ويکيپېډيا pswiki https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter رسنۍ ځانگړی خبرې اترې کارن د کارن خبرې اترې ويکيپېډيا د ويکيپېډيا خبرې اترې دوتنه د دوتنې خبرې اترې مېډياويکي د مېډياويکي خبرې اترې کينډۍ د کينډۍ خبرې اترې لارښود د لارښود خبرې اترې وېشنيزه د وېشنيزې خبرې اترې تانبه د تانبې خبرې اترې TimedText TimedText talk چلنوال د چلنوال خبرې اترې پېښه د پېښې خبرې اترې 3 68062 363002 293885 2026-04-09T02:42:14Z Mfield 38514 Mfield د [[د کارن خبرې اترې:AstroMageYT]] مخ [[د کارن خبرې اترې:Weon-experimental]] ته ولېږداوه: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/AstroMageYT|AstroMageYT]]" to "[[Special:CentralAuth/Weon-experimental|Weon-experimental]]" 293885 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=AstroMageYT}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۰۳:۲۷, ۲۲ مارچ ۲۰۲۳ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']]) 4bqfdovvlgnmbv31yx4021is7t6cql9 0 84284 363023 362860 2026-04-09T10:18:31Z Niazof 36880 363023 wikitext text/x-wiki {{ړنگول|ځکه چې هېڅ ډول سرچينه نه لري او نه هم ياد شخص دومره پېژندلی او محبوب شخص دی، ښايي دا ليکنه کوم چا د خپل ځان په اړه کړې وي}} {infobox | name =اسدالله بهادری | title = | reign = | coronation = | full name = | predecessor = | successor = | spouse = | issue = | royal house = | dynasty = | father =خادم حسین بهادری | mother = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | date of burial = | place of burial = ||lable1=نوم|data1=اسدالله بهادری}} '''اسدالله بهادري''' شاعر او ژورنالیست ده. هغه په څو نړیوالو شعري جشنونو کې برخه اخیستې ده، په شمول د میډیلین نړیوال شعري جشن او د روټرډم نړیوال شعري جشن.<ref>{{Cite book |title=د جلگه بهادر په اره معلومات |page=۱۴۱}}</ref> هغه د جلګه بهادر په لېسه کې زده کړې پیل کړې او د خپلو زده کړو د دوام لپاره غزني ته لاړ.<ref>{{Cite book |title=د تاریخ‌الحیاف کتاب |page=۵۶}}</ref> == نرخونه == {{لړسرچينې}} qsndoon3usr8vajqrozxsfipk03q91v 0 85892 362996 361361 2026-04-08T14:36:11Z ~2026-19593-16 39220 /* د سیم کارټ فزيکي او تخنیکي جوړښت */ 362996 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:28em; border-radius:20px; border:3px solid #023e8a; background:#ffffff; padding:10px; box-shadow: 0px 8px 25px rgba(0,0,0,0.1);" |+ style="font-size:145%; font-weight:bold; background:linear-gradient(135deg, #03045e, #023e8a); color:#ffffff; border-radius:15px; padding:12px; margin-bottom:10px;" |سیم کارټ (SIM Card) <span style="font-size:65%; color:#ade8f4; font-weight:bold;">🆔 د ګډونوال د پېژندنې ماډل</span> ! style="background:#caf0f8; color:#03045e; width:45%; border-bottom:1px solid #90e0ef; padding:8px;" |رسمي نوم |Subscriber Identity Module |- ! style="background:#caf0f8; color:#03045e; border-bottom:1px solid #90e0ef; padding:8px;" |د حافظې ډول |EEPROM (خوندي حافظه) |- ! style="background:#caf0f8; color:#03045e; border-bottom:1px solid #90e0ef; padding:8px;" |ډولونه |Mini, Micro, Nano, eSIM |- ! style="background:#caf0f8; color:#03045e; border-bottom:1px solid #90e0ef; padding:8px;" |کلیدي کوډونه |IMSI, ICCID, PIN, PUK |} '''سیم کارټ''' (SIM Card) یو کوچنی مدغم سرکټ (Integrated Circuit) دی چې په خوندي ډول د نړیوال ګرځنده ګډونوال پیژندنه (IMSI) او اړونده کیلي ګانې ذخیره کوي. دا معلومات په شبکه کې د ګرځنده وسیلې د پیژندنې او تصدیق لپاره کارول کیږي. سیم کارټ په حقیقت کې یو کوچنی کمپیوټر دی چې خپله حافظه، پروسیسر او عملیاتي سیسټم لري. == د سیم کارټ فزيکي او تخنیکي جوړښت == د سیم کارټ بهرنۍ برخه له پلاستیک څخه جوړه ده، خو اصلي برخه یې د سرو زرو په نښو پوښل شوی کوچنی مایکروچیپ دی. دا چپسټ له لاندې برخو څخه جوړ دی: * '''مرکزي پروسس واحد (CPU):''' چې د معلوماتو کوډکښنه او پروسس ترسره کوي. * '''خوندي حافظه:''' چې پکې د ګډونوال شخصي پېژندنه او د اړيکو لیست (Contacts) ساتل کېږي. * '''الګوریتمونه:''' د شبکې او موبایل ترمنځ د خوندي اړيکې د تایید لپاره کارول کېږي. [[دوتنه:GSM SIM card evolution.svg|مېنځ،_center|بټنوک|280x280px|له لومړني لوی سیم کارټ څخه تر نانو سیم پورې د اندازو تکامل]] == د سیم کارټ تاریخي تکامل == د ګرځنده مخابراتو د پرمختګ سره سم، د سیم کارټ اندازه هم په لاندې ډول بدله شوې ده: ۱. '''بشپړ سیم (Full-size):''' د کریډیټ کارټ په اندازه و. ۲. '''ميني سیم (Mini-SIM):''' په ۱۹۹۰ کلونو کې عام شو. ۳. '''مایکرو سیم (Micro-SIM):''' په ۲۰۱۰ کال کې د ایفون ۴ سره معرفي شو. ۴. '''نانو سیم (Nano-SIM):''' اوسنی معیاري کوچنی سیم کارټ دی. ۵. '''ای-سیم (eSIM):''' دا یو ډیجیټلي سیم دی چې د ګرځنده موبایل په موربورډ کې دننه لګول شوی وي او فزيکي ایستلو ته اړتیا نه لري. == مهم امنیتي کوډونه == هر سیم کارټ دوه ډوله مهم کوډونه لري چې د امنیت لپاره کارول کېږي: * '''IMSI:''' د ګډونوال نړيواله پېژندنه چې په مخابراتي شبکه کې کارول کېږي. * '''ICCID:''' د سیم کارټ ځانګړی اتلس عددي شمیره چې د فزيکي کارت پېژندنه کوي. * '''PIN او PUK:''' د کاروونکي په کچه د سیم کارټ د قفل کولو او خلاصولو لپاره کارول کېږي. [[دوتنه:Embedded-SIM.jpg|مېنځ،_center|بټنوک|280x280px|د eSIM ټیکنالوژي چې په مستقیم ډول پر سرکټ نصب شوې ده]] == پایله == سیم کارټ له فزيکي بڼې څخه د ډیجیټلي (eSIM) بڼې په لور روان دی. دا تکامل د ګرځنده موبایلونو دننه د ځای د خوندي کولو او د اړيکو د لا چټک مدیریت لپاره ترسره کېږي. == باوري سرچینې == <div class="references-small" style="background:#f0faff; padding:15px; border-right:8px solid #023e8a; border-radius:10px;"> ۱. د مخابراتو نړیواله اتحادیه (ITU): [https://www.itu.int/rec/T-REC-E.212/en Standard for International Identification Plan]. ۲. د GSMA سازمان: [https://www.gsma.com/esim/ Introduction to eSIM technology]. ۳. د انګلیسي ويکيپېډيا علمي مقاله: [[:en:SIM_card|SIM card]]. </div> 8umxftn2msjo6fcdplfxfwxa3hlw6d9 10 87037 362982 362973 2026-04-08T12:05:25Z شاه زمان پټان 26102 362982 wikitext text/x-wiki {{Infobox | child = {{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}} | bodyclass = vcard | bodystyle = width:26em | titleclass = fn summary | title = {{#ifeq:{{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}}|yes|'''Volleyball career'''}} | headerstyle= background:#b0c4de;color:inherit; | above = {{#ifeq:{{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}}|yes|| {{if empty|{{{name|}}}|{{{playername|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} | aboveclass = fn | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{if empty|{{{image|}}}|{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}}}|size={{if empty|{{{image_size|}}}|{{{imagesize|}}}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | imagestyle = padding-bottom:0.5em; | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{#invoke:Wikidata |getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}} | datastyle = vertical-align:middle; | header1 = {{#if:{{{fullname|}}}{{{full_name|}}}{{{nickname|}}}{{{nationality|}}}{{{birth_name|}}}{{{birth_date|}}}{{{birth_place|}}}{{{death_date|}}}{{{death_place|}}}{{{hometown|}}}{{{homecountry|}}}{{{height|}}}{{{weight|}}}{{{spike|}}}{{{block|}}}|Personal information}} | label2 = Full&nbsp;name | class2 = fn | data2 = {{if empty|{{{fullname|}}}|{{{full_name|}}}}} | label3 = بل‌نوم | class3 = بل‌نوم | data3 = {{{nickname|{{{بل‌نوم|}}}}}} | label4 = ښاروندي | data4 = {{{nationality|{{{ښاروندتوب|{{{تابعيت|{{{ښاروندي|}}}}}}}}}}}} | label5 = زېږون | data5 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|{{{زېږون نوم|}}}}}}|<span class="nickname">{{{birth_name|{{{زېږون نوم|}}}}}}</span>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|{{{زېږونځای|}}}}}}|<span class="birthplace">{{{birth_place|{{{زېږونځی|}}}}}}</span>}} }} | label6 = Died | data6 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|{{{مړينې ځی|}}}}}}|<span class="deathplace">{{{death_place|{{{مړينې ځای|}}}}}}</span>}} }} | label7 = {{#که:{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی|}}}}}}}}}{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|زېږونځی}} | data7 = {{#که:{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی|}}}}}}}}}{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی}}}}}}}}}{{#که:{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|،}}}} {{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}} | label8 = لوړوالی | data8 = {{#که: {{{height|{{{لوړوالی|}}}}}} | {{Infobox person/height|{{{height|{{{لوړوالی}}}}}}}} }} | label9 = دروندوالی | data9 = {{#که: {{{weight|{{{دروندوالی|{{{وزن|}}}}}}}}} | {{Infobox person/weight|{{{weight|{{{دروندوالی|{{{وزن}}}}}}}}}}} }} | label10 = ارزښت | data10 = {{#که: {{{spike|{{{ارزښت|}}}}}} | {{Infobox person/length|{{{spike|{{{ارزښت}}}}}}}} }} | label11 = ډگرساتنه | data11 = {{#if: {{{block|{{{ډگرساتنه|}}}}}} | {{Infobox person/length|{{{block|{{{ډگرساتنه|}}}}}}}} }} | label12 = کالج / پوهنتون | data12 = {{{college|{{{کالج|{{{پوهنتون|}}}}}}}}} | header13 = {{#که:{{{currentcoachteam|{{{اوسنی لوبډل روزونکی|}}}}}}{{{coachyears|{{{لوبډل روزنې کلونه|{{{روزونکي کېدو کلونه|}}}}}}}}}{{{coachteams|{{{روزنې لوبډلې|{{{روزنې لوبډلې|}}}}}}}}}|روزونکي مالومات}} | label14 = اوسنۍ لوبډله | data14 = {{{currentcoachteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}} | data16 = {{#if:{{{coachyears|}}}{{{coachteams|}}}| <table width="100%" style="text-align:left;"><tr> <th colspan=2 style="text-align:center;">Previous teams coached</th></tr> <tr><th>{{#if:{{{coachyears|}}}|Years}}</th><th>{{#if:{{{coachteams|}}}|Teams}}</th></tr> <tr><td>{{{coachyears|}}}</td><td>{{{coachteams|}}}</td></tr> </table> }} | header17 = {{#if:{{{currentteammate|}}}{{{teammates|}}}|Beach volleyball information}} | header18 = {{#if:{{{currentteammate|}}}|Current teammate}} | rowcellstyle18 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data19 = {{#if:{{{currentteammate|}}}| <table width="100%"><tr> {{#if:{{{currentyears|}}}|<th>Years</th>}} {{#if:{{{currentteammate|}}}|<th>Teammate</th>}} {{#if:{{{currenttours (currentpoints)|}}}|<th>Tours (points)</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{currentyears|}}}|<td>{{{currentyears}}}</td>}} {{#if:{{{currentteammate|}}}|<td>{{{currentteammate}}}</td>}} {{#if:{{{currenttours (currentpoints)|}}}|<td>{{{currenttours (currentpoints)}}}</td>}} </tr></table> }} | header20 = {{#if:{{{teammates|}}}|{{#if:{{{currentteammate|}}}|Previous teammates}}}} | rowcellstyle20 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data21 = {{#if:{{{teammates|}}}| <table width="100%""><tr> {{#if:{{{years|}}}|<th>Years</th>}} {{#if:{{{teammates|}}}|<th>Teammate</th>}} {{#if:{{{tours (points)|}}}|<th>Tours (points)</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{years|}}}|<td>{{{years}}}</td>}} {{#if:{{{teammates|}}}|<td>{{{teammates}}}</td>}} {{#if:{{{tours (points)|}}}|<td>{{{tours (points)}}}</td>}} </tr></table> }} | header22 = {{#if:{{{location|}}}{{{result|}}}|Best results}} | rowcellstyle22 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data23 = {{#if:{{{location|}}}{{{result|}}}| <table width="100%"><tr> {{#if:{{{resultyears|}}}|<th>کلونه</th>}} {{#if:{{{location|}}}|<th>Location</th>}} {{#if:{{{result|}}}|<th>Result</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{resultyears|}}}|<td>{{{resultyears}}}</td>}} {{#if:{{{location|}}}|<td>{{{location}}}</td>}} {{#if:{{{result|}}}|<td>{{{result}}}</td>}} </tr></table> }} | header24 = {{#if:{{{position|{{{دنده|{{{مقام|{{{ځای|}}}}}}}}}}}}{{{currentnumber|{{{اوسنۍ شمېره|}}}}}}{{{teamnumber|{{{لوبډلې شمېره|}}}}}}{{{currentclub|{{{اوسنی کلب|}}}}}}{{{team|{{{لوبډله|}}}}}}{{{currentteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}}|{{#if:{{{currentteammate|{{{اوسنۍ لوبډلې انډيوالان|}}}}}}{{{teammates|{{{لوبډلې انډيوالان|}}}}}}|چت لاندې واليبال|واليبال}} مالومات}} | label25 = مقام | data25 = {{{position|{{{مقام|{{{ځای|{{{دنده|}}}}}}}}}}}} | label26 = اوسنی کلب | data26 = {{{currentclub|{{{اوسنی کلب|}}}}}} | label27 = اوسنۍ لوبډله | data27 = {{if empty|{{{team|{{{لوبډله|}}}}}}|{{{currentteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}}}} | label28 = شمېره | data28 = {{if empty|{{{currentnumber|{{{اوسنۍ شمېره|}}}}}}|{{{teamnumber|{{{لوبډلې شمېره|}}}}}}}} | header29 = {{#if:{{{team1|}}}{{{club1|}}}{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|Career}} | rowcellstyle29 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data30 = {{#if:{{{team1|}}}{{{club1|}}}{{{teams|}}}{{{clubs|}}}| {{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{teams|}}}}}|<span class="error">Error: Change <code>years</code> to <code>years1</code> and <code>teams</code> to <code>teams1</code> }}{{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{clubs|}}}}}|<span class="error">Error: Change <code>years</code> to <code>years1</code> and <code>clubs</code> to <code>clubs1</code> }}<table width="100%" style="text-align:left;{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|line-height:1.8em;}}"><tr> {{#if:{{{years1|}}}{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|{{{years|}}}}}|<th>Years</th>}}<th>Teams</th> </tr>{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|{{#if:{{{years|}}}|<tr><td>{{{years}}}</td> }}{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|<td>{{if empty|{{{teams|}}}|{{{clubs|}}}}}</td></tr> }}}}{{#if:{{{years1|}}}|<tr><td>{{{years1}}}</td> }}{{#if:{{{team1|}}}{{{club1|}}}|<td>{{if empty|{{{team1|}}}|{{{club1|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years2|}}}|<tr><td>{{{years2}}}</td> }}{{#if:{{{team2|}}}{{{club2|}}}|<td>{{if empty|{{{team2|}}}|{{{club2|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years3|}}}|<tr><td>{{{years3}}}</td> }}{{#if:{{{team3|}}}{{{club3|}}}|<td>{{if empty|{{{team3|}}}|{{{club3|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years4|}}}|<tr><td>{{{years4}}}</td> }}{{#if:{{{team4|}}}{{{club4|}}}|<td>{{if empty|{{{team4|}}}|{{{club4|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years5|}}}|<tr><td>{{{years5}}}</td> }}{{#if:{{{team5|}}}{{{club5|}}}|<td>{{if empty|{{{team5|}}}|{{{club5|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years6|}}}|<tr><td>{{{years6}}}</td> }}{{#if:{{{team6|}}}{{{club6|}}}|<td>{{if empty|{{{team6|}}}|{{{club6|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years7|}}}|<tr><td>{{{years7}}}</td> }}{{#if:{{{team7|}}}{{{club7|}}}|<td>{{if empty|{{{team7|}}}|{{{club7|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years8|}}}|<tr><td>{{{years8}}}</td> }}{{#if:{{{team8|}}}{{{club8|}}}|<td>{{if empty|{{{team8|}}}|{{{club8|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years9|}}}|<tr><td>{{{years9}}}</td> }}{{#if:{{{team9|}}}{{{club9|}}}|<td>{{if empty|{{{team9|}}}|{{{club9|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years10|}}}|<tr><td>{{{years10}}}</td> }}{{#if:{{{team10|}}}{{{club10|}}}|<td>{{if empty|{{{team10|}}}|{{{club10|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years11|}}}|<tr><td>{{{years11}}}</td> }}{{#if:{{{team11|}}}{{{club11|}}}|<td>{{if empty|{{{team11|}}}|{{{club11|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years12|}}}|<tr><td>{{{years12}}}</td> }}{{#if:{{{team12|}}}{{{club12|}}}|<td>{{if empty|{{{team12|}}}|{{{club12|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years13|}}}|<tr><td>{{{years13}}}</td> }}{{#if:{{{team13|}}}{{{club13|}}}|<td>{{if empty|{{{team13|}}}|{{{club13|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years14|}}}|<tr><td>{{{years14}}}</td> }}{{#if:{{{team14|}}}{{{club14|}}}|<td>{{if empty|{{{team14|}}}|{{{club14|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years15|}}}|<tr><td>{{{years15}}}</td> }}{{#if:{{{team15|}}}{{{club15|}}}|<td>{{if empty|{{{team15|}}}|{{{club15|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years16|}}}|<tr><td>{{{years16}}}</td> }}{{#if:{{{team16|}}}{{{club16|}}}|<td>{{if empty|{{{team16|}}}|{{{club16|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years17|}}}|<tr><td>{{{years17}}}</td> }}{{#if:{{{team17|}}}{{{club17|}}}|<td>{{if empty|{{{team17|}}}|{{{club17|}}}}}</td></tr> }}</table> }} | header31 = {{#if:{{{nationalteam|}}}{{{nationalteam1|}}}{{{nationalteam2|}}}|ملي لوبډله}} | data32 = {{#if:{{{nationalteam|}}}{{{nationalteam1|}}}{{{nationalteam2|}}}| <table width="100%" style="text-align:left; line-height:1.8em;"> {{#if:{{{nationalteam|}}}|<tr><td>{{{nationalyears|}}}</td><td>{{{nationalteam|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam1|}}}|<tr><td>{{{nationalyears1|}}}</td><td>{{{nationalteam1|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam2|}}}|<tr><td>{{{nationalyears2|}}}</td><td>{{{nationalteam2|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam3|}}}|<tr><td>{{{nationalyears3|}}}</td><td>{{{nationalteam3|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam4|}}}|<tr><td>{{{nationalyears4|}}}</td><td>{{{nationalteam4|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam5|}}}|<tr><td>{{{nationalyears5|}}}</td><td>{{{nationalteam5|}}}</td> </tr>}}</table>}} | header33 = {{Infobox medal templates |title = {{if empty|{{{medaltemplates-title|}}}|{{{medals-title|}}}|درناوي}} |medals = {{if empty|{{{medaltemplates|}}}|{{{medals|}}}}} |expand = {{if empty|{{{medaltemplates-expand|}}}|{{{medals-expand|}}}|{{{show-medals|}}}|yes}} }} | data34 = {{{module|}}} | data35 = {{{module2|}}} | belowstyle = color:#555; | below = {{#if:{{{updated|}}}|Last updated: {{{updated}}}}} }}{{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{teams|}}}{{{clubs|}}}}}| [[Category:Pages using infobox volleyball biography with broken syntax|_VALUE_{{PAGENAME}}]] }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox volleyball biography with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox volleyball biography]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | birth_date | birth_name | birth_place | block | caption | club1 | club2 | club3 | club4 | club5 | club6 | club7 | club8 | club9 | club10 | club11 | club12 | club13 | club14 | club15 | club16 | club17 | clubs | coachteams | coachyears | college | currentclub | currentcoachteam | currentnumber | currentteam | currentteammate | currenttours (currentpoints) | currentyears | death_date | death_place | embed | full_name | fullname | height | homecountry | hometown | image | image_size | imagesize | location | medals | medals-expand | medals-title | medaltemplates | medaltemplates-expand | medaltemplates-title | module | module2 | name | nationality | nationalteam | nationalteam1 | nationalteam2 | nationalteam3 | nationalteam4 | nationalteam5 | nationalyears | nationalyears1 | nationalyears2 | nationalyears3 | nationalyears4 | nationalyears5 | nickname | playername | position | result | resultyears | show-medals | spike | team | team1 | team2 | team3 | team4 | team5 | team6 | team7 | team8 | team9 | team10 | team11 | team12 | team13 | team14 | team15 | team16 | team17 | teammates | teamnumber | teams | tours (points) | updated | weight | years | years1 | years2 | years3 | years4 | years5 | years6 | years7 | years8 | years9 | years10 | years11 | years12 | years13 | years14 | years15 | years16 | years17 }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox volleyball biography]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox volleyball biography with conflicting parameters}} | image_size; imagesize | fullname; full_name | team; currentteam | currentnumber; teamnumber | teams; clubs | team1; club1 | team2; club2 | team3; club3 | team4; club4 | team5; club5 | team6; club6 | team7; club7 | team8; club8 | team9; club9 | team10; club10 | team11; club11 | team12; club12 | team13; club13 | team14; club14 | team15; club15 | team16; club16 | team17; club17 | medaltemplates-title; medals-title | medaltemplates; medals | medaltemplates-expand; medals-expand; show-medals }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> dwmsuynoy56bu4f3a325rhuyqj5afht 362991 362982 2026-04-08T12:37:20Z شاه زمان پټان 26102 362991 wikitext text/x-wiki {{Infobox | child = {{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}} | bodyclass = vcard | bodystyle = width:26em | titleclass = fn summary | title = {{#ifeq:{{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}}|yes|'''Volleyball career'''}} | headerstyle= background:#b0c4de;color:inherit; | above = {{#ifeq:{{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}}|yes|| {{if empty|{{{name|}}}|{{{playername|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} | aboveclass = fn | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{if empty|{{{image|}}}|{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}}}|size={{if empty|{{{image_size|}}}|{{{imagesize|}}}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | imagestyle = padding-bottom:0.5em; | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{#invoke:Wikidata |getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}} | datastyle = vertical-align:middle; | header1 = {{#if:{{{fullname|}}}{{{full_name|}}}{{{nickname|}}}{{{nationality|}}}{{{birth_name|}}}{{{birth_date|}}}{{{birth_place|}}}{{{death_date|}}}{{{death_place|}}}{{{hometown|}}}{{{homecountry|}}}{{{height|}}}{{{weight|}}}{{{spike|}}}{{{block|}}}|Personal information}} | label2 = Full&nbsp;name | class2 = fn | data2 = {{if empty|{{{fullname|}}}|{{{full_name|}}}}} | label3 = بل‌نوم | class3 = بل‌نوم | data3 = {{{nickname|{{{بل‌نوم|}}}}}} | label4 = ښاروندي | data4 = {{{nationality|{{{ښاروندتوب|{{{تابعيت|{{{ښاروندي|}}}}}}}}}}}} | label5 = زېږون | data5 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|{{{زېږون نوم|}}}}}}|<span class="nickname">{{{birth_name|{{{زېږون نوم|}}}}}}</span>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|{{{زېږونځای|}}}}}}|<span class="birthplace">{{{birth_place|{{{زېږونځی|}}}}}}</span>}} }} | label6 = Died | data6 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|{{{مړينې ځی|}}}}}}|<span class="deathplace">{{{death_place|{{{مړينې ځای|}}}}}}</span>}} }} | label7 = {{#که:{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی|}}}}}}}}}{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|زېږونځی}} | data7 = {{#که:{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی|}}}}}}}}}{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی}}}}}}}}}{{#که:{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|،}}}} {{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}} | label8 = لوړوالی | data8 = {{#که: {{{height|{{{لوړوالی|}}}}}} | {{Infobox person/height|{{{height|{{{لوړوالی}}}}}}}} }} | label9 = دروندوالی | data9 = {{#که: {{{weight|{{{دروندوالی|{{{وزن|}}}}}}}}} | {{Infobox person/weight|{{{weight|{{{دروندوالی|{{{وزن}}}}}}}}}}} }} | label10 = ارزښت | data10 = {{#که: {{{spike|{{{ارزښت|}}}}}} | {{Infobox person/length|{{{spike|{{{ارزښت}}}}}}}} }} | label11 = ډگرساتنه | data11 = {{#if: {{{block|{{{ډگرساتنه|}}}}}} | {{Infobox person/length|{{{block|{{{ډگرساتنه|}}}}}}}} }} | label12 = کالج / پوهنتون | data12 = {{{college|{{{کالج|{{{پوهنتون|}}}}}}}}} | header13 = {{#که:{{{currentcoachteam|{{{اوسنی لوبډل روزونکی|}}}}}}{{{coachyears|{{{لوبډل روزنې کلونه|{{{روزونکي کېدو کلونه|}}}}}}}}}{{{coachteams|{{{روزنې لوبډلې|{{{روزنې لوبډلې|}}}}}}}}}|روزونکي مالومات}} | label14 = اوسنۍ لوبډله | data14 = {{{currentcoachteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}} | data16 = {{#if:{{{coachyears|}}}{{{coachteams|}}}| <table width="100%" style="text-align:left;"><tr> <th colspan=2 style="text-align:center;">Previous teams coached</th></tr> <tr><th>{{#if:{{{coachyears|}}}|Years}}</th><th>{{#if:{{{coachteams|}}}|Teams}}</th></tr> <tr><td>{{{coachyears|}}}</td><td>{{{coachteams|}}}</td></tr> </table> }} | header17 = {{#if:{{{currentteammate|}}}{{{teammates|}}}|Beach volleyball information}} | header18 = {{#if:{{{currentteammate|}}}|Current teammate}} | rowcellstyle18 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data19 = {{#if:{{{currentteammate|}}}| <table width="100%"><tr> {{#if:{{{currentyears|}}}|<th>Years</th>}} {{#if:{{{currentteammate|}}}|<th>Teammate</th>}} {{#if:{{{currenttours (currentpoints)|}}}|<th>Tours (points)</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{currentyears|}}}|<td>{{{currentyears}}}</td>}} {{#if:{{{currentteammate|}}}|<td>{{{currentteammate}}}</td>}} {{#if:{{{currenttours (currentpoints)|}}}|<td>{{{currenttours (currentpoints)}}}</td>}} </tr></table> }} | header20 = {{#if:{{{teammates|}}}|{{#if:{{{currentteammate|}}}|Previous teammates}}}} | rowcellstyle20 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data21 = {{#if:{{{teammates|}}}| <table width="100%""><tr> {{#if:{{{years|}}}|<th>Years</th>}} {{#if:{{{teammates|}}}|<th>Teammate</th>}} {{#if:{{{tours (points)|}}}|<th>Tours (points)</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{years|}}}|<td>{{{years}}}</td>}} {{#if:{{{teammates|}}}|<td>{{{teammates}}}</td>}} {{#if:{{{tours (points)|}}}|<td>{{{tours (points)}}}</td>}} </tr></table> }} | header22 = {{#if:{{{location|}}}{{{result|}}}|Best results}} | rowcellstyle22 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data23 = {{#if:{{{location|}}}{{{result|}}}| <table width="100%"><tr> {{#if:{{{resultyears|}}}|<th>کلونه</th>}} {{#if:{{{location|}}}|<th>Location</th>}} {{#if:{{{result|}}}|<th>Result</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{resultyears|}}}|<td>{{{resultyears}}}</td>}} {{#if:{{{location|}}}|<td>{{{location}}}</td>}} {{#if:{{{result|}}}|<td>{{{result}}}</td>}} </tr></table> }} | header24 = {{#if:{{{position|{{{دنده|{{{مقام|{{{ځای|}}}}}}}}}}}}{{{currentnumber|{{{اوسنۍ شمېره|}}}}}}{{{teamnumber|{{{لوبډلې شمېره|}}}}}}{{{currentclub|{{{اوسنی کلب|}}}}}}{{{team|{{{لوبډله|}}}}}}{{{currentteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}}|{{#if:{{{currentteammate|{{{اوسنۍ لوبډلې انډيوالان|}}}}}}{{{teammates|{{{لوبډلې انډيوالان|}}}}}}|چت لاندې واليبال|واليبال}} مالومات}} | label25 = مقام | data25 = {{{position|{{{مقام|{{{ځای|{{{دنده|}}}}}}}}}}}} | label26 = اوسنی کلب | data26 = {{{currentclub|{{{اوسنی کلب|}}}}}} | label27 = اوسنۍ لوبډله | data27 = {{if empty|{{{team|{{{لوبډله|}}}}}}|{{{currentteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}}}} | label28 = شمېره | data28 = {{if empty|{{{currentnumber|{{{اوسنۍ شمېره|}}}}}}|{{{teamnumber|{{{لوبډلې شمېره|}}}}}}}} | header29 = {{#if:{{{team1|{{{لوبډله۱|}}}}}}{{{club1|{{{کلب۱|}}}}}}{{{teams|{{{لوبډلې|}}}}}}{{{clubs|{{{کلبونه|}}}}}}|مسلک}} | rowcellstyle29 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data30 = {{#if:{{{team1|{{{لوبډله۱|}}}}}}{{{club1|{{{کلب۱|}}}}}}{{{teams|{{{لوبډلې|}}}}}}{{{clubs|{{{کلبونه|}}}}}}| {{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{teams|}}}}}|<span class="error">Error: Change <code>years</code> to <code>years1</code> and <code>teams</code> to <code>teams1</code> }}{{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{clubs|}}}}}|<span class="error">Error: Change <code>years</code> to <code>years1</code> and <code>clubs</code> to <code>clubs1</code> }}<table width="100%" style="text-align:left;{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|line-height:1.8em;}}"><tr> {{#if:{{{years1|}}}{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|{{{years|}}}}}|<th>Years</th>}}<th>Teams</th> </tr>{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|{{#if:{{{years|}}}|<tr><td>{{{years}}}</td> }}{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|<td>{{if empty|{{{teams|}}}|{{{clubs|}}}}}</td></tr> }}}}{{#if:{{{years1|}}}|<tr><td>{{{years1}}}</td> }}{{#if:{{{team1|}}}{{{club1|}}}|<td>{{if empty|{{{team1|}}}|{{{club1|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years2|}}}|<tr><td>{{{years2}}}</td> }}{{#if:{{{team2|}}}{{{club2|}}}|<td>{{if empty|{{{team2|}}}|{{{club2|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years3|}}}|<tr><td>{{{years3}}}</td> }}{{#if:{{{team3|}}}{{{club3|}}}|<td>{{if empty|{{{team3|}}}|{{{club3|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years4|}}}|<tr><td>{{{years4}}}</td> }}{{#if:{{{team4|}}}{{{club4|}}}|<td>{{if empty|{{{team4|}}}|{{{club4|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years5|}}}|<tr><td>{{{years5}}}</td> }}{{#if:{{{team5|}}}{{{club5|}}}|<td>{{if empty|{{{team5|}}}|{{{club5|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years6|}}}|<tr><td>{{{years6}}}</td> }}{{#if:{{{team6|}}}{{{club6|}}}|<td>{{if empty|{{{team6|}}}|{{{club6|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years7|}}}|<tr><td>{{{years7}}}</td> }}{{#if:{{{team7|}}}{{{club7|}}}|<td>{{if empty|{{{team7|}}}|{{{club7|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years8|}}}|<tr><td>{{{years8}}}</td> }}{{#if:{{{team8|}}}{{{club8|}}}|<td>{{if empty|{{{team8|}}}|{{{club8|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years9|}}}|<tr><td>{{{years9}}}</td> }}{{#if:{{{team9|}}}{{{club9|}}}|<td>{{if empty|{{{team9|}}}|{{{club9|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years10|}}}|<tr><td>{{{years10}}}</td> }}{{#if:{{{team10|}}}{{{club10|}}}|<td>{{if empty|{{{team10|}}}|{{{club10|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years11|}}}|<tr><td>{{{years11}}}</td> }}{{#if:{{{team11|}}}{{{club11|}}}|<td>{{if empty|{{{team11|}}}|{{{club11|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years12|}}}|<tr><td>{{{years12}}}</td> }}{{#if:{{{team12|}}}{{{club12|}}}|<td>{{if empty|{{{team12|}}}|{{{club12|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years13|}}}|<tr><td>{{{years13}}}</td> }}{{#if:{{{team13|}}}{{{club13|}}}|<td>{{if empty|{{{team13|}}}|{{{club13|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years14|}}}|<tr><td>{{{years14}}}</td> }}{{#if:{{{team14|}}}{{{club14|}}}|<td>{{if empty|{{{team14|}}}|{{{club14|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years15|}}}|<tr><td>{{{years15}}}</td> }}{{#if:{{{team15|}}}{{{club15|}}}|<td>{{if empty|{{{team15|}}}|{{{club15|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years16|}}}|<tr><td>{{{years16}}}</td> }}{{#if:{{{team16|}}}{{{club16|}}}|<td>{{if empty|{{{team16|}}}|{{{club16|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years17|}}}|<tr><td>{{{years17}}}</td> }}{{#if:{{{team17|}}}{{{club17|}}}|<td>{{if empty|{{{team17|}}}|{{{club17|}}}}}</td></tr> }}</table> }} | header31 = {{#if:{{{nationalteam|}}}{{{nationalteam1|}}}{{{nationalteam2|}}}|ملي لوبډله}} | data32 = {{#if:{{{nationalteam|}}}{{{nationalteam1|}}}{{{nationalteam2|}}}| <table width="100%" style="text-align:left; line-height:1.8em;"> {{#if:{{{nationalteam|}}}|<tr><td>{{{nationalyears|}}}</td><td>{{{nationalteam|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam1|}}}|<tr><td>{{{nationalyears1|}}}</td><td>{{{nationalteam1|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam2|}}}|<tr><td>{{{nationalyears2|}}}</td><td>{{{nationalteam2|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam3|}}}|<tr><td>{{{nationalyears3|}}}</td><td>{{{nationalteam3|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam4|}}}|<tr><td>{{{nationalyears4|}}}</td><td>{{{nationalteam4|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam5|}}}|<tr><td>{{{nationalyears5|}}}</td><td>{{{nationalteam5|}}}</td> </tr>}}</table>}} | header33 = {{Infobox medal templates |title = {{if empty|{{{medaltemplates-title|}}}|{{{medals-title|}}}|درناوي}} |medals = {{if empty|{{{medaltemplates|}}}|{{{medals|}}}}} |expand = {{if empty|{{{medaltemplates-expand|}}}|{{{medals-expand|}}}|{{{show-medals|}}}|yes}} }} | data34 = {{{module|}}} | data35 = {{{module2|}}} | belowstyle = color:#555; | below = {{#if:{{{updated|}}}|Last updated: {{{updated}}}}} }}{{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{teams|}}}{{{clubs|}}}}}| [[Category:Pages using infobox volleyball biography with broken syntax|_VALUE_{{PAGENAME}}]] }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox volleyball biography with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox volleyball biography]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | birth_date | birth_name | birth_place | block | caption | club1 | club2 | club3 | club4 | club5 | club6 | club7 | club8 | club9 | club10 | club11 | club12 | club13 | club14 | club15 | club16 | club17 | clubs | coachteams | coachyears | college | currentclub | currentcoachteam | currentnumber | currentteam | currentteammate | currenttours (currentpoints) | currentyears | death_date | death_place | embed | full_name | fullname | height | homecountry | hometown | image | image_size | imagesize | location | medals | medals-expand | medals-title | medaltemplates | medaltemplates-expand | medaltemplates-title | module | module2 | name | nationality | nationalteam | nationalteam1 | nationalteam2 | nationalteam3 | nationalteam4 | nationalteam5 | nationalyears | nationalyears1 | nationalyears2 | nationalyears3 | nationalyears4 | nationalyears5 | nickname | playername | position | result | resultyears | show-medals | spike | team | team1 | team2 | team3 | team4 | team5 | team6 | team7 | team8 | team9 | team10 | team11 | team12 | team13 | team14 | team15 | team16 | team17 | teammates | teamnumber | teams | tours (points) | updated | weight | years | years1 | years2 | years3 | years4 | years5 | years6 | years7 | years8 | years9 | years10 | years11 | years12 | years13 | years14 | years15 | years16 | years17 }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox volleyball biography]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox volleyball biography with conflicting parameters}} | image_size; imagesize | fullname; full_name | team; currentteam | currentnumber; teamnumber | teams; clubs | team1; club1 | team2; club2 | team3; club3 | team4; club4 | team5; club5 | team6; club6 | team7; club7 | team8; club8 | team9; club9 | team10; club10 | team11; club11 | team12; club12 | team13; club13 | team14; club14 | team15; club15 | team16; club16 | team17; club17 | medaltemplates-title; medals-title | medaltemplates; medals | medaltemplates-expand; medals-expand; show-medals }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> iocv0svhbgr69ckflik81rfegy6ag09 362992 362991 2026-04-08T12:41:57Z شاه زمان پټان 26102 362992 wikitext text/x-wiki {{Infobox | child = {{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}} | bodyclass = vcard | bodystyle = width:26em | titleclass = fn summary | title = {{#ifeq:{{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}}|yes|'''Volleyball career'''}} | headerstyle= background:#b0c4de;color:inherit; | above = {{#ifeq:{{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}}|yes|| {{if empty|{{{name|}}}|{{{playername|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} | aboveclass = fn | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{if empty|{{{image|}}}|{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}}}|size={{if empty|{{{image_size|}}}|{{{imagesize|}}}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | imagestyle = padding-bottom:0.5em; | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{#invoke:Wikidata |getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}} | datastyle = vertical-align:middle; | header1 = {{#if:{{{fullname|{{{بشپړنوم|}}}}}}{{{full_name|{{{بشپړ نوم|}}}}}}{{{nickname|{{{بل‌نوم|}}}}}}{{{nationality|{{{ښاروندي|}}}}}}{{{birth_name|{{{زېږون نوم|}}}}}}{{{birth_date|{{{زېږېدو نېټه|}}}}}}{{{birth_place|{{{زېږونځی|}}}}}}{{{death_date|{{{مرگ نېټه|}}}}}}{{{death_place|{{{مرگ‌ځی|}}}}}}{{{hometown|{{{زېږون ځای|}}}}}}{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|}}}}}}{{{height|{{{لوړوالی|}}}}}}{{{weight|{{{دروندوالی|}}}}}}{{{spike|{{{ارزښت|}}}}}}{{{block|{{{ډگرساتنه|}}}}}}|شخصي مالومات}} | label2 = Full&nbsp;name | class2 = fn | data2 = {{if empty|{{{fullname|{{{بشپړ نوم|}}}}}}|{{{full_name|{{{بشپړنوم|}}}}}}}} | label3 = بل‌نوم | class3 = بل‌نوم | data3 = {{{nickname|{{{بل‌نوم|}}}}}} | label4 = ښاروندي | data4 = {{{nationality|{{{ښاروندتوب|{{{تابعيت|{{{ښاروندي|}}}}}}}}}}}} | label5 = زېږون | data5 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|{{{زېږون نوم|}}}}}}|<span class="nickname">{{{birth_name|{{{زېږون نوم|}}}}}}</span>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|{{{زېږونځای|}}}}}}|<span class="birthplace">{{{birth_place|{{{زېږونځی|}}}}}}</span>}} }} | label6 = Died | data6 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|{{{مړينې ځی|}}}}}}|<span class="deathplace">{{{death_place|{{{مړينې ځای|}}}}}}</span>}} }} | label7 = {{#که:{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی|}}}}}}}}}{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|زېږونځی}} | data7 = {{#که:{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی|}}}}}}}}}{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی}}}}}}}}}{{#که:{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|،}}}} {{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}} | label8 = لوړوالی | data8 = {{#که: {{{height|{{{لوړوالی|}}}}}} | {{Infobox person/height|{{{height|{{{لوړوالی}}}}}}}} }} | label9 = دروندوالی | data9 = {{#که: {{{weight|{{{دروندوالی|{{{وزن|}}}}}}}}} | {{Infobox person/weight|{{{weight|{{{دروندوالی|{{{وزن}}}}}}}}}}} }} | label10 = ارزښت | data10 = {{#که: {{{spike|{{{ارزښت|}}}}}} | {{Infobox person/length|{{{spike|{{{ارزښت}}}}}}}} }} | label11 = ډگرساتنه | data11 = {{#if: {{{block|{{{ډگرساتنه|}}}}}} | {{Infobox person/length|{{{block|{{{ډگرساتنه|}}}}}}}} }} | label12 = کالج / پوهنتون | data12 = {{{college|{{{کالج|{{{پوهنتون|}}}}}}}}} | header13 = {{#که:{{{currentcoachteam|{{{اوسنی لوبډل روزونکی|}}}}}}{{{coachyears|{{{لوبډل روزنې کلونه|{{{روزونکي کېدو کلونه|}}}}}}}}}{{{coachteams|{{{روزنې لوبډلې|{{{روزنې لوبډلې|}}}}}}}}}|روزونکي مالومات}} | label14 = اوسنۍ لوبډله | data14 = {{{currentcoachteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}} | data16 = {{#if:{{{coachyears|}}}{{{coachteams|}}}| <table width="100%" style="text-align:left;"><tr> <th colspan=2 style="text-align:center;">Previous teams coached</th></tr> <tr><th>{{#if:{{{coachyears|}}}|Years}}</th><th>{{#if:{{{coachteams|}}}|Teams}}</th></tr> <tr><td>{{{coachyears|}}}</td><td>{{{coachteams|}}}</td></tr> </table> }} | header17 = {{#if:{{{currentteammate|}}}{{{teammates|}}}|Beach volleyball information}} | header18 = {{#if:{{{currentteammate|}}}|Current teammate}} | rowcellstyle18 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data19 = {{#if:{{{currentteammate|}}}| <table width="100%"><tr> {{#if:{{{currentyears|}}}|<th>Years</th>}} {{#if:{{{currentteammate|}}}|<th>Teammate</th>}} {{#if:{{{currenttours (currentpoints)|}}}|<th>Tours (points)</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{currentyears|}}}|<td>{{{currentyears}}}</td>}} {{#if:{{{currentteammate|}}}|<td>{{{currentteammate}}}</td>}} {{#if:{{{currenttours (currentpoints)|}}}|<td>{{{currenttours (currentpoints)}}}</td>}} </tr></table> }} | header20 = {{#if:{{{teammates|}}}|{{#if:{{{currentteammate|}}}|Previous teammates}}}} | rowcellstyle20 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data21 = {{#if:{{{teammates|}}}| <table width="100%""><tr> {{#if:{{{years|}}}|<th>Years</th>}} {{#if:{{{teammates|}}}|<th>Teammate</th>}} {{#if:{{{tours (points)|}}}|<th>Tours (points)</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{years|}}}|<td>{{{years}}}</td>}} {{#if:{{{teammates|}}}|<td>{{{teammates}}}</td>}} {{#if:{{{tours (points)|}}}|<td>{{{tours (points)}}}</td>}} </tr></table> }} | header22 = {{#if:{{{location|}}}{{{result|}}}|Best results}} | rowcellstyle22 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data23 = {{#if:{{{location|}}}{{{result|}}}| <table width="100%"><tr> {{#if:{{{resultyears|}}}|<th>کلونه</th>}} {{#if:{{{location|}}}|<th>Location</th>}} {{#if:{{{result|}}}|<th>Result</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{resultyears|}}}|<td>{{{resultyears}}}</td>}} {{#if:{{{location|}}}|<td>{{{location}}}</td>}} {{#if:{{{result|}}}|<td>{{{result}}}</td>}} </tr></table> }} | header24 = {{#if:{{{position|{{{دنده|{{{مقام|{{{ځای|}}}}}}}}}}}}{{{currentnumber|{{{اوسنۍ شمېره|}}}}}}{{{teamnumber|{{{لوبډلې شمېره|}}}}}}{{{currentclub|{{{اوسنی کلب|}}}}}}{{{team|{{{لوبډله|}}}}}}{{{currentteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}}|{{#if:{{{currentteammate|{{{اوسنۍ لوبډلې انډيوالان|}}}}}}{{{teammates|{{{لوبډلې انډيوالان|}}}}}}|چت لاندې واليبال|واليبال}} مالومات}} | label25 = مقام | data25 = {{{position|{{{مقام|{{{ځای|{{{دنده|}}}}}}}}}}}} | label26 = اوسنی کلب | data26 = {{{currentclub|{{{اوسنی کلب|}}}}}} | label27 = اوسنۍ لوبډله | data27 = {{if empty|{{{team|{{{لوبډله|}}}}}}|{{{currentteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}}}} | label28 = شمېره | data28 = {{if empty|{{{currentnumber|{{{اوسنۍ شمېره|}}}}}}|{{{teamnumber|{{{لوبډلې شمېره|}}}}}}}} | header29 = {{#if:{{{team1|{{{لوبډله۱|}}}}}}{{{club1|{{{کلب۱|}}}}}}{{{teams|{{{لوبډلې|}}}}}}{{{clubs|{{{کلبونه|}}}}}}|مسلک}} | rowcellstyle29 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data30 = {{#if:{{{team1|{{{لوبډله۱|}}}}}}{{{club1|{{{کلب۱|}}}}}}{{{teams|{{{لوبډلې|}}}}}}{{{clubs|{{{کلبونه|}}}}}}| {{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{teams|}}}}}|<span class="error">Error: Change <code>years</code> to <code>years1</code> and <code>teams</code> to <code>teams1</code> }}{{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{clubs|}}}}}|<span class="error">Error: Change <code>years</code> to <code>years1</code> and <code>clubs</code> to <code>clubs1</code> }}<table width="100%" style="text-align:left;{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|line-height:1.8em;}}"><tr> {{#if:{{{years1|}}}{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|{{{years|}}}}}|<th>Years</th>}}<th>Teams</th> </tr>{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|{{#if:{{{years|}}}|<tr><td>{{{years}}}</td> }}{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|<td>{{if empty|{{{teams|}}}|{{{clubs|}}}}}</td></tr> }}}}{{#if:{{{years1|}}}|<tr><td>{{{years1}}}</td> }}{{#if:{{{team1|}}}{{{club1|}}}|<td>{{if empty|{{{team1|}}}|{{{club1|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years2|}}}|<tr><td>{{{years2}}}</td> }}{{#if:{{{team2|}}}{{{club2|}}}|<td>{{if empty|{{{team2|}}}|{{{club2|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years3|}}}|<tr><td>{{{years3}}}</td> }}{{#if:{{{team3|}}}{{{club3|}}}|<td>{{if empty|{{{team3|}}}|{{{club3|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years4|}}}|<tr><td>{{{years4}}}</td> }}{{#if:{{{team4|}}}{{{club4|}}}|<td>{{if empty|{{{team4|}}}|{{{club4|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years5|}}}|<tr><td>{{{years5}}}</td> }}{{#if:{{{team5|}}}{{{club5|}}}|<td>{{if empty|{{{team5|}}}|{{{club5|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years6|}}}|<tr><td>{{{years6}}}</td> }}{{#if:{{{team6|}}}{{{club6|}}}|<td>{{if empty|{{{team6|}}}|{{{club6|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years7|}}}|<tr><td>{{{years7}}}</td> }}{{#if:{{{team7|}}}{{{club7|}}}|<td>{{if empty|{{{team7|}}}|{{{club7|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years8|}}}|<tr><td>{{{years8}}}</td> }}{{#if:{{{team8|}}}{{{club8|}}}|<td>{{if empty|{{{team8|}}}|{{{club8|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years9|}}}|<tr><td>{{{years9}}}</td> }}{{#if:{{{team9|}}}{{{club9|}}}|<td>{{if empty|{{{team9|}}}|{{{club9|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years10|}}}|<tr><td>{{{years10}}}</td> }}{{#if:{{{team10|}}}{{{club10|}}}|<td>{{if empty|{{{team10|}}}|{{{club10|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years11|}}}|<tr><td>{{{years11}}}</td> }}{{#if:{{{team11|}}}{{{club11|}}}|<td>{{if empty|{{{team11|}}}|{{{club11|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years12|}}}|<tr><td>{{{years12}}}</td> }}{{#if:{{{team12|}}}{{{club12|}}}|<td>{{if empty|{{{team12|}}}|{{{club12|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years13|}}}|<tr><td>{{{years13}}}</td> }}{{#if:{{{team13|}}}{{{club13|}}}|<td>{{if empty|{{{team13|}}}|{{{club13|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years14|}}}|<tr><td>{{{years14}}}</td> }}{{#if:{{{team14|}}}{{{club14|}}}|<td>{{if empty|{{{team14|}}}|{{{club14|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years15|}}}|<tr><td>{{{years15}}}</td> }}{{#if:{{{team15|}}}{{{club15|}}}|<td>{{if empty|{{{team15|}}}|{{{club15|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years16|}}}|<tr><td>{{{years16}}}</td> }}{{#if:{{{team16|}}}{{{club16|}}}|<td>{{if empty|{{{team16|}}}|{{{club16|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years17|}}}|<tr><td>{{{years17}}}</td> }}{{#if:{{{team17|}}}{{{club17|}}}|<td>{{if empty|{{{team17|}}}|{{{club17|}}}}}</td></tr> }}</table> }} | header31 = {{#if:{{{nationalteam|}}}{{{nationalteam1|}}}{{{nationalteam2|}}}|ملي لوبډله}} | data32 = {{#if:{{{nationalteam|}}}{{{nationalteam1|}}}{{{nationalteam2|}}}| <table width="100%" style="text-align:left; line-height:1.8em;"> {{#if:{{{nationalteam|}}}|<tr><td>{{{nationalyears|}}}</td><td>{{{nationalteam|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam1|}}}|<tr><td>{{{nationalyears1|}}}</td><td>{{{nationalteam1|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam2|}}}|<tr><td>{{{nationalyears2|}}}</td><td>{{{nationalteam2|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam3|}}}|<tr><td>{{{nationalyears3|}}}</td><td>{{{nationalteam3|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam4|}}}|<tr><td>{{{nationalyears4|}}}</td><td>{{{nationalteam4|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam5|}}}|<tr><td>{{{nationalyears5|}}}</td><td>{{{nationalteam5|}}}</td> </tr>}}</table>}} | header33 = {{Infobox medal templates |title = {{if empty|{{{medaltemplates-title|}}}|{{{medals-title|}}}|درناوي}} |medals = {{if empty|{{{medaltemplates|}}}|{{{medals|}}}}} |expand = {{if empty|{{{medaltemplates-expand|}}}|{{{medals-expand|}}}|{{{show-medals|}}}|yes}} }} | data34 = {{{module|}}} | data35 = {{{module2|}}} | belowstyle = color:#555; | below = {{#if:{{{updated|}}}|Last updated: {{{updated}}}}} }}{{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{teams|}}}{{{clubs|}}}}}| [[Category:Pages using infobox volleyball biography with broken syntax|_VALUE_{{PAGENAME}}]] }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox volleyball biography with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox volleyball biography]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | birth_date | birth_name | birth_place | block | caption | club1 | club2 | club3 | club4 | club5 | club6 | club7 | club8 | club9 | club10 | club11 | club12 | club13 | club14 | club15 | club16 | club17 | clubs | coachteams | coachyears | college | currentclub | currentcoachteam | currentnumber | currentteam | currentteammate | currenttours (currentpoints) | currentyears | death_date | death_place | embed | full_name | fullname | height | homecountry | hometown | image | image_size | imagesize | location | medals | medals-expand | medals-title | medaltemplates | medaltemplates-expand | medaltemplates-title | module | module2 | name | nationality | nationalteam | nationalteam1 | nationalteam2 | nationalteam3 | nationalteam4 | nationalteam5 | nationalyears | nationalyears1 | nationalyears2 | nationalyears3 | nationalyears4 | nationalyears5 | nickname | playername | position | result | resultyears | show-medals | spike | team | team1 | team2 | team3 | team4 | team5 | team6 | team7 | team8 | team9 | team10 | team11 | team12 | team13 | team14 | team15 | team16 | team17 | teammates | teamnumber | teams | tours (points) | updated | weight | years | years1 | years2 | years3 | years4 | years5 | years6 | years7 | years8 | years9 | years10 | years11 | years12 | years13 | years14 | years15 | years16 | years17 }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox volleyball biography]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox volleyball biography with conflicting parameters}} | image_size; imagesize | fullname; full_name | team; currentteam | currentnumber; teamnumber | teams; clubs | team1; club1 | team2; club2 | team3; club3 | team4; club4 | team5; club5 | team6; club6 | team7; club7 | team8; club8 | team9; club9 | team10; club10 | team11; club11 | team12; club12 | team13; club13 | team14; club14 | team15; club15 | team16; club16 | team17; club17 | medaltemplates-title; medals-title | medaltemplates; medals | medaltemplates-expand; medals-expand; show-medals }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> mf3tuqrt2an5z0z8ya30rsefnoeqfgx 362994 362992 2026-04-08T12:46:37Z شاه زمان پټان 26102 362994 wikitext text/x-wiki {{Infobox | child = {{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}} | bodyclass = vcard | bodystyle = width:26em | titleclass = fn summary | title = {{#ifeq:{{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}}|yes|'''Volleyball career'''}} | headerstyle= background:#b0c4de;color:inherit; | above = {{#ifeq:{{Yesno|{{if empty|{{{embed|}}}|no}}}}|yes|| {{if empty|{{{name|}}}|{{{playername|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} | aboveclass = fn | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{if empty|{{{image|}}}|{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}}}|size={{if empty|{{{image_size|}}}|{{{imagesize|}}}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | imagestyle = padding-bottom:0.5em; | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{#invoke:Wikidata |getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}} | datastyle = vertical-align:middle; | header1 = {{#if:{{{fullname|{{{بشپړنوم|}}}}}}{{{full_name|{{{بشپړ نوم|}}}}}}{{{nickname|{{{بل‌نوم|}}}}}}{{{nationality|{{{ښاروندي|}}}}}}{{{birth_name|{{{زېږون نوم|}}}}}}{{{birth_date|{{{زېږېدو نېټه|}}}}}}{{{birth_place|{{{زېږونځی|}}}}}}{{{death_date|{{{مرگ نېټه|}}}}}}{{{death_place|{{{مرگ‌ځی|}}}}}}{{{hometown|{{{زېږون ځای|}}}}}}{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|}}}}}}{{{height|{{{لوړوالی|}}}}}}{{{weight|{{{دروندوالی|}}}}}}{{{spike|{{{ارزښت|}}}}}}{{{block|{{{ډگرساتنه|}}}}}}|شخصي مالومات}} | label2 = بشپړ نوم | class2 = fn | data2 = {{if empty|{{{fullname|{{{بشپړ نوم|}}}}}}|{{{full_name|{{{بشپړنوم|}}}}}}}} | label3 = بل‌نوم | class3 = بل‌نوم | data3 = {{{nickname|{{{بل‌نوم|}}}}}} | label4 = ښاروندي | data4 = {{{nationality|{{{ښاروندتوب|{{{تابعيت|{{{ښاروندي|}}}}}}}}}}}} | label5 = زېږون | data5 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|{{{زېږون نوم|}}}}}}|<span class="nickname">{{{birth_name|{{{زېږون نوم|}}}}}}</span>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|{{{زېږونځای|}}}}}}|<span class="birthplace">{{{birth_place|{{{زېږونځی|}}}}}}</span>}} }} | label6 = مړينه | data6 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|{{{مړينې ځی|}}}}}}|<span class="deathplace">{{{death_place|{{{مړينې ځای|}}}}}}</span>}} }} | label7 = {{#که:{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی|}}}}}}}}}{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|زېږونځی}} | data7 = {{#که:{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی|}}}}}}}}}{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|{{{hometown|{{{زېږون ښار|{{{زېږونځی}}}}}}}}}{{#که:{{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}}|،}}}} {{{homecountry|{{{زېږون هېواد|{{{زېږون هېواد|}}}}}}}}} | label8 = لوړوالی | data8 = {{#که: {{{height|{{{لوړوالی|}}}}}} | {{Infobox person/height|{{{height|{{{لوړوالی}}}}}}}} }} | label9 = دروندوالی | data9 = {{#که: {{{weight|{{{دروندوالی|{{{وزن|}}}}}}}}} | {{Infobox person/weight|{{{weight|{{{دروندوالی|{{{وزن}}}}}}}}}}} }} | label10 = ارزښت | data10 = {{#که: {{{spike|{{{ارزښت|}}}}}} | {{Infobox person/length|{{{spike|{{{ارزښت}}}}}}}} }} | label11 = ډگرساتنه | data11 = {{#if: {{{block|{{{ډگرساتنه|}}}}}} | {{Infobox person/length|{{{block|{{{ډگرساتنه|}}}}}}}} }} | label12 = کالج / پوهنتون | data12 = {{{college|{{{کالج|{{{پوهنتون|}}}}}}}}} | header13 = {{#که:{{{currentcoachteam|{{{اوسنی لوبډل روزونکی|}}}}}}{{{coachyears|{{{لوبډل روزنې کلونه|{{{روزونکي کېدو کلونه|}}}}}}}}}{{{coachteams|{{{روزنې لوبډلې|{{{روزنې لوبډلې|}}}}}}}}}|روزونکي مالومات}} | label14 = اوسنۍ لوبډله | data14 = {{{currentcoachteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}} | data16 = {{#if:{{{coachyears|}}}{{{coachteams|}}}| <table width="100%" style="text-align:left;"><tr> <th colspan=2 style="text-align:center;">Previous teams coached</th></tr> <tr><th>{{#if:{{{coachyears|}}}|Years}}</th><th>{{#if:{{{coachteams|}}}|Teams}}</th></tr> <tr><td>{{{coachyears|}}}</td><td>{{{coachteams|}}}</td></tr> </table> }} | header17 = {{#if:{{{currentteammate|}}}{{{teammates|}}}|سيندغاړې واليبال مالومات}} | header18 = {{#if:{{{currentteammate|}}}|اوسنۍ لوبډلې انډيوالان}} | rowcellstyle18 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data19 = {{#if:{{{currentteammate|}}}| <table width="100%"><tr> {{#if:{{{currentyears|}}}|<th>کلونه</th>}} {{#if:{{{currentteammate|}}}|<th>انډيوالان</th>}} {{#if:{{{currenttours (currentpoints)|}}}|<th>سفرونه (امتيازونه)</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{currentyears|}}}|<td>{{{currentyears}}}</td>}} {{#if:{{{currentteammate|}}}|<td>{{{currentteammate}}}</td>}} {{#if:{{{currenttours (currentpoints)|}}}|<td>{{{currenttours (currentpoints)}}}</td>}} </tr></table> }} | header20 = {{#if:{{{teammates|}}}|{{#if:{{{currentteammate|}}}|پخواني انډيوالان}}}} | rowcellstyle20 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data21 = {{#if:{{{teammates|}}}| <table width="100%""><tr> {{#if:{{{years|}}}|<th>کلونه</th>}} {{#if:{{{teammates|}}}|<th>انډيوالان</th>}} {{#if:{{{tours (points)|}}}|<th>سفرونه (امتيازونه))</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{years|}}}|<td>{{{years}}}</td>}} {{#if:{{{teammates|}}}|<td>{{{teammates}}}</td>}} {{#if:{{{tours (points)|}}}|<td>{{{tours (points)}}}</td>}} </tr></table> }} | header22 = {{#if:{{{location|}}}{{{result|}}}|Best results}} | rowcellstyle22 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data23 = {{#if:{{{location|}}}{{{result|}}}| <table width="100%"><tr> {{#if:{{{resultyears|}}}|<th>کلونه</th>}} {{#if:{{{location|}}}|<th>موقعيت</th>}} {{#if:{{{result|}}}|<th>پايله</th>}} </tr><tr> {{#if:{{{resultyears|}}}|<td>{{{resultyears}}}</td>}} {{#if:{{{location|}}}|<td>{{{location}}}</td>}} {{#if:{{{result|}}}|<td>{{{result}}}</td>}} </tr></table> }} | header24 = {{#if:{{{position|{{{دنده|{{{مقام|{{{ځای|}}}}}}}}}}}}{{{currentnumber|{{{اوسنۍ شمېره|}}}}}}{{{teamnumber|{{{لوبډلې شمېره|}}}}}}{{{currentclub|{{{اوسنی کلب|}}}}}}{{{team|{{{لوبډله|}}}}}}{{{currentteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}}|{{#if:{{{currentteammate|{{{اوسنۍ لوبډلې انډيوالان|}}}}}}{{{teammates|{{{لوبډلې انډيوالان|}}}}}}|چت لاندې واليبال|واليبال}} مالومات}} | label25 = مقام | data25 = {{{position|{{{مقام|{{{ځای|{{{دنده|}}}}}}}}}}}} | label26 = اوسنی کلب | data26 = {{{currentclub|{{{اوسنی کلب|}}}}}} | label27 = اوسنۍ لوبډله | data27 = {{if empty|{{{team|{{{لوبډله|}}}}}}|{{{currentteam|{{{اوسنۍ لوبډله|}}}}}}}} | label28 = شمېره | data28 = {{if empty|{{{currentnumber|{{{اوسنۍ شمېره|}}}}}}|{{{teamnumber|{{{لوبډلې شمېره|}}}}}}}} | header29 = {{#if:{{{team1|{{{لوبډله۱|}}}}}}{{{club1|{{{کلب۱|}}}}}}{{{teams|{{{لوبډلې|}}}}}}{{{clubs|{{{کلبونه|}}}}}}|مسلک}} | rowcellstyle29 = background-color:#cccccc;color:inherit; | data30 = {{#if:{{{team1|{{{لوبډله۱|}}}}}}{{{club1|{{{کلب۱|}}}}}}{{{teams|{{{لوبډلې|}}}}}}{{{clubs|{{{کلبونه|}}}}}}| {{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{teams|}}}}}|<span class="error">Error: Change <code>years</code> to <code>years1</code> and <code>teams</code> to <code>teams1</code> }}{{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{clubs|}}}}}|<span class="error">Error: Change <code>years</code> to <code>years1</code> and <code>clubs</code> to <code>clubs1</code> }}<table width="100%" style="text-align:left;{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|line-height:1.8em;}}"><tr> {{#if:{{{years1|}}}{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|{{{years|}}}}}|<th>Years</th>}}<th>Teams</th> </tr>{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|{{#if:{{{years|}}}|<tr><td>{{{years}}}</td> }}{{#if:{{{teams|}}}{{{clubs|}}}|<td>{{if empty|{{{teams|}}}|{{{clubs|}}}}}</td></tr> }}}}{{#if:{{{years1|}}}|<tr><td>{{{years1}}}</td> }}{{#if:{{{team1|}}}{{{club1|}}}|<td>{{if empty|{{{team1|}}}|{{{club1|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years2|}}}|<tr><td>{{{years2}}}</td> }}{{#if:{{{team2|}}}{{{club2|}}}|<td>{{if empty|{{{team2|}}}|{{{club2|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years3|}}}|<tr><td>{{{years3}}}</td> }}{{#if:{{{team3|}}}{{{club3|}}}|<td>{{if empty|{{{team3|}}}|{{{club3|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years4|}}}|<tr><td>{{{years4}}}</td> }}{{#if:{{{team4|}}}{{{club4|}}}|<td>{{if empty|{{{team4|}}}|{{{club4|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years5|}}}|<tr><td>{{{years5}}}</td> }}{{#if:{{{team5|}}}{{{club5|}}}|<td>{{if empty|{{{team5|}}}|{{{club5|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years6|}}}|<tr><td>{{{years6}}}</td> }}{{#if:{{{team6|}}}{{{club6|}}}|<td>{{if empty|{{{team6|}}}|{{{club6|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years7|}}}|<tr><td>{{{years7}}}</td> }}{{#if:{{{team7|}}}{{{club7|}}}|<td>{{if empty|{{{team7|}}}|{{{club7|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years8|}}}|<tr><td>{{{years8}}}</td> }}{{#if:{{{team8|}}}{{{club8|}}}|<td>{{if empty|{{{team8|}}}|{{{club8|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years9|}}}|<tr><td>{{{years9}}}</td> }}{{#if:{{{team9|}}}{{{club9|}}}|<td>{{if empty|{{{team9|}}}|{{{club9|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years10|}}}|<tr><td>{{{years10}}}</td> }}{{#if:{{{team10|}}}{{{club10|}}}|<td>{{if empty|{{{team10|}}}|{{{club10|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years11|}}}|<tr><td>{{{years11}}}</td> }}{{#if:{{{team11|}}}{{{club11|}}}|<td>{{if empty|{{{team11|}}}|{{{club11|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years12|}}}|<tr><td>{{{years12}}}</td> }}{{#if:{{{team12|}}}{{{club12|}}}|<td>{{if empty|{{{team12|}}}|{{{club12|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years13|}}}|<tr><td>{{{years13}}}</td> }}{{#if:{{{team13|}}}{{{club13|}}}|<td>{{if empty|{{{team13|}}}|{{{club13|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years14|}}}|<tr><td>{{{years14}}}</td> }}{{#if:{{{team14|}}}{{{club14|}}}|<td>{{if empty|{{{team14|}}}|{{{club14|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years15|}}}|<tr><td>{{{years15}}}</td> }}{{#if:{{{team15|}}}{{{club15|}}}|<td>{{if empty|{{{team15|}}}|{{{club15|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years16|}}}|<tr><td>{{{years16}}}</td> }}{{#if:{{{team16|}}}{{{club16|}}}|<td>{{if empty|{{{team16|}}}|{{{club16|}}}}}</td></tr> }}{{#if:{{{years17|}}}|<tr><td>{{{years17}}}</td> }}{{#if:{{{team17|}}}{{{club17|}}}|<td>{{if empty|{{{team17|}}}|{{{club17|}}}}}</td></tr> }}</table> }} | header31 = {{#if:{{{nationalteam|}}}{{{nationalteam1|}}}{{{nationalteam2|}}}|ملي لوبډله}} | data32 = {{#if:{{{nationalteam|}}}{{{nationalteam1|}}}{{{nationalteam2|}}}| <table width="100%" style="text-align:left; line-height:1.8em;"> {{#if:{{{nationalteam|}}}|<tr><td>{{{nationalyears|}}}</td><td>{{{nationalteam|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam1|}}}|<tr><td>{{{nationalyears1|}}}</td><td>{{{nationalteam1|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam2|}}}|<tr><td>{{{nationalyears2|}}}</td><td>{{{nationalteam2|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam3|}}}|<tr><td>{{{nationalyears3|}}}</td><td>{{{nationalteam3|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam4|}}}|<tr><td>{{{nationalyears4|}}}</td><td>{{{nationalteam4|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{nationalteam5|}}}|<tr><td>{{{nationalyears5|}}}</td><td>{{{nationalteam5|}}}</td> </tr>}}</table>}} | header33 = {{Infobox medal templates |title = {{if empty|{{{medaltemplates-title|}}}|{{{medals-title|}}}|درناوي}} |medals = {{if empty|{{{medaltemplates|}}}|{{{medals|}}}}} |expand = {{if empty|{{{medaltemplates-expand|}}}|{{{medals-expand|}}}|{{{show-medals|}}}|yes}} }} | data34 = {{{module|}}} | data35 = {{{module2|}}} | belowstyle = color:#555; | below = {{#if:{{{updated|}}}|Last updated: {{{updated}}}}} }}{{#if:{{both|{{{teammates|}}}|{{{teams|}}}{{{clubs|}}}}}| [[Category:Pages using infobox volleyball biography with broken syntax|_VALUE_{{PAGENAME}}]] }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox volleyball biography with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox volleyball biography]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | birth_date | birth_name | birth_place | block | caption | club1 | club2 | club3 | club4 | club5 | club6 | club7 | club8 | club9 | club10 | club11 | club12 | club13 | club14 | club15 | club16 | club17 | clubs | coachteams | coachyears | college | currentclub | currentcoachteam | currentnumber | currentteam | currentteammate | currenttours (currentpoints) | currentyears | death_date | death_place | embed | full_name | fullname | height | homecountry | hometown | image | image_size | imagesize | location | medals | medals-expand | medals-title | medaltemplates | medaltemplates-expand | medaltemplates-title | module | module2 | name | nationality | nationalteam | nationalteam1 | nationalteam2 | nationalteam3 | nationalteam4 | nationalteam5 | nationalyears | nationalyears1 | nationalyears2 | nationalyears3 | nationalyears4 | nationalyears5 | nickname | playername | position | result | resultyears | show-medals | spike | team | team1 | team2 | team3 | team4 | team5 | team6 | team7 | team8 | team9 | team10 | team11 | team12 | team13 | team14 | team15 | team16 | team17 | teammates | teamnumber | teams | tours (points) | updated | weight | years | years1 | years2 | years3 | years4 | years5 | years6 | years7 | years8 | years9 | years10 | years11 | years12 | years13 | years14 | years15 | years16 | years17 }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox volleyball biography]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox volleyball biography with conflicting parameters}} | image_size; imagesize | fullname; full_name | team; currentteam | currentnumber; teamnumber | teams; clubs | team1; club1 | team2; club2 | team3; club3 | team4; club4 | team5; club5 | team6; club6 | team7; club7 | team8; club8 | team9; club9 | team10; club10 | team11; club11 | team12; club12 | team13; club13 | team14; club14 | team15; club15 | team16; club16 | team17; club17 | medaltemplates-title; medals-title | medaltemplates; medals | medaltemplates-expand; medals-expand; show-medals }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> n97qm87by8hjh59re6fl3dcqdxu04cw 0 87042 362979 362978 2026-04-08T11:59:23Z Andar ba ba 39180 /* عثماني امپراتورۍ */ 362979 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#e8e8e8; padding:5px;" |ټیپو سلطان (Tipu Sultan) | colspan="2" style="text-align:center; padding:5px;" |[[دوتنه:TipuSultan1790.jpg|326x326پېکسل]] <small>د میسور د واکمن ټیپو سلطان تاریخي انځور</small> |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |د شخصیت معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |زېږېدنه |۲۰ نومبر ۱۷۵۰ دیوانهالي، میسور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مړینه |۴ مې ۱۷۹۹ (۴۹ کلن) سرنګاپټنم، میسور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د مړینې لامل |په جګړه کې شهید شوی |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ښخولو ځای |سرنګاپټنم |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |تابعیت |د میسور خداداد سلطنت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پلار |سلطان حیدر علي |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |دنده او کار |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |لقب |د میسور واکمن (سلطان) |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د واکمنۍ پړاو |۱۰ ډسمبر ۱۷۸۲ – ۴ مې ۱۷۹۹ |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پوهه او ژبې |فارسي، عربي، کناډا، ملیالم، تېلوګو |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |پوځي خدمت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |رتبه |جنرال (سپه سالار) |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |جګړې |د انګرېز او میسور جګړې |} '''ټیپو سلطان''' (د سلطان فتح علي صاحب ټیپو زیږیدلی؛ د نومبر ۲۰ ، ۱۷۵۰ - [[4 مې|می ۴]] ، ۱۷۹۹ ) د سلطان حیدر علي مشر زوی و، ] چې د [[مايسور|میسور]] د زمري په نوم هم پیژندل کیږي او د میسور ایالت واکمن هم وو.