ويکيپېډيا pswiki https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter رسنۍ ځانگړی خبرې اترې کارن د کارن خبرې اترې ويکيپېډيا د ويکيپېډيا خبرې اترې دوتنه د دوتنې خبرې اترې مېډياويکي د مېډياويکي خبرې اترې کينډۍ د کينډۍ خبرې اترې لارښود د لارښود خبرې اترې وېشنيزه د وېشنيزې خبرې اترې تانبه د تانبې خبرې اترې TimedText TimedText talk چلنوال د چلنوال خبرې اترې پېښه د پېښې خبرې اترې 0 2988 363519 363359 2026-04-28T05:04:10Z شاه زمان پټان 26102 363519 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="مخبڼه/styles.css" /> {{مخبڼه/سرليک}} <div class="caixa-flex"> <div class="reqport" style="padding:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:500px"> {{ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{مخبڼه/تازه پېښې}} </div> </div> <div class=caixa-flex> <div class="reqport nomobile" style="padding:0px;border:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:500px"> {{مخبڼه/ټاکلې ليکنې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{د نن غوره انځور}} </div> </div> </div> </div> <br/> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{ويکيپېډيا نورې برخې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{خورلڼې پروژې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{ويکي ژبې}} </div> <noinclude>[[وېشنيزه:مخبڼې کينډۍ| ]]</noinclude> cx9fzbu6emvtdy341em0baxmkk9oav1 363520 363519 2026-04-28T05:06:13Z شاه زمان پټان 26102 363520 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="مخبڼه/styles.css" /> {{مخبڼه/سرليک}} <div class="caixa-flex"> <div class="reqport" style="padding:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:500px"> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{مخبڼه/تازه پېښې}} </div> </div> <div class=caixa-flex> <div class="reqport nomobile" style="padding:0px;border:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:500px"> {{مخبڼه/ټاکلې ليکنې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{د نن غوره انځور}} </div> </div> </div> </div> <br/> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{ويکيپېډيا نورې برخې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{خورلڼې پروژې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{ويکي ژبې}} </div> <noinclude>[[وېشنيزه:مخبڼې کينډۍ| ]]</noinclude> 6q6g1o3i3du0nb6b6omyoim60nhfzbl 363521 363520 2026-04-28T05:06:31Z شاه زمان پټان 26102 363521 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="مخبڼه/styles.css" /> {{مخبڼه/سرليک}} <div class="caixa-flex"> <div class="reqport" style="padding:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:500px"> {{ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{مخبڼه/تازه پېښې}} </div> </div> <div class=caixa-flex> <div class="reqport nomobile" style="padding:0px;border:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:500px"> {{مخبڼه/ټاکلې ليکنې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{د نن غوره انځور}} </div> </div> </div> </div> <br/> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{ويکيپېډيا نورې برخې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{خورلڼې پروژې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{ويکي ژبې}} </div> <noinclude>[[وېشنيزه:مخبڼې کينډۍ| ]]</noinclude> cx9fzbu6emvtdy341em0baxmkk9oav1 363531 363521 2026-04-28T06:21:39Z شاه زمان پټان 26102 363531 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="مخبڼه/styles.css" /> {{مخبڼه/سرليک}} <div class="caixa-flex"> <div class="reqport" style="padding:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:500px"> {{ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{مخبڼه/تازه پېښې}} </div> </div> <div class=caixa-flex> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{مخبڼه/ټاکلې ليکنې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{د نن غوره انځور}} </div> </div> </div> </div> <br/> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{ويکيپېډيا نورې برخې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{خورلڼې پروژې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{ويکي ژبې}} </div> <noinclude>[[وېشنيزه:مخبڼې کينډۍ| ]]</noinclude> 1z8ragev18tn163mrjt97wyhm1qh2b1 363532 363531 2026-04-28T06:25:09Z شاه زمان پټان 26102 363532 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="مخبڼه/styles.css" /> {{مخبڼه/سرليک}} <div class="caixa-flex"> <div class="reqport" style="padding:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:400px"> {{ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه}} </div> <div class="reqport" style="min-width:400px"> {{مخبڼه/تازه پېښې}} </div> </div> <div class=caixa-flex> <div class="reqport" style="min-width:400px"> {{مخبڼه/ټاکلې ليکنې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:500px"> {{د نن غوره انځور}} </div> </div> </div> </div> <br/> <div class="reqport" style="min-width:400px"> {{ويکيپېډيا نورې برخې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:400px"> {{خورلڼې پروژې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:400px"> {{ويکي ژبې}} </div> <noinclude>[[وېشنيزه:مخبڼې کينډۍ| ]]</noinclude> lx11sxzsygea0zhhevqf8na1azousdg 363533 363532 2026-04-28T06:28:53Z شاه زمان پټان 26102 363533 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="مخبڼه/styles.css" /> {{مخبڼه/سرليک}} <div class="caixa-flex"> <div class="reqport" style="padding:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:600px"> {{ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه}} </div> <div class="reqport" style="min-width:600px"> {{مخبڼه/تازه پېښې}} </div> </div> <div class=caixa-flex> <div class="reqport" style="min-width:600px"> {{مخبڼه/ټاکلې ليکنې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:600px"> {{د نن غوره انځور}} </div> </div> </div> </div> <br/> <div class="reqport" style="min-width:600px"> {{ويکيپېډيا نورې برخې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:600px"> {{خورلڼې پروژې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:600px"> {{ويکي ژبې}} </div> <noinclude>[[وېشنيزه:مخبڼې کينډۍ| ]]</noinclude> lpg1fgsunnf1c6aolz2b2wkugfnjrpp 363534 363533 2026-04-28T06:29:50Z شاه زمان پټان 26102 363534 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="مخبڼه/styles.css" /> {{مخبڼه/سرليک}} <div class="caixa-flex"> <div class="reqport" style="padding:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:600px"> {{ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه}} </div> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{مخبڼه/تازه پېښې}} </div> </div> <div class=caixa-flex> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{مخبڼه/ټاکلې ليکنې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{د نن غوره انځور}} </div> </div> </div> </div> <br/> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{ويکيپېډيا نورې برخې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{خورلڼې پروژې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{ويکي ژبې}} </div> <noinclude>[[وېشنيزه:مخبڼې کينډۍ| ]]</noinclude> 0fxzp7124hcucise0jt58b21e4bahnh 363535 363534 2026-04-28T06:30:44Z شاه زمان پټان 26102 363535 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="مخبڼه/styles.css" /> {{مخبڼه/سرليک}} <div class="caixa-flex"> <div class="reqport" style="padding:0px;box-shadow:0 0 0 0;margin-right:10px;min-width:300px"> {{ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه}} </div> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{مخبڼه/تازه پېښې}} </div> </div> <div class=caixa-flex> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{مخبڼه/ټاکلې ليکنې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{د نن غوره انځور}} </div> </div> </div> </div> <br/> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{ويکيپېډيا نورې برخې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{خورلڼې پروژې}} </div> <div class="reqport" style="min-width:300px"> {{ويکي ژبې}} </div> <noinclude>[[وېشنيزه:مخبڼې کينډۍ| ]]</noinclude> oz0x7bseayecreb285proznfdvuvsu3 0 22064 363503 349447 2026-04-27T12:36:44Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 363503 wikitext text/x-wiki {{ویکیپېډیا:د افغانستان ویکی پروژه/افغان-سرپاڼه}} __NOTOC__ [[File:Eastern_Afghanistan.jpg|center|350px]]<br /> {{cquote|Whatever countries I conquer in the world, we would never forget your beautiful gardens. When I remember the summits of your beautiful mountains, I forget the greatness of the Delhi throne.|author=[[Ahmad Shah Durrani]]|source=the father of contemporary Afghanistan}} <br /><br /> '''WikiProject Afghanistan''' is dedicated to improving Wikipedia's coverage of topics related to [[Afghanistan]], maintaining and expressing Afghanistan's ancient historical and cultural endeavors. The goals of this group are threefold: * To provide guidelines and recommendations for articles that describe aspects of Afghanistan. * To improve Wikipedia's coverage of Afghanistan by creating, expanding, and maintaining factual articles. * To serve as the point of discussion for issues related to Afghanistan in Wikipedia. This coordinator of this project is currently [[User:Afghana]]. ==How do I get involved?== * 1. Go to [[Wikipedia:WikiProject_Afghanistan/Members|the "Members" button on the top of the screen]] and click "Edit" on the "Active members" button. Then add this line: '''<nowiki>{{user|YOURUSERNAMEHERE}}</nowiki>''' * 2. Go to the [[Wikipedia:WikiProject_Afghanistan/Tasks|the "Tasks" button on the top of the screen]] and find what interests you. * 3. Start editing! == Resources == ===Periodicals=== The following periodicals available on subscription databanks have indexed articles and regularly contain information relevant to the subject of this project. The material may be available in audio, video, citation, abstract, or full text versions. To obtain information from these sources, please send me an e-mail indicating the specific subject of interest and I will send to your address the material I find. [[User:John Carter|John Carter]] ([[User talk:John Carter|talk]]) 18:35, 6 March 2011 (UTC) *At War: Notes from the Front Line (2010-on) *Daily Outlook: Afghanistan (Kabul) (2009-on) *Economist Intelligence Unit: Country Profile: Afghanistan (2000-2008) ===News=== *[http://www.tolonews.com/en/afghanistan ToloNews Afghanistan (english) *[http://beta.hajioruzgani.com/ Website of Daikundi Governor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304071324/http://beta.hajioruzgani.com/ |date=2016-03-04 }} *[http://news.af/ Afghanistan Online News website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402064702/http://news.af/ |date=2015-04-02 }} *[http://afghanistanonlinenews.com/ Afghanistan Online News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141216192603/http://afghanistanonlinenews.com/ |date=2014-12-16 }} *[http://www.afghanislamicpress.com/site/home/default.asp Afghan Islamic Press Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130331095043/http://www.afghanislamicpress.com/site/home/default.asp |date=2013-03-31 }} *[http://www.afghanistanalive.com/ Afghanistan Alive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141216185624/http://afghanistanalive.com/ |date=2014-12-16 }} *[http://bakhtarnews.com.af/en/ Bakhtar News Agency] *[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/country_profiles/1162668.stm BBC News on Afghanistan] *[http://www.outlookafghanistan.net/index1.html Daily Outlook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100218115118/http://www.outlookafghanistan.net/index1.html |date=2010-02-18 }} *[http://www.eurasianet.org/resource/afghanistan Eurasia.net on Afghanistan] *[http://www.institute-for-afghan-studies.org/ Institute for Afghan Studies] *[http://iwpr.net/programme/afghanistan Institute for War and Peace Reporting on Afghanistan] *[http://www.irinnews.org/Asia-Country.aspx?Country=AFG UN Integrated Regional Information Network on Afghanistan] *[http://www.kabulpress.org/ Kabul Press] *[http://www.kw.af/english/index.php Kabul Weekly] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080526170248/http://www.kw.af/english/index.php |date=2008-05-26 }} *[http://www.pajhwok.com/ Pajhwok Afghan News] *[http://www.rferl.org/section/Afghanistan/149.html/ Radio Free Afghanistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120423235132/http://www.rferl.org/section/Afghanistan/149.html |date=2012-04-23 }} *[http://www.rawa.org/index.php Reveloutionary Association of the Women of Afghanistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150528195122/http://www.rawa.org/index.php |date=2015-05-28 }} *[http://www.reliefweb.int/rw/dbc.nsf/doc104?OpenForm&rc=3&cc=afg ReliefWeb on Afghanistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326200012/http://www.reliefweb.int/rw/dbc.nsf/doc104?OpenForm&rc=3&cc=afg |date=2011-03-26 }} *[http://www.un.org/apps/news/infocusRel.asp?infocusID=16&Body=Afghanistan&Body1= UN News Centre on Afghanistan] *[http://www.zaland.net Zaland.net - World and Afghan News in Dari and English] === Related WikiProjects === * [[Wikipedia:WikiProject Deletion sorting/Afghanistan]] * [[Wikipedia:WikiProject Central Asia]] * [[Wikipedia:WikiProject Iran]] * [[Wikipedia:WikiProject Pakistan]] ** [[Wikipedia:WikiProject Balochistan (Pakistan)]] ** [[Wikipedia:WikiProject Federally Administered Tribal Areas]] ** [[Wikipedia:WikiProject Khyber Pakhtunkhwa]] * [[Wikipedia:WikiProject Pashtun]] * [[Wikipedia:WikiProject Hazara]] * [[Wikipedia:WikiProject Tajikistan]] * [[Wikipedia:WikiProject Uyghurs of Western China]] ===Related pages in [[Wikipedia:Sister projects|Sister projects]]=== *[[Commons:Afghanistan]] *[[Wikibooks:Afghanistan]] *[[Wikinews:Afghanistan]] *[[Wikiquote:Afghanistan]] *[[Wikisource:Afghanistan]] *[[Wikispecies:Afghanistan]] *[[Wiktionary:Afghanistan]] *[[meta:Afghanistan]] {{User:WolterBot/Cleanup listing subscription}} {{ویکیپېډیا:د افغانستان ویکی پروژه/افغان-پای}} [[Category:WikiProject Countries projects|Afghanistan]] chk4hf42kd246eo9r10fnvothhxjwsl 0 38249 363508 353458 2026-04-27T14:50:16Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 363508 wikitext text/x-wiki {{څو انځوریزه | ټول پلنوالی = 300 | کتار= 3/3/3/3/3/3 | سرليک ځای = منځ | انځور1 = Nazoanair2.jpg | د انځور اړوند1 = [[نازو توخۍ|نازو آنا]] | انځور2 = میروایس خان نیکه.jpeg | د انځور اړوند2 = [[ميرويس هوتک]] | انځور3 = د ميوند ملالۍ.jpg | د انځور اړوند3 = [[ملاله ميوندواله]] | انځور4 = ملا محمد عمر موټر چلول.jpg | د انځور اړوند4 = [[ملا محمد عمر]] | انځور5 = USMC-100102-M-2934T-1372.jpg | د انځور اړوند5 = [[حامد کرزی]] | انځور6 = Mullah Dadullah Akhund 2132006.jpg | د انځور اړوند6 = [[ملا دادالله اخوند]] | انځور7 = Afghan Brig. Gen. Abdul Raziq addresses police NCOs during graduation at Kandahar Regional Training Center.jpg | د انځور اړوند7 = [[جنرال عبدالرازق]] | انځور8 = Mullah Akhtar Mansoor.jpg | د انځور اړوند8 = [[ملا اختر محمد منصور]] | انځور9 = ملا یعقوب.jpg | د انځور اړوند9 = [[ملا محمد يعقوب]] | انځور10 = هیبت الله اخوندزاده.jpg | د انځور اړوند10 = [[ملا هيبت الله|مولوي ھیبت الله اخوندزاده]] | انځور11 = Tarzi fig 1.jpg | د انځور اړوند11 = [[محمود طرزی]] | انځور12 = ملا محمد حسن اخوند.jpg | د انځور اړوند12 = [[ملا محمد حسن اخوند]] | انځور13 = عبدالحکیم شرعي 3.jpg | د انځور اړوند13 = [[عبد الحكيم اسحاقزى]] | انځور14 = حاجي عبداللطيف.jpg | د انځور اړوند14 = [[حاجي عبداللطيف]] | انځور15 = عبدالباري جهاني.jpg | د انځور اړوند15 = [[عبدالباري جهاني]] | انځور16 =طیب اغا.jpg | د انځور اړوند16 = [[طیب اغا]] | انځور17 =Ahmadwalikdh.jpeg | د انځور اړوند17 = [[احمد ولي کرزی]] | انځور18 =حاجي سيداحمد سيلاب.jpg | د انځور اړوند18 = [[سید احمد سېلاب|حاجي سيداحمد سېلاب]] }} '''کندهاریان''' يا '''کندهاريان''' او يا ھم ('''د کندهار خلګ''') او يا بيا ('''کندهاري وګړي''') د کندهار ولايت د ټولو وګړو لپاره کارېدونکی سرليک يا نوم دی. که څه هم کندهاریان د [[لوی کندهار]] و ټولو وګړو ته ويلای سو، خو اوسمهال خبره يوازې تر کندهار ولايت پوﺭې محدوده ده. په لاندې ليسټ کې د کندهار ولايت د هغو خلګو خبره هم سوې ده کوم چې په کندهار کې نه دي زېږېدلي خو پلرني [[ټاټوبی]] (د پلار او نيکه د پیدایښت سېمه) يې [[کندهار ولايت]] وو. دلته نومول سوي خلګ په مختلفو برخو لکه؛ [[خبريالي|جورناليزم]]، [[سياست|سياسي]]، [[حکومت|دولتي]]، [[پوځ|پوځي]] او داسې نورو برخو کې دندې ترسره کړي دي او يا يې هم ترسره کوي. <br> **'''يادونه:''' که مو د يو شخص نوم دوه يا درې ځایه په مختلفو برخو کې وليدئ، نو بيا وپوهیږی چي هغه شخص په بېلابېلو برخو کې دندې ترسره کړي يا يې هم ترسره کوي. [[دوتنه:کندهاريان.jpg|بټنوک|کيڼ|د کندهاﺭ ځيني سيمه‌ييز قومي مشران]] پخوا يو وینا وه;<br> {{وراشه|'''چي کندهار يې ونيوی، نو افغانستان يې ونيوئ}}کندهاریانو د ډېرو حکومتونو د مشرانو په توګه دندې ترسره کړي دي، چي لومړی پښتون باچا میرویس خان، تر ټولو تکړه پښتنه مېرمنه ملالۍ میوندۍ، د طالبانو د واکمنۍ بنسټ اېښودونکی ملا محمد عمر مجاهد، د افغانستان تر ټولو اوږد مهاله ولسمشر حامد کرزی د افغانستان اوسنی لومړی وﺯير ملا محمد حسن اخوند او د طالبانو اوسنی اميرالمؤمنين يې يو څو ښه مثالونه دي. =سیاست= کندهاریانو هم په تاریخ کي او هم په اوسني وخت کې په افغان سیاست کې مهم رول لوبولی دی. دوی د اوږدې مودې راهیسې د سیاسي حرکتونو تر شا تر ټولو زیات لاس درلود او لري يې. هغوی د افغانستان په تاریخ کي د واک پر تقریباً هره چوکۍ یو وخت نه یو وخت اختیار درلودۍ. <templatestyles src="کينډۍ:کندهاریان/styles.css" /> == د لويې کچې سیاستوال مشران== {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=ملا محمد عمر موټر چلول.jpg |width1=250 |caption1=ملا محمد عمر د ټويوټا موټر څخه د راکښته کېدو په حال کې، د جھاد شپې او ورځي. |alt1= }} {{څو انځوریزه | ټول پلنوالی = 550 | کتار= 2 | سرليک ځای = منځ | انځور1 = Hamid Karzai at Kandahar in June 2010.jpg | د انځور اړوند1 = کرزی په خپل پلارني ټاټوبي کندهار کي شورا ته د خبرو په حال کي. | انځور2 =New Year to Bring Enlightenment to Herat 110317-F-WU507-034.jpg | د انځور اړوند2 = د ۲۰۱۱م کال د مارچ پر ۱۷مه د [[هرات]] د صوفي‌آباد ښوونځۍ د پرانستلو په مراسمو کې یوه افغانه کوشنۍ د پخواني افغان ولسمشر حامد خان کرزي و انځور ته نږدې ولاړه ده. }} <div id="audiences" class="mainpage_row"> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleNew-ltr.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اميرالمؤمنين</span></h3> <div id="mainpage-admins" title="System administrators" class="items"> *[[ملا محمد عمر]] {{ښاخ}} **د افغانستان اسلامي امارت بنسټګر **د افغانستان اسلامي امارت لومړی مشر **د طالبانو د غورځنګ بنسټګر ** د طالبانو لومړی مشر (اميرالمؤمنين) **د افغانستان ۱۱م هېواد مشر (اميرالمؤمنين) {{پای}} *[[مولوي ھیبت الله اخوندزاده]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان امیر المؤمنین]] **د اوسني طالبانو تر ټولو لوړپوړی چارواکۍ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>لومړی وزيران</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[ملا محمد حسن اخوند]] {{ښاخ}} **د طالبانو د حکومت ۲م تر ټولو ستر چارواکۍ **د افغانستان اوسنی لومړی وزير {{پای}} *[[محمد رباني]] {{ښاخ}} **د امارت د لومړۍ دورې د سرغنه مشرانو څخه **د امارت د لومړۍ دورې د افغانستان لومړی وزير {{پای}} *[[محمد نور احمد اعتمادي]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان لومړی وزير]]؛ ١٩٦٧ - ١٩٧١ **[[د کورنیو چارو وزارت|د کورنیو چارو وزیر]] **په پاکستان کي د افغانستان سفير {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleSearch-rtl.svg|20px|middle|link=]]</span><span>ولسمشران</span></h3> <div id="mainpage-devs" title="Developers" class="items"> * [[حامد کرزی]] {{ښاخ}} **تر ١٣ کالو پورې د افغانستان ديارلسم ولسمشر **د افغانانو په رايه لومړی ټاکل سوی ولسمشر {{پای}} </div> </div> </div> ==وزیران== [[دوتنه:Mullah Akhtar Mansoor.jpg|thumbnail|ملا اختر محمد منصور د طالبانو د وخت د ترانسپورت او ملکي هوانوردۍ وزیر وو، وروسته بيا [[د طالبانو اميرالمؤمنين]] هم وټاکل سو]] <templatestyles src="کينډۍ:کندهاریان/styles.css" /> <div id="audiences" class="mainpage_row"> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleNew-ltr.