Bulldog Americanoj

Wikiamachti pplwiki https://ppl.wikipedia.org/wiki/Achtu_Amat MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Takwikwil Wey Titajtaketzakan Tuknew Tuknew titajtaketzakan Wikiamachti Wikiamachti titajtaketzakan Taanalis Taanalis titajtaketzakan MediaWiki MediaWiki titajtaketzakan Tailwitilis Tailwitilis titajtaketzakan Shinechpalewikan Shinechpalewikan titajtaketzakan Takutun Takutun titajtaketzakan TimedText TimedText talk Tapualtakutun Tapualtakutun titajtaketzakan Evento Evento discusión Bulldog Americanoj 0 237 9678 8673 2026-04-06T12:07:10Z Kwamikagami 437 9678 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:BULLDOG AMERICANO.jpg|thumb|NE PELU BULLDOG AMERICANOJ]] Ne pelu [[:es:Bulldog_americano|Bulldog Americanoj]]<ref>https://es.wikipedia.org/wiki/Bulldog_americano</ref> se pelu kaj muchi tikishmatit. [https://notasdemascotas.com/bulldog-americano/ ne pelu Bulldog Americanoj]<ref>https://notasdemascotas.com/bulldog-americano/</ref> tumawak wan tuamk iajkupanka. Ka tayua yaja se pelu tajpiani tik ne tuchan. [[Taanalis:BULLDOG AMERICANO TIK NE KOJTI.jpg|thumb]] Muchi [https://www.razasdperros.com/bulldogs-americanos-lo-que-es-bueno-de-ellos-lo-que-es-malo-de-ellos/ pejpelu]<ref>https://www.razasdperros.com/bulldogs-americanos-lo-que-es-bueno-de-ellos-lo-que-es-malo-de-ellos/</ref> itachishka istak, wan sejsé tiltik yajika sejsé kipiat itachishka tiltituk wan kipiat nusan itachishka istastuk. Tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti se pual kashtul '''ipal chupi tipuliwit tiknemi pejpelu sejsé tajtu tal tinemit tatukani?,''' Ne pejpelu sujsul gajgalanchichin wan kinmutiat wan kinhajwat ka sejsé tajtakamet wan sijsiwatket kaj tesu kipiat inchan tik ne tachan. ==== Tapalewiani ==== <references /> [[Takutun:Pejpelu]] tac8vpp6hoty9sfspt8u50yd36xkskq Chow Chow (Pelu) 0 287 9679 8704 2026-04-06T12:07:46Z Kwamikagami 437 /* Ken Itachishka */ 9679 wikitext text/x-wiki Ne [[:es:Chow_chow_(raza_de_perro)|Chow Chow]] <ref>Raza de perro Chow Chow</ref>pelu se kalchanej sujsul ikman kan witz ne [[:es:China_del_Norte|Ejekat tik China.]]<ref>China del Norte.</ref> == '''Ken Itachishka''' == [[Taanalis:01 Chow Chow.jpg|thumb|'''Chow chow pelu''']] Yaja Kipia ne iweyka tejtetzilnaj wan tumawakchin. Ne siwat weya 46 a 51 cm<ref>Centímetros, unidad de longitud. </ref> wan ne ukich weya 48 a 56 cm<ref>Centímetro, Unidad de longitud.</ref> '''Itzuntekun''' Yaja kipia itzunhumiyu patznaj wan tumak '''Iten''' Yaja kipia iten tilawak iwan se itensikaw tejtetzilnaj. '''Itennakayu''' Yaja Kipia itennakayu ne itachishka tiltik- susul u pushawak. '''ijiish''' Yaja kipia ishkukuchi wan ne itachishka Kupuknajchin u tiltikchin. '''Iyak''' Yaja Kipia iyak ne itachishka tiltik. '''Inajnakas''' Yaja kipia ne inajnakas chikitikchin kenha se yey itech. '''Itzinweyaka''' Yaja Kipia ne itzinweyaka Kwelnaj wan ajsi ka iteputzta. '''iujmiyu''' Yaja Kipia tilawak iujmiyu wan yamanik u wawashnaj. Ne itachishka chiltik, tiltik, susul u kupuknaj. Tesu kipia miak itajtachishka. Yejemet nejmachnemit wan te keman kwalanit == '''Ipanpa uni''' == <references /> == '''Ijilpika''' == * https://es.wikipedia.org/wiki/China_del_Norte * https://es.wikipedia.org/wiki/Chow_chow_(raza_de_perro) [[Takutun:Pejpelu]] t97uxcvj8jqnwcej0lxajpucmkrao40 Chumpipi 0 293 9688 8707 2026-04-06T12:19:41Z Kwamikagami 437 9688 wikitext text/x-wiki {{Template:HelpNav}} [[Taanalis:Gall-dindi.jpg|thumb|right|Ne chumpipi.]] Ne '''chumpipi''' se [[tutut]] ipal ne familiaj itukay ''melagris''. ==References== {{Reflist}} [[Takutun:Tujtutut]] 19mfjyympnbb8stegpbj64kdkhiqbw4 Kalat 0 547 9672 8879 2026-04-06T12:02:16Z Kwamikagami 437 9672 wikitext text/x-wiki {{Template:HelpNav}} [[Taanalis:Magnificent tree frog (Litoria splendida) crop.jpg|thumb|right|Se kalat.]] Ne '''kalat''' se [[animal|kojtanchanej]] ipal ne orden itukay ''Anura'', Ne kajkalat welit kikwat mujmuyut, kajkaltapach, [[Kimichin|kijkimichin]], [[Papalut|pajpapalut]] wan [[Ishpitzi|ijishpikitzin]]. [[Taanalis:Dendropsophus ebraccatus.jpg|thumb|Se tultik kalat tik iswat.