د [[هندوستان|هند]] یو اصلاح غوښتونکي او ازادي خوښونکی واکمن وو، د بین المذاهب همغږۍ یې ژوندۍ بیلګه ده، هغه د طغرق (پوځي راکټ) اختراع کوونکی و. هغه د خپلې واکمنۍ په جریان کې ډیری اداري نوښتونه معرفي کړل، پشمول [[ايکۍ|د سکې جوړولو]] نوی سیسټم او [[کليز|کیلنڈر]] ، او د ځمکې د عوایدو نوی سیسټم، چې د میسور د ورېښمو صنعت د ودې لامل شو. هغه د میسوري راکټونه او پوځي ځواک، فتح المجاهدین بنسټ کیښود. هغه د انګلیس-میسور جګړو پرمهال د پرمختللو برتانوي ځواکونو او د هغوی د متحدینو په وړاندې راکټونه وکارول. ټیپو سلطان او پلار یې د فرانسويانو سره په ملګرتیا کې د برتانویانو په وړاندې د مبارزې لپاره [[فرانسه|د فرانسې لخوا]] روزل شوي پوځ څخه کار واخیست. په ۱۷۸۲ کال کې د سرطان له امله د حیدر علي له مړینې وروسته، ټیپو سلطان د میسور د واکمن په توګه د هغه ځای ناستی شو. هغه د دوهم انګلیس-میسور په جګړه کې د برتانویانو په وړاندې مهمې بریاوې ترلاسه کړې او د ۱۷۸۴ کال د منګلور تړون سره یې وکړ، چې د دوهم انګلیس-میسور جګړه یې پای ته ورسوله. ټیپو سلطان د برتانوي [[ختيځ هند کمپنۍ|ختیځ هند شرکت]] یو نه ماتیدونکی دښمن پاتې شو، چا چې په ۱۷۸۹ کال کې د برتانوي متحد تراوانکور په برید سره شخړه راوپاروله او برتانویان یې د دریمې انګلیس-میسور جګړې کې د سرینګاپټم تړون ته اړ کړل، چې په پایله کې یې برتانویانو خپلې ډیری پخوانۍ فتح شوې سیمې له لاسه ورکړې. هغه بهرنیو هیوادونو ته سفیران واستول، په شمول [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] ، [[افغانستان]] او [[فرانسه|فرانسې،]] [[برېتانيا|د برتانیا]] سره د مخالفت د راټولولو لپاره. د څلورمې انګلیس-میسور جګړې کې، د برتانوي ختیځ هند شرکت ځواکونو ګډ ځواک، چې [[مرهټه واکمني|د مرهټو]] او د حیدراباد نظام لخوا ملاتړ کیده، ټیپو سلطان ته ماتې ورکړه. هغه د ۱۷۹۹ کال [[می|د می]] په ۴مه د خپل سرینګاپټم د دفاع په وخت کې شهید شو. == ماشومتوب == ټیپو سلطان د ۱۷۵۰ کال [[20 نومبر|د نومبر په ۲۰مه]] ( [[جمعه]] ، ۲۰ [[د لوی اختر مياشت|ذی الحجه]] ، ۱۱۶۳ هجري ) د دیوان هالي په تغلق کورنۍ کې زیږیدلی و. دا [[بنگلور|د بنګلور]] ښار شمال ته ۳۳ کیلومتره (۲۱ میله) لرې د اوسني بنګلور په کلیوالي ولسوالۍ کې موقعیت لري. ټیپو سلطان د ارکوټ د یو بابا '''، ټیپو مستان اولیاء''' په نوم نومول شوی و. هغه د خپل نیکه '''فتح محمد''' په نوم '''د فتح علي''' په نوم هم پیژندل کیده. حیدر علي د ټیپو سلطان تعلیم ته ځانګړې پاملرنه وکړه او هغه یې له ځوانۍ څخه په نظامي او سیاسي چارو کې ښکیل کړ. په ۱۷ کلنۍ کې، ټیپو سلطان ته په مهمو ډیپلوماټیکو او نظامي چارو کې خپلواک واک ورکړل شو. هغه د خپل پلار، حیدر علي، ښي لاس ګڼل کیده، چې په سویلي هند کې د ترټولو ځواکمن واکمن په توګه راڅرګند شو. د ټيپو سلطان بشپړ نوم فتح علي ټيپو وو. د هغه پلار، سلطان حيدر علي، په جنوبي هند کې د ۵۰ کلونو لپاره انګرېزان شاته وساتل او څو ځله يې برتانوي ځواکونو ته ماتې ورکړه. سلطان [[برېتانيايي سترواکي|د برتانوي امپریالیزم]] په وړاندې قوي مقاومت وکړ او [[د هند نيمه لويه وچه|د برصغیر]] د خلکو د بهرني تسلط څخه د خلاصون لپاره یې جدي او عملي ګامونه پورته کړل. سلطان پراخ پوځي اصلاحات پلي کړل، صنعت او سوداګرۍ ته یې وده ورکړه، او اداره یې بیا تنظیم کړه. سلطان موافقه وکړه چې [[د هند نيمه لويه وچه|د برصغیر]] د خلکو لومړۍ ستونزه د برتانویانو وتل دي. نظام او مرهټیانو د ټیپو ځواک د خپل بقا لپاره ګواښ وګڼل او ځانونه یې له انګریزانو سره یوځای کړل. ټیپو سلطان هڅه وکړه چې له [[تورکيه|ترکیې]] ، [[ايران|ایران]] ، [[افغانستان]] او [[فرانسه|فرانسې]] څخه مرسته ترلاسه کړي خو بریالی نه شو. د [[مايسور|میسور]] د وروستۍ جګړې په جریان کې، کله چې د سیرینګیټي ماتې یقیني شوه، ټیپو د محاصره کونکو برتانویانو په وړاندې سخت مقاومت وکړ او کلا یې وتړله، خو غدار ملګرو د کلا دروازه دښمن ته پرانیسته او د کلا په ډګر کې سخته جګړه پیل شوه. د بارودو په ګودام کې د اور لګېدو له امله مقاومت کمزوری شو. په دې وخت کې، فرانسوي افسر ټیپو ته مشوره ورکړه چې چترادورګا ته وتښتي او خپل ژوند وژغوري، خو ټیپو موافقه ونه کړه او [[4 مې|د می په څلورمه]] ، ۱۷۹۹ کال د جګړې په ډګر کې د دښمنانو سره د جګړې په جریان کې شهید شو === ژبه === د ټيپو سلطان مورنۍ ژبه [[اردو ژبه|اردو]] وه او هغه [[پارسي ژبه|په فارسي]] هم خبرې کولې. === د جګړې لومړني خدمتونه === ټیپو سلطان د خپل پلار په وخت کې د فرانسوي افسرانو لخوا د پوځي ستراتیژۍ په برخه کې روزل شوی و. په ۱۷۶۶ کال کې، د ۱۵ کلنۍ په عمر کې، هغه د خپل پلار سره د انګریزانو په وړاندې د میسور په لومړۍ جګړه کې ملګری شو. او په ۱۷۶۷ کال کې، د ۱۶ کلنۍ په عمر کې، هغه د کارناټیک په یرغل کې د اس سپرو ځواکونو قومانده وکړه. هغه د ۱۷۷۵-۱۷۷۹ کال د لومړۍ انګلیس-مراته جګړې کې هم برخه واخیسته. {{Sfn|Chisholm|1911}} الکساندر بیټسن، چې د میسور په څلورمه جګړه کې یې ''د ټیپو سلطان سره د جګړې د اصل او چلند'' په اړه یو کتاب خپور کړ، د ټیپو سلطان په لاندې ډول تشریح کوي: "ټیپو شاوخوا پنځه فوټ اته انچه لوړ و. هغه لنډه غاړه، مربع اوږې درلودې. د هغه پښې کوچنۍ وې، په ځانګړې توګه د هغه پښې او لاسونه. هغه لویې، بشپړې سترګې، او کوچنۍ، قوس لرونکې ابرو درلودې. د هغه رنګ منصفانه و او د هغه عمومي څرګندونه د وقار څخه خالي نه وه. == د حکومتولۍ ډول == د ټيپو سلطان ژوند د يو رښتيني مسلمان ژوند و. هغه له مذهبي تعصب څخه پاک و. همدا لامل و چې غيرمسلمانانو د هغه په پوځ او دولت کې لوړ مقامونه درلودل. ټيپو سلطان خپل سلطنت ''د خدای سلطنت'' بللی و. سره له دې چې هغه يو واکمن و، هغه ځان يو عادي سړی ګڼلو. غسل او د قرآن تلاوت د هغه د معمولاتو څخه وو. هغه د بهرني نندارې څخه ډډه کوله. هغه به هر شاهي فرمان په [[بسم الله الرحمن الرحيم|بسم الله، رحمان، رحيم]] سره پيل کاوه. هغه به په ځمکه ويده کېده، په چټۍ به پروت و. د ټيپو سلطان بله لويه لاسته راوړنه دا وه چې هغه د غلامانو او نجونو پلور او پېرودل په بشپړه توګه بند کړل. هغه د هغوی لپاره يتيم خانې جوړې کړې. (د ځينو بدو دودونو د مخنيوي لپاره) هغه په [[مندر|معبدونو]] کې د نجونو ننوتل منع کړل. === د پوهې ملګرتیا === ټيپو سلطان د اوو ژبو د واکمن په توګه پېژندل کېږي. هغه په ډېرو ژبو روان و، په شمول [[عربي ژبه|د عربي]] ، [[پارسي ژبه|فارسي]] ، [[اردو ژبه|اردو]] ، [[فرانسوي ژبه|فرانسوي]] او [[انګرېزي|انګلیسي]] . هغه یو ښه لوستونکی و او یو شخصي کتابتون یې درلود چې شاوخوا ۲۰۰۰ کتابونه پکې وو. هغه په ساینسي مطالعاتو کې هم علاقه درلوده. هغه په [[د هند نيمه لويه وچه|برصغیر]] کې د راکټونو اختراع کوونکی ګڼل کېږي. === لوی جنرال === ټيپو سلطان، چې په هره جګړه کې د خپلو ځواکونو تر څنګ و، د خپل وخت له ټولو پوځي هنرونو سره بلد و. هغه خپل ځواکونه د پیاده ځواکونو په پرتله د آس سپرو او توپخانې په بڼه تنظیم کړل. هغه په وسلو، پوځي ادارې او پوځي اصلاحاتو کې تاریخ جوړ کړ. ټیپو سلطان د [[هندوستان|هند]] په تاریخ کې لومړۍ سرشمېرنه ترسره کړه. هغه د پنچایت راج بنسټ کېښود. د هغه په امر، فرانسوي متخصصینو د اوبو په واسطه چلېدونکی انجن جوړه کړه چې په اسانۍ سره په توپونو کې سوري کولای شواي. هغه ته په نړۍ کې د توغندیو د اختراع کوونکی هم ګڼل کیږي. حتی امریکایانو هغه د راکټونو د بنسټ ایښودونکو په ډله کې شمیرلی دی. هرکله چې هغه د خپلې امپراتورۍ کومې فابریکې ته لاړ، نو خامخا به یې د جوړولو لپاره یو څه نوي یا عصري امر کاوه. د سلطان د ځمکنیو او سمندري ځواکونو مدیریت د ستاینې وړ و، په پوځي څانګه کې یوولس لویې څانګې وې، او [[سترواکي|د امپراتورۍ]] ټوله ساحه په ۲۲ پوځي ولسوالیو ویشل شوې وه. هغه په ۱۷۹۶ کال کې د سمندري قوماندانانو یوه ډله جوړه کړه. دا یوولس غړي درلودل. دا غړي مریم نومول شوي وو. د دې غړو لاندې ۳۰ سمندري قوماندانان وو. د سمندري ځواکونو په اړه، شل جنګي کښتۍ او شل کوچنۍ جنګي کښتۍ وې. سلطان د کښتۍ جوړولو سره هم مینه درلوده. هغه به پخپله د کښتۍ نقشې چمتو کولې. لارښوونه وشوه چې د کښتیو لپاره د مسو رډرونه نصب شي ترڅو د ډبرو سره د ټکر په صورت کې زیانمنې نشي. د کښتۍ جوړولو لپاره د لرګیو ځنګل هم ټاکل شوی و او د ټولو رتبو افسرانو معاشونه هم روښانه شوي وو. د سرتیرو د منظم روزنې لپاره ځانګړي مرکزونه جوړ شول او ټوله اردو بیا تنظیم شوه. === د عدالت او انصاف معیار === ټيپو سلطان په هر ښار، ښارګوټي او کلا کې څلور دروازې جوړې کړې، چې ساتونکي پکې ځای پر ځای شوي وو ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې څوک د مخکینۍ خبرتیا او اجازې پرته هیواد ته نشي ننوتلی، او په هر ځای کې د هرې پیښې په اړه سمدستي خبر ورکول کیده. هر چیرې چې غلا وشوه، د هغه ځای [[ساتونکی|پولیس]] افسر مسؤل ګڼل کیده. که مجرم ونه نیول شي، نو د پولیسو افسرانو له معاشونو څخه به تاوان ورکول کیده. په هغه ځایونو کې چې د غلو لخوا د برید خطر و، اوسیدونکو ته عموما اجازه ورکول کیده چې وسلې وساتي. دا [[نياو|د عدالت]] خبره وه چې په هر ښار کې یو قاضي او په هر کلي کې پنچایت به د قضیو پریکړه کوله. که چیرې دواړه خواوې د لومړنیو محکمو په پریکړه شک درلود، نو قضیه به په عالي محکمه کې ثبت کیده. سلطان د ولسوالۍ افسرانو ته امر کړی و چې هر کال په سیرینګیټي (پلازمینه) کې راټول شي او د اداري مسلو په اړه مشوره وکړي. '''د انګلیس-میسور جګړې''' د اتلسمې پیړۍ په وروستیو دریو لسیزو کې په [[هندوستان|هند]] کې د میسور سلطنت او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] ترمنځ د جګړو لړۍ وه. د څلورمې انګلیس-میسور جګړې پایله د ټیپو سلطان مرګ و او د میسور سلطنت پای ته ورسید او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] لاندې یو شاهي دولت شو. === په میسور کې خوشحالي === د ټیپو سلطان د لویو لاسته راوړنو څخه یوه دا ده چې هغه د غلامانو او نجونو پلور او پیرود په بشپړه توګه بند کړ. هغه د دوی لپاره یتیم خانې جوړې کړې. (د ځینو بدو دودونو د مخنیوي لپاره) هغه په معبدونو کې د نجونو ننوتل منع کړل. کله چې انګریزان [[مايسور|د میسور]] په دریمه جګړه کې دې سیمې ته ننوتل، د دوی حیرانتیا هیڅ حد نه درلود. یو [[عربي ژبه|عربي]] متل دی چې فضیلت هغه څه دي چې دښمن یې مني. د ټیپو سلطان په وړاندې د انګریزانو د سخت تعصب سره سره، کپتان لیټل، چې د میسور په دریمه جګړه کې یې مهم رول لوبولی و، په خپلو یادښتونو کې لیکي: {{لړسرچينې}} == د انګلیس-میسور جګړې == په ۱۷۷۹ کال کې، انګریزانو [[فرانسه|د فرانسې]] تر ولکې لاندې د ماهي بندر ونیولو، چې ټیپو یې ساتنه کوله او د دفاع لپاره یې ځینې سرتیري چمتو کړل. د دې کمپاین په جریان کې، ټیپو سلطان د ۱۷۸۰ کال په سپتمبر کې د حیدر علي لخوا د ۱۰۰۰۰ کسانو او ټوپکونو سره د ډګروال ویلیم بیلي د مخنیوي لپاره واستول شو، چې د سر هیکتور منرو سره د یوځای کیدو لپاره روان و. د پلیلورو په جګړه کې، ټیپو په قاطع ډول بیلي ته ماتې ورکړه. انګریزانو په جګړه کې درانه تلفات وګالل. منرو د بیلي سره د یوځای کیدو لپاره د جلا اردو سره جنوب ته روان و، مګر د ماتې په اوریدو سره هغه اړ شو چې په کانچي پورم کې د اوبو په ټانک کې خپله توپخانه پریږدي او [[چينای|مدراس ته]] وتښتي. '''د میسور-انګلیس لومړۍ جګړه''' (۱۷۶۷-۱۷۶۹) د میسور د خداداد سلطنت او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] ترمنځ په [[هندوستان|هند]] کې د میسور-انګلیس جګړو د لړۍ لومړۍ وه. دا جګړه تر یوې اندازې د حیدراباد د نظام ، آصف جاه دوهم، لخوا د حیدراباد ایالت د شمالي سیمو څخه [[ختيځ هند کمپنۍ|د شرکت]] پام اړولو لپاره یوه دسیسه وه. === د انګلیس-میسور دوهمه جګړه === {{وراشه|"د ټيپو په اړه ډېرې اوازې اورېدل کېدې چې هغه يو ظالم واکمن و. له همدې امله د هغه ټول رعيت له هغه څخه کرکه درلوده. خو کله چې موږ د هغه هېواد ته ننوتو، موږ وليدل چې د [[هنرونو او صنايعو]] د ورځني پرمختګ له امله، نوي ښارونه جوړ شوي او جوړېږي. رعيت په خپل کار بوخت دي. د [[ځمکې]] هيڅ برخه [[شاړه]] نه ښکاري. په هر هغه کرنيزه ځمکه کې چې موندل کېږي کرنه روانه ده. يو انچ ځمکه هم بې کاره نه ده موندل شوې. د [[پاچا]] درناوی او مينه د رعيت او [[پوځ]] په زړونو کې په بشپړه توګه شتون لري. د پوځ او د هغې د وسلو تنظيم ته په کتو سره، دا ويل کېدای شي چې دا په هيڅ ډول د [[اروپا]] د کوم متمدن هېواد له پوځ څخه شاته نه ده."}}'''د انګلیس-میسور دوهمه جګړه''' د انګلیس-میسور جګړو د لړۍ دویمه برخه وه [[هندوستان|چې]] د امریکا د انقلابي جګړې په جریان کې د میسور د خداداد سلطنت او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] ترمنځ وشوه. په هغه وخت کې، د فرانسې سلطنت د میسور یو لوی متحد و. === د انګلیس-میسور دریمه جګړه === {{بشپړه ليکنه|دوسری اینگلو میسور جنگ}}په ۱۷۸۹ کال کې، ټیپو سلطان د ټراوانکور د درما راجا لخوا په کوچین کې د هالنډیانو لخوا نیول شوي دوه کلاګانو د نیولو سره مخالفت وکړ. په ۱۷۸۹ کال کې، هغه په [[کويمبتور|کویمبټور]] کې یو پوځ راټول کړ او د دسمبر په ۲۸مه یې په ټراوانکور برید وکړ، ځکه چې پوهیده چې ټراوانکور (د منګلور د تړون له مخې) د برتانوي ختیځ هند شرکت متحد و. د ټراوانکور د پوځ د سخت مقاومت له امله، ټیپو د لیکو له لارې د تیریدو توان نه درلود او د ټراوانکور مهاراجا [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] څخه د مرستې غوښتنه وکړه. په ځواب کې، لارډ کارنوالس شرکت او برتانوي سرتیري راټول کړل او د ټیپو د مخالفت لپاره یې د مراټها او د حیدراباد نظام سره یو اتحاد جوړ کړ. په ۱۷۹۰ کال کې، د شرکت ځواکونو پرمختګ وکړ او د کویمبټور ولسوالۍ ډیره برخه یې ونیوله. ټیپو ځوابي برید وکړ، د سیمې ډیره برخه یې بیرته ونیوله، که څه هم انګریزانو د [[کويمبتور|کویمبټور]] کنټرول وساته. هغه بیا په کرناټکا کې ښکته شو، بالاخره پونډیچري ته ورسید، چیرته چې هغه د فرانسویانو د شخړې ته د ښکیلولو ناکامه هڅه وکړه. په ۱۷۹۱ کال کې، د هغه مخالفینو په ټولو محاذونو کې پرمختګ وکړ، د کارنوالس په مشرۍ مرکزي برتانوي پوځ بنګلور ونیو او سیرینګیټي یې ګواښ کړ. ټیپو د اکمالاتو او مخابراتو سره برتانویان ځورول او د "سوځېدلې ځمکې" پالیسي یې پیل کړه چې برتانویان یې له سیمه ایزو سرچینو څخه محروم کړل. هغه په دې وروستۍ هڅه کې بریالی شو، ځکه چې د توکو نشتوالي کارنوالس دې ته اړ کړ چې د سیرینګیټي د محاصرې هڅه کولو پرځای [[بنگلور|بنګلور ته]] شا شي. له وتلو وروسته، ټیپو کویمبتور ته ځواکونه واستول، کوم چې هغه د اوږدې محاصرې وروسته بیرته ونیول. د ۱۷۹۲ کال کمپاین د ټیپو لپاره ناکامه و. ټیپو ونه توانید چې [[بنگلور|د بنګلور]] او [[ممبای|بمبۍ]] څخه د ځواکونو د یوځای کیدو مخه ونیسي مخکې لدې چې سرینګاپټم ته ورسیږي. د دوه اونیو محاصرې وروسته، ټیپو د تسلیمیدو شرایطو لپاره خبرې اترې پیل کړې. په پایله کې، هغه اړ شو چې د خپلو سیمو نیمایي برخه متحدینو ته وسپاري، خپل دوه زامن یې یرغمل ونیول تر هغه چې هغه د هغه په وړاندې د مبارزې لپاره انګریزانو ته د جګړې د تاوان په توګه بشپړ درې کروړه او دیرش میلیونه روپۍ ورکړي. هغه دا اندازه په دوو قسطونو کې ورکړه او خپل زامن یې له [[چينای|مدراس]] څخه بیرته راوستل. [[دوتنه:Mather-brown-lord-cornwallis-receiving-the-sons-of-tipu-as-hostages-1792.jpg|چپ|بټنوک|د دریمې انګلیس-میسور جګړې وروسته، د ټیپو سلطان زامن د یرغمل په توګه کارنوالس ته وسپارل شول.]] === د انګلیس-میسور څلورمه جګړه === [[دوتنه:Tipu_death.jpg|بټنوک|د میسور او انګلیس څلورمه جګړه او د ټیپو سلطان شهادت]] د ماسپښین شاوخوا یوه بجه، برتانوي سرتیري چې په خندق کې پټ وو، راووتل او د توپخانې تر ساتنې لاندې د سیرینګاپټم کلا مخې ته د کاویری خندق څخه تیر شول. د ټیپو له ماڼۍ څخه د یو څه وخت لپاره مقاومت دوام درلود، مګر کله چې په کلا کې مهمات ختم شول، مقاومت سړه شو. شاوخوا یوه بجه، برتانویانو یوه پریکړه کونکې بریا ترلاسه کړه. دا ځل ټیپو سلطان ووژل شو. د هغه جسد په ګولیو سوری شوی و. د ټیپو جسد د کلا د اوبو په دروازه کې د جسدونو په ګڼه ګوڼه کې وموندل شو. د هغه ډیری جنګیالي د کلا د دفاع په وخت کې ووژل شول. هغه کسان چې په کلا کې ژوندي وموندل شول په وحشیانه ډول ووژل شول. د سیرینګاپټم ښار د فاتح پوځ لخوا لوټ شو. د ۱۷۹۹ کال د می په څلورمه نیټه، برتانوي سرتیرو د سیرینګیټي کلا باندې وروستی برید پیل کړ. د برتانوي توپخانې یوه بیټرۍ د کلا د یوې دیوال سره نږدې ځای پر ځای شوې وه. د می په څلورمه سهار، برتانوي سرتیري په یوه کنده کې پټ شول او تر سهاره پورې یې انتظار وکړ، کله چې لمر راښکته شو او په کلا ناڅاپه برید وشوه. د ټیپو پوځ د برید لپاره چمتو نه و، ځکه چې تمه کیده چې غرمه به آرام وکړي. د ماسپښین شاوخوا یوه بجه، برتانوي سرتیري چې په خندق کې پټ وو، راووتل او د توپخانې تر ساتنې لاندې د سیرینګاپټم کلا مخې ته د کاویری خندق څخه تیر شول. د ټیپو له ماڼۍ څخه د یو څه وخت لپاره مقاومت دوام درلود، مګر کله چې په کلا کې مهمات ختم شول، مقاومت سړه شو. شاوخوا یوه بجه، برتانویانو یوه پریکړه کونکې بریا ترلاسه کړه. دا ځل ټیپو سلطان ووژل شو. د هغه جسد په ګولیو سوری شوی و. د ټیپو جسد د کلا د اوبو په دروازه کې د جسدونو په ګڼه ګوڼه کې وموندل شو. د هغه ډیری جنګیالي د کلا د دفاع په وخت کې ووژل شول. هغه کسان چې په کلا کې ژوندي وموندل شول په وحشیانه ډول ووژل شول. د سیرینګاپټم ښار د فاتح پوځ لخوا لوټ شو. == افغانستان == د مراټهاګانو له خوا د پام وړ ګواښونو سره مخ کیدو وروسته، ټیپو سلطان د افغان [[د درانيانو ټولواکمني|دراني امپراتورۍ]] واکمن [[شاه زمان خان|زمان شاه دراني]] سره اړیکې پیل کړې ترڅو د انګریزانو او [[مرهټه واکمني|مراټهاګانو]] په ماتولو کې ورسره مرسته وکړي. په پیل کې، زمان شاه موافقه وکړه چې د ټیپو سره مرسته وکړي، مګر د [[افغانستان]] په لویدیځه پوله د فارس یرغل د هغه ځواکونه واړول، نو ټیپو ته هیڅ مرسته ونه شوه. === عثماني او مغلي امپراتورۍ === د مغل امپراتور دوهم شاه عالم د تاجپوشۍ څخه سمدلاسه وروسته، ټیپو سلطان د مغل امپراتور سره د پانګونې هڅه وکړه. هغه د دوهم شاه عالم د وفادارانو څخه ''"نصیب الدوله"'' ترلاسه که. ټیپو سلطان د بهرنیو هیوادونو سره په ډیپلوماسۍ کې ماهر و ترڅو [[هندوستان|هند]] د ختیځ هند شرکت څخه خلاص کړي او د [[فرانسه|فرانسې]] نړیوال ځواک ډاډمن کړي. د خپل پلار په څیر، هغه د بهرنیو هیوادونو په استازیتوب جنګونه وکړل چې د دوهم شاه عالم په غوره ګټو کې نه وو. د ټیپو سلطان سترګې له اوښکو ډکې شوې کله چې غلام قادر د ۱۷۸۸ کال د اګست په ۱۰مه د دوهم شاه عالم ړوند کړ. په ۱۷۹۹ کال کې د سرنګاپټنم له سقوط وروسته، ړوند امپراتور په ټیپو پښیمانه شو مګر د حیدراباد په نظام یې خپل باور وساته، چې اوس یې له انګریزانو سره سوله کړې وه. {{Sfn|Brittlebank|1999}} په ۱۷۸۷ کال کې، ټیپو سلطان د عثماني سلطنت په پلازمینه [[قسطنطنیه]] کې د عثماني سلطنت سلطان عبدالحمید اول ته یو ډیپلوماتیک پلاوی واستاوه او [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] په وړاندې یې د سمدستي مرستې غوښتنه وکړه. ټیپو سلطان د عثماني سلطان څخه وغوښتل چې هغه ته سرتیري او پوځي متخصصین واستوي. سربیره پردې، ټیپو سلطان د عثمانیانو څخه [[مکه مکرمه|د مکې]] ، [[مدینه|مدینې]] ، نجف او [[کربلا]] په اسلامي زیارتونو کې د همکارۍ لپاره د اجازې غوښتنه هم غوښتنه وکړه. خو، عثمانیان پخپله په ستونزو کې وو او د روسیې امپراتورۍ سره یوه نوې شخړه پیل شوې وه، چې د روسیې د لرې ساتلو لپاره د برتانوي اتحاد اړتیا وه. له همدې امله دوی په [[هندوستان|هند]] کې د برتانویانو سره د مخالفت خطر نه شوای زغملی. د هند په سمندر کې د عثماني بیړیو د تنظیم کولو د ناکامۍ له امله، د ټیپو سلطان سفیران یوازې د خپلو عثماني وروڼو له ډالۍ سره کور ته راستانه شول. سره له دې، [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] سره د ټیپو سلطان اړیکې، او په ځانګړې توګه د هغه نوي سلطان سلیم III، تر 1799 پورې دوام وکړ. [[وېشنيزه:هغه مخونه چې له نامالومو پاراميترونو سره سرچينې کاروي]] [[وېشنيزه:مغولو پاچايي]] [[وېشنيزه:د هند تاريخ]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] [[وېشنيزه:هغه مخونه چې د ژباړې بياکتنه يې نه ده شوې]] nw1wbzh6pos8mfl121l1hhf2nnijsf2 362980 362979 2026-04-08T12:02:52Z Andar ba ba 39180 362980 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#e8e8e8; padding:5px;" |ټیپو سلطان (Tipu Sultan) | colspan="2" style="text-align:center; padding:5px;" |[[دوتنه:TipuSultan1790.jpg|326x326پېکسل]] <small>د میسور د واکمن ټیپو سلطان تاریخي انځور</small> |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |د شخصیت معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |زېږېدنه |۲۰ نومبر ۱۷۵۰ دیوانهالي، میسور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مړینه |۴ مې ۱۷۹۹ (۴۹ کلن) سرنګاپټنم، میسور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د مړینې لامل |په جګړه کې شهید شوی |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ښخولو ځای |سرنګاپټنم |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |تابعیت |د میسور خداداد سلطنت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پلار |سلطان حیدر علي |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |دنده او کار |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |لقب |د میسور واکمن (سلطان) |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د واکمنۍ پړاو |۱۰ ډسمبر ۱۷۸۲ – ۴ مې ۱۷۹۹ |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پوهه او ژبې |فارسي، عربي، کناډا، ملیالم، تېلوګو |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |پوځي خدمت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |رتبه |جنرال (سپه سالار) |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |جګړې |د انګرېز او میسور جګړې |} '''ټیپو سلطان''' (د سلطان فتح علي صاحب ټیپو زیږیدلی؛ د نومبر ۲۰ ، ۱۷۵۰ - [[4 مې|می ۴]] ، ۱۷۹۹ ) د سلطان حیدر علي مشر زوی و، ] چې د [[مايسور|میسور]] د زمري په نوم هم پیژندل کیږي او د میسور ایالت واکمن هم وو.د [[هندوستان|هند]] یو اصلاح غوښتونکي او ازادي خوښونکی واکمن وو، د بین المذاهب همغږۍ یې ژوندۍ بیلګه ده، هغه د طغرق (پوځي راکټ) اختراع کوونکی و. هغه د خپلې واکمنۍ په جریان کې ډیری اداري نوښتونه معرفي کړل، پشمول [[ايکۍ|د سکې جوړولو]] نوی سیسټم او [[کليز|کیلنڈر]] ، او د ځمکې د عوایدو نوی سیسټم، چې د میسور د ورېښمو صنعت د ودې لامل شو. هغه د میسوري راکټونه او پوځي ځواک، فتح المجاهدین بنسټ کیښود. هغه د انګلیس-میسور جګړو پرمهال د پرمختللو برتانوي ځواکونو او د هغوی د متحدینو په وړاندې راکټونه وکارول. ټیپو سلطان او پلار یې د فرانسويانو سره په ملګرتیا کې د برتانویانو په وړاندې د مبارزې لپاره [[فرانسه|د فرانسې لخوا]] روزل شوي پوځ څخه کار واخیست. په ۱۷۸۲ کال کې د سرطان له امله د حیدر علي له مړینې وروسته، ټیپو سلطان د میسور د واکمن په توګه د هغه ځای ناستی شو. هغه د دوهم انګلیس-میسور په جګړه کې د برتانویانو په وړاندې مهمې بریاوې ترلاسه کړې او د ۱۷۸۴ کال د منګلور تړون سره یې وکړ، چې د دوهم انګلیس-میسور جګړه یې پای ته ورسوله. ټیپو سلطان د برتانوي [[ختيځ هند کمپنۍ|ختیځ هند شرکت]] یو نه ماتیدونکی دښمن پاتې شو، چا چې په ۱۷۸۹ کال کې د برتانوي متحد تراوانکور په برید سره شخړه راوپاروله او برتانویان یې د دریمې انګلیس-میسور جګړې کې د سرینګاپټم تړون ته اړ کړل، چې په پایله کې یې برتانویانو خپلې ډیری پخوانۍ فتح شوې سیمې له لاسه ورکړې. هغه بهرنیو هیوادونو ته سفیران واستول، په شمول [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] ، [[افغانستان]] او [[فرانسه|فرانسې،]] [[برېتانيا|د برتانیا]] سره د مخالفت د راټولولو لپاره. د څلورمې انګلیس-میسور جګړې کې، د برتانوي ختیځ هند شرکت ځواکونو ګډ ځواک، چې [[مرهټه واکمني|د مرهټو]] او د حیدراباد نظام لخوا ملاتړ کیده، ټیپو سلطان ته ماتې ورکړه. هغه د ۱۷۹۹ کال [[می|د می]] په ۴مه د خپل سرینګاپټم د دفاع په وخت کې شهید شو. == ماشومتوب == ټیپو سلطان د ۱۷۵۰ کال [[20 نومبر|د نومبر په ۲۰مه]] ( [[جمعه]] ، ۲۰ [[د لوی اختر مياشت|ذی الحجه]] ، ۱۱۶۳ هجري ) د دیوان هالي په تغلق کورنۍ کې زیږیدلی و. دا [[بنگلور|د بنګلور]] ښار شمال ته ۳۳ کیلومتره (۲۱ میله) لرې د اوسني بنګلور په کلیوالي ولسوالۍ کې موقعیت لري. ټیپو سلطان د ارکوټ د یو بابا '''، ټیپو مستان اولیاء''' په نوم نومول شوی و. هغه د خپل نیکه '''فتح محمد''' په نوم '''د فتح علي''' په نوم هم پیژندل کیده. حیدر علي د ټیپو سلطان تعلیم ته ځانګړې پاملرنه وکړه او هغه یې له ځوانۍ څخه په نظامي او سیاسي چارو کې ښکیل کړ. په ۱۷ کلنۍ کې، ټیپو سلطان ته په مهمو ډیپلوماټیکو او نظامي چارو کې خپلواک واک ورکړل شو. هغه د خپل پلار، حیدر علي، ښي لاس ګڼل کیده، چې په سویلي هند کې د ترټولو ځواکمن واکمن په توګه راڅرګند شو. د ټيپو سلطان بشپړ نوم فتح علي ټيپو وو. د هغه پلار، سلطان حيدر علي، په جنوبي هند کې د ۵۰ کلونو لپاره انګرېزان شاته وساتل او څو ځله يې برتانوي ځواکونو ته ماتې ورکړه. سلطان [[برېتانيايي سترواکي|د برتانوي امپریالیزم]] په وړاندې قوي مقاومت وکړ او [[د هند نيمه لويه وچه|د برصغیر]] د خلکو د بهرني تسلط څخه د خلاصون لپاره یې جدي او عملي ګامونه پورته کړل. سلطان پراخ پوځي اصلاحات پلي کړل، صنعت او سوداګرۍ ته یې وده ورکړه، او اداره یې بیا تنظیم کړه. سلطان موافقه وکړه چې [[د هند نيمه لويه وچه|د برصغیر]] د خلکو لومړۍ ستونزه د برتانویانو وتل دي. نظام او مرهټیانو د ټیپو ځواک د خپل بقا لپاره ګواښ وګڼل او ځانونه یې له انګریزانو سره یوځای کړل. ټیپو سلطان هڅه وکړه چې له [[تورکيه|ترکیې]] ، [[ايران|ایران]] ، [[افغانستان]] او [[فرانسه|فرانسې]] څخه مرسته ترلاسه کړي خو بریالی نه شو. د [[مايسور|میسور]] د وروستۍ جګړې په جریان کې، کله چې د سیرینګیټي ماتې یقیني شوه، ټیپو د محاصره کونکو برتانویانو په وړاندې سخت مقاومت وکړ او کلا یې وتړله، خو غدار ملګرو د کلا دروازه دښمن ته پرانیسته او د کلا په ډګر کې سخته جګړه پیل شوه. د بارودو په ګودام کې د اور لګېدو له امله مقاومت کمزوری شو. په دې وخت کې، فرانسوي افسر ټیپو ته مشوره ورکړه چې چترادورګا ته وتښتي او خپل ژوند وژغوري، خو ټیپو موافقه ونه کړه او [[4 مې|د می په څلورمه]] ، ۱۷۹۹ کال د جګړې په ډګر کې د دښمنانو سره د جګړې په جریان کې شهید شو === ژبه === د ټيپو سلطان مورنۍ ژبه [[اردو ژبه|اردو]] وه او هغه [[پارسي ژبه|په فارسي]] هم خبرې کولې. === د جګړې لومړني خدمتونه === ټیپو سلطان د خپل پلار په وخت کې د فرانسوي افسرانو لخوا د پوځي ستراتیژۍ په برخه کې روزل شوی و. په ۱۷۶۶ کال کې، د ۱۵ کلنۍ په عمر کې، هغه د خپل پلار سره د انګریزانو په وړاندې د میسور په لومړۍ جګړه کې ملګری شو. او په ۱۷۶۷ کال کې، د ۱۶ کلنۍ په عمر کې، هغه د کارناټیک په یرغل کې د اس سپرو ځواکونو قومانده وکړه. هغه د ۱۷۷۵-۱۷۷۹ کال د لومړۍ انګلیس-مراته جګړې کې هم برخه واخیسته. {{Sfn|Chisholm|1911}} الکساندر بیټسن، چې د میسور په څلورمه جګړه کې یې ''د ټیپو سلطان سره د جګړې د اصل او چلند'' په اړه یو کتاب خپور کړ، د ټیپو سلطان په لاندې ډول تشریح کوي: "ټیپو شاوخوا پنځه فوټ اته انچه لوړ و. هغه لنډه غاړه، مربع اوږې درلودې. د هغه پښې کوچنۍ وې، په ځانګړې توګه د هغه پښې او لاسونه. هغه لویې، بشپړې سترګې، او کوچنۍ، قوس لرونکې ابرو درلودې. د هغه رنګ منصفانه و او د هغه عمومي څرګندونه د وقار څخه خالي نه وه. == د حکومتولۍ ډول == د ټيپو سلطان ژوند د يو رښتيني مسلمان ژوند و. هغه له مذهبي تعصب څخه پاک و. همدا لامل و چې غيرمسلمانانو د هغه په پوځ او دولت کې لوړ مقامونه درلودل. ټيپو سلطان خپل سلطنت ''د خدای سلطنت'' بللی و. سره له دې چې هغه يو واکمن و، هغه ځان يو عادي سړی ګڼلو. غسل او د قرآن تلاوت د هغه د معمولاتو څخه وو. هغه د بهرني نندارې څخه ډډه کوله. هغه به هر شاهي فرمان په [[بسم الله الرحمن الرحيم|بسم الله، رحمان، رحيم]] سره پيل کاوه. هغه به په ځمکه ويده کېده، په چټۍ به پروت و. د ټيپو سلطان بله لويه لاسته راوړنه دا وه چې هغه د غلامانو او نجونو پلور او پېرودل په بشپړه توګه بند کړل. هغه د هغوی لپاره يتيم خانې جوړې کړې. (د ځينو بدو دودونو د مخنيوي لپاره) هغه په [[مندر|معبدونو]] کې د نجونو ننوتل منع کړل. === د پوهې ملګرتیا === ټيپو سلطان د اوو ژبو د واکمن په توګه پېژندل کېږي. هغه په ډېرو ژبو روان و، په شمول [[عربي ژبه|د عربي]] ، [[پارسي ژبه|فارسي]] ، [[اردو ژبه|اردو]] ، [[فرانسوي ژبه|فرانسوي]] او [[انګرېزي|انګلیسي]] . هغه یو ښه لوستونکی و او یو شخصي کتابتون یې درلود چې شاوخوا ۲۰۰۰ کتابونه پکې وو. هغه په ساینسي مطالعاتو کې هم علاقه درلوده. هغه په [[د هند نيمه لويه وچه|برصغیر]] کې د راکټونو اختراع کوونکی ګڼل کېږي. === لوی جنرال === ټيپو سلطان، چې په هره جګړه کې د خپلو ځواکونو تر څنګ و، د خپل وخت له ټولو پوځي هنرونو سره بلد و. هغه خپل ځواکونه د پیاده ځواکونو په پرتله د آس سپرو او توپخانې په بڼه تنظیم کړل. هغه په وسلو، پوځي ادارې او پوځي اصلاحاتو کې تاریخ جوړ کړ. ټیپو سلطان د [[هندوستان|هند]] په تاریخ کې لومړۍ سرشمېرنه ترسره کړه. هغه د پنچایت راج بنسټ کېښود. د هغه په امر، فرانسوي متخصصینو د اوبو په واسطه چلېدونکی انجن جوړه کړه چې په اسانۍ سره په توپونو کې سوري کولای شواي. هغه ته په نړۍ کې د توغندیو د اختراع کوونکی هم ګڼل کیږي. حتی امریکایانو هغه د راکټونو د بنسټ ایښودونکو په ډله کې شمیرلی دی. هرکله چې هغه د خپلې امپراتورۍ کومې فابریکې ته لاړ، نو خامخا به یې د جوړولو لپاره یو څه نوي یا عصري امر کاوه. د سلطان د ځمکنیو او سمندري ځواکونو مدیریت د ستاینې وړ و، په پوځي څانګه کې یوولس لویې څانګې وې، او [[سترواکي|د امپراتورۍ]] ټوله ساحه په ۲۲ پوځي ولسوالیو ویشل شوې وه. هغه په ۱۷۹۶ کال کې د سمندري قوماندانانو یوه ډله جوړه کړه. دا یوولس غړي درلودل. دا غړي مریم نومول شوي وو. د دې غړو لاندې ۳۰ سمندري قوماندانان وو. د سمندري ځواکونو په اړه، شل جنګي کښتۍ او شل کوچنۍ جنګي کښتۍ وې. سلطان د کښتۍ جوړولو سره هم مینه درلوده. هغه به پخپله د کښتۍ نقشې چمتو کولې. لارښوونه وشوه چې د کښتیو لپاره د مسو رډرونه نصب شي ترڅو د ډبرو سره د ټکر په صورت کې زیانمنې نشي. د کښتۍ جوړولو لپاره د لرګیو ځنګل هم ټاکل شوی و او د ټولو رتبو افسرانو معاشونه هم روښانه شوي وو. د سرتیرو د منظم روزنې لپاره ځانګړي مرکزونه جوړ شول او ټوله اردو بیا تنظیم شوه. === د عدالت او انصاف معیار === ټيپو سلطان په هر ښار، ښارګوټي او کلا کې څلور دروازې جوړې کړې، چې ساتونکي پکې ځای پر ځای شوي وو ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې څوک د مخکینۍ خبرتیا او اجازې پرته هیواد ته نشي ننوتلی، او په هر ځای کې د هرې پیښې په اړه سمدستي خبر ورکول کیده. هر چیرې چې غلا وشوه، د هغه ځای [[ساتونکی|پولیس]] افسر مسؤل ګڼل کیده. که مجرم ونه نیول شي، نو د پولیسو افسرانو له معاشونو څخه به تاوان ورکول کیده. په هغه ځایونو کې چې د غلو لخوا د برید خطر و، اوسیدونکو ته عموما اجازه ورکول کیده چې وسلې وساتي. دا [[نياو|د عدالت]] خبره وه چې په هر ښار کې یو قاضي او په هر کلي کې پنچایت به د قضیو پریکړه کوله. که چیرې دواړه خواوې د لومړنیو محکمو په پریکړه شک درلود، نو قضیه به په عالي محکمه کې ثبت کیده. سلطان د ولسوالۍ افسرانو ته امر کړی و چې هر کال په سیرینګیټي (پلازمینه) کې راټول شي او د اداري مسلو په اړه مشوره وکړي. '''د انګلیس-میسور جګړې''' د اتلسمې پیړۍ په وروستیو دریو لسیزو کې په [[هندوستان|هند]] کې د میسور سلطنت او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] ترمنځ د جګړو لړۍ وه. د څلورمې انګلیس-میسور جګړې پایله د ټیپو سلطان مرګ و او د میسور سلطنت پای ته ورسید او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] لاندې یو شاهي دولت شو. === په میسور کې خوشحالي === د ټیپو سلطان د لویو لاسته راوړنو څخه یوه دا ده چې هغه د غلامانو او نجونو پلور او پیرود په بشپړه توګه بند کړ. هغه د دوی لپاره یتیم خانې جوړې کړې. (د ځینو بدو دودونو د مخنیوي لپاره) هغه په معبدونو کې د نجونو ننوتل منع کړل. کله چې انګریزان [[مايسور|د میسور]] په دریمه جګړه کې دې سیمې ته ننوتل، د دوی حیرانتیا هیڅ حد نه درلود. یو [[عربي ژبه|عربي]] متل دی چې فضیلت هغه څه دي چې دښمن یې مني. د ټیپو سلطان په وړاندې د انګریزانو د سخت تعصب سره سره، کپتان لیټل، چې د میسور په دریمه جګړه کې یې مهم رول لوبولی و، په خپلو یادښتونو کې لیکي: {{لړسرچينې}} == د انګلیس-میسور جګړې == په ۱۷۷۹ کال کې، انګریزانو [[فرانسه|د فرانسې]] تر ولکې لاندې د ماهي بندر ونیولو، چې ټیپو یې ساتنه کوله او د دفاع لپاره یې ځینې سرتیري چمتو کړل. د دې کمپاین په جریان کې، ټیپو سلطان د ۱۷۸۰ کال په سپتمبر کې د حیدر علي لخوا د ۱۰۰۰۰ کسانو او ټوپکونو سره د ډګروال ویلیم بیلي د مخنیوي لپاره واستول شو، چې د سر هیکتور منرو سره د یوځای کیدو لپاره روان و. د پلیلورو په جګړه کې، ټیپو په قاطع ډول بیلي ته ماتې ورکړه. انګریزانو په جګړه کې درانه تلفات وګالل. منرو د بیلي سره د یوځای کیدو لپاره د جلا اردو سره جنوب ته روان و، مګر د ماتې په اوریدو سره هغه اړ شو چې په کانچي پورم کې د اوبو په ټانک کې خپله توپخانه پریږدي او [[چينای|مدراس ته]] وتښتي. '''د میسور-انګلیس لومړۍ جګړه''' (۱۷۶۷-۱۷۶۹) د میسور د خداداد سلطنت او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] ترمنځ په [[هندوستان|هند]] کې د میسور-انګلیس جګړو د لړۍ لومړۍ وه. دا جګړه تر یوې اندازې د حیدراباد د نظام ، آصف جاه دوهم، لخوا د حیدراباد ایالت د شمالي سیمو څخه [[ختيځ هند کمپنۍ|د شرکت]] پام اړولو لپاره یوه دسیسه وه. '''د انګلیس-میسور دوهمه جګړه''' د انګلیس-میسور جګړو د لړۍ دویمه برخه وه [[هندوستان|چې]] د امریکا د انقلابي جګړې په جریان کې د میسور د خداداد سلطنت او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] ترمنځ وشوه. په هغه وخت کې، د فرانسې سلطنت د میسور یو لوی متحد و. === د انګلیس-میسور دریمه جګړه === {{بشپړه ليکنه|دوسری اینگلو میسور جنگ}}په ۱۷۸۹ کال کې، ټیپو سلطان د ټراوانکور د درما راجا لخوا په کوچین کې د هالنډیانو لخوا نیول شوي دوه کلاګانو د نیولو سره مخالفت وکړ. په ۱۷۸۹ کال کې، هغه په [[کويمبتور|کویمبټور]] کې یو پوځ راټول کړ او د دسمبر په ۲۸مه یې په ټراوانکور برید وکړ، ځکه چې پوهیده چې ټراوانکور (د منګلور د تړون له مخې) د برتانوي ختیځ هند شرکت متحد و. د ټراوانکور د پوځ د سخت مقاومت له امله، ټیپو د لیکو له لارې د تیریدو توان نه درلود او د ټراوانکور مهاراجا [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] څخه د مرستې غوښتنه وکړه. په ځواب کې، لارډ کارنوالس شرکت او برتانوي سرتیري راټول کړل او د ټیپو د مخالفت لپاره یې د مراټها او د حیدراباد نظام سره یو اتحاد جوړ کړ. په ۱۷۹۰ کال کې، د شرکت ځواکونو پرمختګ وکړ او د کویمبټور ولسوالۍ ډیره برخه یې ونیوله. ټیپو ځوابي برید وکړ، د سیمې ډیره برخه یې بیرته ونیوله، که څه هم انګریزانو د [[کويمبتور|کویمبټور]] کنټرول وساته. هغه بیا په کرناټکا کې ښکته شو، بالاخره پونډیچري ته ورسید، چیرته چې هغه د فرانسویانو د شخړې ته د ښکیلولو ناکامه هڅه وکړه. په ۱۷۹۱ کال کې، د هغه مخالفینو په ټولو محاذونو کې پرمختګ وکړ، د کارنوالس په مشرۍ مرکزي برتانوي پوځ بنګلور ونیو او سیرینګیټي یې ګواښ کړ. ټیپو د اکمالاتو او مخابراتو سره برتانویان ځورول او د "سوځېدلې ځمکې" پالیسي یې پیل کړه چې برتانویان یې له سیمه ایزو سرچینو څخه محروم کړل. هغه په دې وروستۍ هڅه کې بریالی شو، ځکه چې د توکو نشتوالي کارنوالس دې ته اړ کړ چې د سیرینګیټي د محاصرې هڅه کولو پرځای [[بنگلور|بنګلور ته]] شا شي. له وتلو وروسته، ټیپو کویمبتور ته ځواکونه واستول، کوم چې هغه د اوږدې محاصرې وروسته بیرته ونیول. د ۱۷۹۲ کال کمپاین د ټیپو لپاره ناکامه و. ټیپو ونه توانید چې [[بنگلور|د بنګلور]] او [[ممبای|بمبۍ]] څخه د ځواکونو د یوځای کیدو مخه ونیسي مخکې لدې چې سرینګاپټم ته ورسیږي. د دوه اونیو محاصرې وروسته، ټیپو د تسلیمیدو شرایطو لپاره خبرې اترې پیل کړې. په پایله کې، هغه اړ شو چې د خپلو سیمو نیمایي برخه متحدینو ته وسپاري، خپل دوه زامن یې یرغمل ونیول تر هغه چې هغه د هغه په وړاندې د مبارزې لپاره انګریزانو ته د جګړې د تاوان په توګه بشپړ درې کروړه او دیرش میلیونه روپۍ ورکړي. هغه دا اندازه په دوو قسطونو کې ورکړه او خپل زامن یې له [[چينای|مدراس]] څخه بیرته راوستل. [[دوتنه:Mather-brown-lord-cornwallis-receiving-the-sons-of-tipu-as-hostages-1792.jpg|چپ|بټنوک|د دریمې انګلیس-میسور جګړې وروسته، د ټیپو سلطان زامن د یرغمل په توګه کارنوالس ته وسپارل شول.]] === د انګلیس-میسور څلورمه جګړه === [[دوتنه:Tipu_death.jpg|بټنوک|د میسور او انګلیس څلورمه جګړه او د ټیپو سلطان شهادت]] د ماسپښین شاوخوا یوه بجه، برتانوي سرتیري چې په خندق کې پټ وو، راووتل او د توپخانې تر ساتنې لاندې د سیرینګاپټم کلا مخې ته د کاویری خندق څخه تیر شول. د ټیپو له ماڼۍ څخه د یو څه وخت لپاره مقاومت دوام درلود، مګر کله چې په کلا کې مهمات ختم شول، مقاومت سړه شو. شاوخوا یوه بجه، برتانویانو یوه پریکړه کونکې بریا ترلاسه کړه. دا ځل ټیپو سلطان ووژل شو. د هغه جسد په ګولیو سوری شوی و. د ټیپو جسد د کلا د اوبو په دروازه کې د جسدونو په ګڼه ګوڼه کې وموندل شو. د هغه ډیری جنګیالي د کلا د دفاع په وخت کې ووژل شول. هغه کسان چې په کلا کې ژوندي وموندل شول په وحشیانه ډول ووژل شول. د سیرینګاپټم ښار د فاتح پوځ لخوا لوټ شو. د ۱۷۹۹ کال د می په څلورمه نیټه، برتانوي سرتیرو د سیرینګیټي کلا باندې وروستی برید پیل کړ. د برتانوي توپخانې یوه بیټرۍ د کلا د یوې دیوال سره نږدې ځای پر ځای شوې وه. د می په څلورمه سهار، برتانوي سرتیري په یوه کنده کې پټ شول او تر سهاره پورې یې انتظار وکړ، کله چې لمر راښکته شو او په کلا ناڅاپه برید وشوه. د ټیپو پوځ د برید لپاره چمتو نه و، ځکه چې تمه کیده چې غرمه به آرام وکړي. د ماسپښین شاوخوا یوه بجه، برتانوي سرتیري چې په خندق کې پټ وو، راووتل او د توپخانې تر ساتنې لاندې د سیرینګاپټم کلا مخې ته د کاویری خندق څخه تیر شول. د ټیپو له ماڼۍ څخه د یو څه وخت لپاره مقاومت دوام درلود، مګر کله چې په کلا کې مهمات ختم شول، مقاومت سړه شو. شاوخوا یوه بجه، برتانویانو یوه پریکړه کونکې بریا ترلاسه کړه. دا ځل ټیپو سلطان ووژل شو. د هغه جسد په ګولیو سوری شوی و. د ټیپو جسد د کلا د اوبو په دروازه کې د جسدونو په ګڼه ګوڼه کې وموندل شو. د هغه ډیری جنګیالي د کلا د دفاع په وخت کې ووژل شول. هغه کسان چې په کلا کې ژوندي وموندل شول په وحشیانه ډول ووژل شول. د سیرینګاپټم ښار د فاتح پوځ لخوا لوټ شو. == افغانستان == د مراټهاګانو له خوا د پام وړ ګواښونو سره مخ کیدو وروسته، ټیپو سلطان د افغان [[د درانيانو ټولواکمني|دراني امپراتورۍ]] واکمن [[شاه زمان خان|زمان شاه دراني]] سره اړیکې پیل کړې ترڅو د انګریزانو او [[مرهټه واکمني|مراټهاګانو]] په ماتولو کې ورسره مرسته وکړي. په پیل کې، زمان شاه موافقه وکړه چې د ټیپو سره مرسته وکړي، مګر د [[افغانستان]] په لویدیځه پوله د فارس یرغل د هغه ځواکونه واړول، نو ټیپو ته هیڅ مرسته ونه شوه. === عثماني او مغلي امپراتورۍ === د مغل امپراتور دوهم شاه عالم د تاجپوشۍ څخه سمدلاسه وروسته، ټیپو سلطان د مغل امپراتور سره د پانګونې هڅه وکړه. هغه د دوهم شاه عالم د وفادارانو څخه ''"نصیب الدوله"'' ترلاسه که. ټیپو سلطان د بهرنیو هیوادونو سره په ډیپلوماسۍ کې ماهر و ترڅو [[هندوستان|هند]] د ختیځ هند شرکت څخه خلاص کړي او د [[فرانسه|فرانسې]] نړیوال ځواک ډاډمن کړي. د خپل پلار په څیر، هغه د بهرنیو هیوادونو په استازیتوب جنګونه وکړل چې د دوهم شاه عالم په غوره ګټو کې نه وو. د ټیپو سلطان سترګې له اوښکو ډکې شوې کله چې غلام قادر د ۱۷۸۸ کال د اګست په ۱۰مه د دوهم شاه عالم ړوند کړ. په ۱۷۹۹ کال کې د سرنګاپټنم له سقوط وروسته، ړوند امپراتور په ټیپو پښیمانه شو مګر د حیدراباد په نظام یې خپل باور وساته، چې اوس یې له انګریزانو سره سوله کړې وه. {{Sfn|Brittlebank|1999}} په ۱۷۸۷ کال کې، ټیپو سلطان د عثماني سلطنت په پلازمینه [[قسطنطنیه]] کې د عثماني سلطنت سلطان عبدالحمید اول ته یو ډیپلوماتیک پلاوی واستاوه او [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] په وړاندې یې د سمدستي مرستې غوښتنه وکړه. ټیپو سلطان د عثماني سلطان څخه وغوښتل چې هغه ته سرتیري او پوځي متخصصین واستوي. سربیره پردې، ټیپو سلطان د عثمانیانو څخه [[مکه مکرمه|د مکې]] ، [[مدینه|مدینې]] ، نجف او [[کربلا]] په اسلامي زیارتونو کې د همکارۍ لپاره د اجازې غوښتنه هم غوښتنه وکړه. خو، عثمانیان پخپله په ستونزو کې وو او د روسیې امپراتورۍ سره یوه نوې شخړه پیل شوې وه، چې د روسیې د لرې ساتلو لپاره د برتانوي اتحاد اړتیا وه. له همدې امله دوی په [[هندوستان|هند]] کې د برتانویانو سره د مخالفت خطر نه شوای زغملی. د هند په سمندر کې د عثماني بیړیو د تنظیم کولو د ناکامۍ له امله، د ټیپو سلطان سفیران یوازې د خپلو عثماني وروڼو له ډالۍ سره کور ته راستانه شول. سره له دې، [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] سره د ټیپو سلطان اړیکې، او په ځانګړې توګه د هغه نوي سلطان سلیم III، تر 1799 پورې دوام وکړ. [[وېشنيزه:هغه مخونه چې له نامالومو پاراميترونو سره سرچينې کاروي]] [[وېشنيزه:مغولو پاچايي]] [[وېشنيزه:د هند تاريخ]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] [[وېشنيزه:هغه مخونه چې د ژباړې بياکتنه يې نه ده شوې]] iwbm67v0zn706iolug39xkxt43jp5qf 362981 362980 2026-04-08T12:04:01Z Andar ba ba 39180 362981 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#e8e8e8; padding:5px;" |ټیپو سلطان (Tipu Sultan) | colspan="2" style="text-align:center; padding:5px;" |[[دوتنه:TipuSultan1790.jpg|326x326پېکسل]] <small>د میسور د واکمن ټیپو سلطان تاریخي انځور</small> |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |د شخصیت معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |زېږېدنه |۲۰ نومبر ۱۷۵۰ دیوانهالي، میسور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مړینه |۴ مې ۱۷۹۹ (۴۹ کلن) سرنګاپټنم، میسور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د مړینې لامل |په جګړه کې شهید شوی |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ښخولو ځای |سرنګاپټنم |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |تابعیت |د میسور خداداد سلطنت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پلار |سلطان حیدر علي |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |دنده او کار |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |لقب |د میسور واکمن (سلطان) |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د واکمنۍ پړاو |۱۰ ډسمبر ۱۷۸۲ – ۴ مې ۱۷۹۹ |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پوهه او ژبې |فارسي، عربي، کناډا، ملیالم، تېلوګو |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |پوځي خدمت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |رتبه |جنرال (سپه سالار) |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |جګړې |د انګرېز او میسور جګړې |} '''ټیپو سلطان''' (د سلطان فتح علي صاحب ټیپو زیږیدلی؛ د نومبر ۲۰ ، ۱۷۵۰ - [[4 مې|می ۴]] ، ۱۷۹۹ ) د سلطان حیدر علي مشر زوی و، ] چې د [[مايسور|میسور]] د زمري په نوم هم پیژندل کیږي او د میسور ایالت واکمن هم وو.د [[هندوستان|هند]] یو اصلاح غوښتونکي او ازادي خوښونکی واکمن وو، د بین المذاهب همغږۍ یې ژوندۍ بیلګه ده، هغه د طغرق (پوځي راکټ) اختراع کوونکی و. هغه د خپلې واکمنۍ په جریان کې ډیری اداري نوښتونه معرفي کړل، پشمول [[ايکۍ|د سکې جوړولو]] نوی سیسټم او [[کليز|کیلنڈر]] ، او د ځمکې د عوایدو نوی سیسټم، چې د میسور د ورېښمو صنعت د ودې لامل شو. هغه د میسوري راکټونه او پوځي ځواک، فتح المجاهدین بنسټ کیښود. هغه د انګلیس-میسور جګړو پرمهال د پرمختللو برتانوي ځواکونو او د هغوی د متحدینو په وړاندې راکټونه وکارول. ټیپو سلطان او پلار یې د فرانسويانو سره په ملګرتیا کې د برتانویانو په وړاندې د مبارزې لپاره [[فرانسه|د فرانسې لخوا]] روزل شوي پوځ څخه کار واخیست. په ۱۷۸۲ کال کې د سرطان له امله د حیدر علي له مړینې وروسته، ټیپو سلطان د میسور د واکمن په توګه د هغه ځای ناستی شو. هغه د دوهم انګلیس-میسور په جګړه کې د برتانویانو په وړاندې مهمې بریاوې ترلاسه کړې او د ۱۷۸۴ کال د منګلور تړون سره یې وکړ، چې د دوهم انګلیس-میسور جګړه یې پای ته ورسوله. ټیپو سلطان د برتانوي [[ختيځ هند کمپنۍ|ختیځ هند شرکت]] یو نه ماتیدونکی دښمن پاتې شو، چا چې په ۱۷۸۹ کال کې د برتانوي متحد تراوانکور په برید سره شخړه راوپاروله او برتانویان یې د دریمې انګلیس-میسور جګړې کې د سرینګاپټم تړون ته اړ کړل، چې په پایله کې یې برتانویانو خپلې ډیری پخوانۍ فتح شوې سیمې له لاسه ورکړې. هغه بهرنیو هیوادونو ته سفیران واستول، په شمول [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] ، [[افغانستان]] او [[فرانسه|فرانسې،]] [[برېتانيا|د برتانیا]] سره د مخالفت د راټولولو لپاره. د څلورمې انګلیس-میسور جګړې کې، د برتانوي ختیځ هند شرکت ځواکونو ګډ ځواک، چې [[مرهټه واکمني|د مرهټو]] او د حیدراباد نظام لخوا ملاتړ کیده، ټیپو سلطان ته ماتې ورکړه. هغه د ۱۷۹۹ کال [[می|د می]] په ۴مه د خپل سرینګاپټم د دفاع په وخت کې شهید شو. == ماشومتوب == ټیپو سلطان د ۱۷۵۰ کال [[20 نومبر|د نومبر په ۲۰مه]] ( [[جمعه]] ، ۲۰ [[د لوی اختر مياشت|ذی الحجه]] ، ۱۱۶۳ هجري ) د دیوان هالي په تغلق کورنۍ کې زیږیدلی و. دا [[بنگلور|د بنګلور]] ښار شمال ته ۳۳ کیلومتره (۲۱ میله) لرې د اوسني بنګلور په کلیوالي ولسوالۍ کې موقعیت لري. ټیپو سلطان د ارکوټ د یو بابا '''، ټیپو مستان اولیاء''' په نوم نومول شوی و. هغه د خپل نیکه '''فتح محمد''' په نوم '''د فتح علي''' په نوم هم پیژندل کیده. حیدر علي د ټیپو سلطان تعلیم ته ځانګړې پاملرنه وکړه او هغه یې له ځوانۍ څخه په نظامي او سیاسي چارو کې ښکیل کړ. په ۱۷ کلنۍ کې، ټیپو سلطان ته په مهمو ډیپلوماټیکو او نظامي چارو کې خپلواک واک ورکړل شو. هغه د خپل پلار، حیدر علي، ښي لاس ګڼل کیده، چې په سویلي هند کې د ترټولو ځواکمن واکمن په توګه راڅرګند شو. د ټيپو سلطان بشپړ نوم فتح علي ټيپو وو. د هغه پلار، سلطان حيدر علي، په جنوبي هند کې د ۵۰ کلونو لپاره انګرېزان شاته وساتل او څو ځله يې برتانوي ځواکونو ته ماتې ورکړه. سلطان [[برېتانيايي سترواکي|د برتانوي امپریالیزم]] په وړاندې قوي مقاومت وکړ او [[د هند نيمه لويه وچه|د برصغیر]] د خلکو د بهرني تسلط څخه د خلاصون لپاره یې جدي او عملي ګامونه پورته کړل. سلطان پراخ پوځي اصلاحات پلي کړل، صنعت او سوداګرۍ ته یې وده ورکړه، او اداره یې بیا تنظیم کړه. سلطان موافقه وکړه چې [[د هند نيمه لويه وچه|د برصغیر]] د خلکو لومړۍ ستونزه د برتانویانو وتل دي. نظام او مرهټیانو د ټیپو ځواک د خپل بقا لپاره ګواښ وګڼل او ځانونه یې له انګریزانو سره یوځای کړل. ټیپو سلطان هڅه وکړه چې له [[تورکيه|ترکیې]] ، [[ايران|ایران]] ، [[افغانستان]] او [[فرانسه|فرانسې]] څخه مرسته ترلاسه کړي خو بریالی نه شو. د [[مايسور|میسور]] د وروستۍ جګړې په جریان کې، کله چې د سیرینګیټي ماتې یقیني شوه، ټیپو د محاصره کونکو برتانویانو په وړاندې سخت مقاومت وکړ او کلا یې وتړله، خو غدار ملګرو د کلا دروازه دښمن ته پرانیسته او د کلا په ډګر کې سخته جګړه پیل شوه. د بارودو په ګودام کې د اور لګېدو له امله مقاومت کمزوری شو. په دې وخت کې، فرانسوي افسر ټیپو ته مشوره ورکړه چې چترادورګا ته وتښتي او خپل ژوند وژغوري، خو ټیپو موافقه ونه کړه او [[4 مې|د می په څلورمه]] ، ۱۷۹۹ کال د جګړې په ډګر کې د دښمنانو سره د جګړې په جریان کې شهید شو === ژبه === د ټيپو سلطان مورنۍ ژبه [[اردو ژبه|اردو]] وه او هغه [[پارسي ژبه|په فارسي]] هم خبرې کولې. === د جګړې لومړني خدمتونه === ټیپو سلطان د خپل پلار په وخت کې د فرانسوي افسرانو لخوا د پوځي ستراتیژۍ په برخه کې روزل شوی و. په ۱۷۶۶ کال کې، د ۱۵ کلنۍ په عمر کې، هغه د خپل پلار سره د انګریزانو په وړاندې د میسور په لومړۍ جګړه کې ملګری شو. او په ۱۷۶۷ کال کې، د ۱۶ کلنۍ په عمر کې، هغه د کارناټیک په یرغل کې د اس سپرو ځواکونو قومانده وکړه. هغه د ۱۷۷۵-۱۷۷۹ کال د لومړۍ انګلیس-مراته جګړې کې هم برخه واخیسته. {{Sfn|Chisholm|1911}} الکساندر بیټسن، چې د میسور په څلورمه جګړه کې یې ''د ټیپو سلطان سره د جګړې د اصل او چلند'' په اړه یو کتاب خپور کړ، د ټیپو سلطان په لاندې ډول تشریح کوي: "ټیپو شاوخوا پنځه فوټ اته انچه لوړ و. هغه لنډه غاړه، مربع اوږې درلودې. د هغه پښې کوچنۍ وې، په ځانګړې توګه د هغه پښې او لاسونه. هغه لویې، بشپړې سترګې، او کوچنۍ، قوس لرونکې ابرو درلودې. د هغه رنګ منصفانه و او د هغه عمومي څرګندونه د وقار څخه خالي نه وه. == د حکومتولۍ ډول == د ټيپو سلطان ژوند د يو رښتيني مسلمان ژوند و. هغه له مذهبي تعصب څخه پاک و. همدا لامل و چې غيرمسلمانانو د هغه په پوځ او دولت کې لوړ مقامونه درلودل. ټيپو سلطان خپل سلطنت ''د خدای سلطنت'' بللی و. سره له دې چې هغه يو واکمن و، هغه ځان يو عادي سړی ګڼلو. غسل او د قرآن تلاوت د هغه د معمولاتو څخه وو. هغه د بهرني نندارې څخه ډډه کوله. هغه به هر شاهي فرمان په [[بسم الله الرحمن الرحيم|بسم الله، رحمان، رحيم]] سره پيل کاوه. هغه به په ځمکه ويده کېده، په چټۍ به پروت و. د ټيپو سلطان بله لويه لاسته راوړنه دا وه چې هغه د غلامانو او نجونو پلور او پېرودل په بشپړه توګه بند کړل. هغه د هغوی لپاره يتيم خانې جوړې کړې. (د ځينو بدو دودونو د مخنيوي لپاره) هغه په [[مندر|معبدونو]] کې د نجونو ننوتل منع کړل. === د پوهې ملګرتیا === ټيپو سلطان د اوو ژبو د واکمن په توګه پېژندل کېږي. هغه په ډېرو ژبو روان و، په شمول [[عربي ژبه|د عربي]] ، [[پارسي ژبه|فارسي]] ، [[اردو ژبه|اردو]] ، [[فرانسوي ژبه|فرانسوي]] او [[انګرېزي|انګلیسي]] . هغه یو ښه لوستونکی و او یو شخصي کتابتون یې درلود چې شاوخوا ۲۰۰۰ کتابونه پکې وو. هغه په ساینسي مطالعاتو کې هم علاقه درلوده. هغه په [[د هند نيمه لويه وچه|برصغیر]] کې د راکټونو اختراع کوونکی ګڼل کېږي. === لوی جنرال === ټيپو سلطان، چې په هره جګړه کې د خپلو ځواکونو تر څنګ و، د خپل وخت له ټولو پوځي هنرونو سره بلد و. هغه خپل ځواکونه د پیاده ځواکونو په پرتله د آس سپرو او توپخانې په بڼه تنظیم کړل. هغه په وسلو، پوځي ادارې او پوځي اصلاحاتو کې تاریخ جوړ کړ. ټیپو سلطان د [[هندوستان|هند]] په تاریخ کې لومړۍ سرشمېرنه ترسره کړه. هغه د پنچایت راج بنسټ کېښود. د هغه په امر، فرانسوي متخصصینو د اوبو په واسطه چلېدونکی انجن جوړه کړه چې په اسانۍ سره په توپونو کې سوري کولای شواي. هغه ته په نړۍ کې د توغندیو د اختراع کوونکی هم ګڼل کیږي. حتی امریکایانو هغه د راکټونو د بنسټ ایښودونکو په ډله کې شمیرلی دی. هرکله چې هغه د خپلې امپراتورۍ کومې فابریکې ته لاړ، نو خامخا به یې د جوړولو لپاره یو څه نوي یا عصري امر کاوه. د سلطان د ځمکنیو او سمندري ځواکونو مدیریت د ستاینې وړ و، په پوځي څانګه کې یوولس لویې څانګې وې، او [[سترواکي|د امپراتورۍ]] ټوله ساحه په ۲۲ پوځي ولسوالیو ویشل شوې وه. هغه په ۱۷۹۶ کال کې د سمندري قوماندانانو یوه ډله جوړه کړه. دا یوولس غړي درلودل. دا غړي مریم نومول شوي وو. د دې غړو لاندې ۳۰ سمندري قوماندانان وو. د سمندري ځواکونو په اړه، شل جنګي کښتۍ او شل کوچنۍ جنګي کښتۍ وې. سلطان د کښتۍ جوړولو سره هم مینه درلوده. هغه به پخپله د کښتۍ نقشې چمتو کولې. لارښوونه وشوه چې د کښتیو لپاره د مسو رډرونه نصب شي ترڅو د ډبرو سره د ټکر په صورت کې زیانمنې نشي. د کښتۍ جوړولو لپاره د لرګیو ځنګل هم ټاکل شوی و او د ټولو رتبو افسرانو معاشونه هم روښانه شوي وو. د سرتیرو د منظم روزنې لپاره ځانګړي مرکزونه جوړ شول او ټوله اردو بیا تنظیم شوه. === د عدالت او انصاف معیار === ټيپو سلطان په هر ښار، ښارګوټي او کلا کې څلور دروازې جوړې کړې، چې ساتونکي پکې ځای پر ځای شوي وو ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې څوک د مخکینۍ خبرتیا او اجازې پرته هیواد ته نشي ننوتلی، او په هر ځای کې د هرې پیښې په اړه سمدستي خبر ورکول کیده. هر چیرې چې غلا وشوه، د هغه ځای [[ساتونکی|پولیس]] افسر مسؤل ګڼل کیده. که مجرم ونه نیول شي، نو د پولیسو افسرانو له معاشونو څخه به تاوان ورکول کیده. په هغه ځایونو کې چې د غلو لخوا د برید خطر و، اوسیدونکو ته عموما اجازه ورکول کیده چې وسلې وساتي. دا [[نياو|د عدالت]] خبره وه چې په هر ښار کې یو قاضي او په هر کلي کې پنچایت به د قضیو پریکړه کوله. که چیرې دواړه خواوې د لومړنیو محکمو په پریکړه شک درلود، نو قضیه به په عالي محکمه کې ثبت کیده. سلطان د ولسوالۍ افسرانو ته امر کړی و چې هر کال په سیرینګیټي (پلازمینه) کې راټول شي او د اداري مسلو په اړه مشوره وکړي. '''د انګلیس-میسور جګړې''' د اتلسمې پیړۍ په وروستیو دریو لسیزو کې په [[هندوستان|هند]] کې د میسور سلطنت او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] ترمنځ د جګړو لړۍ وه. د څلورمې انګلیس-میسور جګړې پایله د ټیپو سلطان مرګ و او د میسور سلطنت پای ته ورسید او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] لاندې یو شاهي دولت شو. === په میسور کې خوشحالي === د ټیپو سلطان د لویو لاسته راوړنو څخه یوه دا ده چې هغه د غلامانو او نجونو پلور او پیرود په بشپړه توګه بند کړ. هغه د دوی لپاره یتیم خانې جوړې کړې. (د ځینو بدو دودونو د مخنیوي لپاره) هغه په معبدونو کې د نجونو ننوتل منع کړل. کله چې انګریزان [[مايسور|د میسور]] په دریمه جګړه کې دې سیمې ته ننوتل، د دوی حیرانتیا هیڅ حد نه درلود. یو [[عربي ژبه|عربي]] متل دی چې فضیلت هغه څه دي چې دښمن یې مني. د ټیپو سلطان په وړاندې د انګریزانو د سخت تعصب سره سره، کپتان لیټل، چې د میسور په دریمه جګړه کې یې مهم رول لوبولی و، په خپلو یادښتونو کې لیکي: {{لړسرچينې}}"د ټيپو په اړه ډېرې اوازې اورېدل کېدې چې هغه يو ظالم واکمن و. له همدې امله د هغه ټول رعيت له هغه څخه کرکه درلوده. خو کله چې موږ د هغه هېواد ته ننوتو، موږ وليدل چې د [[هنرونو او صنايعو]] د ورځني پرمختګ له امله، نوي ښارونه جوړ شوي او جوړېږي. رعيت په خپل کار بوخت دي. د [[ځمکې]] هيڅ برخه [[شاړه]] نه ښکاري. په هر هغه کرنيزه ځمکه کې چې موندل کېږي کرنه روانه ده. يو انچ ځمکه هم بې کاره نه ده موندل شوې. د [[پاچا]] درناوی او مينه د رعيت او [[پوځ]] په زړونو کې په بشپړه توګه شتون لري. د پوځ او د هغې د وسلو تنظيم ته په کتو سره، دا ويل کېدای شي چې دا په هيڅ ډول د [[اروپا]] د کوم متمدن هېواد له پوځ څخه شاته نه ده." == د انګلیس-میسور جګړې == په ۱۷۷۹ کال کې، انګریزانو [[فرانسه|د فرانسې]] تر ولکې لاندې د ماهي بندر ونیولو، چې ټیپو یې ساتنه کوله او د دفاع لپاره یې ځینې سرتیري چمتو کړل. د دې کمپاین په جریان کې، ټیپو سلطان د ۱۷۸۰ کال په سپتمبر کې د حیدر علي لخوا د ۱۰۰۰۰ کسانو او ټوپکونو سره د ډګروال ویلیم بیلي د مخنیوي لپاره واستول شو، چې د سر هیکتور منرو سره د یوځای کیدو لپاره روان و. د پلیلورو په جګړه کې، ټیپو په قاطع ډول بیلي ته ماتې ورکړه. انګریزانو په جګړه کې درانه تلفات وګالل. منرو د بیلي سره د یوځای کیدو لپاره د جلا اردو سره جنوب ته روان و، مګر د ماتې په اوریدو سره هغه اړ شو چې په کانچي پورم کې د اوبو په ټانک کې خپله توپخانه پریږدي او [[چينای|مدراس ته]] وتښتي. '''د میسور-انګلیس لومړۍ جګړه''' (۱۷۶۷-۱۷۶۹) د میسور د خداداد سلطنت او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] ترمنځ په [[هندوستان|هند]] کې د میسور-انګلیس جګړو د لړۍ لومړۍ وه. دا جګړه تر یوې اندازې د حیدراباد د نظام ، آصف جاه دوهم، لخوا د حیدراباد ایالت د شمالي سیمو څخه [[ختيځ هند کمپنۍ|د شرکت]] پام اړولو لپاره یوه دسیسه وه. '''د انګلیس-میسور دوهمه جګړه''' د انګلیس-میسور جګړو د لړۍ دویمه برخه وه [[هندوستان|چې]] د امریکا د انقلابي جګړې په جریان کې د میسور د خداداد سلطنت او [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] ترمنځ وشوه. په هغه وخت کې، د فرانسې سلطنت د میسور یو لوی متحد و. === د انګلیس-میسور دریمه جګړه === {{بشپړه ليکنه|دوسری اینگلو میسور جنگ}}په ۱۷۸۹ کال کې، ټیپو سلطان د ټراوانکور د درما راجا لخوا په کوچین کې د هالنډیانو لخوا نیول شوي دوه کلاګانو د نیولو سره مخالفت وکړ. په ۱۷۸۹ کال کې، هغه په [[کويمبتور|کویمبټور]] کې یو پوځ راټول کړ او د دسمبر په ۲۸مه یې په ټراوانکور برید وکړ، ځکه چې پوهیده چې ټراوانکور (د منګلور د تړون له مخې) د برتانوي ختیځ هند شرکت متحد و. د ټراوانکور د پوځ د سخت مقاومت له امله، ټیپو د لیکو له لارې د تیریدو توان نه درلود او د ټراوانکور مهاراجا [[ختيځ هند کمپنۍ|د ختیځ هند شرکت]] څخه د مرستې غوښتنه وکړه. په ځواب کې، لارډ کارنوالس شرکت او برتانوي سرتیري راټول کړل او د ټیپو د مخالفت لپاره یې د مراټها او د حیدراباد نظام سره یو اتحاد جوړ کړ. په ۱۷۹۰ کال کې، د شرکت ځواکونو پرمختګ وکړ او د کویمبټور ولسوالۍ ډیره برخه یې ونیوله. ټیپو ځوابي برید وکړ، د سیمې ډیره برخه یې بیرته ونیوله، که څه هم انګریزانو د [[کويمبتور|کویمبټور]] کنټرول وساته. هغه بیا په کرناټکا کې ښکته شو، بالاخره پونډیچري ته ورسید، چیرته چې هغه د فرانسویانو د شخړې ته د ښکیلولو ناکامه هڅه وکړه. په ۱۷۹۱ کال کې، د هغه مخالفینو په ټولو محاذونو کې پرمختګ وکړ، د کارنوالس په مشرۍ مرکزي برتانوي پوځ بنګلور ونیو او سیرینګیټي یې ګواښ کړ. ټیپو د اکمالاتو او مخابراتو سره برتانویان ځورول او د "سوځېدلې ځمکې" پالیسي یې پیل کړه چې برتانویان یې له سیمه ایزو سرچینو څخه محروم کړل. هغه په دې وروستۍ هڅه کې بریالی شو، ځکه چې د توکو نشتوالي کارنوالس دې ته اړ کړ چې د سیرینګیټي د محاصرې هڅه کولو پرځای [[بنگلور|بنګلور ته]] شا شي. له وتلو وروسته، ټیپو کویمبتور ته ځواکونه واستول، کوم چې هغه د اوږدې محاصرې وروسته بیرته ونیول. د ۱۷۹۲ کال کمپاین د ټیپو لپاره ناکامه و. ټیپو ونه توانید چې [[بنگلور|د بنګلور]] او [[ممبای|بمبۍ]] څخه د ځواکونو د یوځای کیدو مخه ونیسي مخکې لدې چې سرینګاپټم ته ورسیږي. د دوه اونیو محاصرې وروسته، ټیپو د تسلیمیدو شرایطو لپاره خبرې اترې پیل کړې. په پایله کې، هغه اړ شو چې د خپلو سیمو نیمایي برخه متحدینو ته وسپاري، خپل دوه زامن یې یرغمل ونیول تر هغه چې هغه د هغه په وړاندې د مبارزې لپاره انګریزانو ته د جګړې د تاوان په توګه بشپړ درې کروړه او دیرش میلیونه روپۍ ورکړي. هغه دا اندازه په دوو قسطونو کې ورکړه او خپل زامن یې له [[چينای|مدراس]] څخه بیرته راوستل. [[دوتنه:Mather-brown-lord-cornwallis-receiving-the-sons-of-tipu-as-hostages-1792.jpg|چپ|بټنوک|د دریمې انګلیس-میسور جګړې وروسته، د ټیپو سلطان زامن د یرغمل په توګه کارنوالس ته وسپارل شول.]] === د انګلیس-میسور څلورمه جګړه === [[دوتنه:Tipu_death.jpg|بټنوک|د میسور او انګلیس څلورمه جګړه او د ټیپو سلطان شهادت]] د ماسپښین شاوخوا یوه بجه، برتانوي سرتیري چې په خندق کې پټ وو، راووتل او د توپخانې تر ساتنې لاندې د سیرینګاپټم کلا مخې ته د کاویری خندق څخه تیر شول. د ټیپو له ماڼۍ څخه د یو څه وخت لپاره مقاومت دوام درلود، مګر کله چې په کلا کې مهمات ختم شول، مقاومت سړه شو. شاوخوا یوه بجه، برتانویانو یوه پریکړه کونکې بریا ترلاسه کړه. دا ځل ټیپو سلطان ووژل شو. د هغه جسد په ګولیو سوری شوی و. د ټیپو جسد د کلا د اوبو په دروازه کې د جسدونو په ګڼه ګوڼه کې وموندل شو. د هغه ډیری جنګیالي د کلا د دفاع په وخت کې ووژل شول. هغه کسان چې په کلا کې ژوندي وموندل شول په وحشیانه ډول ووژل شول. د سیرینګاپټم ښار د فاتح پوځ لخوا لوټ شو. د ۱۷۹۹ کال د می په څلورمه نیټه، برتانوي سرتیرو د سیرینګیټي کلا باندې وروستی برید پیل کړ. د برتانوي توپخانې یوه بیټرۍ د کلا د یوې دیوال سره نږدې ځای پر ځای شوې وه. د می په څلورمه سهار، برتانوي سرتیري په یوه کنده کې پټ شول او تر سهاره پورې یې انتظار وکړ، کله چې لمر راښکته شو او په کلا ناڅاپه برید وشوه. د ټیپو پوځ د برید لپاره چمتو نه و، ځکه چې تمه کیده چې غرمه به آرام وکړي. د ماسپښین شاوخوا یوه بجه، برتانوي سرتیري چې په خندق کې پټ وو، راووتل او د توپخانې تر ساتنې لاندې د سیرینګاپټم کلا مخې ته د کاویری خندق څخه تیر شول. د ټیپو له ماڼۍ څخه د یو څه وخت لپاره مقاومت دوام درلود، مګر کله چې په کلا کې مهمات ختم شول، مقاومت سړه شو. شاوخوا یوه بجه، برتانویانو یوه پریکړه کونکې بریا ترلاسه کړه. دا ځل ټیپو سلطان ووژل شو. د هغه جسد په ګولیو سوری شوی و. د ټیپو جسد د کلا د اوبو په دروازه کې د جسدونو په ګڼه ګوڼه کې وموندل شو. د هغه ډیری جنګیالي د کلا د دفاع په وخت کې ووژل شول. هغه کسان چې په کلا کې ژوندي وموندل شول په وحشیانه ډول ووژل شول. د سیرینګاپټم ښار د فاتح پوځ لخوا لوټ شو. == افغانستان == د مراټهاګانو له خوا د پام وړ ګواښونو سره مخ کیدو وروسته، ټیپو سلطان د افغان [[د درانيانو ټولواکمني|دراني امپراتورۍ]] واکمن [[شاه زمان خان|زمان شاه دراني]] سره اړیکې پیل کړې ترڅو د انګریزانو او [[مرهټه واکمني|مراټهاګانو]] په ماتولو کې ورسره مرسته وکړي. په پیل کې، زمان شاه موافقه وکړه چې د ټیپو سره مرسته وکړي، مګر د [[افغانستان]] په لویدیځه پوله د فارس یرغل د هغه ځواکونه واړول، نو ټیپو ته هیڅ مرسته ونه شوه. === عثماني او مغلي امپراتورۍ === د مغل امپراتور دوهم شاه عالم د تاجپوشۍ څخه سمدلاسه وروسته، ټیپو سلطان د مغل امپراتور سره د پانګونې هڅه وکړه. هغه د دوهم شاه عالم د وفادارانو څخه ''"نصیب الدوله"'' ترلاسه که. ټیپو سلطان د بهرنیو هیوادونو سره په ډیپلوماسۍ کې ماهر و ترڅو [[هندوستان|هند]] د ختیځ هند شرکت څخه خلاص کړي او د [[فرانسه|فرانسې]] نړیوال ځواک ډاډمن کړي. د خپل پلار په څیر، هغه د بهرنیو هیوادونو په استازیتوب جنګونه وکړل چې د دوهم شاه عالم په غوره ګټو کې نه وو. د ټیپو سلطان سترګې له اوښکو ډکې شوې کله چې غلام قادر د ۱۷۸۸ کال د اګست په ۱۰مه د دوهم شاه عالم ړوند کړ. په ۱۷۹۹ کال کې د سرنګاپټنم له سقوط وروسته، ړوند امپراتور په ټیپو پښیمانه شو مګر د حیدراباد په نظام یې خپل باور وساته، چې اوس یې له انګریزانو سره سوله کړې وه. {{Sfn|Brittlebank|1999}} په ۱۷۸۷ کال کې، ټیپو سلطان د عثماني سلطنت په پلازمینه [[قسطنطنیه]] کې د عثماني سلطنت سلطان عبدالحمید اول ته یو ډیپلوماتیک پلاوی واستاوه او [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] په وړاندې یې د سمدستي مرستې غوښتنه وکړه. ټیپو سلطان د عثماني سلطان څخه وغوښتل چې هغه ته سرتیري او پوځي متخصصین واستوي. سربیره پردې، ټیپو سلطان د عثمانیانو څخه [[مکه مکرمه|د مکې]] ، [[مدینه|مدینې]] ، نجف او [[کربلا]] په اسلامي زیارتونو کې د همکارۍ لپاره د اجازې غوښتنه هم غوښتنه وکړه. خو، عثمانیان پخپله په ستونزو کې وو او د روسیې امپراتورۍ سره یوه نوې شخړه پیل شوې وه، چې د روسیې د لرې ساتلو لپاره د برتانوي اتحاد اړتیا وه. له همدې امله دوی په [[هندوستان|هند]] کې د برتانویانو سره د مخالفت خطر نه شوای زغملی. د هند په سمندر کې د عثماني بیړیو د تنظیم کولو د ناکامۍ له امله، د ټیپو سلطان سفیران یوازې د خپلو عثماني وروڼو له ډالۍ سره کور ته راستانه شول. سره له دې، [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] سره د ټیپو سلطان اړیکې، او په ځانګړې توګه د هغه نوي سلطان سلیم III، تر 1799 پورې دوام وکړ. [[وېشنيزه:هغه مخونه چې له نامالومو پاراميترونو سره سرچينې کاروي]] [[وېشنيزه:مغولو پاچايي]] [[وېشنيزه:د هند تاريخ]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] [[وېشنيزه:هغه مخونه چې د ژباړې بياکتنه يې نه ده شوې]] qxk5b9qeqarit544qnkeyts54yxqte2 0 87043 362983 2026-04-08T12:07:42Z شاه زمان پټان 26102 "[[:en:Special:Redirect/revision/1337320926|Zehra Güneş]]" مخ د ژباړلو له مخې جوړ شوی 362983 wikitext text/x-wiki   '''زهرا گونيز (زېږون: ۱۹۹۹ز جولای ۷مه) د تورکيې د مسلکي [[واليبال]] لوبغاړې ده چې د منځنۍ بلاکرې په توگه لوبه کوي. وسمهال هغه د واکيف بينک استانبول لپاره لوبېږي او [[د تورکيې ښځينه واليبال ملي لوبډله|د تورکيې ښځينه واليبال ملي لوبډلې]] غړې ده.''' == د لوبې پيل == === کلب === د ۲۰۱۶-۱۷ کال د ترکیې د ښځو د والیبال لیګ په فصل کې، زهرا ګونیش د ښځو د والیبال بلې لوبډلې، بشیکتاش جي کې ته په پور ورکړل شوه. په راتلونکي فصل کې، هغه خپل کور کلب ته راستنه شوه. هغې د ۲۰۱۷-۱۸ فصل کې د واکیف بینک استانبول سره د خپل لومړي لیګ اتلولي لقب څخه خوند واخیست. هغې ته د ۲۰۱۷-۱۸ ویسټل وینس سلطانز لیګ "ویسټل ځانګړې جایزه" ورکړل شوه، کوم چې د ویسټل لخوا تمویل شوی د ترکیې د لوړ پوړ والیبال لیګ دی. [[وېشنيزه:1999 زېږېدنې]] qxcrmy4drmh4di3mz6xv436giq07nwb 362984 362983 2026-04-08T12:10:30Z شاه زمان پټان 26102 362984 wikitext text/x-wiki '''زهرا گونيز''' (زېږون: ۱۹۹۹ز جولای ۷مه) د تورکيې د مسلکي [[واليبال]] لوبغاړې ده چې د منځنۍ بلاکرې په توگه لوبه کوي. وسمهال هغه د واکيف بينک استانبول لپاره لوبېږي او [[د تورکيې ښځينه واليبال ملي لوبډله|د تورکيې ښځينه واليبال ملي لوبډلې]] غړې ده. {{Infobox volleyball player | name = زهرا گونېز | image = Zehra Güneş, 2024.jpg | imagesize = | caption = زهرا گونېز ۲۰۲۴ز کې | fullname = زهرا گونېز | birth_date = {{birth date and age|df=y|1999|7|7}} | birth_place = [[Kartal]], [[Istanbul]], [[Turkey]] | birth_name = | death_date = | death_place = | height = ۱۹۷سانتي | block = ۳۱۰ سانتي | position = منځنۍ ډگرساتونکې | currentclub = {{flagicon|Turkey}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | years1 = 2011–2014 |team1 = {{flagicon|TUR}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | years2 = 2014–2015 |team2 = {{flagicon|TUR}} [[Istanbul Büyükşehir Belediyesi S.K.