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-admins" title="System administrators" class="items"> *[[ملا محمد يعقوب]]<ref>{{cite web | url= https://www.nunn.asia/193192/د-افغانستان-د-نوي-حکومت-کابینه-اعلان-شو/| title= نن ټکی اسیا| author=د افغانستان د نوي حکومت کابینه اعلان شوه|publisher= | via=}}</ref>'' <ref>{{cite web | url= https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/whos-who-in-taliban-interim-government/2360424| title=aa.com.tr| author=د طالبانو په موقت حکومت کې څوک دي؟ (انګرېزي)|publisher= | via=}}</ref>'' {{ښاخ}} **[[د افغانستان دفاع وزارت|د افغانستان دفاع وزير]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[عبد الحكيم اسحاقزى]] بل نوم؛ عبدالحکیم شرعی {{ښاخ}} **[[ستره محکمه|د افغانستان د سترې مکمې مشر]] ۲۰۲۱ - **د افغانستان ستر قاضي (قاضي‌القضات)؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - **د افغانستان د عدلیې وزير ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[هدایت الله بدري]] {{ښاخ}} **[[د کانونو او پټروليم وزارت|د کانونو او پټروليم وزير]] ۷ جولای ۲۰۲۴ - **[[د ماليې وزارت|د مالیې وزیر]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - می ۲۰۲۳ **[[د افغانستان بانک|د افغانستان بانک مشر]]؛ مارچ ۲۰۲۳ – جولای ۲۰۲۴ {{پای}} *مولوی [[مولوي حبيب الله اغا|حبيب الله آغا]] {{ښاخ}} **[[د پوهنې وزارت|د پوهنې وزير]]؛ ۲۱ سپتمبر ۲۰۲۲ {{پای}} *[[ندا محمد ندیم]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت|د لوړو زدکړو وزیر]]؛ ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۲ - {{پای}} *[[خیرالله خیرخواه]] بل نوم؛ گل آغا اسحاقزی {{ښاخ}} **[[اطلاعاتو او کلتور وزارت|د اطلاعاتو او کلتور وزير]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[ملا محمد يونس اخندزاده]] {{ښاخ}} **[[د کلیو د پراختیا او بیارغونې وزیر]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[ملا عبدالمنان عمري]] {{ښاخ}} **[[د ټولګټو وزير]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[ملا محمد عیسی آخوند]] {{ښاخ}} **[[د کانونو او پټرولیم وزیر]]؛ سپټمبر ۲۰۲۱ - نومبر ۲۰۲۱ {{پای}} *[[نور احمد آغا]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان بانک|د افغانستان بانک مشر]]؛ ۱ جولای ۲۰۲۴ - {{پای}} *[[ملا عبدالمجيد اخوند]] {{ښاخ}} **[[د شهیدانو او معلولینو چارو وزارت|د شهیدانو او معلولینو چارو وزیر]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} {{آرنی|طالب مشران}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي جمهوﺭيت ۲۰۰۱ — ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> * [[نورالحق علومي]] {{ښاخ}} **[[د کورنیو چارو وزارت|د کورنیو چارو وزیر]]؛ جنوري ٢٠١۵ - فبروري ٢٠١۶ {{پای}} *[[عبدالباري جهاني]] {{ښاخ}} ** [[اطلاعاتو او کلتور وزارت|د اطلاعاتو او کلتور وزیر]]؛ ٢٠١۵ — ۲۰۱۶) {{پای}} *[[گل آغا شېرزی]] {{ښاخ}} **[[د سرحدنو او قبایلو چارو زارت|د سرحدنو او قبایلو چارو وزير]]؛ ٢٠١٧ — ۲۰۲۱ {{پای}} *[[محمود کرزی]] {{ښاخ}} **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]]؛ ٢ جون ٢٠٢٠ — ۱۶ اګست ۲۰۲۱) {{پای}} *[[يوسف پښتون]] {{ښاخ}} **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]]؛ ۲۰۰۲ — ۲۰۰۳ **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]] ('''۲م ځل''')؛ ۲۰۰۵ — ۲۰۰۹ {{پای}} *[[روښان ولسمل]] {{ښاخ}} **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]]؛ ۲۴ جون ۲۰۰۲ – ۱۵ اګست ۲۰۰۳ {{پای}} *[[رنګينه حميدي]] {{ښاخ}} **[[د پوهنې وزارت|د پوهنې وزيره]]؛ ۱۵ جون ٢٠٢٠ — ۱۵ اګست ۲۰۲۱ {{پای}} *[[محمد عارف نورزى]] {{ښاخ}} **د سپكو صنايعو او خوراكي موادو وزير **د سرحدونو او قبايلو چارو وزير؛ ۲۰۱۳ - ۲۰۱۴ {{پای}} *[[حمیدالله قادري]] {{ښاخ}} **[[د ټرانسپورټ او هوایي چلند وزارت| د ټرانسپورټ او هوایي چلند وزير]]؛ مارچ ۲۰۰۸ – ۱۰ نومبر ۲۰۰۸ {{پای}} *[[حبيب الله قادري]] {{ښاخ}} **[[د نشه‌يي توکو پر ضد د مبارزې وزارت| د نشه‌يي توکو پر ضد د مبارزې وزير]]؛ مارچ ۲۰۰۸ – ۱۰ نومبر ۲۰۰۸ {{پای}} *انجنير [[ابراهيم سپين]] {{ښاخ}} **د ملي امنيت ('''«خاد»''') رئيس؛ جون ۲۰۱۰ – جولای ۲۰۱۰ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleSearch-rtl.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۱۹۹۶ — ۲۰۰۱</span></h3> <div id="mainpage-devs" title="Developers" class="items"> * [[ملا عبدالجلیل اخند]] {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]] '''لنډ مهاله'''؛ ١٩٩٧ - ١٩٩۸ {{پای}} * [[خیرالله خیرخواه]] {{ښاخ}} **[[د کورنیو چارو وزیر]]؛ ١٩٩٧ - ١٩٩۸ {{پای}} *[[وکيل احمد متوکل]] <ref>{{cite web | url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2002/02/09/taliban-foreign-minister-gives-up/fd2e52c9-69a6-4e0e-b287-22b2a04f83a6/ | title=د طالبانو د بهرنیو چارو وزير ماته ومنل| author=د سټیو ووګل او ډګ سټرک لخوا| date= ٩ فبروري ٢٠٠٢| publisher=واشنګټن پوسټ | via=}}</ref> {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]]؛ ١٩٩٩ - ٢٠٠١ {{پای}} *[[ملا محمد حسن اخوند|ملا محمد حسن آخوند]] {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]]؛ ۱۹۹۸ – ۲۷ اکتوبر ۱۹۹۹ **د وزیرانو شورا لومړی مرستیال {{پای}} *[[ملا محمد عباس آخوند]] {{ښاخ}} **د عامې روغتیا وزیر {{پای}} *الحاج [[ملا محمد عیسی آخوند]] {{ښاخ}} **د اوبو او بریښنا وزیر {{پای}} *[[ملا عبيدالله اخوند|ملا عبیدالله آخوند]] {{ښاخ}} **د دفاع وزیر {{پای}} *[[مولوي الله داد]] {{ښاخ}} **د تعمیراتو (ښار جوړولو) وزیر {{پای}} *[[مولوي محمد الله مطیع]] {{ښاخ}} **د ټولنیزو چارو وزیر {{پای}} *[[مولوي محمد ولي]] {{ښاخ}} **د امر بالمعروف او نهي عن المنکر وزیر {{پای}} *[[ملا یار محمد رحیمي]] {{ښاخ}} **د مخابراتو وزير {{پای}} *[[ملا اختر محمد منصور]] {{ښاخ}} **د ترانسپورت او ملکي هوانوردۍ وزیر {{پای}} *[[مولوي عبدالرزاق]] {{ښاخ}} **د تجارت وزير {{پای}} * [[مولوي عبدالرحمن آغا]] {{ښاخ}} **د پوځي محکمې رئیس؛ دا هم يو ډول وزیر وو {{پای}} * [[ملا عبدالواسع معتصم آغا]] {{ښاخ}} **د ماليې وزير {{پای}} * [[ملا احمد جان اخوند]] {{ښاخ}} **د اوبو او برېښنا وزير {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>پخوانۍ دورې</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[نور احمد نور]] {{ښاخ}} **د کورنیو چارو وزیر؛ ۳۰ اپریل – ۵ جولای ۱۹۷۸ {{پای}} *[[عبدالروف بېنوا]] {{ښاخ}} **د اطلاعاتو او فرهنګ وزير؛ ۱۳ جون – ۱۵ نومبر ۱۹۶۷ {{پای}} *[[محمد نور احمد اعتمادي]] {{ښاخ}} **د بهرنیو چارو وزیر؛ ۱۹۶۵ - ۱۹۶۷ {{پای}} *[[محمود طرزي]] {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]]؛ ١٩١٩ {{پای}} </div> </div> </div> ==سفيران== <templatestyles src="کينډۍ:کندهاریان/styles.css" /> <div id="audiences" class="mainpage_row"> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleNew-ltr.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-admins" title="System administrators" class="items"> *در اوسه خو شئ لا نسته </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي جمهوﺭيت ۲۰۰۱ — ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[سيد طيب جواد]] {{ښاخ}} **په امریکا کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۰۳ – ۲۰۱۰ **په برېتانيا کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۱۷ – ۲۰۲۰ **په روسيه کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۲۱ – ۲۰۲۲ {{پای}} **[[عزيزالله کرزی]] {{ښاخ}} **په روسيه کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۱۰ – ۲۰۱۳ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleSearch-rtl.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۱۹۹۶ — ۲۰۰۱</span></h3> <div id="mainpage-devs" title="Developers" class="items"> *[[عبدالسلام ضعيف]] {{ښاخ}} **په پاکستان کي د افغانستان سفیر؛ ۲۰۰۰ - ۲۰۰۱ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>پخوانۍ دورې</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[محمد نور احمد اعتمادي]] {{ښاخ}} **په ایټالیا کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۷۱ - ۱۹۷۳ **په شوروي اتحاد کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۷۱ – ۱۹۷۶ **په پاکستان کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۶۴ - ۱۹۶۵ **په پاکستان کي د افغانستان سفیر ('''۲م ځل''')؛ ۱۹۷۶ - ۱۹۷۸ {{پای}} *[[عبدالرشيد اريان|عبدالرشید آرین]] {{ښاخ}} **په پاکستان کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۷۸ - ۱۹۸۰ {{پای}} </div> </div> </div> =وسله‌وال ځواکونه= ===اسلامي جمهوﺭيت=== ====امنيه قومندانان==== {{آرنی|د کندهار امنیه قومندان}} {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=Afghan Brig. Gen. Abdul Raziq addresses police NCOs during graduation at Kandahar Regional Training Center.jpg |width1=300 |caption1=جنرال عبدالرازق د کندهار پخوانی امنیه قوماندان پوليسو ته د وينا په حال کې |alt1= }} *[[جنرال عبدالرازق اڅکزی|جنرال عبدالرازق]] {{مړ}} {{ښاخ}} **[[د کندهار امنیه قومندان]] **[[د سويلي حوزې اپراتيفي مشر]] **د کندهار د سرحدي ځواکونو مشر {{پای}} *[[خان محمد مجاهد]] {{مړ}} {{ښاخ}} **مجاهد **د دوهم قول اردو مرستيال **د كندهار د قول اردو قومندان **دكندهار امنيه قومندان **دبلخ امنيه قومندان **د كورنيو چارو وزارت سلاكار {{پای}} *[[تادین خان]] ''(د کندهار پخوانی امنيه قومندان)''{{ژوندی}} ====د نورو ولايتونو امنيه قومندانان==== * [[غلام داود تره خیل]] {{ژوندی}} {{ښاخ}} **د غزني ولایت امنيه قومندان **د خوست ولایت امنيه قومندان {{پای}} ====سيمه‌ييز قومندانان==== *[[زینب فایض]] ''(د سويلي حوزې په تاریخ کې لومړۍ څارنواله)'' {{مړ}} *غازي [[عبدالحکيم جان]] {{مړ}} {{ښاخ}} **جهادي مشر **د ارغنداب ولسوالۍ امنيه قومندان **د ژړۍ ولسوالۍ امنيه قومندان {{پای}} ===اسلامي امارت=== * [[ملا محمد رسول]] **(طالب مشر، او [[د طالبانو اميرالمؤمنين]] {{refn|group=د شخړې حالت|د طالبانو د ډېری مشرانو لخوا [[د طالبانو اميرالمؤمنين|د طالبانو د اميرالمؤمنين]] په توګه ملا هیبت الله ټاکل سوی دی.}} <ref>{{cite web | url=https://www.bbc.com/pashto/afghanistan/2015/11/151104_hh-taliban-splinter-group| title= بي بي سي پښتو| author=د طالبانو جلا شوې ډلې مولوي محمد رسول خپل 'سرپرست' ټاکلی </div> |publisher= | via=}}</ref>'') (۲۰۱۹- ۲۰۲۱) *[[ملا دادالله اخوند]] ''(د طالبانو ځانګړی مشر؛ او د ١٩٩۶ څخه تر ٢٠٠١ پورې د کندهاريانو تکړه مشر)''{{مړ}} ===ځانګړې برخه=== *[[انور خان]] ''(په برطانوي هند کې يې د ډي آی جي دنده لرله، هغه د [[سلمان خان]] ترنيکه وو)''{{مړ}} ==واليان، ښاروالان او د والي مرستیالان== ===واليان=== {{آرنی|د کندهار والیان}} ===د والي مرستیالان=== * [[عبداللطیف اشنا]]: (''٢٠١٠—۲۰۱١''){{مړ}} *[[عبدالقدیم پتیال]]: (''....— ٢٠١۴''){{مړ}} * [[عبدالعلي شمسي]]: (''٢٠١۶—۲۰۱۷''){{مړ}} *[[حاجي اغالالي دستګيري]]: (''٢٠١۷—۲۰۱۷''){{ژوندی}} * [[عبدالحنان منيب]]: (''٢٠١٨—٢٠٢١'') {{ژوندی}} ===ښاروالان=== *[[غلام حيدر حميدي]]: (''فبروري ٢٠٠۶ – ۲۷ جولای ٢٠١١'') {{مړ}} *[[روښان ولسمل]]: (''٨ اکتوبر ٢٠١۵ - ١٣ جون ٢٠١٨'') {{ژوندی}} *[[محمد نسیم رضايي]]: (''١ جولای ٢٠١٨'' — ٢٠٢١){{ژوندی}} == کندهاریان په نورو ولایتونو کې د والي په توګه== === ۲۰۲۱ — امارت=== *'''[[محمد یوسف وفا]]''' <ref>{{cite web | url= https://tkg.af/pashto/2023/03/11/%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D9%8A-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81-%D9%88%D9%81%D8%A7-%D8%AA%D9%87-%D8%AF-%D8%A8%D9%84%D8%AE-%DA%86%D8%A7%D8%B1%DB%90-%D9%87%D9%85-%D9%88%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%84-%D8%B4%D9%88 | title= حاجي یوسف وفا ته د بلخ چارې هم وسپارل شوې | author= کليد راډيو | date= د ۲۰۲۳ کال د مارچ ۱۱مه | access-date= 2025-01-06 | archive-date= 2023-03-29 | archive-url= https://web.archive.org/web/20230329050235/https://tkg.af/pashto/2023/03/11/%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D9%8A-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81-%D9%88%D9%81%D8%A7-%D8%AA%D9%87-%D8%AF-%D8%A8%D9%84%D8%AE-%DA%86%D8%A7%D8%B1%DB%90-%D9%87%D9%85-%D9%88%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%84-%D8%B4%D9%88/ | url-status= dead }}</ref> **(''د [[بلخ ولايت]] اوسنی والي'') *'''[[محمد ايوب خالد]]''' <ref>{{cite web |url= https://www.bbc.com/pashto/afghanistan-65485170 | title= د طالبانو مشر پنځو ولایتونو ته نوي والیان ګومارلي | author= بي‌بي‌سي پښتو | date= ۴ می ۲۰۲۳ }}</ref> **(''د [[بدخشان ولايت]] اوسنی والي'') ***(''د [[کونړ ولايت]] پخوانی والي'') === ۲۰۰۱ — ۲۰۲۱ جمهوریت=== *'''[[بسم الله افغانمل]]''' **(''پخوا د کندهار د ولايتي شورا غړي او د زابل ولایت والي وو'') *'''[[عبدالجبار نعیمي]]'''{{ژوندی}} {{ښاخ}} **د افغانستان اسلامي محاذ د رهبرۍ مهم غړي ** په پاکستان کې افغان دپلومات ٢ وارې ** د افغانستان لپاره د ۲۰۰۴میلادي کال دولسمشرۍ دانتخاباتو کې د حامد کرزي دکمپاین مشر ** د اساسي قانون دتصویب لویه جرگه کې دکندهار دپنجوايي ولسوالۍ وکیل ** د میدان وردګ والي ** د خوست ولایت والي ** تر ٢٠٢١م پورې د لغمان ولایت والي وو {{پای}} ===امارت ۱۹۹۶=== '''[[خیرالله خیرخواه|مولوي خیرالله خیر خواه]]''' **(''د هرات ولايت والي؛ ١٩٩۶-۲۰۰۱'') *'''[[ملا دوست محمد]]''' **(''د غزني ولايت والي؛ ١٩٩۶-۲۰۰۱'') === ۱۹۰۰=== *'''[[سردار عبدالوهاب خان]]''' **(''د ګرشک، غور، فراه، هرات او بلخ والي'') ==د ولايتي شورا غړي او رييسان== ===رئیسان=== *[[احمد ولي کرزی]]{{مړ}} **''(د ٢٠٠۵ څخه ١٢ جولای ٢٠١١)'' *[[حاجي سيد جان خاکرېزوال]] {{ژوندی}} **''(د سياسيونو لخوا د احمد ولي کرزي پر ځای وټاکل سو. د دندې مهال ١٢ جولای ٢٠١١- تر شاوخوا ٢٩ جولای، ٢٠١۴ پورې؛ دوهم پړاو: په ١۵ نومبر ٢٠١۶ کې دوهم وار لپاره د ٩ رايو په ګټلو سره د کندهار د ولايتي شورا رئیس وټاکل سو'') *[[هشمت خليل کرزی]] {{مړ}} ** ''(د مړینې پر مهال يې په ٢٩ جولای، ٢٠١۴ کي يې د ولايتي شورا ټاکنې ګټلې وې)'' === نور سياستوالان=== ====د کندهار د نورو ادارو مشران==== *[[محمد عظيم زمريال]]{{ژوندی}} **''(د کندهار د عامي روغتیا پخوانی رئیس.)'' *[[حکمت کرزی]]{{ژوندی}} **''(د بهرنیو چارو مرستیال وزير ۲۰۱۵-۲۰۱۸)'' ====نور دولتي چارواکي==== *[[هدايت الله توخي]]{{مړ}} **(''پخوا: د بیروت په امریکایی پوهنتون کي د افغان محصلینو د ټولنی رئیس وو. هغه ډېرې نورې دندې هم لرلې!'') *[[نثار بارکزی]]{{ژوندی}} **(په المان کي په سياسي علومي کي خپلي زده کړي پاى ته رسولي او له دې مخکي په اداره امور کي د رئيس د مرستيالۍ تر کچي دندي مخ ته وړي، د ٢٠٢٠م څخه تر ٢٠٢١م پورې د اشرف غني لومړى سکرټر وو) *[[شيدا محمد ابدالی]]{{ژوندی}} **''(په هند کې د افغانستان سفير، د ملي امنیت په برخه کې د حامد کرزي سلاکار، په جنورۍ ٢٠١٩ کې کي يې ځان د ولسمشرۍ د ټاکنو لپاره هم نوماند کړ.)'' ===په ولسي جرګه کې=== *[[محمد نعيم حميدزی لالی]] <ref>{{cite web | url=http://www.afghan-bios.info/index.php?option=com_afghanbios&id=634&task=view&total=1994&start=632&Itemid=2 | title=د بيوس انفو.کام څخه | author=د حميدزي لالي ژوند ليک|publisher= | via=}}</ref>{{ژوندی}} *[[حاجي محمد عمر ننګيالی]] {{ژوندی}} *[[خالد پښتون]] {{ژوندی}} * [[عطاالله جان|عطاالله جان حبيب]]{{ژوندی}} *[[عبدالخالق بالاکرزي]] {{ژوندی}} *[[ډاکټر محمود خان]] {{ژوندی}} *[[ملا سيد محمد اخوند]] {{ژوندی}} *[[عبدالرحيم ايوبي]] {{ژوندی}} *[[عبدالجبار قهرمان]]{{ژوندی}} ====د اولسي جرګې اوسني غړي (نارينه)==== *[[حاجی سید احمد خادم]]{{ژوندی}} *[[سید مقتدا میران]]{{ژوندی}} *[[ډاکتر محمود خان نصرت]]{{ژوندی}} *[[روح الله خانزاده]]{{ژوندی}} *[[ګل احمد کمین]]{{ژوندی}} *[[محمد عمر شیرزاد]]{{ژوندی}} *[[حاجي سيداحمد سيلاب]]{{ژوندی}} *[[انجنیر محمد عارف نورزی]]{{ژوندی}} ===ښځينه سياستوال=== په کندهار وسمهال هم د ښځينه سياستوالو کمي ده، خو هرڅه چي وي لاندې يې وګورئ. ====د ولسي جرګې غړي==== *[[ملالی اسحق زی]]{{ژوندی}} *[[فریبا احمدی کاکړ]]{{ژوندی}} *[[آرزو صافی]]{{ژوندی}} ====د ولسي جرګې پخواني غړي==== *[[رڼا ترين]] {{ژوندی}} *[[شکيبا هاشمي]] {{ژوندی}} *[[فريبا احمدی کاکړ]] {{ژوندی}} *[[بي بي حميده يوسفي]] {{ژوندی}} ==مجاهدين== ډېری مجاهدين په نورو برخو کي هم فعاله وه، که يې نوم دلته موجود نه وي نو شايد د وزيرانو، سياسي مشرانو يا په کوم بل لړليک کي يې نوم موجود وي. د مثال په توګه د [[ملا محمد عمر]] نوم د [[کندهاریان#مختلف_سیاستوالان|مختلفو سیاستوالانو]] په ليسټ کي دی. ځکه هغه يواځي مجاهد نه بلکي يو ملي او د نړیوالي کچي مشر وو. * [[ملانقيب الله اخند]] يا '''حاجي ملا ګل اخند''' **(د [[اسلامي جمعیت|افغانستان اسلامي جمعیت]] غړۍ، د الوکوزو مشر، د کندهار او سوېلي افغانستان د مجايدينو لوی مشر.){{مړ}} *[[حاجي عبداللطيف]] **(د [[گل آغا شېرزی|ګل آغآ شېرﺯي]] پلاﺭ، نوموړی په کندهار کي د د حاجي بابا په نامه هم پېژندل کېده.){{مړ}} *[[ملا بورجان]] **(ستر شخصيت، جهادي مشر او د طالبانو د اسلامي غورځنګ مهم مشر) {{مړ}} *[[سید فضل الدین آغا]]<ref>{{cite web | url=https://archive.org/details/amrc_198806_cna_00120_012 | title= قومندان سید فضل الدین آغا په موټر یی د یوی چاودنی له امله ټپي شوی| author=آرشیف ټکی او آر جي| date=۱۲ اپريل ۲۰۱۸| publisher= | via=}}</ref> **(جهادي مشر) {{مړ}} *[[حاجي مغاش اکا]] يا غريب شاه اڅکزى<ref>{{cite web | url=https://archive.org/details/amrc_198809_cna_00240_019 | title= Pashto-title قومندان حاجی مغاش د کمری مخی ته ولاړدی.| author=آرشیف ټکی او آر جي| date=۱٣ اپريل ۲۰۱۸| publisher= | via=}}</ref> **(په کندهار کي د ملي نجات جبهې ګوند قومندان او پېژندل سوى مجاهد){{مړ}} =سوداګران= {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=ښادمن.jpg |width1=250 |caption1=د کندهار ولايت اوسېدونکي [[حکمت الله ښادمن]] چي د کندهار د تکړه سوداګرو څخه حسابيږي، او په نړيواله کچه د کم عمره سوداګرو څخه هم حسابيږي |alt1= }} *[[حکمت الله ښادمن]]{{ژوندی}} *[[حاجي عبدالولي وفا]]{{ژوندی}} *[[حاجي جلاالدين]]{{ژوندی}} *[[فضل الرحمان رحماني]]{{ژوندی}} *[[محمد یوسف (سوداګر)|محمد یوسف]]{{ژوندی}} *[[عبدالنافع هوتکي]]{{ژوندی}} *[[رنګينه حميدي]]{{ژوندی}} =هنر= [[دوتنه:قادرخان.jpg|thumbnail|قادرخان ممکن په بهرنۍ نړۍ کې يو د تر ټولو مشهوره فلمي ستورو څخه وي چې پلرنی ټاټوبی يې کندهار دی، او د هندي فلمونو مشهوره فلمي ستوری [[ګوویندا]] د قادرخان شاګرد وو]] *[[حيات الله کاکړ]] (''د سهار پروډکشن مسوول''){{ژوندی}} *[[مجاجو]] (''مسخراچي، ټوکمار'')<ref>{{cite web| url=https://1.khabarial.com/archives/138536| title=کندهاري ممثلين:پر احمدالله مجامجو بريد غندي| author=خبريال ټکی کام| date=مې ٢٠١۵| publisher=| via=}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{ژوندی}} *[[قادر خان]] (''[[فلم لوبګر]]، [[سکرين ليکوال]]، [[مسخراچي]] او [[ډايريکټر]] په هندي فلمونو کې''). ('''''پلرنی ټاټوبی يې کندهار وو''''')<ref>{{cite web | url=https://www.bbc.com/pashto/arts-and-literature-46718980 | title=د بالیووډ وتلی ستوری قادرخان: زه پښتون او د کندهار یم| author=بي بي سي پښتو| date= ۳۱ ډیسمبر ۲۰۱۸| publisher= | via=}}</ref> {{مړ}} *[[رضا مراد]] (''فلم لوبګر'') ('''''پلرنی ټاټوبی يې کندهار وو''''') {{ژوندی}} *[[جمعه ګل مجاهد]] (''شاعر'') {{ژوندی}} *[[نعمت الله غمزوری]]<ref>{{cite web| url=https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| title=د غمزوري کېسه، د کندهار په لېرې پرته سيمه کې لږ اوریدل شوی غږ| author=زاویه| date=۳ فبروري ۲۰۱۹| publisher=| via=| access-date=2021-06-08| تاريخ الأرشيف=2021-06-08| مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| url-status=dead| خونديځ نېټه=2021-06-08| خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| archive-url=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia}}</ref> (''شاعر، سندرغاړی، بشري فعال'') {{مړ}} *[[خاشه ځوان]] (''مسخراچي، ټوکمار''){{مړ}} ==د معارف په برخه کي == *[[محمود طرزي]] **(ليكوال، شاعر، ديمپلومات، سياستوال او [[د بهرنیو چارو وزير]]){{مړ}} {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=Jahani bild.jpg |width1=250 |caption1=د افغانستان د ملي سرود شاعر، او لیکونکۍ عبدالباري جهاني چي په کندهار ولایت کي زيږيدلی دی. |alt1= }} *[[سید عبدالخالق]] (شاعر، د سندرو ليکوال){{مړ}}<br> *[[ سیف الدین (لودین)|سيف لودين]] (ليکوال، د کندهار د پوهني رياست د اداري پخوانی آمر){{ژوندی}}<br> *[[عبدالباري جهاني]] (جورنالیسټ، شاعر او لیکوال){{ژوندی}}<br> *[[عبدالمنان ارغند|ارغند عبدالرحمان]] (جورنالیسټ){{مړ}}<br> *[[محمود نظري]] (ليکوال) {{ژوندی}} *[[عبدالحی حبيبي]] (ليکوال، شاعر، څېړونکی) {{مړ}} *[[عطا محمد بېباني]] (ليکوال، شاعر) {{ژوندی}} *[[عبدالروف بېنوا]] (شاعر، ليکوال) {{مړ}} [[عبدالهادي ريشا‌ء]](ليکوال، سياستوال) {{مړ}} *[[سید محمد حقاني]] (ليکوال، سياستوال){{ژوندی}} *[[عبدالغفار بريالی]] (ليکوال، شاعر) {{مړ}} *[[عبدالعلي مستغني]] (شاعر) {{مړ}} *[[نجيبه سارا بياباني]] (ليکواله) {{ژوندی}} *[[محمود مرهون]] (ژب‌څېړونکی، ژب‌پوه، ليکوال او د کابل پوهنتون استاد) {{ژوندی}} == سندرغاړي == [[File:Naghma 2010.jpg|thumbnail|نغمه د افغانستان يوه ډېره مشهوره سندرغاړې ده، او په نړیواله کچه تر هر کندهاری سندرغاړي ډېره مشهوره ده، خو په خپل پلرني ټاټوبي کندهار ولايت کې يې تر اوسه پورې هم د [[عبيد الله جان کندهاری|عبيد الله جان کندهاري]] په کچه مينوال تر لاسه نکړل]] ===نارينه=== *[[عبيد الله جان کندهاری]] **(''ښاغلی عبيدالله جان کندهاری د کندهار بلبل ګڼل کېږي''){{مړ}} *[[محمد صادق فطرت ناشناس |ناشناس]] **(''د افغانستان بو ډېر مشهوره سندرغاړۍ''){{ژوندی}} *[[ثاني عبيدالله جان]]{{ژوندی}} *[[کاظم قاسمي]]{{ژوندی}} *[[نجيب حق پرست]]{{ژوندی}} *[[عبدالرووف کندهاری]]{{ژوندی}} *[[بشير کندهارى]]{{ژوندی}} *[[ولی محمد کندهاری]]{{ژوندی}} *[[لطيف جان بابی]]{{ژوندی}} *[[انيل بخش]]{{ژوندی}} ===ښځېنه=== *[[ښاپېرۍ نغمه]]{{ژوندی}} *[[قندي کوچۍ]]{{ژوندی}} *[[Ramsha shifa|رمشا شفا]]{{ژوندی}} ==د روغتيا په برخه کې== * [[محمد عالم]] خان **(د یوناني درملو جوړونکی افغان-اسټرالوی طبیب){{مړ}} * [[ټيټی]] **(د ارغنداب ترټولو مشهوره ډاکټر){{مړ}} *پوهاند ډاکټر [[توريالی ويسا]] **(ډاکټر او د کندهار ولايت پخوانی والي){{ژوندی}} * ډاکټر [[بشير احمد سيدي]] **(د کوچنيانو د برخي متخصص ډاکټر){{مړ}} == تاريخي خلګ؛ پاچاهان، ملکې او نور== ===باچاهان=== *ميرويس هوتک **(د هوتک واکمنۍ لومړي مشر او بنياد ايښودونکي، د افغانستان بنیاد ايښودونکي، د پښتو ژبې د ليک او لوست بڼې پيداکوونکي){{مړ}} *احمدشاه بابا **(د معاصر افغانستان بنسټګر او په اتلسمه پېړۍ کي د اسیا په کچه ستر واکمن) ===ملکې مېړنۍ او تاريخي مېرمنې=== {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=د ميوند ملالۍ.jpg |width1=250 |caption1=ملالي آنا د کندهار د ميوند ولسوالۍ ترټولو نامتو شاعره او جنګيالۍ مېرمن. |alt1= }} *[[زرغونه انا]] (''د احمد شاه بابا مور''){{مړ}} *[[پرهیز بانو بیگم]] (''ملکه''){{مړ}} *[[کندهارې بیگم]] (''ملکه''){{مړ}} *[[ملاله ميوندواله]] (''جنګيالي''){{مړ}} *[[زرغونه ادې]] (''تاریخي مشره''){{مړ}} *[[مېرمن تورپېكۍ]] (''تاریخی ښځه''){{مړ}} *[[رابيا]] (''پخواني شاعره''){{مړ}} ==تاريخي خلګ== *[[لال شهباز قلندر]] {{مړ}} **(''ستر صوفي، شاعر او يوه ستره مشهوره څېره، چې د کندهار په ميوند کې يې دنيا ته سترګې وغړولې'') **عمر بن الفرج الرخجي ( په عباسي خلافت کي له ۲۳۲ څخه تر ۲۴۷ هجري سپوږمیز پوري د مکې او مدینې سیمه ییز واکمن) == ورزشکاران == ===نارينه=== * [[نصرت حق پرست]] ([[افغان]]-[[جرمني|المانی]] [[اِم‌اِم‌ای]] سوک وهونکی) {{ژوندی}} ===ښځېنه=== *[[کيميا يوسفي]]{{ژوندی}} ==ساينسپوهان== *[[پامير زيارمل]] (د پښتو ژبي ګوګول يا لټون جوړونکي) <ref>{{cite web | url=http://shamshadtv.tv/en/shamshad-tv-news/2348-2017-04-29-11-36-22 | title=د شمشاد تلویزیون.کام څخه | author=د پامير زيارمل پښتو ګوګل جوړول او دده ژوند ليک | publisher= | via= }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{ژوندی}} ==مذهبي وګړي او سیدان== *[[مرچ اغا]] (د کندهار يو ډېر وتلۍ شخصیت) {{مړ}} ==پايلوچان، ناميان، نوموتلي تکړه خلګ== [[د کندهار پايلوڅان]] ډېر زیات دي، البته د هغو اړوند معلومات ډېر کم دي؛ *[[بنګ حبیب الله]] '''(پايلوچه)'''{{مړ}} ==[[دفاکتو]] مشران== [[دوتنه:احمد ولي کرزی دفاکتو.jpg|thumbnail|احمد ولي کرزی د خلکو په منځ کي]] کندهار ولايت په بېلابېلو وختونو کي د هيواد په کچه ډېر شمېر [[دفاکتو]] مشران لرل، چې ځينې يې په لاندې توګه دي. *[[احمد ولي کرزی]] ''(وو د ولايتي شورا رئیس، خو کندهاریانو دده خبرو او کړنو ته د والي تر کړنو ډېر اهميت ورکاوه. د کندهار د هغه وخت والي توريالي ويسا او امنيه قومندان جنرال عبدالرازق هم دده هره خبره منل. د ډيرو په وینا عبدالرازق اڅکزي ته دداسې لويې وظیفې په ورسپارلو کې هم دده لوی لاس وو، دده همدا کار بيا وروسته د کندهاریانو په ګټه هم تمام سو)''<ref>{{cite web | url=https://pa.azadiradio.com/amp/24268225.html | title=د احمد ولي کرزي وژنه او په جنوب کې د قدرت سيالۍ| author=ازادي راډیو| date= ١٧ جولای ٢٠١١| publisher= | via=}}</ref> * [[جنرال عبدالرازق]] ''( [[د کندهار امنیه قومندان]]، [[د سويلي حوزې اپراتيفي مشر]] او په کندهار کې د افغان ملي اردو او سرحدي پوليسو مشر. جنرال عبدالرازق ډېر تکړه او واکمن شخص وو، په کندهار کې يې هره خبره منل کېده. د ٢٠٠١ کال راهیسې هيڅوک هم د جنرال عبدالرازق په شان د کندهار په امن په راوستو کې کامیابه نسو, هغه او [[طالبان]] د يو بل سخت مخالفان وه)'' ==[[بارکزی|بارکزي]] پښتانه مشران== د پښتون قوم [[بارکزی|بارکزۍ]] ډله د کندهار څخه پیل سوه، ددې وروسته بیا [[امير دوست محمد خان]] په ١٨٣٧ زيږديز کال کې په افغانستان کې دبارکزيو د واکمنۍ بنسټ کيښود. او بيا د همدغو بارکزیو څخه ډېر واکمنان پاته سول، نو ځکه چي د بارکزي قوم شاوخوا ټوله وګړي که څه هم په کندهار کې نه دي زېږېدلي خو کندهاریان دي او ځينې يې لاندې توګه دي: {| class="wikitable" |- !نوم!! زېږېدنه!! دنده(ې)!! ښځه(ې)!! اولاد |- | محمد يوسف ||[[کندهار]]|| د توپچي ځواکونو مشر || نامعلومه|| [[حاجي جمال خان]] |- | [[حاجي جمال خان]] || [[کندهار]] (١٧١٩)||نامعلومه||۲|| # عبدالحبيب خان سخي # بهادر خان حاجي دروېش # سردار رحيمداد خان # [[سردار پاينده خان]] # يوه لور |- | [[سردار پاينده خان]] || کندهار (١٧۵۸) || د بارکزيو مشر || ۸|| *۲۵ زامن او ۴ لوڼې # [[وزير فتح خان|سردار فتح علي خان]] # نواب اسدالله خان # سردار تېمور قلي خان # نواب عبدالجبار خان # سردار محمد اعظم خان # نواب عبدالصمد خان # [[سردار پردل خان محمدزی]] # [[سردار شېردل خان|سردار شېردل خان محمدزی]] # سردار عطا محمد خان # سردار يار محمد خان # [[امير دوست محمد خان|امير دوست محمد خان]] # [[سردار کهندل خان]] # [[سردار امير محمد خان]] # نواب توراباز خان # [[سردار سلطان محمد خان|سردار سلطان محمد خان]] # سردار رحيم دل خان # [[سردار مهردل خان]] # سردار سيد محمد خان # سردار پير محمد خان # سردار محمد زمان خان # سردار محمد زمر خان # سردار حيدر خان # سردار اسلم خان # سردار جمعه خان # سردار خيرالله خان #وفا بېگم (لور) |- | [[امير دوست محمد خان]] || [[کندهار]] (۲۳ ډېسمبر، ۱۷۹۳) ||د بارکزيو د حکومت بنسټګر|| شاوخوا ۲۵|| *۶۶ اولادونه *[[امير شېر علي خان]]، [[امير محمد اعظم خان]]، [[امير محمد افضل خان]] او ۳۵ نور زامن *۲٨ لوڼې |- | [[امير شېر علي خان]] || [[کابل]] (١٨٢۵)|| د افغانستان پاچا|| ١ شايد|| *٢ زامن *[[امير محمد يعقوب خان]] *[[غازي محمد ايوب خان|ايوب خان]] |- | [[امير محمد يعقوب خان]] || [[کابل]] (شايد)|| د افغانستان پاچا||نامعلوم|| نامعلوم |- |[[غازي محمد ايوب خان|ايوب خان]]|| [[کابل]] (۱۲ د اکتوبر، ۱۸۷۹ ز)|| د افغانستان پاچا|| نامعلومه||نامعلومه |- | [[امير عبدالرحمان خان]] || [[کابل]] (۱۸۴۴ يا ۱۸۴۰ ز) || د افغانستان پاچا؛ (د [[امير محمد افضل خان]] مشر زوی او د [[امير دوست محمد خان|دوست محمد خان]] لمسی و.)|| ١۴ || *دوولس زامن او څلور لوڼې # سردار عبدالله خان # [[امير حبيب الله خان]] # [[سردار نصرالله خان]] # سردار فتح الله خان # سردار عبدالفحد خان # سردار شمس الدين خان # سردار حفيظ الله خان # [[سردار محمد امين خان]] # سردار اسد الله خان # سردار محمد افضل خان # سردار محمد عمر خان # سردار غلام علي جان # گوهر خانم (لور) # روقيه خانم (لور) # فاطمه بېگم (لور) # حاجره بېگم (لور) |- | [[امير حبيب الله خان]] ||[[سمرقند]] (۲ د جولای، ۱۸۷۲ ز) || د افغانستان پاچا||۴۴ ([[د امير حبيب الله خان کورنۍ]]) وګورئ|| ۲۹ زامن او ۳۲ لوڼې ([[د امير حبيب الله خان کورنۍ]] وګورئ) |- | [[سردار نصرالله خان]] || [[سمرقند]] (۱۸۷۴ ز.) || د افغانستان پاچا؛ د [[امير عبدالرحمن خان]] زوی، د [[امير حبيب الله خان]] ورور او د [[امير امان الله خان]] آکا وو|| لس || يوولس زامن او پينځه لس لوڼې |- | [[امير امان الله خان]] || [[پغمان]] (١ د جون، ١٨٩٢) || د افغانستان پاچا|| ١ [[ثريا طرزي]] || ١ لور شاید |- |} == د کندهاﺭيانو په نامه نومول سوي ځايونه== *[[د کندهاریانو دروازه]] **''(د کابل په دهمزنګ سيمه کې)'' *[[کندهار، سسکاچيوان]]، کاناډا **''(د کندهاريانو سره د جګړې په پايله کې د انګریزانو لخوا؛ د کاناډا دا سيمه کندهار ونومول سول)'' *[[کندهار سکۍ]]، سويزرلېنډ **''(د سويزرلېنډ يو سکۍ ریزورټ؛ دا ځای د افغان جګړې وروسته یو انګرېز جوړ کړ)'' == سرچینې== [[وېشنيزه:کندهاریان]] <references group="د شخړې حالت" /> cpqmaghrovctbrgyerztzrg7b18c0ha 363509 363508 2026-04-27T14:50:21Z KiranBOT 36516 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v2.2.9s 363509 wikitext text/x-wiki {{څو انځوریزه | ټول پلنوالی = 300 | کتار= 3/3/3/3/3/3 | سرليک ځای = منځ | انځور1 = Nazoanair2.jpg | د انځور اړوند1 = [[نازو توخۍ|نازو آنا]] | انځور2 = میروایس خان نیکه.jpeg | د انځور اړوند2 = [[ميرويس هوتک]] | انځور3 = د ميوند ملالۍ.jpg | د انځور اړوند3 = [[ملاله ميوندواله]] | انځور4 = ملا محمد عمر موټر چلول.jpg | د انځور اړوند4 = [[ملا محمد عمر]] | انځور5 = USMC-100102-M-2934T-1372.jpg | د انځور اړوند5 = [[حامد کرزی]] | انځور6 = Mullah Dadullah Akhund 2132006.jpg | د انځور اړوند6 = [[ملا دادالله اخوند]] | انځور7 = Afghan Brig. Gen. Abdul Raziq addresses police NCOs during graduation at Kandahar Regional Training Center.jpg | د انځور اړوند7 = [[جنرال عبدالرازق]] | انځور8 = Mullah Akhtar Mansoor.jpg | د انځور اړوند8 = [[ملا اختر محمد منصور]] | انځور9 = ملا یعقوب.jpg | د انځور اړوند9 = [[ملا محمد يعقوب]] | انځور10 = هیبت الله اخوندزاده.jpg | د انځور اړوند10 = [[ملا هيبت الله|مولوي ھیبت الله اخوندزاده]] | انځور11 = Tarzi fig 1.jpg | د انځور اړوند11 = [[محمود طرزی]] | انځور12 = ملا محمد حسن اخوند.jpg | د انځور اړوند12 = [[ملا محمد حسن اخوند]] | انځور13 = عبدالحکیم شرعي 3.jpg | د انځور اړوند13 = [[عبد الحكيم اسحاقزى]] | انځور14 = حاجي عبداللطيف.jpg | د انځور اړوند14 = [[حاجي عبداللطيف]] | انځور15 = عبدالباري جهاني.jpg | د انځور اړوند15 = [[عبدالباري جهاني]] | انځور16 =طیب اغا.jpg | د انځور اړوند16 = [[طیب اغا]] | انځور17 =Ahmadwalikdh.jpeg | د انځور اړوند17 = [[احمد ولي کرزی]] | انځور18 =حاجي سيداحمد سيلاب.jpg | د انځور اړوند18 = [[سید احمد سېلاب|حاجي سيداحمد سېلاب]] }} '''کندهاریان''' يا '''کندهاريان''' او يا ھم ('''د کندهار خلګ''') او يا بيا ('''کندهاري وګړي''') د کندهار ولايت د ټولو وګړو لپاره کارېدونکی سرليک يا نوم دی. که څه هم کندهاریان د [[لوی کندهار]] و ټولو وګړو ته ويلای سو، خو اوسمهال خبره يوازې تر کندهار ولايت پوﺭې محدوده ده. په لاندې ليسټ کې د کندهار ولايت د هغو خلګو خبره هم سوې ده کوم چې په کندهار کې نه دي زېږېدلي خو پلرني [[ټاټوبی]] (د پلار او نيکه د پیدایښت سېمه) يې [[کندهار ولايت]] وو. دلته نومول سوي خلګ په مختلفو برخو لکه؛ [[خبريالي|جورناليزم]]، [[سياست|سياسي]]، [[حکومت|دولتي]]، [[پوځ|پوځي]] او داسې نورو برخو کې دندې ترسره کړي دي او يا يې هم ترسره کوي. <br> **'''يادونه:''' که مو د يو شخص نوم دوه يا درې ځایه په مختلفو برخو کې وليدئ، نو بيا وپوهیږی چي هغه شخص په بېلابېلو برخو کې دندې ترسره کړي يا يې هم ترسره کوي. [[دوتنه:کندهاريان.jpg|بټنوک|کيڼ|د کندهاﺭ ځيني سيمه‌ييز قومي مشران]] پخوا يو وینا وه;<br> {{وراشه|'''چي کندهار يې ونيوی، نو افغانستان يې ونيوئ}}کندهاریانو د ډېرو حکومتونو د مشرانو په توګه دندې ترسره کړي دي، چي لومړی پښتون باچا میرویس خان، تر ټولو تکړه پښتنه مېرمنه ملالۍ میوندۍ، د طالبانو د واکمنۍ بنسټ اېښودونکی ملا محمد عمر مجاهد، د افغانستان تر ټولو اوږد مهاله ولسمشر حامد کرزی د افغانستان اوسنی لومړی وﺯير ملا محمد حسن اخوند او د طالبانو اوسنی اميرالمؤمنين يې يو څو ښه مثالونه دي. =سیاست= کندهاریانو هم په تاریخ کي او هم په اوسني وخت کې په افغان سیاست کې مهم رول لوبولی دی. دوی د اوږدې مودې راهیسې د سیاسي حرکتونو تر شا تر ټولو زیات لاس درلود او لري يې. هغوی د افغانستان په تاریخ کي د واک پر تقریباً هره چوکۍ یو وخت نه یو وخت اختیار درلودۍ. <templatestyles src="کينډۍ:کندهاریان/styles.css" /> == د لويې کچې سیاستوال مشران== {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=ملا محمد عمر موټر چلول.jpg |width1=250 |caption1=ملا محمد عمر د ټويوټا موټر څخه د راکښته کېدو په حال کې، د جھاد شپې او ورځي. |alt1= }} {{څو انځوریزه | ټول پلنوالی = 550 | کتار= 2 | سرليک ځای = منځ | انځور1 = Hamid Karzai at Kandahar in June 2010.jpg | د انځور اړوند1 = کرزی په خپل پلارني ټاټوبي کندهار کي شورا ته د خبرو په حال کي. | انځور2 =New Year to Bring Enlightenment to Herat 110317-F-WU507-034.jpg | د انځور اړوند2 = د ۲۰۱۱م کال د مارچ پر ۱۷مه د [[هرات]] د صوفي‌آباد ښوونځۍ د پرانستلو په مراسمو کې یوه افغانه کوشنۍ د پخواني افغان ولسمشر حامد خان کرزي و انځور ته نږدې ولاړه ده. }} <div id="audiences" class="mainpage_row"> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleNew-ltr.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اميرالمؤمنين</span></h3> <div id="mainpage-admins" title="System administrators" class="items"> *[[ملا محمد عمر]] {{ښاخ}} **د افغانستان اسلامي امارت بنسټګر **د افغانستان اسلامي امارت لومړی مشر **د طالبانو د غورځنګ بنسټګر ** د طالبانو لومړی مشر (اميرالمؤمنين) **د افغانستان ۱۱م هېواد مشر (اميرالمؤمنين) {{پای}} *[[مولوي ھیبت الله اخوندزاده]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان امیر المؤمنین]] **د اوسني طالبانو تر ټولو لوړپوړی چارواکۍ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>لومړی وزيران</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[ملا محمد حسن اخوند]] {{ښاخ}} **د طالبانو د حکومت ۲م تر ټولو ستر چارواکۍ **د افغانستان اوسنی لومړی وزير {{پای}} *[[محمد رباني]] {{ښاخ}} **د امارت د لومړۍ دورې د سرغنه مشرانو څخه **د امارت د لومړۍ دورې د افغانستان لومړی وزير {{پای}} *[[محمد نور احمد اعتمادي]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان لومړی وزير]]؛ ١٩٦٧ - ١٩٧١ **[[د کورنیو چارو وزارت|د کورنیو چارو وزیر]] **په پاکستان کي د افغانستان سفير {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleSearch-rtl.svg|20px|middle|link=]]</span><span>ولسمشران</span></h3> <div id="mainpage-devs" title="Developers" class="items"> * [[حامد کرزی]] {{ښاخ}} **تر ١٣ کالو پورې د افغانستان ديارلسم ولسمشر **د افغانانو په رايه لومړی ټاکل سوی ولسمشر {{پای}} </div> </div> </div> ==وزیران== [[دوتنه:Mullah Akhtar Mansoor.jpg|thumbnail|ملا اختر محمد منصور د طالبانو د وخت د ترانسپورت او ملکي هوانوردۍ وزیر وو، وروسته بيا [[د طالبانو اميرالمؤمنين]] هم وټاکل سو]] <templatestyles src="کينډۍ:کندهاریان/styles.css" /> <div id="audiences" class="mainpage_row"> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleNew-ltr.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-admins" title="System administrators" class="items"> *[[ملا محمد يعقوب]]<ref>{{cite web | url= https://www.nunn.asia/193192/د-افغانستان-د-نوي-حکومت-کابینه-اعلان-شو/| title= نن ټکی اسیا| author=د افغانستان د نوي حکومت کابینه اعلان شوه|publisher= | via=}}</ref>'' <ref>{{cite web | url= https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/whos-who-in-taliban-interim-government/2360424| title=aa.com.tr| author=د طالبانو په موقت حکومت کې څوک دي؟ (انګرېزي)|publisher= | via=}}</ref>'' {{ښاخ}} **[[د افغانستان دفاع وزارت|د افغانستان دفاع وزير]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[عبد الحكيم اسحاقزى]] بل نوم؛ عبدالحکیم شرعی {{ښاخ}} **[[ستره محکمه|د افغانستان د سترې مکمې مشر]] ۲۰۲۱ - **د افغانستان ستر قاضي (قاضي‌القضات)؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - **د افغانستان د عدلیې وزير ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[هدایت الله بدري]] {{ښاخ}} **[[د کانونو او پټروليم وزارت|د کانونو او پټروليم وزير]] ۷ جولای ۲۰۲۴ - **[[د ماليې وزارت|د مالیې وزیر]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - می ۲۰۲۳ **[[د افغانستان بانک|د افغانستان بانک مشر]]؛ مارچ ۲۰۲۳ – جولای ۲۰۲۴ {{پای}} *مولوی [[مولوي حبيب الله اغا|حبيب الله آغا]] {{ښاخ}} **[[د پوهنې وزارت|د پوهنې وزير]]؛ ۲۱ سپتمبر ۲۰۲۲ {{پای}} *[[ندا محمد ندیم]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت|د لوړو زدکړو وزیر]]؛ ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۲ - {{پای}} *[[خیرالله خیرخواه]] بل نوم؛ گل آغا اسحاقزی {{ښاخ}} **[[اطلاعاتو او کلتور وزارت|د اطلاعاتو او کلتور وزير]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[ملا محمد يونس اخندزاده]] {{ښاخ}} **[[د کلیو د پراختیا او بیارغونې وزیر]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[ملا عبدالمنان عمري]] {{ښاخ}} **[[د ټولګټو وزير]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[ملا محمد عیسی آخوند]] {{ښاخ}} **[[د کانونو او پټرولیم وزیر]]؛ سپټمبر ۲۰۲۱ - نومبر ۲۰۲۱ {{پای}} *[[نور احمد آغا]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان بانک|د افغانستان بانک مشر]]؛ ۱ جولای ۲۰۲۴ - {{پای}} *[[ملا عبدالمجيد اخوند]] {{ښاخ}} **[[د شهیدانو او معلولینو چارو وزارت|د شهیدانو او معلولینو چارو وزیر]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} {{آرنی|طالب مشران}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي جمهوﺭيت ۲۰۰۱ — ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> * [[نورالحق علومي]] {{ښاخ}} **[[د کورنیو چارو وزارت|د کورنیو چارو وزیر]]؛ جنوري ٢٠١۵ - فبروري ٢٠١۶ {{پای}} *[[عبدالباري جهاني]] {{ښاخ}} ** [[اطلاعاتو او کلتور وزارت|د اطلاعاتو او کلتور وزیر]]؛ ٢٠١۵ — ۲۰۱۶) {{پای}} *[[گل آغا شېرزی]] {{ښاخ}} **[[د سرحدنو او قبایلو چارو زارت|د سرحدنو او قبایلو چارو وزير]]؛ ٢٠١٧ — ۲۰۲۱ {{پای}} *[[محمود کرزی]] {{ښاخ}} **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]]؛ ٢ جون ٢٠٢٠ — ۱۶ اګست ۲۰۲۱) {{پای}} *[[يوسف پښتون]] {{ښاخ}} **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]]؛ ۲۰۰۲ — ۲۰۰۳ **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]] ('''۲م ځل''')؛ ۲۰۰۵ — ۲۰۰۹ {{پای}} *[[روښان ولسمل]] {{ښاخ}} **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]]؛ ۲۴ جون ۲۰۰۲ – ۱۵ اګست ۲۰۰۳ {{پای}} *[[رنګينه حميدي]] {{ښاخ}} **[[د پوهنې وزارت|د پوهنې وزيره]]؛ ۱۵ جون ٢٠٢٠ — ۱۵ اګست ۲۰۲۱ {{پای}} *[[محمد عارف نورزى]] {{ښاخ}} **د سپكو صنايعو او خوراكي موادو وزير **د سرحدونو او قبايلو چارو وزير؛ ۲۰۱۳ - ۲۰۱۴ {{پای}} *[[حمیدالله قادري]] {{ښاخ}} **[[د ټرانسپورټ او هوایي چلند وزارت| د ټرانسپورټ او هوایي چلند وزير]]؛ مارچ ۲۰۰۸ – ۱۰ نومبر ۲۰۰۸ {{پای}} *[[حبيب الله قادري]] {{ښاخ}} **[[د نشه‌يي توکو پر ضد د مبارزې وزارت| د نشه‌يي توکو پر ضد د مبارزې وزير]]؛ مارچ ۲۰۰۸ – ۱۰ نومبر ۲۰۰۸ {{پای}} *انجنير [[ابراهيم سپين]] {{ښاخ}} **د ملي امنيت ('''«خاد»''') رئيس؛ جون ۲۰۱۰ – جولای ۲۰۱۰ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleSearch-rtl.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۱۹۹۶ — ۲۰۰۱</span></h3> <div id="mainpage-devs" title="Developers" class="items"> * [[ملا عبدالجلیل اخند]] {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]] '''لنډ مهاله'''؛ ١٩٩٧ - ١٩٩۸ {{پای}} * [[خیرالله خیرخواه]] {{ښاخ}} **[[د کورنیو چارو وزیر]]؛ ١٩٩٧ - ١٩٩۸ {{پای}} *[[وکيل احمد متوکل]] <ref>{{cite web | url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2002/02/09/taliban-foreign-minister-gives-up/fd2e52c9-69a6-4e0e-b287-22b2a04f83a6/ | title=د طالبانو د بهرنیو چارو وزير ماته ومنل| author=د سټیو ووګل او ډګ سټرک لخوا| date= ٩ فبروري ٢٠٠٢| publisher=واشنګټن پوسټ | via=}}</ref> {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]]؛ ١٩٩٩ - ٢٠٠١ {{پای}} *[[ملا محمد حسن اخوند|ملا محمد حسن آخوند]] {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]]؛ ۱۹۹۸ – ۲۷ اکتوبر ۱۹۹۹ **د وزیرانو شورا لومړی مرستیال {{پای}} *[[ملا محمد عباس آخوند]] {{ښاخ}} **د عامې روغتیا وزیر {{پای}} *الحاج [[ملا محمد عیسی آخوند]] {{ښاخ}} **د اوبو او بریښنا وزیر {{پای}} *[[ملا عبيدالله اخوند|ملا عبیدالله آخوند]] {{ښاخ}} **د دفاع وزیر {{پای}} *[[مولوي الله داد]] {{ښاخ}} **د تعمیراتو (ښار جوړولو) وزیر {{پای}} *[[مولوي محمد الله مطیع]] {{ښاخ}} **د ټولنیزو چارو وزیر {{پای}} *[[مولوي محمد ولي]] {{ښاخ}} **د امر بالمعروف او نهي عن المنکر وزیر {{پای}} *[[ملا یار محمد رحیمي]] {{ښاخ}} **د مخابراتو وزير {{پای}} *[[ملا اختر محمد منصور]] {{ښاخ}} **د ترانسپورت او ملکي هوانوردۍ وزیر {{پای}} *[[مولوي عبدالرزاق]] {{ښاخ}} **د تجارت وزير {{پای}} * [[مولوي عبدالرحمن آغا]] {{ښاخ}} **د پوځي محکمې رئیس؛ دا هم يو ډول وزیر وو {{پای}} * [[ملا عبدالواسع معتصم آغا]] {{ښاخ}} **د ماليې وزير {{پای}} * [[ملا احمد جان اخوند]] {{ښاخ}} **د اوبو او برېښنا وزير {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>پخوانۍ دورې</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[نور احمد نور]] {{ښاخ}} **د کورنیو چارو وزیر؛ ۳۰ اپریل – ۵ جولای ۱۹۷۸ {{پای}} *[[عبدالروف بېنوا]] {{ښاخ}} **د اطلاعاتو او فرهنګ وزير؛ ۱۳ جون – ۱۵ نومبر ۱۹۶۷ {{پای}} *[[محمد نور احمد اعتمادي]] {{ښاخ}} **د بهرنیو چارو وزیر؛ ۱۹۶۵ - ۱۹۶۷ {{پای}} *[[محمود طرزي]] {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]]؛ ١٩١٩ {{پای}} </div> </div> </div> ==سفيران== <templatestyles src="کينډۍ:کندهاریان/styles.css" /> <div id="audiences" class="mainpage_row"> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleNew-ltr.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-admins" title="System administrators" class="items"> *در اوسه خو شئ لا نسته </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي جمهوﺭيت ۲۰۰۱ — ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[سيد طيب جواد]] {{ښاخ}} **په امریکا کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۰۳ – ۲۰۱۰ **په برېتانيا کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۱۷ – ۲۰۲۰ **په روسيه کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۲۱ – ۲۰۲۲ {{پای}} **[[عزيزالله کرزی]] {{ښاخ}} **په روسيه کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۱۰ – ۲۰۱۳ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleSearch-rtl.