|center]] [[Taanalis:Plectrohyla guatemalensis01.jpeg|thumb|300 px|Se kupuknaj kalat tik ne kojtan.]] ==References== {{Reflist}} [[Takutun:Kojkojtanchanej]] 48m02pcho6mh341hpzfbbz07tn5z7y3 9673 9672 2026-04-06T12:02:40Z Kwamikagami 437 9673 wikitext text/x-wiki {{Template:HelpNav}} [[Taanalis:Magnificent tree frog (Litoria splendida) crop.jpg|thumb|right|Se kalat.]] [[Taanalis:Plectrohyla guatemalensis01.jpeg|thumb|Se kupuknaj kalat tik ne kojtan.]] Ne '''kalat''' se [[animal|kojtanchanej]] ipal ne orden itukay ''Anura'', Ne kajkalat welit kikwat mujmuyut, kajkaltapach, [[Kimichin|kijkimichin]], [[Papalut|pajpapalut]] wan [[Ishpitzi|ijishpikitzin]]. [[Taanalis:Dendropsophus ebraccatus.jpg|thumb|Se tultik kalat tik iswat.|center]] ==References== {{Reflist}} [[Takutun:Kojkojtanchanej]] 4i4fqrdfw82oksvcgujufe027pfoxzy Kimichin 0 561 9671 8885 2026-04-06T12:02:00Z Kwamikagami 437 9671 wikitext text/x-wiki {{Template:HelpNav}} [[Taanalis:Мышь 2.jpg|thumb|right|Se kimichin.]] Ne '''kimichin''' se [[animal|kojtanchanej]] ipal ne generoj itukay ''mus''. ==References== {{Reflist}} [[Takutun:Kojkojtanchanej]] f25oi1ncxe4q6z6abubu5ik2jqtmfe0 Kojkojtanchanej kipiat ne ichan iwan ijikniwan 0 564 9674 4026 2026-04-06T12:03:20Z Kwamikagami 437 9674 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Indian Street Dog Dehradun.jpg|thumb]] [[Taanalis:Cat (Dimitrova street).jpg|thumb]] [[Taanalis:HEN AND CHICKEN.jpg|thumb]] [[Taanalis:Cow 02.jpg|thumb]] Ne kojkojtanchanej kipiat ne ichan iwan ijikniwan kimakat kipalewia. Ne achtu kojtanchanej katka kiski me pelu. Ne kojkojtanchanej weliy nemi , chikitikchin u onbron, nusan iitukey ne kakal keman chanejket kiwelit nemi, pelu, mistun, se tutut. Ne kakal keman chanesket se takutun ne miakawan. Nusan ne kojkojtanchanej nemi kitunal. Kia ne: tujtutut, iwan itakwikat wan itajtachishka gajgalanchin. Ne kojkojtanchanej kakal sujsul yek ipan ijikniwan ika: tikmaka, inakayu, at istak, ewat,iujmiyu. Pal ne tunal musenputzuat wan pal ne kojkojtanchanej kitunal yejemet nechmachnemit ne tuijikniwan kichiwat: Establos: ne ichan wakash. Posilga: ne ichan kuyamet. Corral: ne ichan tijlan, Aprisco: ne ichan ukish masat. Ne kojkojtanchanej sujsuj yek nuchaku, yajika shikintsjpikan, shikinpalewikanwan sujsul tasujtalis. [[Takutun:Kojkojtanchanej]] tkz3a1czwn0e6dskogo9zch2mnpmdwh Kuat 0 566 9675 8887 2026-04-06T12:03:47Z Kwamikagami 437 9675 wikitext text/x-wiki {{Template:HelpNav}} [[Taanalis:ElapheScalarisHead-20030407-Spain.jpg|thumb|right|Se kuat]] [[Taanalis:Rod of asclepius.png|thumb|upright=0.5|Ne itupil Asclepio.]] Ne '''kuat''' se reptil kaj kikwa nakat, kipia se iweyka weyak wan ne suborden ne itukey ''serpentes''. <ref>[https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=174118#null «''Serpientes'' (TSN 174118)»]. ''Sistema Integrado de Información Taxonómica'' </ref> Ne kuat tesu kipia ujumit.<ref name=":0">Parsons, A. ''Asombrosas serpientes'' Ed. Bruño, 1990, Madrid.</ref> == Ipanpa kuat itachishka == Ne kuat kipia miak itachishka. Weli kipia itachishka shushuknaj, tultik, tiltik, kupuknaj, susul, wan istak. Yaja tesu kipia ikshipajsul. Ne kuat muishtilana tik ne tal.<ref name=":0" /> == Ipanpa Uni == {{Reflist}} [[Takutun:Kojkojtanchanej]] {{Template:Stub}} e9z6yng6a1it2u6ivyead5cv2k3of4v Kwawti 0 588 9666 8897 2026-04-06T12:00:18Z Kwamikagami 437 9666 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Steinadler Aquila chrysaetos closeup1 Richard Bartz.jpg|thumb|upright|Se kwawti.]] Ne '''kwawti''' se [[tutut]] ipal ne generoj itukay ''Aquila''. Ne kwawti kikwa tujtutut, kijkimichin, mijmichin, tujtuchti, tajtakwatzin, kujkuat wan kajkakawani.<ref>[https://curiosfera-animales.com/que-comen-las-aguilas/ Artículo en ''Qué comen las águilas''] (Tik Kastiya)</ref> [[Taanalis:A Handsome Pair (6728094395).jpg|center|upright=2| Ume kwawti.]] ==References== {{Reflist}} [[Takutun:Tujtutut]] 344jdmuhrows8kvckenyproqdsyxtjz 9667 9666 2026-04-06T12:00:34Z Kwamikagami 437 9667 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Steinadler Aquila chrysaetos closeup1 Richard Bartz.jpg|thumb|upright|Se kwawti.]] Ne '''kwawti''' se [[tutut]] ipal ne generoj itukay ''Aquila''. Ne kwawti kikwa tujtutut, kijkimichin, mijmichin, tujtuchti, tajtakwatzin, kujkuat wan kajkakawani.