|Istanbul BBSK]] | years3 = 2015–2016 |team3 = {{flagicon|TUR}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | years4 = 2016–2017 |team4 = {{flagicon|TUR}} [[Beşiktaş Women's Volleyball Team|Beşiktaş J.K.]] | years5 = 2017– |team5 = {{flagicon|TUR}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | nationalyears1 = ۲۰۱۵-۲۰۱۶ | nationalteam1 = تورکيې ۱۹کلن | nationalyears2 = ۲۰۱۷ | nationalteam2 = [[Turkey women's national under-20 volleyball team|Turkey U20]] | nationalyears3 = ۲۰۱۷ | nationalteam3 = تورکيې ۲۳کلن | nationalyears4 = ۲۰۱۸– | nationalteam4 = [[Turkey women's national volleyball team|Turkey]] | medaltemplates = {{MedalSport|Women's [[volleyball]]}} {{MedalCountry|{{TUR}}}} {{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's World Championship|FIVB World Championship]]}} {{MedalSilver|[[2025 FIVB Volleyball Women's World Championship|2025 Thailand]]|[[2025 FIVB Women's Volleyball World Championship squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[Women's European Volleyball Championship|European Championships]]}} {{MedalSilver|[[2019 Women's European Volleyball Championship|2019 Turkey]]|Team}} {{MedalBronze|[[2021 Women's European Volleyball Championship|2021 Serbia/Bulgaria/Croatia/Romania]]|Team}} {{MedalGold|[[2023 Women's European Volleyball Championship|2023 Belgium/Estonia/Germany/Italy]]|Team}} {{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's Nations League|FIVB Nations League]]}} {{MedalGold|[[2023 FIVB Volleyball Women's Nations League|2023 Arlington]]|[[2023 FIVB Volleyball Women's Nations League squads#Turkey|Team]]}} {{MedalSilver|[[2018 FIVB Volleyball Women's Nations League|2018 Nanjing]]|[[2018 FIVB Volleyball Women's Nations League squads#.C2.Turkey|Team]]}} {{MedalBronze|[[2021 FIVB Volleyball Women's Nations League|2021 Rimini]]|[[2021 FIVB Volleyball Women's Nations League squads#Turkey|Team]]}} {{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's U23 World Championship|Women's U23 World Championship]]}} {{MedalGold|[[2017 FIVB Volleyball Women's U23 World Championship|2017 Ljubljana]]|Team}} |currentnumber=۱۸ }} == د لوبې پيل == === کلب === د ۲۰۱۶-۱۷ کال د ترکیې د ښځو د والیبال لیګ په فصل کې، زهرا ګونیش د ښځو د والیبال بلې لوبډلې، بشیکتاش جي کې ته په پور ورکړل شوه. په راتلونکي فصل کې، هغه خپل کور کلب ته راستنه شوه. هغې د ۲۰۱۷-۱۸ فصل کې د واکیف بینک استانبول سره د خپل لومړي لیګ اتلولي لقب څخه خوند واخیست. هغې ته د ۲۰۱۷-۱۸ ویسټل وینس سلطانز لیګ "ویسټل ځانګړې جایزه" ورکړل شوه، کوم چې د ویسټل لخوا تمویل شوی د ترکیې د لوړ پوړ والیبال لیګ دی. [[وېشنيزه:1999 زېږېدنې]] 9kz299sljkskg6f8fsbtwlmp7rv1gd7 362987 362984 2026-04-08T12:12:39Z شاه زمان پټان 26102 362987 wikitext text/x-wiki '''زهرا گونيز''' (زېږون: ۱۹۹۹ز جولای ۷مه) د تورکيې د مسلکي [[واليبال]] لوبغاړې ده چې د منځنۍ بلاکرې په توگه لوبه کوي. وسمهال هغه د واکيف بينک استانبول لپاره لوبېږي او [[د تورکيې ښځينه واليبال ملي لوبډله|د تورکيې ښځينه واليبال ملي لوبډلې]] غړې ده. {{Infobox volleyball player | name = زهرا گونېز | image = Zehra Güneş, 2024.jpg | imagesize = | caption = زهرا گونېز ۲۰۲۴ز کې | fullname = زهرا گونېز | birth_date = {{birth date and age|df=y|1999|7|7}} | birth_place = [[Kartal]], [[Istanbul]], [[Turkey]] | birth_name = | death_date = | death_place = | height = 197 cm | block = 310 cm | position = منځنۍ ډگرساتونکې | currentclub = {{flagicon|Turkey}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | years1 = 2011–2014 |team1 = {{flagicon|TUR}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | years2 = 2014–2015 |team2 = {{flagicon|TUR}} [[Istanbul Büyükşehir Belediyesi S.K.|Istanbul BBSK]] | years3 = 2015–2016 |team3 = {{flagicon|TUR}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | years4 = 2016–2017 |team4 = {{flagicon|TUR}} [[Beşiktaş Women's Volleyball Team|Beşiktaş J.K.]] | years5 = 2017– |team5 = {{flagicon|TUR}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | nationalyears1 = ۲۰۱۵-۲۰۱۶ | nationalteam1 = تورکيې ۱۹کلن | nationalyears2 = ۲۰۱۷ | nationalteam2 = [[Turkey women's national under-20 volleyball team|Turkey U20]] | nationalyears3 = ۲۰۱۷ | nationalteam3 = تورکيې ۲۳کلن | nationalyears4 = ۲۰۱۸– | nationalteam4 = [[Turkey women's national volleyball team|Turkey]] | medaltemplates = {{MedalSport|Women's [[volleyball]]}} {{MedalCountry|{{TUR}}}} {{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's World Championship|FIVB World Championship]]}} {{MedalSilver|[[2025 FIVB Volleyball Women's World Championship|2025 Thailand]]|[[2025 FIVB Women's Volleyball World Championship squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[Women's European Volleyball Championship|European Championships]]}} {{MedalSilver|[[2019 Women's European Volleyball Championship|2019 Turkey]]|Team}} {{MedalBronze|[[2021 Women's European Volleyball Championship|2021 Serbia/Bulgaria/Croatia/Romania]]|Team}} {{MedalGold|[[2023 Women's European Volleyball Championship|2023 Belgium/Estonia/Germany/Italy]]|Team}} {{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's Nations League|FIVB Nations League]]}} {{MedalGold|[[2023 FIVB Volleyball Women's Nations League|2023 Arlington]]|[[2023 FIVB Volleyball Women's Nations League squads#Turkey|Team]]}} {{MedalSilver|[[2018 FIVB Volleyball Women's Nations League|2018 Nanjing]]|[[2018 FIVB Volleyball Women's Nations League squads#.C2.Turkey|Team]]}} {{MedalBronze|[[2021 FIVB Volleyball Women's Nations League|2021 Rimini]]|[[2021 FIVB Volleyball Women's Nations League squads#Turkey|Team]]}} {{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's U23 World Championship|Women's U23 World Championship]]}} {{MedalGold|[[2017 FIVB Volleyball Women's U23 World Championship|2017 Ljubljana]]|Team}} |currentnumber=۱۸ }} == د لوبې پيل == === کلب === د ۲۰۱۶-۱۷ کال د ترکیې د ښځو د والیبال لیګ په فصل کې، زهرا ګونیش د ښځو د والیبال بلې لوبډلې، بشیکتاش جي کې ته په پور ورکړل شوه. په راتلونکي فصل کې، هغه خپل کور کلب ته راستنه شوه. هغې د ۲۰۱۷-۱۸ فصل کې د واکیف بینک استانبول سره د خپل لومړي لیګ اتلولي لقب څخه خوند واخیست. هغې ته د ۲۰۱۷-۱۸ ویسټل وینس سلطانز لیګ "ویسټل ځانګړې جایزه" ورکړل شوه، کوم چې د ویسټل لخوا تمویل شوی د ترکیې د لوړ پوړ والیبال لیګ دی. [[وېشنيزه:1999 زېږېدنې]] 3z8gwlu8pl1tm47n8lcy9vswye38o1n 362990 362987 2026-04-08T12:34:30Z شاه زمان پټان 26102 362990 wikitext text/x-wiki '''زهرا گونيز''' (زېږون: ۱۹۹۹ز جولای ۷مه) د تورکيې د مسلکي [[واليبال]] لوبغاړې ده چې د منځنۍ بلاکرې په توگه لوبه کوي. وسمهال هغه د واکيف بينک استانبول لپاره لوبېږي او [[د تورکيې ښځينه واليبال ملي لوبډله|د تورکيې ښځينه واليبال ملي لوبډلې]] غړې ده. {{Infobox volleyball player | name = زهرا گونېز | image = Zehra Güneş, 2024.jpg | imagesize = | caption = زهرا گونېز ۲۰۲۴ز کې | fullname = زهرا گونېز | birth_date = {{birth date and age|df=y|1999|7|7}} | birth_place = [[Kartal]], [[Istanbul]], [[Turkey]] | birth_name = | death_date = | death_place = | height = 197 cm | block = 310 cm | position = منځنۍ ډگرساتونکې | currentclub = {{flagicon|Turkey}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | years1 = 2011–2014 |team1 = {{flagicon|TUR}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | years2 = 2014–2015 |team2 = {{flagicon|TUR}} [[Istanbul Büyükşehir Belediyesi S.K.|Istanbul BBSK]] | years3 = 2015–2016 |team3 = {{flagicon|TUR}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | years4 = 2016–2017 |team4 = {{flagicon|TUR}} [[Beşiktaş Women's Volleyball Team|Beşiktaş J.K.]] | years5 = 2017– |team5 = {{flagicon|TUR}} [[Vakıfbank S.K.|Vakıfbank Istanbul]] | nationalyears1 = ۲۰۱۵-۲۰۱۶ | nationalteam1 = تورکيې ۱۹کلن | nationalyears2 = ۲۰۱۷ | nationalteam2 = [[د تورکيې ښځينه ۱۹کلن واليبال ملي لوبډله|تورکيې ۱۹کلن]] | nationalyears3 = ۲۰۱۷ | nationalteam3 = تورکيې ۲۳کلن | nationalyears4 = ۲۰۱۸– | nationalteam4 = [[د تورکيې ښځينه واليبال ملي لوبډله|تورکيه]] | medaltemplates = {{MedalSport|ښځينه واليبال}} {{MedalCountry|{{TUR}}}} {{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's World Championship|FIVB World Championship]]}} {{MedalSilver|[[2025 FIVB Volleyball Women's World Championship|2025 Thailand]]|[[2025 FIVB Women's Volleyball World Championship squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[Women's European Volleyball Championship|European Championships]]}} {{MedalSilver|[[2019 Women's European Volleyball Championship|2019 Turkey]]|Team}} {{MedalBronze|[[2021 Women's European Volleyball Championship|2021 Serbia/Bulgaria/Croatia/Romania]]|Team}} {{MedalGold|[[2023 Women's European Volleyball Championship|2023 Belgium/Estonia/Germany/Italy]]|Team}} {{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's Nations League|FIVB Nations League]]}} {{MedalGold|[[2023 FIVB Volleyball Women's Nations League|2023 Arlington]]|[[2023 FIVB Volleyball Women's Nations League squads#Turkey|Team]]}} {{MedalSilver|[[2018 FIVB Volleyball Women's Nations League|2018 Nanjing]]|[[2018 FIVB Volleyball Women's Nations League squads#.C2.Turkey|Team]]}} {{MedalBronze|[[2021 FIVB Volleyball Women's Nations League|2021 Rimini]]|[[2021 FIVB Volleyball Women's Nations League squads#Turkey|Team]]}} {{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's U23 World Championship|Women's U23 World Championship]]}} {{MedalGold|[[2017 FIVB Volleyball Women's U23 World Championship|2017 Ljubljana]]|Team}} |currentnumber=۱۸ }} l7gx74u1oxmox9wobaufv8fxmph19kf 10 87044 362985 2026-04-08T12:10:57Z شاه زمان پټان 26102 [[کينډۍ:Infobox volleyball biography]] ته وروگرځېده 362985 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:Infobox volleyball biography]] b9vjd3l728j3vwcya5528yn7hjky05z 3 87045 362986 2026-04-08T12:11:57Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 362986 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Ezam logarai}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۲:۱۱ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) lvb954ubk7k0jibrdwwif2u7yxajt8e 10 87046 362988 2026-04-08T12:13:34Z شاه زمان پټان 26102 د "{{#invoke:Person length|length}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude>" تورو مخ جوړ شو 362988 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Person length|length}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 0urzd0kzi0b9qp4ywelaup2q0q4cbab 828 87047 362989 2026-04-08T12:15:27Z شاه زمان پټان 26102 د "-- This module implements [[Template:Infobox person/length]] local p = {} local function clean_length(s) s = mw.ustring.gsub(s, 'centimetre', 'cm') s = mw.ustring.gsub(s, 'centimeter', 'cm') s = mw.ustring.gsub(s, 'cms', 'cm') s = mw.ustring.gsub(s, 'cm%.', 'cm') s = mw.ustring.gsub(s, 'metre', 'm') s = mw.ustring.gsub(s, 'meter', 'm') s = mw.ustring.gsub(s, 'ms', 'm') s = mw.ustring.gsub(s, 'm%.', 'm') s = mw.ustring.gsub(s, 'inches', 'in') s = mw..." تورو مخ جوړ شو 362989 Scribunto text/plain -- This module implements [[Template:Infobox person/length]] local p = {} local function clean_length(s) s = mw.ustring.gsub(s, 'centimetre', 'cm') s = mw.ustring.gsub(s, 'centimeter', 'cm') s = mw.ustring.gsub(s, 'cms', 'cm') s = mw.ustring.gsub(s, 'cm%.', 'cm') s = mw.ustring.gsub(s, 'metre', 'm') s = mw.ustring.gsub(s, 'meter', 'm') s = mw.ustring.gsub(s, 'ms', 'm') s = mw.ustring.gsub(s, 'm%.', 'm') s = mw.ustring.gsub(s, 'inches', 'in') s = mw.ustring.gsub(s, 'inch', 'in') s = mw.ustring.gsub(s, 'ins', 'in') s = mw.ustring.gsub(s, 'in%.', 'in') s = mw.ustring.gsub(s, '%[%[[Cc]entim|cm%]%]', '[[Centimetre|cm]]') s = mw.ustring.gsub(s, '%[%[cm%]%]s', '[[Centimetre|cm]]') s = mw.ustring.gsub(s, '%[%[m%]%]s', '[[Metre|m]]') s = mw.ustring.gsub(s, '%[%[in|in%]%]', '[[inch|in]]') return s end local function isnumber(s) if s then s = mw.ustring.gsub(s, '%+%s*%d+%s*/%s*%d+%s*$', '') return tonumber(s) end return nil end local function get_convert_length_args(s, prefer, enforce) local prefer_m = (prefer or '') == 'm' local force_m = (enforce or '') == 'm' local prefer_cm = (prefer or '') == 'cm' local force_cm = (enforce or '') == 'cm' unconverted = clean_length(s or '') -- basic unit cleaning s = mw.ustring.gsub(unconverted, '&[Nn][Bb][Ss][Pp];', ' ') local m = mw.ustring.find(s, 'm') local c = mw.ustring.find(s, 'cm') local i = mw.ustring.find(s, 'in') if m == nil and i == nil then return '', unconverted end if c ~= nil and i == nil then local n = mw.ustring.sub(s, 1, c - 1) if isnumber(n) then return force_m and {n/100,'m','in',0,['abbr']='on'} or {n,'cm','in',0,['abbr']='on'}, mw.ustring.sub(s, c+2) end return '', unconverted end if m ~= nil and c == nil and i == nil then local n = mw.ustring.sub(s, 1, m - 1) if isnumber(n) then return force_cm and {n*100,'cm','in',0,['abbr']='on'} or {n,'m','in',0,['abbr']='on'}, mw.ustring.sub(s, m+1) end return '', unconverted end if i ~= nil and m == nil then local n = mw.ustring.sub(s, 1, i - 1) if isnumber(n) then return (force_m or prefer_m) and {n,'in','m',2,['abbr']='on'} or {n,'in','cm',0,['abbr']='on'}, mw.ustring.sub(s, i+2) end return '', unconverted end return '', unconverted end function convert_length(frame, args) local targs, str = get_convert_length_args(args[1], args['prefer'] or '', args['enforce'] or '') if type(targs) == 'table' then return frame:expandTemplate{ title = 'convert', args = targs} .. str else return str end end function p.length(frame) return convert_length(frame, frame.args[1] and frame.args or frame:getParent().args) end return p s9kv9i5j8q4gp6orlczfrsph5u32jia 3 87048 362993 2026-04-08T12:44:11Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 362993 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=ArBab Hilal}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۲:۴۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) 6kdwrs9h0nl3mx1pmatuskpjzne8llg 0 87049 362995 2026-04-08T13:40:03Z Andar ba ba 39180 "[[:ur:Special:Redirect/revision/5544971|سراج الاخبار دہلی]]" مخ د ژباړلو له مخې جوړ شوی 362995 wikitext text/x-wiki تورو{{ورځپاڼې مالوماتبکس|name=سراج الاخبار|logo=|image=|caption=|type=ہفت روزہ|format=|owners=|founder=|publisher=مطبع سلطانی|editor=مصلح الدولہ سید ابو القاسم خاں|chiefeditor=|assoceditor=|staff=|foundation=[[30 جولائی]]، [[1841ء]]|language=[[فارسی زبان|فارسی]]|ceased publication=[[1857ء]]|headquarters=[[دہلی]]، [[برطانوی ہندوستان]]|circulation=34|sister newspapers=|ISSN=|oclc=|website=}} '''سراج الاخبار دهلي''' یوه [[پارسي ژبه|فارسي ژبه]] اونیزه ورځپاڼه وه چې په ډیلي کې خپریده. دا د ۱۸۴۱ کال د جولای په ۳۰مه د سلطاني مطبع لخوا د سید ابو القاسم خان په مشرۍ خپره شوه. دا ورځپاڼه په اصل کې د وروستي مغل واکمن بهادر شاه ظفر ورځنۍ ورځپاڼه وه، چې د ډیلي د شاه د ورځنيو فعالیتونو او معمولاتو لنډیز، او همدارنګه د نورو سلطنتونو او ایالتونو ځانګړي خبرونه به یې نشرول. ځینې وختونه سیمه ایز خبرونه هم شامل وو، او همدارنګه د هوا شرایط او بدلونونه هم پکي شامل و دا ورځپاڼه په اتو مخونو کې خپره شوه چې اندازه یې دولس په اته انچه وه. د ورځپاڼې نوم د پوښ په سر کې په غټو تورو کې لیکل شوی و، او د هجري او عیسوي نیټې لاندې لیست شوې وې، او د پاچا ورځنۍ ورځپاڼه په تاریخي ډول لیست شوې وه. سربیره پردې، په سراج الاخبار کې اردو او فارسي غزلونه او شعرونه هم خپاره شول. سراج الاخبار [[د هند د کال ۱۸۵۷ بغاوت|د ۱۸۵۷ کال تر لوی پاڅون]] پورې دوام وکړ، او بالاخره، د پاچاهۍ له پای ته رسېدو سره، دا ورځپاڼه هم وتړل شوه. == سرچینې == {{لړسرچينې}} 8kq17803rliom54wzy5ewmv9q1jqtdl 3 87050 362997 2026-04-08T15:26:06Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 362997 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Sd}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۵:۲۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) hyqqui7yuay9t8u6pcu00x5fcjzu8ma 3 87051 362998 2026-04-08T18:34:55Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 362998 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Sharifabhi}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۸:۳۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) ho04umg0yxeo3mdzgjqxfhh2t44gtxu 3 87052 362999 2026-04-08T19:50:50Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 362999 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Distantclarity}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۹:۵۰ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) 8wxbvtpksng8cxjlapbgqpq8y5pv04z 3 87053 363000 2026-04-08T21:16:23Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363000 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Nomee264726}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۲۱:۱۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) pmoki6kpy92z6ux3qdv78xexsnd2zvc 3 87054 363001 2026-04-09T01:07:05Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363001 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Rte2n}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۹ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۱:۰۷ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) 9gpf5sds3242tab46d7o39zfc7do71y 3 87055 363003 2026-04-09T02:42:14Z Mfield 38514 Mfield د [[د کارن خبرې اترې:AstroMageYT]] مخ [[د کارن خبرې اترې:Weon-experimental]] ته ولېږداوه: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/AstroMageYT|AstroMageYT]]" to "[[Special:CentralAuth/Weon-experimental|Weon-experimental]]" 363003 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[د کارن خبرې اترې:Weon-experimental]] a60c7inqhtfxu2xoy8na5xz556s16jk 0 87056 363004 2026-04-09T03:30:39Z Andar ba ba 39180 "[[:ar:Special:Redirect/revision/74109653|محمد بهادر شاه]]" مخ د ژباړلو له مخې جوړ شوی 363004 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#cedff2; padding:5px;" |محمد بهادر شاه | colspan="2" style="text-align:center; padding:5px;" |[[دوتنه:Bahadur_Shah_II.jpg|358x358پېکسل]] <small>ابو ظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر</small> |- ! colspan="2" style="background:#e8e8e8; text-align:center;" |[[دوتنه:Flag_of_the_Mughal_Empire.svg|20x20پېکسل]] د هند ۱۷م مغولي امپراتور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د تاج اېښودنې نېټه |۲۸ سپټمبر ۱۸۳۷ – ۱۴ سپټمبر ۱۸۵۷ |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |شخصي معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |زېږېدنه |۲۴ اکتوبر ۱۷۷۵ ډیلي، د مغولي هند امپراتوري |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مړینه |۷ نومبر ۱۸۶۲ (۸۷ کلن) یانګون، برما |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ښخولو ځای |یانګون، برما |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |تابعیت |د مغولي هند سلطنت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مذهب |سني مسلمان |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |اولادونه |ميرزا جوان بخت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پلار |دویم اکبر شاه |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |کورنۍ |تیموري او بابري لړۍ |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |عملي ژوند |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |دنده |پاچا، شاعر، لیکوال |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ژبې |اردو، فارسي |} {{لړسرچينې|1}} [[دوتنه:Autograph_of_His_Majesty_Bahadur_Shah_of_Delhi_29th_April_1844.jpg|بټنوک|یو فارسي شعر چې په خپل لاس لیکل شوی و، بریتانیا ته لیږل شوی و.]] '''ابو الظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر،''' چې '''د بهادر شاه''' یا '''بهادر شاه دویم)''' په نوم هم پیژندل کیږي ( [[24 اکتوبر|۲۴ اکتوبر]] ۱۷۷۵ - [[7 نومبر|۷ نومبر]] ۱۸۶۲ )، [[د مغولو واکمني|د هند وروستی مغل امپراتور]] و. <ref>{{Cite web|url=https://id.loc.gov/authorities/n81042741|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع id.loc.gov|publisher=id.loc.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213065426/http://id.loc.gov/authorities/names/n81042741.html|archivedate=2019-12-13}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0006728.xml|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع enciclopedia.cat|publisher=enciclopedia.cat|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911043425/https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0006728.xml|archivedate=11 سبتمبر 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/bahadur-shah-ii|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع ne.se|publisher=ne.se|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911043423/https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/bahadur-shah-ii|archivedate=11 سبتمبر 2019}}</ref> هغه د دوهم اکبر شاه او د اکبر شاه د هندوې میرمنې لالپای زوی و. د ۱۸۳۸ کال [[28 سپټمبر|د سپتمبر په ۲۸ مه]] د خپل پلار له مړینې وروسته واکمن شو. == د سلطان بهادر شاه ولایت == په [[هند]] کې اسلامي واکمني د سلطان [[محمود غزنوي]] له خوا په ۳۹۲ هجري (۱۰۰۱ عیسوي) کال کې د هند د فتحو له پیل وروسته رامنځته شوه، او دا له اتو پیړیو څخه ډیر دوام وکړ، په دې موده کې مختلف دولتونه او واکمنې کورنۍ یو بل ته ځای ورکړ. [[د مغولو واکمني|په هند کې د مغلو امپراتورۍ]] وروستی دولت و چې پر هند یې واکمني وکړه، او د دې واکمني شاوخوا درې پیړۍ دوام وکړ، چې دا د لسمې هجري پیړۍ په لومړۍ نیمایي کې [[ظهير الدين محمد بابر|د ظهیرالدین بابر]] لخوا تاسیس شوه. په هند کې د مغولي دولت د کمزورۍ په دوره کې، د نولسمې پیړۍ په پیل کې یې [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] تر پوښښ لاندې د هند په کنټرول کې [[برېتانيا|د انګریزانو]] سره مرسته وکړه. د دوهم بهادر شاه واکمني د هغه د پلار په پرتله ښه نه وه. د برتانویانو پالیسي دا وه چې د مسلمان سلطان د نومول شوي واک ساتلو سره حکومت کنټرول کړي، چې نوم یې په جوماتونو کې یاد شي او په سکې لیکل شوی وي. په هند کې [[علماء|مسلمانو عالمانو]] دا غولونکې تګلاره وپیژندله او مخالفت یې وکړ، او اعلان یې وکړ، "دا د منلووړ نه ده چې د اسلامي سلطنت شتون پرته دي حکومتدارۍ شتون ولري" کله چې دا حالت په هند کې عام شو، دا د جګړې ځمکه اعلان شوه، او مسلمانان مکلف شول چې د برتانویانو په وړاندې جهاد وکړي ترڅو سلطنت بیرته خپلو اصلي مالکینو ته وسپاري. د انقلاب له ناکامۍ وروسته، انګریزانو بهادر شاه او د هغه کورنۍ د بندیانو په توګه ونیول، او په ذلت او رسوايي سره یې په زنځیرونو کې وتړل. په لاره کې، یو افسر د پاچا په زامن او لمسیان په خپل ټوپک وویشتل، درې یې یې ووژل، او د هغوی سرونه یې پرې کړل. == په هند کې انقلاب راڅرګند شو == {{بشپړه ليکنه|ثورة الهند عام 1857}} په دې اړه شواهد شته چې د برتانوي پوځ مسلمان او هندو سرتیري، چې د ډیلي څخه شاوخوا ۹۰ کیلومتره شمال ته په میروت کې په خپلو بارکونو کې ځاي پر ځای شوي وو، هغه کسان وو چې پاڅون یې پیل کړ او د دې بغاوت لامل شو. د برتانوي افسرانو لخوا د سرتیرو د عقیدې په اړه بې پروايي د دوی د پاڅون او غوسې تر شا وه. افسرانو سرتیري اړ کړل چې د دوی د ټوپکونو د غوړولو لپاره کارول شوي جامد غوړ پرې کړي. دا غوړ د خنزیر او غوا د غوړ مخلوط و، او سرتیرو شکایت وکړ ځکه چې د غوا غوښه د هندوانو لپاره منع ده، لکه څنګه چې د خنزیر غوښه د مسلمانانو لپاره منع ده. په هرصورت، دې شکایت یوازې برتانوي افسرانو ته زړورتیا ورکړه، چې مخالفینو ته یې سزا ورکړه. ددوی ملګري ډیر ژر په کمپ کې په یوه لویه پاڅون کې راپورته شول، د دوی عزت او وقار ته د سپکاوي له امله په غوسه شول، د ۱۲۷۴ هجري قمري کال د روژې په ۲۶مه (د می ۱۱مه، ۱۸۵۸ عیسوي). دوی پر خپلو برتانوي افسرانو برید وکړ او ویې وژل او په ډیلي یې برید وکړ، د انقلاب اعلان یې وکړ. د بغاوت اورونه په چټکۍ سره خپاره شول، ډیلي یې ولړزوله. == د انقلاب مقدمې == مسلمانو علماوو د ډیلي په جامع جومات کې یوه غونډه راوبلله او د جهاد د اعلان لپاره یې یوه فتوا صادره کړه، چې د ډېرو مشهورو علماوو لخوا لاسلیک شوه. دا د انقلاب په ملاتړ او د جهاد کولو او ترسره کولو لپاره د خلکو په یوځای کولو کې خورا لوی اغیز درلود. انقلابیانو، مسلمانان او هندوان دواړه، متحد شول او بهادر شاه یې د انقلاب د عمومي مشر په توګه غوره کړ، چې د مغلو د ملي واکمنۍ څخه د ټولو رضایت په ګوته کوي. == د انقلاب مشر بهادر شاه == [[دوتنه:1857_"Blowing_from_Guns_in_British_India".jpg|چپ|بټنوک|300x300پېکسل|د ۱۸۵۷ کال په پاڅون کې د ګډون له امله د هندي مسلمانو سرتیرو سرونه د برتانوي توپونو په خوله کې ایښودل شوي.]] د محاکمې له غونډو وروسته، قاضیانو د اعدام حکم صادر کړ، بیا یې سزا [[ميانمار|د برما]] پلازمینې رنګون ښار ته د جلاوطنۍ په توګه راټیټه شوه. جلاوطني د پنجشنبې په ورځ، د ۱۲۷۵ هجري قمري کال د ربیع الاول په نهمه ( [[17 اکتوبر|د اکتوبر ۱۷،]] ۱۸۵۸ میلادي کال ) کې پیل شوه. پاچا، د هغه کورنۍ او د هغه د ملګرو ځینې غړي برما ته یوړل شول، او د پاچا د زندان لپاره یو ځای او د هغه د میرمنې او ماشومانو لپاره یو بل ځای ځانګړی شو. هرڅوک د سختې څارنې لاندې ونیول شول. د هغه د جلاوطنۍ سره، په هند کې اسلامي مغل دولت سقوط وکړ، او په هند کې د اسلامي واکمنۍ وروستۍ پاڼه، چې له اتو پیړیو څخه ډیر وخت لپاره مشهوره وه، بدله شوه. بیا انګریزانو خپل پلانونه او هغه څه تایید کړل چې دوی یې په مختلفو لارو پټولو هڅه کوله. [[ملکه وېکټوريا|د ۱۲۷۵ هجري قمري کال د ربیع الاول په ۲۳مه (د نومبر ۱، ۱۸۵۸ میلادي کال)، ملکې ویکتوریا]] یو فرمان صادر کړ چې د هند واکمني [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] څخه برتانوي حکومت ته انتقال کړي. په دې توګه، هند په رسمي ډول د برتانوي تاج د مستعمرو څخه یو شو، او تر هغه وخته پورې همداسې پاتې شو تر څو چې برتانویان په ۱۳۶۷ هجري قمري کال (۱۹۴۷ میلادي کال) کې له هغه څخه وتلو ته اړ شول. په ډیلي کې انقلاب پرته له احتیاطه مخکې له مخکې پلان شو، او داسې هوښیار مشرتابه یې نه درلوده چې د انقلاب حرکت کنټرول کړي. بهادر شاه د خپل عمر له امله د دې رول لپاره مناسب نه و. انګریزانو وکولای شول چې ځانونه بیا تنظیم کړي او د هند په ځینو سیمو کې د وفادارو شهزادګانو څخه هندي ځواکونه راټول کړي. [[سکيزم|سیکان]] ورسره یوځای شول دوی د مسلمانانو سره سخته دښمني درلوده، کوم چې دوی سره مرسته وکړه چې د انقلاب په وړاندې مقاومت وکړي او په ډیلي او نورو سیمو کې یې له منځه یوسي چیرې چې دا په (۲۸ محرم ۱۲۷۴ هجري - ۱۹ سپتمبر ۱۸۵۷ عیسوي) پیل شو. == د انګلیسي اشغالګر وحشت == انګریزانو د جسدونو د ټوټې کولو په خپل ناوړه چلند سره صبر نه شول، په زندان کې یې پاچا ته یې د بې شرمۍ په یو غیر تصوري عمل سره حیران کړ. کله چې دوی په زندان کې پاچا ته خواړه ورکړل، نو د دریو تنو سرونه یې په یوه لوښي کې واچول، پوښ یې ورکړ او په میز یې کېښود. کله چې هغه د خوړلو لپاره راغی او پوښ یې خلاص کړ، نو د خپلو دریو زامنو سرونه یې وموندل چې مخونه یې په وینو پوښل شوي وو. خو د هغه ویاړ او وقار پر پیښې او غم او کړاو باندي غالب و، نو هغه شاوخوا خلکو ته یې وکتل ویې ویل: "د تیمور زړور زامن په دې ډول خپلو پلرونو ته راځي، . == د بهادر شاه محاکمه == د بهادر شاه له نیولو وروسته، انګریزانو په ډیلي کې (۱۰ جمادي الاخره ۱۲۷۴ هجري = ۲۶ جنوري ۱۸۵۸ میلادي) یوه جعلي محاکمه پیل کړه، چې پاچا او د هغه زوی میرزا مغل یې د انګریزانو پر ضد د انقلاب سره د همکارۍ او د انګریزانو د سړیو ښځو او ماشومانو د وژلو په امر او برخه اخیستو تورن کړل. دا یو غلط تور و، او دا ثابته شوه چې کله هغه د انقلاب مشري په غاړه واخیسته، نو د هغه امرونه په څرګنده توګه وو چې په غیر جنګي انګریزانو یې بریدونه کول منع کړي و. == د بهادر شاه مړینه == بهادر شاه د جمعې په ماسپښین، د جمادي الاول د ۱۴مې، ۱۲۷۹ هجري قمري کال (د نومبر ۷مه، ۱۸۶۲) تر مړینې پورې په زندان کې پاتې شو، چې عمر یې ۸۹ کاله و، چې څلور یې په جلاوطنۍ کې تېر کړل. بهادر شاه یو تکړه شاعر و، او د هغه شعرونه د هغه د برخلیک او د هغه د سلطنت د حالت په اړه له ږ غم څخه ډک وو. هغه د یوازیني زنداني په توګه ژوند کاوه == سرچینې == [[وېشنيزه:د اوردو شاعران]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سره تړلي مخونه]] [[وېشنيزه:1862 مړينې]] 6ss2js6ygh8q3pclr8p2tfnaz1v2gs4 363005 363004 2026-04-09T03:35:16Z Andar ba ba 39180 /* د انقلاب مشر بهادر شاه */ 363005 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#cedff2; padding:5px;" |محمد بهادر شاه | colspan="2" style="text-align:center; padding:5px;" |[[دوتنه:Bahadur_Shah_II.jpg|358x358پېکسل]] <small>ابو ظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر</small> |- ! colspan="2" style="background:#e8e8e8; text-align:center;" |[[دوتنه:Flag_of_the_Mughal_Empire.svg|20x20پېکسل]] د هند ۱۷م مغولي امپراتور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د تاج اېښودنې نېټه |۲۸ سپټمبر ۱۸۳۷ – ۱۴ سپټمبر ۱۸۵۷ |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |شخصي معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |زېږېدنه |۲۴ اکتوبر ۱۷۷۵ ډیلي، د مغولي هند امپراتوري |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مړینه |۷ نومبر ۱۸۶۲ (۸۷ کلن) یانګون، برما |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ښخولو ځای |یانګون، برما |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |تابعیت |د مغولي هند سلطنت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مذهب |سني مسلمان |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |اولادونه |ميرزا جوان بخت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پلار |دویم اکبر شاه |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |کورنۍ |تیموري او بابري لړۍ |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |عملي ژوند |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |دنده |پاچا، شاعر، لیکوال |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ژبې |اردو، فارسي |} {{لړسرچينې|1}} [[دوتنه:Autograph_of_His_Majesty_Bahadur_Shah_of_Delhi_29th_April_1844.jpg|بټنوک|یو فارسي شعر چې په خپل لاس لیکل شوی و، بریتانیا ته لیږل شوی و.]] '''ابو الظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر،''' چې '''د بهادر شاه''' یا '''بهادر شاه دویم)''' په نوم هم پیژندل کیږي ( [[24 اکتوبر|۲۴ اکتوبر]] ۱۷۷۵ - [[7 نومبر|۷ نومبر]] ۱۸۶۲ )، [[د مغولو واکمني|د هند وروستی مغل امپراتور]] و. <ref>{{Cite web|url=https://id.loc.gov/authorities/n81042741|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع id.loc.gov|publisher=id.loc.