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۱۹۹۶ — ۲۰۰۱</span></h3> <div id="mainpage-devs" title="Developers" class="items"> *[[عبدالسلام ضعيف]] {{ښاخ}} **په پاکستان کي د افغانستان سفیر؛ ۲۰۰۰ - ۲۰۰۱ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>پخوانۍ دورې</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[محمد نور احمد اعتمادي]] {{ښاخ}} **په ایټالیا کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۷۱ - ۱۹۷۳ **په شوروي اتحاد کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۷۱ – ۱۹۷۶ **په پاکستان کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۶۴ - ۱۹۶۵ **په پاکستان کي د افغانستان سفیر ('''۲م ځل''')؛ ۱۹۷۶ - ۱۹۷۸ {{پای}} *[[عبدالرشيد اريان|عبدالرشید آرین]] {{ښاخ}} **په پاکستان کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۷۸ - ۱۹۸۰ {{پای}} </div> </div> </div> =وسله‌وال ځواکونه= ===اسلامي جمهوﺭيت=== ====امنيه قومندانان==== {{آرنی|د کندهار امنیه قومندان}} {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=Afghan Brig. Gen. Abdul Raziq addresses police NCOs during graduation at Kandahar Regional Training Center.jpg |width1=300 |caption1=جنرال عبدالرازق د کندهار پخوانی امنیه قوماندان پوليسو ته د وينا په حال کې |alt1= }} *[[جنرال عبدالرازق اڅکزی|جنرال عبدالرازق]] {{مړ}} {{ښاخ}} **[[د کندهار امنیه قومندان]] **[[د سويلي حوزې اپراتيفي مشر]] **د کندهار د سرحدي ځواکونو مشر {{پای}} *[[خان محمد مجاهد]] {{مړ}} {{ښاخ}} **مجاهد **د دوهم قول اردو مرستيال **د كندهار د قول اردو قومندان **دكندهار امنيه قومندان **دبلخ امنيه قومندان **د كورنيو چارو وزارت سلاكار {{پای}} *[[تادین خان]] ''(د کندهار پخوانی امنيه قومندان)''{{ژوندی}} ====د نورو ولايتونو امنيه قومندانان==== * [[غلام داود تره خیل]] {{ژوندی}} {{ښاخ}} **د غزني ولایت امنيه قومندان **د خوست ولایت امنيه قومندان {{پای}} ====سيمه‌ييز قومندانان==== *[[زینب فایض]] ''(د سويلي حوزې په تاریخ کې لومړۍ څارنواله)'' {{مړ}} *غازي [[عبدالحکيم جان]] {{مړ}} {{ښاخ}} **جهادي مشر **د ارغنداب ولسوالۍ امنيه قومندان **د ژړۍ ولسوالۍ امنيه قومندان {{پای}} ===اسلامي امارت=== * [[ملا محمد رسول]] **(طالب مشر، او [[د طالبانو اميرالمؤمنين]] {{refn|group=د شخړې حالت|د طالبانو د ډېری مشرانو لخوا [[د طالبانو اميرالمؤمنين|د طالبانو د اميرالمؤمنين]] په توګه ملا هیبت الله ټاکل سوی دی.}} <ref>{{cite web | url=https://www.bbc.com/pashto/afghanistan/2015/11/151104_hh-taliban-splinter-group| title= بي بي سي پښتو| author=د طالبانو جلا شوې ډلې مولوي محمد رسول خپل 'سرپرست' ټاکلی </div> |publisher= | via=}}</ref>'') (۲۰۱۹- ۲۰۲۱) *[[ملا دادالله اخوند]] ''(د طالبانو ځانګړی مشر؛ او د ١٩٩۶ څخه تر ٢٠٠١ پورې د کندهاريانو تکړه مشر)''{{مړ}} ===ځانګړې برخه=== *[[انور خان]] ''(په برطانوي هند کې يې د ډي آی جي دنده لرله، هغه د [[سلمان خان]] ترنيکه وو)''{{مړ}} ==واليان، ښاروالان او د والي مرستیالان== ===واليان=== {{آرنی|د کندهار والیان}} ===د والي مرستیالان=== * [[عبداللطیف اشنا]]: (''٢٠١٠—۲۰۱١''){{مړ}} *[[عبدالقدیم پتیال]]: (''....— ٢٠١۴''){{مړ}} * [[عبدالعلي شمسي]]: (''٢٠١۶—۲۰۱۷''){{مړ}} *[[حاجي اغالالي دستګيري]]: (''٢٠١۷—۲۰۱۷''){{ژوندی}} * [[عبدالحنان منيب]]: (''٢٠١٨—٢٠٢١'') {{ژوندی}} ===ښاروالان=== *[[غلام حيدر حميدي]]: (''فبروري ٢٠٠۶ – ۲۷ جولای ٢٠١١'') {{مړ}} *[[روښان ولسمل]]: (''٨ اکتوبر ٢٠١۵ - ١٣ جون ٢٠١٨'') {{ژوندی}} *[[محمد نسیم رضايي]]: (''١ جولای ٢٠١٨'' — ٢٠٢١){{ژوندی}} == کندهاریان په نورو ولایتونو کې د والي په توګه== === ۲۰۲۱ — امارت=== *'''[[محمد یوسف وفا]]''' <ref>{{cite web | url= https://tkg.af/pashto/2023/03/11/%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D9%8A-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81-%D9%88%D9%81%D8%A7-%D8%AA%D9%87-%D8%AF-%D8%A8%D9%84%D8%AE-%DA%86%D8%A7%D8%B1%DB%90-%D9%87%D9%85-%D9%88%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%84-%D8%B4%D9%88 | title= حاجي یوسف وفا ته د بلخ چارې هم وسپارل شوې | author= کليد راډيو | date= د ۲۰۲۳ کال د مارچ ۱۱مه | access-date= 2025-01-06 | archive-date= 2023-03-29 | archive-url= https://web.archive.org/web/20230329050235/https://tkg.af/pashto/2023/03/11/%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D9%8A-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81-%D9%88%D9%81%D8%A7-%D8%AA%D9%87-%D8%AF-%D8%A8%D9%84%D8%AE-%DA%86%D8%A7%D8%B1%DB%90-%D9%87%D9%85-%D9%88%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%84-%D8%B4%D9%88/ | url-status= dead }}</ref> **(''د [[بلخ ولايت]] اوسنی والي'') *'''[[محمد ايوب خالد]]''' <ref>{{cite web |url= https://www.bbc.com/pashto/afghanistan-65485170 | title= د طالبانو مشر پنځو ولایتونو ته نوي والیان ګومارلي | author= بي‌بي‌سي پښتو | date= ۴ می ۲۰۲۳ }}</ref> **(''د [[بدخشان ولايت]] اوسنی والي'') ***(''د [[کونړ ولايت]] پخوانی والي'') === ۲۰۰۱ — ۲۰۲۱ جمهوریت=== *'''[[بسم الله افغانمل]]''' **(''پخوا د کندهار د ولايتي شورا غړي او د زابل ولایت والي وو'') *'''[[عبدالجبار نعیمي]]'''{{ژوندی}} {{ښاخ}} **د افغانستان اسلامي محاذ د رهبرۍ مهم غړي ** په پاکستان کې افغان دپلومات ٢ وارې ** د افغانستان لپاره د ۲۰۰۴میلادي کال دولسمشرۍ دانتخاباتو کې د حامد کرزي دکمپاین مشر ** د اساسي قانون دتصویب لویه جرگه کې دکندهار دپنجوايي ولسوالۍ وکیل ** د میدان وردګ والي ** د خوست ولایت والي ** تر ٢٠٢١م پورې د لغمان ولایت والي وو {{پای}} ===امارت ۱۹۹۶=== '''[[خیرالله خیرخواه|مولوي خیرالله خیر خواه]]''' **(''د هرات ولايت والي؛ ١٩٩۶-۲۰۰۱'') *'''[[ملا دوست محمد]]''' **(''د غزني ولايت والي؛ ١٩٩۶-۲۰۰۱'') === ۱۹۰۰=== *'''[[سردار عبدالوهاب خان]]''' **(''د ګرشک، غور، فراه، هرات او بلخ والي'') ==د ولايتي شورا غړي او رييسان== ===رئیسان=== *[[احمد ولي کرزی]]{{مړ}} **''(د ٢٠٠۵ څخه ١٢ جولای ٢٠١١)'' *[[حاجي سيد جان خاکرېزوال]] {{ژوندی}} **''(د سياسيونو لخوا د احمد ولي کرزي پر ځای وټاکل سو. د دندې مهال ١٢ جولای ٢٠١١- تر شاوخوا ٢٩ جولای، ٢٠١۴ پورې؛ دوهم پړاو: په ١۵ نومبر ٢٠١۶ کې دوهم وار لپاره د ٩ رايو په ګټلو سره د کندهار د ولايتي شورا رئیس وټاکل سو'') *[[هشمت خليل کرزی]] {{مړ}} ** ''(د مړینې پر مهال يې په ٢٩ جولای، ٢٠١۴ کي يې د ولايتي شورا ټاکنې ګټلې وې)'' === نور سياستوالان=== ====د کندهار د نورو ادارو مشران==== *[[محمد عظيم زمريال]]{{ژوندی}} **''(د کندهار د عامي روغتیا پخوانی رئیس.)'' *[[حکمت کرزی]]{{ژوندی}} **''(د بهرنیو چارو مرستیال وزير ۲۰۱۵-۲۰۱۸)'' ====نور دولتي چارواکي==== *[[هدايت الله توخي]]{{مړ}} **(''پخوا: د بیروت په امریکایی پوهنتون کي د افغان محصلینو د ټولنی رئیس وو. هغه ډېرې نورې دندې هم لرلې!'') *[[نثار بارکزی]]{{ژوندی}} **(په المان کي په سياسي علومي کي خپلي زده کړي پاى ته رسولي او له دې مخکي په اداره امور کي د رئيس د مرستيالۍ تر کچي دندي مخ ته وړي، د ٢٠٢٠م څخه تر ٢٠٢١م پورې د اشرف غني لومړى سکرټر وو) *[[شيدا محمد ابدالی]]{{ژوندی}} **''(په هند کې د افغانستان سفير، د ملي امنیت په برخه کې د حامد کرزي سلاکار، په جنورۍ ٢٠١٩ کې کي يې ځان د ولسمشرۍ د ټاکنو لپاره هم نوماند کړ.)'' ===په ولسي جرګه کې=== *[[محمد نعيم حميدزی لالی]] <ref>{{cite web | url=http://www.afghan-bios.info/index.php?option=com_afghanbios&id=634&task=view&total=1994&start=632&Itemid=2 | title=د بيوس انفو.کام څخه | author=د حميدزي لالي ژوند ليک|publisher= | via=}}</ref>{{ژوندی}} *[[حاجي محمد عمر ننګيالی]] {{ژوندی}} *[[خالد پښتون]] {{ژوندی}} * [[عطاالله جان|عطاالله جان حبيب]]{{ژوندی}} *[[عبدالخالق بالاکرزي]] {{ژوندی}} *[[ډاکټر محمود خان]] {{ژوندی}} *[[ملا سيد محمد اخوند]] {{ژوندی}} *[[عبدالرحيم ايوبي]] {{ژوندی}} *[[عبدالجبار قهرمان]]{{ژوندی}} ====د اولسي جرګې اوسني غړي (نارينه)==== *[[حاجی سید احمد خادم]]{{ژوندی}} *[[سید مقتدا میران]]{{ژوندی}} *[[ډاکتر محمود خان نصرت]]{{ژوندی}} *[[روح الله خانزاده]]{{ژوندی}} *[[ګل احمد کمین]]{{ژوندی}} *[[محمد عمر شیرزاد]]{{ژوندی}} *[[حاجي سيداحمد سيلاب]]{{ژوندی}} *[[انجنیر محمد عارف نورزی]]{{ژوندی}} ===ښځينه سياستوال=== په کندهار وسمهال هم د ښځينه سياستوالو کمي ده، خو هرڅه چي وي لاندې يې وګورئ. ====د ولسي جرګې غړي==== *[[ملالی اسحق زی]]{{ژوندی}} *[[فریبا احمدی کاکړ]]{{ژوندی}} *[[آرزو صافی]]{{ژوندی}} ====د ولسي جرګې پخواني غړي==== *[[رڼا ترين]] {{ژوندی}} *[[شکيبا هاشمي]] {{ژوندی}} *[[فريبا احمدی کاکړ]] {{ژوندی}} *[[بي بي حميده يوسفي]] {{ژوندی}} ==مجاهدين== ډېری مجاهدين په نورو برخو کي هم فعاله وه، که يې نوم دلته موجود نه وي نو شايد د وزيرانو، سياسي مشرانو يا په کوم بل لړليک کي يې نوم موجود وي. د مثال په توګه د [[ملا محمد عمر]] نوم د [[کندهاریان#مختلف_سیاستوالان|مختلفو سیاستوالانو]] په ليسټ کي دی. ځکه هغه يواځي مجاهد نه بلکي يو ملي او د نړیوالي کچي مشر وو. * [[ملانقيب الله اخند]] يا '''حاجي ملا ګل اخند''' **(د [[اسلامي جمعیت|افغانستان اسلامي جمعیت]] غړۍ، د الوکوزو مشر، د کندهار او سوېلي افغانستان د مجايدينو لوی مشر.){{مړ}} *[[حاجي عبداللطيف]] **(د [[گل آغا شېرزی|ګل آغآ شېرﺯي]] پلاﺭ، نوموړی په کندهار کي د د حاجي بابا په نامه هم پېژندل کېده.){{مړ}} *[[ملا بورجان]] **(ستر شخصيت، جهادي مشر او د طالبانو د اسلامي غورځنګ مهم مشر) {{مړ}} *[[سید فضل الدین آغا]]<ref>{{cite web | url=https://archive.org/details/amrc_198806_cna_00120_012 | title= قومندان سید فضل الدین آغا په موټر یی د یوی چاودنی له امله ټپي شوی| author=آرشیف ټکی او آر جي| date=۱۲ اپريل ۲۰۱۸| publisher= | via=}}</ref> **(جهادي مشر) {{مړ}} *[[حاجي مغاش اکا]] يا غريب شاه اڅکزى<ref>{{cite web | url=https://archive.org/details/amrc_198809_cna_00240_019 | title= Pashto-title قومندان حاجی مغاش د کمری مخی ته ولاړدی.| author=آرشیف ټکی او آر جي| date=۱٣ اپريل ۲۰۱۸| publisher= | via=}}</ref> **(په کندهار کي د ملي نجات جبهې ګوند قومندان او پېژندل سوى مجاهد){{مړ}} =سوداګران= {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=ښادمن.jpg |width1=250 |caption1=د کندهار ولايت اوسېدونکي [[حکمت الله ښادمن]] چي د کندهار د تکړه سوداګرو څخه حسابيږي، او په نړيواله کچه د کم عمره سوداګرو څخه هم حسابيږي |alt1= }} *[[حکمت الله ښادمن]]{{ژوندی}} *[[حاجي عبدالولي وفا]]{{ژوندی}} *[[حاجي جلاالدين]]{{ژوندی}} *[[فضل الرحمان رحماني]]{{ژوندی}} *[[محمد یوسف (سوداګر)|محمد یوسف]]{{ژوندی}} *[[عبدالنافع هوتکي]]{{ژوندی}} *[[رنګينه حميدي]]{{ژوندی}} =هنر= [[دوتنه:قادرخان.jpg|thumbnail|قادرخان ممکن په بهرنۍ نړۍ کې يو د تر ټولو مشهوره فلمي ستورو څخه وي چې پلرنی ټاټوبی يې کندهار دی، او د هندي فلمونو مشهوره فلمي ستوری [[ګوویندا]] د قادرخان شاګرد وو]] *[[حيات الله کاکړ]] (''د سهار پروډکشن مسوول''){{ژوندی}} *[[مجاجو]] (''مسخراچي، ټوکمار'')<ref>{{cite web| url=https://1.khabarial.com/archives/138536| title=کندهاري ممثلين:پر احمدالله مجامجو بريد غندي| author=خبريال ټکی کام| date=مې ٢٠١۵| publisher=| via=}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{ژوندی}} *[[قادر خان]] (''[[فلم لوبګر]]، [[سکرين ليکوال]]، [[مسخراچي]] او [[ډايريکټر]] په هندي فلمونو کې''). ('''''پلرنی ټاټوبی يې کندهار وو''''')<ref>{{cite web | url=https://www.bbc.com/pashto/arts-and-literature-46718980 | title=د بالیووډ وتلی ستوری قادرخان: زه پښتون او د کندهار یم| author=بي بي سي پښتو| date= ۳۱ ډیسمبر ۲۰۱۸| publisher= | via=}}</ref> {{مړ}} *[[رضا مراد]] (''فلم لوبګر'') ('''''پلرنی ټاټوبی يې کندهار وو''''') {{ژوندی}} *[[جمعه ګل مجاهد]] (''شاعر'') {{ژوندی}} *[[نعمت الله غمزوری]]<ref>{{cite web| url=https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| title=د غمزوري کېسه، د کندهار په لېرې پرته سيمه کې لږ اوریدل شوی غږ| author=زاویه| date=۳ فبروري ۲۰۱۹| publisher=| via=| access-date=2021-06-08| تاريخ الأرشيف=2021-06-08| مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| url-status=dead| خونديځ نېټه=2021-06-08| خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| archive-url=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia}}</ref> (''شاعر، سندرغاړی، بشري فعال'') {{مړ}} *[[خاشه ځوان]] (''مسخراچي، ټوکمار''){{مړ}} ==د معارف په برخه کي == *[[محمود طرزي]] **(ليكوال، شاعر، ديمپلومات، سياستوال او [[د بهرنیو چارو وزير]]){{مړ}} {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=Jahani bild.jpg |width1=250 |caption1=د افغانستان د ملي سرود شاعر، او لیکونکۍ عبدالباري جهاني چي په کندهار ولایت کي زيږيدلی دی. |alt1= }} *[[سید عبدالخالق]] (شاعر، د سندرو ليکوال){{مړ}}<br> *[[ سیف الدین (لودین)|سيف لودين]] (ليکوال، د کندهار د پوهني رياست د اداري پخوانی آمر){{ژوندی}}<br> *[[عبدالباري جهاني]] (جورنالیسټ، شاعر او لیکوال){{ژوندی}}<br> *[[عبدالمنان ارغند|ارغند عبدالرحمان]] (جورنالیسټ){{مړ}}<br> *[[محمود نظري]] (ليکوال) {{ژوندی}} *[[عبدالحی حبيبي]] (ليکوال، شاعر، څېړونکی) {{مړ}} *[[عطا محمد بېباني]] (ليکوال، شاعر) {{ژوندی}} *[[عبدالروف بېنوا]] (شاعر، ليکوال) {{مړ}} [[عبدالهادي ريشا‌ء]](ليکوال، سياستوال) {{مړ}} *[[سید محمد حقاني]] (ليکوال، سياستوال){{ژوندی}} *[[عبدالغفار بريالی]] (ليکوال، شاعر) {{مړ}} *[[عبدالعلي مستغني]] (شاعر) {{مړ}} *[[نجيبه سارا بياباني]] (ليکواله) {{ژوندی}} *[[محمود مرهون]] (ژب‌څېړونکی، ژب‌پوه، ليکوال او د کابل پوهنتون استاد) {{ژوندی}} == سندرغاړي == [[File:Naghma 2010.jpg|thumbnail|نغمه د افغانستان يوه ډېره مشهوره سندرغاړې ده، او په نړیواله کچه تر هر کندهاری سندرغاړي ډېره مشهوره ده، خو په خپل پلرني ټاټوبي کندهار ولايت کې يې تر اوسه پورې هم د [[عبيد الله جان کندهاری|عبيد الله جان کندهاري]] په کچه مينوال تر لاسه نکړل]] ===نارينه=== *[[عبيد الله جان کندهاری]] **(''ښاغلی عبيدالله جان کندهاری د کندهار بلبل ګڼل کېږي''){{مړ}} *[[محمد صادق فطرت ناشناس |ناشناس]] **(''د افغانستان بو ډېر مشهوره سندرغاړۍ''){{ژوندی}} *[[ثاني عبيدالله جان]]{{ژوندی}} *[[کاظم قاسمي]]{{ژوندی}} *[[نجيب حق پرست]]{{ژوندی}} *[[عبدالرووف کندهاری]]{{ژوندی}} *[[بشير کندهارى]]{{ژوندی}} *[[ولی محمد کندهاری]]{{ژوندی}} *[[لطيف جان بابی]]{{ژوندی}} *[[انيل بخش]]{{ژوندی}} ===ښځېنه=== *[[ښاپېرۍ نغمه]]{{ژوندی}} *[[قندي کوچۍ]]{{ژوندی}} *[[Ramsha shifa|رمشا شفا]]{{ژوندی}} ==د روغتيا په برخه کې== * [[محمد عالم]] خان **(د یوناني درملو جوړونکی افغان-اسټرالوی طبیب){{مړ}} * [[ټيټی]] **(د ارغنداب ترټولو مشهوره ډاکټر){{مړ}} *پوهاند ډاکټر [[توريالی ويسا]] **(ډاکټر او د کندهار ولايت پخوانی والي){{ژوندی}} * ډاکټر [[بشير احمد سيدي]] **(د کوچنيانو د برخي متخصص ډاکټر){{مړ}} == تاريخي خلګ؛ پاچاهان، ملکې او نور== ===باچاهان=== *ميرويس هوتک **(د هوتک واکمنۍ لومړي مشر او بنياد ايښودونکي، د افغانستان بنیاد ايښودونکي، د پښتو ژبې د ليک او لوست بڼې پيداکوونکي){{مړ}} *احمدشاه بابا **(د معاصر افغانستان بنسټګر او په اتلسمه پېړۍ کي د اسیا په کچه ستر واکمن) ===ملکې مېړنۍ او تاريخي مېرمنې=== {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=د ميوند ملالۍ.jpg |width1=250 |caption1=ملالي آنا د کندهار د ميوند ولسوالۍ ترټولو نامتو شاعره او جنګيالۍ مېرمن. |alt1= }} *[[زرغونه انا]] (''د احمد شاه بابا مور''){{مړ}} *[[پرهیز بانو بیگم]] (''ملکه''){{مړ}} *[[کندهارې بیگم]] (''ملکه''){{مړ}} *[[ملاله ميوندواله]] (''جنګيالي''){{مړ}} *[[زرغونه ادې]] (''تاریخي مشره''){{مړ}} *[[مېرمن تورپېكۍ]] (''تاریخی ښځه''){{مړ}} *[[رابيا]] (''پخواني شاعره''){{مړ}} ==تاريخي خلګ== *[[لال شهباز قلندر]] {{مړ}} **(''ستر صوفي، شاعر او يوه ستره مشهوره څېره، چې د کندهار په ميوند کې يې دنيا ته سترګې وغړولې'') **عمر بن الفرج الرخجي ( په عباسي خلافت کي له ۲۳۲ څخه تر ۲۴۷ هجري سپوږمیز پوري د مکې او مدینې سیمه ییز واکمن) == ورزشکاران == ===نارينه=== * [[نصرت حق پرست]] ([[افغان]]-[[جرمني|المانی]] [[اِم‌اِم‌ای]] سوک وهونکی) {{ژوندی}} ===ښځېنه=== *[[کيميا يوسفي]]{{ژوندی}} ==ساينسپوهان== *[[پامير زيارمل]] (د پښتو ژبي ګوګول يا لټون جوړونکي) <ref>{{cite web | url=http://shamshadtv.tv/en/shamshad-tv-news/2348-2017-04-29-11-36-22 | title=د شمشاد تلویزیون.کام څخه | author=د پامير زيارمل پښتو ګوګل جوړول او دده ژوند ليک | publisher= | via= }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{ژوندی}} ==مذهبي وګړي او سیدان== *[[مرچ اغا]] (د کندهار يو ډېر وتلۍ شخصیت) {{مړ}} ==پايلوچان، ناميان، نوموتلي تکړه خلګ== [[د کندهار پايلوڅان]] ډېر زیات دي، البته د هغو اړوند معلومات ډېر کم دي؛ *[[بنګ حبیب الله]] '''(پايلوچه)'''{{مړ}} ==[[دفاکتو]] مشران== [[دوتنه:احمد ولي کرزی دفاکتو.jpg|thumbnail|احمد ولي کرزی د خلکو په منځ کي]] کندهار ولايت په بېلابېلو وختونو کي د هيواد په کچه ډېر شمېر [[دفاکتو]] مشران لرل، چې ځينې يې په لاندې توګه دي. *[[احمد ولي کرزی]] ''(وو د ولايتي شورا رئیس، خو کندهاریانو دده خبرو او کړنو ته د والي تر کړنو ډېر اهميت ورکاوه. د کندهار د هغه وخت والي توريالي ويسا او امنيه قومندان جنرال عبدالرازق هم دده هره خبره منل. د ډيرو په وینا عبدالرازق اڅکزي ته دداسې لويې وظیفې په ورسپارلو کې هم دده لوی لاس وو، دده همدا کار بيا وروسته د کندهاریانو په ګټه هم تمام سو)''<ref>{{cite web | url=https://pa.azadiradio.com/a/24268225.html | title=د احمد ولي کرزي وژنه او په جنوب کې د قدرت سيالۍ| author=ازادي راډیو| date= ١٧ جولای ٢٠١١| publisher= | via=}}</ref> * [[جنرال عبدالرازق]] ''( [[د کندهار امنیه قومندان]]، [[د سويلي حوزې اپراتيفي مشر]] او په کندهار کې د افغان ملي اردو او سرحدي پوليسو مشر. جنرال عبدالرازق ډېر تکړه او واکمن شخص وو، په کندهار کې يې هره خبره منل کېده. د ٢٠٠١ کال راهیسې هيڅوک هم د جنرال عبدالرازق په شان د کندهار په امن په راوستو کې کامیابه نسو, هغه او [[طالبان]] د يو بل سخت مخالفان وه)'' ==[[بارکزی|بارکزي]] پښتانه مشران== د پښتون قوم [[بارکزی|بارکزۍ]] ډله د کندهار څخه پیل سوه، ددې وروسته بیا [[امير دوست محمد خان]] په ١٨٣٧ زيږديز کال کې په افغانستان کې دبارکزيو د واکمنۍ بنسټ کيښود. او بيا د همدغو بارکزیو څخه ډېر واکمنان پاته سول، نو ځکه چي د بارکزي قوم شاوخوا ټوله وګړي که څه هم په کندهار کې نه دي زېږېدلي خو کندهاریان دي او ځينې يې لاندې توګه دي: {| class="wikitable" |- !نوم!! زېږېدنه!! دنده(ې)!! ښځه(ې)!! اولاد |- | محمد يوسف ||[[کندهار]]|| د توپچي ځواکونو مشر || نامعلومه|| [[حاجي جمال خان]] |- | [[حاجي جمال خان]] || [[کندهار]] (١٧١٩)||نامعلومه||۲|| # عبدالحبيب خان سخي # بهادر خان حاجي دروېش # سردار رحيمداد خان # [[سردار پاينده خان]] # يوه لور |- | [[سردار پاينده خان]] || کندهار (١٧۵۸) || د بارکزيو مشر || ۸|| *۲۵ زامن او ۴ لوڼې # [[وزير فتح خان|سردار فتح علي خان]] # نواب اسدالله خان # سردار تېمور قلي خان # نواب عبدالجبار خان # سردار محمد اعظم خان # نواب عبدالصمد خان # [[سردار پردل خان محمدزی]] # [[سردار شېردل خان|سردار شېردل خان محمدزی]] # سردار عطا محمد خان # سردار يار محمد خان # [[امير دوست محمد خان|امير دوست محمد خان]] # [[سردار کهندل خان]] # [[سردار امير محمد خان]] # نواب توراباز خان # [[سردار سلطان محمد خان|سردار سلطان محمد خان]] # سردار رحيم دل خان # [[سردار مهردل خان]] # سردار سيد محمد خان # سردار پير محمد خان # سردار محمد زمان خان # سردار محمد زمر خان # سردار حيدر خان # سردار اسلم خان # سردار جمعه خان # سردار خيرالله خان #وفا بېگم (لور) |- | [[امير دوست محمد خان]] || [[کندهار]] (۲۳ ډېسمبر، ۱۷۹۳) ||د بارکزيو د حکومت بنسټګر|| شاوخوا ۲۵|| *۶۶ اولادونه *[[امير شېر علي خان]]، [[امير محمد اعظم خان]]، [[امير محمد افضل خان]] او ۳۵ نور زامن *۲٨ لوڼې |- | [[امير شېر علي خان]] || [[کابل]] (١٨٢۵)|| د افغانستان پاچا|| ١ شايد|| *٢ زامن *[[امير محمد يعقوب خان]] *[[غازي محمد ايوب خان|ايوب خان]] |- | [[امير محمد يعقوب خان]] || [[کابل]] (شايد)|| د افغانستان پاچا||نامعلوم|| نامعلوم |- |[[غازي محمد ايوب خان|ايوب خان]]|| [[کابل]] (۱۲ د اکتوبر، ۱۸۷۹ ز)|| د افغانستان پاچا|| نامعلومه||نامعلومه |- | [[امير عبدالرحمان خان]] || [[کابل]] (۱۸۴۴ يا ۱۸۴۰ ز) || د افغانستان پاچا؛ (د [[امير محمد افضل خان]] مشر زوی او د [[امير دوست محمد خان|دوست محمد خان]] لمسی و.)|| ١۴ || *دوولس زامن او څلور لوڼې # سردار عبدالله خان # [[امير حبيب الله خان]] # [[سردار نصرالله خان]] # سردار فتح الله خان # سردار عبدالفحد خان # سردار شمس الدين خان # سردار حفيظ الله خان # [[سردار محمد امين خان]] # سردار اسد الله خان # سردار محمد افضل خان # سردار محمد عمر خان # سردار غلام علي جان # گوهر خانم (لور) # روقيه خانم (لور) # فاطمه بېگم (لور) # حاجره بېگم (لور) |- | [[امير حبيب الله خان]] ||[[سمرقند]] (۲ د جولای، ۱۸۷۲ ز) || د افغانستان پاچا||۴۴ ([[د امير حبيب الله خان کورنۍ]]) وګورئ|| ۲۹ زامن او ۳۲ لوڼې ([[د امير حبيب الله خان کورنۍ]] وګورئ) |- | [[سردار نصرالله خان]] || [[سمرقند]] (۱۸۷۴ ز.) || د افغانستان پاچا؛ د [[امير عبدالرحمن خان]] زوی، د [[امير حبيب الله خان]] ورور او د [[امير امان الله خان]] آکا وو|| لس || يوولس زامن او پينځه لس لوڼې |- | [[امير امان الله خان]] || [[پغمان]] (١ د جون، ١٨٩٢) || د افغانستان پاچا|| ١ [[ثريا طرزي]] || ١ لور شاید |- |} == د کندهاﺭيانو په نامه نومول سوي ځايونه== *[[د کندهاریانو دروازه]] **''(د کابل په دهمزنګ سيمه کې)'' *[[کندهار، سسکاچيوان]]، کاناډا **''(د کندهاريانو سره د جګړې په پايله کې د انګریزانو لخوا؛ د کاناډا دا سيمه کندهار ونومول سول)'' *[[کندهار سکۍ]]، سويزرلېنډ **''(د سويزرلېنډ يو سکۍ ریزورټ؛ دا ځای د افغان جګړې وروسته یو انګرېز جوړ کړ)'' == سرچینې== [[وېشنيزه:کندهاریان]] <references group="د شخړې حالت" /> 8hoe05wiftkhlqm0jqk3j1n47uy2xp0 0 46857 363513 240167 2026-04-27T21:18:32Z CommonsDelinker 161 Removing [[:c:File:Homieĺ_Montage_(2017).jpg|Homieĺ_Montage_(2017).