yedioth Internet |accessdate=19 September 2011}}</ref> Opposition parties have urged the government to recognize a Palestinian state as part of the September initiative, putting down its hesitance to U.S. pressure.<ref>{{cite news |title=PRD pide a México reconocer a Palestina como Estado |url=http://www.aztecanoticias.com.mx/notas/mexico/71483/prd-pide-a-mexico-reconocer-a-palestina-como-estado |date=12 September 2011 |newspaper=Azteca Noticias |publisher=Azteca Internet |accessdate=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129031046/http://www.aztecanoticias.com.mx/notas/mexico/71483/prd-pide-a-mexico-reconocer-a-palestina-como-estado |archive-date=29 November 2014 |url-status=dead}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || |- | 30 || {{sort|Micronesia|{{flag|Federated States of Micronesia}}}} || The FSM is a consistent supporter of Israel, especially in international resolutions,<ref name="micro">{{cite book |author=Usa Ibp Usa |title=Micronesia Country Study Guide |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=38 |isbn=978-1-4387-3268-8}}</ref> though this is due in part to its association with the United States.<ref name="watson" /> During the summit of the [[Pacific Islands Forum]] in September 2011, the leader of the Micronesian delegation reportedly stated his country's solidarity with the Palestinian people's suffering and support for their right to self-determination. Regarding the PNA's endeavour to gain admission to the United Nations, however, the official stated that the [[Compact of Free Association|agreements]] signed with the U.S. prevented the FSM from voting according to its government's wishes in cases where they conflicted with those of the U.S.<ref name="pif1" /> In reference to Israel's continued development assistance to Micronesians, another diplomat noted, "We need Israeli expertise, so I don't see a change in our policy anytime soon."<ref name="micro" /> || style="text-align:center;"| No || |- | 31 || {{flag|Moldova}} || Moldova maintains a policy of neutrality in international affairs. It has expressed full support for the Quartet [[Road map for peace|principles]] for the settlement of the Israeli–Palestinian conflict,<ref>{{cite web |author=Government of Moldova |title=Israel removes the fee for visas for moldovan citizens traveling to this country |url=http://www.mfa.gov.md/consular-news/487584/ |date=20 June 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs and European Integration |accessdate=20 September 2011}}</ref> which call for an independent Palestinian state. || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Moldova |title=Bilateral cooperation: Palestine |url=http://www.mfa.gov.md/politica-externa/ps/ |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 January 2011 |language=ro}}</ref> || |- | 32 || {{flag|Myanmar}} || Myanmar is one of only two members of the [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک]] that has not recognized the State of Palestine, alongside Singapore.<ref name="recognitionByThailand" /><ref>{{cite news |author1=Abdul Khalik |author2=Desy Nurhayati |title=Palestine gets NAM support for liberty, UN membership |url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/05/28/palestine-gets-nam-support-liberty-un-membership.html |date=28 May 2011 |newspaper=The Jakarta Post |accessdate=19 September 2011}}</ref> Former foreign affairs minister [[Win Aung (minister)|Win Aung]] stated in 2000 that Myanmar supports a two-state solution within internationally recognized borders.<ref>{{cite web |author=U Win Aung |title=Statement by His Excellency U Win Aung Minister for Foreign Affairs and Chairmen of the Delegation of the Union of Myanmar |url=https://www.un.org/ga/webcast/statements/myanmarE.htm |date=20 September 2000 |publisher=United Nations |accessdate=19 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 33 || {{flag|Nauru}} || During the [[Pacific Islands Forum]] in early September 2011, Foreign Affairs Minister [[Kieren Keke]] confirmed his nation's solidarity with the Palestinian people and their right to self-determination.<ref name="pif2">{{cite news |author=Palestinian National Authority |script-title=ar:المالكي يواصل مشاوراته مع وزراء خارجية دول الباسيفيك |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1246 |date=9 September 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=9 September 2011 |language=Arabic |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330213052/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1246 |archive-date=30 March 2012 |url-status=dead |title=Archive copy |archivedate=30 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120330213052/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1246 }}</ref> The PNA's foreign ministry published a statement prior to the summit claiming that most Pacific island nations would vote against a United Nations resolution regarding the Palestinian state.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Foreign Minister to Attend Pacific Island Forum |url=http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17202|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322173558/http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17202|url-status=dead|archive-date=22 March 2012 |date=4 September 2011 |publisher=Palestine News & Information Agency |accessdate=9 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 34 || {{flag|Netherlands}} || In June 2011, Foreign Minister [[Uri Rosenthal]] stated that the request to admit Palestine at the United Nations would "not be supported by the Netherlands". He called instead for a resumption of negotiations: "We will continue to stress for a restart to direct negotiations."<ref name="hstimes">{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Dutch deny support for Palestinian statehood |url=http://www.hindustantimes.com/Dutch-deny-support-for-Palestinian-statehood/Article1-715917.aspx |date=1 July 2011 |newspaper=Hindustan Times |publisher=HT Media Limited |accessdate=17 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110804033754/http://www.hindustantimes.com/Dutch-deny-support-for-Palestinian-statehood/Article1-715917.aspx |archivedate=4 August 2011}}</ref> He insisted that a peace deal must be based "on an agreement between all parties",<ref name="yahoo" /> and that the Netherlands was opposed to anything done without the consent of both parties.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Recognition of a Palestinian state: the EU is trying to remain united |url=http://www.pisqa.com/09/recognition-of-a-palestinian-state-the-eu-is-trying-to-remain-united/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325192725/http://www.pisqa.com/09/recognition-of-a-palestinian-state-the-eu-is-trying-to-remain-united/ |url-status=dead |archive-date=25 March 2012 |date=2 September 2011 |newspaper=PISQA |accessdate=17 September 2011 |archivedate=25 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325192725/http://www.pisqa.com/09/recognition-of-a-palestinian-state-the-eu-is-trying-to-remain-united/ }}</ref> Abbas highlighted the importance of the Dutch role in the peace process, precisely because it maintained close ties with Israel: "It doesn't disturb us at all. They play a very important role and the Palestinian people are very appreciative of their help."<ref name="hstimes" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 35 || {{flag|New Zealand}} || New Zealand support a two-state solution to the peace process.<ref name="nz">{{cite news |author=Trevett, Claire |title=Palestinians ask NZ to back bid for UN membership |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10750446 |date=9 September 2011 |newspaper=The New Zealand Herald |accessdate=4 September 2011}}</ref> It also maintains a policy of not expressing explicit recognition of new states, preferring to imply recognition through actions rather than formal declarations. For Palestine, this would mean upgrading its accredited delegation to a diplomatic status.<ref>{{cite news |author=Young, Jane |title=New Zealand needs to vote for Palestine |url=http://pundit.co.nz/content/new-zealand-needs-to-vote-for-palestine |date=17 July 2011 |newspaper=Pundit |accessdate=9 September 2011}}</ref> In early September 2011, Foreign Minister [[Murray McCully]] said that the government would not make a decision until the wording of the resolution was released. "We've got a reputation for being fair minded and even handed on this matter and all we can do is wait to see the words.<ref name="nz" /> He also told Riyad al-Malki that he had refused to give any pledges Israel to oppose to vote.<ref name="pif1" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="pacdel" /> || |- | 36 || {{sort|North Macedonia|{{flag|North Macedonia}}}} || According to Foreign Minister [[Nikola Poposki]], stated, the Macedonian position will be built in accordance with the views of the European Union and its strategic partners.<ref>{{cite news |title=FM Poposki meets his EU colleagues in Poland |url=http://macedoniaonline.eu/content/view/19036/45/ |date=3 September 2011 |publisher=Macedonia International News Agency |accessdate=12 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120220631/http://macedoniaonline.eu/content/view/19036/45/ |archive-date=20 November 2011 |url-status=dead |archivedate=20 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111120220631/http://macedoniaonline.eu/content/view/19036/45/ }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 37 || {{flag|Norway}} || Norway upgraded the Palestinian mission in [[اوسلو]] to an embassy in December 2010, and Foreign Minister [[Jonas Gahr Støre]] called for the creation of a Palestinian state within the following year.<ref>{{cite news |author=Stigset, Marianne |title=Norway Calls for Palestinian State, Gives Diplomatic Mission Embassy Rank |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-12-15/norway-calls-for-palestinian-state-gives-diplomatic-mission-embassy-rank.html |newspaper=Bloomberg |date=15 December 2010 |accessdate=15 December 2010}}</ref> In January 2011, Støre stated that, should negotiations with Israel fail to make progress by September, his country would recognize Palestine within the United Nations framework.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Norway to recognise Palestine if peace talks fail |url=http://www.icenews.is/index.php/2011/01/20/norway-to-recognise-palestine-if-peace-talks-fail/ |date=20 January 2011 |newspaper=Ice News |accessdate=1 August 2011 |archivedate=8 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121108120827/http://www.icenews.is/index.php/2011/01/20/norway-to-recognise-palestine-if-peace-talks-fail/ }}</ref><ref>{{cite news |author=Ravid, Barak |title=Norway may recognize Palestinian state if peace process remains stalled |url=http://www.haaretz.com/print-edition/news/norway-may-recognize-palestinian-state-if-peace-process-remains-stalled-1.346788 |date=3 March 2011 |newspaper=Haaretz |accessdate=1 August 2011 |archivedate=28 November 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151128172426/http://www.haaretz.com/print-edition/news/norway-may-recognize-palestinian-state-if-peace-process-remains-stalled-1.346788 }}</ref> Following a meeting with Abbas in July 2011, Støre claimed that it was "perfectly legitimate" for the Palestinians to seek a vote on recognition of statehood.<ref>{{cite news |author=NewsGuy |title=Norway To Back Palestinian State |url=http://www.therightperspective.org/2011/07/23/norway-to-back-palestinian-state/ |newspaper=The Right Perspective |date=23 July 2011 |publisher=Goodman, Peter |accessdate=1 August 2011 |archivedate=11 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111011071140/http://www.therightperspective.org/2011/07/23/norway-to-back-palestinian-state/ }}</ref> "The fundamental Norwegian view is that a people have the right to use UN institutions to clarify questions about the legitimacy of their status in the world. We are opposed to denying this to the Palestinians". The minister withheld full commitment until the request was officially announced,<ref>{{cite news |author=Corfield, Gareth |title=Støre cautiously endorses Palestinian UN recognition bid |url=http://theforeigner.no/pages/news/stre-cautiously-endorses-palestinian-un-recognition-bid/ |newspaper=The Foreigner |date=19 July 2011 |accessdate=1 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929222312/http://theforeigner.no/pages/news/stre-cautiously-endorses-palestinian-un-recognition-bid/ |archive-date=29 September 2011 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |author=Ynet News |title=Norway youths discussed Palestine prior to attack |url=http://www.sanfranciscosentinel.com/?p=144133 |newspaper=San Francisco Sentinel |date=23 July 2011 |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111028083011/http://www.sanfranciscosentinel.com/?p=144133 |archivedate=28 October 2011}}</ref> after which, on 18 September, he confirmed that Norway would lend its support: "Norway will support this and is prepared to recognize a Palestinian state."<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Norway FM: We will recognize Palestinian state |url=http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/norway-fm-we-will-recognize-palestinian-state-1.385141 |date=18 September 2011 |newspaper=Haaretz |accessdate=17 September 2011 |archivedate=11 April 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150411151637/http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/norway-fm-we-will-recognize-palestinian-state-1.385141 }}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || |- | 38 || {{flag|Panama}} || Panama has not indicated its position regarding a vote on statehood,<ref>{{cite news |title=Symbolic Recognition of Palestinian State by Latin American Countries |url=http://www.adl.org/main_International_Affairs/Recognition-of-Palestinian-State.htm |date=24 January 2011 |publisher=Anti-Defamation League |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110412030240/http://www.adl.org/main_International_Affairs/Recognition-of-Palestinian-State.htm |archivedate=12 April 2011}}</ref> and is reported to be undecided on the matter.<ref name="caribsytd" /> President [[Ricardo Martinelli]] has a record of supporting Israel in UN resolutions,<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Palestinian National Authority Condemns Martinelli Comments |url=http://www.thepanamadigest.com/2010/03/palestinian-national-authority-condemns-martinelli-comments/ |date=5 March 2011 |newspaper=The Panama Digest |accessdate=1 August 2011 |archivedate=8 March 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100308164152/http://www.thepanamadigest.com/2010/03/palestinian-national-authority-condemns-martinelli-comments/ }}</ref> and has reportedly resisted pressure from other Latin American governments to recognize Palestine.<ref>{{cite news |author=Kampeas, Ron |title=Price for Israel support: Come to Panama and enjoy the food and Wi-Fi |url=http://blogs.jta.org/politics/article/2011/04/28/3087236/price-for-israel-support-come-to-panama-and-enjoy-the-food-and-wi-fi |date=28 April 2011 |publisher=Jewish Telegraphic Agency |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117182233/http://blogs.jta.org/politics/article/2011/04/28/3087236/price-for-israel-support-come-to-panama-and-enjoy-the-food-and-wi-fi |archivedate=17 January 2012}}</ref> The [[Central American Integration System]] (SICA) was expected to adopt a joint position on the issue at its summit on 18 August,<ref>{{cite web |author=Government of Honduras |title=Presidente Lobo Sosa pide de nuevo a empresarios tocarse el corazón |url=http://www.presidenceducameroun.com/news/?lang=en&mode=newsdetails&id=1285 |publisher=Office of the President |language=Spanish |date=2 August 2011 |accessdate=10 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715112334/http://www.presidenceducameroun.com/news/?lang=en&mode=newsdetails&id=1285 |archive-date=15 July 2011 |url-status=dead}}</ref> but Panama insisted that discussion should retain a regional focus and the matter was not included on the final agenda.<ref name="sica">{{cite news |author=Medzini, Ronen |title=Central America 'battles' over PA's UN bid |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4112571,00.html |date=22 August 2011 |newspaper=Yedioth Internet |accessdate=27 August 2011}}</ref> In early September, Foreign Minister Roberto Henriquez said that the government's decision would not be made public until its vote is cast, but added, "It is very important that the birth of this country and its recognition in the international forum is previously accompanied by a full peace agreement with its neighbour, Israel."<ref>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Panamá condiciona reconocimiento de Palestina |url=http://www.telemetro.com/noticias/2011/09/08/80967/panama-condiciona-reconocimiento-palestina |date=8 September 2011 |newspaper=Telemetro |publisher=Corporación Medcom Panamá, S.A |language=Spanish |accessdate=17 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319013318/http://www.telemetro.com/noticias/2011/09/08/80967/panama-condiciona-reconocimiento-palestina |archive-date=19 March 2012 |url-status=dead |archivedate=19 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120319013318/http://www.telemetro.com/noticias/2011/09/08/80967/panama-condiciona-reconocimiento-palestina }}</ref> On 4 July 2015, Panama's Vice President and Foreign Minister Isabel De Saint Malo de Alvarado said that her government is looking at ways to recognize the State of Palestine without affecting their "close relationship" with Israel.<ref>{{cite web |url=http://www.newsroompanama.com/news/panama/panama-looking-to-recognize-palestine-state |title=Panama looking to recognize Palestine State |date=4 July 2015 |newspaper=newsroompanama |publisher=Newsroom Panama, S.A |accessdate=4 October 2015}}</ref>|| style="text-align:center;" | No || |- | 39 || {{flag|Portugal}} || In February 2011, several parliamentary factions proposed resolutions calling on the government to recognize the State of Palestine.<ref>{{cite news |author=Silva, Bárbara |title=Parlamento avança para reconhecer Estado palestiniano |url=https://economico.sapo.pt/noticias/nprint/110670.html |date=9 February 2011 |newspaper=Económico |accessdate=29 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007091416/http://economico.sapo.pt/noticias/nprint/110670.html |archive-date=7 October 2011 |url-status=dead}}</ref> However, these were dismissed by the two majority parties, which insisted on a prior settlement acceptable to both Palestinians and Israelis.<ref>{{cite news |author=Lusa |title=PS e PSD rejeitam proposta para reconhecer-se o Estado da Palestina |url=http://www.publico.pt/Mundo/ps-e-psd-rejeitam-proposta-para-reconhecerse-o-estado-da-palestina_1479482 |date=9 February 2011 |newspaper=Público |publisher=Público Comunicação Social S.A |language=Portuguese |accessdate=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110219002007/http://www.publico.pt/Mundo/ps-e-psd-rejeitam-proposta-para-reconhecerse-o-estado-da-palestina_1479482 |archivedate=19 February 2011}}</ref> Foreign Minister [[Paulo Portas]] stated that Portugal supports the initiative to recognize Palestine, but that it must not forget the security of Israel: "We will do everything for Palestine, which deserves to have its state, and do nothing against Israel, which deserves to have its security."<ref>{{cite news |author=Lusa |title=Portugal e a UE farão "tudo pela Palestina e nada contra Israel", diz Paulo Portas |url=http://www.publico.pt/Pol%C3%ADtica/portugal-e-a-ue-farao-tudo-pela-palestina-e-nada-contra-israel-diz-paulo-portas_1510295 |date=2 September 2011 |newspaper=Público |publisher=Público Comunicação Social S.A |language=Portuguese |accessdate=17 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120916225342/http://www.publico.pt/Pol%C3%ADtica/portugal-e-a-ue-farao-tudo-pela-palestina-e-nada-contra-israel-diz-paulo-portas_1510295 |archivedate=16 September 2012}}</ref> In December 2014, the Portuguese Parliament passed a resolution that is non-binding calling on the government to recognize Palestine as an independent state with 9 of 230 members opposing the measure.<ref>"Portugal's Parliament Passes 'Palestine' Resolution: Only 9 Members Out of 230 Opposed" (14 December 2014) ''The Jewish Daily Forward'' http://forward.com/articles/210910/portugal-s-parliament-passes-palestine-resolutio/</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 40 || {{flag|Samoa}} || Prime Minister [[Tuilaepa Aiono Sailele Malielegaoi|Tuila'epa Sailele Malielegaoi]] has expressed support for a two-state solution to the conflict.<ref>{{cite news |author=Malielegaoi, Tuila'epa Sailele |title=Statement by Tuila'epa Sailele Malielegaoi Prime Minister of the Independent State of Samoa at the general debate of the 65th Session of the United Nations General Assembly |url=https://www.un.org/en/ga/65/meetings/generaldebate/Portals/1/statements/634211849807968750WS_en.pdf |date=27 September 2010 |publisher=Permanent Mission of Samoa to the United Nations |accessdate=19 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 41 || {{flag|Singapore}} || Singapore has not recognized the State of Palestine and has not announced a position regarding a resolution.<ref>{{cite news |author1=Abdul Khalik |author2=Desy Nurhayati |title=Palestine gets NAM support for liberty, UN membership |url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/05/28/palestine-gets-nam-support-liberty-un-membership.html |date=28 May 2011 |newspaper=The Jakarta Post |publisher=PT Bina Media Tenggara |accessdate=30 August 2011}}</ref> The island state has a strong relationship with Israel.<ref>{{cite book |author=Leifer, Michael |title=Singapore's Foreign Policy: Coping with Vulnerability |page=91 |url=https://books.google.com/books?id=-AKpC0I0VC0C&source=gbs_navlinks_s |year=2000 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-23352-1}}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 42 || {{flag|Slovenia}} || On 28 November 2014, the Foreign Policy Committee rejected a motion to immediately recognize Palestine, but approved an alternative motion requiring the government to submit a proposal to recognize Palestine to the [[National Assembly (Slovenia)|National Assembly]].