<ref>[https://curiosfera-animales.com/que-comen-las-aguilas/ Artículo en ''Qué comen las águilas''] (Tik Kastiya)</ref> [[Taanalis:A Handsome Pair (6728094395).jpg|thumb|center|upright=2| Ume kwawti.]] ==References== {{Reflist}} [[Takutun:Tujtutut]] 8hha2xc6idfrwgxjz5vtmv5tyfv116b Pelu 0 859 9680 9041 2026-04-06T12:08:16Z Kwamikagami 437 9680 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Collage_of_Nine_Dogs.jpg|thumb|Ne pelu itachiska weli tiltik, istak, tultik wan kupuknaj.]] Ne '''pelu''' se mamiferoj ipal ne orden itukey Carnivora. Ne pelu weli nemin wan muchantia nujme ne taltikpak. Yejemet welit tekitit iwan ne takat wan siwat. Yaja weli mukwepa ne ichaku se siwat u se takat. Ne pelu witz ikman itech uksé animal más tumak, ne loboj.<ref>«Kennel Club/British Small Animal Veterinary Association Scientific Committee». 2004. https://web.archive.org/web/20130813043548/http://www.thekennelclub.org.uk/item/570</ref> <ref name=":0">1. https://animaldiversity.org/site/accounts/information/Canis_lupus_familiaris.html</ref> {| class="wikitable" style="max-width:14em;"" |+Ne pelu !Reino |Animalia |- !Phylum |Chordata |- !Clasej |Mammalia |- !Orden |Carnivora |} == Ipanpa pelu itachishka == Ne pelu kipia iujmiyu wan kipia nawi iikshi, se itzinweyaka, ume iish, se iten wan ume inakas. Weli itachishka weyak wan kutu. Ne itachishka iujmiyu weli nesi kupuknaj, tiltik, istak wan tultik <ref name=":0" />. == Ipanpa Uni == [[Takutun:Pejpelu]] <references /> 2siqvpwb59u7imcb35qvipimnp7i10r Shuluitzkwinti 0 969 9681 9116 2026-04-06T12:10:48Z Kwamikagami 437 9681 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Xoloitzcuintli.jpg|alt=Shulu|thumb|upright|Shuluitzkwinti ume shiwit]] [[Taanalis:Ne xoloitzcuintli.jpg|thumb|upright|Se shuluitzkwinti]] '''Ne shuluitzkwinti''' witz ka Meshijku. Ne Meshijkuchanejket kinpiatuyata ini pejpelumet tik ne shiwit se shikipil yey tzunti se pual makwil (1325)<ref>https://search.yahoo.com/yhs/search?p=xoloitzcuintli&fr=srp-dd-share&fr2=p:s,v:w,m:KgGeneric,ct:copy-link Ne shuluitzkwinti tik Yahoo</ref>. Ne shuluitzkwinti kitukaytiat '''sholo''' u '''xolo''' nusan. [[Taanalis:MexicaanseHairless.jpg|alt=Yey shulutzikwinti|thumb|left|Yey shuluitzkwinti: se tumak, se chikitik wan se chikitikchin]] ;Ken intachishka: * Kipiat inhujmiyu tik ne intzuntekun wan tik ne inhijikshi * Ne inewayu itachiska kupuknaj * Ne intzinweyaka (ikwitapil) weyak wan istak * Kwak chijchikitik intachiska istak * Ne innajnakas ijkatuk * Ne inhijish itachishka tiltik u kupuknaj ;Yejemet takwat: * Kwak kipiat nawi wan majtakti metzti, yejemet takwat seujti ka peyna wan ukseujti ka tayua. * Keman weyat takwat seujti. == Referenciaj == {{Reflist}} [[Takutun:Pejpelu]] 6o730igu88ur94dxv9ll7p2fb7e5ay1 9684 9681 2026-04-06T12:13:34Z Kwamikagami 437 9684 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Xoloitzcuintli.jpg|alt=Shulu|thumb|upright|Shuluitzkwinti ume shiwit]] [[Taanalis:Ne xoloitzcuintli.jpg|thumb|upright|Se shuluitzkwinti]] '''Ne shuluitzkwinti''' witz ka Meshijku. Ne Meshijkuchanejket kinpiatuyata ini pejpelumet tik ne shiwit se shikipil yey tzunti se pual makwil (1325)<ref>https://search.yahoo.com/yhs/search?p=xoloitzcuintli&fr=srp-dd-share&fr2=p:s,v:w,m:KgGeneric,ct:copy-link Ne shuluitzkwinti tik Yahoo</ref>. Ne shuluitzkwinti kitukaytiat '''sholo''' u '''xolo''' nusan. [[Taanalis:MexicaanseHairless.jpg|alt=Yey shulutzikwinti|thumb|left|Yey shuluitzkwinti: se tumak, se chikitik wan se chikitikchin]] ;Ken intachishka: * Kipiat inhujmiyu tik ne intzuntekun wan tik ne inhijikshi * Ne inewayu itachiska kupuknaj * Ne intzinweyaka (ikwitapil) weyak wan istak * Kwak chijchikitik intachiska istak * Ne innajnakas ijkatuk * Ne inhijish itachishka tiltik u kupuknaj ;Yejemet takwat: * Kwak kipiat nawi wan majtakti metzti, yejemet takwat seujti ka peyna wan ukseujti ka tayua. * Keman weyat takwat seujti. [[Taanalis:Xoloitzcuintli.jpg|alt=Xolo|thumb|upright|Xoloitzcuintli ume shiwit]] [[Taanalis:Ne xoloitzcuintli.jpg|thumb|upright|Xoloitzcuintli]] '''Ne [https://en.wikipedia.org/wiki/Xoloitzcuintle Xoloitxcuintli]''' u shuluitzkwinti (taketzalis tik nawat Kuskatan). Walaj tik Meschiku.Ne Aztekajmet kipiatuyata ini pelu (u itzkwinti kalchanej) tik ne shiwit se shikipil yey tzunti se