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Polarlys|Polarlys]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Homieĺ Montage (2017).jpg|]]. 363513 wikitext text/x-wiki '''ګومل ښار''' Гомель) د [[بلاروس]] هیواد دوهم لوی ښار دی. {{Infobox settlement | name = ګومل | native_name = Гомель | native_name_lang = | settlement_type = [[ښار]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = ګومل ماڼۍ | image_flag = Flag of Gomel.svg | flag_alt = | image_seal = Coat of Arms of Homiel, Belarus.svg | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = | mapsize = | map_alt = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_alt1 = | map_caption1 = | pushpin_map = Belarus | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 53 |latm = 26 |lats = 43 |latNS = N | longd = 30 |longm = 59 |longs = 03 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[هیواد]] | subdivision_name = {{[[بلاروس]]}} | subdivision_type1 = | subdivision_name1 = | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = بنسټ | established_date = ۱۱۴۲ | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = ښاروال | leader_name = ویکتور پلیپتس | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = ۱۲۱ | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_metro_km2 = | area_urbun_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_footnotes = | elevation_max_m = | elevation_min_footnotes = | elevation_min_m = | population_footnotes = | population_total = ۵۲۷۸۸۶ | population_metro = | population_urbun = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = EET | utc_offset1 = ۲+ | timezone1_DST = EEST | utc_offset1_DST = ۳+ | postal_code_type = [[پوستي کوډ]] | postal_code = - | area_code_type = | area_code =(۲) ۲۳۲ ۳۷۵ | iso_code = | blank_name_sec1 = | blank_info_sec1 = | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | registration_plate =۳ | website = {{URL|http://gorod.gomel.by/}} | footnotes = }} 13by6xvclt0pjzak1x12y158c6kg83u 0 47456 363537 242006 2026-04-28T09:39:05Z شاه زمان پټان 26102 363537 wikitext text/x-wiki '''داردانل تنگی''' (په {{Δαρδανέλλια|Lang-el}}) په [[ترکي]] Çanakkale) د [[ترکیه|ترکې]] په شمال لویدیځ کې کوچینی تنګی دی چې [[اژه سمندر]] له [[مرمره سمندر]] سره تړي. یاد تنګی ۶۱ کیلومتره اوږدوالی او ۲'۱ تر ۶۰ کیلومترو سور لري. 16pat2l4iowsyllmpn26nrbug2srpn1 363539 363537 2026-04-28T09:42:14Z شاه زمان پټان 26102 363539 wikitext text/x-wiki '''داردانل تنگی''' (په {{Lang-el|Δαρδανέλλια}}، {{Lang-tr| Çanakkale}}) د [[ترکیه|ترکيې]] په شمال لوېدیځ کې کوچنی تنگی دی چې د [[اژه سمندر]] له [[مرمره سمندر]] سره تړي. یاد تنگی ۶۱ کیلومتره اوږدوالی او ۲'۱ تر ۶۰ کیلومترو پلنوالی لري. stqovjsktrm9y3014pbdvalkot23laf 363540 363539 2026-04-28T09:44:08Z شاه زمان پټان 26102 363540 wikitext text/x-wiki '''داردانل تنگی''' (په {{Lang-el|Δαρδανέλλια}}، {{Lang-tr| Çanakkale}}) د [[ترکیه|ترکيې]] په شمال لوېدیځ کې کوچنی تنگی دی چې د [[اژه سمندر]] له [[مرمره سمندر]] سره تړي. یاد تنگی ۶۱ کیلومتره اوږدوالی او ۲'۱ تر ۶۰ کیلومترو پلنوالی لري. {{مالومات |نوم=داردانل تنگی |انځور= |د انځور اړوند= }} == سرچينې == {{لړسرچينې}} eec562byh817kbj1cvenympzjasape3 363541 363540 2026-04-28T09:45:12Z شاه زمان پټان 26102 363541 wikitext text/x-wiki '''داردانل تنگی''' (په {{Lang-el|Δαρδανέλλια}}، {{Lang-tr| Çanakkale}}) د [[ترکیه|ترکيې]] په شمال لوېدیځ کې کوچنی تنگی دی چې د [[اژه سمندر]] له [[مرمره سمندر]] سره تړي. یاد تنگی ۶۱ کیلومتره اوږدوالی او ۲'۱ تر ۶۰ کیلومترو پلنوالی لري. {{مالومات |نوم=داردانل تنگی |انځور=Dardanelles landsat.jpg |د انځور اړوند=د داردانل تنگي يو انځور چې له سپوږمکۍ اخيستل شوی دی }} == سرچينې == {{لړسرچينې}} 12n33s645leqrkk3sj9ijb2ghyk70k4 363544 363541 2026-04-28T10:42:44Z شاه زمان پټان 26102 363544 wikitext text/x-wiki '''داردانل تنگی''' (په {{Lang-el|Δαρδανέλλια}}، {{Lang-tr| Çanakkale Boğazı}}) د [[ترکیه|ترکيې]] په شمال لوېدیځ کې کوچنی تنگی دی چې د [[اژه سمندر]] له [[مرمره سمندر]] سره تړي. یاد تنگی ۶۱ کیلومتره اوږدوالی او ۲'۱ تر ۶۰ کیلومترو پلنوالی لري. {{مالومات |نوم=داردانل تنگی |انځور=Dardanelles landsat.jpg |د انځور اړوند=د داردانل تنگي يو انځور چې له سپوږمکۍ اخيستل شوی دی }} == سرچينې == {{لړسرچينې}} roap6ev9jww9mengywnxdw6bxre4xbk 0 47457 363547 242011 2026-04-28T10:51:33Z شاه زمان پټان 26102 363547 wikitext text/x-wiki '''مارمره سمندرگی''' (په {{Lang-tr|Marmara Denizi}}) يو کوچنی سمندرگی دی چې د [[اروپا]] په سوېل او د [[تورکيه|تورکيې]] په شمال کې موقعيت لري، چې [[تور سمندر]] له [[اژه سمندر|اژه سمندرگي]] سره نښلوي. د يادې سيمې ټول پراخوالی ۳۵۰'۱۱ کيلومتره مربع دی. [[دوتنه:STS040-610-50.jpg|250px|ټومبل|]] 79uycmnulko7iqa8oshf6dd3gsrci9k 363548 363547 2026-04-28T11:00:29Z شاه زمان پټان 26102 363548 wikitext text/x-wiki '''مارمره سمندرگی''' (په {{Lang-tr|Marmara Denizi}}) يو کوچنی سمندرگی دی چې د [[اروپا]] په سوېل او د [[تورکيه|تورکيې]] په شمال کې موقعيت لري، چې [[تور سمندر]] له [[اژه سمندر|اژه سمندرگي]] سره نښلوي. د يادې سيمې ټول پراخوالی ۳۵۰'۱۱ کيلومتره مربع دی. {{مالومات |نوم='''مارمره سمندرگی''' انځور=STS040-610-50.jpg |د انځور اړوند=د مارمره سمندرگي يو انځور}} == سرچينې == {{لړسرچينې}} 5u195a1olmx9s7s53gf19oh6migwmvb 363549 363548 2026-04-28T11:00:49Z شاه زمان پټان 26102 363549 wikitext text/x-wiki '''مارمره سمندرگی''' (په {{Lang-tr|Marmara Denizi}}) يو کوچنی سمندرگی دی چې د [[اروپا]] په سوېل او د [[تورکيه|تورکيې]] په شمال کې موقعيت لري، چې [[تور سمندر]] له [[اژه سمندر|اژه سمندرگي]] سره نښلوي. د يادې سيمې ټول پراخوالی ۳۵۰'۱۱ کيلومتره مربع دی. {{مالومات |نوم='''مارمره سمندرگی''' |انځور=STS040-610-50.jpg |د انځور اړوند=د مارمره سمندرگي يو انځور}} == سرچينې == {{لړسرچينې}} 32hb2umilhbd5k2o3umjbyih32fcoj7 363550 363549 2026-04-28T11:01:05Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[مرمره سمندر]] مخ [[مارمره سمندرگی]] ته ولېږداوه 363549 wikitext text/x-wiki '''مارمره سمندرگی''' (په {{Lang-tr|Marmara Denizi}}) يو کوچنی سمندرگی دی چې د [[اروپا]] په سوېل او د [[تورکيه|تورکيې]] په شمال کې موقعيت لري، چې [[تور سمندر]] له [[اژه سمندر|اژه سمندرگي]] سره نښلوي. د يادې سيمې ټول پراخوالی ۳۵۰'۱۱ کيلومتره مربع دی. {{مالومات |نوم='''مارمره سمندرگی''' |انځور=STS040-610-50.jpg |د انځور اړوند=د مارمره سمندرگي يو انځور}} == سرچينې == {{لړسرچينې}} 32hb2umilhbd5k2o3umjbyih32fcoj7 0 54882 363514 265329 2026-04-27T21:20:16Z CommonsDelinker 161 Removing [[:c:File:Erbil_Montage_2014.png|Erbil_Montage_2014.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Polarlys|Polarlys]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Erbil Montage 2014.png|]]. 363514 wikitext text/x-wiki '''اربیل''' Erbil ) د [[عراق]] په شمال کې [[کوردستان (عراق)|د عراق کوردستان]] خپلواکه سیمه کې د [[اربیل ولایت]] مرکز دی. اربیل د موصل ښار په ۸۰ کیلومترې کې ختیځ لور ته پروت دی. gp02huvduf5nynn6ywsxebjo7lv5yhg 0 63912 363500 361967 2026-04-27T12:01:21Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 363500 wikitext text/x-wiki {{Infobox person}}هنري-لوئس برګسون (د ۱۸۵۹ کال د اوکټوبر له ۱۸ – د ۱۹۴۱ کال د جنوري تر ۴) یو فرانسوی فیلسوف ؤ چې د تحلیلي فلسفې او براعظمي فلسفې په دود کې، په ځانګړي توګه د شلمې پېړۍ له لومړۍ نیمایي څخه تر دوهمې نړیوالې جګړې پورې، همدارنګه د ۱۹۶۶ کال وروسته کله چې جېل دولوز خپل اثر لو برګسونیزم (''Le Bergsonisme'') خپور کړ، برلاسې څېره وه. برګسون د خپلو استدلالونو له امله شهرت لري، دا چې د مستقیمې یا بې واسطې تجربې (immediate experience) او الهام (intuition) بهیر د انتزاعي عقل پالنې او علم په پرتله د حقیقت د پوهېدو لپاره زیات مهم دي.   <ref name="Gelber">{{cite encyclopedia|url=https://www.highbeam.com/doc/1G2-2587502673.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150329105853/http://www.highbeam.com/doc/1G2-2587502673.html|url-status=dead|archive-date=29 March 2015|title=Bergson|first=Nathan Michael|last=Gelber|encyclopedia=[[Encyclopaedia Judaica]]|date=1 January 2007|access-date=7 December 2015|url-access=subscription}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150329105853/http://www.highbeam.com/doc/1G2-2587502673.html |date=29 March 2015 }}</ref><ref name="Dynner 2008 104–105">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jVtp3s8CtScC&pg=PA102|title=Men of Silk: The Hasidic Conquest of Polish Jewish Society|author-link=Glenn Dynner|first=Glenn|last=Dynner|year=2008|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0195382655|pages=104–105}}</ref><ref name="britannica.com">Henri Bergson. 2014. Encyclopædia Britannica Online. Retrieved 13 August 2014, from https://www.britannica.com/EBchecked/topic/61856/Henri-Bergson</ref><ref name="Z ziemi polskiej do Nobla">{{Cite news|title=Z ziemi polskiej do Nobla|url=http://www.wprost.pl/ar/140524/Z-ziemi-polskiej-do-Nobla/?O=140524&pg=2|newspaper=Wprost|publisher=Agencja Wydawniczo-Reklamowa Wprost|location=Warsaw|date=4 January 2008|access-date=10 May 2010|language=pl|trans-title=From the Polish lands to the Nobel Prize|quote=Polskie korzenie ma Henri Bergson, jeden z najwybitniejszych pisarzy, fizyk i filozof francuski żydowskiego pochodzenia. Jego ojcem był Michał Bergson z Warszawy, prawnuk Szmula Jakubowicza Sonnenberga, zwanego Zbytkowerem (1756–1801), żydowskiego kupca i bankiera. [Translation: Henri Bergson, one of the greatest French writers, physicists and philosophers of Jewish ancestry, had Polish roots. His father was Michael Bergson from Warsaw, the great-grandson of Szmul Jakubowicz Sonnenberg – known as Zbytkower – (1756–1801), a Jewish merchant and banker.]|archive-date=7 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110607152253/http://www.wprost.pl/ar/140524/Z-ziemi-polskiej-do-Nobla/?O=140524&pg=2|url-status=dead}}</ref><ref name="dziedzictwo.polska.pl">[http://dziedzictwo.polska.pl/katalog/skarb,Testament_starozakonnego_Berka_Szmula_Sonnenberga_z_1818_roku,gid,261356,cid,3312.htm?body=desc Testament starozakonnego Berka Szmula Sonnenberga z 1818 roku] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928215838/http://dziedzictwo.polska.pl/katalog/skarb%2CTestament_starozakonnego_Berka_Szmula_Sonnenberga_z_1818_roku%2Cgid%2C261356%2Ccid%2C3312.htm?body=desc|date=28 September 2011}}</ref><ref>Merquior, J.&nbsp;G. (1987). Foucault (Fontana Modern Masters series), University of California Press, p.11. {{ISBN|0-520-06062-8}}.</ref> د ادبیاتو په برخه کې "د خپل بډایه او مهمو نظرونو او د هغه ځلاند مهارت له امله چې پر مټ یې دا نظرونه وړاندې کړي"، د  ۱۹۲۷ کال د نوبل جایزه ورکړل شوه.  فرانسې په ۱۹۳۰ کال کې د ویاړ خپل ترټولو لوړ نښان، Grand-Croix de la Legion d'honneur  ورکړ.   <ref>{{cite web |title=The Nobel prize in Literature |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1927/ |access-date=15 November 2010}}</ref> د برګسون لوی شهرت په فرانسه کې لانجه رامنځته کړه، هلته یې نظرونه د جمهوريت غوښتونکو چارواکو له خوا د منلي سیکولر او ساینسي چلند ضد ګڼل کېدل.  <ref>Robert C. Grogin, ''The Bergsonian Controversy in France, 1900–1914'', Univ of Calgary Press (May 1988), {{ISBN|0919813305}}</ref> == کتنه == برګسون د فرانسوي پروفیسور په توګه هوسا ژوند درلود، چې د خپلو څلورو اصلي آثارو په خپرولو سره نامتو شو:   # په ۱۸۸۹ کال کې د وخت او آزاد هوډ مقاله (''Essai sur les données immédiates de la conscience'')  # په ۱۸۹۶ کال کې مسئله او حافظه (''Matière et mémoire'') # په ۱۹۰۷ کال کې نوښتګر تکامل (''L'Évolution créatrice'')    # په ۱۹۳۲ کال کې د اخلاقو او دین دوې سرچینې (''Les deux sources de la morale et de la religion'') برګسون د ډي فرانس کالج (Collège de France) له لوري په ۱۹۰۰ کال کې د یوناني او رومي فلسفې د استادۍ څوکې لپاره وټاکل شو، چې تر ۱۹۰۴ کال پورې يې ځان سره درلوده. بیا یې د عصري فلسفې څوکۍ لپاره د ګابریل تارډ ځای ونیو، چې تر ۱۹۲۰ کال پورې يې په غاړه لره. زیات شمېر خلکو يې په ​​آزادو کورسونو کې ګډون کاوه.  <ref>https://antilogicalism.com/wp-content/uploads/2017/07/matter-and-memory.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191015184719/https://antilogicalism.com/wp-content/uploads/2017/07/matter-and-memory.pdf |date=2019-10-15 }} {{Bare URL PDF|date=March 2022}}</ref> === لومړني کلونه   === برګسون په ۱۸۵۹ کال کې د پاریس په ریو لامارتین کې چې د ګارنیر ماڼۍ (د پاریس زاړه آپرا کور) څخه لېرې نه دی، زیږېدلی. پلار یې مایکل برګسون چې کامپوزر او پیانو غږوونکی ؤ، د پولنډي - یهودي اصل څخه ؤ (نوم يې په اصل کې برکسون ؤ). د مور انا یې تمرل برګسون، د پولنډ یهودیانو، په ځانګړې توګه د هغو یهودیانو چې د هاسیدیک غورځنګ سره يې تړاو درلود، مشهوره ملاټره او مرسته کوونکې وه. مور یې کاترین لېویسن، د یوه یارکشیري ډاکټر لور، د انګلیسي - یهودي او آیرلندي - یهودي اصل څخه وه. د برکسون کورنۍ د پولنډي اصل او نسب یوه مشهوره یهودي متشبثه کورنۍ وه. د هنري برګسون د نیکه نیکه، سزمول جاکوبوویچ سوننبرګ، چې زیبایټکوور په نوم بلل کېد، یو وتلی بانکدار او د ۱۷۶۴ کال څخه تر ۱۷۹۵ کال پورې د پولنډ پاچا، دوهم ستانیسلو اګسوټوس شاګرد ؤ.   <ref name="Gelber2">{{cite encyclopedia|url=https://www.highbeam.com/doc/1G2-2587502673.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150329105853/http://www.highbeam.com/doc/1G2-2587502673.html|url-status=dead|archive-date=29 March 2015|title=Bergson|first=Nathan Michael|last=Gelber|encyclopedia=[[Encyclopaedia Judaica]]|date=1 January 2007|access-date=7 December 2015|url-access=subscription}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150329105853/http://www.highbeam.com/doc/1G2-2587502673.html |date=29 March 2015 }}</ref><ref name="Dynner 2008 104–1052">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jVtp3s8CtScC&pg=PA102|title=Men of Silk: The Hasidic Conquest of Polish Jewish Society|author-link=Glenn Dynner|first=Glenn|last=Dynner|year=2008|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0195382655|pages=104–105}}</ref><ref name="Z ziemi polskiej do Nobla2">{{Cite news|title=Z ziemi polskiej do Nobla|url=http://www.wprost.pl/ar/140524/Z-ziemi-polskiej-do-Nobla/?O=140524&pg=2|newspaper=Wprost|publisher=Agencja Wydawniczo-Reklamowa Wprost|location=Warsaw|date=4 January 2008|access-date=10 May 2010|language=pl|trans-title=From the Polish lands to the Nobel Prize|quote=Polskie korzenie ma Henri Bergson, jeden z najwybitniejszych pisarzy, fizyk i filozof francuski żydowskiego pochodzenia. Jego ojcem był Michał Bergson z Warszawy, prawnuk Szmula Jakubowicza Sonnenberga, zwanego Zbytkowerem (1756–1801), żydowskiego kupca i bankiera. [Translation: Henri Bergson, one of the greatest French writers, physicists and philosophers of Jewish ancestry, had Polish roots. His father was Michael Bergson from Warsaw, the great-grandson of Szmul Jakubowicz Sonnenberg – known as Zbytkower – (1756–1801), a Jewish merchant and banker.]|archive-date=7 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110607152253/http://www.wprost.pl/ar/140524/Z-ziemi-polskiej-do-Nobla/?O=140524&pg=2|url-status=dead}}</ref><ref name="dziedzictwo.polska.pl2">[http://dziedzictwo.polska.pl/katalog/skarb,Testament_starozakonnego_Berka_Szmula_Sonnenberga_z_1818_roku,gid,261356,cid,3312.htm?body=desc Testament starozakonnego Berka Szmula Sonnenberga z 1818 roku] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928215838/http://dziedzictwo.polska.pl/katalog/skarb%2CTestament_starozakonnego_Berka_Szmula_Sonnenberga_z_1818_roku%2Cgid%2C261356%2Ccid%2C3312.htm?body=desc|date=28 September 2011}}</ref><ref name="britannica.com2">Henri Bergson. 2014. Encyclopædia Britannica Online. Retrieved 13 August 2014, from https://www.britannica.com/EBchecked/topic/61856/Henri-Bergson</ref> د هنري برګسون کورنۍ د هغه له زیږېدنې وروسته څو کاله په لندن کې واوسېدل او د انګلیسي ژبې سره یې لومړنۍ آشنایي د خپلې مور څخه ترلاسه کړه. مور او پلار یې د هغه له نهه کلنۍ وړاندې په فرانسه کې استوګن شول او هنري ته د فرانسې تابعیت ورکړل شو.  هنري برګسون د مارسیل پروست د تره لور، لوئس نوبرګر سره په ۱۸۹۱ کال کې واده وکړ. (دا ناول لیکونکی د برګسون په واده کې ګړچاوو ؤ.) هنري او لوئس برګسون یوه لور درلوده، چې نوم یې جین ؤ په ۱۸۹۶ کال کې کڼه نړۍ ته راغله. د برګسون خور، مینا برګسون ( چې د موینا ماترز په نوم هم پېژندل کېږي)، د انګلیسي پټپوهې (occult) لیکوال، د هرمس زرین فجر ټولنې (Hermetic Order of the Golden Dawn) بنسټګر سمویل لیډل مک ګریګور ماترز سره واده وکړ او دوی هم وروسته پاریس ته کډه وکړه.   <ref>Suzanne Guerlac, ''Thinking in Time: An Introduction to Henri Bergson'', Ithaca, New York: Cornell University Press, 2007, p. 9.</ref> === تعلیم او مسلک   === برګسون له ۱۸۶۸ کال څخه تر ۱۸۷۸ کال پورې په پاریس کې په فونتانس لیسه ( چې ۱۸۷۰ – ۱۸۷۴ او ۱۸۸۳ – تر اوسه د کندورسټ لیسې په نامه یادېږي) کې تعلیم وکړ. هغه مخکې د یهودیت دین زده کړې کړې وې. خو د ۱۴ او ۱۶ کلنۍ ترمنځ یې خپل ایمان له لاسه ورکړ. د هوډ (۱۹۹۰ کال) په وینا، دا اخلاقي کړکېچ د هغه د تکامل تیورۍ په کشف پورې تړلی دی، چې له مخې یې انسانیت د عصري بیزوګانو کورنۍ (primates) سره ګډ نسب لري، هغه پروسه چې کله کله خالق خدای ته د نه اړتیا په توګه تعبیر کېږي.  <ref>Lawlor, Leonard and Moulard Leonard, Valentine, "Henri Bergson", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2016 Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL = <https://plato.stanford.edu/archives/sum2016/entries/bergson/></ref><ref>Henri Hude, ''Bergson'', Paris, Editions Universitaires, 1990, 2 volumes, quoted by Anne Fagot-Largeau in her [http://www.college-de-france.fr/default/EN/all/phi_sci/cours_3.jsp 21 December 2006 course]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at the College of France</ref> کله چې برګسون په لېسه کې ؤ، د خپل علمي کار له امله یې جایزه وګټله او بله جایزه یې د ریاضي یوې مسئلې د حل له امله په ۱۸۷۷ کال کې کله چې اتلس کلن ؤ، وګټله. د هغه حل راتلونکي کال په Nouvelles Annales de Mathématiques جورنال کې خپور شو. دا د هغه لومړی چاپ شوی اثر ؤ. د لږ زړه نازړه توب وروسته چې آیا خپل مسلک یې د علومو په برخه کې وي یا د انسانیت په برخه کې، هغه دوهمې ټاکنې په ګټه پرېکړه وکړه، چې د هغه د ښوونکو د خپګان لامل شو. کله چې نولس کلن ؤ، نورمال عالي لېسې ته یې لاره پیدا کړه. د دې دورې په جریان کې یې د هربرټ سپینسر په هکله لوستنې وکړې. هلته یې د لیسانس سند ترلاسه کړ او په دې پسې يې له پاریس پوهنتون څخه په ۱۸۸۱ کال کې د فلسفې د اګریګیشن سند ترلاسه کړ.   <ref>{{cite journal|title=Nouvelles Annales de Mathématiques|series=2|number=17|year=1878|page=268|location=Paris|url=https://books.google.com/books?id=S3c_AQAAIAAJ&pg=PA268|access-date=15 March 2018}}</ref><ref name="Fagot-Largeau">[[Anne Fagot-Largeau]], [http://www.college-de-france.fr/default/EN/all/phi_sci/p1184676830986.htm 21 December 2006 course] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206183341/http://www.college-de-france.fr/default/EN/all/phi_sci/p1184676830986.htm|date=6 February 2009}} at the [[College of France]] (audio file of the course)</ref> په همغه کال کې یې د آنجو د لرغوني مرکز، انګرز په لېسه کې د استادۍ دنده ترلاسه کړه. دوه کاله وروسته د پیو-دی-ډوم ولایت په مرکز، کلیرمونټ-فرنډ کې په بلز پاسکال لېسه (کلرمون فران) کې ومنل شو.   کلرمون-فران ته د برګسون له راتلو یو کال وروسته، هغه د لوکرتیوس (Lucretius) څخه د نقل قولونو د یوې نسخې د خپرولو لارې، د ډي ریرم ناتورا (De Rerum Natura) د شعر دیوان په انتقادي مطالعې سره چې د Extraits de Lucrèce په نوم خپور شو او همدارنګه د یاد شاعر د ماده پاله نړۍ پېژندنې (materialist cosmology) په انتقادي مطالعې سره (۱۸۸۴)، چې تکراري نسخې یې د فرانسوي ځوانانو ترمنځ د کلاسیک آثارو په وده کې ارزښت تاییدوي، په بشري علومو کې خپله وړتیا ښکاره کړه. کله چې برګسون د خپل هېواد په دې برخه ( د اوورن په سیمه) کې درس ورکاوه او ویناوې یې کولې، د شخصي مطالعې او اصلي کار لپاره یې وخت وموند. هغه د وخت او آزاد هوډ خپله مقاله ترتیب کړه، چې د ارسطو په هکله د لاتیني لنډې مقالې (Quid Aristoteles de loco Sensrit، "په ارسطو کې د ځای مفهوم په اړه") سره یې وسپاره، دا لاتیني مقاله د هغه د ډوکتورا درجې لپاره وه چې د پاریس پوهنتون له لوري په ۱۸۸۹ کال ورکړل شوې وه. دا اثر په همدې کال کې د فیلکس الکان له خوا خپور شو. هغه په کلرمون-فران کې د سقراط څخه مخکې فلسفه، په ځانګړې توګه د هیراکلټ په اړه کورسونه هم دایر کړل.  <ref name="Fagot-Largeau2">[[Anne Fagot-Largeau]], [http://www.college-de-france.fr/default/EN/all/phi_sci/p1184676830986.htm 21 December 2006 course] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206183341/http://www.college-de-france.fr/default/EN/all/phi_sci/p1184676830986.htm|date=6 February 2009}} at the [[College of France]] (audio file of the course)</ref> برګسون وخت او آزادې ارادې مقاله د هغه وخت د عامه زده کړو وزیر، د فیلیکس راویسون (۱۸۱۳ - ۱۹۰۰) شاګرد او د استقراء د بنسټ اېښودنې په اړه (Du fondement de l'induction، ۱۸۷۱) د یوه فلسفي اثر لیکوال جولس لاچیلیر (۱۸۳۲ - ۱۹۱۸) ته وړاندې کړه. لاچیلیر هڅه وکړه چې " د عطالت ځایناسی د هر ځای ځواک، د مرګ ځایناسی ژوند او د جبرپالنې ځایناستی آزادي" کړي. (برګسون د ایکول نارمال عالي لېسې د دغو دواړو استادانو زیات پوروړی ؤ. د هغه د یادښت پته د راویسون سره چې په ۱۹۰۰ کال کې مړ شو، پرتله کړئ.)   برګسون په ۱۸۸۸ کال کې بیا په پاریس پوهنتون کې شامل شو او د رولین کالج په نوم ښاري کالج کې یې څو میاشتې درس ورکړ او وروسته یې په هنري کواټر لېسه کې دنده ترلاسه کړه او دغه لېسه کې اته کاله پاتې شو. هلته یې د داروین په اړه ولوستنې وکړې او د هغه د نظریو په باب یې کورس دایر کړ. که څه هم برګسون له وړاندې لامارکیزم او د اکتسابي ځانګړتیاوو په هکله د هغه د وراثت نظریه تائید کړې وه، نوموړي د تدریجي تغیراتو په اړه چې د هغه د ژوند دوامداره لید سره ډېر مطابقت درلود، د داروین فرضیه غوره وبله.  <ref>''Henri Bergson: Key Writings'', ed. Keith Ansell Pearson and John Mullarkey. London: Continuum, 2002, p. ix.</ref> ده په ۱۸۹۶ کال کې د مسئلې او حافظې په نوم خپل دوهم لوی اثر خپور کړ. دغه زیات ستونزمن اثر د دماغ فعالیت څېړي او د حافظې او ادراک تحلیل ترسره کوي او د جسم او ذهن ترمنځ د اړیکې د ستونزو دقیقې ملاحظې لپاره لاره هواروي. برګسون د خپلو دغو دریو لویو آثارو د چمتوالي لپاره کلونه څېړنه کړې وه. دا کار په ځانګړي ډول د مادې او حافظې په اثر کې مشاهده کېږي، په دې اثر کې یې د رنځپوهنې پراخه څېړنو سره چې د دغه دورې په جریان کې ترسره شوې وې، بشپړه آشنايي وښودله.  برګسون په ۱۸۹۸ کال کې په خپله پخوانۍ ښوونځۍ، اکول نارمال عالي لېسه کې استاد شو او وروسته په همدې کال کې یې پروفیسورۍ ته ترفع ورکړه. هغه په ۱۹۰۰ کال کې په ډي فرانس کالج کې پروفیسور وټاکل شو او د چارلز لوک پر ځای د یوناني او رومي فلسفې استادۍ څوکۍ ته ومنل شو.   برګسون د فلسفې په لومړۍ نړیواله غونډه کې چې د ۱۹۰۰ کال د اګست په لومړیو پنځو ورځو کې په پاریس کې ترسره شو، د سببیت په قانون د باور رواني سرچینې (''Sur les origines psychologiques de notre croyance à la loi de causalité'') تر سلیک لاندې کې یوه لنډه خو مهمه مقاله ولوستله. فیلکس الکان په ۱۹۰۰ کال کې یو اثر خپور کړ چې له وړاندې په ریوو ډي پاریس (''Revue de Paris'') مجله کې د خندا یا ''Laughter'' (''Le rire'') تر سرلیک لاندې خپور شوی ؤ، دا د برګسون له کوچنیو آثارو څخه یو ډېر مهم اثر ؤ. دغه مقاله چې د کومېډي معنی په اړه ده، له هغو ویناوو څخه یې سرچینه اخیستې چې ده په لومړیو ورځو کې په ​​​​اوورن کې کړې وې. د ژوند په اړه د برګسون د نظرونو د پوهېدو لپاره د دې مقالې مطالعه اړینه ده او فقرې یې چې په ژوند کې د هنري ځای سره کار لري، ازرښمندې دي. د اثر اصلي موضوع دا ده چې خندا داسې یوه لاره ده چې د انسانانو لپاره د ټولنیز ژوند د ممکن کولو لپاره رامنځته شوې ده. موږ په هغو خلکو پورې خاندو چې د ټولنې د غوښتنو سره سمون کې پاتې راځي که داسې وي د دوی پاتې راتلل د انعطاف نه منونکي میکانیزم ته ورته وي. د طنز لیکوالانو د خندا لپاره د دغه انساني تمایل څخه په بېلابېلو طریقو کار اخیستی او په دوی کې ګډ شی دا نظر دی چې په طنز کې "یو میخانیکي شی دی چې په ژوندیو باندې پوښل شوی".  <ref>p. 39</ref><ref>Seth Benedict Graham ''[http://etd.library.pitt.edu/ETD/available/etd-11032003-192424/unrestricted/grahamsethb_etd2003.pdf A CULTURAL ANALYSIS OF THE RUSSO-SOVIET ANEKDOT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116083634/http://etd.library.pitt.edu/ETD/available/etd-11032003-192424/unrestricted/grahamsethb_etd2003.pdf |date=2013-01-16 }}'', 2003, p. 2</ref> د اخلاقي او سیاسیي علومو اکاډمۍ په ۱۹۰۱ کال کې برګسون خپل غړی وټاکه او هغه د انسټیټیوټ غړی شو. هغه په ۱۹۰۳ کال کې Revue de métaphysique et de morale جورنال ته د مابعدالطبعيه پېژندنې (''Introduction à la metaphysique'') تر سرلیک لاندې یوه ډېره مهمه مقاله وليکه، چې د هغه د دریو لویو کتابونو د مطالعې لپاره ګټوره مقدمه ده. ده په دې مقاله کې خپلې فلسفي برنامې ته چې په خلاق تکامل کې په حقیقت بدله شوه، تفصیل ورکړ.  <ref name="Fagot-Largeau3">[[Anne Fagot-Largeau]], [http://www.college-de-france.fr/default/EN/all/phi_sci/p1184676830986.htm 21 December 2006 course] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206183341/http://www.college-de-france.fr/default/EN/all/phi_sci/p1184676830986.htm|date=6 February 2009}} at the [[College of France]] (audio file of the course)</ref> برګسون په ۱۹۰۴ کال کې د ټولنپوه او فیلسوف ګابریل تارډ له مړینې وروسته، د عصري فلسفې استادۍ څوکۍ لپاره د ده ځایناستی شو. د همدې کال د سپتمبر له ۴ څخه تر ۸ پورې د فلسفې په دوهمه نړیواله غونډه کې د ګډون لپاره جنیوا ته لاړ او په دې وخت کې یې د ذهن او فکر: یوې فیلسفي خطا (Le cerveau et la pensée: une illusion philosophique) په اړه وینا ورکړه. یوې ناروغۍ آلمان ته د هغه د تللو مخه ونیوه ترڅو په هایډلبرګ کې په ترسره کېدونکې دریمه غونډه کې ګډون وکړي. برګسون په دې کلونو کې په ځوان جاک مارټین کلکه اغېزه وکړه، ښايي حتی مارټین او د هغه میرمن رایسا یې د ځان وژنې فکرونو څخه وژغورل.   <ref>[https://plto.stanford.edu/entries/maritain Stanford Encyclopedia of Philosophy: Jacques Maritain]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}/</ref><ref>[https://undpress.nd.edu/9780268021528/bergsonian-philosophy-and-thomism/ The Collected Works of Jacques Maritain, Volume 1: Notre Dame Press, 2007.]</ref> د هغه دریم لوی اثر، خلاق یا نوښتګر تکامل، چې په ​​کتابونو کې یې زیات نامتو او تر ټولو ډېر بحث شوی اثر دی، په ۱۹۰۷ کال کې خپور شو. پیري امبارت د لا تور (Pierre Imbart de la Tour) څرګنده کړه چې خلاق تکامل د فکر پر نوي لور یو مهم ګام ؤ. خپرونونکي الکان په ۱۹۱۸ کال کې ۲۱ نسخې خپرې کړې، چې په اوسط ډول د لسو کلونو لپاره یې په کال کې دوې نسخې جوړولې. د دې کتاب له راڅرګندېدو وروسته د برګسون شهرت نه یوازې په علمي حلقو کې، بلکې د عامه لوستونکو په منځ کې ډېر زیات شو.  برګسون هغه وخت له وړاندې د القاح تیوري (څرنګه چې د خلاق تکامل په لومړي فصل کې څرګنده شوې) په ګډون په بیولوژي کې پراخه مطالعه کړې وه، چې په همغه وروستیو، د ۱۸۸۵ کال شاوخوا کې راڅرګنده شوې وه، د فلسفې په تاریخ، په ځانګړي توګه په یوناني او رومي فلسفه کې د متخصص فیلسوف لپاره کومه کوچنۍ بریا نه وه. هغه په یقین سره د ډاروین څخه پرته، هیکل په اړه هم ولوستل، د هیکل څخه یې د ژوند د یووالي او د ټولو ژوندیو موجوداتو تر منځ د ایکولوژیکي پیوستون په اړه د هغه  نظر له لاسه ور نه کړ، همدارنګه د هوګو ډي وریس په اړه یې هم لوستنې وکړې چې له هغه څخه یې د تکامل د بدلون نظریه نقل کړه، ( هغه د دې نظریې مخالفت وکړ او د ډاروین تدریج پالنه یې غوره وبله). هغه په ډي فرانس کالج کې د تجربوي طب استادۍ څوکۍ لپاره د کلاډ برنارډ ځای ناستي، چارلز-اډوارډ براون-سکوارډ او داسې نورو هم نقل قول کړل.   <ref name="Fagot-Largeau4">[[Anne Fagot-Largeau]], [http://www.college-de-france.fr/default/EN/all/phi_sci/p1184676830986.htm 21 December 2006 course] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206183341/http://www.college-de-france.fr/default/EN/all/phi_sci/p1184676830986.htm|date=6 February 2009}} at the [[College of France]] (audio file of the course)</ref> برګسون د فلورانس مایر بلومینټل سره د پرېکس بلومینټل (Prix Blumenthal) جایزې په ورکولو کې د قاضایي پلاوي غړي ؤ، دا جایزه د ۱۹۱۹ او ۱۹۵۴ کلونو ترمنځ انځورګرانو، مجسمه جوړونکو، سینګار کونکو، حکاکانو، لیکوالانو او سازنده ګانو ته ورکړل کېده.  <ref name="FMBlumenthal">{{Cite web |title=Florence Meyer Blumenthal |url=http://jwa.org/encyclopedia/article/blumenthal-florence-meyer |publisher=Jewish Women's Archive, Michele Siegel}}</ref> == سرچينې == 8pvxj3v5lipmc3lan0a4vxk3f3umfe1 0 65142 363510 362490 2026-04-27T15:06:38Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 363510 wikitext text/x-wiki {| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;" |- | style="text-align:right;" | <div style="padding-bottom:0em;"> {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left" |- ګرينلېنډ يو ټاپو هېواد دی، چې د ډنمارک پاچاهۍ “Kingdom of Denmark” يوه برخه ده. دا هېواد د ارکټيک او اتلانتيک سمندرونو تر منځ، د کاناډا د ارکټيک ټاپوګانو د ټولګې يا مجمع الجزاير “Canadian Arctic Archipelago” ختیځ ته پروت دی. ګرينلېنډ د نړۍ تر ټولو لوی ټاپو هېواد دی او يو له هغو درې هېوادونو څخه دی، چې د ډنمارک او فاروی ټاپوګانو “Faroe Islands” سره يو ځای د ډنمارک پاجاهي جوړوي. د ددې هېوادونو وګړي ټول ډنمارکي اتباع دي. دا هېواد په پينځه ښارواليو وېشل شوی دی، چې سيميرسوک “Semersooq”، کوجاليک “Kujalleq”، کيکاتا “Qeqqata” او اوانااتا “Avannaata” دي. د ټاپو شمال ختيځ د شمال ختيځ ګرينلېنډ ملي پارک په نوم نا ادغام شوې سيمې [هغه چې په قانوني ډول له دولت سره ثبت نه وي] څخه جوړ شوی دی. تولي هوايي هډه “Thule Air Base” هم يوه نا ادغام شوې سيمه ده، چې څلور خواوو ته يې اوانااتا ښاروالي پرته ده او د متحده ايالتونو د فضايي ځواک له لورې اداره کېږي. د هېواد پلازمېنه نيوک “Nuuk” ښار دی. <ref>* {{cite book|author=Dallen J. Timothy|date=6 November 2020|title=Tourism in European Microstates and Dependencies: Geopolitics, Scale and Resource Limitations|publisher=CABI|pages=94–|isbn=978-1-78924-310-9|oclc=1162434605|url={{GBurl|id=UYMIEAAAQBAJ|p=94}}|quote=This ....This change in governance also resulted in Greenland becoming an autonomous 'constituent country' in the Danish realm...}} * {{Cite web |last=Benedikter |first=Thomas |date=19 June 2006 |title=The working autonomies in Europe |url=http://www.gfbv.it/3dossier/eu-min/autonomy.html |publisher=[[Society for Threatened Peoples]] |quote=Denmark has established very specific territorial autonomies with its two island territories}} * {{Cite web |last=Ackrén |first=Maria |date=November 2017 |title=Greenland |url=http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190830110832/http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx |archive-date=30 August 2019 |access-date=30 August 2019 |publisher=Autonomy Arrangements in the World |quote=Faroese and Greenlandic are seen as official regional languages in the self-governing territories belonging to Denmark.}} * {{Cite web |date=3 June 2013 |title=Greenland |url=https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en |access-date=27 August 2019 |website=International Cooperation and Development |publisher=[[European Commission]] |language=en |quote=Greenland [...] is an autonomous territory within the Kingdom of Denmark}}</ref><ref name="worldfactbook">{{cite web |title=CIA World Factbook – Greenland |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |access-date=13 January 2021 |archive-date=9 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=1 May 2021 |title=Thule Air Base |url=https://www.peterson.spaceforce.mil/About-Us/Locations/Thule-AB-Greenland/ |access-date=29 December 2021 |website=United States Space Force |archive-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229120342/https://www.peterson.spaceforce.mil/About-Us/Locations/Thule-AB-Greenland/ |url-status=dead }}</ref> ګرينلېنډ که څه هم د شمالي امريکا لويې وچې يوه برخه ده، مګر له ۹۸۶ز کال راهيسې، له زر کالونو څخه د زياتې مودې لپاره په سياسي او کلتوري ډول له اروپا (په ځانګړي ډول ډنمارک او ناروې سره، چې استعماري قدرتونه دي) سره يو ځای شوې ده. ډېری اوسېدونکي يې اينيوايټ “Inuit” وګړي دي، چې نيکونه يې ۱۳ز پېړۍ کې، له الاسکا څخه د شمالي کاناډا له لارې راکډه شول او په پرله پسې ډول يې د ټاپو په اوږدو کې استوګنه غوره کړه. <ref name="Brown2000">[http://www.archaeology.org/online/features/greenland/ The Fate of Greenland's Vikings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111090459/http://www.archaeology.org/online/features/greenland/|date=11 January 2011}}, by Dale Mackenzie Brown, ''Archaeological Institute of America'', 28 February 2000</ref><ref>{{Cite encyclopedia|title=Thule Culture|encyclopedia=Canadian Encyclopedia|publisher=Historica Canada|url=http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/|access-date=1 June 2015|last=Mcghee|first=Robert|date=3 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151120045928/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/|archive-date=20 November 2015|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151120045928/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ |date=20 November 2015 }}</ref> نن ورځ د هېواد نفوس زياتره په سويل لويديځ ساحل کې ژوند کوي، په داسې حال کې چې د ټاپو پاتې برخه کم نفوسه ده. د ګرينلېنډ درې برخې (۷۵ سلنه) سيمه له انترکتيکا څخه د باندې د يوازينې تل پاتې کنګل سطحې پوښلې دي. دا هېواد په ۲۰۲۰ز کال کې د ۵۶۰۸۱ تنه نفوس په درلودلو سره، د نړۍ تر ټولو کم نفوسه سيمه ده. نږدې درېيمه برخه نفوس يې نيوک کې ژوند کوي، چې د هېواد پلازمېنه او لوی ښار دی. د نفوس له مخې د هېوړاد دويم لوی ښار سيسېمېيوټ “Sisimiut” دی، چې د نيوک شمال ته ۳۲۰ کېلومترۍ (۲۰۰ ميل) کې پروت دی. د ارکټيکک يومياک په نوم د بېړۍ چلولو ليکې “Arctic Umiaq Line” له لارې اوبو کې پورې وتل، د لويديځ ګرينلېنډ د ژوند د بنسټيزې برخې يا ليکې په توګه کار کوي او بېلابېل ښارونه او ښارونه او استوګنې سره نښلوي. <ref name="population">{{Cite web |title=Population of Greenland |url=https://worldpopulationreview.com/countries/greenland-population |access-date=12 August 2022}}</ref><ref name="popden">{{Cite web |title=Population density (people per sq. km of land area) |url=http://data.worldbank.org/indicator/EN.POP.DNST?order=wbapi_data_value_2010+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=asc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605122932/http://data.worldbank.org/indicator/EN.POP.DNST?order=wbapi_data_value_2010+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=asc |archive-date=5 June 2013 |access-date=3 November 2012 |publisher=The World Bank}}</ref> ګرينلېنډ کې د لږ تر لږه تېر ۴۵۰۰ کالونو په موده کې، بېلابېلو زماني واټنونو کې ارکټيک وګړو استوګنه غوره کړې ده، چې نيکونه يې له ننۍ کاناډا څخه ورکډه شوي وو. نورسيمين وګړو په ۱۰ پېړۍ کې د ګرينلېنډ په نا اباده [چې وګړي په کې نه اوسېږي] سويلي برخه کې استوګنه غوره کړه او وار له مخه په ايسلېنډ کې مېشت شوي وو. دې نورسيمي وګړو وروسته له ګرينلېنډ او ايسلېنډ څخه د بېړۍ چلولو چارې برابرې کړې او په دې سره ليف ايريکسن “Leif Erikson” لومړنۍ پېژندل شوی اروپايي شو، چې نږدې ۵۰۰ کالونو مخکې له هغې شمالي امريکا ته ورسېد، کولمب د کارابين ټاپوګانو ته ورسېد. اينيونيټ وګړي په ۱۳ ز پېړۍ کې سيمې ته راورسېدل. که څه هم ګرينلېنډ د ناورې او ناروېژيانو تر پرله پسې نفوذ لاندې و، مګر تر ۱۲۶۱ز کال پورې په رسمي ډول د ناروېژي حکومت پاچاهۍ تر لاس لاندې نه و. نورس “Norse” مستعمرې د ۱۵ پېړۍ په وروستيو کې وروسته له هغې له مينځه لاړې، چې ناروې د تورې مړينې “Black Death” په واسطه وځپل شوه او سخت شاتګ ته وګرځېده. له شاتګ يا د تخت او تاج له پرېښودلو څخه لږه موده وروسته (چې په ۱۴۹۹ ز کال کې پيل شو)، پرتګاليانو په لنډ ډول ټاپو وپلټنه او د تيرا ډو لاورادور “Terra do Lavrador” نوم (چې وروسته په کاناډا کې لېبرادور نوم وکارول شو) په ورکولو سره يې د هغې د خپلولو ادعا وکړه. <ref name="natmus">{{Cite web |title=Saqqaq-kulturen kronologi |url=http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131207035806/http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ |archive-date=7 December 2013 |access-date=2 August 2013 |publisher=National Museum of Denmark}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Saillard J, Forster P, Lynnerup N, Bandelt HJ, Nørby S|year=2000|title=mtDNA variation among Greenland Eskimos: the edge of the Beringian expansion|journal=American Journal of Human Genetics|volume=67|issue=3|pages=718–26|doi=10.1086/303038|pmc=1287530|pmid=10924403}}</ref><ref>[http://www.heritage.nf.ca/articles/exploration/portuguese.php The Portuguese Explorers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160508193835/http://www.heritage.nf.ca/articles/exploration/portuguese.php|date=8 May 2016}}. Heritage.nf.ca. Retrieved on 21 June 2016.</ref> د ۱۷ پېړۍ په لومړيو کې، ډنمارکي سپړونکي يو ځل بيا ګرينلېنډ ته ورسېدل. ټاپو کې سوداګرۍ او ځواک د پياوړي کولو په موخه، ډنمارک او ناروې په ګډه په ټاپو باندې خپل حاکميت تاييد کړ. ناروې د خپل کمزوري دريځ له امله، په ۱۸۱۴ز کال کې پر ګرينلېنډ باندې هغه مهال حاکميت له لاسه ورکړ، چې له ډنمارک سره کړی اتحاد يې له منځه ولاړ. ګرينلېنډ په ۱۸۱۴زکال کې ډنمارکي شو او په ۱۹۵۳ز کال د ډنمارک د اساسي قانون له مخې په بشپړ ډول ډنمارکي دولت سره يو ځای شو. د ۱۹۵۳زکال د اساسي قانون له مخې ګرينلېنډ کې شته وګړي د ډنمارک اتباع شول. دا هېواد له ۱۹۶۱ز کال څخه د ازادي سوداګرۍ اروپايي ټولنې سره يو ځای شوی دی، چې ډنمارک له همدې ټولنې سره په ۱۹۶۰ زکال د بنسټګر غړي په توګه يو ځای شوی و، مګر کله چې ډنمارک په ۱۹۷۳ زکال کې له اروپايي ټولنو سره يو ځای شو، د ازادې سوداګرۍ ټولنه کې يې غړيتوب پای ته ورسېد. ګرينلېنډ په ۱۹۷۳ز کال له ډنمارک سره يو ځای، د اروپا اقتصادي ټولنې “European Economic Community” سره يو ځای شو. که څه هم د ۱۹۸۲ زکال يوې نظر پوښتنه کې، ډېری وګړو له يادې اقتصادي ټولنې څخه د هېواد د بېرته ګرځېدلو په پلوۍ رايه وکاروله. دا حالت په ۱۹۸۵زکال کې د سيند پورې غاړه يا بهرني هيوادونه او سيمې “Overseas Countries and Territories” سازمان ته د ګرينلېنډ په اوښتلو سره اغېزمن شو، چې د اروپا د اقتصادي ټولنې پورې يې تړاو درلود او اوس اروپايي ټولنه ده. له اروپايي ټولنې سره تړلې اړيکې په دې معنا، چې د ګرينلېنډ ټول اتباع د اروپايي ټولنې اتباع دي. <ref>{{Cite web |title=OVERSEAS COUNTRIES AND TERRITORIES (OCTS) |url=https://eur-lex.europa.eu/summary/glossary/overseas_countries_and_territories.html |access-date=14 September 2020 |publisher=Eur-lex.europa.eu |format=Website}}</ref> ګرينلېنډ د شمال ختيځ ګرينلېنډ ملي پارک “Northeast Greenland National Park” په نوم د نړۍ تر ټولو لوی او بېخي شمالي خوا ته ملي پارک لری. ياد پارک چې په ۱۹۷۴ز کال کې جوړ شو او ۱۹۸۸ زکال کې خپل اوسني پراخوالي ته ورسېد، د ګرينلېنډ د دننۍ او شمال ختيځ ساحلي سيمې ۹۷۲۰۰۱ کېلومتر مربع (۲۷۵۲۹۲ ميل مربع) سيمه پوښي او د نړۍ له ۲۹ هېوادونو څخه پرته، تر ټولو لویه سيمه ده. ډنمارک په ۱۹۷۹ زکال کې ګرينلېنډ ته کورنۍ حکومتولي يا واک ورکړ؛ په ۲۰۰۸ زکال د ګرينلېنډ اوسېدونکو د خپلواک حکومتي قانون په پلوۍ رايه وکاروله، چې له ډنمارکي حکومت څخه يې زيات واک ځايي ګرينلېنډي حکومت ته ولېږدوه. دې هېواد د نوي جوړښت له مخې په پرله پسې يا تدريجي ډول، د امنيت، قضايي نظام، د شرکت قانون، محاسبې، د حسابونو د تصفيې، د منرالي سرچينو د فعاليتونو، هوايي چلند، د قانوني وړتيا يا ظرفيت قانون، د کورنۍ قانون او ځايناستي قانون، کډوالۍ او د پولو د واکونو، د کاري چاپيريال، او د مالي تنظيم او څارنې ذمه وارۍ (مسووليتونه) په غاړه اخېستې دي. ډنمارکي حکومت لا هم د تابعيت او د دفاعي چارو په ګډون د پولي سياست او بهرنيو چارو واک لري. دې ۳،۴ بيليون DKK لومړنۍ کلنۍ مرستې هم برابرې کړې، چې په وار وار به کمې شي. ګرينلېنډ تمه لري چې د طبيعي سرچينو له راويستلو څخه د تر لاسه کېدونکي زيات عايد پر بنسټ، خپله اقتصاد ته وده ورکړي. د هېواد په پلازمېنه نيوک کې د ۲۰۱۶ز کال د ارکټيک ژمنۍ لوبې تر سره شوې. ګرينلېنډ د نوې کېدونکي انرژي د تر ټولو لوړو ونډو لرونکو هېوادونو له ډلې څخه دی، چې د دې ډول انرژي د کارونې سلنه يې ۷۰ ده او ډېری هغه يې له بادي انرژي څخه پوره کېږي. <ref name="Greenland In Figures 2012">{{Cite book|url=http://www.stat.gl/publ/en/GF/2012/content/Greenland%20in%20Figures%202012.pdf|title=Greenland in Figures 2012|work=Greenland in Figures|publisher=stat.gl|isbn=978-87-986787-6-2|issn=1602-5709|access-date=10 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113160436/http://www.stat.gl/publ/en/GF/2012/content/Greenland%20in%20Figures%202012.pdf|archive-date=13 November 2012|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nordic Investment Bank |title=Hydropower creates clean energy and jobs in Greenland |url=http://www.nib.int/news_publications/cases_and_feature_stories/223/hydropower_creates_clean_energy_and_jobs_in_greenland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161103120028/http://www.nib.int/news_publications/cases_and_feature_stories/223/hydropower_creates_clean_energy_and_jobs_in_greenland |archive-date=3 November 2016 |access-date=2 October 2016 |website=NIB |publisher=Nordic Investment Bank}}</ref> == ارپوهنه == لومړنيو نورس اوسېدونکو ټاپو ته ګرينلېنډ نوم ورکړ. د ايسلېنډ د اتلانو کيسو کې، ناروې کې د زېږېدلي ايسلېنډي اوسېدونکي سور ايرېک “Erik the Red” په اړه ويل کېږي، چې د بې ارادې وژنې له امله له ايسلېنډ څخه شړل شوی و. نوموړي له خپلې پراخه کورنې او غلامانو سره يو ځای، د يوې معلومه يخې ځمکې د پلټلو په موخه کښتې کې روان شو، چې شمال لويديځ ته پرته ده. هلته د استوګنې وړ سيمې له موندلو او په کې له مېشت کېدلو څخه وروسته يې، سيمه د دې انګېزې له مخې ګرينلېنډ ونوموله، چې په زړه پورې نوم به يې نور اوسېدونکي هم راجذب کړي. د ايريک د اتلولي کيسه “Saga of Erik the Red” بيانوي: «په اوړي کې، ايريک هغه سيمه کې د اوسېدلو په موخه لاړ، چې هغه موندلې وه؛ سيمې ته يې د ګرينلېنډ نوم ورکړ، لکه څرنګه چې هغه وويل، چې که چېرې دا سيمه يو په زړه پورې نوم ولري، نو خلک به ورته راوښکل [جلب] شي. <ref>{{Cite book|url=http://www.gutenberg.org/files/17946/17946-h/17946-h.htm|title=Eirik the Red's Saga|date=8 March 2006|publisher=Gutenberg.org|access-date=6 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511061916/http://www.gutenberg.org/files/17946/17946-h/17946-h.htm|archive-date=11 May 2011|url-status=live}}</ref><ref name="ancientstandard">[http://ancientstandard.com/2010/12/17/how-greenland-got-its-name/ "How Greenland got its name"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120319050912/http://ancientstandard.com/2010/12/17/how-greenland-got-its-name/|date=19 March 2012}}. ''The Ancient Standard.'' 