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213065426/http://id.loc.gov/authorities/names/n81042741.html|archivedate=2019-12-13}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0006728.xml|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع enciclopedia.cat|publisher=enciclopedia.cat|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911043425/https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0006728.xml|archivedate=11 سبتمبر 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/bahadur-shah-ii|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع ne.se|publisher=ne.se|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911043423/https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/bahadur-shah-ii|archivedate=11 سبتمبر 2019}}</ref> هغه د دوهم اکبر شاه او د اکبر شاه د هندوې میرمنې لالپای زوی و. د ۱۸۳۸ کال [[28 سپټمبر|د سپتمبر په ۲۸ مه]] د خپل پلار له مړینې وروسته واکمن شو. == د سلطان بهادر شاه ولایت == په [[هند]] کې اسلامي واکمني د سلطان [[محمود غزنوي]] له خوا په ۳۹۲ هجري (۱۰۰۱ عیسوي) کال کې د هند د فتحو له پیل وروسته رامنځته شوه، او دا له اتو پیړیو څخه ډیر دوام وکړ، په دې موده کې مختلف دولتونه او واکمنې کورنۍ یو بل ته ځای ورکړ. [[د مغولو واکمني|په هند کې د مغلو امپراتورۍ]] وروستی دولت و چې پر هند یې واکمني وکړه، او د دې واکمني شاوخوا درې پیړۍ دوام وکړ، چې دا د لسمې هجري پیړۍ په لومړۍ نیمایي کې [[ظهير الدين محمد بابر|د ظهیرالدین بابر]] لخوا تاسیس شوه. په هند کې د مغولي دولت د کمزورۍ په دوره کې، د نولسمې پیړۍ په پیل کې یې [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] تر پوښښ لاندې د هند په کنټرول کې [[برېتانيا|د انګریزانو]] سره مرسته وکړه. د دوهم بهادر شاه واکمني د هغه د پلار په پرتله ښه نه وه. د برتانویانو پالیسي دا وه چې د مسلمان سلطان د نومول شوي واک ساتلو سره حکومت کنټرول کړي، چې نوم یې په جوماتونو کې یاد شي او په سکې لیکل شوی وي. په هند کې [[علماء|مسلمانو عالمانو]] دا غولونکې تګلاره وپیژندله او مخالفت یې وکړ، او اعلان یې وکړ، "دا د منلووړ نه ده چې د اسلامي سلطنت شتون پرته دي حکومتدارۍ شتون ولري" کله چې دا حالت په هند کې عام شو، دا د جګړې ځمکه اعلان شوه، او مسلمانان مکلف شول چې د برتانویانو په وړاندې جهاد وکړي ترڅو سلطنت بیرته خپلو اصلي مالکینو ته وسپاري. د انقلاب له ناکامۍ وروسته، انګریزانو بهادر شاه او د هغه کورنۍ د بندیانو په توګه ونیول، او په ذلت او رسوايي سره یې په زنځیرونو کې وتړل. په لاره کې، یو افسر د پاچا په زامن او لمسیان په خپل ټوپک وویشتل، درې یې یې ووژل، او د هغوی سرونه یې پرې کړل. == په هند کې انقلاب راڅرګند شو == {{بشپړه ليکنه|ثورة الهند عام 1857}} په دې اړه شواهد شته چې د برتانوي پوځ مسلمان او هندو سرتیري، چې د ډیلي څخه شاوخوا ۹۰ کیلومتره شمال ته په میروت کې په خپلو بارکونو کې ځاي پر ځای شوي وو، هغه کسان وو چې پاڅون یې پیل کړ او د دې بغاوت لامل شو. د برتانوي افسرانو لخوا د سرتیرو د عقیدې په اړه بې پروايي د دوی د پاڅون او غوسې تر شا وه. افسرانو سرتیري اړ کړل چې د دوی د ټوپکونو د غوړولو لپاره کارول شوي جامد غوړ پرې کړي. دا غوړ د خنزیر او غوا د غوړ مخلوط و، او سرتیرو شکایت وکړ ځکه چې د غوا غوښه د هندوانو لپاره منع ده، لکه څنګه چې د خنزیر غوښه د مسلمانانو لپاره منع ده. په هرصورت، دې شکایت یوازې برتانوي افسرانو ته زړورتیا ورکړه، چې مخالفینو ته یې سزا ورکړه. ددوی ملګري ډیر ژر په کمپ کې په یوه لویه پاڅون کې راپورته شول، د دوی عزت او وقار ته د سپکاوي له امله په غوسه شول، د ۱۲۷۴ هجري قمري کال د روژې په ۲۶مه (د می ۱۱مه، ۱۸۵۸ عیسوي). دوی پر خپلو برتانوي افسرانو برید وکړ او ویې وژل او په ډیلي یې برید وکړ، د انقلاب اعلان یې وکړ. د بغاوت اورونه په چټکۍ سره خپاره شول، ډیلي یې ولړزوله. == د انقلاب مقدمې == مسلمانو علماوو د ډیلي په جامع جومات کې یوه غونډه راوبلله او د جهاد د اعلان لپاره یې یوه فتوا صادره کړه، چې د ډېرو مشهورو علماوو لخوا لاسلیک شوه. دا د انقلاب په ملاتړ او د جهاد کولو او ترسره کولو لپاره د خلکو په یوځای کولو کې خورا لوی اغیز درلود. انقلابیانو، مسلمانان او هندوان دواړه، متحد شول او بهادر شاه یې د انقلاب د عمومي مشر په توګه غوره کړ، چې د مغلو د ملي واکمنۍ څخه د ټولو رضایت په ګوته کوي. == د انقلاب مشر بهادر شاه == [[دوتنه:1857_"Blowing_from_Guns_in_British_India".jpg|چپ|بټنوک|300x300پېکسل|د ۱۸۵۷ کال په په ډیلي کې انقلاب پرته له احتیاطه مخکې له مخکې پلان شو، او داسې هوښیار مشرتابه یې نه درلوده چې د انقلاب حرکت کنټرول کړي. بهادر شاه د خپل عمر له امله د دې رول لپاره مناسب نه و. انګریزانو وکولای شول چې ځانونه بیا تنظیم کړي او د هند په ځینو سیمو کې د وفادارو شهزادګانو څخه هندي ځواکونه راټول کړي. [[سکيزم|سیکان]] ورسره یوځای شول دوی د مسلمانانو سره سخته دښمني درلوده، کوم چې دوی سره مرسته وکړه چې د انقلاب په وړاندې مقاومت وکړي او په ډیلي او نورو سیمو کې یې له منځه یوسي چیرې چې دا په (۲۸ محرم ۱۲۷۴ هجري - ۱۹ سپتمبر ۱۸۵۷ عیسوي) پیل شو. == د انګلیسي اشغالګر وحشت == انګریزانو د جسدونو د ټوټې کولو په خپل ناوړه چلند سره صبر نه شول، په زندان کې یې پاچا ته یې د بې شرمۍ په یو غیر تصوري عمل سره حیران کړ. کله چې دوی په زندان کې پاچا ته خواړه ورکړل، نو د دریو تنو سرونه یې په یوه لوښي کې واچول، پوښ یې ورکړ او په میز یې کېښود. کله چې هغه د خوړلو لپاره راغی او پوښ یې خلاص کړ، نو د خپلو دریو زامنو سرونه یې وموندل چې مخونه یې په وینو پوښل شوي وو. خو د هغه ویاړ او وقار پر پیښې او غم او کړاو باندي غالب و، نو هغه شاوخوا خلکو ته یې وکتل ویې ویل: "د تیمور زړور زامن په دې ډول خپلو پلرونو ته راځي، . == د بهادر شاه محاکمه == د بهادر شاه له نیولو وروسته، انګریزانو په ډیلي کې (۱۰ جمادي الاخره ۱۲۷۴ هجري = ۲۶ جنوري ۱۸۵۸ میلادي) یوه جعلي محاکمه پیل کړه، چې پاچا او د هغه زوی میرزا مغل یې د انګریزانو پر ضد د انقلاب سره د همکارۍ او د انګریزانو د سړیو ښځو او ماشومانو د وژلو په امر او برخه اخیستو تورن کړل. دا یو غلط تور و، او دا ثابته شوه چې کله هغه د انقلاب مشري په غاړه واخیسته، نو د هغه امرونه په څرګنده توګه وو چې په غیر جنګي انګریزانو یې بریدونه کول منع کړي و. == د بهادر شاه مړینه == بهادر شاه د جمعې په ماسپښین، د جمادي الاول د ۱۴مې، ۱۲۷۹ هجري قمري کال (د نومبر ۷مه، ۱۸۶۲) تر مړینې پورې په زندان کې پاتې شو، چې عمر یې ۸۹ کاله و، چې څلور یې په جلاوطنۍ کې تېر کړل. بهادر شاه یو تکړه شاعر و، او د هغه شعرونه د هغه د برخلیک او د هغه د سلطنت د حالت په اړه له ږ غم څخه ډک وو. هغه د یوازیني زنداني په توګه ژوند کاوه == سرچینې == [[وېشنيزه:د اوردو شاعران]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سره تړلي مخونه]] [[وېشنيزه:1862 مړينې]] b4beq2a4a9g4x4t2h2zsrg42uqtro5e 363006 363005 2026-04-09T03:35:45Z Andar ba ba 39180 /* د بهادر شاه محاکمه */ 363006 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#cedff2; padding:5px;" |محمد بهادر شاه | colspan="2" style="text-align:center; padding:5px;" |[[دوتنه:Bahadur_Shah_II.jpg|358x358پېکسل]] <small>ابو ظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر</small> |- ! colspan="2" style="background:#e8e8e8; text-align:center;" |[[دوتنه:Flag_of_the_Mughal_Empire.svg|20x20پېکسل]] د هند ۱۷م مغولي امپراتور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د تاج اېښودنې نېټه |۲۸ سپټمبر ۱۸۳۷ – ۱۴ سپټمبر ۱۸۵۷ |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |شخصي معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |زېږېدنه |۲۴ اکتوبر ۱۷۷۵ ډیلي، د مغولي هند امپراتوري |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مړینه |۷ نومبر ۱۸۶۲ (۸۷ کلن) یانګون، برما |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ښخولو ځای |یانګون، برما |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |تابعیت |د مغولي هند سلطنت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مذهب |سني مسلمان |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |اولادونه |ميرزا جوان بخت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پلار |دویم اکبر شاه |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |کورنۍ |تیموري او بابري لړۍ |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |عملي ژوند |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |دنده |پاچا، شاعر، لیکوال |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ژبې |اردو، فارسي |} {{لړسرچينې|1}} [[دوتنه:Autograph_of_His_Majesty_Bahadur_Shah_of_Delhi_29th_April_1844.jpg|بټنوک|یو فارسي شعر چې په خپل لاس لیکل شوی و، بریتانیا ته لیږل شوی و.]] '''ابو الظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر،''' چې '''د بهادر شاه''' یا '''بهادر شاه دویم)''' په نوم هم پیژندل کیږي ( [[24 اکتوبر|۲۴ اکتوبر]] ۱۷۷۵ - [[7 نومبر|۷ نومبر]] ۱۸۶۲ )، [[د مغولو واکمني|د هند وروستی مغل امپراتور]] و. <ref>{{Cite web|url=https://id.loc.gov/authorities/n81042741|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع id.loc.gov|publisher=id.loc.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213065426/http://id.loc.gov/authorities/names/n81042741.html|archivedate=2019-12-13}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0006728.xml|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع enciclopedia.cat|publisher=enciclopedia.cat|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911043425/https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0006728.xml|archivedate=11 سبتمبر 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/bahadur-shah-ii|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع ne.se|publisher=ne.se|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911043423/https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/bahadur-shah-ii|archivedate=11 سبتمبر 2019}}</ref> هغه د دوهم اکبر شاه او د اکبر شاه د هندوې میرمنې لالپای زوی و. د ۱۸۳۸ کال [[28 سپټمبر|د سپتمبر په ۲۸ مه]] د خپل پلار له مړینې وروسته واکمن شو. == د سلطان بهادر شاه ولایت == په [[هند]] کې اسلامي واکمني د سلطان [[محمود غزنوي]] له خوا په ۳۹۲ هجري (۱۰۰۱ عیسوي) کال کې د هند د فتحو له پیل وروسته رامنځته شوه، او دا له اتو پیړیو څخه ډیر دوام وکړ، په دې موده کې مختلف دولتونه او واکمنې کورنۍ یو بل ته ځای ورکړ. [[د مغولو واکمني|په هند کې د مغلو امپراتورۍ]] وروستی دولت و چې پر هند یې واکمني وکړه، او د دې واکمني شاوخوا درې پیړۍ دوام وکړ، چې دا د لسمې هجري پیړۍ په لومړۍ نیمایي کې [[ظهير الدين محمد بابر|د ظهیرالدین بابر]] لخوا تاسیس شوه. په هند کې د مغولي دولت د کمزورۍ په دوره کې، د نولسمې پیړۍ په پیل کې یې [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] تر پوښښ لاندې د هند په کنټرول کې [[برېتانيا|د انګریزانو]] سره مرسته وکړه. د دوهم بهادر شاه واکمني د هغه د پلار په پرتله ښه نه وه. د برتانویانو پالیسي دا وه چې د مسلمان سلطان د نومول شوي واک ساتلو سره حکومت کنټرول کړي، چې نوم یې په جوماتونو کې یاد شي او په سکې لیکل شوی وي. په هند کې [[علماء|مسلمانو عالمانو]] دا غولونکې تګلاره وپیژندله او مخالفت یې وکړ، او اعلان یې وکړ، "دا د منلووړ نه ده چې د اسلامي سلطنت شتون پرته دي حکومتدارۍ شتون ولري" کله چې دا حالت په هند کې عام شو، دا د جګړې ځمکه اعلان شوه، او مسلمانان مکلف شول چې د برتانویانو په وړاندې جهاد وکړي ترڅو سلطنت بیرته خپلو اصلي مالکینو ته وسپاري. د انقلاب له ناکامۍ وروسته، انګریزانو بهادر شاه او د هغه کورنۍ د بندیانو په توګه ونیول، او په ذلت او رسوايي سره یې په زنځیرونو کې وتړل. په لاره کې، یو افسر د پاچا په زامن او لمسیان په خپل ټوپک وویشتل، درې یې یې ووژل، او د هغوی سرونه یې پرې کړل. == په هند کې انقلاب راڅرګند شو == {{بشپړه ليکنه|ثورة الهند عام 1857}} په دې اړه شواهد شته چې د برتانوي پوځ مسلمان او هندو سرتیري، چې د ډیلي څخه شاوخوا ۹۰ کیلومتره شمال ته په میروت کې په خپلو بارکونو کې ځاي پر ځای شوي وو، هغه کسان وو چې پاڅون یې پیل کړ او د دې بغاوت لامل شو. د برتانوي افسرانو لخوا د سرتیرو د عقیدې په اړه بې پروايي د دوی د پاڅون او غوسې تر شا وه. افسرانو سرتیري اړ کړل چې د دوی د ټوپکونو د غوړولو لپاره کارول شوي جامد غوړ پرې کړي. دا غوړ د خنزیر او غوا د غوړ مخلوط و، او سرتیرو شکایت وکړ ځکه چې د غوا غوښه د هندوانو لپاره منع ده، لکه څنګه چې د خنزیر غوښه د مسلمانانو لپاره منع ده. په هرصورت، دې شکایت یوازې برتانوي افسرانو ته زړورتیا ورکړه، چې مخالفینو ته یې سزا ورکړه. ددوی ملګري ډیر ژر په کمپ کې په یوه لویه پاڅون کې راپورته شول، د دوی عزت او وقار ته د سپکاوي له امله په غوسه شول، د ۱۲۷۴ هجري قمري کال د روژې په ۲۶مه (د می ۱۱مه، ۱۸۵۸ عیسوي). دوی پر خپلو برتانوي افسرانو برید وکړ او ویې وژل او په ډیلي یې برید وکړ، د انقلاب اعلان یې وکړ. د بغاوت اورونه په چټکۍ سره خپاره شول، ډیلي یې ولړزوله. == د انقلاب مقدمې == مسلمانو علماوو د ډیلي په جامع جومات کې یوه غونډه راوبلله او د جهاد د اعلان لپاره یې یوه فتوا صادره کړه، چې د ډېرو مشهورو علماوو لخوا لاسلیک شوه. دا د انقلاب په ملاتړ او د جهاد کولو او ترسره کولو لپاره د خلکو په یوځای کولو کې خورا لوی اغیز درلود. انقلابیانو، مسلمانان او هندوان دواړه، متحد شول او بهادر شاه یې د انقلاب د عمومي مشر په توګه غوره کړ، چې د مغلو د ملي واکمنۍ څخه د ټولو رضایت په ګوته کوي. == د انقلاب مشر بهادر شاه == [[دوتنه:1857_"Blowing_from_Guns_in_British_India".jpg|چپ|بټنوک|300x300پېکسل|د ۱۸۵۷ کال په په ډیلي کې انقلاب پرته له احتیاطه مخکې له مخکې پلان شو، او داسې هوښیار مشرتابه یې نه درلوده چې د انقلاب حرکت کنټرول کړي. بهادر شاه د خپل عمر له امله د دې رول لپاره مناسب نه و. انګریزانو وکولای شول چې ځانونه بیا تنظیم کړي او د هند په ځینو سیمو کې د وفادارو شهزادګانو څخه هندي ځواکونه راټول کړي. [[سکيزم|سیکان]] ورسره یوځای شول دوی د مسلمانانو سره سخته دښمني درلوده، کوم چې دوی سره مرسته وکړه چې د انقلاب په وړاندې مقاومت وکړي او په ډیلي او نورو سیمو کې یې له منځه یوسي چیرې چې دا په (۲۸ محرم ۱۲۷۴ هجري - ۱۹ سپتمبر ۱۸۵۷ عیسوي) پیل شو. == د انګلیسي اشغالګر وحشت == انګریزانو د جسدونو د ټوټې کولو په خپل ناوړه چلند سره صبر نه شول، په زندان کې یې پاچا ته یې د بې شرمۍ په یو غیر تصوري عمل سره حیران کړ. کله چې دوی په زندان کې پاچا ته خواړه ورکړل، نو د دریو تنو سرونه یې په یوه لوښي کې واچول، پوښ یې ورکړ او په میز یې کېښود. کله چې هغه د خوړلو لپاره راغی او پوښ یې خلاص کړ، نو د خپلو دریو زامنو سرونه یې وموندل چې مخونه یې په وینو پوښل شوي وو. خو د هغه ویاړ او وقار پر پیښې او غم او کړاو باندي غالب و، نو هغه شاوخوا خلکو ته یې وکتل ویې ویل: "د تیمور زړور زامن په دې ډول خپلو پلرونو ته راځي، . == د بهادر شاه محاکمه == د بهادر شاه له نیولو وروسته، انګریزانو په ډیلي کې (۱۰ جمادي الاخره ۱۲۷۴ هجري = ۲۶ جنوري ۱۸۵۸ میلادي) یوه جعلي محاکمه پیل کړه، چې پاچا او د هغه زوی میرزا مغل یې د انګریزانو پر ضد د انقلاب سره د همکارۍ او د انګریزانو د سړیو ښځو او ماشومانو د وژلو په امر او برخه اخیستو تورن کړل. دا یو غلط تور و، او دا ثابته شوه چې کله هغه د انقلاب مشري په غاړه واخیسته، نو د هغه امرونه په څرګنده توګه وو چې په غیر جنګي انګریزانو یې بریدونه کول منع کړي و. پاڅون کې د ګډون له امله د هندي مسلمانو سرتیرو سرونه د برتانوي توپونو په خوله کې ایښودل شوي.]] د محاکمې له غونډو وروسته، قاضیانو د اعدام حکم صادر کړ، بیا یې سزا [[ميانمار|د برما]] پلازمینې رنګون ښار ته د جلاوطنۍ په توګه راټیټه شوه. جلاوطني د پنجشنبې په ورځ، د ۱۲۷۵ هجري قمري کال د ربیع الاول په نهمه ( [[17 اکتوبر|د اکتوبر ۱۷،]] ۱۸۵۸ میلادي کال ) کې پیل شوه. پاچا، د هغه کورنۍ او د هغه د ملګرو ځینې غړي برما ته یوړل شول، او د پاچا د زندان لپاره یو ځای او د هغه د میرمنې او ماشومانو لپاره یو بل ځای ځانګړی شو. هرڅوک د سختې څارنې لاندې ونیول شول. د هغه د جلاوطنۍ سره، په هند کې اسلامي مغل دولت سقوط وکړ، او په هند کې د اسلامي واکمنۍ وروستۍ پاڼه، چې له اتو پیړیو څخه ډیر وخت لپاره مشهوره وه، بدله شوه. بیا انګریزانو خپل پلانونه او هغه څه تایید کړل چې دوی یې په مختلفو لارو پټولو هڅه کوله. [[ملکه وېکټوريا|د ۱۲۷۵ هجري قمري کال د ربیع الاول په ۲۳مه (د نومبر ۱، ۱۸۵۸ میلادي کال)، ملکې ویکتوریا]] یو فرمان صادر کړ چې د هند واکمني [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] څخه برتانوي حکومت ته انتقال کړي. په دې توګه، هند په رسمي ډول د برتانوي تاج د مستعمرو څخه یو شو، او تر هغه وخته پورې همداسې پاتې شو تر څو چې برتانویان په ۱۳۶۷ هجري قمري کال (۱۹۴۷ میلادي کال) کې له هغه څخه وتلو ته اړ شول. == د بهادر شاه مړینه == بهادر شاه د جمعې په ماسپښین، د جمادي الاول د ۱۴مې، ۱۲۷۹ هجري قمري کال (د نومبر ۷مه، ۱۸۶۲) تر مړینې پورې په زندان کې پاتې شو، چې عمر یې ۸۹ کاله و، چې څلور یې په جلاوطنۍ کې تېر کړل. بهادر شاه یو تکړه شاعر و، او د هغه شعرونه د هغه د برخلیک او د هغه د سلطنت د حالت په اړه له ږ غم څخه ډک وو. هغه د یوازیني زنداني په توګه ژوند کاوه == سرچینې == [[وېشنيزه:د اوردو شاعران]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سره تړلي مخونه]] [[وېشنيزه:1862 مړينې]] ld4s0nxxw2xz8ozgc4ap64tffjh4w5d 363007 363006 2026-04-09T03:37:44Z Andar ba ba 39180 363007 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#cedff2; padding:5px;" |محمد بهادر شاه | colspan="2" style="text-align:center; padding:5px;" |[[دوتنه:Bahadur_Shah_II.jpg|358x358پېکسل]] <small>ابو ظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر</small> |- ! colspan="2" style="background:#e8e8e8; text-align:center;" |[[دوتنه:Flag_of_the_Mughal_Empire.svg|20x20پېکسل]] د هند ۱۷م مغولي امپراتور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د تاج اېښودنې نېټه |۲۸ سپټمبر ۱۸۳۷ – ۱۴ سپټمبر ۱۸۵۷ |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |شخصي معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |زېږېدنه |۲۴ اکتوبر ۱۷۷۵ ډیلي، د مغولي هند امپراتوري |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مړینه |۷ نومبر ۱۸۶۲ (۸۷ کلن) یانګون، برما |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ښخولو ځای |یانګون، برما |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |تابعیت |د مغولي هند سلطنت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مذهب |سني مسلمان |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |اولادونه |ميرزا جوان بخت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پلار |دویم اکبر شاه |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |کورنۍ |تیموري او بابري لړۍ |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |عملي ژوند |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |دنده |پاچا، شاعر، لیکوال |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ژبې |اردو، فارسي |} {{لړسرچينې|1}} [[دوتنه:Autograph_of_His_Majesty_Bahadur_Shah_of_Delhi_29th_April_1844.jpg|بټنوک|یو فارسي شعر چې په خپل لاس لیکل شوی و، بریتانیا ته لیږل شوی و.]] '''ابو الظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر،''' چې '''د بهادر شاه''' یا '''بهادر شاه دویم)''' په نوم هم پیژندل کیږي ( [[24 اکتوبر|۲۴ اکتوبر]] ۱۷۷۵ - [[7 نومبر|۷ نومبر]] ۱۸۶۲ )، [[د مغولو واکمني|د هند وروستی مغل امپراتور]] و. <ref>{{Cite web|url=https://id.loc.gov/authorities/n81042741|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع id.loc.gov|publisher=id.loc.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213065426/http://id.loc.gov/authorities/names/n81042741.html|archivedate=2019-12-13}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0006728.xml|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع enciclopedia.cat|publisher=enciclopedia.cat|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911043425/https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0006728.xml|archivedate=11 سبتمبر 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/bahadur-shah-ii|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع ne.se|publisher=ne.se|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911043423/https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/bahadur-shah-ii|archivedate=11 سبتمبر 2019}}</ref> هغه د دوهم اکبر شاه او د اکبر شاه د هندوې میرمنې لالپای زوی و. د ۱۸۳۸ کال [[28 سپټمبر|د سپتمبر په ۲۸ مه]] د خپل پلار له مړینې وروسته واکمن شو. == د سلطان بهادر شاه ولایت == په [[هند]] کې اسلامي واکمني د سلطان [[محمود غزنوي]] له خوا په ۳۹۲ هجري (۱۰۰۱ عیسوي) کال کې د هند د فتحو له پیل وروسته رامنځته شوه، او دا له اتو پیړیو څخه ډیر دوام وکړ، په دې موده کې مختلف دولتونه او واکمنې کورنۍ یو بل ته ځای ورکړ. [[د مغولو واکمني|په هند کې د مغلو امپراتورۍ]] وروستی دولت و چې پر هند یې واکمني وکړه، او د دې واکمني شاوخوا درې پیړۍ دوام وکړ، چې دا د لسمې هجري پیړۍ په لومړۍ نیمایي کې [[ظهير الدين محمد بابر|د ظهیرالدین بابر]] لخوا تاسیس شوه. په هند کې د مغولي دولت د کمزورۍ په دوره کې، د نولسمې پیړۍ په پیل کې یې [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] تر پوښښ لاندې د هند په کنټرول کې [[برېتانيا|د انګریزانو]] سره مرسته وکړه. د دوهم بهادر شاه واکمني د هغه د پلار په پرتله ښه نه وه. د برتانویانو پالیسي دا وه چې د مسلمان سلطان د نومول شوي واک ساتلو سره حکومت کنټرول کړي، چې نوم یې په جوماتونو کې یاد شي او په سکې لیکل شوی وي. په هند کې [[علماء|مسلمانو عالمانو]] دا غولونکې تګلاره وپیژندله او مخالفت یې وکړ، او اعلان یې وکړ، "دا د منلووړ نه ده چې د اسلامي سلطنت شتون پرته دي حکومتدارۍ شتون ولري" کله چې دا حالت په هند کې عام شو، دا د جګړې ځمکه اعلان شوه، او مسلمانان مکلف شول چې د برتانویانو په وړاندې جهاد وکړي ترڅو سلطنت بیرته خپلو اصلي مالکینو ته وسپاري. == په هند کې انقلاب راڅرګند شو == {{بشپړه ليکنه|ثورة الهند عام 1857}} په دې اړه شواهد شته چې د برتانوي پوځ مسلمان او هندو سرتیري، چې د ډیلي څخه شاوخوا ۹۰ کیلومتره شمال ته په میروت کې په خپلو بارکونو کې ځاي پر ځای شوي وو، هغه کسان وو چې پاڅون یې پیل کړ او د دې بغاوت لامل شو. د برتانوي افسرانو لخوا د سرتیرو د عقیدې په اړه بې پروايي د دوی د پاڅون او غوسې تر شا وه. افسرانو سرتیري اړ کړل چې د دوی د ټوپکونو د غوړولو لپاره کارول شوي جامد غوړ پرې کړي. دا غوړ د خنزیر او غوا د غوړ مخلوط و، او سرتیرو شکایت وکړ ځکه چې د غوا غوښه د هندوانو لپاره منع ده، لکه څنګه چې د خنزیر غوښه د مسلمانانو لپاره منع ده. په هرصورت، دې شکایت یوازې برتانوي افسرانو ته زړورتیا ورکړه، چې مخالفینو ته یې سزا ورکړه. ددوی ملګري ډیر ژر په کمپ کې په یوه لویه پاڅون کې راپورته شول، د دوی عزت او وقار ته د سپکاوي له امله په غوسه شول، د ۱۲۷۴ هجري قمري کال د روژې په ۲۶مه (د می ۱۱مه، ۱۸۵۸ عیسوي). دوی پر خپلو برتانوي افسرانو برید وکړ او ویې وژل او په ډیلي یې برید وکړ، د انقلاب اعلان یې وکړ. د بغاوت اورونه په چټکۍ سره خپاره شول، ډیلي یې ولړزوله. == د انقلاب مقدمې == مسلمانو علماوو د ډیلي په جامع جومات کې یوه غونډه راوبلله او د جهاد د اعلان لپاره یې یوه فتوا صادره کړه، چې د ډېرو مشهورو علماوو لخوا لاسلیک شوه. دا د انقلاب په ملاتړ او د جهاد کولو او ترسره کولو لپاره د خلکو په یوځای کولو کې خورا لوی اغیز درلود. انقلابیانو، مسلمانان او هندوان دواړه، متحد شول او بهادر شاه یې د انقلاب د عمومي مشر په توګه غوره کړ، چې د مغلو د ملي واکمنۍ څخه د ټولو رضایت په ګوته کوي. == د انقلاب مشر بهادر شاه == [[دوتنه:1857_"Blowing_from_Guns_in_British_India".jpg|چپ|بټنوک|300x300پېکسل|د ۱۸۵۷ کال په په ډیلي کې انقلاب پرته له احتیاطه مخکې له مخکې پلان شو، او داسې هوښیار مشرتابه یې نه درلوده چې د انقلاب حرکت کنټرول کړي. بهادر شاه د خپل عمر له امله د دې رول لپاره مناسب نه و. انګریزانو وکولای شول چې ځانونه بیا تنظیم کړي او د هند په ځینو سیمو کې د وفادارو شهزادګانو څخه هندي ځواکونه راټول کړي. [[سکيزم|سیکان]] ورسره یوځای شول دوی د مسلمانانو سره سخته دښمني درلوده، کوم چې دوی سره مرسته وکړه چې د انقلاب په وړاندې مقاومت وکړي او په ډیلي او نورو سیمو کې یې له منځه یوسي چیرې چې دا په (۲۸ محرم ۱۲۷۴ هجري - ۱۹ سپتمبر ۱۸۵۷ عیسوي) پیل شو. == د انګلیسي اشغالګر وحشت == انګریزانو د جسدونو د ټوټې کولو په خپل ناوړه چلند سره صبر نه شول، په زندان کې یې پاچا ته یې د بې شرمۍ په یو غیر تصوري عمل سره حیران کړ. کله چې دوی په زندان کې پاچا ته خواړه ورکړل، نو د دریو تنو سرونه یې په یوه لوښي کې واچول، پوښ یې ورکړ او په میز یې کېښود. کله چې هغه د خوړلو لپاره راغی او پوښ یې خلاص کړ، نو د خپلو دریو زامنو سرونه یې وموندل چې مخونه یې په وینو پوښل شوي وو. خو د هغه ویاړ او وقار پر پیښې او غم او کړاو باندي غالب و، نو هغه شاوخوا خلکو ته یې وکتل ویې ویل: "د تیمور زړور زامن په دې ډول خپلو پلرونو ته راځي، . == د بهادر شاه محاکمه == د بهادر شاه له نیولو وروسته، انګریزانو په ډیلي کې (۱۰ جمادي الاخره ۱۲۷۴ هجري = ۲۶ جنوري ۱۸۵۸ میلادي) یوه جعلي محاکمه پیل کړه، چې پاچا او د هغه زوی میرزا مغل یې د انګریزانو پر ضد د انقلاب سره د همکارۍ او د انګریزانو د سړیو ښځو او ماشومانو د وژلو په امر او برخه اخیستو تورن کړل. دا یو غلط تور و، او دا ثابته شوه چې کله هغه د انقلاب مشري په غاړه واخیسته، نو د هغه امرونه په څرګنده توګه وو چې په غیر جنګي انګریزانو یې بریدونه کول منع کړي و. پاڅون کې د ګډون له امله د هندي مسلمانو سرتیرو سرونه د برتانوي توپونو په خوله کې ایښودل شوي.]] د محاکمې له غونډو وروسته، قاضیانو د اعدام حکم صادر کړ، بیا یې سزا [[ميانمار|د برما]] پلازمینې رنګون ښار ته د جلاوطنۍ په توګه راټیټه شوه. جلاوطني د پنجشنبې په ورځ، د ۱۲۷۵ هجري قمري کال د ربیع الاول په نهمه ( [[17 اکتوبر|د اکتوبر ۱۷،]] ۱۸۵۸ میلادي کال ) کې پیل شوه. پاچا، د هغه کورنۍ او د هغه د ملګرو ځینې غړي برما ته یوړل شول، او د پاچا د زندان لپاره یو ځای او د هغه د میرمنې او ماشومانو لپاره یو بل ځای ځانګړی شو. هرڅوک د سختې څارنې لاندې ونیول شول. د هغه د جلاوطنۍ سره، په هند کې اسلامي مغل دولت سقوط وکړ، او په هند کې د اسلامي واکمنۍ وروستۍ پاڼه، چې له اتو پیړیو څخه ډیر وخت لپاره مشهوره وه، بدله شوه. بیا انګریزانو خپل پلانونه او هغه څه تایید کړل چې دوی یې په مختلفو لارو پټولو هڅه کوله. [[ملکه وېکټوريا|د ۱۲۷۵ هجري قمري کال د ربیع الاول په ۲۳مه (د نومبر ۱، ۱۸۵۸ میلادي کال)، ملکې ویکتوریا]] یو فرمان صادر کړ چې د هند واکمني [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] څخه برتانوي حکومت ته انتقال کړي. په دې توګه، هند په رسمي ډول د برتانوي تاج د مستعمرو څخه یو شو، او تر هغه وخته پورې همداسې پاتې شو تر څو چې برتانویان په ۱۳۶۷ هجري قمري کال (۱۹۴۷ میلادي کال) کې له هغه څخه وتلو ته اړ شول. == د بهادر شاه مړینه == بهادر شاه د جمعې په ماسپښین، د جمادي الاول د ۱۴مې، ۱۲۷۹ هجري قمري کال (د نومبر ۷مه، ۱۸۶۲) تر مړینې پورې په زندان کې پاتې شو، چې عمر یې ۸۹ کاله و، چې څلور یې په جلاوطنۍ کې تېر کړل. بهادر شاه یو تکړه شاعر و، او د هغه شعرونه د هغه د برخلیک او د هغه د سلطنت د حالت په اړه له ږ غم څخه ډک وو. هغه د یوازیني زنداني په توګه ژوند کاوه == سرچینې == [[وېشنيزه:د اوردو شاعران]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سره تړلي مخونه]] [[وېشنيزه:1862 مړينې]] kqkkeiy6axbof5ac4yvu2rxe44z4l5a 363008 363007 2026-04-09T03:41:08Z Andar ba ba 39180 363008 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#cedff2; padding:5px;" |محمد بهادر شاه | colspan="2" style="text-align:center; padding:5px;" |[[دوتنه:Bahadur_Shah_II.jpg|358x358پېکسل]] <small>ابو ظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر</small> |- ! colspan="2" style="background:#e8e8e8; text-align:center;" |[[دوتنه:Flag_of_the_Mughal_Empire.svg|20x20پېکسل]] د هند ۱۷م مغولي امپراتور |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |د تاج اېښودنې نېټه |۲۸ سپټمبر ۱۸۳۷ – ۱۴ سپټمبر ۱۸۵۷ |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |شخصي معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |زېږېدنه |۲۴ اکتوبر ۱۷۷۵ ډیلي، د مغولي هند امپراتوري |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مړینه |۷ نومبر ۱۸۶۲ (۸۷ کلن) یانګون، برما |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ښخولو ځای |یانګون، برما |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |تابعیت |د مغولي هند سلطنت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |مذهب |سني مسلمان |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |اولادونه |ميرزا جوان بخت |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پلار |دویم اکبر شاه |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |کورنۍ |تیموري او بابري لړۍ |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |عملي ژوند |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |دنده |پاچا، شاعر، لیکوال |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ژبې |اردو، فارسي |} {{لړسرچينې|1}} [[دوتنه:Autograph_of_His_Majesty_Bahadur_Shah_of_Delhi_29th_April_1844.jpg|بټنوک|یو فارسي شعر چې په خپل لاس لیکل شوی و، بریتانیا ته لیږل شوی و.]] '''ابو الظفر سراج الدین محمد بهادر شاه ظفر،''' چې '''د بهادر شاه''' یا '''بهادر شاه دویم)''' په نوم هم پیژندل کیږي ( [[24 اکتوبر|۲۴ اکتوبر]] ۱۷۷۵ - [[7 نومبر|۷ نومبر]] ۱۸۶۲ )، [[د مغولو واکمني|د هند وروستی مغل امپراتور]] و. <ref>{{Cite web|url=https://id.loc.gov/authorities/n81042741|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع id.loc.gov|publisher=id.loc.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213065426/http://id.loc.gov/authorities/names/n81042741.html|archivedate=2019-12-13}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0006728.xml|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع enciclopedia.cat|publisher=enciclopedia.cat|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911043425/https://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0006728.xml|archivedate=11 سبتمبر 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/bahadur-shah-ii|title=معلومات عن محمد بهادر شاه على موقع ne.se|publisher=ne.se|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911043423/https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/bahadur-shah-ii|archivedate=11 سبتمبر 2019}}</ref> هغه د دوهم اکبر شاه او د اکبر شاه د هندوې میرمنې لالپای زوی و. د ۱۸۳۸ کال [[28 سپټمبر|د سپتمبر په ۲۸ مه]] د خپل پلار له مړینې وروسته واکمن شو. == د سلطان بهادر شاه ولایت == په [[هند]] کې اسلامي واکمني د سلطان [[محمود غزنوي]] له خوا په ۳۹۲ هجري (۱۰۰۱ عیسوي) کال کې د هند د فتحو له پیل وروسته رامنځته شوه، او دا له اتو پیړیو څخه ډیر دوام وکړ، په دې موده کې مختلف دولتونه او واکمنې کورنۍ یو بل ته ځای ورکړ. [[د مغولو واکمني|په هند کې د مغلو امپراتورۍ]] وروستی دولت و چې پر هند یې واکمني وکړه، او د دې واکمني شاوخوا درې پیړۍ دوام وکړ، چې دا د لسمې هجري پیړۍ په لومړۍ نیمایي کې [[ظهير الدين محمد بابر|د ظهیرالدین بابر]] لخوا تاسیس شوه. په هند کې د مغولي دولت د کمزورۍ په دوره کې، د نولسمې پیړۍ په پیل کې یې [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] تر پوښښ لاندې د هند په کنټرول کې [[برېتانيا|د انګریزانو]] سره مرسته وکړه. د دوهم بهادر شاه واکمني د هغه د پلار په پرتله ښه نه وه. د برتانویانو پالیسي دا وه چې د مسلمان سلطان د نومول شوي واک ساتلو سره حکومت کنټرول کړي، چې نوم یې په جوماتونو کې یاد شي او په سکې لیکل شوی وي. په هند کې [[علماء|مسلمانو عالمانو]] دا غولونکې تګلاره وپیژندله او مخالفت یې وکړ، او اعلان یې وکړ، "دا د منلووړ نه ده چې د اسلامي سلطنت شتون پرته دي حکومتدارۍ شتون ولري" کله چې دا حالت په هند کې عام شو، دا د جګړې ځمکه اعلان شوه، او مسلمانان مکلف شول چې د برتانویانو په وړاندې جهاد وکړي ترڅو سلطنت بیرته خپلو اصلي مالکینو ته وسپاري. == په هند کې انقلاب راڅرګند شو == {{بشپړه ليکنه|ثورة الهند عام 1857}} په دې اړه شواهد شته چې د برتانوي پوځ مسلمان او هندو سرتیري، چې د ډیلي څخه شاوخوا ۹۰ کیلومتره شمال ته په میروت کې په خپلو بارکونو کې ځاي پر ځای شوي وو، هغه کسان وو چې پاڅون یې پیل کړ او د دې بغاوت لامل شو. د برتانوي افسرانو لخوا د سرتیرو د عقیدې په اړه بې پروايي د دوی د پاڅون او غوسې تر شا وه. افسرانو سرتیري اړ کړل چې د دوی د ټوپکونو د غوړولو لپاره کارول شوي جامد غوړ پرې کړي. دا غوړ د خنزیر او غوا د غوړ مخلوط و، او سرتیرو شکایت وکړ ځکه چې د غوا غوښه د هندوانو لپاره منع ده، لکه څنګه چې د خنزیر غوښه د مسلمانانو لپاره منع ده. په هرصورت، دې شکایت یوازې برتانوي افسرانو ته زړورتیا ورکړه، چې مخالفینو ته یې سزا ورکړه. ددوی ملګري ډیر ژر په کمپ کې په یوه لویه پاڅون کې راپورته شول، د دوی عزت او وقار ته د سپکاوي له امله په غوسه شول، د ۱۲۷۴ هجري قمري کال د روژې په ۲۶مه (د می ۱۱مه، ۱۸۵۸ عیسوي). دوی پر خپلو برتانوي افسرانو برید وکړ او ویې وژل او په ډیلي یې برید وکړ، د انقلاب اعلان یې وکړ. د بغاوت اورونه په چټکۍ سره خپاره شول، ډیلي یې ولړزوله. == د انقلاب مقدمې == مسلمانو علماوو د ډیلي په جامع جومات کې یوه غونډه راوبلله او د جهاد د اعلان لپاره یې یوه فتوا صادره کړه، چې د ډېرو مشهورو علماوو لخوا لاسلیک شوه. دا د انقلاب په ملاتړ او د جهاد کولو او ترسره کولو لپاره د خلکو په یوځای کولو کې خورا لوی اغیز درلود. انقلابیانو، مسلمانان او هندوان دواړه، متحد شول او بهادر شاه یې د انقلاب د عمومي مشر په توګه غوره کړ، چې د مغلو د ملي واکمنۍ څخه د ټولو رضایت په ګوته کوي. == د انقلاب مشر بهادر شاه == [[دوتنه:1857_"Blowing_from_Guns_in_British_India".jpg|چپ|بټنوک|300x300پېکسل|د ۱۸۵۷ کال په په ډیلي کې انقلاب پرته له احتیاطه مخکې له مخکې پلان شو، او داسې هوښیار مشرتابه یې نه درلوده چې د انقلاب حرکت کنټرول کړي. بهادر شاه د خپل عمر له امله د دې رول لپاره مناسب نه و. انګریزانو وکولای شول چې ځانونه بیا تنظیم کړي او د هند په ځینو سیمو کې د وفادارو شهزادګانو څخه هندي ځواکونه راټول کړي. [[سکيزم|سیکان]] ورسره یوځای شول دوی د مسلمانانو سره سخته دښمني درلوده، کوم چې دوی سره مرسته وکړه چې د انقلاب په وړاندې مقاومت وکړي او په ډیلي او نورو سیمو کې یې له منځه یوسي چیرې چې دا په (۲۸ محرم ۱۲۷۴ هجري - ۱۹ سپتمبر ۱۸۵۷ عیسوي) پیل شو.