pual makwil (1325). Ne shuluitzkwinti nusan kinutzat katka '''xolo (u shulu)'''. [[Taanalis:MexicaanseHairless.jpg|alt=Kipia yey ,Ombron, ka tajku wan chikiti|thumb|Xolo|left]] Ken '''itashiska:''' * Kipia iujmiyu tik ne itzuntekun wan tik ne iiskshi * Ne ikwetshyu itachiska kupuknaj. * Ne itzinweyaka (u kwitapil) weyak wan istak. * Kwak chikitik itachiska istak. * Ne inakas ijkatuk <references group="Xoloitzcuintle" /> * Iish itashiska tiltik/ kupuknajchichin. '''Yaja takwa:''' * Kwak kipiat nawi wan majtakti metzti. Yejemet takwat siujti ka peyna wan se uksiujti ka tayua. * Keman weyatiwita kikwat siujti. * Yejemet kipia yey: Tumak, chikitik wan chikitikchin. [[Takutun:Pejpelu]] == Referenciaj == {{Reflist}} [[Takutun:Pejpelu]] hmhzi05zex23zf8up567q33hum4td4w 9686 9684 2026-04-06T12:14:37Z Kwamikagami 437 9686 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Xoloitzcuintli.jpg|alt=Shulu|thumb|upright|Shuluitzkwinti ume shiwit]] [[Taanalis:Ne xoloitzcuintli.jpg|thumb|upright|Se shuluitzkwinti]] '''Ne shuluitzkwinti''' witz ka Meshijku. Ne Meshijkuchanejket kinpiatuyata ini pejpelumet tik ne shiwit se shikipil yey tzunti se pual makwil (1325)<ref>https://search.yahoo.com/yhs/search?p=xoloitzcuintli&fr=srp-dd-share&fr2=p:s,v:w,m:KgGeneric,ct:copy-link Ne shuluitzkwinti tik Yahoo</ref>. Ne shuluitzkwinti kitukaytiat '''sholo''' u '''xolo''' nusan. [[Taanalis:MexicaanseHairless.jpg|alt=Yey shulutzikwinti|thumb|left|Yey shuluitzkwinti: se tumak, se chikitik wan se chikitikchin]] ;Ken intachishka: * Kipiat inhujmiyu tik ne intzuntekun wan tik ne inhijikshi * Ne inewayu itachiska kupuknaj * Ne intzinweyaka (ikwitapil) weyak wan istak * Kwak chijchikitik intachiska istak * Ne innajnakas ijkatuk * Ne inhijish itachishka tiltik u kupuknaj ;Yejemet takwat: * Kwak kipiat nawi wan majtakti metzti, yejemet takwat seujti ka peyna wan ukseujti ka tayua. * Keman weyat takwat seujti. '''Ne [https://en.wikipedia.org/wiki/Xoloitzcuintle Xoloitxcuintli]''' u shuluitzkwinti (taketzalis tik nawat Kuskatan). Walaj tik Meschiku.Ne Aztekajmet kipiatuyata ini pelu (u itzkwinti kalchanej) tik ne shiwit se shikipil yey tzunti se pual makwil (1325). Ne shuluitzkwinti nusan kinutzat katka '''xolo (u shulu)'''. Ken '''itashiska:''' * Kipia iujmiyu tik ne itzuntekun wan tik ne iiskshi * Ne ikwetshyu itachiska kupuknaj. * Ne itzinweyaka (u kwitapil) weyak wan istak. * Kwak chikitik itachiska istak. * Ne inakas ijkatuk <references group="Xoloitzcuintle" /> * Iish itashiska tiltik/ kupuknajchichin. '''Yaja takwa:''' * Kwak kipiat nawi wan majtakti metzti. Yejemet takwat siujti ka peyna wan se uksiujti ka tayua. * Keman weyatiwita kikwat siujti. * Yejemet kipia yey: Tumak, chikitik wan chikitikchin. [[Takutun:Pejpelu]] == Referenciaj == {{Reflist}} [[Takutun:Pejpelu]] 8jdjbg0l4zcqzr4gm3pov8or2ac1t8h 9687 9686 2026-04-06T12:18:11Z Kwamikagami 437 fusiono 9687 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Xoloitzcuintli.jpg|alt=Shulu|thumb|upright|Shuluitzkwinti ume shiwit]] [[Taanalis:Ne xoloitzcuintli.jpg|thumb|upright|Se shuluitzkwinti]] '''Ne shuluitzkwinti''' witz ka Meshijku. Ne Meshijkuchanejket kinpiatuyata ini pejpelumet tik ne shiwit se shikipil yey tzunti se pual makwil (1325).<ref>https://search.yahoo.com/yhs/search?p=xoloitzcuintli&fr=srp-dd-share&fr2=p:s,v:w,m:KgGeneric,ct:copy-link Ne shuluitzkwinti tik Yahoo</ref> Ne shuluitzkwinti kitukaytiat '''shulu''' u '''xolo''' nusan. [[Taanalis:MexicaanseHairless.jpg|alt=Yey shulutzikwinti|thumb|left|Yey shuluitzkwinti: se tumak, se chikitik wan se chikitikchin]] ;Ken intachishka: * Kipiat inhujmiyu tik ne intzuntekun wan tik ne inhijikshi * Ne inewayu itachiska kupuknaj * Ne intzinweyaka (u kwitapil) weyak wan istak * Kwak chijchikitik intachiska istak * Ne innajnakas ijkatuk * Ne inhijish itachishka tiltik u kupuknaj ;Yejemet takwat: * Kwak kipiat nawi wan majtakti metzti, yejemet takwat seujti ka peyna wan ukseujti ka tayua. * Keman weyat takwat seujti. * Yejemet kipia yey: Tumak, chikitik wan chikitikchin. == Referenciaj == {{Reflist}} [[Takutun:Pejpelu]] ajwcr699flgprdo31hwy2rp7dh8dw82 Sipakti 0 975 9665 9121 2026-04-06T11:59:21Z Kwamikagami 437 9665 wikitext text/x-wiki {{Template:HelpNav}} [[Taanalis:Caiman