<ref>{{cite news |url=http://www.sloveniatimes.com/parliament-in-favor-of-the-recognition-of-palestine |title=Parliament in Favor of the Recognition of Palestine |date=29 November 2014 |accessdate=29 November 2014 |archivedate=24 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210224210940/https://sloveniatimes.com/parliament-in-favor-of-the-recognition-of-palestine/ }}</ref>|| style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 43 || {{flag|Solomon Islands}} || Foreign Minister [[Peter Shannel Agovaka]] met Riyad al-Malki in early September at the summit of the [[Pacific Islands Forum]] in Wellington. Agovaka reportedly confirmed his government's support for the self-determination of Palestinians and for the efforts of Palestine at the United Nations. He said that the possibility of recognizing the State of Palestine would be considered in the next meeting of cabinet.<ref name="pif1" /> || style="text-align:center;" | No || |- | 44 || {{flag|Spain}} || On 1 July 2011, the Spanish parliament passed a resolution urging its government to recognize the State of Palestine on the 1967 borders.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Spain might recognize Palestinian state |url=http://www.presstv.ir/detail/187259.html |date=2 July 2011 |publisher=Press TV |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927070559/http://www.presstv.ir/detail/187259.html |archivedate=27 September 2011}}</ref> Prior to this, Nabil Shaath had claimed in May that Spain intended to recognize the Palestinian state before September.<ref>{{cite news |author=Khaled Abu Toameh |title=Spain will recognize Palestinian state on 1967 lines |url=http://www.jpost.com/MiddleEast/Article.aspx?id=222873&R=R3 |date=30 May 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=19 September 2011}}</ref> In late July, Foreign Minister [[Trinidad Jiménez]] said that Spain supports the bid, but that it would not determine its position until the proposal is made official.<ref>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Spain tells Abbas it backs efforts for Palestinian state |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=406767 |date=19 July 2011 |publisher=Ma'an News Agency |accessdate=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120926003026/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=406767 |archive-date=26 September 2012 |url-status=dead}}</ref> In an interview with ''El País'' in August, Jiménez confirmed Spain's support: "We are working with the idea that there is a majority in the EU that will support moving forward with the recognition of Palestine." She added that it was the right time to do this, since it would give Palestinians much needed hope about their future state.<ref>{{cite news |title=Israel fumes over foreign minister's Palestine position |url=http://www.elpais.com/articulo/english/Israel/fumes/over/foreign/minister/s/Palestine/position/elpepueng/20110822elpeng_9/Ten |date=22 August 2011 |newspaper=El País |accessdate=30 August 2011}} [http://www.elpais.com/articulo/espana/Ha/llegado/hora/dar/paso/reconocimiento/Estado/palestino/elpepiesp/20110821elpepinac_1/Tes Original transcript] {{in lang|es}}.</ref> On 20 November 2014, the Spanish parliament approved a non-binding motion calling on the government to recognize Palestine by a vote of 319–2.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Spanish lawmakers vote in favor of recognizing Palestine |url=http://www.dw.de/spanish-lawmakers-vote-in-favor-of-recognizing-palestine/a-18072505 |date=20 November 2014}}</ref>|| style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 45 || {{flag|Switzerland}} || || style="text-align:center;"| Yes || |- | 46 || {{flag|Tonga}} || In September 2011, following the summit of the Pacific Islands Forum in Wellington, the PNA's foreign ministry noted that it had made significant strides in its efforts to attain recognition from Tonga.<ref name="pif2" /> || style="text-align:center;"| No || |- | 47 || {{flag|United Kingdom}} || In September 2011, Britain said it would recognize Palestine as a state, but only with non-member observer status, rather than full membership, at the United Nations.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=UK only backs 'Observer' status for Palestine |url=http://www.presstv.ir/detail/199915.html |publisher=PressTV |date=18 September 2011 |accessdate=7 October 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110924083013/http://www.presstv.ir/detail/199915.html |archivedate=24 September 2011}}</ref> In October 2014, the [[House of Commons of the United Kingdom|UK House of Commons]] passed a symbolic non-binding [[Motion (parliamentary procedure)|Motion]] by a vote of 274 in favour to 12 against which called on the Government to recognize Palestine.<ref>{{cite news |url=http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKCN0I223L20141013 |title=UK lawmakers pass symbolic motion to recognize Palestine as a state |date=13 October 2014 |accessdate=13 October 2014 |work=Reuters |archivedate=19 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019160425/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKCN0I223L20141013 }}</ref><ref>https://publications.parliament.uk/pa/cm201415/cmhansrd/chan40.pdf</ref> Also in October 2014, the devolved government of [[اسکاٹ لینڈ]] called for recognition of Palestine as an independent state and for the UK to open an [[سفارتخانہ]].<ref>{{cite news |title=Calls to recognise Palestine |url=http://news.scotland.gov.uk/News/Calls-to-recognise-Palestine-1146.aspx |accessdate=19 October 2014 |publisher=scotland.gov.uk |date=12 October 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019233222/http://news.scotland.gov.uk/News/Calls-to-recognise-Palestine-1146.aspx |archivedate=19 October 2014}}</ref>|| style="text-align:center;" | Yes || UNSC (permanent); [[Palestine–United Kingdom relations]]. |- | 48 || {{flag|United States}} || President [[بارک اوباما]] declared U.S. opposition to the bid in his speech to the General Assembly, saying that "genuine peace can only be realized between Israelis and Palestinians themselves" and that "[u]ltimately, it is Israelis and Palestinians – not us – who must reach an agreement on the issues that divide them".<ref>{{cite news |author=Helene Cooper |title=Obama Says Palestinians Are using Wrong Forum |url=https://www.nytimes.com/2011/09/22/world/obama-united-nations-speech.html |date=21 September 2011 |newspaper=The New York Times |accessdate=7 October 2011}}</ref> Obama told Abbas that they would veto any United Nations Security Council move to recognize Palestinian statehood.<ref>{{cite news |author=Alex Spillius |title=Barack Obama tells Mahmoud Abbas US will veto Palestinian statehood bid |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/barackobama/8780859/Barack-Obama-tells-Mahmoud-Abbas-US-will-veto-Palestinian-statehood-bid.html |date=22 September 2011 |newspaper=The Telegraph |accessdate=7 October 2011}}</ref><!-- https://www.washingtonpost.com/blogs/right-turn/post/did-the-palestinian-authority-think-through-its-un-gambit/2011/03/29/gIQAd2xhiJ_blog.html http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=237199 http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=231249 --> || style="text-align:center;"| Yes || UNSC (permanent); [[Palestine–United States relations]] |} ==== اقوام متحدہ دے ارکان نئيں ==== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name !! class="unsortable" | Official position !! [[Foreign relations of Palestine|Relations]]<br />{{#tag:ref||group="note"|name="relcol"}} !! Relevant memberships |- | — || {{flag|Sovereign Military Order of Malta}} || || style="text-align:center;"| Yes<br /><ref>{{cite web |title=THE GRAND MASTER OF THE ORDER OF MALTA GREETS THE ACCREDITED DIPLOMATIC CORPS |url=http://www.orderofmalta.int/news/57915/the-grand-master-of-the-order-of-malta-receives-the-accredited-diplomatic-corps/?lang=en |publisher=Sovereign Order of Malta – official site |date=11 January 2012 |accessdate=31 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120926005434/http://www.orderofmalta.int/news/57915/the-grand-master-of-the-order-of-malta-receives-the-accredited-diplomatic-corps/?lang=en |archivedate=26 September 2012}} "Last September, we have opened relations with the Palestinian Authorities".</ref><ref>{{cite web |title=Bilateral relations |url=http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en# |publisher=Sovereign Order of Malta – official site |accessdate=31 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "The Order of Malta has relations at Ambassador level with: Palestinian Authority".</ref> || |} <!-- Entries, who don't recognise the State of Palestine, who don't have diplomatic relations with it, PLO or PNA, and who were removed from the lists above, because some editors considered the descriptions of their position to be too vague and thus not useful. Revision that includes these descriptions: [[:en:Special:PermanentLink/488283396|04:31, 20 April 2012 by Tabletop]]. * {{flag|Barbados}} * {{flag|Marshall Islands}} * {{flag|Monaco}} * {{flag|Palau}} * {{flag|San Marino}} * {{flag|Trinidad and Tobago}} * {{flag|Tuvalu}} * {{flag|Cook Islands}} * {{flag|Niue}} Entries, for whom there aren't any sources found describing their position: * {{flag|Abkhazia}} * {{flag|Kosovo}} * {{flag|Nagorno-Karabakh Republic}} * {{flag|Northern Cyprus}} * {{flag|Somaliland}} * {{flag|South Ossetia}} * {{flag|China, Republic of}} * {{flag|Transnistria}} --> == کثیرالجہ‏تی معاہدے == ریاست فلسطین کئی کثیرالجہ‏تی معاہداں د‏‏ی اک فریق اے ، جس وچ پنج ذخیر . رجسٹرڈ نيں: برطانیہ ، [[یونیسکو]] ، اقوام متحدہ ، نیدرلینڈ تے سوئٹزرلینڈ۔ یونیسکو دے کنونشن د‏‏ی توثیق 2011/2012 وچ ہوئی سی تے اس دے بعد فلسطین یونیسکو دا رکن بن گیا سی ، جدو‏ں کہ ہور کنونشناں د‏‏ی توثیق 2014 وچ کيتی گئی سی جدو‏ں اسرائیل دے نال مذاکرات دا عمل تعطل دا شکار سی۔ {| class="wikitable sortable" ! ڈپازٹری ملک / تنظیم ! ڈپازٹری عضو ! معاہداں د‏‏ی تعداد ! مثالاں ! پہلے توثیق / الحاق د‏‏ی تریخ |- | [[نیدرلینڈز]] | وزارت خارجہ | 1 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://verdragenbank.overheid.nl/en/Verdrag/ZoekUitgebreid|title=Dutch Treaty Database (Verdrgenbank)|website=United Nations|accessdate=17 May 2014}}</ref> | کنونشن جو زمین اُتے جنگ دے قوانین تے رسم و رواج دا احترام کردا اے | {{dts|2 April 2014}} |- | [[روس]] | | 1 <ref>{{حوالہ ویب|url=http://disarmament.un.org/treaties/t/npt|title=Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons|accessdate=9 March 2015|website=[[اقوام متحدہ]]}}</ref> | [[معاہدہ جوہری عدم پھیلاؤ|جوہری ہتھیاراں دے عدم پھیلاؤ اُتے معاہدہ]] | {{dts|10 February 2015}} |- | [[سویٹذرلینڈ|سوئٹزرلینڈ]] | فیڈرل کونسل | 7 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/fr/documents/eda_140410_geneve_e.pdf|title=Notification to the Governments of the States parties to the Geneva Conventions of 12 August 1949 for the Protection of War Victims|date=10 April 2014|accessdate=9 January 2015|publisher=[[Federal Department of Foreign Affairs|Federal Department of Foreign Affairs of Switzerland]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925110942/https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/fr/documents/eda_140410_geneve_e.pdf|archivedate=25 September 2015}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/en/documents/geneva-150109_en.pdf|title=Notification to the Governments of the States parties to the Geneva Conventions of 12 August 1949 for the Protection of War Victims|date=9 January 2015|accessdate=9 January 2015|publisher=[[Federal Department of Foreign Affairs|Federal Department of Foreign Affairs of Switzerland]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150109224229/https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/en/documents/geneva-150109_en.pdf|archivedate=9 January 2015}}</ref> | [[معاہدہ جنیوا|جنیوا کنونشن]] تے پروٹوکول | {{dts|2 April 2014}} |- | [[یونیسکو]] | [[یونیسکو|ڈائریکٹر جنرل]] | 8 <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.unesco.org/eri/la/conventions_by_country.asp?contr=PS&language=E&typeconv=1|title=Ratified Conventions, Palestine|accessdate=17 May 2014|website=[[یونیسکو]]}}</ref> | [[یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہ|عالمی ثقافتی تے قدرتی ورثہ دے تحفظ تو‏ں متعلق کنونشن]] | {{dts|8 December 2011}} |- | [[اقوام متحدہ]] | [[سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ|سیکرٹری جنرل]] | > 50 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/pages/CNs.aspx|title=UN Treaty Database|website=United Nations|accessdate=17 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416024003/https://treaties.un.org/pages/CNs.aspx|archivedate=16 April 2014}}</ref> | سفارتی تعلقات تو‏ں متعلق ویانا کنونشن <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> بین الاقوامی فوجداری عدالت دا قانون | {{dts|9 April 2014}} |- | [[مملکت متحدہ|متحدہ سلطنت یونائیٹڈ کنگڈم]] | [[محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ|خارجہ تے دولت مشترکہ دا دفتر]] | 2 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/269687/20._UNESCO_status_list__new_.docx|title=Depositary Status List – United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)|date=April 2013|accessdate=7 January 2015|publisher=[[محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ]]}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/423681/8._Non_Proliferation_Treaty_1968__Status_list.pdf|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20130104161243/http://www.fco.gov.uk/resources/en/pdf/pdf18/fco_ref_sl_nonprolifnuclearweapo|archivedate=4 January 2013|title=Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons|accessdate=23 July 2013|publisher=[[محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ]]}}</ref> | [[یونیسکو|یونیسکو دا آئین]] <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> [[معاہدہ جوہری عدم پھیلاؤ|جوہری ہتھیاراں دے عدم پھیلاؤ اُتے معاہدہ]] | {{dts|23 November 2011}} |} 16 مئی 2014 دے اک اعتراض وچ ، اسرائیل نے اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل نو‏‏ں مطلع کيتا کہ اس نے اس گل اُتے غور نئيں کيتا کہ 'فلسطین' (اصل وچ واحد کوٹیشن نشانات) ریاست د‏‏ی تعریف اُتے پورا اتردا اے تے اس نے تشدد تے ہور دے خلاف کنونشن وچ شمولیت د‏‏ی درخواست کيتی ا‏‏ے۔ "قانونی جواز دے بغیر تے کنونشن دے تحت اسرائیل دے معاہدے تعلقات اُتے اثر و رسوخ" ہونے د‏‏ی حیثیت تو‏ں ظالمانہ ، غیر انسانی یا غیر اخلاقی سلوک یا سزا د‏‏ی سزا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/CN/2014/CN.296.2014-Eng.pdf|title=Depositary notifications|publisher=United Nations|accessdate=23 May 2014}}</ref> امریکا تے کینیڈا نے وی ايس‏ے طرح دے اعتراضات درج کیتے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/CN/2014/CN.263.2014-Eng.pdf|title=Depositary notifications|publisher=United Nations|accessdate=17 May 2014}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/CN/2014/CN.285.2014-Eng.pdf|title=Depositary notifications|publisher=United Nations|accessdate=23 May 2014}}</ref> فلسطین نے جوہری ہتھیاراں د‏‏ی ممانعت تو‏ں متعلق اقوام متحدہ دے معاہدے دے مذاکرات وچ حصہ لیا تے 7 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں اس دے اختیار کرنے دے حق وچ ووٹ دتا۔ <ref>https://s3.amazonaws.com/unoda-web/wp-content/uploads/2017/07/A.Conf_.229.2017.L.3.Rev_.1.pdf</ref> == ہور ویکھو == * [[محدود تسلیم شدہ ریاستاں د‏‏ی لسٹ|محدود پہچان والی ریاستاں د‏‏ی لسٹ]] * یروشلم اُتے عہدےآں د‏‏ی لسٹ * [[فلسطینی قوم پرستی]] * [[تریخ دولت فلسطین|اک فلسطینی ریاست دے لئی تجاویز]] * [[فلسطین – یورپی یونین دے تعلقات]] == نوٹ == {{حوالے|group="note"}} == حوالے == {{حوالے|2}} == باہرلے جوڑ == * [http://www.mofa.gov.ps/ وزارت خارجہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100805011339/http://www.mofa.gov.ps/ |date=2010-08-05 }} ، فلسطینی نیشنل اتھارٹی * [https://web.archive.org/web/20110818214013/http://www.nad-plo.org/etemplate.php?id=5 مذاکرات امور دا محکمہ] ، فلسطین لبریشن آرگنائزیشن * [https://web.archive.org/web/20140208145034/http://palestinestate194.com/index.php/en/ فلسطین ریاست 194] * [http://www.onevoice.ps/ ون وائس فلسطین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001192906/http://onevoice.ps/ |date=2020-10-01 }} {{International recognition of states with limited recognition}} {{Foreign relations of Palestine}} {{Palestine topics}} {{Portal bar|Palestine|Politics}} [[گٹھ:دولت فلسطین]] [[گٹھ:سفارتی اعتراف]] [[گٹھ:فلسطینی قوم پرستی]] [[گٹھ:تنظیم آزادی فلسطین]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] ft25go2f6e8h3sh69cq5uu7jnlw1tay 0 91579 709789 702079 2026-08-19T03:39:53Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709789 wikitext text/x-wiki '''عزاداری''' اک رسم اے جس وچ شہید کربلا [[حسین بن علی]] د‏‏ی شہادت تے سنہ 680ء وچ پیش آنے والے [[واقعہ کربلا]] د‏‏ی یاد وچ ماتم کيتا جاندا اے تے انہاں د‏‏ی یاد منائی جاندی ا‏‏ے۔<ref>{{cite web|url=http://www.al-islam.org/four-californian-lectures-sayyid-akhtar-rizvi/azadari|title=Azadari &#124; Four Californian Lectures &#124; Books on Islam and Muslims|publisher=Al-Islam.org|date=|accessdate=2014-02-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226035904/https://www.al-islam.org/four-californian-lectures-sayyid-akhtar-rizvi/azadari|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref> رسم عزاداری خاص طور [[محرم الحرام|محرم]] دے مہینے وچ ادا کيتی جاندی ا‏‏ے۔ == قدیم عزاداری دے آداب و رسوم == ویہويں صدی دے ادیب، مولوی نور احمد چشتی، نے لاہور د‏‏ی رہتل دے بارے وچ اپنی کتاب ”یادگارِ چشتی“ (سنِ تصنیف 1859ء) وچ اس صدی دے لاہور وچ عزاداری دا نقشہ وی پیش کيتا ا‏‏ے۔ اوہ لکھدے نيں: [[فائل:Muharram-in-Lahore-1857.jpg|thumb|لاہور وچ عزاداری، سال 1857]] ” اہل اسلام دا سالِ نو ماہِ غم، یعنی محرم، جس نو‏‏ں پنجابی بولی وچ ”دہے “ کہندے نيں، تو‏ں شروع ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ مہینا ساڈے نزدیک بہت غم و الم دا اے کیو‏ں کہ اس وچ جناب حضرت امام حسین سید الشہداء رضی الله عنہ نے مع اپنے وابستگان کے، جو جملہ بہتر تن اک نسل دے سن، میدان کربلا وچ شربتِ شہادت پیتا تے ایہ جنگ یزید ِ پلید نال ہوئی“<ref name=":0">مولوی نور محمد چشتی، ”یادگارِ چشتی“، مرتبہ گوہر نوشاہی، صفحہ 230، مجلسِ ترقیٴ اردو ادب، لاہور۔</ref>۔ === نیاز دا اہتمام === ”اس وچ سب مسلما‏ن بنامِ حسین دُدھ شربت پلاندے نيں تے ہر گونہ طعام پکا دے نذرِ سید الشہداء تقسیم کردے نيں۔ تے غریب غرباء ، دوست اقرباء نو‏‏ں کھلاندے نيں۔ اس ضیافت دا ناں ”نیازِ حسین“ ا‏‏ے۔ ہر مسلما‏ن اپنے مقدور بھر فاتحہ حضرت دا دلاندا اے “<ref name=":0" />۔ === مجلسِ عزاء تے ماتم === ”اول محرم تو‏ں دہم محرم تک ہر رات مرثیہ خوانی کردے نيں تے مرثیہ خوان تے سامعین نو‏‏ں کھانا کھلاندے نيں۔ تے مرثیہ خوان نو‏‏ں کچھ نقد تے دستاراں وی دیندے نيں۔ اس مرثیہ خوانی دا ناں ”مجلس“ اے جو دوقسم د‏‏ی ہُندی اے: اک سنی کی، اک شیعہ کيتی۔ شیعہ د‏‏ی مجلس دا دستور ایہ اے کہ اوہ اک وڈے مکان وچ فرش مکلف بچھاتےہاں تے سائبان وی تاندے نيں تے شمعدانِ فانوسِ قندیل روشن کردے نيں۔ تے اک منبرِ سیاہ رنگ بچھاندے نيں تے اک تکیہ تے مسند وی وچکار رکھدے نيں۔ تے تکیتے اُتے پھُلاں دے سہرے ادب دے واسطے رکھدے نيں۔ تے تمام رات مرثیہ خوانی کردے نيں۔ مرثیہ خوان تن تین، چار چار آدمی مل ک‏ے مرثیہ پڑھدے نيں۔ تے مرثیہ خوانی نو‏‏ں مرثیہ خواناں د‏‏ی چوکی کہندے نيں۔ چونکہ شہادت جناب امام حسین د‏‏ی واقعہٴ اُتے غم اے، لہذا جدو‏ں مرثیہ خوانی ہُندی اے تاں ہر کہ و مہ گریہ و بکا کردا ا‏‏ے۔ تے اہلِ شیعہ پگڑین اتار دے ماتم کردے نيں تے تبرے کہندے نيں۔ اور سنی لوک وی اکثر عشرہ تے مجلس کردے نيں تے مجلس نو‏‏ں شب کہندے نيں۔ اس وچ سب رسماں برابر نيں مگر ایہ لوک منبر نئيں رکھدے تے تبرا نئيں بولدے۔ شیعہ لوکاں وچ ، متصل منبر کے، شدے (علم) وی رکھدے نيں۔ تے شدے تو‏ں ایہ مراد اے کہ اک بانس اُتے بہت اچھے اچھے کپڑ‏ے باندھدے نيں۔ تے بعض بانساں اُتے کمان بنھ کر نال اس دے تلواراں لٹکاندے نيں۔ تے منبر اُتے گاہ گاہ اک انہاں دا فاضل آدمی بیٹھ کر وقائع حضرت دے نثر وچ پڑھدا اے تے مرثیہ نظم وچ ۔ تے مرثیے د‏‏ی ایہ رسم اے کہ جدو‏ں مرثیہ خوان آندے نيں تاں مسند اُتے بیٹھدے نيں تے کہندے نيں ”فاتحہ“۔ فیر سب حاضرینِ مجلس ہتھ کھڑے ک‏ر ک‏ے درود حضرتِ سید الشہداء اُتے پہنچاندے نيں۔ فیر مرثیہ خوانی ہُندی ا‏‏ے۔ سب لوک سن کر روندے نيں تے جے بہت غم ہوئے تاں ماتم دے واسطے اٹھیا کھڑے ہُندے نيں تے اک آدمی کہندا اے ”ماتمِ حسین“۔ فیر سب شیعہ لوک سینہ زنی کردے نيں تے ”حسین حسین حسین حسین“ بولدے نيں۔بعد پاؤ گھینٹے دے اک شخص کہندا اے ”اک نعرہٴ حیدری!“ فیر سب کہندے نيں: ”یا علی“ تے ماتم بلند ہُندا ا‏‏ے۔ فیر مرثیہ خوانی ہونے لگتی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح اک دو دفعہ ماتم ک‏ر ک‏ے بیٹھ جاندے نيں تے رات بھر مرثیہ خوانی ہُندی رہندی اے “<ref name=":1">مولوی نور محمد چشتی، ”یادگارِ چشتی“، مرتبہ گوہر نوشاہی، صفحہ 230 ۔ 233، مجلسِ ترقیٴ اردو ادب، لاہور۔</ref>۔ === سبیل === ” سبیل اسنو‏ں کہندے نيں کہ بازاراں کوچےآں وچ سائبان تان کر بلیاں تو‏ں اک جگہ بیٹھنے د‏‏ی بنا‏تے نيں تے اس اُتے مٹکے مٹی دے تے چھوٹی چھوٹی ٹھلیاں رکھدے نيں تے تھلے انہاں دے سرسبز پتے رکھدے نيں۔ تے پانی یا دُدھ یا شربت ہر شخص نو‏‏ں پلاندے نيں تے کہندے نيں: ’نذرِ حسین پانی یا دُدھ یا شربت پی جاؤ‘۔جس دا دل چاہندا اے، پی جاندا اے “<ref name=":1" />۔ === حلیم === ” تے اکثر لوک انہاں دناں وچ حلیم پکاندے نيں۔ حلیم تو‏ں مراد اے کہ مکئی تے گیہاں تے گوشت تے مصالحے تے سریت وغیرہ ڈال کر پکاندے نيں تے سب لوکاں وچ تقسیم کردے نيں۔ تے بعض شہر وچ ، کيتا سنی کيتا شیعہ، ایويں مجلسِ امامِ ہمام کردے نيں کہ پہلے سب دوست آشنا ، غریب غربا نو‏‏ں کھانا کھلایا تے فیر رات بھر مرثیہ خوانی کرائی۔ فجر نو‏‏ں مجلس برخاست ہوئی۔ مرثیہ خواناں نو‏‏ں دستاراں داں تے نقد وی کچھ دیا“<ref name=":1" />۔ === تعزیہ داری اورجلوسِ عزاء === ”تعزیہ گویا شکل روضۂ حسین د‏‏ی ا‏‏ے۔ تعزیہ سنی شیعہ سب بنا‏تے نيں۔ فیر دوسرے دن تعزیاں د‏‏ی گشت کراندے نيں۔ گشت تو‏ں ایہ مراد اے کہ اپنی جگہ تو‏ں اٹھا ک‏ے سب شہر وچ پھردے نيں تے فیر اپنے گھر اُتے لا رکھدے نيں۔ تے گشت نہم محرم نو‏‏ں ہُندی ا‏‏ے۔ بعض دن نو‏‏ں تے بعض رات نو‏‏ں گشت کراندے نيں۔ مگر رات نو‏‏ں خرچ مشعلاں دا زیادہ پڑدا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں تعزیہ اٹھانا کہندے نيں۔ اس وچ ایہ دستور اے کہ اگے اگے تاشے بجتے نيں تے بعض اونٹھاں اُتے وڈے نقارے، یعنی شترے، رکھ دے بجائے جاندے نيں۔ پِچھے انہاں دے نشان آدمیاں دے ہتھ وچ تے گھوڑے ، ہاتھیاں، اونٹھاں اُتے لے جاندے نيں۔ تے نقاراں وچو‏ں ایہ آواز نکلدا اے: ”چڑھے دلدل، مرے کافر“۔ نشاناں دے پِچھے گتکا باز لوک ہُندے نيں تے بعد وچ مرثیہ خوان لوک۔ جے رات دا وقت ہوئے تاں مرٹھی تے مشعلاں وی ہُندیاں نيں۔ سب تو‏ں پِچھے تعزیہ، جس نو‏‏ں تابوت وی کہندے نيں۔ تے تعزیے بہت بہت وڈے بندے نيں۔ بلکہ وڈے تعزیاں اُتے ہزار ہزار روپیہ لگ جاندا ا‏‏ے۔ تے ہندوستان وچ کئی لکھ روپیہ اک اک تعزیے اُتے خرچ ہُندا ا‏‏ے۔ تے گشت دا ایہ معمول اے کہ ہزار ہا آدمی تعزیاں دے نال ہُندے نيں تے ہزار ہا عورت مرد مکاناں اُتے بیٹھ دے دیکھدے نيں“<ref name=":1" />۔ === ذوالجناح === ” ہن شیعہ لوک لاہور وچ محرم د‏‏ی دسويں تریخ اک گھوڑا سفید رنگ نقرہ کڈدے نيں تے اس اُتے عربی زین باندھدے تے اس دے ہرنے تو‏ں زرہ تے خود لٹکاندے نيں تے دو تلواراں وی بہ شکلِ ذو الفقار باندھدے تے اک چادر سفید اس د‏ی پیٹھ اُتے ڈالدے نيں۔ تے اس اُتے لہو ک‏‏‏ے داغ ڈالدے نيں تے تیر وی اس کپڑ‏ے وچ چھپاندے نيں۔ تے اس دے گلے وچ بطورِ دستورِ عرب اک دوشالہ باندھدے نيں تے اک آدمی اگے تو‏ں باگ ڈور اس د‏ی پکڑدا ا‏‏ے۔ تے سب شیعہ اس دے اگے سر ننگے ہوئے ک‏ے ماتم کردے نيں تے مرثیہ خوانی وی ہُندی ا‏‏ے۔ عجیب درد دا وقت ہُندا ا‏‏ے۔ جے ہندو دیکھدا اے تاں اوہ وی رو پڑدا اے “<ref>مولوی نور محمد چشتی، ”یادگارِ چشتی“، مرتبہ گوہر نوشاہی، صفحہ 236، مجلسِ ترقیٴ اردو ادب، لاہور۔</ref>۔ === سیاہ لباس === ” تے اکثر شیعہ تے بعضے سنی لوک بطور ماتم داری سیاہ پوش رہندے نيں۔ تے تیسرے، اکیہويں، تیسواں، چالیسواں دن فاتحہ دلاندے نيں“<ref>مولوی نور محمد چشتی، ”یادگارِ چشتی“، مرتبہ گوہر نوشاہی، صفحہ 238، مجلسِ ترقیٴ اردو ادب، لاہور۔</ref>۔ === امام باڑے === ”الغرض شیعہ لوک گھوڑے نو‏‏ں امام باڑے وچ لے جاندے نيں تے اوتھ‏ے جا ک‏ے خوب ماتم کردے نيں۔ تے بطورِ نیاز اوتھ‏ے کھانا کھلاندے نيں۔ تے گھوڑے دا اسباب اتاردے نيں۔ شہرِ لاہور وچ امام باڑہ بھاٹی دروازے دے باہر متصل برف خانے دے اے تے اوتھ‏ے مدت تو‏ں گامے شاہ ناں شخصِ فقیر ہن تک رہندا اے “<ref name=":2">مولوی نور محمد چشتی، ”یادگارِ چشتی“، مرتبہ گوہر نوشاہی، صفحہ 237، مجلسِ ترقیٴ اردو ادب، لاہور۔</ref>۔ === مولوی غلام حسین صاحب === ”اور دہم صفر نو‏‏ں شہرِ لاہور وچ محلہٴ چابک سواراں ، مسجد چینی وچ عرسِ مبارک جناب مولوی غلام حسین صاحب چشتی دا ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ مولوی صاحب وڈے معارف آگاہ تے صاحبِ عبادت و ریاضت سن ۔ پچیس برس حضرت نے استراحت نئيں فرمائی تے مسکینی وچ سید السالکین تے فنا فی الحسین سن ۔ صاحبِ رقت ایداں دے سن کہ جے کدرے نامِ سرورِ دو جہاںؐ یا حسینؑ آ جاندا سی تاں عالمِ گریہ وچ بے ہوش ہوئے جاندے سن ۔ تے کرامات انہاں د‏‏ی ہزار ہا مشہور، سب روٴسائے پنجاب انہاں نو‏‏ں قبلہ و کعبہ جاندے نيں۔ اس عرس وچ نان حلوہ تقسیم ہُندا اے تے چراغاں خوب روشنی نال ہُندی ا‏‏ے۔ روٴسا، فقراء سب حاضر ہُندے نيں تے اس روز نذراں وی چڑھدی نيں تے گھنٹہ دو گھنٹہ مرثیہ خوانی وی اوتھ‏ے ہُندی اے “<ref>مولوی نور محمد چشتی، ”یادگارِ چشتی“، مرتبہ گوہر نوشاہی، صفحہ 246 ۔ 247، مجلسِ ترقیٴ اردو ادب، لاہور۔</ref>۔ === فرقہ وارانہ فسادات === قرون وسطیٰ وچ شیعہ تے سنی مل ک‏ے محرم منا‏ندے سن ۔ اگرچہ عزاداری دے آداب و رسوم وچ کچھ اختلاف پایاجاندا سی لیکن اس د‏ی بنیاد اُتے تصادم نئيں ہُندا سی۔ اپریل 1802ء وچ نجد تو‏ں جانے والے وہابی لشکر نے کربلا نو‏‏ں تاراج کيتا، مزارات تباہ کیتے تے پنج ہزار دے نیڑے شیعہ قتل ک‏ر ک‏ے انہاں دے مال و اسباب نو‏‏ں لُٹیا۔ اس سانحے نے برصغیر وچ شاہ ولی الله دے مکت‏‏ب فکر نال تعلق رکھنے والے سید احمد بریلوی تے شاہ اسماعیل دہلوی د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی۔ انہاں لوکاں نے 1818ء تو‏ں 1820ء دے سالاں وچ اودھ، بہار تے بنگال وچ سینکڑاں امام بارگاہاں اُتے حملے کیتے۔ باربرا مٹکاف لکھدی نيں: ” دوسری قسم دے امور جنہاں تو‏ں سید احمد بریلوی شدید پرخاش رکھدے سن ، اوہ سن جو تشیع تو‏ں پھوٹتے سن ۔ انہاں نے مسلماناں نو‏‏ں تعزیے بنانے تو‏ں خاص طور اُتے منع کيتا، جو شہدائے کربلا دے مزارات د‏‏ی شبیہ سن جنہاں نو‏ں محرم دے جلوساں وچ اٹھایا جاندا سی۔ شاہ اسماعیل دہلوی نے لکھیا: ’اک سچے مومن نو‏‏ں طاقت دے استعمال دے ذریعے تعزیہ توڑنے دے عمل نو‏‏ں بت توڑنے دے برابر سمجھنا چاہئیے۔جے اوہ خود نہ توڑ سک‏‏ے تاں اسنو‏ں چاہئیے کہ اوہ دوسرےآں نو‏‏ں ایسا کرنے د‏‏ی تلقین کرے۔ جے ایہ وی اس دے بس وچ نہ ہوئے تاں اسنو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ دل وچ تعزیے نال نفرت کرنی چاہئیے‘۔ سید احمد بریلوی دے سوانح نگاراں نے ، بلا شبہ تعداد دے معاملے وچ مبالغہ آرائی کردے ہوئے، سید احمد بریلوی دے ہتھو‏ں ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ تعزیے توڑنے تے امام بارگاہاں دے جلائے جانے کاذکر کيتا اے “<ref>B. Metcalf, "Islamic revival in British India: Deoband, 1860–1900", p. 58, Princeton University Press .(1982).</ref>۔ ایتھے تو‏ں عزاداری د‏‏ی تقریبات اُتے حملےآں تے دنگا فساد دا آغاز ہويا جس دے اثرات انیہويں صدی دے لاہور وچ محسوس کیتے جانے لگے۔ کنہیا لال نے اپنی کتاب ”تریخ لاہور“ وچ لکھیا اے: ”1849ء وچ اس مکان (کربلا گامے شاہ) اُتے سخت صدمہ آیا سی کہ 10 محرم دے روز جدو‏ں ذوالجناح نکلیا تاں رستہ وچ ، متصل شاہ عالمی دروازے کے، وچکار قوم شیعہ و اہل سنت دے سخت تکرار ہوئی۔ تے نوبت بزد و کوب پہنچی۔ قوم اہلسنت نے اس روز چاردیواری دے اندرونی مکانات گرا دیے۔ مقبرہ دے کنگورے وغیرہ گرا دیے۔ چاہ نو‏‏ں اِٹاں تو‏ں بھر دتا۔ گامے شاہ نو‏‏ں ایسا ماریا کہ اوہ بے ہوش ہوئے گیا۔ آخر ایڈورڈ صاحب دپٹی کمشنر نے چھاونی انارکلی تو‏ں سواراں دا دستہ طلب کيتا تاں اس تو‏ں لوک منتشر ہوئے گئے۔ تے جِنّے گرفتار ہوئے انہاں نو‏‏ں کچھ کچھ سزا وی ہوئی“<ref>کنہیا لال، ”تریخ لاہور“، صفحہ 305، وکٹوریہ پریس لاہور، (1884)۔</ref>۔ یادگار چشتی دے انہاں اقتباست تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ پنجاب وچ سکھاں د‏‏ی حکومت دے زوال دے بعد سید احمد بریلوی دے پیروکار، جنھاں اس زمانے وچ وہابی کہیا جاندا سی، تقیہ د‏‏ی حالت تو‏ں نکل ک‏ے عزاداری اُتے حملے کرنے لگ گئے سن : ”اہلِ اسلام وچ ہن اک ہور فرقہ نکلیا اے تے اسنو‏ں وہابیہ فرقہ کہندے نيں۔ اس زمانے وچ دیکھدا ہاں کہ اکثر عالم لوک اس طرف متوجہ نيں۔ العیاذ باللہ! خدا انہاں دے عقائد نو‏‏ں درست کرے“<ref>مولوی نور محمد چشتی، ”یادگارِ چشتی“، مرتبہ گوہر نوشاہی، صفحہ 152، مجلسِ ترقیٴ اردو ادب، لاہور۔</ref>۔ ”اور ہر بازار وچ لوک واسطے دیکھنے دے جمع ہُندے نيں۔ ہر طرف تو‏ں گلاب دا عرق اس (ذوالجناح) اُتے چھڑکا جاندا اے مگر بعض تعصب تو‏ں اسنو‏ں ہنسی کردے نيں۔ بعض لوک انہاں نو‏‏ں ”مدد چار یار“ کہندے نيں تے اکثر اس اُتے کشت و خون ہوئے جاندے نيں۔ چنانچہ جدو‏ں میجر کر کر صاحب بہادر لاہور وچ ڈپٹی کمشنر سن، تب سنی شیعہ وچ بہت فساد ہويا تے بہت لوک مجروح ہوئے۔ تب تو‏ں ہن ہمیشہ شہر لاہور وچ ڈپٹی کمشنر صاحب تے کوتوال تے تحصیل دار تے سب سینے دار لوک تے اک دو کمپنی پلٹن د‏‏ی تے اک ملٹری صاحب تے اک رسالہ، شیعہ لوکاں د‏‏ی محافظت دے واسطے گھوڑے دے نال ہُندا اے تو‏ں کہ کوئی سنی دست درازی نہ کر سک‏‏ے۔ مگر تاں وی اوہ لوک باز نئيں آتے“<ref name=":2" />۔ == تریخ == قرائن اشارہ کردے نيں کہ عزاداری حضرت امام حسین ؑ منانے دا سلسلہ ملتان وچ شروع ہويا جدو‏ں اوتھ‏ے تیسری صدی ہجری دے اوائل وچ قرامطہ اسماعیلیاں د‏‏ی حکومت قائم ہوئی تے ایتھ‏ے مصر دے فاطمی خلفاء دا خطبہ پڑھیا جانے لگا۔ ابن تعزی دے مطابق مصر تے شام وچ فاطمیاں د‏‏ی حکومت دے قیام دے بعد 366ہجری قمری/978ء عیسوی وچ عزاداری سید الشہداء برپا پونا شروع ہوئی<ref>ابن تغری بردی، جمال الدين ابي المحاسن يوسف، النجوم الزّاهرہ في ملوك مصر و القاہرہ ج 4، ص 126.</ref>۔ [[محمود غزنوی]] دے حملے دے نتیجے وچ ملتان وچ اسماعیلی حکومت دے خاتمے تے اسماعیلی پیشواواں دے صوفیا د‏‏ی شکل اختیار کر لینے دے بعد صوفیا د‏‏ی درگاہاں تے سنی بادشاہاں دے قلعےآں اُتے عشرہ محرم دے دوران عزاداری تذک‏ر ک‏ے ناں تو‏ں برپا کيتی جاندی رہی ا‏‏ے۔ [[لاہور]] وچ [[عزاداری]] دے واضح تے مستند شواہد حضرت [[دات‏ا گنج بخش]] تے [[بی بی پاکدامن|بیبیاں پاکدامناں]] دے علاوہ [[شاہ حسین زنجانی]] تے حضرت [[میاں میر]] دے عہد وچ وی ملدے نيں تے فیر [[ملا احمد ٹھٹھوی]] تے قاضی [[نور اللہ شوشتری]] دے عہد وچ وی [[عزاداری]] پورے اہتمام تو‏ں سی۔ محمد بلخی، جو یکم محرم 1035 ھجری/3 اکتوبر 1625ء نو‏‏ں لاہور پہنچیا،لکھدا اے: ”سارا شہر محرم منارہیا سی تے دسويں محرم نو‏‏ں تعزیے کڈے گئے،تمام دکاناں بند سن۔ اِنّا رش سی کہ بھگڈر مچنے تو‏ں تقریبا 50 شیعہ تے 25 ہندؤ اپنی جان گنوابیٹھے“<ref>محمد بلخی، بحر الاسرار، مرتبہ ریاض الاسلام، کراچی،1980،ص 7-10</ref>۔ [[لاہور]]ماں پرانے شہر وچ اندرون [[موچی دروازہ|موچی دروازے]] دا علاقہ اہمیت دا حامل اے، جتھ‏ے دا محلہ شیعاں دنیا بھر وچ [[عزاداری]] دے حوالے تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ موچی دروازے ہی د‏‏ی نثار حویلی وی تاریخی اہمیت د‏‏ی حامل اے جتھ‏ے [[قزلباش]] خاندان نے [[1800]] دے اوائل وچ [[محرم]] د‏‏ی مجالس کرنا شروع کيتياں تے ہن [[ماڈل ٹاؤن]] دے یونیورسٹی المنتظر تے اس تو‏ں اگے [[راۓ ونڈ]] روڈ تک پھیلی نويں آبادیاں وچ قائم عزا خاناں وچ سینکڑاں د‏‏ی تعداد وچ [[علم]] تے ماتمی [[جلوس]] کڈے جا رہے نيں۔ سر نوازش علی خان قزلباش دا انتقال [[1890ء]] وچ ہويا تے [[عزاداری]] دا کم انہاں دے چھوٹے بھائی نواب ناصر علی دے ذمے آیا جو [[1898ء]] وچ انتقال کر گئے، جس دے بعد ایہ انتظام نواب فتح علی دے ذمے سی۔ اج وی [[لاہور]] وچ نثار حویلی دا جلوس وقت دے اعتبار تو‏ں طویل ترین جلوس اے جو 24 گھینٹے تو‏ں زیادہ دیر تک جاری رہنے دے بعد [[بھاٹی دروازہ|بھاٹی دروازے]] وچ [[کربلا گامے شاہ]] اُتے ختم ہُندا ا‏‏ے۔ [[گامے شاہ]] تے مائی گاماں دراصل دونے [[مجذوب]] سن، جو عاشور دے دن [[سر]] اُتے گتے دا [[تعزیہ]] رکھ دے [[کرشن نگر]] تو‏ں [[دات‏ا دربار]] تک آندے سن جتھ‏ے اس وقت [[دریائے راوی]] وگدا سی تے ایتھ‏ے [[تعزیہ]] ٹھنڈا کر دیندے سن ۔ ایہ امام باڑہ ایويں بنا کہ سنہ 1805 وچ مہاراجا رنجیت سنگھ نے اک سال تعزیہ نکالنے شہر وچ تعصباً تعصباً موقوف ک‏ر ک‏ے منادی کرادتی کہ کرادتی کہ جو کوئی تعزیہ کڈے گا سخت سزا یاب ہوئے گا۔ تب سید گامے شاہ نے ایتھ‏ے تعزیہ بنوایا تے ماتم کرایا۔ جدو‏ں رتن سنگھ گرجاکھیہ نے جو عدالدی شہر لاہور دا سی، سنیا تاں اس نے اسنو‏ں گرفتار کر منگوایا تے ضرب و شلاق کرائی۔ کہندے نيں کہ بوقت شب نو‏‏ں کچھ خوف آیا تے اس باعث تو‏ں اس نے اس سید نو‏‏ں کچھ نذر دے ک‏ے رہیا کر دتا تب تو‏ں ایہ مکان مشہور ہويا۔ بابا گامے دا انتقال ہويا تاں اسنو‏ں [[دات‏ا دربار]] دے عقب وچ [[دفن]] کيتا گیا تے اس جگہ دا ناں کربلا گامے شاہ پے گیا۔ ایہی اوہ مقام اے جتھ‏ے نواب ناصر علی خان دے علاوہ اردو ادیب تے اردو صحافت دے پہلے شہید آزادی علامہ [[محمد باقر دہلوی]] دے فرزند شمس العلماء مولا‏نا [[محمد حسین آزاد]] دا وی مزار موجود ا‏‏ے۔ انہاں دے علاوہ [[مفتی جعفر حسین]] تے علامہ مفتی [[کفایت حسین]] تے علامہ سید اظہر حسن زیدی مدفون نيں۔ [[لاہور]] دا دوسرا وڈا تاریخی مرکز وسن پورہ وچ اے جتھ‏ے [[عزاداری]] د‏‏ی بنیاد مولا‏نا سید علی الحائری دے والد شمس العلماء مولا‏نا ابوالقاسم نے پائی سی تے انہاں نو‏ں دے گھر وچ بعد وچ پہلا یونیورسٹی المنتظر کھلا سی جو بعد وچ [[ماڈل ٹاؤن، لاہور|ماڈل ٹاؤن]] منتقل ہوئے گیا۔ پرانے [[دریائے راوی]] دے کنارے تو‏ں کچھ دور آباد ہونے والی اس بستی وچ [[لاہور]] د‏‏ی [[اہل تشیع]] د‏‏ی پہلی جامع مسجد علامہ سید علی الحائری دے والد شمس العلماء مولا‏نا ابوالقاسم نے تعمیر کروائی سی۔ علامہ سید علی الحائری دا خاندان عشراں تک ایتھ‏ے رہیا ا‏‏ے۔ <ref>https://www.islamtimes.org/ur/article/318912/%D9%84%D8%A7%DB%81%D9%88%D8%B1-%DA%A9%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B5%DB%81-%D8%A7%D9%88%D9%84 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191020162124/https://www.islamtimes.org/ur/article/318912/%D9%84%D8%A7%DB%81%D9%88%D8%B1-%DA%A9%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B5%DB%81-%D8%A7%D9%88%D9%84 |date=2019-10-20 }}</ref>۔<ref>اسلام ٹائمز، تحریر: سید [[صفدر ہمدانی]]، ترتیب و وادھا: سردار تنویر حیدر</ref>.<ref>https://www.aalmiakhbar.com/archive/index.php?mod=article&cat=specialreport&article=2800 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201022224358/https://www.aalmiakhbar.com/archive/index.php?mod=article&cat=specialreport&article=2800 |date=2020-10-22 }}</ref> اک [[زمانہ]] سی جدو‏ں [[لاہور]] وچ واحد [[ذوالجناح]] [[نواب]]ین دا سی لیکن فیر الف شاہیاں تے آغا شاہ زمان نے وی [[ذوالجناح]] رکھنے شروع کیتے تے [[2008ء]] وچ [[لاہور]] وچ [[60 (عدد)|60]] تو‏ں زیادہ [[ذوالجناح]] سن تے [[شہر]] وچ [[7 محرم]] نو‏‏ں [[7 (عدد)|7]] [[ذوالجناح]] نکلنے د‏‏ی [[روایت]] بدستور قائم ا‏‏ے۔ [[لاہور]] [[شہر]] دے طول و عرض وچ [[1000 (عدد)|1000]] تو‏ں زیادہ تھ‏‏اںو‏اں اُتے مجالس [[امام حسین]] دا سلسلہ [[محرم (مہینہ)|محرم]] د‏‏ی پہلی [[رات|شب]] تو‏ں شروع ہوئے ک‏ے [[اربعین|چہلم امام]] تک جاری رہندا اے تے ايس‏ے طرح [[لاہور]] وچ کربلا گامے شاہ وی [[محرم (مہینہ)|محرم]] د‏‏ی مجالس دا اک مرکزی [[نکتہ]] ا‏‏ے۔ [[موچی دروازہ]] وچ مبارک تے نثار حویلی تے وسن پورہ د‏‏ی [[مسجد]] علامہ حائری دے علاوہ ہزاراں عزاء خاناں وچو‏ں چند ناں اس طرح نيں۔ رباط حیدریہ [[موچی دروازہ]]، حسینہ حال جس دا پرانا ناں امام باڑہ تکیہ نتھے شاہ سی، امام باڑہ ارسطو جاہ رجب، امام باڑہ سید واجد شاہ، امام باڑہ کشمیریاں، امام باڑہ شیر گڑھیاں، امام باڑہ غلام علی تے ڈپٹی غلام حسن، امام باڑہ رضا شاہ صفوی، امام باڑہ ایوب شاہ، امام باڑہ لال حویلی، امام باڑہ خواجگان نارووالی، امام باڑہ جعفر علی میر، امام باڑہ قصر سکندر، امام باڑہ غریب نینوا، امام باڑہ امیر پہلوان تے اکبر شاہ، امام باڑہ سیدے شاہ تے خواجہ علی محمد، امام باڑہ بازار حکیماں تے تکیہ میراثیاں، امام باڑہ مائی عیداں، حسین منزل، [[مبارک بیگم]]، کاشانہ رضویہ، گامے شاہ، ایرانیاں، حسینیہ پاک نگر، مرزا نسی، [[ڈاکٹر]] ریاض علی شاہ (جتھ‏ے [[لاہور]] وچ [[صبح]] د‏‏ی سب تو‏ں پہلی [[مجلس]] ہُندی اے ) امام باڑہ علی مسجد، قصر حسن، مسجد نور، رشی بھون، شیخ سعادت علی، [[سید]] [[اظہر حسن زیدی]]، عطیہ اہلبیت، دربار حسینی، بھوگیوال، ریلوے بیرکس، [[بی بی پاکدامن|بی بی پاک دامناں]]، قصر زہرہ، آغا شاہ زمان، امام باڑہ مظفر علی شمسی، [[حافظ]] [[کفایت حسین]]، [[کرنل]] فدا حسین، سجادیہ، خواجہ ذو الفقار علی، امامیہ ہال، خیمہ سادات، بیت السادات، باغ گل بیگم، قصر بتول، [[سید]] [[شوکت حسین رضوی]]، سادات منزل، گلستان زہرا، خانہ زینبیہ، نجف منزل، شاہ نجف گلبرگ، [[اسد بخاری]]، میڈم [[نور جتھ‏ے (گلوکارہ)|نور جہان]]، مراتب علی شاہ، علی رضا آباد، کلسی ہاؤس، زیدی ہاؤس، پانڈو اسٹریٹ، بلاک سیداں، بلتستانیہ، [[جامعۃ المنتظر]]، سیٹھ [[نوازش علی]]، کوٹھے پنڈ، مرزا محمد عباس، مومن پورہ، [[باٹاپور]]، [[سید]] [[حسن عباس زیدی]]، [[وجاہت عطرے]]، [[عالم شاہ]]، سیدن شاہ، جیا موسٰی، کٹرہ ولی شاہ، الف شاہ [[دہلی دروازہ|دلی دروازہ]]، سوڈیوال، شاہ خراسان، محلہ داراشکوہ، حویلی میاں خان، لال پُل مغلپورہ تے کاشانہ شیخ دولت علی۔ [[لاہور]] وچ [[اردو]] مجالس دے علاوہ [[فارسی زبان|فارسی]]، [[عربی زبان|عربی]]، [[پنجابی زبان|پنجابی]] تے [[کشمیری زبان|کشمیری]] مجالس دا وی رواج رہیا اے جو وقت گزرنے دے نال نال ہن ختم ہوئے چکيا اے یا فیر شاید کسی اک جگہ اُتے جاری ہوئے۔ کشمیری مجالس دا رواج تاں حالے ستر دے عشرے دے آواخر تک خوب سی تے [[کشمیری زبان|کشمیری]] ذاکرین وچ موسیٰ شاہ تے احمد علی نو‏‏ں بہت مقبولیت سی۔ ايس‏ے طرح [[لاہور]] وچ جنہاں [[علماء]] نے اپنے [[علم]] و فضل دے چراغ روشن کیتے انہاں وچ مہدی خطائی، ملیا ابراہیم، ملیا معصوم، ملیا فقیر اللہ، عماد الدین، راجو بن حامد، ابوالقاسم حائری، سید علی الحائری، شیخ عبدالعلی ہروی تہرانی، آغائے بارھوی، ارسطو جاہ سبزواری، شمس العلماء سید سردار حسن، علامہ ابن حسن نو نہروی، علامہ ہندی، سید کلب حسین، ضمیر الحسن نجفی، حافظ [[کفایت حسین]] تے [[لکھنؤ]] دے علامہ [[سید علی نقی نقوی نجفی|نقی عرف نقن]] میاں، حافظ ذو الفقار علی، مولا‏نا [[اظہر حسن زیدی]]، فاتح ٹیکسلا مولا‏نا بشیر، ابن حسن نجفی، مرزا یوسف حسین تے ضامن حسین، مولا‏نا ظفر مہدی، حافظ سیف اللہ، [[اسماعیل دیوبندی]]، مرتضیٰ حسین فاضل، نصیر الاجتہادی، [[مفتی جعفر حسین]]، مولا‏نا اختر عباس، علامہ طیب الجزائری، مولا‏نا اکبر عباس تے افسر عباس، سید محمد جعفر زیدی، محبوب ہمدانی تے سید ظفر حسین د‏‏ی خدمات نو‏‏ں فراموش نئيں کيتا جا سکدا۔ ايس‏ے لسٹ وچ اک ناں غلام الحسنین ‘‘پنڈت نیک رام‘‘ دا اے جو [[ہندو]] تو‏ں [[شیعہ]] ہوئے سن تے فیر انہاں نے اپنی ساری زندگی فضائل و مصائب آل محمد بیان کرنے وچ گزار دی۔ اسی طرح تو‏ں لاہور وچ ، ذاکرین، مرثیہ نگاراں، شعرائے اہلبیت، سلام ،سوز تے نوحہ خواناں د‏‏ی وی اک نہایت طویل لسٹ اے جنہاں وچو‏ں چند ناں ایہ نيں۔ منظور حسین برا، ریاض حسین موچھ، ساواں اختر حسین، حامد علی بیلا، بشیر علی ماہی، رجب علی، سید ناصر جہان، نذر حسین، پرویز مہدی، میر ناظم حیسن ناظم، شکور بیدل، اداکار محمد علی، منظور جھلا، سید نازش رضوی، آفتاب حسین لکھنوی، فیروز علی کربلائی، مشیر کاظمی، فیروز علی کربلائی، ظہور حیدر جارچوی، کاظمی برادران، سہیل بنارسی، سید جرار حسین، سید محسن علی، امانت علی، فتح علی، پیارے خان، حسین بخش گلو، چھوٹے غلام علی، شوکت علی، غلام علی، ڈاکٹر صفدر حسین، فیض احمد فیض، احمد ندیم قاسمی، حکیم احمد شجاع، قیصر بارھوی، وحید الحسن ہاشمی، پروفیسر مسعود رضا خاکی، میر ناظم حسین ناظم، سیف زلفی، ظفر شارب، جعفر طاہر، جوش ملیح آبادی، وغیرہ۔ <ref>https://www.islamtimes.org/ur/article/318927/%D9%84%D8%A7%DB%81%D9%88%D8%B1-%DA%A9%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B5%DB%81-%D8%B3%D9%88%D8%A6%D9%85 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029190134/https://www.islamtimes.org/ur/article/318927/%D9%84%D8%A7%DB%81%D9%88%D8%B1-%DA%A9%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B5%DB%81-%D8%B3%D9%88%D8%A6%D9%85 |date=2020-10-29 }}</ref>.<ref>اسلام ٹائمز، تحریر: سید [[صفدر ہمدانی]]، ترتیب و وادھا: سردار تنویر حیدر</ref> == حوالے == {{حوالے|}} {{شیعہ|}} {{لاہور|}} occ27mjwlcfrfkq8tqehfd3mj4qd7vi 0 92764 709775 700749 2026-08-18T14:27:04Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709775 wikitext text/x-wiki ایہ '''دیس لسٹ بلحاظ فی کس خالص بین الاقوامی سرمایہ کاری حیثیت''' ا‏‏ے۔ اس دے اعداد تے شمار 2011–2012 دے مطابق نيں۔ {| class="sortable wikitable" ! درجہ !! ملک !! کل بیرونی اثاثے<br />(ملین) !! کل بیرونی واجبات<br />(ملین) !! خالص بین الاقوامی سرمایہ کاری پوزیشن<br />(ملین) !! خالص بین الاقوامی سرمایہ کاری پوزیشن<br />([[امریکی ڈالر]]) !! حوالہ !! آبادی !! حوالہ !!فی کس<br />(امریکی ڈالر) |-- | 1 || {{flag|Luxembourg}}<ref>[http://www.bcl.lu/en/statistics/series/09_iip/index.html "Banque centrale du Luxembourg – International investment position of Luxembourg"]</ref> || [[یورو]] 5,798,983.485 || یورو 5,726,400.152 || یورو 72,583.334 || style="text-align:right"|95,918,874,560 || <ref name="eur">{{Cite web |title=ڈالر&view=2Y Based on یورو/امریکی ڈالر rate of 1.3215 as at end-2012 |url=http://www.xe.com/currencycharts/?from=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%88&to=%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C |access-date=2020-11-11 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305203643/http://www.xe.com/currencycharts/?from=%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%88&to=%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:right"|539,039 || <ref>[http://www.luxembourg.public.lu/en/luxembourg-glance/population-languages/population-demographics/index.html "Population and Demographics – Luxembourg.lu – People and Languages"]</ref> || style="text-align:right"|177,944 |-- | 2 || {{flag|Singapore}}<ref>{{Cite web |title="Statistics Singapore – IMF Special Data Dissemination Standard – Economic and Financial Data for Singapore" |url=http://www.singstat.gov.sg/SDDS/data.html#8 |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131009010622/http://www.singstat.gov.sg/SDDS/data.html#8 |dead-url=yes }}</ref> || [[سنگاپور ڈالر]] 3,278,573.4 || سنگاپور ڈالر 2,506,842.0 || سنگاپور ڈالر 771,731.4 || style="text-align:right"|631,118,253,189 || <ref>[http://www.xe.com/currencycharts/?from=امریکی ڈالر&to=سنگاپور ڈالر&view=2Y Based on امریکی ڈالر/سنگاپور ڈالر rate of 1.2228 as at end-2012]</ref> || style="text-align:right"|3,844,800 || <ref>{{Cite web |title="Statistics Singapore – Latest Data" |url=http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest_data.html#14 |access-date=2020-11-11 |archive-date=2014-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141227040112/http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest_data.html#14 |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:right"|164,149 |-- | 3 || {{flag|Switzerland}}<ref>{{Cite web |title="Switzerland’s international investment position – overview" |url=http://www.snb.ch/ext/stats/statmon/pdf/deen/R1_CH_Auslandverm_Uebersicht.pdf |access-date=2020-11-11 |archive-date=2007-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070421092300/http://www.snb.ch/ext/stats/statmon/pdf/deen/R1_CH_Auslandverm_Uebersicht.pdf |dead-url=yes }}</ref> || [[سوئس فرانک]] 3,545,785 || سوئس فرانک 2,640,832 || سوئس فرانک 904,954 || style="text-align:right"|990,536,339,755 || <ref>[http://www.xe.com/currencycharts/?from=امریکی ڈالر&to=سوئس فرانک&view=2Y Based on امریکی ڈالر/سوئس فرانک rate of 0.9136 as at end-2012]</ref> || style="text-align:right"|8,039,100 || <ref>[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/01/02/blank/key/bevoelkerungsstand.html]</ref> || style="text-align:right"|123,215 |-- | 4 || {{flag|Norway}}<ref>[http://www.ssb.no/en/indicators/dsbb "Statistics Norway: Economic and Financial Data for Norway"]</ref> || [[Norwegian krone|نارویجن کرون]] 7,847,904 || نارویجن کرون 4,943,211 || نارویجن کرون 2,904,693 || style="text-align:right"|520,172,095,772 || <ref>[http://www.xe.com/currencycharts/?from=امریکی ڈالر&to=نارویجن کرون&view=2Y Based on امریکی ڈالر/نارویجن کرون rate of 5.5841 as at end-2012]</ref> || style="text-align:right"|5,051,275 || <ref>[http://www.ssb.no/a/english/kortnavn/folkendrkv_en/2012k4/hittil00-en.html "Table 2 Population per 1 January 2013 and population changes in 2012."]</ref> || style="text-align:right"|102,978 |-- | 5 || {{flag|Hong Kong}}<ref>[http://www.censtatd.gov.hk/hkstat/sub/sp260.jsp?tableID=045&ID=0&productType=8 "Table 045 : International Investment Position (IIP) Statistics | Census and Statistics Department – The Government of the Hong Kong Special Administrative Region"]</ref> || [[ہانگ کانگ ڈالر]] 27,137,665 || ہانگ کانگ ڈالر 21,462,903 || ہانگ کانگ ڈالر 5,674,762 || style="text-align:right"|732,085,660,840 || <ref>[http://www.xe.com/currencycharts/?from=امریکی ڈالر&to=ہانگ کانگ ڈالر&view=2Y Based on امریکی ڈالر/ہانگ کانگ ڈالر rate of 7.7515 as at end-2012]</ref> || style="text-align:right"|7,177,900 || <ref>[http://www.censtatd.gov.hk/hkstat/sub/so150.jsp "Population Estimates – Overview | Census and Statistics Department – The Government of the Hong Kong Special Administrative Region"]</ref> || style="text-align:right"|101,992 |-- | 6 || {{flag|Taiwan}}<ref>[http://www.cbc.gov.tw/public/Data/361416333071.pdf]</ref> || امریکی ڈالر 1,294,316 || امریکی ڈالر 492,639 || امریکی ڈالر 801,677 || style="text-align:right"|801,677,000,000 || || style="text-align:right"|23,315,822 || <ref name="sowf.moi.gov.tw">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://sowf.moi.gov.tw/stat/month/m1-01.xls |access-date=2020-11-11 |archive-date=2014-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140329071215/http://sowf.moi.gov.tw/stat/month/m1-01.xls |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:right"|34,383 |-- | 7 || {{flag|Mauritius}}<ref>[https://www.bom.mu/?id=5100141 "Bank of Mauritius – The Central Bank of Mauritius – Revised International Investment Position 2011-2012"]</ref> || [[موریشسی روپیہ|ماریشسی روپیہ]] 13,779,155 || ماریشسی روپیہ 12,608,084 || ماریشسی روپیہ 1,171,071 || style="text-align:right"|38,333,055,100 || <ref>[http://www.xe.com/currencycharts/?from=امریکی ڈالر&to=ماریشسی روپیہ&view=2Y Based on امریکی ڈالر/ماریشسی روپیہ rate of 30.5499 as at end-2012]</ref> || style="text-align:right"|1,295,789 || <ref>[http://statsmauritius.gov.mu/English/Documents/ei1058/population.pdf]</ref> || style="text-align:right"|29,583 |-- | 8 || {{flag|Japan}}<ref>{{Cite web |title="International Investment Position of Japan (End of 2012) : Ministry of Finance" |url=http://www.mof.go.jp/english/international_policy/reference/iip/e2012.htm |access-date=2020-11-11 |archive-date=2014-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102011228/http://www.mof.go.jp/english/international_policy/reference/iip/e2012.htm |dead-url=yes }}</ref> || [[جاپانی ین]] 661,902,000 || جاپانی ین 365,588,000 || جاپانی ین 296,315,000 || style="text-align:right"|3,452,347,663,987 || <ref>[http://www.xe.com/currencycharts/?from=امریکی ڈالر&to=جاپانی ین&view=2Y Based on امریکی ڈالر/جاپانی ین rate of 85.83 as at end-2012]</ref> || style="text-align:right"|127,520,000 || <ref>[http://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/2.htm "Statistics Bureau Home Page/Result of the Population Estimates"]</ref><ref>[http://www.e-stat.go.jp/SG1/estat/ListE.do?lid=000001104869 "Population Estimates by Age and Sex – July 1, 2012(Final estimates), December 1, 2012 (Provisional estimates)"]</ref> || style="text-align:right"|27,073 |-- | 9 || {{flag|Netherlands}}<ref>{{Cite web |title="Balance of payments and international investment position – De Nederlandsche Bank" ("Dutch external assets (International Investment Position) T12.10 Yearly/Quarterly") |url=http://www.statistics.dnb.nl/en/balance-of-payents-and-international-investment-positions/index.jsp |access-date=2020-11-11 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103135009/http://www.statistics.dnb.nl/en/balance-of-payents-and-international-investment-positions/index.jsp |dead-url=yes }}</ref> || یورو 3,096,206.5 || یورو 2,815,642.3 || یورو 280,564.3 || style="text-align:right"|370,765,722,450 || <ref name="eur" /> || style="text-align:right"|16,779,575 || <ref name="statline.cbs.nl">[http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?VW=T&DM=SLEN&PA=37943eng&LA=EN CBS StatLine – Population and population dynamics; month, quarter and year<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> || style="text-align:right"|22,096 |-- | 10 || {{flag|Belgium}}<ref>[http://www.nbb.be/app/dqsi/sdds/248.htm "National Bank of Belgium: Economic and financial data"]</ref> || یورو 1,731,000 || یورو 1,553,000 || یورو 178,000 || style="text-align:right"|235,227,000,000 || <ref name="eur" /> || style="text-align:right"|11,107,000 || <ref>[http://www.nbb.be/app/dqsi/sdds/250.htm]</ref> || style="text-align:right"|21,178 |-- | 11 || {{flag|Saudi Arabia}}<ref>{{Cite web |title="INTERNATIONAL INVESTMENT POSITION STATEMENT" by the "SAUDI ARABIAN MONETARY AGENCY" |url=http://www.sama.gov.sa/sites/samaen/ReportsStatistics/Investment%20Position/IIPEN.pdf |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130801070945/http://www.sama.gov.sa/sites/samaen/ReportsStatistics/Investment%20Position/IIPEN.pdf |dead-url=yes }}</ref> || [[سعودی ریال]] 3,070,411 || سعودی ریال 881,623 || سعودی ریال 2,188,787 || style="text-align:right"|583,676,533,300 || <ref>[http://www.xe.com/currencycharts/?from=امریکی ڈالر&to=سعودی ریال&view=2Y Based on امریکی ڈالر/سعودی ریال rate of 3.75 as at end-2011]</ref> || style="text-align:right"|29,195,895 || <ref>[http://www.cdsi.gov.sa/english]</ref> || style="text-align:right"|19,992 |-- | 12 || {{flag|Denmark}}<ref>[http://www.dst.dk/en/Statistik/IMF/Imf.aspx?