17 December 2010.</ref><ref name="Grove">{{Cite journal|last=Grove|first=Jonathan|year=2009|title=The place of Greenland in medieval Icelandic saga narrative|url=https://cambridge.academia.edu/JonathanGrove/Papers/397439/The_Place_of_Greenland_In_Medieval_Icelandic_Saga_Narrative|url-status=dead|journal=Journal of the North Atlantic|volume=2|pages=30–51|doi=10.3721/037.002.s206|archive-url=https://web.archive.org/web/20120411212816/http://cambridge.academia.edu/JonathanGrove/Papers/397439/The_Place_of_Greenland_In_Medieval_Icelandic_Saga_Narrative|archive-date=11 April 2012|s2cid=163032041}}</ref><ref>Evans, Andrew. [https://news.nationalgeographic.com/2016/06/iceland-greenland-name-swap/ "Is Iceland Really Green and Greenland Really Icy?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204222855/https://news.nationalgeographic.com/2016/06/iceland-greenland-name-swap/|date=4 December 2017}}, ''[[National Geographic]]'' (30 June 2016).</ref> د هېواد نوم د ګرينلېنډ په اصلي ژبه کې کالاليټ نيوناټ “Kalaallit Nunaat” (د کالالېټ خاوره) دی. کالالېټ د ګرينلېنډ اصلي انيوڼيټ وګړي دي، چې د هېواد په لويديځه برخه کې اوسېږي. <ref name="InuitDictionary">[[User:حجاوي (بيت الحكمة)/sandbox#Stern|Stern]], p. 89</ref> د متحده ايالتونو پوځ په دويمه نړيواله جګړه کې، دې هېواد لپاره د بليوي “Bluie” پټ نوم وکاروه، چې دوی په کې د بليوي (ختيځ يا لويديځ) په نوم نومول شوې بېلابېلې هډې وساتلې. <ref name="sem">{{cite book|last=Morison|first=Samuel Eliot|year=1975|title=History of United States Naval Operations in World War II, Volume 1: The Battle of the Atlantic September 1939&nbsp;– May 1943|publisher=Little, Brown and Company|location=Boston|page=62}}</ref> == سرچينې == 0ui5gdyjsrpf7x7s63zoihdpf26i81n 0 66705 363507 356326 2026-04-27T13:21:17Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 363507 wikitext text/x-wiki په برېښنايي شاک درملنه (په [[انګلیسي]] ژبه: electroconvulsive therapy) هغه اروايي درملنه ده چې له مخې یې د انسان په عصبي سیسټم کې عمومي ګډودي (له عضلاني ستونزو پرته) د برېښنا پر مټ د رواني اختلالونو په تنظیم سره درملنه کېږي. په معمول ډول له ۷۰ څخه تر ۱۲۰ ولټاژه برېښنا د انسان سر ته ورکول کېږي چې له امله یې نږدې ۸۰۰ میلی امپیره جریان چې د الکترودونو ترمنځ انتقال کېږي د ۱۰۰ ملي ثانیو وخت څخه تر ۶ ثانیو پورې له یوې شقیقې څخه تر بلې (دوه اړخیز ECT) له مخې څخه شاته او یا هم د سر له یوه اړخه (یو اړخیز ECT) څخه په مغزو کې جریان مومي. له دې سره د دغه برېښنايي جریان یوازې یو سلنه برېښنا د سر له جمجمې څخه مغز ته ننوزي ځکه چې د جمجمې مقاومت د وجود د نورو برخو د پوست په پرتله سل ځله زیات دی. <ref name="Rudorfer">Rudorfer, MV, Henry, ME, Sackeim, HA (2003). [http://media.wiley.com/assets/138/93/UK_Tasman_Chap92.pdf "Electroconvulsive therapy"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070810172506/http://media.wiley.com/assets/138/93/UK_Tasman_Chap92.pdf|date=2007-08-10}}. In A Tasman, J Kay, JA Lieberman (eds) ''Psychiatry, Second Edition''. Chichester: John Wiley & Sons Ltd, 1865–1901.</ref><ref>{{Cite web |last=Solano |first=Juanjo |date=2009-04-20 |title=Electroconvulsive Therapy |url=https://personalpages.manchester.ac.uk/staff/fumie.costen/tmp/ect.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218125601/https://personalpages.manchester.ac.uk/staff/fumie.costen/tmp/ect.pdf |archive-date=2022-02-18 |access-date=2022-05-17 |page=4}}</ref> د ECT له کړنلارې څخه د لومړي ځل لپاره په ۱۹۳۸ زکال کې د ایټالوي اروايي درملګر اوګو چرلتي له خوا ګټنه وشوه چې په ډېرې چټکۍ سره یې د هغه مهال د لږ خوندي او بې اغېزو بیولوژیکي درملنو ځای یې ونیو. له ECT څخه د ناروغ په اجازه د رواني ستړیا، مانیا (شیدایي) او کاتاتونیا ناروغیو پر مهال د موثرې او خوندي درملنې په توګه ګټنه کېږي. د ECT ماشینونه په ۱۹۷۶ زکال کې د متحده ایالاتو د خوړو او درملو د ادارې له خوا په دریمه کټګوري وسایلو کې طبقه بندي شول. په ۲۰۱۸ زکال کې دغه وسایل د کاتاتونیا، شدیدې افسردګۍ او دوه ګوني اختلال په برخه کې د کارول کېدو له امله د دویمې کټګوري وسایلو په ډله کې شامل شول. <ref>Rudorfer, M. V., Henry, M. E., & Sackheim, H. A. (1997). "Electroconvulsive therapy". In A. Tasman, J. & J. A Lieberman (Eds.), ''Psychiatry (1535–1556)''</ref><ref name="Beloucif">{{cite journal|author=Beloucif S|year=2013|title=Informed consent for special procedures: electroconvulsive therapy and psychosurgery|journal=Curr Opin Anesthesiol|volume=26|issue=2|pages=182–185|doi=10.1097/ACO.0b013e32835e7380|pmid=23385317|s2cid=36643014}}</ref><ref name=":1">{{Cite press release|author=US Food and Drug Administration|date=2018-12-21|title=FDA In Brief: FDA takes action to ensure regulation of electroconvulsive therapy devices better protects patients, reflects current understanding of safety and effectiveness|url=https://www.fda.gov/news-events/fda-brief/fda-brief-fda-takes-action-ensure-regulation-electroconvulsive-therapy-devices-better-protects|language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=CFR – Code of Federal Regulations Title 21 |url=https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?fr=882.5940}}</ref><ref name="FDA2011rev">FDA. [http://psychrights.org/research/digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf FDA Executive Summary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170221134431/http://www.psychrights.org/research/Digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf |date=2017-02-21 }}. Prepared for the January 27–28, 2011 meeting of the Neurological Devices Panel Meeting to Discuss the Classification of Electroconvulsive Therapy Devices (ECT). Quote, p. 38: "Three major practice guidelines have been published on ECT. These guidelines include: APA Task Force on ECT (2001); Third report of the Royal College of Psychiatrists' Special Committee on ECT (2004); National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE 2003; NICE 2009). There is significant agreement between the three sets of recommendations."</ref> په مغزو باندې له اغېز سربېره د ECT معمول فزیکي ګواښونه لنډ مهالې بېهوښۍ ته ورته دي. د دغې درملنې دود جانبي عوارض ګنګس توب او په لنډ مهالې توګه د حافظې له لاسه ورکول دي. په امیدوارو ښځو کې د شدیدې افسردګۍ په درملنه کې دغه یو له هغو اغېزمنو لارو چارو ده چې جنین ته یې زیان ډېر لږ دی. <ref name="SG">Surgeon General (1999). [http://www.surgeongeneral.gov/library/mentalhealth/home.html ''Mental Health: A Report of the Surgeon General''], chapter 4.</ref><ref name="APA2001guideline">{{cite book|last=American Psychiatric Association|title=The practice of electroconvulsive therapy: recommendations for treatment, training, and privileging|edition=2nd|location=Washington, DC|publisher=American Psychiatric Publishing|year=2001|url=https://books.google.com/books?id=iuuLJtmo_EYC|isbn=978-0890422069|author2=Committee on Electroconvulsive Therapy|author3=Richard D. Weiner (chairperson)|display-authors=etal}}</ref><ref name="Pompili2014Rev">{{cite journal|vauthors=Pompili M, etal|date=Dec 2014|title=Electroconvulsive treatment during pregnancy: a systematic review|journal=Expert Rev Neurother|volume=14|issue=12|pages=1377–1390|pmid=25346216|doi=10.1586/14737175.2014.972373|s2cid=31209001}}</ref> د ECT په یوه معمول دوره کې څو ځله د دغې چارې تجویز شاملېږي چې معمولا په اونۍ کې دوه یا درې ځله ترسره کېږي تر هغه مهاله چې ناروغ نورې د ناروغۍ علامې وه نه لري. ECT د بیهوښۍ او عضلاني آرامښت پر مهال ترسره کېږي. د ECT څخه ګټنه کېدای شي په درې ډوله د اجرا له مخې توپیر ولري: د الکترودونو ځای پر ځای کول، د فریکونسي پر مټ درملنه او د برېښنايي محرک موج له ډول څخه ګټنه. دغه درملیز پارامترونه کېدای شي د نامطلوبو جانبي عوارضو او د ناروغۍ د درمنلې په برخه کې پام وړ توپیرونه رامنځته کړي. <ref>Margarita Tartakovsky (2012) Psych Central. [http://psychcentral.com/lib/5-outdated-beliefs-about-ect/00011255 5 Outdated Beliefs About ECT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130808042410/http://psychcentral.com/lib/5-outdated-beliefs-about-ect/00011255|date=2013-08-08}}</ref> د دستګاه څخه د کار اخیستنې ډول کېدای شي د سر له دواړو خواوو څخه وي چې له مخې یې برېښنايي جریان د مغز له یوه لوري څخه بل لوري ته لېږدول کېږي، یا هم کېدای شي یو اړخیز وي چې له امله یې جریان یوازې د مغزو له یوې نیمې کرې تېرېږي. په لوړ ډوز باندې یو اړخیزه ECT د دوه اړخیزې ECT د متوسط ډوز په پرتله غوره ګڼل کېږي په داسې حال کې چې د افسردګۍ یا ستړیا د له منځه وړو په برخه کې دواړه له یو بل څخه کوم توپیر نه لري.<ref name="pmid27780482">{{cite journal|vauthors=Kolshus E, Jelovac A, McLoughlin DM|title=Bitemporal v. high-dose right unilateral electroconvulsive therapy for depression: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials.|journal=Psychol Med|year=2017|volume=47|issue=3|pages=518–530|pmid=27780482|doi=10.1017/S0033291716002737|pmc=|s2cid=10711085|url=https://www.stpatricks.ie/media/1839/bitemporal-v-high-dose-right-unilateral-electroconvulsive-therapy-for-depression-a-systematic-review-and-meta-analysis-of-randomized-controlled-trials.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616111055/https://www.stpatricks.ie/media/1839/bitemporal-v-high-dose-right-unilateral-electroconvulsive-therapy-for-depression-a-systematic-review-and-meta-analysis-of-randomized-controlled-trials.pdf|archive-date=2021-06-16|url-status=live}}</ref><ref name="Abbott2014">{{cite journal|vauthors=Abbott CC, etal|date=Mar 2014|title=A review of longitudinal electroconvulsive therapy: neuroimaging investigations|url=https://zenodo.org/record/918313|journal=J Geriatr Psychiatry Neurol|volume=27|issue=1|pages=33–46|pmid=24381234|pmc=6624835|doi=10.1177/0891988713516542}}</ref> == طبي ګټنه == له ECT څخه هغه مهال د ناروغ په رضایت ګټنه کېږي چې د هغه شدیده ستړیا، کاتاتونیا او اوږد مهاله مانیا نوره د درملو پر مټ د درملنې وړ نه وي؛ یا هم په هغو شرایطو کې ترې ګټنه کېږي کله چې «د ناروغۍ شدت دومره زیات وي چې چټک یا قطعي غبرګون ته اړتیا وي (د بیلګې په توګه کله چې ناروغ د بې حسۍ، په حرکاتو کې د شاته پاتې کېدو، د افسردګۍ له امله د وهم رامنځته کېدو یا هم د مانیا د شدید توب له امله له جسمي ګواښ سره مخ وي). له دغې کړنلارې څخه په ذهني ناتوانۍ باندې د اخته کسانو د اوتېزم ناروغۍ په درملنه کې ګټنه کېږي خو د سیسټماتیکو ارزونو موندنې یې ښيي چې په دغه مورد کې یې د مداخلې اغېز نه دی ثابت شوی. <ref name="Beloucif2">{{cite journal|author=Beloucif S|year=2013|title=Informed consent for special procedures: electroconvulsive therapy and psychosurgery|journal=Curr Opin Anesthesiol|volume=26|issue=2|pages=182–185|doi=10.1097/ACO.0b013e32835e7380|pmid=23385317|s2cid=36643014}}</ref><ref name="FDA2011rev2">FDA. [http://psychrights.org/research/digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf FDA Executive Summary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170221134431/http://www.psychrights.org/research/Digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf |date=2017-02-21 }}. Prepared for the January 27–28, 2011 meeting of the Neurological Devices Panel Meeting to Discuss the Classification of Electroconvulsive Therapy Devices (ECT). Quote, p. 38: "Three major practice guidelines have been published on ECT. These guidelines include: APA Task Force on ECT (2001); Third report of the Royal College of Psychiatrists' Special Committee on ECT (2004); National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE 2003; NICE 2009). There is significant agreement between the three sets of recommendations."</ref><ref name="who.int">World Health Organisation (2005). [https://www.who.int/mental_health/policy/resource_book_MHLeg.pdf ''WHO Resource Book on Mental Health, Human Rights and Legislation''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061206001212/http://www.who.int/mental_health/policy/resource_book_MHLeg.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20050624010538/http://www.who.int/mental_health/policy/resource_book_MHLeg.pdf|archive-date=2005-06-24|url-status=live|date=2006-12-06}}. Geneva, 64.</ref><ref>{{Cite journal|last1=Benevides|first1=Teal W|last2=Shore|first2=Stephen M|last3=Andresen|first3=May-Lynn|last4=Caplan|first4=Reid|last5=Cook|first5=Barb|last6=Gassner|first6=Dena L|last7=Erves|first7=Jasmine M|last8=Hazlewood|first8=Taylor M|last9=King|first9=M Caroline|last10=Morgan|first10=Lisa|last11=Murphy|first11=Lauren E|date=2020|title=Interventions to address health outcomes among autistic adults: A systematic review|journal=Autism|language=en|volume=24|issue=6|pages=1345–1359|doi=10.1177/1362361320913664|pmid=32390461|pmc=7787674|s2cid=218586379|issn=1362-3613|doi-access=free}}</ref> === د شدیدې افسردګۍ اختلال === د افسردګۍ د شدید اختلال پر مهال د کاناډايي لارښود او د یو شمېر کارپوهانو له استدلال سره چې هغه ECT لومړۍ درمنه بولي، خو په ټولیزه بڼه له ECT څخه هغه مهال ګټنه کېږي چې یوه یا څو درملنې له ماتې سره مخ شوې وي یا هم په داسې بېړني حالت کې وي چې ناروغ د ځان وژنې په هڅه کې وي. له ECT څخه همدارنګه د افسردګۍ په یو شمېر منتخبو مواردو کې چې د مولټیپل سکلروز، پارکینسون ناروغۍ، هانټینګټون کریا، په وده کې د ځنډ، د مغز د شریاني او وریدي ګډوډیو او همدارنګه هایدروسفالي له امله رامنځته کېږي استفاده کېږي. <ref>{{cite journal|vauthors=Lipsman N, etal|date=Jan 2014|title=Neuromodulation for treatment-refractory major depressive disorder|journal=Canadian Medical Association Journal|volume=186|issue=1|pages=33–39|pmid=23897945|doi=10.1503/cmaj.121317|pmc=3883821}}</ref><ref name="Psychiatry p.">{{cite book|editor-last=Tasman|editor-first=Allan|editor-last2=Kay|editor-first2=Jerald|editor-last3=Lieberman|editor-first3=Jeffrey A.|editor-last4=First|editor-first4=Michael B.|editor-last5=Riba|editor-first5=Michelle B.|title=Psychiatry|publisher=John Wiley & Sons, Ltd|publication-place=Chichester, UK|year=2015|isbn=978-1118753378|doi=10.1002/9781118753378|page=}}</ref><ref name="Bolwig 2005 p=51">{{cite journal|last=Bolwig|first=Tom G|title=First-line Use of ECT|journal=The Journal of ECT|publisher=Ovid Technologies (Wolters Kluwer Health)|volume=21|issue=1|year=2005|issn=1095-0680|pmid=15791182|doi=10.1097/01.yct.0000158271.45828.76|page=51}}</ref><ref name="FDA2011rev3">FDA. [http://psychrights.org/research/digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf FDA Executive Summary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170221134431/http://www.psychrights.org/research/Digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf |date=2017-02-21 }}. Prepared for the January 27–28, 2011 meeting of the Neurological Devices Panel Meeting to Discuss the Classification of Electroconvulsive Therapy Devices (ECT). Quote, p. 38: "Three major practice guidelines have been published on ECT. These guidelines include: APA Task Force on ECT (2001); Third report of the Royal College of Psychiatrists' Special Committee on ECT (2004); National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE 2003; NICE 2009). There is significant agreement between the three sets of recommendations."</ref><ref>{{Cite journal|url=https://www.mja.com.au/open/2012/1/4/non-pharmacological-biological-treatment-approaches-difficult-treat-depression|pmid=25370288|year=2013|last1=Fitzgerald|first1=P. B|title=Non-pharmacological biological treatment approaches to difficult-to-treat depression|journal=The Medical Journal of Australia|volume=199|issue=6 Suppl|pages=S48–51|doi=10.5694/mja12.10509|s2cid=204073048}}</ref><ref name="NICE2009">{{cite web |year=2009 |title=Depression in adults: The treatment and management of depression in adults. NICE guidelines CG90 |url=https://www.nice.org.uk/guidance/cg90 |publisher=[[National Institute for Clinical Excellence]]}}</ref><ref>{{cite book|title=Bradley's Neurology in Clinical Practice: Expert Consult|year=2012|publisher=Elsevier/Saunders|location=Philadelphia|isbn=978-1437704341|vauthors=Murray ED, Buttner N, Price BH|volume=1|edition=6th|pages=114–115|veditors=Bradley WG, Daroff RB, Fenichel GM, Jankovic J|chapter=Depression and Psychosis in Neurological Practice}}</ref> ==== موثریت ==== په یو اړخیزه او دوه اړخیزه افسردګۍ باندې د ECT د موثریت اړوند څو اړخیزې بشپړې څېړنې په ۲۰۱۲ زکال کې ترسره شوې. پایلو وښووله چې په داسې حال کې چې په  یوه اړخیزه او دوه اړخیزه افسردګۍ باندې اخته ناروغانو د نورو ټولو طبي درملنو پر وړاندې بېلابېل غبرګون له ځانه ښود خو په دواړه ډوله افسردګۍ کې د ECT اغېز یو ډول و. په ټولیزه توګه هغه ناروغان چې یو اړخیزه ستړیا یې لرله په یوه دوره درملنه کې یې ۵۰.۹ سلنه مثبت بدلون درلود په داسې حال کې چې د دوه اړخیزې افسردګۍ د ناروغانو اړوند دغه شمېره ۵۳.