on a log.JPG|thumb|right|Se sipakti.]] Ne '''sipakti ush lanwach''' se [[Kojtanchanej, tekwani wan atchanej|tekwani]] ipal ne imiakawan itukay ''Alligatoridae''. == ¿Tay kikwa? == Ne lanwach kikwa michin, tujtutut, tujtukat, kajkakawani, shujshuti, tejtekwisij, kajkalat wan kajkawash wawasujtuk, ayutzin. ==References== {{Reflist}} [[Takutun:Kojkojtanchanej]] j91me0zb6tkqbt371mbgryr9fdui0hq Tekwani 0 1033 9668 9150 2026-04-06T12:01:01Z Kwamikagami 437 9668 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:8th Place - Mountain Lion (7487178290).jpg|thumb|Se tekwani tik se kwawit.]] Ne tekwani se kojtanchanej wan itukay weli ikwi pal muchi kojtanchanej ma ikwa tiujikniwan. Ini Tekwani nusan itukay "[[:en:Jaguar|Jaguar]]" tik castellanoj. == Tekwani == [[Taanalis:Panthera onca.jpg|thumb|left]] === Kuskatan === Kuskatan tesu kinpiat tejtekwani pal kinmiktiat peroj katka kia. Tik Kuskatan kipia Tekwani yulpaki, jaguar sonriente tik castellanoj. Anka weli witz tik K'iche itukay [[:es:Balam_Quitzé|Balam Quitze]]. === Ken Itachishka === Uni itachishka kipia nawi iikshi wan se itzinweyaka, ume iish, iiten, wan ume inakas, achiujtuk wan tiltituk. Ne iujmiyu alawak wan ume tamiktialis kipia itan. [[Takutun:Kojkojtanchanej]] cd4m3i4hpf59ncgg0cgshpmz9e378no Tepemichin 0 1036 9669 7551 2026-04-06T12:01:25Z Kwamikagami 437 9669 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:8. tepemichin 2.jpg|thumbnail|ne tepemichin]] Anka ne michin ne sea kielewiat wan kinekit ne taitzkianimet ne tepemichin. Tejemet teuk tikmatit muchi ipanpa ken ini talul michin muteleksa wan takati. Inat ka yaja tejku tik ne apan chipawak ashta ne itzunpan, ika yaja weli semaya tapishua itejteksis tik ne at ne kipia wey oxigenoj wan ne kan te kanaj tajsul. Melka, ne michin muita ka weli nemi tik susul at wan ashta iwan shapun! Pero, su nemi kiané, yaja inte weli muteleksa wan te keman yawi mumiakchiwa. Ini michin puliwijtuk tik achka muchi ne ajapan kan muajsituya. Né kan nemiuk, anka semaya ka né, tik ne itzunpan ipal ne cuencaj Barra de Santiago, kan nemi ne kojtan el Imposible, El Salto wan sejseuk chikitik kojtan nemitiwit. Inat ka kwak tapishujtuk ne tepemichin, itejteksis mutilanat iwan ne at ashta ne washtan, kan panu ne seuk taksalis ipal icicloj yulnemilis. Melka achka muchi ini mijmichin chijchikitik, welit weyat ashta 30 cm. wan ietekkayu achi se libraj. Inat ka inakayu ne sea yek weli tikitzkiat tik ne at. Anka su tiajsit tikpalewiat ne chiujchiupi nemitiwit tik wan inawak El Imposible, tiwelisket tikwikat tik seuk ajapan tapalewijtuk. Tepemichin nusan ne itukay se techan tik ne taltakutun La Unión, wan se tepet tik San Miguel. [[Takutun:Kojkojtanchanej]] 24x5r5chienxpb935o2m5hy2cc6knd8 Tuchti 0 1056 9670 9164 2026-04-06T12:01:41Z Kwamikagami 437 9670 wikitext text/x-wiki {{Template:HelpNav}} [[Taanalis:Oryctolagus cuniculus Tasmania 2.jpg|thumb|200px|right|Se tuchti.]] Ne '''tuchti''' o '''konesh''' se [[animal|kojtanchanej]] ipal ne familiaj itukay Leporidae. Nemi tik tuchan (''Oryctolagus cuniculus'') wan nusan miak tekenha tik [[kujtan]], weli [[tapewil|mupewia]] wan ajwiak pal tikwat. Weli mutalua wey kwak majmawi. Nemit tujtuchti ipal clajclasej tekenhat achka nujme ne taltikpak, semaya tik [[Antartida]] inte kanaj. Tik [[Kuskatan (El Salvador)|Kuskatan]] wan nujme ne Shiktal wan Meshijku muajsi se itukay ''Sylvilagus floridanus'' wan seuk mas chikitik itukay ''Kuatuchti''.<ref>Leonhard Schultze Jena, ''Mythen in der Muttersprache der Pipil von Izalco in El Salvador'', 1935, iswat 107.</ref> Sujsul ajwiak ne iayu tuchti wan tiwelit tikchiwat kwechti iwan ne iewayu. [[Taanalis:Bunny (30107041967).jpg|thumbnail|Se tuchti kikwa tzakat tik ne kojtan.