د انقلاب له ناکامۍ وروسته، انګریزانو بهادر شاه او د هغه کورنۍ د بندیانو په توګه ونیول، او په ذلت او رسوايي سره یې په زنځیرونو کې وتړل. په لاره کې، یو افسر د پاچا په زامن او لمسیان په خپل ټوپک وویشتل، درې یې ووژل، او د هغوی سرونه یې پرې کړل. == د انګلیسي اشغالګر وحشت == انګریزانو د جسدونو د ټوټې کولو په خپل ناوړه چلند سره صبر نه شول، په زندان کې یې پاچا ته یې د بې شرمۍ په یو غیر تصوري عمل سره حیران کړ. کله چې دوی په زندان کې پاچا ته خواړه ورکړل، نو د دریو تنو سرونه یې په یوه لوښي کې واچول، پوښ یې ورکړ او په میز یې کېښود. کله چې هغه د خوړلو لپاره راغی او پوښ یې خلاص کړ، نو د خپلو دریو زامنو سرونه یې وموندل چې مخونه یې په وینو پوښل شوي وو. خو د هغه ویاړ او وقار پر پیښې او غم او کړاو باندي غالب و، نو هغه شاوخوا خلکو ته یې وکتل ویې ویل: "د تیمور زړور زامن په دې ډول خپلو پلرونو ته راځي، . == د بهادر شاه محاکمه == د بهادر شاه له نیولو وروسته، انګریزانو په ډیلي کې (۱۰ جمادي الاخره ۱۲۷۴ هجري = ۲۶ جنوري ۱۸۵۸ میلادي) یوه جعلي محاکمه پیل کړه، چې پاچا او د هغه زوی میرزا مغل یې د انګریزانو پر ضد د انقلاب سره د همکارۍ او د انګریزانو د سړیو ښځو او ماشومانو د وژلو په امر او برخه اخیستو تورن کړل. دا یو غلط تور و، او دا ثابته شوه چې کله هغه د انقلاب مشري په غاړه واخیسته، نو د هغه امرونه په څرګنده توګه وو چې په غیر جنګي انګریزانو یې بریدونه کول منع کړي و. پاڅون کې د ګډون له امله د هندي مسلمانو سرتیرو سرونه د برتانوي توپونو په خوله کې ایښودل شوي.]] د محاکمې له غونډو وروسته، قاضیانو د اعدام حکم صادر کړ، بیا یې سزا [[ميانمار|د برما]] پلازمینې رنګون ښار ته د جلاوطنۍ په توګه راټیټه شوه. جلاوطني د پنجشنبې په ورځ، د ۱۲۷۵ هجري قمري کال د ربیع الاول په نهمه ( [[17 اکتوبر|د اکتوبر ۱۷،]] ۱۸۵۸ میلادي کال ) کې پیل شوه. پاچا، د هغه کورنۍ او د هغه د ملګرو ځینې غړي برما ته یوړل شول، او د پاچا د زندان لپاره یو ځای او د هغه د میرمنې او ماشومانو لپاره یو بل ځای ځانګړی شو. هرڅوک د سختې څارنې لاندې ونیول شول. د هغه د جلاوطنۍ سره، په هند کې اسلامي مغل دولت سقوط وکړ، او په هند کې د اسلامي واکمنۍ وروستۍ پاڼه، چې له اتو پیړیو څخه ډیر وخت لپاره مشهوره وه، بدله شوه. بیا انګریزانو خپل پلانونه او هغه څه تایید کړل چې دوی یې په مختلفو لارو پټولو هڅه کوله. [[ملکه وېکټوريا|د ۱۲۷۵ هجري قمري کال د ربیع الاول په ۲۳مه (د نومبر ۱، ۱۸۵۸ میلادي کال)، ملکې ویکتوریا]] یو فرمان صادر کړ چې د هند واکمني [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] څخه برتانوي حکومت ته انتقال کړي. په دې توګه، هند په رسمي ډول د برتانوي تاج د مستعمرو څخه یو شو، او تر هغه وخته پورې همداسې پاتې شو تر څو چې برتانویان په ۱۳۶۷ هجري قمري کال (۱۹۴۷ میلادي کال) کې له هغه څخه وتلو ته اړ شول. == د بهادر شاه مړینه == بهادر شاه د جمعې په ماسپښین، د جمادي الاول د ۱۴مې، ۱۲۷۹ هجري قمري کال (د نومبر ۷مه، ۱۸۶۲) تر مړینې پورې په زندان کې پاتې شو، چې عمر یې ۸۹ کاله و، چې څلور یې په جلاوطنۍ کې تېر کړل. بهادر شاه یو تکړه شاعر و، او د هغه شعرونه د هغه د برخلیک او د هغه د سلطنت د حالت په اړه له ږ غم څخه ډک وو. هغه د یوازیني زنداني په توګه ژوند کاوه == سرچینې == [[وېشنيزه:د اوردو شاعران]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سره تړلي مخونه]] [[وېشنيزه:1862 مړينې]] a9t0fzcxck2c8cxm8djmg1d8xphw9ae 3 87057 363009 2026-04-09T03:50:04Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363009 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=配合比全额更好（说说而已）}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۹ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۳:۵۰ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) 1ymsk3iixzpq12gsxbn92wlsqddyfwi 0 87058 363010 2026-04-09T04:55:20Z Andar ba ba 39180 "[[:ar:Special:Redirect/revision/74003014|خرم سلطان]]" مخ د ژباړلو له مخې جوړ شوی 363010 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس وګړي|الاسم=خرم‌ شاه سلطان|عنوان1=[[خاصگی سلطان]]}} '''خرسلطان''' (ترکي: حریم سلطان، عثماني ترکي: خرّم سلطان، چې معنی یې "خوشحاله" یا "خوشحاله" ده)، چې د روکسیلانا (اوکراییني: Роксолана) په نوم هم پیژندل کیږي، د عثماني سلطان [[سلیمان قانوني|سلیمان عاليشان]] میرمن او د هغه د زوی او ځای ناستي سلطان [[سلطان سلیم (دویم)|سلیم دویم]] مور وه او لومړۍ میرمن وه چې [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] کې د حسکي سلطان لقب یې درلود. د ۱۵۰۵ کال په شاوخوا کې زیږیدلې او د اپریل په ۱۵، ۱۵۵۸ کې مړه شوي. حریم د عثماني تاریخ کې یو له خورا اغیزمنو میرمنو څخه ګڼل کیږي او د هغو مشهورو میرمنو په لړۍ کې لومړۍ وه چې د " ښځو د سلطنت دورې " په نوم پیژندل شوي ددی دورې په جریان کې یې مخکښ رولونه لوبولي دي. حریم د سلطان [[د عثماني سترواکۍ شاهنشاهي حرم|حرم]] ته ننوته او ورو ورو یې حیثیت لوړ شو تر دي چې هغه د سلطان سلیمان د خوښې میرمن شوه، چا چې هغې ته د "خرم" نوم ورکړ، چې معنی یې "خوښ او محبوبه" ده. سلطان هغه آزاده کړه او په رسمي ډول یې ځانته واده کړ، چې د عثماني تاریخ یوه بیلګه وه، ځکه نورو سلطانانو به وینځو سره یوازي د اولاد پیدا کولو لپاره اړیکه نیوله حریم د عثماني سلطان لومړۍ میرمن وه چې د سلطانه حریم لقب ورکړل شو، دا لقب په ځانګړي ډول د هغې لپاره رامینځته شوی و. هغه د خپل ژوند په اوږدو کې د سلطان تر څنګ پاتې شوه، له هغه سره یې قوي او نږدې احساساتي اړیکه درلوده، او لږترلږه شپږ ماشومان یې زیږولي، په شمول د راتلونکي سلطان سلیم دویم چې هغه یې د ټولو راتلونکو عثماني سلطانانو او د واکمنې کورنۍ د اولادونو مستقیمه انا ګرځولې تر نن ورځې پورې. د پام وړ خبره دا ده چې هغې پنځه زامن زیږولي، چې د عثماني دود په ښکاره ډول ماتوي چې هره میرمن یې یوازې یو زوی ته محدوده وه ترڅو په ماڼۍ کې د واک توازن وساتي. ځینې تاریخ پوهان سلطانه خرم د ډیرو خیریه مرستو د سرپرستې په توګه او د خپل میړه تر شا د دریدو په توګه یادوې ، چې د هغې لاسته راوړنو د عثماني سلطانانو په لیکه کې په یو ځانګړي مقام کې ځای پر ځای کوي په هرصورت، نور تاریخ پوهان هغه د " حرم سلطنت " مفهوم دننه د لویو خونړیو او سیاسي پیښو مسؤله ګڼي. خرم د ' روهاتين په نوم ښار کې زیږیدلی و روهاتین ( [https://en.wikipedia.org/wiki/Rohatyn] )پولنډیانو لخوا کنټرول کیږي <ref>{{کتابي سرچينه |last=Afshan |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |title=The Oxford Encyclopedia of Women in World History |date=2008 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-514890-9 |language=en |doi=10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511052123/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |archive-date=2019-05-11}}</ref> ( [[جوزف سټالين|سټالین]] دا په 1939 کې [[اوکراین|اوکراین سره]] ضمیمه کړه). باور کیږي چې د هغې پلار [[روسیه|د روسیې]] [[ختیځه ارتودوکس کلیسا|ارتودوکس]] پادری و. <ref>{{کتابي سرچينه |last=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=_BXNakNnZ7AC&pg=PT39&dq=Mistresses:+A+History+of+the+Other+Woman+Roxelana+Orthodox+priest&hl=en&sa=X&ei=nX7gULnrFcy_2QXIu4D4CA&ved=0CDoQ6AEwAA |title=Mistresses: A History of the Other Woman |date=2011-09-01 |publisher=Overlook |isbn=978-1-59020-876-2 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329193807/https://books.google.com/books?id=_BXNakNnZ7AC&pg=PT39&dq=Mistresses:+A+History+of+the+Other+Woman+Roxelana+Orthodox+priest&hl=en&sa=X&ei=nX7gULnrFcy_2QXIu4D4CA&ved=0CDoQ6AEwAA |archive-date=2020-03-29}}</ref> په 1520 کې، هغه د کریمیا تاتارانو لخوا [[کریمیا|په ټاپووزمه]] کې د دوی د معمول بریدونو په جریان کې وتښتول شوه او د سلطان سلیمان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه وپلورل شوه. هلته، حریم خپل ژوند د سلطان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه پیل کړ، او وروسته یې اسلام قبول کړ. == نومونه == د حریم د دورې سره معاصر عثماني سرچینې د هغې بشپړ نوم نه یادوي، او په دې حقیقت سره راضي دي چې '''هغه حریم حسکي سلطان ده''' ، چیرې چې حریم دا: خوشحاله یا خوښي معنی لري، <ref>{{Cite Q|Q113541212}}</ref> او دا یو نوم دی چې بیرته خپل فارسي ریښې (خرم) ته ځي، پداسې حال کې چې حسکي - یا حسکي - سلطان - یو عثماني لقب دی چې د سلطان مشرې میرمنې ته اشاره کوي، او لومړی یې چې دا ترلاسه کړ حریم سلطان وه. پر هغې تور دی چې سلطان یې د خپل زوی او وارث مصطفی پر وړاندې وهڅاوه چې د عثماني تخت د نیولو لپاره د خپل زوی [[سلطان سلیم (دویم)|سلیم]] لپاره لاره هواره کړي. هغې سره د هغې د لور مهریمه میړه، لوی وزیر رستم پاشا مرسته وکړه، چا چې د مصطفی د [[پارس|فارس]] په لور د پوځي کمپاین د رهبري کولو فرصت واخیست ترڅو سلطان ته ولیکي، او ادعا یې وکړه چې د هغه زوی، د خپلو پلویانو په مرسته، د کودتا کولو اراده لري. په ۱۵۵۳ کال کې، سلطان [[پارس|فارس]] ته سفر وکړ او خپل زوی یې خپلې خیمې ته راوغوښت، چیرې چې یې سمدلاسه د ورېښمو په تار سره ووژل <ref name="قازان" />د وریښمو په تار د لوړ شخصیتونو وژنه یو عثماني دود و. == سرچینې == ن{{لړسرچينې}} [[دوتنه:Letter_of_Roxelane_to_Sigismond_Auguste_complementing_him_for_his_accession_to_the_throne_1549.jpg|ښي|بټنوک|د خرم لخوا زیګمنټ ته په ۱۵۴۹ کال کې تخت ته د رسیدو په اړه د مبارکۍ لیک.]] == تاریخي تورونه == === د ولیعهد شهزاده وژنه === [[وېشنيزه:ويکيډاټا سره تړلي مخونه]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] [[وېشنيزه:هغه پاڼې چې یو خصوصیت کارويP18]] am5w1f60wipekk59nguaza99i6fpwma 363011 363010 2026-04-09T05:02:15Z Andar ba ba 39180 363011 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس وګړي|الاسم=خرم‌ شاه سلطان|عنوان1=[[خاصگی سلطان]]}} '''خرسلطان''' (ترکي: حریم سلطان، عثماني ترکي: خرّم سلطان، چې معنی یې "خوشحاله" یا "خوشحاله" ده)، چې د روکسیلانا (اوکراییني: Роксолана) په نوم هم پیژندل کیږي، د عثماني سلطان [[سلیمان قانوني|سلیمان عاليشان]] میرمن او د هغه د زوی او ځای ناستي سلطان [[سلطان سلیم (دویم)|سلیم دویم]] مور وه او لومړۍ میرمن وه چې [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] کې د حسکي سلطان لقب یې درلود. د ۱۵۰۵ کال په شاوخوا کې زیږیدلې او د اپریل په ۱۵، ۱۵۵۸ کې مړه شوي. حریم د عثماني تاریخ کې یو له خورا اغیزمنو میرمنو څخه ګڼل کیږي او د هغو مشهورو میرمنو په لړۍ کې لومړۍ وه چې د " ښځو د سلطنت دورې " په نوم پیژندل شوي ددی دورې په جریان کې یې مخکښ رولونه لوبولي دي. حریم د سلطان [[د عثماني سترواکۍ شاهنشاهي حرم|حرم]] ته ننوته او ورو ورو یې حیثیت لوړ شو تر دي چې هغه د سلطان سلیمان د خوښې میرمن شوه، چا چې هغې ته د "خرم" نوم ورکړ، چې معنی یې "خوښ او محبوبه" ده. سلطان هغه آزاده کړه او په رسمي ډول یې ځانته واده کړ، چې د عثماني تاریخ یوه بیلګه وه، ځکه نورو سلطانانو به وینځو سره یوازي د اولاد پیدا کولو لپاره اړیکه نیوله حریم د عثماني سلطان لومړۍ میرمن وه چې د سلطانه حریم لقب ورکړل شو، دا لقب په ځانګړي ډول د هغې لپاره رامینځته شوی و. هغه د خپل ژوند په اوږدو کې د سلطان تر څنګ پاتې شوه، له هغه سره یې قوي او نږدې احساساتي اړیکه درلوده، او لږترلږه شپږ ماشومان یې زیږولي، په شمول د راتلونکي سلطان سلیم دویم چې هغه یې د ټولو راتلونکو عثماني سلطانانو او د واکمنې کورنۍ د اولادونو مستقیمه انا ګرځولې تر نن ورځې پورې. د پام وړ خبره دا ده چې هغې پنځه زامن زیږولي، چې د عثماني دود په ښکاره ډول ماتوي چې هره میرمن یې یوازې یو زوی ته محدوده وه ترڅو په ماڼۍ کې د واک توازن وساتي. ځینې تاریخ پوهان سلطانه خرم د ډیرو خیریه مرستو د سرپرستې په توګه او د خپل میړه تر شا د دریدو په توګه یادوې ، چې د هغې لاسته راوړنو د عثماني سلطانانو په لیکه کې په یو ځانګړي مقام کې ځای پر ځای کوي په هرصورت، نور تاریخ پوهان هغه د " حرم سلطنت " مفهوم دننه د لویو خونړیو او سیاسي پیښو مسؤله ګڼي. خرم د ' روهاتين په نوم ښار کې زیږیدلی و روهاتین ( [https://en.wikipedia.org/wiki/Rohatyn] )پولنډیانو لخوا کنټرول کیږي <ref>{{کتابي سرچينه |last=Afshan |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |title=The Oxford Encyclopedia of Women in World History |date=2008 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-514890-9 |language=en |doi=10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511052123/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |archive-date=2019-05-11}}</ref> ( [[جوزف سټالين|سټالین]] دا په 1939 کې [[اوکراین|اوکراین سره]] ضمیمه کړه). باور کیږي چې د هغې پلار [[روسیه|د روسیې]] [[ختیځه ارتودوکس کلیسا|ارتودوکس]] پادری و. <ref>{{کتابي سرچينه |last=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=_BXNakNnZ7AC&pg=PT39&dq=Mistresses:+A+History+of+the+Other+Woman+Roxelana+Orthodox+priest&hl=en&sa=X&ei=nX7gULnrFcy_2QXIu4D4CA&ved=0CDoQ6AEwAA |title=Mistresses: A History of the Other Woman |date=2011-09-01 |publisher=Overlook |isbn=978-1-59020-876-2 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329193807/https://books.google.com/books?id=_BXNakNnZ7AC&pg=PT39&dq=Mistresses:+A+History+of+the+Other+Woman+Roxelana+Orthodox+priest&hl=en&sa=X&ei=nX7gULnrFcy_2QXIu4D4CA&ved=0CDoQ6AEwAA |archive-date=2020-03-29}}</ref> په 1520 کې، هغه د کریمیا تاتارانو لخوا [[کریمیا|په ټاپووزمه]] کې د دوی د معمول بریدونو په جریان کې وتښتول شوه او د سلطان سلیمان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه وپلورل شوه. هلته، حریم خپل ژوند د سلطان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه پیل کړ، او وروسته یې اسلام قبول کړ. == نومونه == د حریم د دورې سره معاصر عثماني سرچینې د هغې بشپړ نوم نه یادوي، او په دې حقیقت سره راضي دي چې '''هغه حریم حسکي سلطان ده''' ، چیرې چې حریم دا: خوشحاله یا خوښي معنی لري، <ref>{{Cite Q|Q113541212}}</ref> او دا یو نوم دی چې بیرته خپل فارسي ریښې (خرم) ته ځي، پداسې حال کې چې حسکي - یا حسکي - سلطان - یو عثماني لقب دی چې د سلطان مشرې میرمنې ته اشاره کوي، او لومړی یې چې دا ترلاسه کړ حریم سلطان وه. == د شهزاده مصطفی وژنه == پر هغې تور دی چې سلطان یې د خپل زوی او وارث مصطفی پر وړاندې وهڅاوه چې د عثماني تخت د نیولو لپاره د خپل زوی [[سلطان سلیم (دویم)|سلیم]] لپاره لاره هواره کړي. هغې سره د هغې د لور مهریمه میړه، لوی وزیر رستم پاشا مرسته وکړه، چا چې د مصطفی د [[پارس|فارس]] په لور د پوځي کمپاین د رهبري کولو فرصت واخیست ترڅو سلطان ته ولیکي، او ادعا یې وکړه چې د هغه زوی، د خپلو پلویانو په مرسته، د کودتا کولو اراده لري. په ۱۵۵۳ کال کې، سلطان [[پارس|فارس]] ته سفر وکړ او خپل زوی یې خپلې خیمې ته راوغوښت، چیرې چې یې سمدلاسه د ورېښمو په تار سره ووژل <ref name="قازان" />د وریښمو په تار د لوړ شخصیتونو وژنه یو عثماني دود و. == سرچینې == ن{{لړسرچينې}} [[دوتنه:Letter_of_Roxelane_to_Sigismond_Auguste_complementing_him_for_his_accession_to_the_throne_1549.jpg|ښي|بټنوک|د خرم لخوا زیګمنټ ته په ۱۵۴۹ کال کې تخت ته د رسیدو په اړه د مبارکۍ لیک.]] == تاریخي تورونه == === د ولیعهد شهزاده وژنه === [[وېشنيزه:ويکيډاټا سره تړلي مخونه]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] [[وېشنيزه:هغه پاڼې چې یو خصوصیت کارويP18]] b50b8uk9bxjhdcge17qys8yv47g1oh1 363012 363011 2026-04-09T05:11:10Z Andar ba ba 39180 /* تاریخي تورونه */ 363012 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس وګړي|الاسم=خرم‌ شاه سلطان|عنوان1=[[خاصگی سلطان]]}} '''خرسلطان''' (ترکي: حریم سلطان، عثماني ترکي: خرّم سلطان، چې معنی یې "خوشحاله" یا "خوشحاله" ده)، چې د روکسیلانا (اوکراییني: Роксолана) په نوم هم پیژندل کیږي، د عثماني سلطان [[سلیمان قانوني|سلیمان عاليشان]] میرمن او د هغه د زوی او ځای ناستي سلطان [[سلطان سلیم (دویم)|سلیم دویم]] مور وه او لومړۍ میرمن وه چې [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] کې د حسکي سلطان لقب یې درلود. د ۱۵۰۵ کال په شاوخوا کې زیږیدلې او د اپریل په ۱۵، ۱۵۵۸ کې مړه شوي. حریم د عثماني تاریخ کې یو له خورا اغیزمنو میرمنو څخه ګڼل کیږي او د هغو مشهورو میرمنو په لړۍ کې لومړۍ وه چې د " ښځو د سلطنت دورې " په نوم پیژندل شوي ددی دورې په جریان کې یې مخکښ رولونه لوبولي دي. حریم د سلطان [[د عثماني سترواکۍ شاهنشاهي حرم|حرم]] ته ننوته او ورو ورو یې حیثیت لوړ شو تر دي چې هغه د سلطان سلیمان د خوښې میرمن شوه، چا چې هغې ته د "خرم" نوم ورکړ، چې معنی یې "خوښ او محبوبه" ده. سلطان هغه آزاده کړه او په رسمي ډول یې ځانته واده کړ، چې د عثماني تاریخ یوه بیلګه وه، ځکه نورو سلطانانو به وینځو سره یوازي د اولاد پیدا کولو لپاره اړیکه نیوله حریم د عثماني سلطان لومړۍ میرمن وه چې د سلطانه حریم لقب ورکړل شو، دا لقب په ځانګړي ډول د هغې لپاره رامینځته شوی و. هغه د خپل ژوند په اوږدو کې د سلطان تر څنګ پاتې شوه، له هغه سره یې قوي او نږدې احساساتي اړیکه درلوده، او لږترلږه شپږ ماشومان یې زیږولي، په شمول د راتلونکي سلطان سلیم دویم چې هغه یې د ټولو راتلونکو عثماني سلطانانو او د واکمنې کورنۍ د اولادونو مستقیمه انا ګرځولې تر نن ورځې پورې. د پام وړ خبره دا ده چې هغې پنځه زامن زیږولي، چې د عثماني دود په ښکاره ډول ماتوي چې هره میرمن یې یوازې یو زوی ته محدوده وه ترڅو په ماڼۍ کې د واک توازن وساتي. ځینې تاریخ پوهان سلطانه خرم د ډیرو خیریه مرستو د سرپرستې په توګه او د خپل میړه تر شا د دریدو په توګه یادوې ، چې د هغې لاسته راوړنو د عثماني سلطانانو په لیکه کې په یو ځانګړي مقام کې ځای پر ځای کوي په هرصورت، نور تاریخ پوهان هغه د " حرم سلطنت " مفهوم دننه د لویو خونړیو او سیاسي پیښو مسؤله ګڼي. خرم د ' روهاتين په نوم ښار کې زیږیدلی و روهاتین ( [https://en.wikipedia.org/wiki/Rohatyn] )پولنډیانو لخوا کنټرول کیږي <ref>{{کتابي سرچينه |last=Afshan |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |title=The Oxford Encyclopedia of Women in World History |date=2008 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-514890-9 |language=en |doi=10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511052123/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |archive-date=2019-05-11}}</ref> ( [[جوزف سټالين|سټالین]] دا په 1939 کې [[اوکراین|اوکراین سره]] ضمیمه کړه). باور کیږي چې د هغې پلار [[روسیه|د روسیې]] [[ختیځه ارتودوکس کلیسا|ارتودوکس]] پادری و. <ref>{{کتابي سرچينه |last=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=_BXNakNnZ7AC&pg=PT39&dq=Mistresses:+A+History+of+the+Other+Woman+Roxelana+Orthodox+priest&hl=en&sa=X&ei=nX7gULnrFcy_2QXIu4D4CA&ved=0CDoQ6AEwAA |title=Mistresses: A History of the Other Woman |date=2011-09-01 |publisher=Overlook |isbn=978-1-59020-876-2 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329193807/https://books.google.com/books?id=_BXNakNnZ7AC&pg=PT39&dq=Mistresses:+A+History+of+the+Other+Woman+Roxelana+Orthodox+priest&hl=en&sa=X&ei=nX7gULnrFcy_2QXIu4D4CA&ved=0CDoQ6AEwAA |archive-date=2020-03-29}}</ref> په 1520 کې، هغه د کریمیا تاتارانو لخوا [[کریمیا|په ټاپووزمه]] کې د دوی د معمول بریدونو په جریان کې وتښتول شوه او د سلطان سلیمان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه وپلورل شوه. هلته، حریم خپل ژوند د سلطان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه پیل کړ، او وروسته یې اسلام قبول کړ. == نومونه == د حریم د دورې سره معاصر عثماني سرچینې د هغې بشپړ نوم نه یادوي، او په دې حقیقت سره راضي دي چې '''هغه حریم حسکي سلطان ده''' ، چیرې چې حریم دا: خوشحاله یا خوښي معنی لري، <ref>{{Cite Q|Q113541212}}</ref> او دا یو نوم دی چې بیرته خپل فارسي ریښې (خرم) ته ځي، پداسې حال کې چې حسکي - یا حسکي - سلطان - یو عثماني لقب دی چې د سلطان مشرې میرمنې ته اشاره کوي، او لومړی یې چې دا ترلاسه کړ حریم سلطان وه. == د شهزاده مصطفی وژنه == پر هغې تور دی چې سلطان یې د خپل زوی او وارث مصطفی پر وړاندې وهڅاوه چې د عثماني تخت د نیولو لپاره د خپل زوی [[سلطان سلیم (دویم)|سلیم]] لپاره لاره هواره کړي. هغې سره د هغې د لور مهریمه میړه، لوی وزیر رستم پاشا مرسته وکړه، چا چې د مصطفی د [[پارس|فارس]] په لور د پوځي کمپاین د رهبري کولو فرصت واخیست ترڅو سلطان ته ولیکي، او ادعا یې وکړه چې د هغه زوی، د خپلو پلویانو په مرسته، د کودتا کولو اراده لري. په ۱۵۵۳ کال کې، سلطان [[پارس|فارس]] ته سفر وکړ او خپل زوی یې خپلې خیمې ته راوغوښت، چیرې چې یې سمدلاسه د ورېښمو په تار سره ووژل <ref name="قازان" />د وریښمو په تار د لوړ شخصیتونو وژنه یو عثماني دود و. == سرچینې == ن{{لړسرچينې}} [[دوتنه:Letter_of_Roxelane_to_Sigismond_Auguste_complementing_him_for_his_accession_to_the_throne_1549.jpg|ښي|بټنوک|د خرم لخوا زیګمنټ ته په ۱۵۴۹ کال کې تخت ته د رسیدو په اړه د مبارکۍ لیک.]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سره تړلي مخونه]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] [[وېشنيزه:هغه پاڼې چې یو خصوصیت کارويP18]] 1zsgofb7pkhsg165ipce69y60s7jbet 363013 363012 2026-04-09T05:11:53Z Andar ba ba 39180 /* سرچینې */ 363013 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس وګړي|الاسم=خرم‌ شاه سلطان|عنوان1=[[خاصگی سلطان]]}} '''خرسلطان''' (ترکي: حریم سلطان، عثماني ترکي: خرّم سلطان، چې معنی یې "خوشحاله" یا "خوشحاله" ده)، چې د روکسیلانا (اوکراییني: Роксолана) په نوم هم پیژندل کیږي، د عثماني سلطان [[سلیمان قانوني|سلیمان عاليشان]] میرمن او د هغه د زوی او ځای ناستي سلطان [[سلطان سلیم (دویم)|سلیم دویم]] مور وه او لومړۍ میرمن وه چې [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] کې د حسکي سلطان لقب یې درلود. د ۱۵۰۵ کال په شاوخوا کې زیږیدلې او د اپریل په ۱۵، ۱۵۵۸ کې مړه شوي. حریم د عثماني تاریخ کې یو له خورا اغیزمنو میرمنو څخه ګڼل کیږي او د هغو مشهورو میرمنو په لړۍ کې لومړۍ وه چې د " ښځو د سلطنت دورې " په نوم پیژندل شوي ددی دورې په جریان کې یې مخکښ رولونه لوبولي دي. حریم د سلطان [[د عثماني سترواکۍ شاهنشاهي حرم|حرم]] ته ننوته او ورو ورو یې حیثیت لوړ شو تر دي چې هغه د سلطان سلیمان د خوښې میرمن شوه، چا چې هغې ته د "خرم" نوم ورکړ، چې معنی یې "خوښ او محبوبه" ده. سلطان هغه آزاده کړه او په رسمي ډول یې ځانته واده کړ، چې د عثماني تاریخ یوه بیلګه وه، ځکه نورو سلطانانو به وینځو سره یوازي د اولاد پیدا کولو لپاره اړیکه نیوله حریم د عثماني سلطان لومړۍ میرمن وه چې د سلطانه حریم لقب ورکړل شو، دا لقب په ځانګړي ډول د هغې لپاره رامینځته شوی و. هغه د خپل ژوند په اوږدو کې د سلطان تر څنګ پاتې شوه، له هغه سره یې قوي او نږدې احساساتي اړیکه درلوده، او لږترلږه شپږ ماشومان یې زیږولي، په شمول د راتلونکي سلطان سلیم دویم چې هغه یې د ټولو راتلونکو عثماني سلطانانو او د واکمنې کورنۍ د اولادونو مستقیمه انا ګرځولې تر نن ورځې پورې. د پام وړ خبره دا ده چې هغې پنځه زامن زیږولي، چې د عثماني دود په ښکاره ډول ماتوي چې هره میرمن یې یوازې یو زوی ته محدوده وه ترڅو په ماڼۍ کې د واک توازن وساتي. ځینې تاریخ پوهان سلطانه خرم د ډیرو خیریه مرستو د سرپرستې په توګه او د خپل میړه تر شا د دریدو په توګه یادوې ، چې د هغې لاسته راوړنو د عثماني سلطانانو په لیکه کې په یو ځانګړي مقام کې ځای پر ځای کوي په هرصورت، نور تاریخ پوهان هغه د " حرم سلطنت " مفهوم دننه د لویو خونړیو او سیاسي پیښو مسؤله ګڼي. خرم د ' روهاتين په نوم ښار کې زیږیدلی و روهاتین ( [https://en.wikipedia.org/wiki/Rohatyn] )پولنډیانو لخوا کنټرول کیږي <ref>{{کتابي سرچينه |last=Afshan |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |title=The Oxford Encyclopedia of Women in World History |date=2008 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-514890-9 |language=en |doi=10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511052123/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |archive-date=2019-05-11}}</ref> ( [[جوزف سټالين|سټالین]] دا په 1939 کې [[اوکراین|اوکراین سره]] ضمیمه کړه). باور کیږي چې د هغې پلار [[روسیه|د روسیې]] [[ختیځه ارتودوکس کلیسا|ارتودوکس]] پادری و. <ref>{{کتابي سرچينه |last=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=_BXNakNnZ7AC&pg=PT39&dq=Mistresses:+A+History+of+the+Other+Woman+Roxelana+Orthodox+priest&hl=en&sa=X&ei=nX7gULnrFcy_2QXIu4D4CA&ved=0CDoQ6AEwAA |title=Mistresses: A History of the Other Woman |date=2011-09-01 |publisher=Overlook |isbn=978-1-59020-876-2 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329193807/https://books.google.com/books?id=_BXNakNnZ7AC&pg=PT39&dq=Mistresses:+A+History+of+the+Other+Woman+Roxelana+Orthodox+priest&hl=en&sa=X&ei=nX7gULnrFcy_2QXIu4D4CA&ved=0CDoQ6AEwAA |archive-date=2020-03-29}}</ref> په 1520 کې، هغه د کریمیا تاتارانو لخوا [[کریمیا|په ټاپووزمه]] کې د دوی د معمول بریدونو په جریان کې وتښتول شوه او د سلطان سلیمان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه وپلورل شوه. هلته، حریم خپل ژوند د سلطان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه پیل کړ، او وروسته یې اسلام قبول کړ. == نومونه == د حریم د دورې سره معاصر عثماني سرچینې د هغې بشپړ نوم نه یادوي، او په دې حقیقت سره راضي دي چې '''هغه حریم حسکي سلطان ده''' ، چیرې چې حریم دا: خوشحاله یا خوښي معنی لري، <ref>{{Cite Q|Q113541212}}</ref> او دا یو نوم دی چې بیرته خپل فارسي ریښې (خرم) ته ځي، پداسې حال کې چې حسکي - یا حسکي - سلطان - یو عثماني لقب دی چې د سلطان مشرې میرمنې ته اشاره کوي، او لومړی یې چې دا ترلاسه کړ حریم سلطان وه. == د شهزاده مصطفی وژنه == پر هغې تور دی چې سلطان یې د خپل زوی او وارث مصطفی پر وړاندې وهڅاوه چې د عثماني تخت د نیولو لپاره د خپل زوی [[سلطان سلیم (دویم)|سلیم]] لپاره لاره هواره کړي. هغې سره د هغې د لور مهریمه میړه، لوی وزیر رستم پاشا مرسته وکړه، چا چې د مصطفی د [[پارس|فارس]] په لور د پوځي کمپاین د رهبري کولو فرصت واخیست ترڅو سلطان ته ولیکي، او ادعا یې وکړه چې د هغه زوی، د خپلو پلویانو په مرسته، د کودتا کولو اراده لري. په ۱۵۵۳ کال کې، سلطان [[پارس|فارس]] ته سفر وکړ او خپل زوی یې خپلې خیمې ته راوغوښت، چیرې چې یې سمدلاسه د ورېښمو په تار سره ووژل <ref name="قازان" />د وریښمو په تار د لوړ شخصیتونو وژنه یو عثماني دود و. == سرچینې == ن{{لړسرچينې}} [[وېشنيزه:ويکيډاټا سره تړلي مخونه]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] [[وېشنيزه:هغه پاڼې چې یو خصوصیت کارويP18]] a2nudac36w0pgho8743dwsoctg91202 363014 363013 2026-04-09T05:14:20Z Andar ba ba 39180 له "[[:ur:Special:Redirect/revision/9372060|خرم سلطان]]" مخه د "تصاویر" برخې په ژباړلو سره رامنځته شوی 363014 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس وګړي|الاسم=خرم‌ شاه سلطان|عنوان1=[[خاصگی سلطان]]}} '''خرسلطان''' (ترکي: حریم سلطان، عثماني ترکي: خرّم سلطان، چې معنی یې "خوشحاله" یا "خوشحاله" ده)، چې د روکسیلانا (اوکراییني: Роксолана) په نوم هم پیژندل کیږي، د عثماني سلطان [[سلیمان قانوني|سلیمان عاليشان]] میرمن او د هغه د زوی او ځای ناستي سلطان [[سلطان سلیم (دویم)|سلیم دویم]] مور وه او لومړۍ میرمن وه چې [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] کې د حسکي سلطان لقب یې درلود. د ۱۵۰۵ کال په شاوخوا کې زیږیدلې او د اپریل په ۱۵، ۱۵۵۸ کې مړه شوي. حریم د عثماني تاریخ کې یو له خورا اغیزمنو میرمنو څخه ګڼل کیږي او د هغو مشهورو میرمنو په لړۍ کې لومړۍ وه چې د " ښځو د سلطنت دورې " په نوم پیژندل شوي ددی دورې په جریان کې یې مخکښ رولونه لوبولي دي. حریم د سلطان [[د عثماني سترواکۍ شاهنشاهي حرم|حرم]] ته ننوته او ورو ورو یې حیثیت لوړ شو تر دي چې هغه د سلطان سلیمان د خوښې میرمن شوه، چا چې هغې ته د "خرم" نوم ورکړ، چې معنی یې "خوښ او محبوبه" ده. سلطان هغه آزاده کړه او په رسمي ډول یې ځانته واده کړ، چې د عثماني تاریخ یوه بیلګه وه، ځکه نورو سلطانانو به وینځو سره یوازي د اولاد پیدا کولو لپاره اړیکه نیوله حریم د عثماني سلطان لومړۍ میرمن وه چې د سلطانه حریم لقب ورکړل شو، دا لقب په ځانګړي ډول د هغې لپاره رامینځته شوی و. هغه د خپل ژوند په اوږدو کې د سلطان تر څنګ پاتې شوه، له هغه سره یې قوي او نږدې احساساتي اړیکه درلوده، او لږترلږه شپږ ماشومان یې زیږولي، په شمول د راتلونکي سلطان سلیم دویم چې هغه یې د ټولو راتلونکو عثماني سلطانانو او د واکمنې کورنۍ د اولادونو مستقیمه انا ګرځولې تر نن ورځې پورې. د پام وړ خبره دا ده چې هغې پنځه زامن زیږولي، چې د عثماني دود په ښکاره ډول ماتوي چې هره میرمن یې یوازې یو زوی ته محدوده وه ترڅو په ماڼۍ کې د واک توازن وساتي. ځینې تاریخ پوهان سلطانه خرم د ډیرو خیریه مرستو د سرپرستې په توګه او د خپل میړه تر شا د دریدو په توګه یادوې ، چې د هغې لاسته راوړنو د عثماني سلطانانو په لیکه کې په یو ځانګړي مقام کې ځای پر ځای کوي په هرصورت، نور تاریخ پوهان هغه د " حرم سلطنت " مفهوم دننه د لویو خونړیو او سیاسي پیښو مسؤله ګڼي. خرم د ' روهاتين په نوم ښار کې زیږیدلی و روهاتین ( [https://en.wikipedia.org/wiki/Rohatyn] )پولنډیانو لخوا کنټرول کیږي <ref>{{کتابي سرچينه |last=Afshan |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |title=The Oxford Encyclopedia of Women in World History |date=2008 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-514890-9 |language=en |doi=10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511052123/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195148909.001.0001/acref-9780195148909-e-472 |archive-date=2019-05-11}}</ref> ( [[جوزف سټالين|سټالین]] دا په 1939 کې [[اوکراین|اوکراین سره]] ضمیمه کړه). باور کیږي چې د هغې پلار [[روسیه|د روسیې]] [[ختیځه ارتودوکس کلیسا|ارتودوکس]] پادری و. <ref>{{کتابي سرچينه |last=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=_BXNakNnZ7AC&pg=PT39&dq=Mistresses:+A+History+of+the+Other+Woman+Roxelana+Orthodox+priest&hl=en&sa=X&ei=nX7gULnrFcy_2QXIu4D4CA&ved=0CDoQ6AEwAA |title=Mistresses: A History of the Other Woman |date=2011-09-01 |publisher=Overlook |isbn=978-1-59020-876-2 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329193807/https://books.google.com/books?id=_BXNakNnZ7AC&pg=PT39&dq=Mistresses:+A+History+of+the+Other+Woman+Roxelana+Orthodox+priest&hl=en&sa=X&ei=nX7gULnrFcy_2QXIu4D4CA&ved=0CDoQ6AEwAA |archive-date=2020-03-29}}</ref> په 1520 کې، هغه د کریمیا تاتارانو لخوا [[کریمیا|په ټاپووزمه]] کې د دوی د معمول بریدونو په جریان کې وتښتول شوه او د سلطان سلیمان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه وپلورل شوه. هلته، حریم خپل ژوند د سلطان په ماڼۍ کې د غلامې په توګه پیل کړ، او وروسته یې اسلام قبول کړ. == نومونه == د حریم د دورې سره معاصر عثماني سرچینې د هغې بشپړ نوم نه یادوي، او په دې حقیقت سره راضي دي چې '''هغه حریم حسکي سلطان ده''' ، چیرې چې حریم دا: خوشحاله یا خوښي معنی لري، <ref>{{Cite Q|Q113541212}}</ref> او دا یو نوم دی چې بیرته خپل فارسي ریښې (خرم) ته ځي، پداسې حال کې چې حسکي - یا حسکي - سلطان - یو عثماني لقب دی چې د سلطان مشرې میرمنې ته اشاره کوي، او لومړی یې چې دا ترلاسه کړ حریم سلطان وه. == د شهزاده مصطفی وژنه == پر هغې تور دی چې سلطان یې د خپل زوی او وارث مصطفی پر وړاندې وهڅاوه چې د عثماني تخت د نیولو لپاره د خپل زوی [[سلطان سلیم (دویم)|سلیم]] لپاره لاره هواره کړي. هغې سره د هغې د لور مهریمه میړه، لوی وزیر رستم پاشا مرسته وکړه، چا چې د مصطفی د [[پارس|فارس]] په لور د پوځي کمپاین د رهبري کولو فرصت واخیست ترڅو سلطان ته ولیکي، او ادعا یې وکړه چې د هغه زوی، د خپلو پلویانو په مرسته، د کودتا کولو اراده لري. په ۱۵۵۳ کال کې، سلطان [[پارس|فارس]] ته سفر وکړ او خپل زوی یې خپلې خیمې ته راوغوښت، چیرې چې یې سمدلاسه د ورېښمو په تار سره ووژل <ref name="قازان" />د وریښمو په تار د لوړ شخصیتونو وژنه یو عثماني دود و. == سرچینې == ن{{لړسرچينې}} [[وېشنيزه:ويکيډاټا سره تړلي مخونه]] [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] [[وېشنيزه:هغه پاڼې چې یو خصوصیت کارويP18]] == انځورتون == <gallery> دوتنه:Haseki_Huerrem_Sultan_Roxelane.jpg|تړونی=فائل:Haseki_Huerrem_Sultan_Roxelane.jpg دوتنه:Anton_Hickel_-_Roxelane_und_der_Sultan.jpg|تړونی=فائل:Anton_Hickel_-_Roxelane_und_der_Sultan.jpg دوتنه:Titian_-_Portrait_of_a_Woman_(La_Sultana_Rossa).jpg|تړونی=فائل:Titian_-_Portrait_of_a_Woman_(La_Sultana_Rossa).jpg دوتنه:Sultan_Roxelana.jpg|تړونی=فائل:Sultan_Roxelana.jpg دوتنه:Rossa,_Wife_of_Suleiman_the_Magnificent.jpg|تړونی=فائل:Rossa,_Wife_of_Suleiman_the_Magnificent.jpg دوتنه:Haseki-Huerrem-Sultan-waqf_Jerusalem.png|تړونی=فائل:Haseki-Huerrem-Sultan-waqf_Jerusalem.png </gallery> qd6o186ei5wxxm27vvwahzmz0925yzx 0 87059 363015 2026-04-09T05:53:49Z Andar ba ba 39180 "[[:ar:Special:Redirect/revision/72674796|سلطنة الحريم]]" مخ د ژباړلو له مخې جوړ شوی 363015 wikitext text/x-wiki   {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#a2ced1; padding:5px;" |د ښځو سلطنت (سلطنة الحريم) | colspan="2" style="text-align:center; padding:10px;" |[[دوتنه:Coat_of_arms_of_the_Ottoman_Empire_(1882–1922).svg|239x239پېکسل]] <small>د عثماني امپراتورۍ رسمي نښان</small> |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |عمومي معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پیل |۱۵۳۳ |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پای |۱۶۵۶ |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |سیمه |عثماني خلافت |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |نښې او شخصیتونه |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |اغېزمن شخصیتونه |• خرم سلطان |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |اغېزې |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |څانګه له |د عثماني خلافت تاریخ |}   '''د حرم سلطنت''' ( {{Langx|ota|قادينلر سلطنتى|}} دا هغه دوره ده چې په ترڅ کې یې [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ د]] سلطانانو ځینو میرمنو، میندو، خویندو او اناګانو استثنایی سیاسي نفوذ درلود. دا پدیده تقریبا د ۱۵۳۴ او ۱۷۱۵ کلونو ترمنځ پیل شوه، چې د [[خرم سلطان|سلطان]] [[سلیمان قانوني|سلیمان د]] واکمنۍ سره سمون خوري او د سلطان ګلنوش د مړینې سره پای ته ورسیده. دا ښځې یا د سلطان میرمنې یا لوڼې وې، چې د حسکي سلطان یا والید سلطان (د سلطان میندې ) په نوم پیژندل کیدې. څلور یې د سلطان قانوني میرمنې شوې: [[خرم سلطان|حرم سلطان]] د سلیمان سره، نوربانو سلطان د سلیم دوهم سره، صفیه سلطان د مراد دریم سره، او کوسم سلطان د احمد لومړي سره. په دې موده کې، هسکي سلطان او والید سلطان اکثرا له سیاسي او ټولنیز نفوذ څخه برخمن وو چې دوی ته یې اجازه ورکړه چې د امپراتورۍ په ورځني چارو کې نفوذ وکړي، او همدارنګه خیریه کارونه وکړي، او د لوړو ځایونو لکه د لوی هسکي سلطان جومات کمپلیکس، او د ایمینو په ولسوالۍ کې د مشهور والید سلطان جومات، چې د نوي جومات په نوم هم پیژندل کیږي. <ref name=":02">{{کتابي سرچينه |title=Encyclopedia of World Biography |publisher=Gale |year=2017 |isbn=9781410324139 |editor-last=Kumar |location=Farmington Hills, MI |pages=305–306}}</ref> == تاریخي مثالونه == دا [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] لپاره یو نوی پړاو و، خو دا بې ساري نه و، ځکه چې [[د سلجوقیانو سترواکي|د سلجوقي واکمنانو]] ، د عثمانیانو مخکیني واکمنانو، شریفو ښځو ته اجازه ورکړه چې په عامه پالیسۍ او اداره کې فعال رول ولوبوي، سره له دې چې د ځینو نارینه چارواکو یې مخالفت کاوه . <ref>{{کتابي سرچينه |last=Lambton |first=Ann |url=https://archive.org/details/continuitychange0000lamb |title=Continuity and Change in Medieval Persia |publisher=Bibliotheca Persica |year=1988 |isbn=0887061338}}</ref> په څوارلسمه پیړۍ کې، د عثماني امپراتورۍ د پراخېدو سره په حکومت کې د ښځو رول کم شو. ډیری سلطانانو غوره وګڼله چې، د سلاکارانو، وزیرانو او مذهبي مشرانو سره مشوري وکړي کله چې پوځ نوي سیمې فتح کړې. د پنځلسمې پیړۍ راهیسې، عثماني دولت د ځوانو شهزادګانو او د هغوی میندې د اناتولیا په ترابزون، مانیسا او اماسیا کې ولایتي مرکزونو ته د لیږلو پالیسي غوره کړه. دې پالیسۍ ښځې د حکومت له لوړو پوړونو سره د هر هغه ځای څخه لرې وساتلې چیرې چې دوی کولی شي ریښتینی، اغیزمن ځواک وکاروي. سربیره پردې، د ورور وژنې عمل - په کوم کې چې یو نوی سلطان به خپل ټول وروڼه د خپل تخت د خوندي کولو لپاره اعدامول - د