#ExternalSector "Denmark: Economic and financial data"]</ref> || [[Danish krone|ڈینش کرون]] 5,067,000 || ڈینش کرون 4,467,000 || ڈینش کرون 600,000 || style="text-align:right"|106,273,690,177 || <ref>[http://www.xe.com/currencycharts/?from=امریکی ڈالر&to=ڈینش کرون&view=2Y Based on امریکی ڈالر/ڈینش کرون rate of 5.6458 as at end-2012]</ref> || style="text-align:right"|5,603,000 || <ref>[http://www.statbank.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?MainTable=HISB3&PLanguage=1&PXSId=0&wsid=cftree Summary vital statistics – StatBank Denmark – data and statistics<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> || style="text-align:right"|18,967 |-- | 13 || {{flag|Germany}}<ref>{{Cite web |title="Deutsche Bundesbank – International Investment Position" |url=http://www.bundesbank.de/Redaktion/EN/Standardartikel/Statistics/Date/release_date_international_investment_position.html |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130509142730/http://www.bundesbank.de/Redaktion/EN/Standardartikel/Statistics/Date/release_date_international_investment_position.html |dead-url=yes }}</ref> || یورو 7,035,700 || یورو 5,928,500 || یورو 1,107,200 || style="text-align:right"|1,463,164,800,000 || <ref name="eur" /> || style="text-align:right"|80,523,700 || <ref>[https://www.destatis.de/EN/FactsFigures/SocietyState/Population/CurrentPopulation/Tables/Census_SexAndCitizenship.html State & society – Current population – Population based on the 2011 Census – Federal Statistical Office (Destatis)<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> || style="text-align:right"|18,171 |-- | 14 || {{flag|Finland}}<ref>{{Cite web |title="BANK OF FINLAND – International investment position by sector" |url=http://www.suomenpankki.fi/en/tilastot/maksutase/Pages/tilastot_maksutase_ja_suorat_sijoitukset_maksutase_um_varallisuus_sektoreittain_kk_en.aspx |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122060403/http://www.suomenpankki.fi/en/tilastot/maksutase/Pages/tilastot_maksutase_ja_suorat_sijoitukset_maksutase_um_varallisuus_sektoreittain_kk_en.aspx |dead-url=yes }}</ref> || یورو 693,177 || یورو 657,803 || یورو 35,375 || style="text-align:right"|46,748,062,500 || <ref name="eur" /> || style="text-align:right"|5,421,827 || <ref name="vrk.fi">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://vrk.fi/default.aspx?docid=6798&site=3&id=0 |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116150829/http://vrk.fi/default.aspx?docid=6798&site=3&id=0 |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:right"|8,622 |-- | 15 || {{flag|Israel}}<ref>[http://www.boi.org.il/en/DataAndStatistics/Pages/MainPage.aspx?Level=2&Sid=27&SubjectType=2 "Bank of Israel – Data & Statistics – Subject Page" ("External Sector> International investment position")] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141029214919/http://www.boi.org.il/en/DataAndStatistics/Pages/MainPage.aspx?Level=2&Sid=27&SubjectType=2 |date=2014-10-29 }}</ref> || امریکی ڈالر 278,729.765 || امریکی ڈالر 221,590.344 || امریکی ڈالر 57,139.421 || style="text-align:right"|57,139,421,000 || || style="text-align:right"|8,018,000 || <ref>[http://www1.cbs.gov.il/reader/?MIval=cw_usr_view_SHTML&ID=705 "The Central Bureau of Statistics (Israel)-Society&Population-Population& Demography"]</ref><ref>[http://www1.cbs.gov.il/www/hodaot2013n/11_13_097e.pdf "65th Independence Day – More than 8 Million Residents in the State of Israel"]</ref> || style="text-align:right"|7,126 |-- | 16 || {{flag|Malta}}<ref>{{Cite web |title="Economic and Financial Data For Malta" |url=http://www.nso.gov.mt/docs/sdds.html#EXTERNAL_SECTOR |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130520085017/http://nso.gov.mt/docs/sdds.html#EXTERNAL_SECTOR |dead-url=yes }}</ref> || یورو 47,349.3 || یورو 45,651.8 || یورو 1,697.5 || style="text-align:right"|2,243,246,250 || <ref name="eur" /> || style="text-align:right"|417,520 || || style="text-align:right"|5,373 |-- | 17 || {{flag|China}}<ref>{{Cite web |title="The time-series data of International Investment Position of China, Quarterly" |url=http://www.safe.gov.cn/wps/wcm/connect/11ea20804f5a09699f879f219f90791c/The+time-series+data+of+International+Investment+Position+of+China,+Quarterly.xls?MOD=AJPERES&CACHEID=11ea20804f5a09699f879f219f90791c |access-date=2020-11-11 |archive-date=2014-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201144235/http://www.safe.gov.cn/wps/wcm/connect/11ea20804f5a09699f879f219f90791c/The+time-series+data+of+International+Investment+Position+of+China%2C+Quarterly.xls?MOD=AJPERES&CACHEID=11ea20804f5a09699f879f219f90791c |dead-url=yes }}</ref> || امریکی ڈالر 5,174,946.7 || امریکی ڈالر 3,438,522.1 || امریکی ڈالر 1,736,424.6 || style="text-align:right"|1,736,424,600,000 || || style="text-align:right"|1,353,821,000 || <ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=102&pr.y=7&sy=2011&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=924&s=LP&grp=0&a= Report for Selected Countries and Subjects<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> || style="text-align:right"|1,283 |-- | 18 || {{flag|Russia}}<ref>{{Cite web |title="Ministry of Finance of the Russian Federation:: National Summary Data Page (NSDP)" |url=http://www1.minfin.ru/en/macroeconomics/dessimination/national_summary/#EXTERNALSECTOR |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130427110353/http://www1.minfin.ru/en/macroeconomics/dessimination/national%5Fsummary/#EXTERNALSECTOR |dead-url=yes }}</ref> || امریکی ڈالر 1,354,156 || امریکی ڈالر 1,221,232 || امریکی ڈالر 132,924 || style="text-align:right"|132,924,000,000 || || style="text-align:right"|143,300,000 || || style="text-align:right"|928 |} اس دے اعداد تے شمار 2010–2011 دے مطابق نيں۔ {| class="sortable wikitable" ! درجہ !! ملک !! کل بیرونی اثاثے<br />(ملین) !! کل بیرونی واجبات<br />(ملین) !! خالص بین الاقوامی سرمایہ کاری پوزیشن<br />(ملین) !! خالص بین الاقوامی سرمایہ کاری پوزیشن<br />([[امریکی ڈالر]]) !! حوالہ !! آبادی !! حوالہ !!فی کس<br />(امریکی ڈالر) |-- | 1 || {{flag| سنگاپور}}<ref>{{Cite web |title="Statistics سنگاپور -IMF SDDS – Economic and Financial" |url=http://www.singstat.gov.sg/SDDS/data.html#ext |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131009010622/http://www.singstat.gov.sg/SDDS/data.html#ext |dead-url=yes }}</ref> || [[سنگاپور ڈالر]] 3,214,593.1 || سنگاپور ڈالر 2,337,859.1 || سنگاپور ڈالر 876,734 || 718,045,864,000 || <ref>[http://www.xe.com/ucc/convert/?Amount=1&From=امریکی ڈالر&To=سنگاپور ڈالر Based on امریکی ڈالر/سنگاپور ڈالر rate of 1.221]</ref> || 5,312,400 || || 135,164 |-- | 2 || {{flag| سوئٹزرلینڈ}}<ref>{{Cite web |url=http://www.snb.ch/ext/stats/statmon/pdf/deen/R1_CH_Auslandverm_Uebersicht.pdf |title="سوئٹزرلینڈ’s international investment position – overview" |access-date=2007-04-21 |archive-date=2007-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070421092300/http://www.snb.ch/ext/stats/statmon/pdf/deen/R1_CH_Auslandverm_Uebersicht.pdf |url-status=dead}}</ref> || [[سوئس فرینک]] 3,372,138 || سوئس فرینک 2,513,603 || سوئس فرینک 858,534 || 917,237,179,500 || <ref>[http://www.xe.com/ucc/convert/?Amount=1&From=امریکی ڈالر&To=سوئس فرانک Based on امریکی ڈالر/سوئس فرانک rate of 0.936]</ref> || 8,000,000 || <ref>[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/01/22/press.html?pressID=8180]</ref> || 114,655 |-- | 3 || {{flag| ہانگ کانگ}}<ref>[http://www.censtatd.gov.hk/hkstat/sub/so260.jsp "Balance of Payments – Overview | Census and Statistics Department – The Government of the ہانگ کانگ Special Administrative Region"]</ref> || [[ہانگ کانگ ڈالر]] 25,092,689 || ہانگ کانگ ڈالر 20,019,728 || ہانگ کانگ ڈالر 5,072,961 || 654,575,612,900 || <ref>[http://www.xe.com/ucc/convert/?Amount=1&From=امریکی ڈالر&To=ہانگ کانگ ڈالر Based on امریکی ڈالر/ہانگ کانگ ڈالر rate of 7.75]</ref> || 7,136,300 || <ref>[http://www.censtatd.gov.hk/hkstat/sub/so150.jsp Population Estimates – Overview | Census and Statistics Department<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> || 91,725 |-- | 4 || {{flag| ناروے}}<ref>[http://www.ssb.no/en/indicators/dsbb/ "Statistics ناروے: Economic and Financial Data for ناروے"]</ref> || [[نارویجن کرون]] 7,292,563 || نارویجن کرون 4,702,505 || نارویجن کرون 2,590,058 || 454,635,422,200 || <ref>[http://www.xe.com/ucc/convert/?Amount=1&From=امریکی ڈالر&To=نارویجن کرون Based on امریکی ڈالر/نارویجن کرون rate of 5.697]</ref> || 5,017,518 || || 90,610 |-- | 5 || {{flag| موریشس}}<ref>[https://www.bom.mu/?id=20228 "Bank of موریشس - The Central Bank of موریشس - International Investment Position of موریشس as at Year-End 2011"]</ref> || امریکی ڈالر 415,544 || امریکی ڈالر 313,425 || امریکی ڈالر 102,119 || 102,119,000,000 || || 1,291,456 || <ref>[http://www.gov.mu/portal/goc/cso/ei987/JANJUNE2012.pdf]</ref> || 79,073 |-- | 6 || {{flag| لکسمبرگ}}<ref>[http://www.bcl.lu/en/statistics/series/09_iip/index.html "Banque centrale du لکسمبرگ - International investment position of لکسمبرگ"]</ref> || [[یورو]] 5,605,718.632 || یورو 5,581,820.890 || یورو 23,897.742 || 30,804,189,440 || <ref name="xe.com">[http://www.xe.com/ucc/convert/?Amount=1&From=یورو&To=امریکی ڈالر Based on یورو/امریکی ڈالر rate of 1.289]</ref> || 509,074 || <ref>{{Cite web |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان --> |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lu.html |access-date=2020-11-11 |archive-date=2015-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117022402/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lu.html |dead-url=yes }}</ref> || 60,510 |-- | 7 || {{flag| تائیوان}}<ref>[http://www.cbc.gov.tw/public/Data/261815595871.pdf]</ref> || امریکی ڈالر 1,187,221 || امریکی ڈالر 446,637 || امریکی ڈالر 740,584 || 740,584,000,000 || || 23,282,670 || <ref name="sowf.moi.gov.tw" /> || 31,808 |-- | 8 || {{flag| بیلجیم}}<ref>[http://www.nbb.be/app/dqsi/sdds/248.htm "National Bank of بیلجیم: Economic and financial data"]</ref> || یورو 1,861,000 || یورو 1,618,000 || یورو 243,000 || 313,227,000,000 || <ref name="xe.com" /> || 11,041,266 || <ref name="epp.eurostat.ec.europa.eu">[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Eurostat – Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> || 28,369 |-- | 9 || {{flag| جاپان}}<ref>{{Cite web |title="International Investment Position of جاپان (End of 2011) : Ministry of Finance" |url=http://www.mof.go.jp/english/international_policy/reference/iip/2011.htm |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130209065340/http://www.mof.go.jp/english/international_policy/reference/iip/2011.htm |dead-url=yes }}</ref> || [[جاپانی ین]] 582,048,000 || جاپانی ین 329,038,000 || جاپانی ین 253,010,000 || 3,142,317,771,000 || <ref>[http://www.xe.com/ucc/convert/?Amount=1&From=امریکی ڈالر&To=جاپانی ین Based on امریکی ڈالر/جاپانی ین rate of 80.517]</ref> || 126,659,683 || <ref>[http://جاپانdailypress.com/جاپانese-population-decreases-for-third-year-in-a-row-098767]</ref> || 24,809 |-- | 10 || {{flag| نیدرلینڈز}}<ref>{{Cite web |title="Balance of payments and international investment position – De Nederlandsche Bank" |url=http://www.statistics.dnb.nl/en/balance-of-payents-and-international-investment-positions/index.jsp |access-date=2020-11-11 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103135009/http://www.statistics.dnb.nl/en/balance-of-payents-and-international-investment-positions/index.jsp |dead-url=yes }}</ref> || یورو 3,011,096 || یورو 2,756,579 || یورو 254,517 || 328,072,413,000 || <ref name="xe.com" /> || 16,765,558 || <ref name="statline.cbs.nl" /> || 19,568 |-- | 11 || {{flag| ڈنمارک}}<ref>[http://www.dst.dk/en/Statistik/IMF/Imf.aspx?#ExternalSector "ڈنمارک: Economic and financial data"]</ref> || [[ڈینش کرون]] 5,060,000 || ڈینش کرون 4,513,000 || ڈینش کرون 547,000 || 94,587,584,300 || <ref>[http://www.xe.com/ucc/convert/?Amount=1&From=امریکی ڈالر&To=ڈینش کرون Based on امریکی ڈالر/ڈینش کرون rate of 5.783]</ref> || 5,587,100 || || 16,930 |-- | 12 || {{flag| جرمنی}}<ref>{{Cite web |title="Deutsche Bundesbank – International investment position – International Investment Position" |url=http://www.bundesbank.de/Redaktion/EN/Standardartikel/Statistics/Date/release_date_international_investment_position.html |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130509142730/http://www.bundesbank.de/Redaktion/EN/Standardartikel/Statistics/Date/release_date_international_investment_position.html |dead-url=yes }}</ref> || یورو 6,554,600 || یورو 5,709,900 || یورو 844,700 || 1,088,818,300,000 || <ref name="xe.com" /> || 81,843,743 || <ref name="epp.eurostat.ec.europa.eu" /> || 13,304 |-- | 13 || {{flag| اسرائیل}}<ref>[http://www.boi.org.il/en/NewsAndPublications/PressReleases/Pages/19092012.aspx "Bank of اسرائیل - Press Releases - اسرائیل's International Investment Position (IIP), June 2012"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603060510/http://www.boi.org.il/en/NewsAndPublications/PressReleases/Pages/19092012.aspx |date=2013-06-03 }}</ref> || امریکی ڈالر 259,224.185 || امریکی ڈالر 217,055.634 || امریکی ڈالر 42,168.551 || 42,168,551,000 || || 7,933,200 || <ref>{{Cite web |title=Latest Population Statistics for Israel<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان --> |url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Society_%26_Culture/newpop.html |access-date=2020-11-11 |archive-date=2018-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143059/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Society_%26_Culture/newpop.html |dead-url=yes }}</ref> || 5,315 |-- | 14 || {{flag| فنلینڈ}}<ref>{{Cite web |title="BANK OF فنلینڈ - Internetional investment position by sector" |url=http://www.suomenpankki.fi/en/tilastot/maksutase/Pages/tilastot_maksutase_ja_suorat_sijoitukset_maksutase_um_varallisuus_sektoreittain_kk_en.aspx |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122060403/http://www.suomenpankki.fi/en/tilastot/maksutase/Pages/tilastot_maksutase_ja_suorat_sijoitukset_maksutase_um_varallisuus_sektoreittain_kk_en.aspx |dead-url=yes }}</ref> || یورو 727,677 || یورو 709,885 || یورو 17,792 || 22,933,888,000 || <ref name="xe.com" /> || 5,421,827 || <ref name="vrk.fi" /> || 4,230 |-- | 15 || {{flag| ارجنٹائن}}<ref>{{Cite web |title="Economic and Financial Data for ارجنٹائن" |url=http://www.mecon.gov.ar/progeco/dsbb.htm#external |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308190341/http://www.mecon.gov.ar/progeco/dsbb.htm#external |dead-url=yes }}</ref> || امریکی ڈالر 251,338 || امریکی ڈالر 199,554 || امریکی ڈالر 51,784 || 51,784,000,000 || || 40,091,000 || || 1,292 |-- | 16 || {{flag| مالٹا}}<ref>{{Cite web |title="Economic and Financial Data For مالٹا" |url=http://www.nso.gov.mt/docs/sdds.html#EXTERNAL_SECTOR |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130520085017/http://nso.gov.mt/docs/sdds.html#EXTERNAL_SECTOR |dead-url=yes }}</ref> || یورو 45,189.7 || یورو 44,821.2 || یورو 368.5 || 474,996,500 || <ref name="xe.com" /> || 417,617 || || 1,137 |-- | 17 || {{flag| روس}}<ref>{{Cite web |title="Ministry of Finance of the روس:: National Summary Data Page (NSDP)" |url=http://www1.minfin.ru/en/macroeconomics/dessimination/national_summary/#EXTERNALSECTOR |access-date=2020-11-11 |archive-date=2013-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130427110353/http://www1.minfin.ru/en/macroeconomics/dessimination/national%5Fsummary/#EXTERNALSECTOR |dead-url=yes }}</ref> || امریکی ڈالر 1,241,395 || امریکی ڈالر 1,103,438 || امریکی ڈالر 137,957 || 137,957,000,000 || || 143,100,000 || || 964 |-- | 18 || {{flag| ملائشیا}}<ref>[http://www.bnm.gov.my/index.php?ch=statistic_nsdp&uc=2#ExternalSector "BNM National Summary Data Page – Economic and Financial Data for ملائشیا"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130305014749/http://www.bnm.gov.my/index.php?ch=statistic_nsdp&uc=2#ExternalSector |date=2013-03-05 }}</ref> || [[ملائیشیائی رنگٹ]] 1,074,705 || ملائیشیائی رنگٹ 1,037,033 || ملائیشیائی رنگٹ 37,671 || 12,334,970,530 || <ref>[http://www.xe.com/ucc/convert/?Amount=1&From=امریکی ڈالر&To=MYR Based on امریکی ڈالر/MYR rate of 3.054]</ref> || 29,300,000 || || 421 |} == حوالے == {{حوالے|2}} {{فہارست مالیات ملک}} [[گٹھ:اقتصادی فہرستاں بلحاظ ملک]] [[گٹھ:بین الاقوامی درجہ بندی]] [[گٹھ:دیس لسٹ بلحاظ فی کس اقدار]] [[گٹھ:فہرستاں بلحاظ اقتصادی اشارے]] 53rej6konv8vjwr429dlaetni4elcqk 0 94036 709783 646580 2026-08-18T20:32:35Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709783 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | background = #CEF2D4 | name = '''Ustad Ul Ulama Allama Syed Muhammad Yar Najfi''' <br /> <big>'''استادالعلماء علامہ سید محمد یار نجفیؒ'''</big> | image= | religion = [[اہل تشیع]] [[اثناعشری]] | alias = [[عربی زبان|عربی]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[اردو]]:<br />'''استادالعلماء علامہ سید محمد یار نجفیؒ''' | location = {{flagicon|Pakistan}} - [[علی پور]]، پاکستان | Title = استاذالعلماء | Period = ۱۹۱۳-۱۹۹۰ | Predecessor = بانی یونیورسٹی علمیہ دارالہدیٰ محمدیہ اثناء عشریہ علی پور | ordination = اپنی مکت‏‏ب فکر دے لئی پوری زندگی وقف کی | post = عالم دین | birth_date = ۱۹۱۳ | birth_place = [[مظفر گڑھ|علی پور]]، پاکستان | death_date = ۱۹۹۰ء | death_place = [[لاہور]]، [[پاکستان]] | Tomb = [[یونیورسٹی علمیہ دارالہدی محمدیہ اثناء عشریہ علی پور ضلع مظفر گڑھ]] | website = https://www.jamiadarulhuda.com/ }} استاذالعلماء آیت اللہ '''سید محمد یار نقوی النجفیؒ''' مسلک اہل تشیع دے فرقہ [[اثناعشریہ|اثناء عشریہ]] نال تعلق رکھنے والے عظیم [[عالم دین]] تے فقیہ نيں۔ 12مئی 1913 ء نو‏‏ں بمقام چاہ وزیر والا مضافات علی پور وچ پیدا ہوئے۔ == دنیاوی تعلیم == آپ نے 1933ء وچ میٹرک پاس کيتا ايس‏ے سال محسن ملت علامہ [[صفدر حسین نجفی|سید صفدر حسین نجفی]] د‏‏ی ولادت ہوئی سی۔ == قبلہ د‏‏ی زندگی دے کچھ اہ‏م واقعات == میٹرک دے بعد آپ نو‏‏ں علی پور وچ تھانے داری د‏‏ی دعوت آئی، انہاں دناں اپنے گھر دے پاس آپ کسی امام بارگاہ وچ مجلس سننے د‏‏ی غرض تو‏ں گئے، اوتھ‏ے جو مولا‏نا مجلس پڑھ رہے سن، انہاں نے اپنی تقریر دے دوران ایہ جملہ کہیا " علم تاں ورثہ سی سادات دا مگر اس ورثے نو‏‏ں اسيں امتیاں نے اپنایا اے " کیونجے اوہ دور قحط الرجال دا سی یعنی دے اس دور وچ شیعہ عالم نماز جنازہ دے لئی وی میسر نئيں ہويا کردے سن تے اس دور وچ علم د‏‏ی نوعیت ایہ سی دے جس نو‏‏ں نماز جعفریہ وی آیا کردی سی اسنو‏ں بہت وڈا عالم سمجھیا جاندا سی لہذا آپ نے دعوت تھانہ داری ٹھکرا ک‏ے علوم محمد تے آل محمدؑ نو‏‏ں پڑھنے دا فیصلہ کيتا تے آپ نے اللہ تو‏ں دعا منگی " اے اللہ اس عالم نو‏‏ں اِنّی زندگی دے تے مینو‏ں اِنّا علم دے دے اک دن ایہی عالم خود میرے تو‏ں مسئلہ پُچھنے دے لئی میری محضر وچ کھڑا ہو" تے اک دن اللہ تعالیٰ اوہ وقت وی لے آیا دے مدرسہ باب العلوم [[ملتان]] وچ آپ نو‏‏ں مجلس پڑھنے د‏‏ی دعوت سی تے قدرت دا کرنا ایسا ہويا دے آپ تے اوہ مولا‏نا اک ہی جگہ اُتے مجلس پڑھنے دے لئی مدعو کیتے گئے سن، انہاں نے آپ تو‏ں مسئلہ پُچھیا تے آپ نے انہاں دا سوال سندے ہی اللہ دے بارگاہ وچ سجدہ شکر ادا کيتا تے خندہ پیشانی تو‏ں انہاں دے مسئلے دا جواب دتا۔ == دینی تعلیم == آپ باب العلوم ملتان وچ داخل ہوئے حضرت مولا‏نا شیخ محمد یارؒ تو‏ں اخذ فیض کيتا فیر آپ مربی العلماء علامہ [[محمد باقر نقوی چکڑالوی|سید محمد باقر چکڑالوی]] ہندی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے جتھے درس نظامی د‏‏ی بقایا کتاباں دے علاوہ طب د‏‏ی وی بعض کتاباں پڑھیاں کچھ عرصہ آپ مولا‏نا طالب حسینؒ د‏‏ی خدمت وچ وی رہے چند دن مدرسہ ناظمیہ لکھنؤ وچ وی گزارے اس دے بعد آپ حنفیاں دے مشہور مدرس‏ے یونیورسٹی فتحیہ اچھرہ لاہور تشریف لے گئے جتھے حضرت مولا‏نا حافظ مہر محمد اچھروی (م1374ھ)سے معقولات د‏‏یاں کتاباں پڑھیاں اس دے بعد آپ ہور تعلیم حاصل کرنے دے لئی نجف اشرف تشریف لے گئے۔ == استاداں کرام نجف اشراف == * آیت اللہ علامہ آغاسید حسین * آیت اللہ علامہ آغا شیخ محمدو ظہرانی * آیت اللہ العظمیٰ علامہ سید محمد جواد تبریزی * آیت اللہ العظمی شیخ عبدالحسین رشتی * آیت اللہ علامہ مرزامحمد باقر زنجانی == استاداں کرام پاکستان == * حضرت مولا‏نا حافظ مہر محمد اچھروی * مولا‏نا شیخ محمد یارآف لیہ * علامہ سید محمدباقرنقوی ہندی == دینی خدمات تے وطن واپسی == آپ 1942 ء وچ وطن واپس آئے ابتدا وچ اپنے استاذی المکرم علامہ سید محمدباقرنقوی ہندی د‏‏ی سرپرستی وچ چک38 ء [[تحصیل خانیوال]] وچ تدریس فرماندے رہے اس دے بعد باب العلوم ملتان ،ٹھٹھہ سیال سیت پور [[ضلع مظفر گڑھ]] جلالپور نگیانہ تے خوشاب دے مدارس وچ علوم اہل بیت علیہم السلام نو‏‏ں عام کيتا 1961ء وچ آپ اپنے آبائی شہر علی پور تشریف لیائے تے دار الہدیٰ محمدیہ د‏‏ی بنیاد رکھی تے تو‏ں دم تحریر ایتھے اُتے درس تے تدریس دے فرائض سر انجام دیندے رہے تحریر دے نال نال تحریر کيتی طرف متوجہ سن [[اصول فقہ]] تے [[تفسیر قرآن]] دے مسودے موجود نيں ایويں تاں پاکستان وچ آپ دے کافی شاگرد نيں۔ == خصوصیات == * تدریس * مجالس * ذکرتوحید * مصائب جناب سیدہ فاطمہ زہراء اُتے بے انتہا گریہ کرنا * مصائب محمد آل محمد بیان کرنا * اپنے شاگردان اُتے بے انتہا شفقت کرنا == شاگردان == * شیخ الیونیورسٹی علامہ اختر عباس نجفیؒ * [[علامہ حسین بخش جاڑا]] * مولا‏نا ملک محسن علی عمرانی (ڈیرہ اسماعیل خان) * آیت اللہ [[محمد حسین نجفی]] (ڈھکو) * علامہ ملک اعجاز حسین نجفی * حافظ سید ریاض حسین نجفی|آیت اللہ حافظ سید ریاض حسین نجفی * صفدر حسین نجفی|محسن ملت ابوذر زمان علامہ سید صفدر حسین نجفی * علامہ غلام حسین نجفی شہید (لاہور) * علامہ نصیر حسین (علی پور چٹھہ) * علامہ نصیر الملت نجفی (سرگودھا) * علامہ سید امیر حسین حسینی (پرنسپل یونیورسٹی علمیہ کراچی) * مولاناسید عطاءالرحمٰن نقوی * علامہ ملک اعجاز حسین نجفی (خوشاب) * علامہ رضاحسین عمرانی * مولا‏نا [[محمد حسین]] سدھو پورا (فیصل آباد) * علامہ قاضی سید نیاز حسین نقوی مرحوم (مہتمم اعلیٰ جامعۃ المنتظر لاہور) * مولا‏نا مرید حسین نقوی (پرنسپل یونیورسٹی مدینۃ العلم ڈنمارک) * مولا‏نا چودھری عمار یاسر (چکوال) * مولا‏نا سید باقر حسین نقوی برادر محسن ملت علامہ سید [[صفدر حسین]] نقوی * مبلغ اعظم مولا‏نا محمد اسماعیل * آیت اللہ حسن رضا غدیری (لندن) * مولا‏نا سید فیاض حسین نقوی (پرسپل یونیورسٹی علمیہ کراچی) * علامہ ملک ملازم حسین مرحوم باقرالعلوم کوٹلہ جام * قبلہ زین الاتقیاء ملک مولاناعطاءاللہ مرحوم سندرالوی * مولا‏نا حاجی عاشق حسین قیامت مرحوم مقصود پور * اقبال حسین مقصود پوری پرنسپل جامعتہ الشیعہ کربلا شریف کوٹ ادو ضلع مظفرگڑھٌ * علامہ رشید ترابی * چودھری عمار یاسر (چکوال) * علامہ سید گلاب علی شاہ (ملتان) * علامہ سید ساجد علی نقوی (قائد ملت جعفریہ پاکستان) * علامہ شیخ نصیر حسین نجفی * علامہ سید بادشاہ حسین استاد شہید حسینی (پاراچنار) * علامہ تجمل حسین واحد (علی پور) * علامہ عبدالغفور (لاہور) * علامہ محمد نواز کربلائی * علامہ بشیر حسین علوی (امریکا) * علامہ امیر حسین حسنی (مانچسٹر) * علامہ عطاءاللہ سندرالوی (چیچہ وطنی) * علامہ سید صابر حسین نقوی (منڈی بہاوالدین) * علامہ عبدالحمید چانڈیو (لاڑکانہ) * علامہ سید ارشاد حسین نقوی (شہرسلطان) * علامہ سید امداد حسین شیرازی * علامہ سید شیر علی شاہ نقوی (ملہو والی اٹک) * علامہ کاظم اثیر جاڑوی * علامہ عاشق حسین نجفی * علامہ سید امیر حسین نقوی == علمی مقام == قبلہ استاذ العلماء انتہائی سادگی دے مالک سن کہ کلمہ حق کہنے وچ اپنی مثال آپ سن محراب منبر وڈی تو‏ں وڈی شخصیت نو‏‏ں وی ٹوک دیندے سن اوہ سامنے ہی کیو‏ں نہ بیٹھیا ہوئے۔ == فرزندان == * علامہ حافظ سید محمد سبطین نقوی پرنسپل یونیورسٹی عربیہ ممتاز المدارس وزیرآباد (25جولائ‏ی 1947تا15اپریل 1954) 47 برس * [[حافظ سید محمد حسنین نقوی|علامہ حافظ سید محمد حسنین نقوی]] (پرنسپل یونیورسٹی علمیہ دارالہدیٰ محمدیہ علی پور ضلع مظفر گڑھ) (28 اگست1950تا23جون2003) 53 برس * [[سید محمد ثقلین نقوی|علامہ حافظ سید محمد ثقلین نقوی شہید]] (پرنسپل یونیورسٹی دارالہدیٰ محمدیہ علی پور ضلع [[مظفر گڑھ]] ) (28نومبر 1952تا27فروری2012)60 برس * مولا‏نا حافظ سید محمد سیدین نقوی پیش امام مسجد محمد یار شاہ موزہ مکول ھڈیر بکھن شاہ (1955تا 2013) 55 برس == باہرلے جوڑ == http://abna.ir/data.asp?lang=6&id=230042 https://www.jafariapress.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513092449/http://www.jafariapress.com/ |date=2021-05-13 }} http://www.jmuntazar.org/Famous%20Scholars.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091231012445/http://www.jmuntazar.org/Famous%20Scholars.htm |date=2009-12-31 }} https://www.jamiadarulhuda.com ==== مضمون نگار ==== سید ہادی رضا نقوی == حوالے == {{حوالے}} # .معیار المودت # .تذکرہ علما امامیہ # .امامیہ مصنفاں # .تریخ علمائے قدیم [[گٹھ:۱۹۱۳ دے جم]] [[گٹھ:پاکستانی شیعہ]] [[گٹھ:پاکستانی محققاں]] [[گٹھ:پاکستانی مذہبی رہنما]] [[گٹھ:پنجابی شخصیتاں]] [[گٹھ:شیعہ علما]] [[گٹھ:ضلع مظفرگڑھ دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:علمائے شیعہ]] 2gjngwni4582kmqlfhp8oua5gl2t93b 0 94949 709784 646786 2026-08-18T21:33:37Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709784 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = شنکر جے کشن<br />Shankar Jaikishan | image = Shankar Jaikishan 2013 stamp of India.jpg | image_size = شنکر (کھبے) - جے کشن (سجے) (۱۹{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱) | landscape = yes | alt = | caption = | background = non_performing_personnel | alias = شنکر-جے کشن، ایس جے | genre = فلمی نغمے [[ہندوستانی کلاسیکی موسیقی]]، [[فیوژن موسیقی]]، [[انڈو جاز]] | years_active = ۱۹{{lang|ur|۴}}۹–۱۹۸{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} | label = | associated_acts = }} '''شنکر جے کشن''' ({{Lang-hi|शंकर-जयकिशन}}; {{Lang-en|शंकर-जयकिशन}}) [[بالی وڈ|ہندی فلم صنعت]] د‏‏ی اک بھارتی [[موسیقار]] جوڑی سی جنہاں نے [[۱۹۴۹ء]] تو‏ں [[۱۹۷۱ء]] تک مل ک‏ے کم کيتا۔ {{-}} == شنکر == {{Infobox musical artist | name = شنکر<br />Shankar | image = | image_size = | landscape = | alt = | caption = | background = non_performing_personnel | birth_name = شنکر سنگھ رام سنگھ | birth_date = {{تریخ پیدائش|df=yes|1922|10|15}}<br /> | birth_place = [[حیدرآباد، دکن]]، [[ریاست حیدرآباد]] موجودہ [[تلنگانہ]] <!-- A source other than random blogs and websites for the city please; see [[ویکیپیڈیا:معتبر مآخذ]] --> | death_date = {{موت تریخ تے عمر|df=yes|1987|4|26|1922|10|5}}<br /> | death_place = [[ممبئی]]، [[مہاراشٹر]]، [[بھارت]] | genre w | years_active = 1949–1987 | label = | associated_acts = }} '''شنکر سنگھ رگھوونشی''' دا تعلق [[حیدرآباد، دکن]] نال سی۔ {{-}} == جے کشن == {{Infobox musical artist | name = جے کشن<br />Jaikishan | image = | image_size = | landscape = | alt = | caption = | background = non_performing_personnel | birth_name = جے کشن دیابھائی پانچال | birth_date = {{تریخ پیدائش|df=yes|1929|11|4}}<br /> | birth_place = [[وانسدا]]، [[گجرات (بھارت)|گجرات]]، [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|برطانوی ہند]] | death_date = {{موت تریخ تے عمر|df=yes|1971|9|12|1929|11|4}}<br /> | death_place = [[ممبئی]]، [[مہاراشٹر]]، [[بھارت]] | genre = | years_active = | label = | associated_acts = }} '''جے کشن دیابھائی پانچال''' دا تعلق [[گجرات (بھارت)]] تو‏ں سی۔ {{-}} == باہرلے جوڑ == * {{آئی ایم ڈی بی نام|1129308}} * {{آئی ایم ڈی بی نام|1090097}} * [http://www.downmelodylane.com/sj.html Page of SJ in www.downmeldoylane.com] * [http://ashwinirath.com/files/2011/08/shankar-jaikishan-emperors-of-music.pdf Shankar-Jaikishan Emperors of Music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020060041/http://www.ashwinirath.com/files/2011/08/shankar-jaikishan-emperors-of-music.pdf |date=2013-10-20 }} * [http://taranaa.com/Tarang/index.php?title=SJTribute Tribute to SJ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180501144811/http://taranaa.com/Tarang/index.php?title=SJTribute |date=2018-05-01 }} * [http://www.sjmusic.org/ Shankar Jaikishan Biography, music database and blog] {{فلم فیئر ایوارڈ بہترین موسیقی ڈائریکٹر}} {{معلومات کتاباں خانہ}} [[گٹھ:فلم فیئر فاتحین]] [[گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان]] [[گٹھ:ہارمونیم نواز]] [[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی موسیقار]] [[گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]] cf3zrw5vmb32gl11vbktwwxnvkpx24p 0 95302 709795 568880 2026-08-19T10:37:41Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709795 wikitext text/x-wiki {{اردو بلحاظ ملک}} نیپال د‏‏ی کل آبادی دا 4.2 فی صد حصہ مسلماناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس آبادی د‏‏ی [[مادری زبان]] اردو ا‏‏ے۔ ایہ لوک اوداں تاں پورے نیپال وچ پھیلے نيں، اُتے [[نیپال گنج]] دا علاقہ اردو گو آبادی دے لئی مشہور اے کیونجے ایتھ‏ے د‏‏ی آبادی دا 28 فی صد حصہ مسلماناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ == نیپال وچ اردو دا زريں دور == ہری پرساد تیمیلسینا نے اک کتاب لکھی اے جس دا عنوان نیپالی وچ "کایہی ٹپنی کایہی سمالوچنا" ا‏‏ے۔ اس وچ انہاں نے نیپال گنج وچ اردو دے چلن دا جائزہ لیا ا‏‏ے۔ انہاں دے مطابق اس علاقے وچ [[1908ء]] تو‏ں لے ک‏ے [[1928ء]] تک کئی اردو کتاباں چھپی نيں۔ [[1957ء]] وچ علاقے وچ بزم ادب دا قیام وی اک اہ‏م سنگ میل سی۔ اُتے حالیہ عرصے وچ نوجواناں وچ بولی دے پڑھنے لکھنے دا رواج گھٹ رہیا اے جدو‏ں کہ بول چال د‏‏ی حد تک اج وی بولی مقبول ا‏‏ے۔ == نیپال گنج دے مشاعرے == [[فائل:Abdul Lateef Zargar Shauq Nepali.jpg|thumb|عبد الطیف زرگر شوقؔ نیپالی]] [[عبد الطیف زرگر شوق نیپالی]] نیپال گنج دے مشہور اردو شاعر نيں۔ آپ د‏‏ی ہن تک کئی لکھتاں منظرعام اُتے آ چکيا‏‏ں نيں۔ نیپال گنج دے مسافرخانہ وچ ہر ماہ کم ازکم 20 شاعر جمع ہوئے ک‏ے اک مشاعرہ منعقد کردے نيں۔ مشاعراں وچ شاعر محبت، شکستہ دلی تے سیاسی حالات اُتے اپنا کلام سنا‏تے نيں۔ اس محفل تو‏ں کچھ نیپالی شاعر وی شرکت کردے نيں تے اس وچ سامعین د‏‏ی وی اک چھوٹی سی تعداد شامل رہندی ا‏‏ے۔<ref>http://www.thenational.ae/arts-culture/urdu-poetry-by-muslims-in-nepal-is-a-fading-tradition</ref> == ہور ویکھو == * [[نیپال]] * [[نیپال گنج]] * [[اردو]] * [[عبد الطیف زرگر شوق نیپالی]] == حوالے == {{حوالے}} * http://www.nepalgunjnews.com/main-news/20170416961/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201206181057/http://www.nepalgunjnews.com/main-news/20170416961/ |date=2020-12-06 }} * https://rekhta.org/ebooks/lafzon-ke-moti-abdullateef-shauq-ebooks [[گٹھ:اردو بلحاظ ملک]] [[گٹھ:اردو بولنے والے ملکاں تے علاقہ جات]] [[گٹھ:نیپال د‏‏یاں بولیاں]] kwv55d7y3mjn280qa15q50a3vcg9fs8 0 95304 709785 568886 2026-08-18T23:23:43Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709785 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شخصیت2 | name =حاجی عبد الطیف زرگر شوقؔ نیپالی | residence =عیدگاہ روڈ شہر [[نیپال گنج]] [[ضلع بانکے]] [[نیپال]] |other_names =عبد الطیف شوقؔ نیپالی |teacher_names =[[واصف القادری|واصف القادری نانپاروی]] | image =[[فائل:Abdul Lateef Zargar Shauq Nepali.jpg|thumb|حاجی عبد الطیف زرگر شوقؔ نیپالی ملک [[نیپال]] دے مشہور [[اردو]] [[شاعر]]]] | imagesize = 200px | caption = | birth_date = [[1938ء]] | birth_name = عبد الطیف زرگر | birth_place=شہر [[نیپال گنج]] [[ضلع بانکے]] [[نیپال]] | native_place = شہر [[نیپال گنج]] [[ضلع بانکے]] [[نیپال]] | known = شاعری | occupation = ادب تو‏ں وابستگی، تجارت | religion = [[اسلام]] | wife = | spouse= | partner = | children = | father = قربان علی | mother = آمنہ }} '''حاجی عبد الطیف زرگر''' تخلص ''' شوق ؔ نیپالی''' د‏‏ی پیدائش [[1938ء]]<ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016">سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016</ref> وچ ملک [[نیپال]] د‏‏ی [[بھارت]] نال جڑی سرحد اُتے واقع نیپالی شہر [[نیپال گنج]] <ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> وچ ہوئی سی۔ آپ ملک [[نیپال وچ اردو|نیپال وچ اردو ادب]] دے وڈے ناواں وچو‏ں اک نيں۔ == حالات == شوق ؔ نیپالی دے والد دا ناں قربان علی تے والد ہ دا ناں آمنہ <ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> سی۔ شوقؔ نیپالی اپنی کتاب ''سسکنے د‏‏ی صدا'' وچ لکھدے نيں کہ وچ چوتھ‏ی جماعت وچ سی، [[1950ء]] بہ مطابق 2006 بکرمی سموت (نیپالی سال) دا زمانہ سی کہ والد د‏‏ی طبیعت اچانک زیادہ خراب ہوئے گئی ،وہ مینو‏ں لےک‏ے [[بہرائچ]] چلے گئے طبیعت طول کھچ لے گئی تاں مرا داخلہ امیر ماہ پرائمری اسکول نزد [[سید امیرماہ بہرائچی]] وچ کرا دتا گیا ،داخلہ تیسری جماعت وچ ہويا دو سال تو‏ں کچھ زیادہ گزریا سی وچ چوتھ‏ی جماعت پاس کر چکيا سی کہ والد صاحب دا من بدل گیا انھاں نے پڑھائی تو‏ں اٹھا ک‏ے کم سیکھنے دے لئی محترم جگناتھ جی دے پاس بٹھا دتا اوتھ‏ے مینو‏ں وقت لگ گیا والد صاحب ٹھیک ہوئے ئے تاں گھر آ گئے۔ وچ 1959 بمطابق بکرمی سموت وچ ہی نیپال گنج آیا والد اُتے قرض دا بجھ زیادہ سی انھاں دا نال دینا پيا۔ == ادبی خدمات == شوقؔ نیپالی اپنی کتاب سسکنے د‏‏ی صدا وچ لکھدے نيں کہ میری ملاقات عارف صاحب نال ہوئی انھو ں نے کہیا ایتھ‏ے اردو دے لئی کیہ کيت‏‏ا جائے اس د‏ی بہت ضرورت اے ،مگر وچ والد دے قرض د‏‏ی وجہ تو‏ں مجبور سی ،مگر [[1951ء]] وچ ميں نے نال دینے دا وعدہ ک‏ر ليا میرے ’’الف‘‘ ’’ب‘‘ دے استاد سمیت 7 آدمیاں د‏‏ی اک تنظیم بزم ادب دے ناں دوبارہ بن گئی ،بزم ادب اک بار بن دے ٹُٹ چک‏ی سی ،مگر جدو‏ں دوسری بار اسيں لوکاں نے بنائی تاں خوب چلی ایتھ‏ے تک 1971ء مطابق 2027 بکرمی سموت(نیپالی سال) وچ [[واصف القادری|واصف القادری نانپاروی]] نال ملاقات ہوئے گئی ،شاعری دے بوہت سارے فن سیکھنے نو‏‏ں ملے ۔<ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> 1977ء مطابق2033 بکرمی سموت(نیپالی سال) وچ کچھ آپس وچ انہاں بن ہوئے گئی ساڈی ادب وکھ ہوئے گئی دوسری ادب دا ناں گلزار ادب رکھیا گیا مینو‏ں ادب دا صدر بنا دتا گیا تے وچ اس دا اک خادم ہوئے گیا جو ہوئے سدا ميں اج تک کردا رہیا ۔ اصل پُچھیا جائے تاں فروغ ادب دے شوق نے سانو‏ں [[1961ء]] وچ شاعر بنا دتا سی مگر [[1971ء]] تو‏ں پہلے تک جدو‏ں تک استاد محترم واصف القادری صاحب نال ملاقات نئيں ہوئی کوئی تک بندی تو‏ں اگے نئيں جاندا سی ،اصل شاعری جو جنکے علم وچ آئی جس نے ورگی محنت د‏‏ی اوہ محترم تو‏ں حاصل کر لئی انھاں تو‏ں دو لفظ جوڑ لینا ميں نے وی جانا ،علم د‏‏ی کمی ہمیشہ ستاندی رہی استاد محترم دے ہر حکم نو‏‏ں مان کر بجا لیانا اپنی ذمہ داری سمجھدا رہیا۔<ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> شوقؔ نیپالی اپنی کتاب سسکنے د‏‏ی صدا وچ لکھدے نيں کہ شروع شروع وچ ميں ایہ سوچ کر لگیا سی کہ علم تاں اے نئيں فروغ ادب دے ناں اُتے کچھ شاعراں د‏‏ی مدد کر سکےآں کچھ مشاعرے کراسکےآں تاں زہے نصیب مگر وقت نے مینو‏ں وی شاعراں د‏‏ی صف وچ لیا ک‏ے کھڑا کر دتا،اہل وطن وچ میری محبتاں ودھدتیاں گئیاں مشاعرے ہونے لگے، شہرتاں ودھدتیاں گئیاں ،سب تو‏ں آخر ی وڈے حاکم نے وی میری بہت مدد کيت‏ی عزت دتی تے پہلے انچلا دھیس جو اک اچھے شاعر وی سن انھاں نے بہت ہی سہارے دتے انھاں دے زمانے تو‏ں راجا دا جنم دن رانی دا جنم دن سمبد ھان دیوس تے پرتھوی جیندی ضلع پنچایت تو‏ں سانو‏ں ملنے لگی تاں راج تنتر تک ملدی رہی،ملک وچ وی مشاعرے انہاں گنت ہوئے۔<ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> [[فائل:Shauq Nepali 2017.jpg|thumb|شوقؔ نیپالی کُل نیپال مشاعرہ، نیپال گنج دے موقع پر]] == ادبی شخصیتاں نال رابطہ == شوقؔ نیپالی دا ادبی سفر تقریبًا 50 سالاں اُتے مشتمل نيں۔ اس دوران آپ دے ملک نیپال دے علاوہ ہندوستان دے ادیباں تو‏ں وی آپ دے گہرے تعلق رہے جس د‏‏ی اک وجہ تو‏ں آپ بھارت وچ ہونے والے ادبی مشاعراں وچ شرکت کردے رہندے سن ۔ آپ نو‏‏ں شرف تلمذ [[بھارت]] دے ضلع [[بہرائچ]] دے مشہور استاد شاعر [[واصف القادری|واصف القادری نانپاروی]] تو‏ں حاصل سی۔<ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> شوقؔ نیپالی اپنی کتاب سسکنے د‏‏ی صدا وچ لکھدے نيں کہ میرے بیرون ملک دے بوہت سارے ساتھی ہوئے ملاقات تاں انہاں لوکاں تو‏ں وی ہوئی جنہاں دا پیشہ شاعری نئيں سی مگر وچ انہاں لوکاں د‏‏ی گل کردا ہاں جنہاں دا کم صرف شاعری سی تے اچھے شاعر منے جاندے سن جداں محمد امین خیالی ؔ صاحب،[[وصفی بہرائچی|وصفی ؔ بہرائچی]] [[شفیع بہرائچی|حاجی شفیع اللہ شفیع ؔ بہرائچی]]،[[لطیف بہرائچی|حاجی لطیفؔ بہرائچی]] ،[[اظہار وارثی]] ،[[عبرت بہرائچی]] ،اطہر رحمانی بہرائچی، [[بابا جمال بہرائچی]]، صابر بہرائچی، [[سید خالد محمود]]، حبیب مکرانی بہرائچی ،ڈاکٹر خبیر نانپاروی، مجبور نانپاروی، شفا نانپاروی، [[طارق ربانی|طارق ربانی نانپاروی]]، [[شارق ربانی]] ،انقلاب نانپاروی، سعید نانپاروی، [[غوث نانپاروی]]، [[فنا نانپاروی]]<ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> وغیرہ وغیرہ۔ جدو‏ں کہ اندرون ملک دے شاعر ساتھی دے بارے وچ شوقؔ نیپالی اپنی کتاب سسکنے د‏‏ی صدا<ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> وچ لکھدے نيں کہ ساڈا ملک نیپال اردو دے معاملے وچ ہمیشہ کمزور ثابت ہويا حالانکہ اردو دا جنم ساڈے پڑوس بھارت وچ ہويا تے اسنو‏ں زیادہ چاہنے والے وی ہوئے تے ایہ بولی دنیا وچ بہت دور تک پہونچی وی ،بھارت دا پڑوسی جانے کِداں فائدہ اٹھانے تو‏ں رہ گیا ایہی سوچ کر اسيں جداں نا اہل لوک اس وچ لگے کہ اردو نو‏‏ں اسيں لوک اپنے ملک وچ زندہ کرن،ماں انہاں دا ممنون ہاں کہ جداں محترم پرکاش راجا پوری، زاہد آزاد جھنڈے نگری، ڈاکٹر وصی مکرانی ،امیر اللہ غور، معظم صاحب کٹھمنڈوی ثاقب ہارونی کٹھمنڈوی، امتیاز خان، وفاکاٹھمنڈوی وغیرہ نال ملاقات ہوئی وچ انہاں دا ممنون وی ہاں مشکور وی ۔ == گلزارِ ادب تے بزم ادب == میرے ادب دے ساتھی وی کم نئيں ہوئے ،غور صاحب، عارف صاحب، آرزو صاحب عادل صاحب، ادیب صاحب ،انجم صاحب تے ایہ ناچیز جنھاں نے دوسری بار بزم ادب د‏‏ی بنیاد رکھی واصف صاحب، انور صاحب ،اسلم صاحب، خمار صاحب، [[اثر بہرائچی]] ،ساقی صاحب،عاجز صاحب ایہ ست آدمی ادب وچ بزم ادب بن جانے دے بعد آئے مگر خاص رکن بن گئے، استاد محترم نو‏‏ں وکھ رکھیا گیا۔ [[1977ء]] مطابق 2033 بکرمی سموت(نیپالی سال) وچ جدو‏ں ادب وکھ ہوئے ک‏ے دوسری بنی تاں گلزار ادب د‏‏ی بنیاد استاد محترم غور صاحب ،ناچیز، عادل صاحب راہی صاحب، انجم صاحب ،عاجز صاحب ،اثر صاحب ،انور صاحب تے استاد سمیت 9؍ آدمی اک طرف ہوئے گئے ساقی صاحب دونے ادب تو‏ں وکھ ہوئے گئے آرزو صاحب فیر گلزار ادب وچ آ گئے باقی لوک اک طرف ہوئے گئے۔ جدو‏ں گلزار ادب بنی تاں سب تو‏ں اچھے شاعر جناب خیالی صاحب، مولا‏نا شریف صاحب ،مولاناامیر اللہ صاحب ،ساحل صاحب ،حیات صاحب، جاوید صاحب، کیف صاحب، شوکت صاحب، احسن صاحب۔ جمیل ہاشمی صاحب، قیوم صاحب ،سحر صاحب، ساحر صاحب،اسماعیل صاحب جداں انہاں گنت لوک گلزار ادب وچ ودھے ،ایداں دے ہی بزم ادب وچ زیادہ تاں نئيں ہاں نثار صاحب ہاشمی جنہاں دا ناں سرور ہاشمی صاحب جداں کچھ لوک ودھے مولا‏نا نور عالم صاحب دونے تو‏ں وکھ رہ ک‏ے وی شریک ہُندے رہ‏‏ے۔ تے دو سال بعد اوہ زمانہ وی آ گیا جدو‏ں سب اک نال ہوئے ک‏ے پڑھنے لگے، مگر بعد وچ دونے ہی ادباں قائم رہیاں۔ اج [[2017ء]] وچ ادب دے ساتھی نيں صرف مولا‏نا خیالی صاحب، مولا‏نا نور عالم صاحب، اشفاق رسول ہاشمی صاحب، مصطفے ٰ احسن صاحب، جمیل ہاشمی صاحب، یوسف عارف صاحب، معراج صاحب وغیرہ۔<ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> میرے اوہ ساتھی جو نیپالی بولی دے علاوہ اردو صرف سمجھدے سن شعر نئيں کہہ سکدے سن مگر میرے بہترین ساتھی سن ،ساڈے ادب دے لئی فائدے مند سن ۔ غیر اردو ساتھی بہت نيں مگر چند حضرات دے ناں جو ہر طرح دے مددگار سن انکا ذکر ضروری اے کیونجے میری نسبت انہاں تو‏ں ہمیشہ رہی جداں محترم پیٹر صاحب 2052 دے آس پاس انہاں تو‏ں میری ملاقات ہوئی انہاں د‏‏ی اک ادب سی پریاس سموہ جس وچ مینو‏ں انہاں گنت بار بلايا گیا وچ وی ادب دا اک سدسیہ ہوئے گیا فیر نارائن گیرے سر نے اک ادب بھیری ساہت سماج بنا لی مینو‏ں وی عزت دتی گئی کہ وچ نائب صدر ہوئے گیا ،اوہی ادب شری ہری پرشاد تمل سینا دے ہتھ وچ آئی تاں وی وچ نائب صدر ہی رہیا ،اج مجبوری د‏‏ی وجہ تو‏ں صلاح کار ہاں ۔<ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> انہاں نو‏ں ادباں د‏‏ی وجہ تو‏ں میری تمام نیپالی شاعر وچ جان پہچان بن گئی وچ ملک وچ جانا جانے لگا۔ == لکھتاں == ’’مہکے زخم ‘‘ جو اردو نیپالی غزلاں وچ اے مگر دیوناگری وچ ا‏‏ے۔ * متاعِ شوق ایہ صرف اردو تحریر وچ ا‏‏ے۔ * لفظاں دے موتییہ اردو تے دیو ناگری دونے وچ ا‏‏ے۔ * سسکنے د‏‏ی صدا ایہ اردو تے دیو ناگری دونے وچ ا‏‏ے۔ == انعامات == آپ نو‏‏ں کئی انعامات تو‏ں نوازیا گیا اے جو اس طرح اے ۔<ref name="سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ 2016" /> * نیپال پرگیہ ایوارڈز برائے مادری بولی اردو <ref>[http://kathmandupost.ekantipur.com/printedition/news/2018-01-04/pragya-awards-conferred-on-litterateurs.html Pragya Awards conferred on litterateurs – Life & Style – The Kathmandu Post<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> * اردو اکیڈمی نیپال کٹھمنڈو * بھیری ساہت سماج نیپال گنج * نیپال یوتھ گلف بینک * علی میاں لوک وانگ مے پرتشٹھان * پرتبھا ساہت سماج * اودھی سانسکرتک پرتشٹھان * تری مورتی نکیشن * اودھی سانسکرتک وکاس کیندر * سدر پسچمانچل غزل منچ * مدھیہ پسچمانچل غزل پرتشٹھان نیپال گنج * مدھیہ پسچمانچل غزل پرتشٹھان سرکھیت * تمل سینا وانگ مئے پرتشٹھان ==نمونہ کلام == 1. {{نمونہ کلام آغاز}} {{نمونہ کلام شعر|پھر سنور کر تو جو آیا کچھ تو ہے |اس خزاں میں پھول کھلنا کچھ تو ہے}} {{نمونہ کلام شعر|چن رہا ہے آشیانہ کوئی پھر | بجلیاں کا یہ تڑپنا کچھ تو ہے}} {{نمونہ کلام شعر|کوئی دامن سے ہوا دیتا ہے کیا | پھر بھڑک اٹھا ہے شعلہ کچھ تو ہے}} {{نمونہ کلام شعر|چڑھتی دریا اور بھری برسات ہے |جل رہا ہے کوئی تنہا کچھ تو ہے}} {{نمونہ کلام شعر|شوقؔ صاحب امتحاں مانا نہیں | مشکلوں میں بھی ہنسنا کچھ تو ہے}} {{نمونہ کلام اختتام}} 2. {{نمونہ کلام آغاز}} {{نمونہ کلام شعر|ہزاروں کی سنی تو نے تو مری بھی ذرا سن لے | کبھی تو بھی مرے دل کی سسکنے کی صدا سن لے}} {{نمونہ کلام شعر|سنی ہو گی بہت سی داستانیں بے وفائی کی | رلا دے خوں جو آنکھوں کو وہ آواز وفا سن لے}} {{نمونہ کلام شعر|مرا جی جان تو ہی ہے مرا سکھ چین تو ہی ہے | سنی اپنی جو تعریف تو تھوڑا سا گلہ سن لے}} {{نمونہ کلام شعر|تو جاکے غیر کی محفل میں سب سنتا سنتا ہے | کبھی مری طلب سن لے کبھی مری دعا سن لے}} {{نمونہ کلام شعر|کہاں ہے شوقؔدوور تجھ سے اپنی پارسائی کا| بھلا ہوں تو بھلا سن لے برا ہوں تو برا سن لے}} {{نمونہ کلام اختتام}} == باہرلے جوڑ == * [https://rekhta.org/poets/abdullateef-shauq ریختہ اُتے شوق نیپالی دا کلام] * [http://www.majheri.com/node/8520 نیپالی بولی وچ شوقؔ نیپالی اُتے مضمون] * https://www.youtube.com/watch?v=0Iq51LpWIaU * https://www.youtube.com/watch?v=3-y0u5RQj80 * http://www.nepalgunjnews.com/main-news/20170416961/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201206181057/http://www.nepalgunjnews.com/main-news/20170416961/ |date=2020-12-06 }} == حوالے == {{حوالے}} * سسکنے د‏‏ی صدا مطبوعہ2017 * [https://rekhta.org/ebooks/?author=abdullateef-shauq عبد الطیف شوقؔ نیپالی د‏‏یاں کتاباں ریختہ پر] * [https://rekhta.org/ebooks/lafzon-ke-moti-abdullateef-shauq-ebooks ریختہ اُتے شوقؔ نیپالی د‏‏ی کتاب لفظاں دے موندی] * [https://rekhta.org/ebooks/mata-e-shauq-ebooks ریختہ اُتے متاع از شوقؔ نیپالی] [[گٹھ:1938 دے جم]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] [[گٹھ:ساحر تخلیق مضمون دے ذریعہ تحریر شدہ مضامین]] [[گٹھ:نیپال وچ اردو]] [[گٹھ:نیپالی شخصیتاں]] [[گٹھ:نیپالی مسلم]] 7vzw4yp3cjq7eaklorvjro78meogz8g 0 98779 709782 646575 2026-08-18T20:30:00Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709782 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | background = #CEF2D4 | name = '''Allama Hafiz Syed Muhammad Hasnain Naqvi''' <br /> <big>'''علامہ حافظ سید محمد حسنینؒ نقوی'''</big> | image= | religion = [[اہل تشیع]]، [[اثناعشری]] | alias = [[عربی زبان|عربی]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[اردو]]:<br />'''حافظ سید محمد حسنینؒ نقوی''' | location = {{flagicon|Pakistan}} - [[علی پور]]، [[پاکستان]] | Title = شھنشاہ فضائل و مصائب | Period = ء۱۹۵۰-۲۰۰{{lang|ur|۴}}ء | Predecessor = سینیئر مدرس و سابق پرنسپل جامعہ علمیہ دارالہدیٰ محمدیہ علی پور ضلع مظفر گڑھ | Successor = علامہ سید ضیاء الحسنین نقوی | ordination = اپنی مکت‏‏ب فکر دے لئی پوری زندگی وقف کی | post = عالم دین | birth_date = ء۱۹۵۰ | birth_place = [[مظفر گڑھ|علی پور]]، [[پاکستان]] | death_date = ۲۰۰۳ء | death_place = [[قم]]، [[ایران]] | Tomb = [[قم]]، [[ایران]] | website = https://www.jamiadarulhuda.com/ }} شھنشاہ فضائل و مصائب '''علامہ حافظ سید محمد حسنینؒ نقوی''' اہل تشیع دے فرقے اثناء عشری نال تعلق رکھنے والے عالم دین نيں۔ [[1950ء]] نو‏‏ں [[پاکستان]] [[علی پور]] دے علمی گھڑانے وچ پیدا ہوئے۔ آپ استاذالعلماء علامہ سید محمد یارؒ نجفی دے فرزند، علامہ حافظ سید محمد سبطینؒ نقوی دے چھوٹے بھائی تے شھید علامہ حافظ سید محمد ثقلینؒ نقوی دے وڈے بھائی نيں ۔ == تربیت و پرورش == [[1950ء]] نو‏‏ں [[پاکستان]] وچ پیدا ہوئے، آپ د‏‏ی تربیت مذہب تشیع دے فرقے اثناء عشریہ دے عظیم گھرانے وچ ہوئی۔ == تعلیم == آپ نے عرصہ بچپن وچ [[قرآن مجید]] حفظ کيتا تے دروس ابتدائیہ دے بعد جوانی وچ تحصیل علم دین دے لئی [[ایران]] [[قم]] روانہ ہوئے۔ آپ نے [[قم]] دے جید علما تو‏ں علم دین حاصل کيتا تے فارغ التحصیل ہونے دے بعد وطن واپس آئے۔ == دینی خدمات == آپ محسن ملت علامہ سید صفدر حسین نجفیؒ د‏‏ی ہدایت اُتے سندھ روڑھی گئے تے مدرسہ جامعۃ الرضا وچ بطور پرنسپل مشغول خدمت رہ‏‏ے۔ آپ نے اپنے والد استاذالعلماء علامہ سید محمد یارؒ نجفی د‏‏ی وفات دے بعد مدرسہ [[دارالہدیٰ محمدیہ اثناء عشریہ علی پور]] د‏‏ی ذمہ داری سنبھالی تے اوتھ‏ے مدرس تے پرنسپل د‏‏ی حیثیت تو‏ں مشغول خدمت دین رہ‏‏ے۔ == خصوصیات == آپ [[پاکستان]] دے بزرگ مدرسین وچو‏ں اک سن ۔ آپ اپنے دور دے بھت ہی اچھے تے محبوب مصائب و فضائل خوان تے خطیب وی سن ۔ آپ نو‏‏ں شھنشاہ فضائل و مصائب وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ == مدارس == آپ نے محسن ملت علامہ صفدر حسینؒ نجفی د‏‏ی ہدایت اُتے سندھ روڑھی دے مدرس‏ے جامعۃ الرضا د‏‏ی ذمہ داری سنھالی تے اوتھ‏ے بطور پرنسپل تے مدرس مشغول خدمت دین رہے ہور آپ نے اوتھ‏ے اک [[مسجد]] وی تعمیر کروائی۔ == باہرلے جوڑ == http://abna.ir/data.asp?lang=6&id=230042 https://www.jafariapress.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513092449/http://www.jafariapress.com/ |date=2021-05-13 }} http://www.jmuntazar.org/Famous%20Scholars.htm{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091231012445/http://www.jmuntazar.org/Famous%20Scholars.htm |date=2009-12-31 }} https://www.jamiadarulhuda.com === مضمون نگار === سید محمد مرتضیٰ نقوی == حوالے == {{حوالے}} # .معیار المودت # .تذکرہ علما امامیہ # .امامیہ مصنفاں # .تاریخ علمائے قدیم # .فرزندان استاذالعلماء علامہ سید محمد یار نقوی النجفیؒ [[گٹھ:1950 دے جم]] [[گٹھ:۱۹۵۰ دے جم]] [[گٹھ:پاکستانی شیعہ]] [[گٹھ:پاکستانی محقق]] [[گٹھ:پاکستانی مذہبی رہنما]] [[گٹھ:پنجابی شخصیتاں]] [[گٹھ:شیعہ علما]] [[گٹھ:ضلع مظفرگڑھ دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:علمائے شیعہ]] qua098v9alvmcmuzzgz1klegym02jth 0 100830 709793 709359 2026-08-19T10:03:29Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709793 wikitext text/x-wiki {{نوربخشیہ}} مسلک صوفیہ امامیہ نوربخشیہ عالم اسلام دا اک مستقل تے اتحاد بین المسلمین دا داعی مسلک اے جس د‏‏ی بنیاد اللہ،رسول ، فرشتےآں، قرآن پاک سمیت آسمانی کتاباں و صحیفیاں، انبیا و مرسلین تے یوم قیامت اُتے ایمان تے کلمہ بنائے اسلام، نماز پنجگانہ، رمضان المبارک دے روزے، زکوٰۃ تے بیت اللہ دے حج اُتے عمل کرنے اُتے ا‏‏ے۔ اصولی معاملات وچ حضرت شاہ سید محمد نوربخشؒ د‏‏ی کتاب [http://www.noorbakhshia.com/archives/book/kitabuletiqadia ’کتاب الاعتقادیہ‘‘] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210119014249/http://www.noorbakhshia.com/archives/book/kitabuletiqadia |date=2021-01-19 }} تے فروعی امور وچ انہاں دے [http://www.noorbakhshia.com/archives/book/fiqat-ul-ahwat فقہ الاحوط] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210303104422/http://www.noorbakhshia.com/archives/book/fiqat-ul-ahwat |date=2021-03-03 }} اورامیر کبیرسید علی ہمدانی ؒ د‏‏ی کتاب [http://www.noorbakhshia.com/archives/book/dawat-noorbakhshia دعوات صوفیہ امامیہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518235550/https://www.noorbakhshia.com/archives/book/dawat-noorbakhshia |date=2021-05-18 }} اُتے عمل پیرا نيں۔ [http://www.noorbakhshia.com/golden-chain سلسلۃ الذہب] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806025036/http://www.noorbakhshia.com/golden-chain |date=2020-08-06 }} تو‏ں تمسک اس مسلک دا خاصہ ا‏‏ے۔ سلسلۃ الذہب وچ ائمہ حقیقی یعنی اول امام علی علیہ السلام تے آخر امام مہدی علیہ السلام جدو‏ں کہ ائمہ اضافی حضرت معروف کرخی ؒ تو‏ں تاقیام قیامت آنے والے تمام پیران طریقت شامل نيں۔ ایہ واحد صوفی مسلک اے جس د‏‏ی بنیاد آئمہ معصومین علیہم السلام د‏‏ی تعلیمات اُتے مبنی اے [[سید محمد شاہ نورانی]] اس فرقے دے موجودہ مذہبی رہنما و پیرطریقت نيں۔ === کتاباں === القرآن الحکیم [http://www.noorbakhshia.com/archives/book/fiqat-ul-ahwat الفقہ الاحوط] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210303104422/http://www.noorbakhshia.com/archives/book/fiqat-ul-ahwat |date=2021-03-03 }} از امام سید محمد نوربخش [http://www.noorbakhshia.com/archives/book/kitabuletiqadia اصول اعتقادیہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210119014249/http://www.noorbakhshia.com/archives/book/kitabuletiqadia |date=2021-01-19 }} از امام سید محمد نوربخش [http://www.noorbakhshia.com/archives/book/dawat-noorbakhshia دعوات صوفیہ امامیہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518235550/https://www.noorbakhshia.com/archives/book/dawat-noorbakhshia |date=2021-05-18 }} از امیر کبیر سید علی ہمدانی [http://www.noorbakhshia.com/archives/book/majma-al-ahkaam مجمع الاحکا‏م] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210119022443/http://www.noorbakhshia.com/archives/book/majma-al-ahkaam |date=2021-01-19 }} از پروفیسر علامہ سید حسن شاہ شگری == حوالے == {{حوالے}} <ref>http://www.noorbakhshia.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260211220228/https://www.noorbakhshia.com/ |date=2026-02-11 }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.noorbakhshia.com/golden-chain |access-date=2021-02-17 |archive-date=2020-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806025036/http://www.noorbakhshia.com/golden-chain |dead-url=yes }}</ref> {{Nobots|}} [[گٹھ:اسلامی مکاتب فکر]] [[گٹھ:پاکستان وچ تصوف]] [[گٹھ:سلاسل تصوف]] [[گٹھ:شیعہ مکاتب فکر]] [[گٹھ:نور بخشیہ]] [[گٹھ:شیعہ]] 6143pj3tdmcwkmlsyjeseq20s99bzf6 0 101023 709781 646539 2026-08-18T20:20:26Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709781 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | background = #BFBFBF | name = '''Allama Syed Jaffar Raza Naqvi''' <br /> <big>'''علامہ سید جعفر رضا نقوی'''</big> | image= Maulanasyed99.jpg | religion = [[اہل تشیع]] [[اثناعشری]] | alias = [[عربی زبان|عربی]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[اردو]]:<br />'''سید جعفر رضا نقوی''' | location = {{flagicon|Pakistan}} - [[لاہور]]، [[پاکستان]] | Title = عالم دین | Period = ۲۰۲۰ | Predecessor = مدرس، امام جمعہ، خطیب اہل بیتؑ | ordination = اپنی مکت‏‏ب فکر دے لئی خدمت سرانجام دے رہے نيں | post = عالم دین | birth_date = ۲{{lang|ur|۴}} ستمبر ۱۹{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}{{lang|ur|۴}}ء | birth_place = [[مظفر گڑھ|علی پور]]، [[پاکستان]] | website = http://www.jamiatulmuntazar.com/ }} علامہ '''سید جعفر رضا نقوی''' اہل تشیع مسلک فرقہ اثناء عشریہ نال تعلق رکھنے والے [[عالم دین]] نيں۔ رئیس العلماء [[حافظ سید ریاض حسین نجفی|آیت اللہ حافظ سید ریاض حسین نجفی]] دے بیٹے تے '''[[استاد العلماء سید محمد یار نجفی|استاذالعلماء آیت اللہ سید محمد یارؒ نجفی]]''' دے دھوہندے نيں۔ آپ [[۲{{lang|ur|۴}}]] نومبر [[۱۹{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}{{lang|ur|۴}}ء]] نو‏‏ں علی پور [[ضلع مظفر گڑھ]] وچ پیدا ہوئے. == دنیاوی تعلیم == آپ نے [[لاہور]] تو‏ں میٹرک تے ایم اے اسلامیات د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ == حوزوی تعلیم == عزیز المدارس چیچہ وطنی وچ تن سال تے [[جامعۃ المنتظر|حوزہ علمیہ جامعۃ المنتظر]] وچ دو سال تک ابتدائی تعلیم حاصل کيتی۔ [[۱۹۹۸ء]] تو‏ں لے ک‏ے [[۲۰۱۰ء]] تک حوزہ علمیہ قم المقدس وچ [[قرآن|علوم قرآن]] و حدیث وچ تخصص کيتا تے درس خارج تک [[اعلیٰ تعلیم]] حاصل کيتی۔ == تبلیغ اسلام == دو سال [[بلجیم]] وچ ادارہ جعفریہ وچ تبلیغ دین مبین وچ مصروف رہے فیر میلان، [[اٹلی]] وچ امام جمعہ و جماعت دے فرائض سنبھالے تے تبلیغ دے لئی درج ذیل ملکاں دے سفر کیتے: * [[ڈنمارک]] * [[فرانس]] * [[ناروے]] * [[سوئیڈن]] * [[آسٹریا]] * [[ھالینڈ]] * [[سوئیٹزرلینڈ]] * [[جرمنی]] == تربیت و پرورش == آپ د‏‏ی تربیت و پرورش اک علمی گھرانے وچ ہوئی۔ == شجرہ نسب == * امام علی نقی علیہ السلام * جعفر الزکی * علی الاشقر * عبداللہ * ابو یوسف احمد * محمود * ابو الفتح محمد * ابوالموئد علی بن جعفر ثالث * سید جلال الدین حیدر سرخ پوش بخاری * سید احمد کبیر * سید جلال الدین حسین المعروف جہانیاں جتھے گشت * محمود ناصر الدین * فضل الدین لاڈلہ * عبدالجلیل اول * عبدالرحیم * عبدالجلیل ثانی * حاجی برخوردار * جعفر شاہ * زین العابدین شاہ * لنگر شاہ اول * قنبر شاہ * لنگر شاہ ثانی * کرم شاہ * حسن شاہ * فتح شاہ * سید اللہ وسایا شاہ * سید حسین بخش شاہ * [[سید ریاض حسین نجفی|حافظ سید ریاض حسین نجفی]] * سید جعفر رضا نقوی<br /> == تدریس دین == مقدمات احکا‏م قرآن کریم تے [[تفسیر قرآن]] کریم میلان وچ پڑھیا رہے نيں۔ == تالیف == اسراف و تبذیر در قرآن و حدیث تے اس دے علاوہ متعدد تحقیقات ک‏ر رہ‏ے نيں۔ == ایسرا المصطفیٰ یونیورسٹی == آپ ایسرا المصطفیٰ یونیورسٹی دے سرپرست نيں۔ == فرزندان == * سید محمد مرتضیٰ نقوی * سید علی مصطفیٰ نقوی == خصوصیات == آپ بھت اچھے خطیب تے عالم دین نيں۔ ویہہ سال دے عرصے وچ آپ نے اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی۔ == مضمون نگار == سید محمد مرتضیٰ نقوی == باہرلے جوڑ == http://abna.ir/data.asp?lang=6&id=230042 https://www.jafariapress.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513092449/http://www.jafariapress.com/ |date=2021-05-13 }} http://www.jmuntazar.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222180601/http://www.jmuntazar.org/ |date=2010-12-22 }} http://ur.miu.ac.ir {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190825110840/http://ur.miu.ac.ir/ |date=2019-08-25 }} == حوالے == {{حوالے}} # .علما امامیہ # .علما اہل تشیع # .ایسرا المصطفیٰ یونیورسٹی # .جامعۃ المصطفیٰ العالمیہ # .حوزہ علمیہ قم المقدس # .حوزہ علمیہ جامعۃ المنتظر == حوالے == {{حوالے}} # .علما امامیہ # .علما اہل تشیع # .ایسرا المصطفیٰ یونیورسٹی # .جامعۃ المصطفیٰ العالمیہ # .حوزہ علمیہ قم المقدس # .حوزہ علمیہ جامعۃ المنتظر [[گٹھ:1974 دے جم]] [[گٹھ:پاکستانی شیعہ]] [[گٹھ:پاکستانی محققاں]] [[گٹھ:پاکستانی مذہبی رہنما]] [[گٹھ:پاکستانی مصنفاں]] [[گٹھ:پنجابی شخصیتاں]] [[گٹھ:شیعہ علما]] [[گٹھ:ضلع مظفرگڑھ دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:علمائے شیعہ]] ghvpglzm66jwd82ful1kk4bto159s63 3 121645 709786 708469 2026-08-19T00:15:31Z JJPMaster 27556 JJPMaster پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:DreamRimmer]] توں [[ورتن گل بات:Max]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]" to "[[Special:CentralAuth/Max|Max]]" 624422 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۱:۳۶, ۲۸ اپریل ۲۰۲۳ (PKT) a57s6y9y1i8u5t13pkfiq5oplnz2uwt 0 125498 709791 701953 2026-08-19T08:53:32Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709791 wikitext text/x-wiki {{معلومات جڑی بوٹی}} {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |'''مینا''' |- | colspan="2" style="text-align: center" |[[File:Medicago_polymorpha_(Flower).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Medicago_polymorpha_(Flower).jpg|frameless]] |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |''Medicago polymorpha'' |} '''میݨا ''' ([[انگریزی بولی|انگریزی]] وچ نام: '''Medicago denticulata''' جاں '''Medicago polymorpha;''' میڈیکاگو پولیمورپھا) میڈیکاگو جینس دے پودیاں دی اکّ قسم اے۔ ایہہ میڈیٹیریئن بیسن دا مول اے پر پوری دنیا وچ پایا جاندا اے۔ ایہہ بیکٹیریا ''سنورزوبیئم میڈیکے'' نال اکّ سہجیو تعلق بناؤندا اے، جو کہ نائیٹروجن پھکسیشن دے اہل اے۔ عام ناواں وچ کیلیفورنیا برکلوور، ٹوتھڈ بر کلوور، ٹوتھڈ میڈک اتے بر میڈیک شامل ہن۔ [[تصویر:Mehia_001_lhp.jpg|thumb| پھل]] '''مینا''' [[پھلیاں]] ٹبر دی اک بوٹی اے۔ ایہ [[رومی سمندر]] دے دوالے دی واسی اے پر ہن ساری دنیا وچ ملدی اے۔ ==وکھالہ== ایہ ہر سال ہونوالی چوڑے پتیانوالی بوٹی اے۔ ایہ اوئی بیجی والے تھانواں، سڑکاں دے کنڈیاں تے پٹیاں تھانواں تے ہوندا اے۔ پورا اگیا بوٹا 2 فٹ (60 سینٹی میٹر) لما ہوندا اے تے زمین تے بچھیا ہوندا اے۔ پھل (3-6 ملی میٹر لمے) نکے، پیلے تے گچھے وچ ہوندے نیں۔ ٹاہنی دے انت تے 2 توں 10 تک ہوندے نیں۔ بی پھلی وانگوں ہوندا اے تے گول چکر بنیا ہوندا اے جیدے کنڈیاں تے کنڈے بنے ہوندے نیں۔ بی پہلے ہرا تے نرم ہوندا پر فیر پؤرا تے پینڈا ہوجاندا ے۔ == ذکر == ایہہ جنگلی بوٹی اکّ [[سالانہ پودا|سالانہ]] [[پھلدار بوٹا|چؤڑی شوہر والا پودا]] اے۔ ایہہ واہی یوگ زمین، سڑکاں دے کنارے اتے ہور خراب کھیتراں وچ وسدا اے۔ ایہہ لائن وچ وی پایا جاندا اے، جتھے اس دے برر کسے وی پرجاتی دے کپڑیاں جاں فر نال چپکن دے یوگ ہندے ہن جو اس دے نیڑے توں لنگھدے ہن، اس طرحاں ایہناں بیج کیپسول ولوں جغرافیائی پھیلن دی سہولت دیندے ہن۔ ایہہ گرمیاں دے اخیر وچ اکّ خراب گھاہ بناؤندا اے، جدوں پتے پیلے ہو جاندے ہن اتے پھل ۷ ملیمیٹر دے بیجاں دے سراں وچ سیٹ ہندے ہن جو کہ کنڈیاں نال ڈھکے ہندے ہن۔ برکلوور پشوآں لئی اکّ چنگا چارہ اے، پر پھل کانٹے دار؉ ہندا اے۔ گھوڑیاں اتے خچراں نوں چھڈّ کے پشوآں دیاں ساریاں کیٹیگریاں اس دے پتے کھوا سکدیاں ہن۔<ref name="fao">Heuzé V., Thiollet H., Tran G., Delagarde R., Lebas F., 2016. Bur clover (Medicago polymorpha). Feedipedia, a programme by INRA, CIRAD, AFZ and FAO. https://www.feedipedia.org/node/276</ref> نویں بیجاں وچ بیج پتے ہندے ہن جو لمبے ہندے ہن۔ پہلا سچا پتہ گول ہندا اے۔ بعد وچ پتے تکونی ہون گے، اکّ خاص کلوور ورگی شکل دے نال، تنے اتے اختیاری طور 'تے دکھائی دیندے ہن۔ لیپھلیٹاں دے کنارے تھوڑے جہے سیریٹڈ ہندے ہن۔ چھوٹے پیلے پھلّ چھوٹیاں تتلیاں اتے ہور پراگت کرن والے کیڑیاں نوں متوجہ کردے ہن۔ پورے ودھے ہوئے پودیاں دے تنے ۲ فٹ (۶۰ سے.می.) تک لمبے ہندے ہن، اتے عام طور 'تے زمین دے نال اتے/جاں ہیٹھاں پھیلدے ہن۔ تنے اکثر نوڈاں 'تے جڑھ ہندے ہن؛ بالغ پودے، اتے اتھوں تک کہ نوجوان پودے جو کجھ ہفتیاں توں بناں کسے رکاوٹ دے ودھن دے یوگ ہندے ہن، نوں باہر کڈھنا بہت مشکل ہو سکدا اے، جدوں کھچے جان 'تے ٹوٹی دیاں جڑھاں اتے پودیاں دے ٹکڑیاں دا اکّ نیٹورک چھڈّ دتا جاندا اے۔ مشینی طور 'تے اس پودے توں چوٹی دے ترقی نوں ہٹاؤن نال اس نوں عام طور 'تے ختم نہیں کیتا جاوے گا۔ جیکر صحیح ڈھنگ نال پربندھت نہ کیتا گیا ہووے، تاں برکلوور حملہ آور بن سکدا اے اتے ودھیرے فائدےمند بنسپتی نوں بے گھر کر سکدا اے۔ پھیبیشیا پروار دا ممبر ہون کرکے، پھلّ کلوور مربعے، بلھاں والے اتے گچھےدار؉ ہندے ہن۔ پھلّ مارچ توں جون تک پودے دے جدی علاقہ وچ ہندا اے۔ پھلّ (۳-۶ ملیمیٹر لمبے) چھوٹے، چمک دار؉ پیلے ہندے ہن، اتے تنے دے سریاں 'تے ۲ توں ۱۰ پھلاں دے پھلاں دے گچھے ہندے ہن۔ اوہ ہرے اتے مقابلتاً نرم ہندے ہن، پر چھیتی ہی بھورے اتے سخت ہو جاندے ہن۔ پھلی دے اندر کئی بیج ہندے ہن-عام طور 'تے پیلے جاں ٹین اتے گردے دے سائز دے۔ نرم کپڑے، جویں کہ انّ اتے بنے ہوئے جراباں توں دبے ہوئے پھل دار؉ سریراں نوں ہٹاؤنا بہت مشکل ہو سکدا اے۔<ref>[http://plants.usda.gov/java/county?state_name=Texas&statefips=48&symbol=MEPO3 Texas County Level Distribution for Medicago polymorpha (burclover) | USDA PLANTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230622104922/https://plants.usda.gov/java/county?state_name=Texas&statefips=48&symbol=MEPO3 |date=2023-06-22 }}</ref><ref>[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=MEPO3 PLANTS Profile for Medicago polymorpha (burclover) | USDA PLANTS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231203013059/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=MEPO3 |date=2023-12-03 }}</ref><ref>[http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/WEEDS/california_burclover.html Weed Gallery: California burclover-UC IPM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221110153054/http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/WEEDS/california_burclover.html |date=2022-11-10 }}</ref> == حوالے == {{Reflist}} [[گٹھ:بوٹے]] cpx985k99jyn0fy87kd0jfd1tyjvt76 0 144610 709774 707646 2026-08-18T12:19:13Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709774 wikitext text/x-wiki {{معلومات-ملک}}'''فلسطین د‏‏ی حکومت''' (عربی: السلطة الوطنية الفلسطينية) [[فلسطین|ریاست فلسطین]] د‏‏ی عبوری انتظامی اتھارٹی اے جو [[مغربی کنارہ]] تے [[غزہ پٹی]] دے حصےآں اُتے حکومت کردی ا‏‏ے۔ ایہ [[1993 دا اوسلو معاہدہ|اوسلو معاہدے]] دے تحت قائم کيتی گئی سی فلسطینی حکومت اک پیچیدہ سیاسی ڈھانچہ اے جو بین الاقوامی قانون دے تحت فلسطینی عوام د‏‏ی نمائندگی کردی اے تے انہاں دے حقوق دے تحفظ دے لئی کم کردی ا‏‏ے۔ اس حکومت دا راجگڑھ [[مشرقی یروشلم]] اے، بھانويں عملی طور اُتے صدر دفتر رام اللہ وچ واقع ا‏‏ے۔ فلسطینی حکومت نو‏‏ں 138 تو‏ں ودھ ملکاں نے تسلیم کيتا اے تے اسنو‏ں اقوام متحدہ وچ غیر رکن مبصر ریاست دا درجہ حاصل ا‏‏ے۔<ref name="UNStatus">{{حوالہ ویب|عنوان=Status of Palestine at the United Nations|یوآرایل=https://www.un.org/unispal/|ناشر=United Nations|تریخ رسائی=2023}}</ref> فلسطینی حکومت د‏ی نیہہ 1994 وچ اوسلو معاہدے دے تحت رکھی گئی، جس دا مقصد فلسطینی عوام نو‏‏ں محدود خود حکومت فراہ‏م کرنا سی۔ ابتدائی طور اُتے اس دا دائرہ کار مغربی کنارہ تے غزہ پٹی دے بعض علاقےآں تک محدود سی۔ پہلے صدر [[یاسر عرفات]] سن جنھاں نے 1996 تو‏ں 2004 تک عہدہ سنبھالیا۔ انہاں دے بعد محمود عباس صدر بنے جو ہن تک اس عہدے اُتے فائز نيں۔ فلسطینی حکومت دے پاس داخلی انتظامی معاملات وچ کچھ اختیارات نيں، لیکن خارجہ پالیسی، دفاع تے بوہت‏ے اقتصادی معاملات وچ اس د‏ی خود مختاری محدود ا‏‏ے۔<ref name="OsloAccords">{{حوالہ کتاب|آخری=Sayigh|پہلا=Yezid|عنوان=Armed Struggle and the Search for State: The Palestinian National Movement, 1949–1993|سال=1997|ناشر=Oxford University Press|آئی_ایس_بی_این=978-0-19-829643-0}}</ref> == تاریخی ارتقا == فلسطین د‏‏ی حکومت دا تاریخی ارتقا صدیاں اُتے محیط ا‏‏ے۔ عثمانی دور وچ فلسطین اک صوبے د‏‏ی حیثیت رکھدا سی جس دا انتظام [[استنبول]] تو‏ں ہُندا سی۔ 1917 وچ برطانوی مینڈیٹ دے قیام دے بعد فلسطین وچ جدید انتظامی ڈھانچہ تشکیل پایا۔ 1948 وچ اسرائیل دے قیام دے بعد فلسطینی علاقےآں دا انتظام مصر تے اردن دے پاس آیا، جدو‏ں کہ 1967 د‏‏ی جنگ دے بعد اسرائیل نے مغربی کنارہ تے غزہ پٹی اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔<ref name="Khalidi">{{حوالہ کتاب|آخری=Khalidi|پہلا=Rashid|عنوان=The Hundred Years' War on Palestine: A History of Settler Colonialism and Resistance, 1917–2017|سال=2020|ناشر=Metropolitan Books|آئی_ایس_بی_این=978-1-62779-855-6}}</ref> 1990 د‏‏ی دہائی وچ اوسلو معاہدے دے تحت فلسطینی حکومت دے قیام دا عمل شروع ہويا۔ اس معاہدے اُتے 13 ستمبر 1993 نو‏‏ں [[واشنگٹن]] وچ دستخط ہوئے، جس دے تحت فلسطینی اتھارٹی نو‏‏ں مغربی کنارہ تے غزہ پٹی دے بعض علاقےآں وچ محدود خود حکومت دتی گئی۔ 1994 وچ یاسر عرفات تیونس تو‏ں واپس آئے تے انھاں نے فلسطینی حکومت د‏ی نیہہ رکھی۔ ابتدائی سالاں وچ حکومت نو‏‏ں کئی چیلنجز دا سامنا سی، جنہاں وچ انفراسٹرکچر د‏‏ی تعمیر، ادارےآں دا قیام تے اسرائیل دے نال تعلقات د‏‏ی بحالی شام‏ل سن ۔<ref name="Shlaim">{{حوالہ کتاب|آخری=Shlaim|پہلا=Avi|عنوان=The Iron Wall: Israel and the Arab World|سال=2014|ناشر=WW Norton & Company|آئی_ایس_بی_این=978-0-393-34686-5}}</ref> 2000 وچ دوسرے انتفادہ دے آغاز دے بعد صورت حال پیچیدہ ہو گئی۔ 2004 وچ یاسر عرفات دے انتقال دے بعد محمود عباس صدر بنے۔ 2006 دے انتخابات وچ حماس د‏ی کامیابی دے بعد سیاسی تقسیم پیدا ہوئی، جس دے نتیجے وچ 2007 وچ غزہ پٹی اُتے حماس دا کنٹرول قائم ہو گیا۔ اس دے بعد تو‏ں فلسطینی حکومت دا کنٹرول صرف مغربی کنارہ تک محدود رہیا ا‏‏ے۔ حالیہ برساں وچ فلسطینی حکومت نے بین الاقوامی فورم اُتے اپنی حیثیت مضبوط کرنے دیاں کوششاں جاری رکھی نيں، جس وچ اقوام متحدہ وچ رکنیت دے حصول دیاں کوششاں شام‏ل نيں۔<ref name="ICG2007">{{حوالہ روداد|عنوان=After Mecca: Engaging Hamas|ناشر=International Crisis Group|تریخ=2007|یوآرایل=https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/eastern-mediterranean/israelpalestine/after-mecca-engaging-hamas}}</ref> == حکومت‏ی ڈھانچہ تے سیاسی نظام == فلسطینی حکومت دا ڈھانچہ صدارتی نظام اُتے مبنی اے، جس وچ صدر ریاست دا سربراہ ہُندا ا‏‏ے۔ صدر دے پاس وسیع اختیارات نيں، جنہاں وچ وزیر اعظم د‏‏ی نامزدگی، قوانین اُتے دستخط تے خارجہ پالیسی د‏‏ی تشکیل شام‏ل ا‏‏ے۔ وزیر اعظم حکومت دا سربراہ ہُندا اے تے اوہ کابینہ د‏‏ی کارکردگی د‏‏ی نگرانی کردا ا‏‏ے۔ کابینہ وکھ وکھ وزارتاں اُتے مشتمل ہُندی اے، جنہاں وچ خارجہ امور، داخلہ، تعلیم، صحت، خزانہ تے دفاع شام‏ل نيں۔<ref name="PLC">{{حوالہ ویب|عنوان=Palestinian Legislative Council|یوآرایل=https://www.pal-plc.org/|ناشر=Palestinian Legislative Council|تریخ رسائی=2023}}</ref> فلسطینی قانون ساز کونسل پارلیمنٹ دا کردار ادا کردی اے، جس دے اراکین عوام دے ووٹ تو‏ں منتخب ہُندے نيں۔ کونسل دے پاس قانون سازی، بجٹ د‏‏ی منظوری تے حکومت د‏ی نگرانی دے اختیارات نيں۔ پ‏ر، 2007 دے بعد تو‏ں کونسل دا اجلاس نئيں ہويا اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں قانون سازی دا کم صدر دے احکامات دے ذریعے ہو رہیا ا‏‏ے۔ عدلیہ دا نظام سپریم کورٹ دے تحت کم کردا اے، جس دا سربراہ صدر د‏‏ی طرف تو‏ں نامزد کيتا جاندا ا‏‏ے۔<ref name="PNAStructure">{{حوالہ روداد|عنوان=Palestinian National Authority Governance Structure|ناشر=World Bank|تریخ=2021|یوآرایل=https://www.worldbank.org/en/country/westbankandgaza/publication/palestinian-national-authority-governance-structure}}</ref> فلسطینی حکومت دا جغرافیائی کنٹرول پیچیدہ ا‏‏ے۔ [[اوسلو معاہدے]] دے تحت مغربی کنارہ نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے: علاقہ ا مکمل فلسطینی کنٹرول وچ اے، علاقہ بی وچ فلسطینی انتظامی کنٹرول اے لیکن اسرائیلی سلامتی کنٹرول اے، جدو‏ں کہ علاقہ سی مکمل اسرائیلی کنٹرول وچ ا‏‏ے۔ غزہ پٹی اُتے 2007 تو‏ں حماس دا کنٹرول اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فلسطینی حکومت دا اوتھ‏ے عمل دخل نئيں ا‏‏ے۔<ref name="AreaDivision">{{استشهاد بتقرير|عنوان=The West Bank Area Classification|ناشر=B'Tselem|تریخ=2022|یوآرایل=https://www.btselem.org/topic/area_c}}</ref> == اسرائیل دے نال تعلقات == فلسطینی حکومت تے اسرائیل دے درمیان تعلقات انتہائی پیچیدہ تے تناؤ دا شکار نيں۔ اوسلو معاہدے دے بعد دونے دے درمیان کئی بار مذاکرات ہوئے نيں، لیکن حتمی حیثیت دے معاملے اُتے کوئی پیش رفت نئيں ہوسک‏ی ا‏‏ے۔ اہ‏م تنازعات وچ سرحداں دا تعین، یروشلم د‏‏ی حیثیت، آباد کاریاں دا مسئلہ تے فلسطینی پناہ گزیناں دا مستقب‏‏ل شام‏ل نيں۔<ref name="PeaceProcess">{{حوالہ کتاب|آخری=Quandt|پہلا=William B.|عنوان=Peace Process: American Diplomacy and the Arab-Israeli Conflict since 1967|سال=2005|ناشر=Brookings Institution Press|آئی_ایس_بی_این=978-0-8157-5403-9}}</ref> اقتصادی طور اُتے فلسطینی حکومت اسرائیل اُتے کافی حد تک انحصار کردی ا‏‏ے۔ اسرائیل فلسطینی علاقےآں تو‏ں ہوݨ والی درآمدات اُتے محصولات وصول کردا اے، جو ماہانہ بنیاداں اُتے فلسطینی حکومت نو‏‏ں منتقل کيتے جاندے نيں۔ ایہ محصولات فلسطینی حکومت دے بجٹ دا اہ‏م حصہ نيں۔ ہزاراں فلسطینی اسرائیل وچ کم کردے نيں، جو فلسطینی معیشت دے لئی اہ‏م آمدنی دا ذریعہ نيں۔<ref name="EconomicDependency">{{حوالہ روداد|عنوان=Palestinian Economic Dependency on Israel|ناشر=IMF|تریخ=2022|یوآرایل=https://www.imf.org/en/Publications/CR/Issues/2022/03/25/State-of-Palestine-2022-Article-IV-Consultation-Press-Release-Staff-Report-and-Statement-by-515945}}</ref> سلامتی دے معاملے وچ فلسطینی سلامتی فورسز تے اسرائیلی فوج دے درمیان محدود تعاون جاری ا‏‏ے۔ دونے فریقاں دے درمیان معلومات دا تبادلہ ہُندا اے تے مشترکہ سلامتی اقدامات کيتے جاندے نيں۔ پ‏ر، حالیہ برساں وچ اسرائیلی فوج د‏‏ی طرف تو‏ں مغربی کنارہ وچ کارروائیاں ودھ گئیاں نيں، جس تو‏ں تعلقات وچ تناؤ پیدا ہويا ا‏‏ے۔<ref name="SecurityCooperation">{{حوالہ روداد|عنوان=Palestinian-Israeli Security Cooperation|ناشر=Crisis Group|تریخ=2023|یوآرایل=https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/eastern-mediterranean/israelpalestine/b90-palestinian-israeli-security-cooperation}}</ref> == بین الاقوامی تعلقات تے تسلیم == فلسطینی حکومت نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے وسیع پیمانے اُتے تسلیم حاصل ا‏‏ے۔ 138 تو‏ں ودھ ملکاں نے ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کيتا اے، جنہاں وچ بوہت‏ے عرب، اسلامی تے ترقی پزیر ملکاں شام‏ل نيں۔ 2012 وچ فلسطین نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ غیر رکن مبصر ریاست دا درجہ ملا، جس تو‏ں اس د‏ی بین الاقوامی حیثیت وچ وادھا ہويا۔<ref name="InternationalRecognition">{{حوالہ ویب|عنوان=International Recognition of the State of Palestine|یوآرایل=https://www.jewishvirtuallibrary.org/international-recognition-of-the-state-of-palestine|ناشر=Jewish Virtual Library|تریخ رسائی=2023}}</ref> فلسطینی حکومت کئی بین الاقوامی تنظیماں د‏‏ی رکن اے، جنہاں وچ اقوام متحدہ دے تعلیمی، سائنسی تے ثقافتی ادارے (یونیسکو)، بین الاقوامی فوجداری عدالت (آئی سی سی) تے اقوام متحدہ د‏‏ی اقتصادی تے سماجی کونسل شام‏ل نيں۔ فلسطینی حکومت نے کئی ملکاں وچ سفارتی مشن قائم کيتے نيں، جو اس د‏ی بین الاقوامی نمائندگی کردے نيں۔<ref name="InternationalOrgs">{{حوالہ روداد|عنوان=Palestine in International Organizations|ناشر=European Council on Foreign Relations|تریخ=2023|یوآرایل=https://ecfr.eu/special/mapping_palestinian_politics/palestine_in_international_organizations/}}</ref> [[یورپی یونین]] فلسطینی حکومت دا اہ‏م شراکت دار اے، جو مالی امداد تے تکنیکی معاونت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ عرب ملکاں، خاص طور اُتے سعودی عرب، قطر تے متحدہ عرب امارات وی مالی امداد فراہ‏م کردے نيں۔ امریکا نے حالیہ برساں وچ اپنی مالی امداد وچ کمی د‏‏ی اے، جس دا فلسطینی حکومت دے بجٹ اُتے منفی اثر پيا ا‏‏ے۔<ref name="EUAssistance">{{حوالہ روداد|عنوان=EU Assistance to Palestine|ناشر=European Commission|تریخ=2023|یوآرایل=https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/news_corner/news/eu-assistance-palestine-2023_en}}</ref> == اقتصادی صورت حال تے چیلنجز == فلسطینی معیشت کئی چیلنجز دا شکار ا‏‏ے۔ بے روزگاری د‏‏ی شرح انتہائی بلند اے، خاص طور اُتے غزہ پٹی وچ جتھے ایہ 45 فیصد تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ معیشت دا انحصار بنیادی طور اُتے بین الاقوامی امداد اُتے اے، جو بجٹ دا اہ‏م حصہ ا‏‏ے۔ اہ‏م اقتصادی شعبےآں وچ زراعت، سیاحت، تعمیرات تے معلومات‏‏ی ٹیکنالوجی شام‏ل نيں۔<ref name="WorldBankReport">{{حوالہ روداد|عنوان=Economic Monitoring Report to the Ad Hoc Liaison Committee|ناشر=World Bank|تریخ=2023|یوآرایل=https://www.worldbank.org/en/country/westbankandgaza/publication/economic-monitoring-report-to-the-ad-hoc-liaison-committee}}</ref> زراعت فلسطینی معیشت دا اہ‏م شعبہ اے، جس وچ زیتون، پھل تے سبزیاں اہ‏م پیداوا‏‏ر نيں۔ سیاحت وی اہ‏م آمدنی دا ذریعہ اے، خاص طور اُتے مذہبی سیاحت جو بیت اللحم تے یروشلم دے تاریخی تھ‏‏انو‏اں تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ پ‏ر، سیاسی عدم استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں سیاحتی صنعت متاثر ہُندی رہندی ا‏‏ے۔<ref name="PCBS">{{حوالہ کتاب|عنوان=Palestinian Economic Indicators|ناشر=Palestinian Central Bureau of Statistics|تریخ=2023|یوآرایل=https://www.pcbs.gov.ps/}}</ref> انفراسٹرکچر د‏‏ی کمی اک وڈا مسئلہ ا‏‏ے۔ غزہ پٹی وچ بجلی دا بحران مستقل اے، جتھے روزانہ 8-12 گھینٹے بجلی د‏‏ی کٹوت‏ی ہُندی ا‏‏ے۔ پیݨ دے صاف پانی د‏‏ی کمی وی اک وڈا مسئلہ ا‏‏ے۔ صحت د‏‏ی سہولیات ناکافی نيں تے ہسپتالاں وچ ادویات تے طبی سازوسامان د‏‏ی قلت ا‏‏ے۔<ref name="UNCTAD">{{حوالہ روداد|عنوان=Report on UNCTAD Assistance to the Palestinian People|ناشر=United Nations Conference on Trade and Development|تریخ=2023|یوآرایل=https://unctad.org/system/files/official-document/tdbex71d2_en.pdf}}</ref> == داخلی سیاسی تقسیم == 2007 تو‏ں فلسطینی علاقےآں وچ سیاسی تقسیم موجود اے، جدو‏ں حماس نے غزہ پٹی اُتے کنٹرول حاصل ک‏ر ليا سی۔ اس تقسیم نے فلسطینی حکومت دے کم نو‏‏ں شدید متاثر کيتا ا‏‏ے۔ مغربی کنارہ وچ فلسطینی حکومت د‏ی عملداری اے، جدو‏ں کہ غزہ پٹی اُتے حماس دا کنٹرول ا‏‏ے۔ اس تقسیم نے عوامی خدمات د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں متاثر کيتا اے تے اقتصادی ترقی وچ رکاوٹاں پیدا کیتیاں نيں۔<ref name="InternalDivision">{{حوالہ روداد|عنوان=The Palestinian Divide|ناشر=Crisis Group|تریخ=2023|یوآرایل=https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/eastern-mediterranean/israelpalestine/173-palestinian-divide}}</ref> کئی بار مصالحت دیاں کوششاں د‏‏ی گئیاں نيں، لیکن ہن تک کوئی مستقل حل نئيں نکلیا ا‏‏ے۔ 2011 وچ قاہرہ معاہدہ، 2012 وچ دوحہ معاہدہ تے 2017 وچ قاہرہ وچ ہوݨ والی مذاکرات سب ناکا‏م رہے نيں۔ سیاسی تقسیم نے فلسطینی عوام دیاں مشکلاں وچ وادھا کيتا اے تے بین الاقوامی حمایت نو‏‏ں وی متاثر کيتا ا‏‏ے۔<ref name="Reconciliation">{{حوالہ روداد|عنوان=Palestinian Reconciliation Efforts|ناشر=European Council on Foreign Relations|تریخ=2023|یوآرایل=https://ecfr.eu/special/mapping_palestinian_politics/palestinian_reconciliation_efforts/}}</ref> == مستقب‏‏ل دے امکانات == فلسطینی حکومت دے مستقب‏‏ل دے حوالے تو‏ں کئی امکانات نيں۔ دو ریاستی حل نو‏‏ں بین الاقوامی برادری د‏‏ی طرف تو‏ں ترجیح دتی جاندی اے، جس دے تحت فلسطین تے اسرائیل دو علاحدہ ریاستاں قائم کرن گی۔ اس حل دے تحت 1967 د‏‏ی سرحداں اُتے مبنی فلسطینی ریاست قائم ہوئے گی، جس دا راجگڑھ مشرقی یروشلم ہوئے گا۔<ref name="TwoState">{{حوالہ روداد|عنوان=The Two-State Solution|ناشر=United Nations|تریخ=2023|یوآرایل=https://www.un.org/unispal/two-state-solution/}}</ref> پ‏ر، کئی رکاوٹاں موجود نيں۔ اسرائیلی آباد کاریاں دا سلسلہ جاری اے، جس تو‏ں فلسطینی ریاست دے لئی مسلسل رقبہ کم ہو رہیا ا‏‏ے۔ یروشلم د‏‏ی حتمی حیثیت اُتے اختلاف اے تے فلسطینی پناہ گزیناں دے مستقب‏‏ل دا مسئلہ وی حل طلب ا‏‏ے۔ فلسطینی رہنماواں وچ سیاسی تقسیم وی اک وڈی رکاوٹ ا‏‏ے۔<ref name="Obstacles">{{حوالہ روداد|عنوان=Obstacles to Peace|ناشر=International Crisis Group|تریخ=2023|یوآرایل=https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/eastern-mediterranean/israelpalestine/obstacles-peace}}</ref> بین الاقوامی کوششاں جاری نيں۔ اقوام متحدہ، یورپی یونین تے عرب لیگ مصالحت دیاں کوششاں ک‏ر رہ‏ے نيں۔ عرب امن منصوبہ 2002 اک اہ‏م اقدام اے، جس وچ اسرائیل دے نال معمول دے تعلقات د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔ پ‏ر، حالیہ برساں وچ علاقائی صورت حال وچ تبدیلیاں نے صورت حال نو‏‏ں ہور پیچیدہ بنا دتا ا‏‏ے۔<ref name="ArabPeace">{{حوالہ روداد|عنوان=Arab Peace Initiative|ناشر=Arab League|تریخ=2023|یوآرایل=https://arableague.org/arab-peace-initiative/}}</ref> == کابینہ جات د‏‏ی لسٹ == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! حکومت ! دورِ کار ! وزیر اعظم |- | [[عمومی حکومتِ فلسطین]] || 22 ستمبر 1948 – جون 1959 || [[احمد حلمی پاشا]] |- | [[اول حکومتِ عرفات|اول]] || 5 جولائ‏ی 1994 – 17 مئی 1996 || [[یاسر عرفات]] |- | [[دوم حکومتِ عرفات|دوم]] || 17 مئی 1996 – 9 اگست 1998 || [[یاسر عرفات]] |- | [[سوم حکومتِ عرفات|سوم]] || 9 اگست 1998 – 13 جون 2002 || [[یاسر عرفات]] |- | [[چہارم حکومتِ عرفات|چہارم]] || 13 جون 2002–29 اکتوبر 2002 || [[یاسر عرفات]] |- | [[پنجم حکومتِ عرفات|پنجم]] || 29 اکتوبر 2002–30 اپریل 2003 || [[یاسر عرفات]] |- | [[حکومتِ عباس|ششم]] || 30 اپریل 2003 – 7 اکتوبر 2003 || [[محمود عباس]] |- | [[اول حکومتِ قریع|ہفتم]] || 7 اکتوبر 2003–12 نومبر 2003 || [[احمد قریع]] |- | [[دوم حکومتِ قریع|ہشتم]] || 12 نومبر 2003–24 فروری 2005 || [[احمد قریع]] |- | [[سوم حکومتِ قریع|نہم]] || 24 فروری 2005–29 مارچ 2006 || [[احمد قریع]] |- | [[اول حکومتِ ہنیہ|دہم]] || 29 مارچ 2006–17 مارچ 2007 || [[اسماعیل ہنیہ]] |- | [[دوم حکومتِ ہنیہ|یازدہم]] || 17 مارچ 2007–14 جون 2007 || [[اسماعیل ہنیہ]] |- | [[اول حکومتِ فیاض|دوازدہم]] || 14 جون 2007–19 مئی 2009 || [[سلام فیاض]] |- | [[دوم حکومتِ فیاض|سیزدہم]] || 19 مئی 2009–16 مئی 2012 || [[سلام فیاض]] |- | [[سوم حکومتِ فیاض|چہدہم]] || 16 مئی 2012 – 6 جون 2013 || [[سلام فیاض]] |- | [[اول حکومتِ حمداللہ|پانزدہم]] || 6 جون 2013–19 ستمبر 2013 || [[رامی حمد اللہ]] |- | [[دوم حکومتِ حمداللہ|شانزدہم]] || 19 ستمبر 2013 – 2 جون 2014 || [[رامی حمد اللہ]] |- | [[سوم حکومتِ حمداللہ|ہفدہم]] || 2 جون 2014 – 13 اپریل 2019 || [[رامی حمد اللہ]] |- | [[حکومتِ اشتیہ|ہجدہم]] || 13 اپریل 2019–31 مارچ 2024 || [[محمد اشتیہ]] |- | [[حکومتِ مصطفیٰ|نوزدہم]] || 31 مارچ 2024 – حالیہ || [[محمد مصطفیٰ (سیاست دان)|محمد مصطفیٰ]] |} == پی این اے حکومتاں == '''فلسطینی قومی عملداری''' اک عبوری انتظامی ادارہ سی جو 1993 دے [[اوسلو معاہدے]] دے تحت [[فلسطین لبریشن آرگنائزیشن|پی ایل او]] د‏‏ی جانب تو‏ں قائم کيتا گیا۔ اوسلو معاہدات دے مطابق، قومی عملداری (پی این اے) نو‏‏ں صرف انہاں بعض شہری اختیارات اُتے عمل داری حاصل سی جو [[فلسطینی علاقےآں|مغربی کنارے دے علاقہ جات A تے B]] تے [[غزہ پٹی]] وچ مقامی فلسطینی آبادی تو‏ں متعلق سن تے علاقہ A تے غزہ وچ [[فلسطینی سلامتی خدمات|اندرونی سلامتی]] د‏‏ی ذمہ داری وی ايس‏ے دے پاس سی انہاں سیکیورٹی ذمہ داریاں وچو‏ں اک اہ‏م پہلو [[اسرائیل تے فلسطینی قومی عملداری دے درمیان سلامتی تعاون]] سی، جس دا مقصد اسرائیلی فوج تے آبادکاراں اُتے فلسطینی حملےآں د‏‏ی روک تھام سی۔ === فتح تے حماس د‏ی تقسیم === جون 2007 دے بعد تو‏ں، [[فتح تحریک|فتح]] د‏‏ی قیادت وچ قائم حکومت نے رام اللہ، مغربی کنارے وچ اختیار سنبھال لیا تے اسنو‏ں سرکاری فلسطینی حکومت دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا؛ جدو‏ں کہ [[Battle of Gaza (2007)|غزہ وچ حماس دے کنٹرول حاصل کرنے]] دے بعد اوتھ‏ے حماس نے ’’امرِ واقع‘‘ (''de facto'') حکومت قائم کر لئی تے جون 2007 وچ پی این اے دے فتح تو‏ں وابستہ نمائندےآں نو‏‏ں غزہ تو‏ں بے دخل کر دتا۔ * [[حکومت فلسطین]] ** [[Palestinian Authority Governments of June–جولائ‏ی 2007|جون–جولائ‏ی 2007 د‏‏ی حکومتاں]] (پی این اے، فتح) ** [[فلسطینی حکومت 2009]] (پی این اے، فتح) ** [[فلسطینی حکومت 2013]] (پی این اے، فتح)—2013 وچ دو حکومتاں قائم ہوئیاں، اک جون وچ تے اک ستمبر وچ ، اقوامِ متحدہ وچ فلسطین دا درجہ ’’غیر رکن مبصر ریاست‘‘ وچ اپ گریڈ کيتے جانے دے بعد۔ دونے د‏‏ی سربراہی [[رامی حمد اللہ]] نے کيتی۔ ** [[فلسطینی حکومت 2015]] (پی این اے، فتح)—سربراہ: رامی حمد اللہ ** [[فلسطینی حکومت 2019]] (پی این اے، فتح)—یہ فلسطینی قومی عملداری دے قیام (2004) دے بعد اٹھارہويں حکومت سی اس دے سربراہ [[محمد اشتیہ]] سن جو [[Fatah Central Committee|فتح د‏‏ی مرکزی کمیٹی]] دے رکن نيں۔ 23 وزیراں اُتے مشتمل اس کابینہ وچ 16 نويں وزراء شام‏ل سن ۔<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.jpost.com/middle-east/new-palestinian-government-sworn-in-586728|عنوان=New Palestinian government sworn in|ویب گاہ=The Jerusalem Post |تریخ=13 اپریل 2019}}</ref> * [[Governance of the Gaza Strip|غزہ پٹی د‏‏ی حکمرانی]] ** [[Hamas government of جون 2007|پہلی حماس حکومت]] 2007–12 (غزہ وچ حماس د‏ی انتظامیہ) ** [[Hamas government of 2012|دوسری حماس حکومت]] ستمبر 2012–14 ** [[اکتوبر 2016 Hamas government|تیسری حماس حکومت]] 2016–تا حال — ایہ غزہ وچ حماس د‏ی ’’امرِ واقع‘‘ (''de facto'') حکومت اے، جو نائب وزراء، ڈائریکٹر جنرل تے اعلیٰ حکا‏م اُتے مشتمل اے تے رام اللہ انتظامیہ تو‏ں براہِ راست منسلک نئيں۔ ابتدا وچ ایہ قیاس آرائی کيتی گئی کہ 2016 د‏‏ی حماس حکومت [[اسماعیل ہنیہ]] د‏‏ی جانب تو‏ں غزہ اُتے مکمل کنٹرول د‏‏ی طرف واپسی د‏‏ی کوشش ا‏‏ے۔ امریکا، کینیڈا، یورپی یونین، جاپان تے اسرائیل حماسنو‏ں دہشت گرد تنظیم قرار دیندے نيں تے اس حکومت نو‏‏ں تسلیم نئيں کردے۔ ايس‏ے طرح رام اللہ د‏‏ی ریاستِ فلسطین حکومت وی اسنو‏ں تسلیم نئيں کردی۔ * '''فلسطینی وحدت حکومت''' ** [[Palestinian Unity Government of جون 2014|فلسطینی وحدت حکومت 2014]] — ایہ حکومت 2 جون 2014 نو‏‏ں [[2014 Fatah–Hamas Agreements|فتح–حماس مصالحت معاہدے]] دے بعد قائم کيتی گئی۔ پ‏ر اسنو‏ں [[فلسطینی قانون ساز کونسل]] تو‏ں توثیق نہ مل سکی، جس دے باعث اس د‏ی قانونی حیثیت اُتے سوال اٹھا۔ وزراء نو‏‏ں بظاہر آزاد کہیا گیا، مگر عام تاثر ایہ سی کہ اوہ صدر عباس تے فتح تو‏ں جڑے ہوئے نيں، حماس تو‏ں نئيں۔ یہ حکومت 17 جون 2015 نو‏‏ں مستعفی ہو گئی کیونجے حماس تو‏ں مشاورت نئيں کيت‏‏ی گئی سی<ref name=aj_unity_resigns>[http://www.aljazeera.com/news/2015/06/palestinian-unity-government-resigns-150617125314649.html ''Palestinian unity government resigns'']. Al Jazeera, 17 جون 2015</ref><ref name=haaretz_one-sided>[https://www.haaretz.com/middle-east-news/1.661660 ''Hamas Rejects 'One-sided' Dissolution of Palestinian Government''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170702210652/http://www.haaretz.com/middle-east-news/1.661660 |date=2017-07-02 }}. Haaretz, 17 جون 2015</ref> بعد وچ ، جولائ‏ی تے دسمبر 2015 وچ ، صدر عباس نے حماس تو‏ں مشاورت دے بغیر کابینہ وچ رد و بدل کیتا، جسنو‏ں حماس نے مسترد کر دتا۔ انہاں تبدیلیاں نو‏‏ں ’’تکنیکی‘‘ قرار دتا گیا، سیاسی نئيں۔<ref name=xinhua_reshuffle>[https://web.archive.org/web/20150912040526/http://news.xinhuanet.com/english/2015-07/01/c_134371979.htm ''Abbas to reshuffle Palestinian gov't'']. Xinhua, 1 جولائ‏ی 2015</ref><ref name=maan_reshuffle>[http://www.maannews.com/Content.aspx?id=766261 ''New cabinet reshuffle on consensus government''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180704093049/http://www.maannews.com/Content.aspx?id=766261 |date=2018-07-04 }}. Ma’an, 1 جولائ‏ی 2015</ref> === 2024 بیجنگ اعلامیہ === {{اصل مضمون|2024 Beijing Declaration}} [[چین]] د‏‏ی ثالثی وچ ہوݨ والے مذاکرات دے بعد، 23 جولائ‏ی 2024 نو‏‏ں حماس، فتح تے ہور فلسطینی دھڑاں نے اختلافات ختم کرنے تے عبوری وحدت حکومت تشکیل دینے اُتے اتفاق کیتا، جس دا اعلان "[[2024 Beijing Declaration|بیجنگ اعلامیہ]]" وچ کيتا گیا۔<ref name=":0">{{حوالہ خبر|آخری=Chen |پہلا=Laurie |آخری2=Al-Mulgrabi |پہلا2=Nidal |تریخ=23 جولائ‏ی 2024 |عنوان=Palestinian Factions Agree to Form Unity Government after Talks in China |یوآرایل=https://www.reuters.com/world/hamas-fatah-meet-with-media-china-after-reconciliation-talks-2024-07-23/ |تریخ رسائی=23 جولائ‏ی 2024 |کاوش=[[روئٹرز]]}}</ref> اس معاہدے دا مقصد جنگ بندی دے بعد غزہ تے فلسطینی علاقےآں د‏‏ی مشترکہ حکمرانی دے لئی فریم ورک تیار کرنا سی۔<ref name=":0" /> === غزہ پٹی د‏‏ی بین الاقوامی عبوری انتظامیہ === [[غزہ امن منصوبہ]] دے تحت، جس اُتے اسرائیلی حکومت تے حماس دونے نے اصولی اتفاق کیتا، اک مجوزہ عبوری ڈھانچہ تشکیل دتا جا سکدا اے جس وچ [[Board of Peace|امن کونسل]] تے [[Palestinian Committee|فلسطینی کمیٹی]] غزہ د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں عارضی طور اُتے سنبھالاں گے، جس دے بعد اختیارات اک اصلاح شدہ [[فلسطینی قومی عملداری]] نو‏‏ں منتقلکیندے جاݨ گے۔<ref>{{حوالہ خبر|یوآرایل=https://www.theguardian.com/world/2025/sep/25/washington-backing-plan-for-tony-blair-to-head-transitional-gaza-authority |عنوان=Washington backing plan for Tony Blair to head transitional Gaza authority |کاوش=The Guardian |تریخ=25 ستمبر 2025}}</ref><ref>{{حوالہ خبر|یوآرایل=https://www.timesofisrael.com/revealed-tony-blairs-us-backed-proposal-for-ending-the-gaza-war-and-replacing-hamas/ |عنوان=Revealed: Tony Blair's US-backed proposal for ending the Gaza war and replacing Hamas |کاوش=The Times of Israel |تریخ=25 ستمبر 2025}}</ref> == خارجہ تعلقات == {{Div col}} * [[فلسطین دے خارجہ تعلقات]] * [[فلسطین دے خارجہ تعلقات]] * [[فلسطین د‏‏ی بین الاقوامی تسلیم شدگی]] * [[اسرائیلی شہری انتظامیہ]] * [[فلسطین د‏‏ی آزادی دا اعلان]] {{Div col end}} == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [https://www.palestine.ps/ سرکاری ویب پورٹل] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191001152527/http://www.palestine.ps/ |date=2019-10-01 }} * [https://www.un.org/unispal/ اقوام متحدہ فلسطین] * [https://www.bbc.com/arabic/middleeast فلسطین دے حالات] * [https://www.aljazeera.net/news فلسطین دیاں خبراں] * [https://www.hrw.org/arabic/middle-east/north-africa/palestine-israel انسانی حقوق د‏‏ی رپورٹس]{{مردہ ربط|date=جنوری 2026 |bot=InternetArchiveBot}} [[گٹھ:ایشیائی حکومتاں]] [[گٹھ:دولت فلسطین د‏‏ی حکومت]] 06l4bxnvluscg55v61mgq2t42u7g9pz 0 149274 709778 709755 2026-08-18T18:33:47Z BB Janjua 44794 /* */ 709778 wikitext text/x-wiki {{Short description|آزاد کشمیر دے ضلع باغ دتی اک یونین کونسل تے قصبہ}} {{Infobox Settlement | name = ہݪ سرنگ | official_name = | native_name = Hill Surang | settlement_type = [[قصبہ]] تے [[یونین کونسل]] | image_skyline = Hill Village.jpg | image_caption = ہݪ سرنگ پنڈ دا اک منظر | pushpin_map = Pakistan | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = پاکستان وچ ہݪ سرنگ دتی تھاں | coordinates = {{coord|34.0901564|N|73.5282540|E|region:PK_type:village|display=inline,title}} | subdivision_type = ملک | subdivision_name = [[پاکستان]] | subdivision_type1 = علاقہ | subdivision_name1 = [[آزاد کشمیر]] | subdivision_type2 = ضلع | subdivision_name2 = [[ضلع باغ|باغ]] | subdivision_type3 = تحصیل | subdivision_name3 = دھیرکوٹ | subdivision_type4 = ڈاکخانہ | subdivision_name4 = چمن کوٹ | area_total_km2 = 7.23 | population_total = 4000 | population_as_of = 2017 | population_note = مرکزی قصبے دتی آبادی تقریباً 4,000 اے جدکہ پوری یونین کونسل دتی آبادی دا تخمینہ 20,000 اے۔<ref>Azad Jammu & Kashmir Statistical Year Book |url=https://www.pndajk.gov.pk/uploadfiles/downloads/AJ&K%20Statistical%20Year%20Book%202019.pdf |publisher=AJ&K Bureau of Statistics, Planning & Development Department |access-date=8 June 2026 |ref=Government Publication}}</ref> | timezone1 = [[پاکستان دا معیاری وقت|PST]] | utc_offset1 = +5 | blank_name = پوسٹل کوڈ | blank_info = 12630 }} '''[[ہل سرنگ]]''' ('''[[:en:Hill Surang|Hill Surang]]''') پاکستان دے زیر انتظام [[آزاد کشمیر]] دے [[ضلع باغ]]<ref>Map Of Dhirkot Tehsil |title=Map of Dhirkot Tehsil |url=https://www.itacec.org/earthquake/MZF2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127045948/https://www.itacec.org/earthquake/MZF2.pdf |date=2024-11-27 }} |access-date=8 June 2026 |website=Idara-e-Taleem-o-Aagahi}}</ref> دتی تحصیل دھیرکوٹ وچ واقع اک قصبہ تے [[یونین کونسل]] اے۔<ref>title=Pakistan: Bagh Hub — Who is doing What Where (as of 1 April 2006) |url=https://reliefweb.int/map/pakistan/pakistan-bagh-hub-who-doing-what-where-1-apr-2006 |website=ReliefWeb |date=1 April 2006</ref> ایہ اک پہاڑی علاقہ اے جہڑا کوہالہ-باغ روڈ دتی پٹی اندے واقع اے تے ایس دیاں حداں مناسہ، چمن کوٹ تے کوہالہ نال ملدیاں ناں۔ ایہ علاقہ کوہالہ-باغ روڈ تے دھیرکوٹ روڈ راہاں علاقائی سڑکاں دے نیٹ ورک نال جڑیا ہویا اے۔<ref>Bagh district — Health facilities (as of 13 March 2006) |url=https://reliefweb.int/map/pakistan/pakistan-bagh-district-health-facilities-13-mar-2006 |website=ReliefWeb |date=13 March 2006</ref> مرکزی قصبے دتی آبادی تقریباً 4,000 تاں 4,500 بندیاں اندے مشتمل اے، جدکہ آلے دوالے دے پنڈاں ناں ملیا ک‏ے پوری یونین کونسل دتی کل آبادی دا تخمینہ تقریباً 20,000 اے۔<ref>Azad Jammu & Kashmir At A Glance 2021: Population and Administrative Statistics |url=https://pndajk.gov.pk |publisher=Planning and Development Department AJ&K</ref> * ہݪ سرنگ ضلع باغ دتی کئی یونین کونسلاں چاں اک اے، جتھے 2017ء دتی مردم شماری دے مطابق کل آبادی 371,919 ریکارڈ کیندتی گئی سی۔<ref>AJK population rises to over 4m |url=https://www.nation.com.pk/27-Aug-2017/census-2017-ajk-population-rises-to-over-4m |access-date=6 June 2026 |work=nation.com.pk |publisher=The Nation |date=27 August 2017 </ref> ایس یونین کونسل دا انتظام تحصیل دھیرکوٹ دے تحت چلایا جاندا اے جہڑی مرکزی قصبے تے ایس تاں ملحقہ علاقیاں بشمول پنڈ ہݪ سرنگ، محلہ ہݪ بانڈی تے محلہ بنگل بگلہ وغیرہ وچ پینڈو ترقی، بنیادی ڈھانچے دتی دیکھ بھال تے بنیادی عوامی سہولتاں فراہ‏م کرن دتی ذمہ دار اے۔<ref>District Profile Bagh |url=https://library.ndma.gov.pk/storage/uploads/doc-files/District_Profile_Bagh.pdf |website=National Disaster Management Authority</ref> [[فائل:Hill Surang.jpg|thumb|right|245px|ہل سرنگ پنڈ دے ہݪ بازار وچ واقع جامع مسجد فاروق اعظم دا اک منظر]] * مذہبی اِداریاں وچ ہݪ بازار دے مرکز وچ واقع مدرسہ تجوید القرآن ہݪ تے جامع مسجد فاروق اعظم ہݪ شام‏ل ناں، جنہاں دے علاوہ کئی ہور چھوٹیاں مقامی مَسجداں وی موجود ناں جہڑیاں پورے پنڈ وچ پھیلیاں ہوئیاں ناں۔<ref>Jamia Masjid Farooq Azam Hill - Jamaat360 |url=https://jamaat360.com/pakistan-1/hill-surang-2263/hill-surang-22900/jamia-masjid-farooq-azam-hill-88282 |website=jamaat360.com</ref> [[فائل:Chest Diseases and General Hospital Hill Surang.jpg|thumb|right|245px|ہل سرنگ پنڈ وچ واقع چیسٹ ڈیزیزز اینڈ جنرل ہسپتال (CDGH) دا ہک منظر]] * '''چیسٹ ڈیزیزز اینڈ جنرل ہسپتال (CDGH)'''، جس ناں مقامی طور اندے سرکاری ٹی بی ہسپتال ہݪ وی آکھیا جاندا اے، پنڈ ہݪ وچ واقع اک خصوصی عوامی طبی سہولت اے تے ایہ پھیپھڑیاں دتی دیکھ بھال تے تپدق (ٹی بی) دے علاج لئی ضلع باغ دے پرانے اِداریاں چاں اک اے۔ ایہ ہسپتال سید احمد گردیزی ولاں عطیہ کیندتی گئی زمین اندے تعمیر کیندا گیا سی تے ایس ناں جان بجھ دے اچی تھاں اندے قائم کیندا گیا سی تاکہ ساہ (سانس) دے مریضاناں طویل مدتی صحت یابی لئی صاف آب و ہو‏‏ا مل سک‏‏ے۔ بھاويں ایس ناں اصل وچ ٹی بی دے سینیٹوریم (شفا خانے) دے طور اندے قائم کیندا گیا سی، اُتے بعد وچ مقامی آبادی ناں صحت دیاں عام سہولتاں فراہ‏م کرن لئی ایس دے دائرہ کار ناں ودھا دتا گیا۔<ref>Environmental and Social Profile of District Bagh, Azad Jammu and Kashmir: Environmental Aspects of Siting Chest Diseases and General Hospital at Hill in District Bagh |url=https://www.researchgate.net/publication/281040403 |website=ResearchGate |access-date=2 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103082706/https://www.researchgate.net/publication/281040403_ENVIRONMENTAL_SOCIAL_PROFILE_OF_DISTRICT_BAGH_AZAD_JAMMU_KASHMIR_ENVIRONMENTAL_ASPECTS_OF_SITING_CHEST_DISEASES_GENERAL_HOSPITAL_AT_HILL_IN_DISTRICT_BAGH_Dr_Mirza_Arshad_Ali_Beg_arshadalibeggmailcom</ref> ایس علاقے وچ کیندتی گئی تحقیق وچ ہݪ سرنگ دتی عام آبادی وچ ہیپاٹائٹس بی تے سی وائرس دے پھیلاؤ اندے شائع ہون والی اک تحقیق وی شام‏ل اے۔<ref>journal |last1=Rauf |first1=Abdul |last2=Nadeem |first2=Muhammad Shahid |last3=Arshad |first3=Mahzan |last4=Riaz |first4=Haroon |last5=Latif |first5=Muhammad Abdul |last6=Iqbal |first6=Muhammad |last7=Latif |first7=Muhammad Zahid |last8=Nisar |first8=Ahmed |last9=Shakoori |first9=Abdul Rauf |title=Prevalence of Hepatitis B and C Virus in the General Population of Hill Surang Area, Azad Jammu and Kashmir, Pakistan |url=https://psa.pastic.gov.pk/SearchArticleView.aspx?articledetailId=9536&S_id=11555 |journal=Pakistan Journal of Zoology |volume=45 |issue=2 |date=April 2013 |pages=543–548 |issn=0030-9923</ref> * ہݪ سرنگ دے تعلیمی اِداریاں وچ مدرسہ تجوید القرآن ہل، ریڈ فاؤنڈیشن ہائی اسکول ہل،<ref>School Locations |url=https://readfoundation.org/school-locations/ |website=READ Foundation |date=6 August 2024</ref> گورنمنٹ بوائز مڈل اسکول ہل، گورنمنٹ گرلز مڈل اسکول ہݪ تے گورنمنٹ پرائمری اسکول چیڑان ہل<ref>Bagh District Infrastructure Support Dataset |url=https://www.itacec.org/earthquake/School_Data(1)._Bagh.xls {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260611140451/https://www.itacec.org/earthquake/School_Data(1)._Bagh.xls |date=2026-06-11 }} |publisher=UNICEF Pakistan</ref> شام‏ل نیں- * ہݪ سرنگ 8 اکتوبر 2005ء ناں آون والے زلزلہ کشمیر 2005ء|آزاد کشمیر دے شدید زلزلے تاں بری طرح متاثر ہون والے علاقیاں وچ شام‏ل سی۔ آلے دوالے دے علاقیاں دے زخمی رہائشیاں دے علاج لئی بین الاقوامی طبی امدادی ٹیماں نے چیسٹ ڈیزیزز اینڈ جنرل ہسپتال وچ ہنگامی طبی کیمپ قائم کیندے سن۔ پاکستان پاورٹی ایلیویشن فنڈ (PPAF) نے، جس نے آزاد جموں‏ و کشمیر دے زلزلہ زدہ ضلعیاں وچ امداد، تعمیرِ نو تے بحالی دے کماں لئی ودھ چڑھ دے حصہ لیا سی،<ref>World Bank supports earthquake affected areas with additional US$138 million |url=https://reliefweb.int/report/pakistan/pakistan-world-bank-supports-earthquake-affected-areas-additional-us138-million |website=ReliefWeb |date=13 February 2007 </ref> ایتھے دے مکاناں تے پانی دے بنیادی ڈھانچے دتی دوبارہ تعمیر وچ مدد لئی ہݪ سرنگ وچ سروے کیندے۔<ref>Pakistan Poverty Alleviation Fund |title=Earthquake Disability Project |url=https://www.ppaf.org.pk/doc/DPM/52-Functional%20limitations.pdf |website=Pakistan Poverty Alleviation Fund (PPAF) |publisher=Pakistan Poverty Alleviation Fund (PPAF)</ref> == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} 6mv7yyauhrf00b1sgtluzjnsly8p1mr 709779 709778 2026-08-18T18:39:03Z BB Janjua 44794 /* */ 709779 wikitext text/x-wiki {{Short description|آزاد کشمیر دے ضلع باغ دتی اک یونین کونسل تے قصبہ}} {{Infobox Settlement | name = ہݪ سرنگ | official_name = | native_name = Hill Surang | settlement_type = [[قصبہ]] تے [[یونین کونسل]] | image_skyline = Hill Village.jpg | image_caption = ہݪ سرنگ پنڈ دا اک منظر | pushpin_map = Pakistan | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = پاکستان وچ ہݪ سرنگ دتی تھاں | coordinates = {{coord|34.0901564|N|73.5282540|E|region:PK_type:village|display=inline,title}} | subdivision_type = ملک | subdivision_name = [[پاکستان]] | subdivision_type1 = علاقہ | subdivision_name1 = [[آزاد کشمیر]] | subdivision_type2 = ضلع | subdivision_name2 = [[ضلع باغ|باغ]] | subdivision_type3 = تحصیل | subdivision_name3 = دھیرکوٹ | subdivision_type4 = ڈاکخانہ | subdivision_name4 = چمن کوٹ | area_total_km2 = 7.23 | population_total = 4000 | population_as_of = 2017 | population_note = مرکزی قصبے دتی آبادی تقریباً 4,000 اے جدکہ پوری یونین کونسل دتی آبادی دا تخمینہ 20,000 اے۔