|center]] ==References== {{Reflist}} [[Takutun:Kojkojtanchanej]] bofvxv5vr820g7cj5gzcagqcbrhtyoo Xoloitzcuintli 0 1110 9676 8218 2026-04-06T12:05:50Z Kwamikagami 437 9676 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Xoloitzcuintli.jpg|alt=Xolo|thumb|Xoloitzcuintli ume shiwit]] '''Ne [https://en.wikipedia.org/wiki/Xoloitzcuintle Xoloitxcuintli]''' u shuluitzkwinti (taketzalis tik nawat Kuskatan). Walaj tik Meschiku.Ne Aztekajmet kipiatuyata ini pelu (u itzkwinti kalchanej) tik ne shiwit se shikipil yey tzunti se pual makwil (1325). Ne shuluitzkwinti nusan kinutzat katka '''xolo (u shulu)'''. [[Taanalis:Ne xoloitzcuintli.jpg|thumb|Xoloitzcuintli]] [[Taanalis:MexicaanseHairless.jpg|alt=Kipia yey ,Ombron, ka tajku wan chikiti|thumb|Xolo|left]] Ken '''itashiska:''' * Kipia iujmiyu tik ne itzuntekun wan tik ne iiskshi * Ne ikwetshyu itachiska kupuknaj. * Ne itzinweyaka (u kwitapil) weyak wan istak. * Kwak chikitik itachiska istak. * Ne inakas ijkatuk <references group="Xoloitzcuintle" /> * Iish itashiska tiltik/ kupuknajchichin. '''Yaja takwa:''' * Kwak kipiat nawi wan majtakti metzti. Yejemet takwat siujti ka peyna wan se uksiujti ka tayua. * Keman weyatiwita kikwat siujti. * Yejemet kipia yey: Tumak, chikitik wan chikitikchin. [[Takutun:Pejpelu]] 5isptb5jbm3fyhdz9tqn2kwstswxrt7 9677 9676 2026-04-06T12:06:18Z Kwamikagami 437 9677 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Xoloitzcuintli.jpg|alt=Xolo|thumb|upright|Xoloitzcuintli ume shiwit]] [[Taanalis:Ne xoloitzcuintli.jpg|thumb|upright|Xoloitzcuintli]] '''Ne [https://en.wikipedia.org/wiki/Xoloitzcuintle Xoloitxcuintli]''' u shuluitzkwinti (taketzalis tik nawat Kuskatan). Walaj tik Meschiku.Ne Aztekajmet kipiatuyata ini pelu (u itzkwinti kalchanej) tik ne shiwit se shikipil yey tzunti se pual makwil (1325). Ne shuluitzkwinti nusan kinutzat katka '''xolo (u shulu)'''. [[Taanalis:MexicaanseHairless.jpg|alt=Kipia yey ,Ombron, ka tajku wan chikiti|thumb|Xolo|left]] Ken '''itashiska:''' * Kipia iujmiyu tik ne itzuntekun wan tik ne iiskshi * Ne ikwetshyu itachiska kupuknaj. * Ne itzinweyaka (u kwitapil) weyak wan istak. * Kwak chikitik itachiska istak. * Ne inakas ijkatuk <references group="Xoloitzcuintle" /> * Iish itashiska tiltik/ kupuknajchichin. '''Yaja takwa:''' * Kwak kipiat nawi wan majtakti metzti. Yejemet takwat siujti ka peyna wan se uksiujti ka tayua. * Keman weyatiwita kikwat siujti. * Yejemet kipia yey: Tumak, chikitik wan chikitikchin. [[Takutun:Pejpelu]] 4vodp84ekuxhdgffargalpp7v0xd6kw 9682 9677 2026-04-06T12:11:32Z Kwamikagami 437 9682 wikitext text/x-wiki {{merge|Shuluitzkwinti}} [[Taanalis:Xoloitzcuintli.jpg|alt=Xolo|thumb|upright|Xoloitzcuintli ume shiwit]] [[Taanalis:Ne xoloitzcuintli.jpg|thumb|upright|Xoloitzcuintli]] '''Ne [https://en.wikipedia.org/wiki/Xoloitzcuintle Xoloitxcuintli]''' u shuluitzkwinti (taketzalis tik nawat Kuskatan). Walaj tik Meschiku.Ne Aztekajmet kipiatuyata ini pelu (u itzkwinti kalchanej) tik ne shiwit se shikipil yey tzunti se pual makwil (1325). Ne shuluitzkwinti nusan kinutzat katka '''xolo (u shulu)'''. [[Taanalis:MexicaanseHairless.jpg|alt=Kipia yey ,Ombron, ka tajku wan chikiti|thumb|Xolo|left]] Ken '''itashiska:''' * Kipia iujmiyu tik ne itzuntekun wan tik ne iiskshi * Ne ikwetshyu itachiska kupuknaj. * Ne itzinweyaka (u kwitapil) weyak wan istak. * Kwak chikitik itachiska istak. * Ne inakas ijkatuk <references group="Xoloitzcuintle" /> * Iish itashiska tiltik/ kupuknajchichin. '''Yaja takwa:''' * Kwak kipiat nawi wan majtakti metzti. Yejemet takwat siujti ka peyna wan se uksiujti ka tayua. * Keman weyatiwita kikwat siujti. * Yejemet kipia yey: Tumak, chikitik wan chikitikchin. [[Takutun:Pejpelu]] nmo7f301mb7a7l5lo70jzhop7v6wvb1 9683 9682 2026-04-06T12:12:48Z Kwamikagami 437 9683 wikitext text/x-wiki {{Fusionar|Shuluitzkwinti}} [[Taanalis:Xoloitzcuintli.jpg|alt=Xolo|thumb|upright|Xoloitzcuintli ume shiwit]] [[Taanalis:Ne xoloitzcuintli.jpg|thumb|upright|Xoloitzcuintli]] '''Ne [https://en.wikipedia.org/wiki/Xoloitzcuintle Xoloitxcuintli]''' u shuluitzkwinti (taketzalis tik nawat Kuskatan). Walaj tik Meschiku.Ne Aztekajmet kipiatuyata ini pelu (u itzkwinti kalchanej) tik ne shiwit se shikipil yey tzunti se pual makwil (1325). Ne shuluitzkwinti nusan kinutzat katka '''xolo (u shulu)'''. [[Taanalis:MexicaanseHairless.jpg|alt=Kipia yey ,Ombron, ka tajku wan chikiti|thumb|Xolo|left]] Ken '''itashiska:''' * Kipia iujmiyu tik ne itzuntekun wan tik ne iiskshi * Ne ikwetshyu itachiska kupuknaj. * Ne itzinweyaka (u kwitapil) weyak wan istak. * Kwak chikitik itachiska istak. * Ne inakas ijkatuk <references group="Xoloitzcuintle" /> * Iish itashiska tiltik/ kupuknajchichin. '''Yaja takwa:''' * Kwak kipiat nawi