شهزادګانو میرمنې او میندې په خپلو میړونو باندې لا ډیرې تړلې کیدي. nu9wyivlbtiutheflpq190pmnwkmlju 363016 363015 2026-04-09T06:24:04Z Andar ba ba 39180 363016 wikitext text/x-wiki   {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#a2ced1; padding:5px;" |د ښځو سلطنت (سلطنة الحريم) | colspan="2" style="text-align:center; padding:10px;" |[[دوتنه:Coat_of_arms_of_the_Ottoman_Empire_(1882–1922).svg|239x239پېکسل]] <small>د عثماني امپراتورۍ رسمي نښان</small> |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |عمومي معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پیل |۱۵۳۳ |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پای |۱۶۵۶ |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |سیمه |عثماني خلافت |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |نښې او شخصیتونه |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |اغېزمن شخصیتونه |• خرم سلطان |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |اغېزې |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |څانګه له |د عثماني خلافت تاریخ |}   '''د حرم سلطنت''' ( {{Langx|ota|قادينلر سلطنتى|}} دا هغه دوره ده چې په ترڅ کې یې [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ د]] سلطانانو ځینو میرمنو، میندو، خویندو او اناګانو استثنایی سیاسي نفوذ درلود. دا پدیده تقریبا د ۱۵۳۴ او ۱۷۱۵ کلونو ترمنځ پیل شوه، چې د [[خرم سلطان|سلطان]] [[سلیمان قانوني|سلیمان د]] واکمنۍ سره سمون خوري او د سلطان ګلنوش د مړینې سره پای ته ورسیده. دا ښځې یا د سلطان میرمنې یا لوڼې وې، چې د حسکي سلطان یا والید سلطان (د سلطان میندې ) په نوم پیژندل کیدې. په سیاست کې لاسوهنه د حرم سلطان چې د سلطان قانوني میرمن لخوا پیله شوه :حرم سلطان]] د سلیمان سره، نوربانو سلطان د سلیم دوهم سره، صفیه سلطان د مراد دریم سره، او کوسم سلطان د احمد لومړي سره وادونه وکړل او سیاست کې یې لاسوهنې وکړې. په دې موده کې، هسکي سلطان او والید سلطان اکثرا له سیاسي او ټولنیز نفوذ څخه برخمن وو چې دوی ته یې اجازه ورکړه چې د امپراتورۍ په ورځني چارو کې نفوذ وکړي، او همدارنګه خیریه کارونه وکړي، او د لوړو ځایونو لکه د لوی هسکي سلطان جومات کمپلیکس، او د ایمینو په ولسوالۍ کې د مشهور والید سلطان جومات، چې د نوي جومات په نوم هم پیژندل کیږي. <ref name=":02">{{کتابي سرچينه |title=Encyclopedia of World Biography |publisher=Gale |year=2017 |isbn=9781410324139 |editor-last=Kumar |location=Farmington Hills, MI |pages=305–306}}</ref> == تاریخي مثالونه == دا [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] لپاره یو نوی پړاو و، خو دا بې ساري نه و، ځکه چې [[د سلجوقیانو سترواکي|د سلجوقي واکمنانو]] ، د عثمانیانو مخکیني واکمنانو، شریفو ښځو ته اجازه ورکړه چې په عامه پالیسۍ او اداره کې فعال رول ولوبوي، سره له دې چې د ځینو نارینه چارواکو یې مخالفت کاوه . <ref>{{کتابي سرچينه |last=Lambton |first=Ann |url=https://archive.org/details/continuitychange0000lamb |title=Continuity and Change in Medieval Persia |publisher=Bibliotheca Persica |year=1988 |isbn=0887061338}}</ref> په څوارلسمه پیړۍ کې، د عثماني امپراتورۍ د پراخېدو سره په حکومت کې د ښځو رول کم شو. ډیری سلطانانو غوره وګڼله چې، د سلاکارانو، وزیرانو او مذهبي مشرانو سره مشوري وکړي کله چې پوځ نوي سیمې فتح کړې. د پنځلسمې پیړۍ راهیسې، عثماني دولت د ځوانو شهزادګانو او د هغوی میندې د اناتولیا په ترابزون، مانیسا او اماسیا کې ولایتي مرکزونو ته د لیږلو پالیسي غوره کړه. دې پالیسۍ ښځې د حکومت له لوړو پوړونو سره د هر هغه ځای څخه لرې وساتلې چیرې چې دوی کولی شي ریښتینی، اغیزمن ځواک وکاروي. سربیره پردې، د ورور وژنې عمل - په کوم کې چې یو نوی سلطان به خپل ټول وروڼه د خپل تخت د خوندي کولو لپاره اعدامول - د شهزادګانو میرمنې او میندې په خپلو میړونو باندې لا ډیرې تړلې کیدي. 35yye8x7ix44nfic6za1bj0h9pchzgr 363017 363016 2026-04-09T06:25:24Z Andar ba ba 39180 363017 wikitext text/x-wiki   {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#a2ced1; padding:5px;" |د ښځو سلطنت (سلطنة الحريم) | colspan="2" style="text-align:center; padding:10px;" |[[دوتنه:Coat_of_arms_of_the_Ottoman_Empire_(1882–1922).svg|239x239پېکسل]] <small>د عثماني امپراتورۍ رسمي نښان</small> |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |عمومي معلومات |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پیل |۱۵۳۳ |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پای |۱۶۵۶ |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |سیمه |عثماني خلافت |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |نښې او شخصیتونه |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |اغېزمن شخصیتونه |• خرم سلطان |- ! colspan="2" style="background:#ddd; text-align:center;" |اغېزې |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |څانګه له |د عثماني خلافت تاریخ |}   '''د حرم سلطنت''' ( {{ دا هغه دوره ده چې په ترڅ کې یې [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ د]] سلطانانو ځینو میرمنو، میندو، خویندو او اناګانو استثنایی سیاسي نفوذ درلود. دا پدیده تقریبا د ۱۵۳۴ او ۱۷۱۵ کلونو ترمنځ پیل شوه، چې د [[خرم سلطان|سلطان]] [[سلیمان قانوني|سلیمان د]] واکمنۍ سره سمون خوري او د سلطان ګلنوش د مړینې سره پای ته ورسیده. دا ښځې یا د سلطان میرمنې یا لوڼې وې، چې د حسکي سلطان یا والید سلطان (د سلطان میندې ) په نوم پیژندل کیدې. په سیاست کې لاسوهنه د حرم سلطان چې د سلطان قانوني میرمن لخوا پیله شوه :حرم سلطان]] د سلیمان سره، نوربانو سلطان د سلیم دوهم سره، صفیه سلطان د مراد دریم سره، او کوسم سلطان د احمد لومړي سره وادونه وکړل او سیاست کې یې لاسوهنې وکړې. په دې موده کې، هسکي سلطان او والید سلطان اکثرا له سیاسي او ټولنیز نفوذ څخه برخمن وو چې دوی ته یې اجازه ورکړه چې د امپراتورۍ په ورځني چارو کې نفوذ وکړي، او همدارنګه خیریه کارونه وکړي، او د لوړو ځایونو لکه د لوی هسکي سلطان جومات کمپلیکس، او د ایمینو په ولسوالۍ کې د مشهور والید سلطان جومات، چې د نوي جومات په نوم هم پیژندل کیږي. <ref name=":02">{{کتابي سرچينه |title=Encyclopedia of World Biography |publisher=Gale |year=2017 |isbn=9781410324139 |editor-last=Kumar |location=Farmington Hills, MI |pages=305–306}}</ref> == تاریخي مثالونه == دا [[عثماني سترواکي|د عثماني امپراتورۍ]] لپاره یو نوی پړاو و، خو دا بې ساري نه و، ځکه چې [[د سلجوقیانو سترواکي|د سلجوقي واکمنانو]] ، د عثمانیانو مخکیني واکمنانو، شریفو ښځو ته اجازه ورکړه چې په عامه پالیسۍ او اداره کې فعال رول ولوبوي، سره له دې چې د ځینو نارینه چارواکو یې مخالفت کاوه . <ref>{{کتابي سرچينه |last=Lambton |first=Ann |url=https://archive.org/details/continuitychange0000lamb |title=Continuity and Change in Medieval Persia |publisher=Bibliotheca Persica |year=1988 |isbn=0887061338}}</ref> په څوارلسمه پیړۍ کې، د عثماني امپراتورۍ د پراخېدو سره په حکومت کې د ښځو رول کم شو. ډیری سلطانانو غوره وګڼله چې، د سلاکارانو، وزیرانو او مذهبي مشرانو سره مشوري وکړي کله چې پوځ نوي سیمې فتح کړې. د پنځلسمې پیړۍ راهیسې، عثماني دولت د ځوانو شهزادګانو او د هغوی میندې د اناتولیا په ترابزون، مانیسا او اماسیا کې ولایتي مرکزونو ته د لیږلو پالیسي غوره کړه. دې پالیسۍ ښځې د حکومت له لوړو پوړونو سره د هر هغه ځای څخه لرې وساتلې چیرې چې دوی کولی شي ریښتینی، اغیزمن ځواک وکاروي. سربیره پردې، د ورور وژنې عمل - په کوم کې چې یو نوی سلطان به خپل ټول وروڼه د خپل تخت د خوندي کولو لپاره اعدامول - د شهزادګانو میرمنې او میندې په خپلو میړونو باندې لا ډیرې تړلې کیدي. 3djtiwmr388grwbx1nplkrxtznxhezn 1 87060 363018 2026-04-09T07:56:17Z ~2026-21864-33 39229 /* حيدر زلمي راجي خيل خروټى */ نوې برخه 363018 wikitext text/x-wiki == حيدر زلمي راجي خيل خروټى == khatoti [[ځانگړی:ونډې/&#126;2026-21864-33|&#126;2026-21864-33]] ([[د کارن خبرې اترې:&#126;2026-21864-33|talk]]) ۹ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۷:۵۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) ildr4hxhgm2r0a2cybis7yzmxn5elzb 363019 363018 2026-04-09T08:26:27Z ~2026-21864-33 39229 363019 wikitext text/x-wiki حيدر زلمي راجى خيل خروټى د راجي خيل ښاخ په اړه به يو سو خبرى درسره نشر کړم راجي خيل په کوچي توب که ډير زوند کړه او ډير تاريخ لير جنرل محمد کريم راجى خيل د ظاهرشاه بابا په وخت که د کوچى جنرل وى د ټول د داود باچا له وخت کوچيان پاته سه وى دى له باد ځاٸى سه وى دى په هلمند ولايت ګيرمسيل ولسوالى او په نادالى که ځاٸى سه وى دى او په پاکستان که هم په ډير ولسوالى که دى له که دکى سنحاوى لورلاٸى کوټه ږوب او قلعه سيف الله که ځاٸى دى که سه هم په تعليم که شاته دى او تعليم ى نسته خو په تحارت او کاروبار که بيا ډير ښه پرمختګ کړې دى دوى ډير حکومتونو که برخه اخسته دى او ډير نامته خلګ ليرى له ورسيانو سر هم ډير جنګدلى دى ډير غازيان او ډير شهيدان ليرى دى او دى نامته خلګو نومان ي د راجي زوى کمال نيکى يا کمال خيل د راجى خيلو اول ملک وى او درى نور ورڼه لير سه جلا جلا خيلونه دى نواب خان راجى خيل نامتو نفردى حاجى روښان راجى خيل حاجى ملک محمد راجي خيل حاجى سکندر راجى خيل ډير غټ نشان باز وى ملک حاجى ظاهر راجي خيل ملک حاجى حبيب الله کمال خيل راجي خيل حاجى ظاهر راجى خيل حاجى ګل خان راجى خيل نعتخوان شاعر حبيب الله خان راجى خيل رازق راجى خيل د پشتونخوا ګوند نه حيدر زلمى راجي خيل شاعر او ليکوال شهيد يوسف خان راجي خيل د روسيانو سر په جګړې کي شهيد سو وغير يعنى ډير نور هم ستا ليکوال حيدر زلمي خروټى 36gajofizjsw784epcp6qhbzllour9i 363020 363019 2026-04-09T08:28:36Z ~2026-21864-33 39229 363020 wikitext text/x-wiki حيدر زلمي راجى خيل خروټى د راجي خيل ښاخ په اړه به يو سو خبرى درسره نشر کړم راجي خيل په کوچي توب که ډير زوند کړه او ډير تاريخ لير جنرل محمد کريم راجى خيل د ظاهرشاه بابا په وخت که د کوچى جنرل وى د ټول د داود باچا له وخت کوچيان پاته سه وى دى له باد ځاٸى سه وى دى په هلمند ولايت ګيرمسيل ولسوالى او په نادالى که ځاٸى سه وى دى او په پاکستان که هم په ډير ولسوالى که دى له که دکى سنحاوى لورلاٸى کوټه ږوب او قلعه سيف الله که ځاٸى دى که سه هم په تعليم که شاته دى او تعليم ى نسته خو په تحارت او کاروبار که بيا ډير ښه پرمختګ کړې دى دوى ډير حکومتونو که برخه اخسته دى او ډير نامته خلګ ليرى له ورسيانو سر هم ډير جنګدلى دى ډير غازيان او ډير شهيدان ليرى دى او دى نامته خلګو نومان ي د راجي زوى کمال نيکى يا کمال خيل د راجى خيلو اول ملک وى او درى نور ورڼه لير سه جلا جلا خيلونه دى نواب خان راجى خيل نامتو نفردى حاجى روښان راجى خيل حاجى ملک محمد راجي خيل حاجى سکندر راجى خيل ډير غټ نشان باز وى ملک حاجى ظاهر راجي خيل ملک حاجى حبيب الله کمال خيل راجي خيل حاجى ظاهر راجى خيل حاجى ګل خان راجى خيل نعتخوان شاعر حبيب الله خان راجى خيل رازق راجى خيل د پشتونخوا ګوند نه حيدر زلمى راجي خيل شاعر او ليکوال شهيد يوسف خان راجي خيل د روسيانو سر په جګړې کي شهيد سو وغير يعنى ډير نور هم ستا ليکوال حيدر زلمي خروټى @ [[ځانگړی:ونډې/&#126;2026-21864-33|&#126;2026-21864-33]] ([[د کارن خبرې اترې:&#126;2026-21864-33|talk]]) ۹ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۸:۲۸ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) fatsbll5cy255gm02hd63moeymy23zi 3 87061 363021 2026-04-09T09:12:38Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363021 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Ibnetaaj}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۹ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۹:۱۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) b00v9z2uxtpw0nchkmal01bs015ziod 0 87062 363022 2026-04-09T10:16:55Z ~2026-21864-33 39229 د "راجى خيل دى خروټى له ټبرى دى راجى خيل په پاکستان او افغانستان کى اباد دى په افغانسان کى په خاصيتوګه په هلمند ولايت که او ګرمسيل ولسولى نادالى ولسوالى که او نورو وليتونو کى اباد دى په پاکستان کي باوچستان ولايت کى اباد دى لکه کوټه شار ږوب لورلايى سنجاوى دکى او..." تورو مخ جوړ شو 363022 wikitext text/x-wiki راجى خيل دى خروټى له ټبرى دى راجى خيل په پاکستان او افغانستان کى اباد دى په افغانسان کى په خاصيتوګه په هلمند ولايت که او ګرمسيل ولسولى نادالى ولسوالى که او نورو وليتونو کى اباد دى په پاکستان کي باوچستان ولايت کى اباد دى لکه کوټه شار ږوب لورلايى سنجاوى دکى اوقلاسيف الله که وسيږى راجى خيل څلور شاخ دى يو کمالخيل دى بل ى عالمخيل دى او دو ي نور هم ستا نامتو خلګو نومونه ملک جنرل محمد کريم راجى خيل نواب راجى خيل حاجى روښان راجى خيل حاجى ملک ظاهر راجى خيل حاجى باز محمد راجى خيل حاجى ملک حبيب الله راجى خيل حاجى ګل خان راجى خيل نعتخوان حاحى حبيب الله خان شاعر حاجى ظاهر کمال خيل راجى خيل ښهيد يوسف راجى خيل له ورسيانو سر په جنګ که شهيد حيدر زلمى راجى خيل شاعر او ليکوال زوان رازق خان راجيخيل دى پشتوخوا له ګوند کاروبارى عظيم خان راجي خيل ليکوال حيدر زلمي خروټى ezb7qlx9v4jhgc48ztdv7h4wulztpj8 0 87063 363024 2026-04-09T10:44:09Z Andar ba ba 39180 "[[:ur:Special:Redirect/revision/9423095|نظام الملک آصف جاہ اول]]" مخ د ژباړلو له مخې جوړ شوی 363024 wikitext text/x-wiki   [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] s4tw7cnahh9s3h9h7ivg422bf6eakqa 363025 363024 2026-04-09T10:47:02Z Andar ba ba 39180 363025 wikitext text/x-wiki   د نظام الملک اصلي نوم میر قمرالدین وو او دا نوم پخپله د مغول امپراتور اورنګزیب عالمګیر ورکړی و. د نظام الملک نیکونه د ترکستان څخه وو. دوی د عالمګیر تر مشرۍ لاندې روزل شوي وو او په خپلو عادتونو او وړتیاوو کې د هغه سره ډیر ورته وو. نظام الملک ټولې هغه وړتیاوې درلودې چې کولی شي د مغل امپراتورۍ د زوال مخه ونیسي او که هغه فرصت درلودای، نو نظام الملک کولی شي په برصغیر کې ورته رول ولوبوي لکه څنګه چې د سلیمان عاليشان وروسته د عثماني امپراتورۍ کې د لومړي وزیرانو محمد سقولي او محمد کوپرلي او احمد کوپرلي لوبولی و. کله چې هغه په ۱۷۲۲ کال کې د محمد شاه د واکمنۍ پرمهال د هند لومړی وزیر وټاکل شو، هغه غوښتل چې د امپراتورۍ د زوال د مخنیوي لپاره اړین اصلاحات راولي او کله چې پاچا او د هغه بې کفایته ملګرو د دې اصلاحاتو لاره بنده کړه، نو نظام الملک مایوسه شو او دکن ته لاړ چیرې چې هغه د شپږو ولایتونو والي وټاکل شو. دلته یې د یو خپلواک واکمن په توګه حکومت کاوه، خو د مغل امپراتور دومره درناوی یې کاوه چې د هغه په امر به ډیلي ته رسېده. له همدې امله، د نادر شاه د برید په وخت کې، هغه ډیلي ته لاړ او د مغول امپراتور د حقونو د ساتنې لپاره یې هره هڅه وکړه. [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] 8bcxti8pyse6km4jospre7vipc5hxao 363026 363025 2026-04-09T10:49:08Z Andar ba ba 39180 363026 wikitext text/x-wiki  '''میر قمرالدین خان صدیقي نظام الملک آصف جاه لومړی''' د آصفیه سلطنت بنسټ ایښودونکی و، چې له ۱۷۲۴ څخه تر ۱۷۴۸ پورې یې د حیدراباد ایالت په تخت واکمني وکړه. د نظام الملک اصلي نوم میر قمرالدین وو او دا نوم پخپله د مغول امپراتور اورنګزیب عالمګیر ورکړی و. د نظام الملک نیکونه د ترکستان څخه وو. دوی د عالمګیر تر مشرۍ لاندې روزل شوي وو او په خپلو عادتونو او وړتیاوو کې د هغه سره ډیر ورته وو. نظام الملک ټولې هغه وړتیاوې درلودې چې کولی شي د مغل امپراتورۍ د زوال مخه ونیسي او که هغه فرصت درلودای، نو نظام الملک کولی شي په برصغیر کې ورته رول ولوبوي لکه څنګه چې د سلیمان عاليشان وروسته د عثماني امپراتورۍ کې د لومړي وزیرانو محمد سقولي او محمد کوپرلي او احمد کوپرلي لوبولی و. کله چې هغه په ۱۷۲۲ کال کې د محمد شاه د واکمنۍ پرمهال د هند لومړی وزیر وټاکل شو، هغه غوښتل چې د امپراتورۍ د زوال د مخنیوي لپاره اړین اصلاحات راولي او کله چې پاچا او د هغه بې کفایته ملګرو د دې اصلاحاتو لاره بنده کړه، نو نظام الملک مایوسه شو او دکن ته لاړ چیرې چې هغه د شپږو ولایتونو والي وټاکل شو. دلته یې د یو خپلواک واکمن په توګه حکومت کاوه، خو د مغل امپراتور دومره درناوی یې کاوه چې د هغه په امر به ډیلي ته رسېده. له همدې امله، د نادر شاه د برید په وخت کې، هغه ډیلي ته لاړ او د مغول امپراتور د حقونو د ساتنې لپاره یې هره هڅه وکړه. [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] tabjplmvhkszjiiifxkvp7qih1496p1 363027 363026 2026-04-09T11:03:07Z Andar ba ba 39180 363027 wikitext text/x-wiki  '''میر قمرالدین خان صدیقي نظام الملک آصف جاه لومړی''' د آصفیه سلطنت بنسټ ایښودونکی و، چې له ۱۷۲۴ څخه تر ۱۷۴۸ پورې یې د حیدراباد ایالت په تخت واکمني وکړه. [[File:Asaf Jah I, Nizam of Hyderabad.jpg|thumb|none|160px]] د نظام الملک اصلي نوم میر قمرالدین وو او دا نوم پخپله د مغول امپراتور اورنګزیب عالمګیر ورکړی و. د نظام الملک نیکونه د ترکستان څخه وو. دوی د عالمګیر تر مشرۍ لاندې روزل شوي وو او په خپلو عادتونو او وړتیاوو کې د هغه سره ډیر ورته وو. نظام الملک ټولې هغه وړتیاوې درلودې چې کولی شي د مغل امپراتورۍ د زوال مخه ونیسي او که هغه فرصت درلودای، نو نظام الملک کولی شي په برصغیر کې ورته رول ولوبوي لکه څنګه چې د سلیمان عاليشان وروسته د عثماني امپراتورۍ کې د لومړي وزیرانو محمد سقولي او محمد کوپرلي او احمد کوپرلي لوبولی و. کله چې هغه په ۱۷۲۲ کال کې د محمد شاه د واکمنۍ پرمهال د هند لومړی وزیر وټاکل شو، هغه غوښتل چې د امپراتورۍ د زوال د مخنیوي لپاره اړین اصلاحات راولي او کله چې پاچا او د هغه بې کفایته ملګرو د دې اصلاحاتو لاره بنده کړه، نو نظام الملک مایوسه شو او دکن ته لاړ چیرې چې هغه د شپږو ولایتونو والي وټاکل شو. دلته یې د یو خپلواک واکمن په توګه حکومت کاوه، خو د مغل امپراتور دومره درناوی یې کاوه چې د هغه په امر به ډیلي ته رسېده. له همدې امله، د نادر شاه د برید په وخت کې، هغه ډیلي ته لاړ او د مغول امپراتور د حقونو د ساتنې لپاره یې هره هڅه وکړه. [[وېشنيزه:ويکيډاټا سرچينې لرونکي مخونه]] aa2xrc0pr9ryzdc9qdsl7padfknm7no 3 87064 363028 2026-04-09T11:27:57Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363028 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Dmitry Brant}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۹ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۱:۲۷ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) 530wwxs9itx8qlrfkwurvic64pu1us0 0 87065 363029 2026-04-09T11:46:27Z Andar ba ba 39180 "[[:en:Special:Redirect/revision/1339289848|First Anglo-Maratha War]]" مخ د ژباړلو له مخې جوړ شوی 363029 wikitext text/x-wiki   {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#b0c4de; padding:5px;" |لومړۍ انګریز-ماراته جګړه ! colspan="2" style="background:#e8e8e8; text-align:center;" |د انګریز-ماراته جګړو برخه |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:5px;" |[[دوتنه:Maratha_British_Treaty.JPG|250x250پېکسل]] <small>یو دیوالي انځور چې د واډاګاون په جګړه کې د ماراته تر بریا وروسته مهاداجي شینډیا ته د یوه بریتانوي افسر تسلیمېدل ښيي.</small> |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |نېټه |۱۵ مارچ ۱۷۷۵ – ۱۷ مې ۱۷۸۲ (۷ کاله، ۲ میاشتې او ۲ ورځې) |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ځای |منځنی هند • لوېدیځ هند |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پایله |بې پایلې (دواړو خواوو بریا نه ده اعلان کړې) • د جګړې مخکیني حالت ته راګرځېدل • د سالباى تړون |- ! colspan="2" style="background:#b0c4de; text-align:center;" |ښکېلې غاړې |- | style="width:50%; text-align:center; border-left:1px solid #aaa; vertical-align:top;" |[[دوتنه:Maratha_Flag.svg|20x20پېکسل]] '''ماراته امپراتوري''' • د اندور ریاست • د ګوالیر ریاست | style="width:50%; text-align:center; vertical-align:top;" |[[دوتنه:Flag_of_Great_Britain_(1707–1800).svg|20x20پېکسل]] '''لویه بریتانیا''' [[دوتنه:Flag_of_the_British_East_India_Company_(1707).svg|20x20پېکسل]] د ختیځ هند شرکت |- ! colspan="2" style="background:#b0c4de; text-align:center;" |قوماندانان او مشران |- | style="text-align:center; border-left:1px solid #aaa; vertical-align:top;" |دویم مادهوراو نانا فډناویس هري پنت مهادجي شینډې تکوجي هولکر | style="text-align:center; vertical-align:top;" |وارن هیسټینګز ډګرمن کیټینګ توماس وینډم ګوډارډ رګوناتراو |- ! colspan="2" style="background:#b0c4de; text-align:center;" |ځواک |- | style="text-align:center; border-left:1px solid #aaa;" |نږدې ۱۴۶,۰۰۰ سرتېري ۱۴ کښتۍ | style="text-align:center;" |۹۳,۰۰۰ ټول سرتېري ۲۳ کښتۍ |}  {{لړسرچينې}}  '''د لومړۍ انګلس مراټه جګړه''' (۱۷۷۵–۱۷۸۲) د بریتانوي ختیځ هند شرکت او د مراټه سترواکۍ ترمنځ په هند کې لومړۍ جګړه وه. دا جګړه، چې د سورت او پونا ترمنځ وشوه، د ۱۷۷۵ کال د سورت په تړون پیل شوه، کله چې د [[ختیځ هند شرکت]] د دې سره هوکړه وکړه چې د تازه گوښه شوي راغونات راؤ د مرهټا سترواکۍ د پېشوا په توګه د دعوې ملاتړ وکړي. د دې وروسته، څو کاله ناټوله او زیاتره بې پایلې جګړې وشوې، چې په دې موده کې د ختیځ هند شرکت د ډېر ځیرکو او خوځنده مراټه قوتونو په وړاندې قطعي بری ترلاسه کولو کې پاتې راغی. دا جګړه د ۱۷۸۲ کال د سلبای تړون سره پای ته ورسېده.د تړون له مخې، دواړو خواوو یو بل ته قبضه شوې سیمې بېرته راستنې کړې او بریتانویانو د راغونات راؤ ملاتړ بند کړ. بریتانویان او مراټه به یو بل سره بیا تر هغه وخته جګړه نه کوي تر څو چې د شلو کلونو وروسته دوهمه انګلو-مراټه جګړه پیل شوه. == شاليد == په ۱۷۷۲ کال کې د مادھوراو پیشوا له مړینې وروسته، د هغه ورور ناراین راو د مراټها امپراتورۍ پیشوا (لومړی وزیر) شو. د ناراین راو د ماڼۍ ساتونکو هغه د ۱۷۷۳ کال په اګست کې وواژه، او د هغه تره رګوناتراو (راګوبا) پیشوا شو. د ناراین راو میرمن، ګنګابای ، یو وروسته له مړینې زوی وزیږوه، چې د تخت قانوني وارث و. نوی زیږیدلی ماشوم 'سوای' مادھوراو نومول شوی و (سوای معنی لري "یوه ربع"). دولس مرهټی مشران، چې د باربهای <ref>Known as the Baarbhai or Barbhai Council {{کتابي سرچينه |last=Kulkarni |first=Sumitra |url=https://books.google.com/books?id=SYOSHaZnBy8C&pg=PA74 |title=The Satara Raj, 1818-1848: A Study in History, Administration, and Culture |publisher=Mittal Publications |year=1995 |isbn=978-81-7099-581-4 |location=New Delhi |page=74}}</ref> په نوم پیژندل کیږي او د نانا فډنویس په مشرۍ، د ماشوم د نوي پیشوا په توګه د نصبولو او د هغه په نوم د ریجنټونو په توګه د حکومت کولو لپاره هڅې وکړې. رګوناتراو ، چې نه غوښتل د خپل واک مقام پریږدي، په [[ممبای|بمبۍ]] کې له [[د لويې بريتانيا پاچاهي|انګریزانو]] څخه مرسته وغوښته او د ۱۷۷۵ کال د مارچ په ۶مه یې د سورت تړون لاسلیک کړ. د تړون له مخې، رګوناتراو د سورت او بهاروچ ولسوالیو د عوایدو یوه برخه سره د سالسیټ او باسین (وایس) سیمې انګریزانو ته وسپارلې. په بدل کې، انګریزانو ژمنه وکړه چې رګوناتراو ته به ۲۵۰۰ سرتیري ورکړي. په ورته وخت کې، مراټهانو هڅه وکړه چې د فرانسويانو سره پوځي اتحاد جوړ کړي. دوه فرانسويانو، سینټ-لوبین او ایم. مونټیني د فرانسې او پونا ریجنسۍ ترمنځ د منځګړو په توګه کار وکړ. که څه هم د اتحاد وړاندیزونه هیڅ نه وو، د بریتانیا شکونه د بریتانیا ضد نړیوالې جبهې په اړه [[د امريکا انقلابي جګړه|د امریکا د خپلواکۍ د هممهاله جګړې]] په مینځ کې زیات شول. د بریتانوي کلکتې شورا د سورت تړون وغانده او کرنل اپټن یې پونې ته واستاوه ترڅو هغه لغوه کړي او له ریجنسی سره نوی تړون وکړي. د پورندھر تړون (د ۱۷۷۶ کال د مارچ ۱) د سورت تړون لغوه کړ، راغونات راؤ ته تقاعد ورکړل شو او د هغه ملاتړ پای ته ورسېد، خو د سالسیټ او بهاروچ ولسوالیو عواید بریتانویانو سره وساتل شول. د بمبي حکومت دې نوي تړون رد کړ او راغونات راؤ ته یې پناه ورکړه. په ۱۷۷۷ کال کې، نانا فړنویس د کلکتې شورا سره خپل تړون مات کړ او فرانسویانو ته یې د لوېدیځ په ساحل کې یو بندر ورکړ. بریتانویانو په غچ کې د پونې په لور یو ځواک واستاوه. == د پورندر لومړنی پړاو او تړون (۱۷۷۴-۱۷۷۵) == د ډګروال کیټینګ تر قوماندې لاندې برتانوي ځواکونه د ۱۷۷۵ کال د مارچ په ۱۵مه له سورت څخه د پونې په لور روان شول. خو د هریپانت فډکي لخوا په اداس کې ودرول شول او د ۱۷۷۵ کال د می په ۱۸مه په بشپړه توګه ماتې وخوړه <ref name="Rathod1994">{{کتابي سرچينه |last=Rathod |first=N. G. |url=https://books.google.com/books?id=uPq640stHJ0C |title=The Great Maratha Mahadaji Scindia |publisher=Sarup & Sons |year=1994 |isbn=978-81-85431-52-9 |location=New Delhi}}</ref> د کیټینګ د ځواکونو په تلفاتو کې، چې د رګوناتراو سره مل وو، ۹۶ کسان ووژل شول. د اداس (ګجرات) په جګړه کې د مرهټیانو په تلفاتو کې ۱۵۰ کسان ووژل شول. <ref name="Naravane2006">{{کتابي سرچينه |last=Naravane |first=M. S. |url=https://books.google.com/books?id=bxsa3jtHoCEC&pg=PA53 |title=Battles of the Honourable East India Company: Making of the Raj |publisher=APH Publishing |year=2006 |isbn=978-81-313-0034-3}}</ref> {{Rp|53–56}} [[وارن هېسټينگز|وارن هیسټینګز]] اټکل وکړ چې د پونې پر وړاندې مستقیم اقدامات به زیانمنونکي وي. له همدې امله، د بنګال عالي شورا د سورت تړون وغنده، ډګروال اپټن یې [[پونی|پونې]] ته واستاوه ترڅو دا لغوه کړي او د واکمنۍ سره یو نوی تړون وکړي. د اپټن او د پونې د وزیرانو ترمنځ د پورندر تړون په نوم یو تړون د ۱۷۷۶ کال د مارچ په لومړۍ نیټه لاسلیک شو. '''د پورندر تړون''' (یا '''د پورندر تړون''' ) یوه عقیده وه چې د ۱۷۷۶ کال د مارچ په لومړۍ نیټه د [[مرهټه واکمني|مرهټه امپراتورۍ]] د پیشوا او [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] د بنګال د سترې شورا لخوا په [[کلکته]] کې لاسلیک شوه. د تړون د شرایطو پراساس، برتانویان وکولی شول چې سالسیټ خوندي کړي. تړون د هغه وخت د ګورنر جنرال وارن هیسټینګ ترمنځ لاسلیک شو چې ډګروال اپټن او د پیشوا نانا فډنویس یې واستاوه چې په کې برتانویانو سوای مادهو راو د نوي پیشوا په توګه ومنله او مرهټو په هند کې د فرانسويانو شتون رد. د پورندھر تړون (۱ مارچ ۱۷۷۶) د سورت تړون لغوه کړ، رګوناتھ راو تقاعد شو او د هغه کار پریښودل شو، مګر د سالسیټ او بروچ ولسوالیو عواید د انګریزانو لخوا وساتل شول. == ماخذونه == eltqj9vuno7wyrjtv17uklcc1dcxwol 363030 363029 2026-04-09T11:48:29Z Andar ba ba 39180 363030 wikitext text/x-wiki   {| class="infobox" style="width:25em; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; float:left; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%; direction:rtl; border-spacing:3px;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#b0c4de; padding:5px;" |لومړۍ انګریز مراټه جګړه ! colspan="2" style="background:#e8e8e8; text-align:center;" |د انګریز-مراټه جګړو برخه |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:5px;" |[[دوتنه:Maratha_British_Treaty.JPG|250x250پېکسل]] <small>یو دیوالي انځور چې د واډاګاون په جګړه کې د مراټه تر بریا وروسته مهاداجي شینډیا ته د یوه بریتانوي افسر تسلیمېدل ښيي.</small> |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |نېټه |۱۵ مارچ ۱۷۷۵ – ۱۷ مې ۱۷۸۲ (۷ کاله، ۲ میاشتې او ۲ ورځې) |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |ځای |منځنی هند • لوېدیځ هند |- ! style="text-align:right; color:#0645ad;" |پایله |بې پایلې (دواړو خواوو بریا نه ده اعلان کړې) • د جګړې مخکیني حالت ته راګرځېدل • د سالباى تړون |- ! colspan="2" style="background:#b0c4de; text-align:center;" |ښکېلې غاړې |- | style="width:50%; text-align:center; border-left:1px solid #aaa; vertical-align:top;" |[[دوتنه:Maratha_Flag.svg|20x20پېکسل]] '''ماراته امپراتوري''' • د اندور ریاست • د ګوالیر ریاست | style="width:50%; text-align:center; vertical-align:top;" |[[دوتنه:Flag_of_Great_Britain_(1707–1800).svg|20x20پېکسل]] '''لویه بریتانیا''' [[دوتنه:Flag_of_the_British_East_India_Company_(1707).svg|20x20پېکسل]] د ختیځ هند شرکت |- ! colspan="2" style="background:#b0c4de; text-align:center;" |قوماندانان او مشران |- | style="text-align:center; border-left:1px solid #aaa; vertical-align:top;" |دویم مادهوراو نانا فډناویس هري پنت مهادجي شینډې تکوجي هولکر | style="text-align:center; vertical-align:top;" |وارن هیسټینګز ډګرمن کیټینګ توماس وینډم ګوډارډ رګوناتراو |- ! colspan="2" style="background:#b0c4de; text-align:center;" |ځواک |- | style="text-align:center; border-left:1px solid #aaa;" |نږدې ۱۴۶,۰۰۰ سرتېري ۱۴ کښتۍ | style="text-align:center;" |۹۳,۰۰۰ ټول سرتېري ۲۳ کښتۍ |}  {{لړسرچينې}}  '''د لومړۍ انګلس مراټه جګړه''' (۱۷۷۵–۱۷۸۲) د بریتانوي ختیځ هند شرکت او د مراټه سترواکۍ ترمنځ په هند کې لومړۍ جګړه وه. دا جګړه، چې د سورت او پونا ترمنځ وشوه، د ۱۷۷۵ کال د سورت په تړون پیل شوه، کله چې د [[ختیځ هند شرکت]] د دې سره هوکړه وکړه چې د تازه گوښه شوي راغونات راؤ د مرهټا سترواکۍ د پېشوا په توګه د دعوې ملاتړ وکړي. د دې وروسته، څو کاله ناټوله او زیاتره بې پایلې جګړې وشوې، چې په دې موده کې د ختیځ هند شرکت د ډېر ځیرکو او خوځنده مراټه قوتونو په وړاندې قطعي بری ترلاسه کولو کې پاتې راغی. دا جګړه د ۱۷۸۲ کال د سلبای تړون سره پای ته ورسېده.د تړون له مخې، دواړو خواوو یو بل ته قبضه شوې سیمې بېرته راستنې کړې او بریتانویانو د راغونات راؤ ملاتړ بند کړ. بریتانویان او مراټه به یو بل سره بیا تر هغه وخته جګړه نه کوي تر څو چې د شلو کلونو وروسته دوهمه انګلو-مراټه جګړه پیل شوه. == شاليد == په ۱۷۷۲ کال کې د مادھوراو پیشوا له مړینې وروسته، د هغه ورور ناراین راو د مراټها امپراتورۍ پیشوا (لومړی وزیر) شو. د ناراین راو د ماڼۍ ساتونکو هغه د ۱۷۷۳ کال په اګست کې وواژه، او د هغه تره رګوناتراو (راګوبا) پیشوا شو. د ناراین راو میرمن، ګنګابای ، یو وروسته له مړینې زوی وزیږوه، چې د تخت قانوني وارث و. نوی زیږیدلی ماشوم 'سوای' مادھوراو نومول شوی و (سوای معنی لري "یوه ربع"). دولس مرهټی مشران، چې د باربهای <ref>Known as the Baarbhai or Barbhai Council {{کتابي سرچينه |last=Kulkarni |first=Sumitra |url=https://books.google.com/books?id=SYOSHaZnBy8C&pg=PA74 |title=The Satara Raj, 1818-1848: A Study in History, Administration, and Culture |publisher=Mittal Publications |year=1995 |isbn=978-81-7099-581-4 |location=New Delhi |page=74}}</ref> په نوم پیژندل کیږي او د نانا فډنویس په مشرۍ، د ماشوم د نوي پیشوا په توګه د نصبولو او د هغه په نوم د ریجنټونو په توګه د حکومت کولو لپاره هڅې وکړې. رګوناتراو ، چې نه غوښتل د خپل واک مقام پریږدي، په [[ممبای|بمبۍ]] کې له [[د لويې بريتانيا پاچاهي|انګریزانو]] څخه مرسته وغوښته او د ۱۷۷۵ کال د مارچ په ۶مه یې د سورت تړون لاسلیک کړ. د تړون له مخې، رګوناتراو د سورت او بهاروچ ولسوالیو د عوایدو یوه برخه سره د سالسیټ او باسین (وایس) سیمې انګریزانو ته وسپارلې. په بدل کې، انګریزانو ژمنه وکړه چې رګوناتراو ته به ۲۵۰۰ سرتیري ورکړي. په ورته وخت کې، مراټهانو هڅه وکړه چې د فرانسويانو سره پوځي اتحاد جوړ کړي. دوه فرانسويانو، سینټ-لوبین او ایم. مونټیني د فرانسې او پونا ریجنسۍ ترمنځ د منځګړو په توګه کار وکړ. که څه هم د اتحاد وړاندیزونه هیڅ نه وو، د بریتانیا شکونه د بریتانیا ضد نړیوالې جبهې په اړه [[د امريکا انقلابي جګړه|د امریکا د خپلواکۍ د هممهاله جګړې]] په مینځ کې زیات شول. د بریتانوي کلکتې شورا د سورت تړون وغانده او کرنل اپټن یې پونې ته واستاوه ترڅو هغه لغوه کړي او له ریجنسی سره نوی تړون وکړي. د پورندھر تړون (د ۱۷۷۶ کال د مارچ ۱) د سورت تړون لغوه کړ، راغونات راؤ ته تقاعد ورکړل شو او د هغه ملاتړ پای ته ورسېد، خو د سالسیټ او بهاروچ ولسوالیو عواید بریتانویانو سره وساتل شول. د بمبي حکومت دې نوي تړون رد کړ او راغونات راؤ ته یې پناه ورکړه. په ۱۷۷۷ کال کې، نانا فړنویس د کلکتې شورا سره خپل تړون مات کړ او فرانسویانو ته یې د لوېدیځ په ساحل کې یو بندر ورکړ. بریتانویانو په غچ کې د پونې په لور یو ځواک واستاوه. == د پورندر لومړنی پړاو او تړون (۱۷۷۴-۱۷۷۵) == د ډګروال کیټینګ تر قوماندې لاندې برتانوي ځواکونه د ۱۷۷۵ کال د مارچ په ۱۵مه له سورت څخه د پونې په لور روان شول. خو د هریپانت فډکي لخوا په اداس کې ودرول شول او د ۱۷۷۵ کال د می په ۱۸مه په بشپړه توګه ماتې وخوړه <ref name="Rathod1994">{{کتابي سرچينه |last=Rathod |first=N. G. |url=https://books.google.com/books?id=uPq640stHJ0C |title=The Great Maratha Mahadaji Scindia |publisher=Sarup & Sons |year=1994 |isbn=978-81-85431-52-9 |location=New Delhi}}</ref> د کیټینګ د ځواکونو په تلفاتو کې، چې د رګوناتراو سره مل وو، ۹۶ کسان ووژل شول. د اداس (ګجرات) په جګړه کې د مرهټیانو په تلفاتو کې ۱۵۰ کسان ووژل شول. <ref name="Naravane2006">{{کتابي سرچينه |last=Naravane |first=M. S. |url=https://books.google.com/books?id=bxsa3jtHoCEC&pg=PA53 |title=Battles of the Honourable East India Company: Making of the Raj |publisher=APH Publishing |year=2006 |isbn=978-81-313-0034-3}}</ref> {{Rp|53–56}} [[وارن هېسټينگز|وارن هیسټینګز]] اټکل وکړ چې د پونې پر وړاندې مستقیم اقدامات به زیانمنونکي وي. له همدې امله، د بنګال عالي شورا د سورت تړون وغنده، ډګروال اپټن یې [[پونی|پونې]] ته واستاوه ترڅو دا لغوه کړي او د واکمنۍ سره یو نوی تړون وکړي. د اپټن او د پونې د وزیرانو ترمنځ د پورندر تړون په نوم یو تړون د ۱۷۷۶ کال د مارچ په لومړۍ نیټه لاسلیک شو. '''د پورندر تړون''' (یا '''د پورندر تړون''' ) یوه عقیده وه چې د ۱۷۷۶ کال د مارچ په لومړۍ نیټه د [[مرهټه واکمني|مرهټه امپراتورۍ]] د پیشوا او [[ختيځ هند کمپنۍ|د برتانوي ختیځ هند شرکت]] د بنګال د سترې شورا لخوا په [[کلکته]] کې لاسلیک شوه. د تړون د شرایطو پراساس، برتانویان وکولی شول چې سالسیټ خوندي کړي. تړون د هغه وخت د ګورنر جنرال وارن هیسټینګ ترمنځ لاسلیک شو چې ډګروال اپټن او د پیشوا نانا فډنویس یې واستاوه چې په کې برتانویانو سوای مادهو راو د نوي پیشوا په توګه ومنله او مرهټو په هند کې د فرانسويانو شتون رد. د پورندھر تړون (۱ مارچ ۱۷۷۶) د سورت تړون لغوه کړ، رګوناتھ راو تقاعد شو او د هغه کار پریښودل شو، مګر د سالسیټ او بروچ ولسوالیو عواید د انګریزانو لخوا وساتل شول. == ماخذونه == 413q40z8mllyaqe9fk62q0t6r17xty2