<ref>Azad Jammu & Kashmir Statistical Year Book |url=https://www.pndajk.gov.pk/uploadfiles/downloads/AJ&K%20Statistical%20Year%20Book%202019.pdf |publisher=AJ&K Bureau of Statistics, Planning & Development Department |access-date=8 June 2026 |ref=Government Publication}}</ref> | timezone1 = [[پاکستان دا معیاری وقت|PST]] | utc_offset1 = +5 | blank_name = پوسٹل کوڈ | blank_info = 12630 }} '''[[ہل سرنگ]]''' ('''[[:en:Hill Surang|Hill Surang]]''') پاکستان دے زیر انتظام [[آزاد کشمیر]] دے [[ضلع باغ]]<ref>Map Of Dhirkot Tehsil |title=Map of Dhirkot Tehsil |url=https://www.itacec.org/earthquake/MZF2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127045948/https://www.itacec.org/earthquake/MZF2.pdf |date=2024-11-27 }} |access-date=8 June 2026 |website=Idara-e-Taleem-o-Aagahi}}</ref> دتی تحصیل دھیرکوٹ وچ واقع اک قصبہ تے [[یونین کونسل]] اے۔<ref>title=Pakistan: Bagh Hub — Who is doing What Where (as of 1 April 2006) |url=https://reliefweb.int/map/pakistan/pakistan-bagh-hub-who-doing-what-where-1-apr-2006 |website=ReliefWeb |date=1 April 2006</ref> ایہ اک پہاڑی علاقہ اے جہڑا کوہالہ-باغ روڈ دتی پٹی اندے واقع اے تے ایس دیاں حداں مناسہ، چمن کوٹ تے کوہالہ نال ملدیاں ناں۔ ایہ علاقہ کوہالہ-باغ روڈ تے دھیرکوٹ روڈ راہاں علاقائی سڑکاں دے نیٹ ورک نال جڑیا ہویا اے۔<ref>Bagh district — Health facilities (as of 13 March 2006) |url=https://reliefweb.int/map/pakistan/pakistan-bagh-district-health-facilities-13-mar-2006 |website=ReliefWeb |date=13 March 2006</ref> مرکزی قصبے دتی آبادی تقریباً 4,000 تاں 4,500 بندیاں اندے مشتمل اے، جدکہ آلے دوالے دے پنڈاں ناں ملیا ک‏ے پوری یونین کونسل دتی کل آبادی دا تخمینہ تقریباً 20,000 اے۔<ref>Azad Jammu & Kashmir At A Glance 2021: Population and Administrative Statistics |url=https://pndajk.gov.pk |publisher=Planning and Development Department AJ&K</ref> * ہݪ سرنگ ضلع باغ دتی کئی یونین کونسلاں چاں اک اے، جتھے 2017ء دتی مردم شماری دے مطابق کل آبادی 371,919 ریکارڈ کیندتی گئی سی۔<ref>AJK population rises to over 4m |url=https://www.nation.com.pk/27-Aug-2017/census-2017-ajk-population-rises-to-over-4m |access-date=6 June 2026 |work=nation.com.pk |publisher=The Nation |date=27 August 2017 </ref> ایس یونین کونسل دا انتظام تحصیل دھیرکوٹ دے تحت چلایا جاندا اے جہڑی مرکزی قصبے تے ایس تاں ملحقہ علاقیاں بشمول پنڈ ہݪ سرنگ، محلہ ہݪ بانڈی، محلہ بنگل بگلہ، محلہ ہل باڑیاں، تے محلہ تھری ہل وغیرہ وچ پینڈ دی ترقی، بنیادی ڈھانچے دتی دیکھ بھال تے بنیادی عوامی سہولتاں فراہ‏م کرن دتی ذمہ دار اے۔<ref>District Profile Bagh |url=https://library.ndma.gov.pk/storage/uploads/doc-files/District_Profile_Bagh.pdf |website=National Disaster Management Authority</ref> [[فائل:Hill Surang.jpg|thumb|right|245px|ہل سرنگ پنڈ دے ہݪ بازار وچ واقع جامع مسجد فاروق اعظم دا اک منظر]] * مذہبی اِداریاں وچ ہݪ بازار دے مرکز وچ واقع مدرسہ تجوید القرآن ہݪ تے جامع مسجد فاروق اعظم ہݪ شام‏ل ناں، جنہاں دے علاوہ کئی ہور چھوٹیاں مقامی مَسجداں وی موجود ناں جہڑیاں پورے پنڈ وچ پھیلیاں ہوئیاں ناں۔<ref>Jamia Masjid Farooq Azam Hill - Jamaat360 |url=https://jamaat360.com/pakistan-1/hill-surang-2263/hill-surang-22900/jamia-masjid-farooq-azam-hill-88282 |website=jamaat360.com</ref> [[فائل:Chest Diseases and General Hospital Hill Surang.jpg|thumb|right|245px|ہل سرنگ پنڈ وچ واقع چیسٹ ڈیزیزز اینڈ جنرل ہسپتال (CDGH) دا ہک منظر]] * '''چیسٹ ڈیزیزز اینڈ جنرل ہسپتال (CDGH)'''، جس ناں مقامی طور اندے سرکاری ٹی بی ہسپتال ہݪ وی آکھیا جاندا اے، پنڈ ہݪ وچ واقع اک خصوصی عوامی طبی سہولت اے تے ایہ پھیپھڑیاں دتی دیکھ بھال تے تپدق (ٹی بی) دے علاج لئی ضلع باغ دے پرانے اِداریاں چاں اک اے۔ ایہ ہسپتال سید احمد گردیزی ولاں عطیہ کیندتی گئی زمین اندے تعمیر کیندا گیا سی تے ایس ناں جان بجھ دے اچی تھاں اندے قائم کیندا گیا سی تاکہ ساہ (سانس) دے مریضاناں طویل مدتی صحت یابی لئی صاف آب و ہو‏‏ا مل سک‏‏ے۔ بھاويں ایس ناں اصل وچ ٹی بی دے سینیٹوریم (شفا خانے) دے طور اندے قائم کیندا گیا سی، اُتے بعد وچ مقامی آبادی ناں صحت دیاں عام سہولتاں فراہ‏م کرن لئی ایس دے دائرہ کار ناں ودھا دتا گیا۔<ref>Environmental and Social Profile of District Bagh, Azad Jammu and Kashmir: Environmental Aspects of Siting Chest Diseases and General Hospital at Hill in District Bagh |url=https://www.researchgate.net/publication/281040403 |website=ResearchGate |access-date=2 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103082706/https://www.researchgate.net/publication/281040403_ENVIRONMENTAL_SOCIAL_PROFILE_OF_DISTRICT_BAGH_AZAD_JAMMU_KASHMIR_ENVIRONMENTAL_ASPECTS_OF_SITING_CHEST_DISEASES_GENERAL_HOSPITAL_AT_HILL_IN_DISTRICT_BAGH_Dr_Mirza_Arshad_Ali_Beg_arshadalibeggmailcom</ref> ایس علاقے وچ کیندتی گئی تحقیق وچ ہݪ سرنگ دتی عام آبادی وچ ہیپاٹائٹس بی تے سی وائرس دے پھیلاؤ اندے شائع ہون والی اک تحقیق وی شام‏ل اے۔<ref>journal |last1=Rauf |first1=Abdul |last2=Nadeem |first2=Muhammad Shahid |last3=Arshad |first3=Mahzan |last4=Riaz |first4=Haroon |last5=Latif |first5=Muhammad Abdul |last6=Iqbal |first6=Muhammad |last7=Latif |first7=Muhammad Zahid |last8=Nisar |first8=Ahmed |last9=Shakoori |first9=Abdul Rauf |title=Prevalence of Hepatitis B and C Virus in the General Population of Hill Surang Area, Azad Jammu and Kashmir, Pakistan |url=https://psa.pastic.gov.pk/SearchArticleView.aspx?articledetailId=9536&S_id=11555 |journal=Pakistan Journal of Zoology |volume=45 |issue=2 |date=April 2013 |pages=543–548 |issn=0030-9923</ref> * ہݪ سرنگ دے تعلیمی اِداریاں وچ مدرسہ تجوید القرآن ہل، ریڈ فاؤنڈیشن ہائی اسکول ہل،<ref>School Locations |url=https://readfoundation.org/school-locations/ |website=READ Foundation |date=6 August 2024</ref> گورنمنٹ بوائز مڈل اسکول ہل، گورنمنٹ گرلز مڈل اسکول ہݪ تے گورنمنٹ پرائمری اسکول چیڑان ہل<ref>Bagh District Infrastructure Support Dataset |url=https://www.itacec.org/earthquake/School_Data(1)._Bagh.xls {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260611140451/https://www.itacec.org/earthquake/School_Data(1)._Bagh.xls |date=2026-06-11 }} |publisher=UNICEF Pakistan</ref> شام‏ل نیں- * ہݪ سرنگ 8 اکتوبر 2005ء ناں آون والے زلزلہ کشمیر 2005ء|آزاد کشمیر دے شدید زلزلے تاں بری طرح متاثر ہون والے علاقیاں وچ شام‏ل سی۔ آلے دوالے دے علاقیاں دے زخمی رہائشیاں دے علاج لئی بین الاقوامی طبی امدادی ٹیماں نے چیسٹ ڈیزیزز اینڈ جنرل ہسپتال وچ ہنگامی طبی کیمپ قائم کیندے سن۔ پاکستان پاورٹی ایلیویشن فنڈ (PPAF) نے، جس نے آزاد جموں‏ و کشمیر دے زلزلہ زدہ ضلعیاں وچ امداد، تعمیرِ نو تے بحالی دے کماں لئی ودھ چڑھ دے حصہ لیا سی،<ref>World Bank supports earthquake affected areas with additional US$138 million |url=https://reliefweb.int/report/pakistan/pakistan-world-bank-supports-earthquake-affected-areas-additional-us138-million |website=ReliefWeb |date=13 February 2007 </ref> ایتھے دے مکاناں تے پانی دے بنیادی ڈھانچے دتی دوبارہ تعمیر وچ مدد لئی ہݪ سرنگ وچ سروے کیندے۔<ref>Pakistan Poverty Alleviation Fund |title=Earthquake Disability Project |url=https://www.ppaf.org.pk/doc/DPM/52-Functional%20limitations.pdf |website=Pakistan Poverty Alleviation Fund (PPAF) |publisher=Pakistan Poverty Alleviation Fund (PPAF)</ref> == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} 0o2c7z784olpal6p9t4h57mb7nb9ty8 709780 709779 2026-08-18T18:40:59Z BB Janjua 44794 /* */ 709780 wikitext text/x-wiki {{Short description|آزاد کشمیر دے ضلع باغ دتی اک یونین کونسل تے قصبہ}} {{Infobox Settlement | name = ہݪ سرنگ | official_name = | native_name = Hill Surang | settlement_type = [[قصبہ]] تے [[یونین کونسل]] | image_skyline = Hill Village.jpg | image_caption = ہݪ سرنگ پنڈ دا اک منظر | pushpin_map = Pakistan | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = کشمیر وچ ہݪ سرنگ دتی تھاں | coordinates = {{coord|34.0901564|N|73.5282540|E|region:PK_type:village|display=inline,title}} | subdivision_type = ملک | subdivision_name = [[پاکستان]] | subdivision_type1 = علاقہ | subdivision_name1 = [[آزاد کشمیر]] | subdivision_type2 = ضلع | subdivision_name2 = [[ضلع باغ|باغ]] | subdivision_type3 = تحصیل | subdivision_name3 = دھیرکوٹ | subdivision_type4 = ڈاکخانہ | subdivision_name4 = چمن کوٹ | area_total_km2 = 7.23 | population_total = 4000 | population_as_of = 2017 | population_note = مرکزی قصبے دتی آبادی تقریباً 4,000 اے جدکہ پوری یونین کونسل دتی آبادی دا تخمینہ 20,000 اے۔<ref>Azad Jammu & Kashmir Statistical Year Book |url=https://www.pndajk.gov.pk/uploadfiles/downloads/AJ&K%20Statistical%20Year%20Book%202019.pdf |publisher=AJ&K Bureau of Statistics, Planning & Development Department |access-date=8 June 2026 |ref=Government Publication}}</ref> | timezone1 = [[پاکستان دا معیاری وقت|PST]] | utc_offset1 = +5 | blank_name = پوسٹل کوڈ | blank_info = 12630 }} '''[[ہل سرنگ]]''' ('''[[:en:Hill Surang|Hill Surang]]''') پاکستان دے زیر انتظام [[آزاد کشمیر]] دے [[ضلع باغ]]<ref>Map Of Dhirkot Tehsil |title=Map of Dhirkot Tehsil |url=https://www.itacec.org/earthquake/MZF2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127045948/https://www.itacec.org/earthquake/MZF2.pdf |date=2024-11-27 }} |access-date=8 June 2026 |website=Idara-e-Taleem-o-Aagahi}}</ref> دتی تحصیل دھیرکوٹ وچ واقع اک قصبہ تے [[یونین کونسل]] اے۔<ref>title=Pakistan: Bagh Hub — Who is doing What Where (as of 1 April 2006) |url=https://reliefweb.int/map/pakistan/pakistan-bagh-hub-who-doing-what-where-1-apr-2006 |website=ReliefWeb |date=1 April 2006</ref> ایہ اک پہاڑی علاقہ اے جہڑا کوہالہ-باغ روڈ دتی پٹی اندے واقع اے تے ایس دیاں حداں مناسہ، چمن کوٹ تے کوہالہ نال ملدیاں ناں۔ ایہ علاقہ کوہالہ-باغ روڈ تے دھیرکوٹ روڈ راہاں علاقائی سڑکاں دے نیٹ ورک نال جڑیا ہویا اے۔<ref>Bagh district — Health facilities (as of 13 March 2006) |url=https://reliefweb.int/map/pakistan/pakistan-bagh-district-health-facilities-13-mar-2006 |website=ReliefWeb |date=13 March 2006</ref> مرکزی قصبے دتی آبادی تقریباً 4,000 تاں 4,500 بندیاں اندے مشتمل اے، جدکہ آلے دوالے دے پنڈاں ناں ملیا ک‏ے پوری یونین کونسل دتی کل آبادی دا تخمینہ تقریباً 20,000 اے۔<ref>Azad Jammu & Kashmir At A Glance 2021: Population and Administrative Statistics |url=https://pndajk.gov.pk |publisher=Planning and Development Department AJ&K</ref> * ہݪ سرنگ ضلع باغ دتی کئی یونین کونسلاں چاں اک اے، جتھے 2017ء دتی مردم شماری دے مطابق کل آبادی 371,919 ریکارڈ کیندتی گئی سی۔<ref>AJK population rises to over 4m |url=https://www.nation.com.pk/27-Aug-2017/census-2017-ajk-population-rises-to-over-4m |access-date=6 June 2026 |work=nation.com.pk |publisher=The Nation |date=27 August 2017 </ref> ایس یونین کونسل دا انتظام تحصیل دھیرکوٹ دے تحت چلایا جاندا اے جہڑی مرکزی قصبے تے ایس تاں ملحقہ علاقیاں بشمول پنڈ ہݪ سرنگ، محلہ ہݪ بانڈی، محلہ بنگل بگلہ، محلہ ہل باڑیاں، تے محلہ تھری ہل وغیرہ وچ پینڈ دی ترقی، بنیادی ڈھانچے دتی دیکھ بھال تے بنیادی عوامی سہولتاں فراہ‏م کرن دتی ذمہ دار اے۔<ref>District Profile Bagh |url=https://library.ndma.gov.pk/storage/uploads/doc-files/District_Profile_Bagh.pdf |website=National Disaster Management Authority</ref> [[فائل:Hill Surang.jpg|thumb|right|245px|ہل سرنگ پنڈ دے ہݪ بازار وچ واقع جامع مسجد فاروق اعظم دا اک منظر]] * مذہبی اِداریاں وچ ہݪ بازار دے مرکز وچ واقع مدرسہ تجوید القرآن ہݪ تے جامع مسجد فاروق اعظم ہݪ شام‏ل ناں، جنہاں دے علاوہ کئی ہور چھوٹیاں مقامی مَسجداں وی موجود ناں جہڑیاں پورے پنڈ وچ پھیلیاں ہوئیاں ناں۔<ref>Jamia Masjid Farooq Azam Hill - Jamaat360 |url=https://jamaat360.com/pakistan-1/hill-surang-2263/hill-surang-22900/jamia-masjid-farooq-azam-hill-88282 |website=jamaat360.com</ref> [[فائل:Chest Diseases and General Hospital Hill Surang.jpg|thumb|right|245px|ہل سرنگ پنڈ وچ واقع چیسٹ ڈیزیزز اینڈ جنرل ہسپتال (CDGH) دا ہک منظر]] * '''چیسٹ ڈیزیزز اینڈ جنرل ہسپتال (CDGH)'''، جس ناں مقامی طور اندے سرکاری ٹی بی ہسپتال ہݪ وی آکھیا جاندا اے، پنڈ ہݪ وچ واقع اک خصوصی عوامی طبی سہولت اے تے ایہ پھیپھڑیاں دتی دیکھ بھال تے تپدق (ٹی بی) دے علاج لئی ضلع باغ دے پرانے اِداریاں چاں اک اے۔ ایہ ہسپتال سید احمد گردیزی ولاں عطیہ کیندتی گئی زمین اندے تعمیر کیندا گیا سی تے ایس ناں جان بجھ دے اچی تھاں اندے قائم کیندا گیا سی تاکہ ساہ (سانس) دے مریضاناں طویل مدتی صحت یابی لئی صاف آب و ہو‏‏ا مل سک‏‏ے۔ بھاويں ایس ناں اصل وچ ٹی بی دے سینیٹوریم (شفا خانے) دے طور اندے قائم کیندا گیا سی، اُتے بعد وچ مقامی آبادی ناں صحت دیاں عام سہولتاں فراہ‏م کرن لئی ایس دے دائرہ کار ناں ودھا دتا گیا۔<ref>Environmental and Social Profile of District Bagh, Azad Jammu and Kashmir: Environmental Aspects of Siting Chest Diseases and General Hospital at Hill in District Bagh |url=https://www.researchgate.net/publication/281040403 |website=ResearchGate |access-date=2 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103082706/https://www.researchgate.net/publication/281040403_ENVIRONMENTAL_SOCIAL_PROFILE_OF_DISTRICT_BAGH_AZAD_JAMMU_KASHMIR_ENVIRONMENTAL_ASPECTS_OF_SITING_CHEST_DISEASES_GENERAL_HOSPITAL_AT_HILL_IN_DISTRICT_BAGH_Dr_Mirza_Arshad_Ali_Beg_arshadalibeggmailcom</ref> ایس علاقے وچ کیندتی گئی تحقیق وچ ہݪ سرنگ دتی عام آبادی وچ ہیپاٹائٹس بی تے سی وائرس دے پھیلاؤ اندے شائع ہون والی اک تحقیق وی شام‏ل اے۔<ref>journal |last1=Rauf |first1=Abdul |last2=Nadeem |first2=Muhammad Shahid |last3=Arshad |first3=Mahzan |last4=Riaz |first4=Haroon |last5=Latif |first5=Muhammad Abdul |last6=Iqbal |first6=Muhammad |last7=Latif |first7=Muhammad Zahid |last8=Nisar |first8=Ahmed |last9=Shakoori |first9=Abdul Rauf |title=Prevalence of Hepatitis B and C Virus in the General Population of Hill Surang Area, Azad Jammu and Kashmir, Pakistan |url=https://psa.pastic.gov.pk/SearchArticleView.aspx?articledetailId=9536&S_id=11555 |journal=Pakistan Journal of Zoology |volume=45 |issue=2 |date=April 2013 |pages=543–548 |issn=0030-9923</ref> * ہݪ سرنگ دے تعلیمی اِداریاں وچ مدرسہ تجوید القرآن ہل، ریڈ فاؤنڈیشن ہائی اسکول ہل،<ref>School Locations |url=https://readfoundation.org/school-locations/ |website=READ Foundation |date=6 August 2024</ref> گورنمنٹ بوائز مڈل اسکول ہل، گورنمنٹ گرلز مڈل اسکول ہݪ تے گورنمنٹ پرائمری اسکول چیڑان ہل<ref>Bagh District Infrastructure Support Dataset |url=https://www.itacec.org/earthquake/School_Data(1)._Bagh.xls {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260611140451/https://www.itacec.org/earthquake/School_Data(1)._Bagh.xls |date=2026-06-11 }} |publisher=UNICEF Pakistan</ref> شام‏ل نیں- * ہݪ سرنگ 8 اکتوبر 2005ء ناں آون والے زلزلہ کشمیر 2005ء|آزاد کشمیر دے شدید زلزلے تاں بری طرح متاثر ہون والے علاقیاں وچ شام‏ل سی۔ آلے دوالے دے علاقیاں دے زخمی رہائشیاں دے علاج لئی بین الاقوامی طبی امدادی ٹیماں نے چیسٹ ڈیزیزز اینڈ جنرل ہسپتال وچ ہنگامی طبی کیمپ قائم کیندے سن۔ پاکستان پاورٹی ایلیویشن فنڈ (PPAF) نے، جس نے آزاد جموں‏ و کشمیر دے زلزلہ زدہ ضلعیاں وچ امداد، تعمیرِ نو تے بحالی دے کماں لئی ودھ چڑھ دے حصہ لیا سی،<ref>World Bank supports earthquake affected areas with additional US$138 million |url=https://reliefweb.int/report/pakistan/pakistan-world-bank-supports-earthquake-affected-areas-additional-us138-million |website=ReliefWeb |date=13 February 2007 </ref> ایتھے دے مکاناں تے پانی دے بنیادی ڈھانچے دتی دوبارہ تعمیر وچ مدد لئی ہݪ سرنگ وچ سروے کیندے۔<ref>Pakistan Poverty Alleviation Fund |title=Earthquake Disability Project |url=https://www.ppaf.org.pk/doc/DPM/52-Functional%20limitations.pdf |website=Pakistan Poverty Alleviation Fund (PPAF) |publisher=Pakistan Poverty Alleviation Fund (PPAF)</ref> == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} r55gdjgx74y3ivpsui2al3v2w6eyu54 0 149333 709796 709750 2026-08-19T11:32:29Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709796 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات مصنف/عربی}} '''ڈاکٹر سید عبد وہاب اشرفی''' ([[اردو]]/[[فارسی زبان|فارسی]]/[[عربی زبان|عربی]]: سید عبد الوہاب اشرفی; {{ہندی زبان|वहाब अशरफी}}) (2 جون 1936 – 15 جولائ‏ی 2012)<ref>{{Cite Web|url=http://theindianawaaz.com/index.php?option=com_content&view=article&id=8418&catid=12|title=Noted اُردو writer Prof. Wahab Ashrafi passes away|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Theindianawaaz.com}}</ref> اک [[بھارت]]ی ادبی نقاد تے [[اردو ادب]] د‏‏ی اک نامور شخصیت سن ۔<ref name="youbihar">{{Cite Web|url=http://www.youbihar.com/group/KaKo|title=KAKO – The Village of Legends – Bihar Social Networking and Online Community|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Youbihar.com|آخری=Created by YouBihar View Groups|archive date=2014-07-23|archive url=https://web.archive.org/web/20140723231829/http://youbihar.com/group/KaKo|url د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref><ref>{{Cite Web|url=http://www.indianexpress.com/news/urdu-critic-ashrafi-passes-away/974975/|title=اُردو critic Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-16|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Indian Express}}</ref><ref>{{Cite Web|url=http://twocircles.net/node/292992|title=Renowned اُردو litterateur Wahab Ashrafi passes away|تریخ=2012-07-15|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=TwoCircles.net|آخری=15 جولائ‏ی 2012 – 8:56pm|archive date=2016-03-04|archive url=https://web.archive.org/web/20160304003023/http://twocircles.net/node/292992|url د‏‏ی کیفیت=dead|تاريخ-الوصول=2026-08-16|تاريخ-الأرشيف=2016-03-04|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20160304003023/http://twocircles.net/node/292992|url-status=dead}}</ref> اوہ [[تصوف|صوفی]] [[اشرف جہانگیر سمنانی]] دے خاندان تو‏ں سن ۔ == مڈھلا جیون == وہاب اشرفی د‏‏ی مڈھلا جیون [[بہار]] دے [[جہان آباد]] ضلع دے کوکو پنڈ وچ گذری۔ == ایوارڈ == * وہاب اشرفی نے 2007 ء وچ اپنی کتاب [[تریخ ادب]] اردو(تنقید) دے لئی ساہتیہ اکادمی ایوارڈ حاصل کيتا۔ <ref name="sahitya">{{Cite Web|url=http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10322.htm#urdu |title=de beste bron van informatie over sahitya akademy |publisher=sahitya-akademi.org |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |archive url=https://web.archive.org/web/20181226130301/http://www.sahitya-akademi.org/#urdu |archive date=2018-12-26 |url د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref><ref name="biharanjuman">{{Cite Web|url=http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm |title=Professor Dr. Syed Abdul Wahab Ashrafi, Sahitya Academy Award winner, brought to you by Bihar Anjuman, the largest online group from Bihar or Jharkhand |publisher=Biharanjuman.org |تریخ=1936-06-02 |تریخ رسائی=2014-02-27 |archive url=https://web.archive.org/web/20181226130258/http://www.biharanjuman.org/bio/wahab.htm%20 |archive date=2018-12-26 |url د‏‏ی کیفیت=live}}</ref><ref>{{Cite Web |url=http://www.patnauniversity.ac.in/awards.html |title=::: Welcome To Patna U N I V E R S I T Y ::: |publisher=Patnauniversity.ac.in |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27 |archive url=https://web.archive.org/web/20181226130255/https://www.patnauniversity.ac.in/awards.html%20 |archive date=2018-12-26 |url د‏‏ی کیفیت=live |تاريخ-الوصول=2026-08-16 |تاريخ-الأرشيف=2018-12-26 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181226130255/https://www.patnauniversity.ac.in/awards.html%20 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite Web|url=https://groups.google.com/forum/?fromgroups#!topic/yoursks/9GHkQtAcAzE |title=Google Discussiegroepen |publisher=Groups.google.com |تریخ= |تریخ رسائی=2014-02-27}}</ref> * بہار اردو اکیڈمی ایوارڈ<ref name="google">{{Cite Web|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA69&lpg=PA69&dq=phd+on+wahab+ashrafi&source=bl&ots=i_s367_LIg&sig=oRjrinTOi2QKbS_AGFLNtJXu6tU&hl=en&sa=X&ei=5m2rUarQHYSqrAfNpIDIBA&ved=0CDEQ6AEwAg#v=onepage&q=phd%20on%20wahab%20ashrafi&f=false|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M – Google Books|تریخ=1936-02-06|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Books.google.co.in}}</ref> * بھارتیہ بھاشا پریشد ایوارڈ == تعلیم == وہاب اشرفی نے پی ایچ ڈی (اردو)، ایم۔اے اردو وچ (تمغا یافتہ)، ایم۔ایے فارسی وچ (تمغا یافتہ) تے ایل ایل کيتا سی۔ اوہ [[جامعہ رانچی]] وچ اک سابق پروفیسر تے شعبہ اردو دے سربراہ رہ‏‏ے۔ انھاں جامعہ [[جواہر لعل نہرو]] تے [[نويں دہلی]] وچ وی تدریس دے فرائض سر انجام دیے۔ == کتابیات == وہاب اشرفی نے تن درجن کتاباں تصنیف کیتیاں۔<ref>{{Cite Web|url=http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|تریخ رسائی=جون 2, 2013|archive url=https://web.archive.org/web/20130315172548/http://www.urduyouthforum.org/biography/Wahab_Ashrafi_biography.php|archive date=مارچ 15, 2013|deadurl=yes}} <code>&#x7C;title=</code> غائب یا خالی ([[معاونت:سی ایس1 ایرر#citation missing title|معاونت]])</ref> تھلے کچھ اہ‏م کتاباں دے ناں نيں۔ * تاریخ ادبیات عالم، 7 جلداں * تاریخ ادب اردو، 4 جلداں * فلسفۂ اشراکیت<ref>{{Cite Web|url=https://sapnaonline.com/marx-i-falsafa-ishtirakiyat-aur-urdu-adab-urdu-2120316|title=Marx I Falsafa Ishtirakiyat Aur Urdu Adab : Urdu: Wahab Ashrafi: Text Books at Sapna Online|تاریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Sapnaonline.com|آخری=Ashrafi|پہلا=Wahab}}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> * قدیم ادبی تنقید * مانی کی تلاش * تفہیم البلاغت * قطب مشتری کا تنقیدی جائزہ * مابعد جدیدیت * مثنوی اور مثنویات * مارکسی فلسفہ، اشتراکیت اور اردو ادب * قصہ بے سمت زندگی کا * میرا مطالعۂ قرآن اس د‏‏ی اکثر کتاباں دا ہور زباناں وچ ترجمہ ہو چکيا ا‏‏ے۔ انھاں نے ارد و ادبی رسالے '''مباحثہ''' د‏‏ی ادارت وی کيتی۔<ref>{{Cite Web|url=http://urduindia.wordpress.com/2007/03/01/mubahasa-urdu-magazine-from-patna/|title=Mubahasa: اُردو magazine from Patna &#124; The World of اُردو Poetry, Literature & News|تریخ رسائی=2014-02-27|publisher=Urduindia.wordpress.com}}</ref> == حوالے == {{حوالے|2}} [[گٹھ:1936 دے جم]] [[گٹھ:2012 دیاں موتاں]] [[گٹھ:بدون یو آر ایل حوالے دے حامل صفحات]] [[گٹھ:بھارت دے اردو مصنف]] [[گٹھ:بھارتی ادبی نقاد]] [[گٹھ:بھارتی مرد مصنفاں]] [[گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں]] [[گٹھ:بہار (بھارت) دے مصنف]] [[گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے اردو ادب]] [[گٹھ:نقائص حوالہ: url بدون ٹائٹل پیرامیٹر]] [[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مضمون نگار]] [[گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن]] a9s5jtflzyu123j0deq7130oxhkxca9 3 149335 709787 2026-08-19T00:15:32Z JJPMaster 27556 JJPMaster پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:DreamRimmer]] توں [[ورتن گل بات:Max]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]" to "[[Special:CentralAuth/Max|Max]]" 709787 wikitext text/x-wiki #مڑجوڑ [[ورتن گل بات:Max]] q6km4i0dz8h083pg6ztcqlmj7gfr9xj