wan majtakti metzti. Yejemet takwat siujti ka peyna wan se uksiujti ka tayua. * Keman weyatiwita kikwat siujti. * Yejemet kipia yey: Tumak, chikitik wan chikitikchin. [[Takutun:Pejpelu]] onpu0kby9iln03c8v28h46pgnxd1ej0 9685 9683 2026-04-06T12:13:52Z Kwamikagami 437 Página redirigida a [[Shuluitzkwinti]] 9685 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Shuluitzkwinti]] d0llaweh98nwgwvmy2v97ku5h21e9h9 Otto René castillo 0 1260 9689 9626 2026-04-06T15:06:44Z Labradoritas2025 139 Biografia 9689 wikitext text/x-wiki '''Otto René Castillo''' nesik se tunal se pual makwil pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual kashtul se (1936) tik ne techan Quetzaltenango takutun italyu Guatemala. Yaja se wey tawawasuani wan tatzumani katka. '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' Yaja kichiwki miak ajamachti: Informe de una injusticia '''Kimakaket miak tajtakulis ken:''' * '''Se shikipil chiknaw tzuti ume pual kashtul 1955''' - Torneo Estudiantil Centroamericano de poesía en 1955, con su poema "Llama viva", un canto a San Salvador que le acogía en su destierro. * '''Se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul se 1956''' - Al año siguiente volvió a ganar el Torneo Estudiantil Centroamericano con un trabajo conjunto con su camarada y amigo Roque Dalton, por el poema "Dos puños por la tierra". * '''Se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul se 1956''' - Aquel mismo año fue galardonado con el premio Autónomo en 1956, patrocinado por la AEU, por su poema "'''Pequeño canto a la patria'''". * '''Se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul se 1956''' - Premio Autonomía, de la Universidad de San Carlos de Guatemala, con su poema '''Vámonos patria a caminar'''. * '''Se shikipil chiknawi ume pual kashtul ume 1957''' logró el premio Internacional de Poesía en Budapest otorgado por la Federación Mundial de Juventudes Democráticas por su poema "Distante de tu rostro". * '''Se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul yey 1958''' ganó premio "Filadelfio Salazar", de la Universidad de San Carlos de Guatemala, por sus altos méritos estudiantiles, que consistió en una beca para estudiar en la República Democrática Alemana. Viajó a ese país en 1958, a estudiar germanística en la Universidad Karl Marx de Leipzig '''Ne ichtaka itunal:''' Ne inan itukey Juana de Dios Castillo Mérida katka. Yaja se Guatemala katka. wan ne iteku itukey Reginaldo Cabrera Ordóñez katka. Yaja se Guatemala katka. Ne isiwaw itukey Nora Paíz Cárcamo katka. Yaja se Guatemala katka. Yaja kipia ume ipilawan katka. Ne ipilawan intukey Patrice wan Tecún katka. Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan se shikipil chiknawi tzunti ume pual majtakti yey Instituto Nacional Central para Varones Wan mumachtij pal muchiwki se tawawasuani wan tatzumani tik ne wey tamachtiluyan Universidad de San Carlos de Guatemala wan kiski tik ne shiwit tesu Yaja tekitki ken se tamawawasuani wan revolucionario tik Guatemala intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti yey pual nawi 1964 wan se shikipil chiknawi tzunti yey pual chikwasen (1966) tik ne italyu Guatemala. Yaja munamiktij iwan Nora Paíz Cárcamo Yaja mikik se tunal kastul nawi (19) pal ne metzti yey (03) tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual chikume (1967). tik ne techan, Quetzaltenango, tik ne italyu Guatemala. k Otto René Castillo Información personal Tik ne shiwit se pual makwil 25 pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual kashtul se 1936 Quetzaltenango (Guatemala) yaja Mikik se tunal. kashtul nawi19 pal ne metzti yey tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual chikume 1967 se pual majtakti (shiwit)Zacapa (Guatemala) Yaja mikik ika se tunal Tortura ika Yaja se Guatemalteco katka Mumachtij Tamachtiluyan Universidad de San Carlos de Guatemala Información profesional yaja se wey Tamawawasuani shiwit titekiti. Guerra Fría Seudónimo Octubre, Poeta del pueblo, Poeta guerrillero Género Poesía Sitio web www.ottorenecastillo.org '''Ijilpika: (3 enlaces)''' '''Ipanpa uni (Referencias) También agregar imágenes''' melyf9b3fdmxpdtlks34235q9qokbd3 9690 9689 2026-04-06T16:11:13Z Labradoritas2025 139 Biografia 9690 wikitext text/x-wiki '''Otto René Castillo''' nesik se tunal se pual makwil pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual kashtul se (1936) tik ne techan Quetzaltenango takutun italyu Guatemala. Yaja se wey tawawasuani <ref>'''Escritor y Poeta'''</ref>wan tatzumani<ref>'''Guerrillero'''</ref> katka. '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' Yaja kichiwki miak ajamachti: Informe de una injusticia '''Kimakaket miak tajtakulis ken:''' * '''Se shikipil chiknaw tzuti ume pual kashtul 1955''' - Torneo Estudiantil Centroamericano de poesía en 1955, con su poema "Llama viva", un canto a San Salvador que le acogía en su destierro. * '''Se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul se 1956''' - Al año siguiente volvió a ganar el Torneo Estudiantil Centroamericano con un trabajo conjunto con su camarada y amigo Roque Dalton, por el poema "Dos puños por la tierra". * '''Se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul se 1956''' - Aquel mismo año fue galardonado con el premio Autónomo en 1956, patrocinado por la AEU, por su poema "'''Pequeño canto a la patria'''". * '''Se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul se 1956''' - Premio Autonomía, de la Universidad de San Carlos de Guatemala, con su poema '''Vámonos patria a caminar'''. * '''Se shikipil chiknawi ume pual kashtul ume 1957''' logró el premio Internacional de Poesía en Budapest otorgado por la Federación Mundial de Juventudes Democráticas por su poema "Distante de tu rostro". * '''Se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul yey 1958''' ganó premio "Filadelfio Salazar", de la Universidad de San Carlos de Guatemala, por sus altos méritos estudiantiles, que consistió en una beca para estudiar en la República Democrática Alemana. Viajó a ese país en 1958, a estudiar germanística en la Universidad Karl Marx de Leipzig '''Ne ichtaka itunal:''' Ne inan itukey Juana de Dios Castillo Mérida katka. Yaja se Guatemala katka. wan ne iteku itukey Reginaldo Cabrera Ordóñez katka. Yaja se Guatemala katka. Ne isiwaw itukey Nora Paíz Cárcamo katka. Yaja se Guatemala katka. Yaja kipia ume ipilawan katka. Ne ipilawan intukey Patrice wan Tecún katka. Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan se shikipil chiknawi tzunti ume pual majtakti yey Instituto Nacional Central para Varones Wan mumachtij pal muchiwki se tawawasuani<ref>'''Escritor y Poeta'''</ref> wan tatzumani <ref>'''Guerrillero'''</ref>tik ne wey tamachtiluyan Universidad de San Carlos de Guatemala wan kiski tik ne shiwit tesu Yaja tekitki ken se tamawawasuani<ref>'''Escritor y Poeta'''</ref> wan revolucionario tik Guatemala intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti yey pual nawi 1964 wan se shikipil chiknawi tzunti yey pual chikwasen (1966) tik ne italyu Guatemala. Yaja munamiktij iwan Nora Paíz Cárcamo Yaja mikik se tunal kastul nawi (19) pal ne metzti yey (03) tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual chikume (1967). tik ne techan, Quetzaltenango, tik ne italyu Guatemala. {| class="wikitable" |+ !'''Otto René Castillo''' ! |- |'''Información personal''' | |- |'''Tik ne shiwit''' |se pual makwil 25 pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual kashtul se 1936 Quetzaltenango (Guatemala) |- |'''Yaja Mikik se tunal''' |kashtul nawi19 pal ne metzti yey tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual chikume 1967 se pual majtakti (shiwit)Zacapa (Guatemala) |- |'''Yaja mikik ika se tuna''' '''ika''' |Totura |- |'''Yaja se''' |Guatemalteco katka |- |'''Mumachtij''' | |- |'''Tamachtiluyan''' |Universidad de San Carlos de Guatemala |- |'''Información profesional''' | |- |'''Yaja se wey''' |tamawawasuani |- |'''Shiwit tekiti''' |Guerra Fría |- |'''Seudónimo''' |Metzti majtakti, Tamawawasuani,Tatzumani tamawawasuani |- |'''Género''' |Tawawasuani |} '''Ijilpika:''' https://es.wikipedia.org/wiki/Otto_Ren%C3%A9_Castillo https://en.wikipedia.org/wiki/Otto_Ren%C3%A9_Castillo '''Ipanpa uni''' [[Taanalis:Helix, v.6, no.0, Dec. 26, 1968 - DPLA - 2b34e4ecae13173608429995ec0ecd66 (page 10).jpg|izquierda|miniaturadeimagen|493x493px|'''Otto René Castillo''']] <references /> 3oav348nu478f2ie8laiqqhqikbvolf