۲ سلنه وه. په هره ډله کې د هر ناروغ د افسردګۍ کچه له درملنې وړاندې ارزول کېده چې وه یې ښوده هغه ناروغان چې شدیده افسردګي لري د ECT سره مثبت غبرګون ښيي. <ref name="Dierckx Heijnen van den Broek Birkenhäger 2012 pp. 146–150">{{cite journal|last1=Dierckx|first1=Bram|last2=Heijnen|first2=Willemijn T|last3=van den Broek|first3=Walter W|last4=Birkenhäger|first4=Tom K|title=Efficacy of electroconvulsive therapy in bipolar versus unipolar major depression: a meta-analysis|journal=Bipolar Disorders|publisher=Wiley|volume=14|issue=2|year=2012|issn=1398-5647|pmid=22420590|doi=10.1111/j.1399-5618.2012.00997.x|pages=146–150|s2cid=44280002}}</ref> ==== طبي څارنه ==== په شدیده افسردګۍ باندې د اخته ناروغانو لپاره له ECT وروسته د مناسبې څارنې اړوند ډېر لږ توافق شتون لري. هغه مهال چې له ECT وروسته د افسردګۍ ضد درملو توصیه کېږي، شاوخوا ۵۰٪ کسان په ECT باندې له ابتدايي درملنې وروسته په راتلونکو ۱۲ میاشتو کې خپل لومړني حالت ته ګرځي په داسې حال کې چې ۳۷ سلنه یې بیا په راتلونکو شپږو میاشتو کې بېرته لومړني حالت ته ګرځي. نږدې دوه چنده له هغو زیات چې د افسردګۍ ضد درمل بیا نه کاروي. د درملنې اړوند ډېری شواهد درې دوره یې درملو ته اړوندېږي. په نوو درملو سره لومړني حالت ته د بېرته ګرځېدو څخه د مخنیوي شواهد شتون نه لري. <ref name="Jelovac2013Rev">{{cite journal|vauthors=Jelovac A, etal|date=Nov 2013|title=Relapse following successful electroconvulsive therapy for major depression: a meta-analysis|journal=Neuropsychopharmacology|volume=38|issue=12|pages=2467–2474|doi=10.1038/npp.2013.149|pmc=3799066|pmid=23774532}}</ref> دا څرګنده شوې چی لیتیوم لومړني حالت ته د بېرته ګرځېدو ګواښ په ځانګړې توګه په ځوانو ناروغانو کې کموي. <ref name="Lambrichts Detraux Vansteelandt Nordenskjöld 2021 pp. 294–306">{{cite journal|last1=Lambrichts|first1=S|last2=Detraux|first2=J|last3=Vansteelandt|first3=K|last4=Nordenskjöld|first4=A|last5=Obbels|first5=J|last6=Schrijvers|first6=D|last7=Sienaert|first7=P|title=Does lithium prevent relapse following successful electroconvulsive therapy for major depression? A systematic review and meta-analysis|journal=Acta Psychiatrica Scandinavica|volume=143|issue=4|year=2021|issn=0001-690X|pmid=33506961|doi=10.1111/acps.13277|pages=294–306|s2cid=231759831|url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/669413}}</ref> === کاتاتونیا === په عامه بڼه ECT په کاتاتونیا باندې د اخته کسانو لپاره چې نورې درملنې ورباندې اغېز ونکړي د دویمې ټاکنې په توګه په پام کې نیول کېږي خو که چېرې کاتاتونیا شدیده او یا هم د ژوند ګواښونکې وي بیا نو د لومړۍ ټاکنې په توګه ترې ګټنه کېږي. په داسې حال کې چې د دغې درملنې موثریت په یاده ناروغۍ کې په ناڅاپي توګه تثبیت شوی خو داسې ګڼ شمېر شواهد شتون لري چې په «معموله بڼه په کاتاتونیا باندې د اخته ناروغانو په درملنه کې د ECT موثریت تائید کوي». د اوتېزم طیف په اختلالاتو باندې اخته کسانو کې چې کاتاتونیا لري د ECT د اغېز اړوند ډېر لږ شواهد شتون لري؛ په داسې توګه چې تر ۲۰۱۴ زکال پورې د هغو ۱۲ مثبت موارد ثبت شوي دي. <ref>{{cite journal|vauthors=DeJong H, etal|date=Sep 2014|title=A systematic review of interventions used to treat catatonic symptoms in people with autistic spectrum disorders|journal=J Autism Dev Disord|volume=44|issue=9|pages=2127–2136|doi=10.1007/s10803-014-2085-y|pmid=24643578|s2cid=22002956}}</ref><ref name="catatoniaRev">{{cite journal|vauthors=Sienaert P, etal|date=Dec 2014|title=A clinical review of the treatment of catatonia|journal=Front Psychiatry|volume=5|page=181|doi=10.3389/fpsyt.2014.00181|pmid=25538636|pmc=4260674|doi-access=free}}</ref><ref name="FDA2011rev4">FDA. [http://psychrights.org/research/digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf FDA Executive Summary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170221134431/http://www.psychrights.org/research/Digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf |date=2017-02-21 }}. Prepared for the January 27–28, 2011 meeting of the Neurological Devices Panel Meeting to Discuss the Classification of Electroconvulsive Therapy Devices (ECT). Quote, p. 38: "Three major practice guidelines have been published on ECT. These guidelines include: APA Task Force on ECT (2001); Third report of the Royal College of Psychiatrists' Special Committee on ECT (2004); National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE 2003; NICE 2009). There is significant agreement between the three sets of recommendations."</ref><ref name="catatoniaRev2">{{cite journal|vauthors=Sienaert P, etal|date=Dec 2014|title=A clinical review of the treatment of catatonia|journal=Front Psychiatry|volume=5|page=181|doi=10.3389/fpsyt.2014.00181|pmid=25538636|pmc=4260674|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Leroy|first1=Arnaud|last2=Naudet|first2=Florian|last3=Vaiva|first3=Guillaume|last4=Francis|first4=Andrew|last5=Thomas|first5=Pierre|last6=Amad|first6=Ali|title=Is electroconvulsive therapy an evidence-based treatment for catatonia? A systematic review and meta-analysis|journal=European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience|language=en|volume=268|issue=7|pages=675–687|doi=10.1007/s00406-017-0819-5|pmid=28639007|issn=0940-1334|year=2018|s2cid=4013882}}</ref> === مانیا === ECT د هغو کسانو په درملنه کې کارول کېږي چې په شدیده یا اوږد مهاله مانیا باندې اخته وي؛ د انګلستان د روغتیا پالنې ملي انستیتیوت یوازې د ژوندانه په تهدید کوونکو حالتونو یا هغه مهال کې چې نورې درملنې کومه فایده ونکړي له ECT څخه د ګټنې لارښوونه کوي او په دې سره د دوه اړخیزې مانیا لپاره هغه د دویمې ټاکنې درملنې په توګه په پام کې نیسي. <ref>{{cite journal|vauthors=Kanba S, Kato T, Terao T, Yamada K|date=Jul 2013|title=Guideline for treatment of bipolar disorder by the Japanese Society of Mood Disorders, 2012|journal=Psychiatry Clin Neurosci|volume=67|issue=5|pages=285–300|doi=10.1111/pcn.12060|pmid=23773266|s2cid=2058163}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Malhi GS, etal|date=Dec 2012|title=Mania: diagnosis and treatment recommendations|journal=Curr Psychiatry Rep|volume=14|issue=6|pages=676–686|doi=10.1007/s11920-012-0324-5|pmid=22986995|s2cid=37771648}}</ref><ref name="FDA2011rev5">FDA. [http://psychrights.org/research/digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf FDA Executive Summary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170221134431/http://www.psychrights.org/research/Digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf |date=2017-02-21 }}. Prepared for the January 27–28, 2011 meeting of the Neurological Devices Panel Meeting to Discuss the Classification of Electroconvulsive Therapy Devices (ECT). Quote, p. 38: "Three major practice guidelines have been published on ECT. These guidelines include: APA Task Force on ECT (2001); Third report of the Royal College of Psychiatrists' Special Committee on ECT (2004); National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE 2003; NICE 2009). There is significant agreement between the three sets of recommendations."</ref><ref name="NICEtech2003">NICE [https://www.nice.org.uk/guidance/ta59 Guidance on the use of electroconvulsive therapy. NICE technology appraisals TA59]. Published date: April 2003</ref> === شیزوفرني === په ټوله نړۍ کې د شیزوفرنی ناروغۍ په حالت کې له ECT څخه په پراخه کچه ګټنه شتون لري، خو په شمالي امریکا او لویدیځه [[اروپا]] کې تل یوازې هغه مهال ورته اجازه ورکول کېږي چې یاده ناروغي د نورو درملو په وړاندې پیاوړې پاتې شي او نورې درملنې یې حتی لږ مثبت علایم هم په ناروغ کې رامنځته نه کړي. د دغې درملنې څخه د ګټنې اړوند جامع څېړنیز شواهد شتون لري. د کاتاتونیک شیزوفرنی په شدید حالت او یا هم د زیاتوالي په حالت کې که هغه مخ پر زیاتوالي او یا هم په یوه حالت کې وي دغه درملنه ګټمنه ده. <ref>{{cite journal|vauthors=Tharyan P, Adams CE|title=Electroconvulsive therapy for schizophrenia|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|year=2005|pmid=15846598|doi=10.1002/14651858.CD000076.pub2|page=CD000076|veditors=Tharyan P}}</ref><ref name="FDA2011rev6">FDA. [http://psychrights.org/research/digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf FDA Executive Summary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170221134431/http://www.psychrights.org/research/Digest/Electroshock/FinalECT515iFDAReport.pdf |date=2017-02-21 }}. Prepared for the January 27–28, 2011 meeting of the Neurological Devices Panel Meeting to Discuss the Classification of Electroconvulsive Therapy Devices (ECT). Quote, p. 38: "Three major practice guidelines have been published on ECT. These guidelines include: APA Task Force on ECT (2001); Third report of the Royal College of Psychiatrists' Special Committee on ECT (2004); National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE 2003; NICE 2009). There is significant agreement between the three sets of recommendations."</ref><ref name="NICEtech20032">NICE [https://www.nice.org.uk/guidance/ta59 Guidance on the use of electroconvulsive therapy. NICE technology appraisals TA59]. Published date: April 2003</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Penders TM, Gestring RE, Vilensky DA|title=Intoxication delirium following use of synthetic cathinone derivatives|journal=The American Journal of Drug and Alcohol Abuse|volume=38|issue=6|pages=616–617|date=November 2012|pmid=22783894|doi=10.3109/00952990.2012.694535|s2cid=207428569}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Penders TM, et al.|title=Electroconvulsive Therapy Improves Persistent Psychosis After Repeated Use of Methylenedioxypyrovalerone ("Bath Salts")|journal=The Journal of ECT|volume=29|issue=4|pages=59–60|date=December 2013|doi=10.1097/YCT.0b013e3182887bc2|pmid=23609518|s2cid=45842375}}</ref> == سرچينې == 7oyjjc15abijckz28g83y0hfqvatt83 0 69114 363506 353165 2026-04-27T13:12:47Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 363506 wikitext text/x-wiki که څه هم د شلمې پیړۍ په اوږدو کې افغانستان ولسي ټاکنې درلودې، خو کله چې د سیاسي رژیمونو بدلونونو سیاسي دوام ګډوډ کړ، له امله یې په ټاکنیزو بنسټونه کې هم بدلونونه راغلي دي. آخري ټاکنې د افغانستان د اسلامي جمهوري دولت په چوکاټ کې ترسره شوې، چې د طالبانو له لوري د ۲۰۲۱ کال د اګست په میاشت کې باطلې شوې. د ۲۰۲۱ کال په ډسمبر کې طالبانو د ټاکنو کمېسیون منحل کړ. د ۲۰۲۲ کال په مې میاشت کې، کله چې وپوښتل شول چې آیا طالبان به ټاکنې ترسره کړي، د مشر لومړي مرستیال سراج الدین حقاني وویل چې دا پوښتنه " مخکې له وخته ده ". <ref>{{cite news|title='No need': Taliban dissolves Afghanistan election commission|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/25/taliban-dissolves-afghanistan-election-commission|access-date=19 June 2022|work=[[Al Jazeera]]|date=25 December 2021}}</ref><ref>{{Cite tweet|last=Amanpour|first=Christiane|author-link=Christiane Amanpour|user=amanpour|number=1526616847562739712|date=17 May 2022|title=The Taliban govt in Afghanistan is far from inclusive in its leadership, but Interior Minister Sirajuddin Haqqani claims they are “working to build trust” with former officials.|location=[[Kabul]]|access-date=19 June 2022}}</ref> == د افغانستان شاهی دولت == === ۱۹۴۹کال === په ۱۹۴۹ کال کې، د افغانستان لومړي وزیر شاه محمود، د ملي شورا نسبي آزادو ټاکنو ته اجازه ورکړه چې په پایله کې د افغانستان اووم پارلمان (۱۹۴۹ – ۱۹۵۱) را منځ ته شو.چې دا پارلمان د "لیبرال پارلمان" په نوم یادېږي او په حکومت او دودیزو بنسټونو کې یې اجازه ورکړه،ترڅو سیاسي اپوزیسیون ډلې را ژوندی کړي او ځینې لیبرال اصلاحات، لکه د آزادو مطبوعاتو لپاره قوانین، یې پلي کړل. دا اووم پارلمان و، نو اټکل کېږي چې شپږم باید له ۱۹۲۴ او ۱۹۴۵ کلونو په موده کې ټاکل شوی وي.<ref>[http://www.globalsecurity.org/military/library/news/2003/02/6-130203.htm The state of the media in Afghanistan]</ref><ref name="Regional Surveys of the World">[https://books.google.com/books?id=LclscNCTz9oC&pg=PA62 Regional Surveys of the World - Far East and Australasia 2003 34th ed. p.62]</ref><ref name="Afghanistan Country Study">{{Cite web |title=Afghanistan Country Study |url=http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/KingMuhammadZahirShah.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090915232317/http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/KingMuhammadZahirShah.html |archive-date=2009-09-15 |access-date=2009-08-19}}</ref> === ۱۹۵۲ کال === د افغانستان د ۱۹۵۲ کال پارلماني ټاکنې د ۱۹۴۹ کال له ټاکنو د شاتګ یو ګام ګڼل کېږي. په ۱۹۵۱ او ۱۹۵۲ کلونو کې د لیبرالیزیشن د پای ته رسولو په برخه کې د حکومت د کړکېچ د یوې برخې په توګه، په ۱۹۵۱ کال کې د کابل او غزني پوهنتونونو د محصلینو اتحادیې منحل شوې، په حکومت نیوکه کوونکې ورځپاڼې وتړل شوې، او د اپوزیسیون زیاتره مشران زنداني شول. <ref name="Afghanistan Country Study2">{{Cite web |title=Afghanistan Country Study |url=http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/KingMuhammadZahirShah.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090915232317/http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/KingMuhammadZahirShah.html |archive-date=2009-09-15 |access-date=2009-08-19}}</ref> === ۱۹۶۴ کال === په ۱۹۶۴ کال کې، پاچا محمد ظاهر شاه د لویې جرګې د رابللو امر وکړ. دا یوه ملي غونډه وه چې د ملي شورا، مشرانو جرګې، سترې محکمې او د اساسي قانون د دواړو کمیسیونونو غړو پکې ګډون درلود، ترڅو د افغانستان د نوي اساسي قانون مسوده ترتیب او تصویب کړي. د شورا ۱۶۷ غړي د ولایتونو له خوا ټاکل کېدل او ۳۴ غړي په مستقیمه توګه د پاچا له لوري ټاکل کېدل. که څه هم د ۴۵۲ غړو له ډلې (د شپږو ښځو په ګډون) زیاتره چارواکي وو چې تمې سره سم یې د شاهي کرښې ملاتړ کاوه، د ۱۹۶۴ کال د سپټمبر په لویه جرګه کې له ټول ولس څخه استازي وټاکل شول. که څه هم حکومت زیاتره احتمالي مخالفان فلتر کړل، "په ټوله کې ... د لویې جرګې استازو ظاهراً د ټولنیز، سیاسي او مذهبي لیدلورو بشپړ استازیتوب وکړ."<ref name="Afghanistan Country Study3">{{Cite web |title=Afghanistan Country Study |url=http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/KingMuhammadZahirShah.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090915232317/http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/KingMuhammadZahirShah.html |archive-date=2009-09-15 |access-date=2009-08-19}}</ref> === ۱۹۶۵ کال === د ځينو ستونزو لکه پراخه بېسوادۍ، د رایه ورکوونکو لږ شمېر، د سیاسي ګوندونو نه شتون، او په پایلو کې د دولتي چاوراکو د نفوذ د هڅو تر څنګ، زیاتره څارونکي په دې اند دي چې  د ۱۹۶۵ کال ټاکنې د پام وړ عادلانه وې. په ۲۱۶-کسیزه ولسي جرګه کې د شاهي دولت مخالفانو، د پاچا د پلویانو، د سیاسي ډګر چپ اړخي او ښي اړخي ملتپالو پښتنو، متشبثینو او صنعتګرانو، سیاسي لیبرالانو، یوه کوچنۍ کیڼ اړخې ډلې، همدارنګه محافظه کار اسلامپالو مشرانو چې لا هم د سیکولریزم مخالفت کاوه، استازیتوب درلود. دا د افغانستان دولسم پارلمان و، نو له دې وړاندې په ۱۹۵۵ – ۱۹۶۲ کلونو کې هم باید ملي شورا دری نورې ټاکنې شوې وي. <ref name="Regional Surveys of the World2">[https://books.google.com/books?id=LclscNCTz9oC&pg=PA62 Regional Surveys of the World - Far East and Australasia 2003 34th ed. p.62]</ref><ref name="Afghanistan Country Study4">{{Cite web |title=Afghanistan Country Study |url=http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/KingMuhammadZahirShah.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090915232317/http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/KingMuhammadZahirShah.html |archive-date=2009-09-15 |access-date=2009-08-19}}</ref> === ۱۹۶۹ کال === د ۱۹۶۹ کال پارلماني ټاکنې چې د ګډونوالو شمېر يې د ۱۹۶۵ کال د ټاکنو په پرتله خورا ډېر نه و، یو داسې پارلمان یې رامنځ ته کړ چې یو څه ناڅه یې د واک وېش او د کلیوالي افغانستان نفوس  منعکس کړ، او د ځمکې محافظه کاره مالکان او سوداګر په کې برلاسي وو او د پخوا په پرتله زیات غیر پښتنو لاره پیدا کړه. زیاتو ښاري لیبرالانو او ټولو ښځینه استازو خپلې چوکۍ له لاسه ورکړې. په نوي دیارلسم پارلمان کې ډېر لږ کیڼ اړخه استازي وو، که څه هم حفیظ الله امین (چې د متحده ایالاتو تحصیل یافته د ریاضیاتو ښوونکی و) او ببرک کارمل د پلازمینې کابل له نږدې ولسوالیو څخه وټاکل شول. <ref name="Afghanistan Country Study5">{{Cite web |title=Afghanistan Country Study |url=http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/KingMuhammadZahirShah.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090915232317/http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/KingMuhammadZahirShah.html |archive-date=2009-09-15 |access-date=2009-08-19}}</ref> == د افغانستان جمهوریت (۱۹۷۳ – ۱۹۷۸) == == د افغانستان دیموکراتیک جمهوریت (۱۹۷۸ – ۱۹۹۲) == === ۱۹۸۷ کال === د شوروي تر ملاتړ لاندې افغان کمونست حکومت په ۱۹۸۷ کال کې یو قانون معرفي کړ چې د نورو سیاسي ګوندونو د جوړولو ته یې اجازه ورکوله او اعلان یې وکړ چې د ایتلافي حکومت د را منځ ته کېدو په حالت کې به د اپوزیسیون له استازو سره د واک شریکولو ته چمتو وي او نوی اساسي قانون یې تدوین کړ چې یو نوي دوه مجلسه ملي شورا چې د مشرانو جرګې (سنا) او د استازو جرګې (ولسي جرګه) څخه جوړه شوې وه، لاره هواره کړه او ولسمشر چې په غیر مستقیم ډول د ۷ کلونو لپاره ټاکل کېده.<ref name="Afghanistan">[http://www.history.com/topics/afghanistan/page7 History.com: Afghanistan] {{Dead link|date=August 2019|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref name="The Europa World Year Book 2003">[https://books.google.com/books?id=XLvU9lroRuUC&pg=PA400 The Europa World Year Book 2003, Volume 2, 2002 43rd, Taylor & Francis Group p.400]</ref> په ټول هیواد کې سیمه ایزې ټاکنې د ۱۹۸۷ کال په اګست کې ترسره شوې، چې ویل کېږي لوی شمېر ټاکل شوي استازي د خلق ګوند غړي نه وو. د سپټمبر په ۳۰ نېټه، محمد نجیب الله د رایو په اتفاق د انقلابي شورا د رئیس په توګه وټاکل شو. د ۱۹۸۷ کال د نومبر په میاشت کې یوې لویې جرګې د رایو په اتفاق نجیب الله د دولت د رئیس په توګه وټاکه. <ref name="The Europa World Year Book 20032">[https://books.google.com/books?id=XLvU9lroRuUC&pg=PA400 The Europa World Year Book 2003, Volume 2, 2002 43rd, Taylor & Francis Group p.400]</ref> === ۱۹۸۸ کال === د ۱۹۸۸ کال د اپرېل په میاشت کې د نوې ملي شورا د دواړو جرګو لپاره ټاکنې وشوې. د افغانستان د خلق دیموکراتیک ګوند د ولسي جرګې ۴۶ چوکۍ ترلاسه کړې او د ملي جبهې، چې ۴۵ چوکۍ یې وګټلې وې، او د بېلابېلو تازه تاسیس کیڼ اړخو ګوندونو چې ۲۴ چوکۍ یې ګټلې وې، په ملاتړ یې د دولت کنترول په لاس کې واخیست. که څه هم مجاهدینو دا ټاکنې تحریم کړې وې، خو حکومت د ولسي جرګې له ۲۳۴ چوکیو څخه ۵۰ او په مشرانو جرګه کې یې هم لږ شمېر چوکۍ په دې هیله خالي پرېښودې چې وسله وال یاغیان جګړه پای ته ورسوي او په ټاکنو کې برخه واخلي.<ref name="Afghanistan2">[http://www.history.com/topics/afghanistan/page7 History.com: Afghanistan] {{Dead link|date=August 2019|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref name="The Europa World Year Book 20033">[https://books.google.com/books?id=XLvU9lroRuUC&pg=PA400 The Europa World Year Book 2003, Volume 2, 2002 43rd, Taylor & Francis Group p.400]</ref> == د افغانستان اسلامي دولت == === ۱۹۹۲ کال   === د شوروي د پوځونو له وتلو او د ۱۹۹۲ کال د اپرېل په میاشت کې د کمونیستي حکومت له نسکورېدو وروسته، د ۱۹۹۲ کال په ډسمبر کې د ولسمشرۍ لپاره غیر مستقیم انتخابات ترسره شول. د صدراعظم تر مشرۍ لاندې، د ۱۹۹۳ کال د جون په میاشت کې یو موقت حکومت جوړ شو. <ref name="Afghanistan3">[http://www.history.com/topics/afghanistan/page7 History.com: Afghanistan] {{Dead link|date=August 2019|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> == د افغانستان اسلامي جمهوریت (۲۰۰۳ – ۲۰۲۱) == د افغاني ټولنې د پراخه بې سوادۍ له امله، د افغانستان د اسلامي جمهوریت په دوره کې رای-پاڼو د نوماندانو انځورونه له ځانه سره درلودل، چې هر نوماند د خپلې خوښې یو سمبول هم درلود. محافظه کاره پښتنو ولسوالیو د ښځینه رای ورکوونکو د راجستر لپاره "وکالت" سیسټم وکارو، چې په ځانګړې توګه د درغلیو په برخه کې حساس و. <ref>{{cite book|author-link=Steve Coll|last=Coll|first=Steve|title=Directorate S: The C.I.A. and America's Secret Wars in Afghanistan and Pakistan|publisher=[[Penguin Group]]|year=2019|isbn=9780143132509|page=381}}</ref><ref>{{cite book|author-link=Steve Coll|last=Coll|first=Steve|title=Directorate S: The C.I.A. and America's Secret Wars in Afghanistan and Pakistan|publisher=[[Penguin Group]]|year=2019|isbn=9780143132509|pages=652–653}}</ref> === ۲۰۰۴ کال === د بن د ۲۰۰۱ کال د تړون پر بنسټ، ټاکل شوې وه چې افغانستان په ۲۰۰۴ کال کې ولسمشریزې او پارلماني ټاکنې ترسره کړي، تر څو د ۲۰۰۱ کال په ډسمبر کې د امریکا په ملاتړ د حامد کرزي تر مشرۍ لاندې د انتقالي حکومت ځایناستی شي. ولسمشریزې ټاکنې په ۲۰۰۴ کال کې ترسره شوې، خو پارلماني ټاکنې د ۲۰۰۵ کال د سپټمبر تر نیمايي پورې ترسره نه شوې. حامد کرزي په ٥٥،٤ سلنه رايو او د ټولو کانديدانو په پرتله درې چنده زياتې رايې ترلاسه کړې. <ref>[http://www.unis.unvienna.org/unis/pressrels/2005/sc8339.html March 2005 UN Security Council report on parliamentary elections delay]</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2001/12/06/world/a-nation-challenged-the-siege-new-leader-urges-foes-to-surrender.html New Leader Urges Foes To Surrender]</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2001/12/06/world/a-nation-challenged-man-in-the-news-clan-leader-turned-statesman-hamid-karzai.html Clan Leader Turned Statesman: Hamid Karzai]</ref> === ۲۰۰۵ کال   === د ۲۰۰۵ کال د سپتمبر په ۱۸ نیټه د افغانستان پارلماني او د ولایتي شوراګانو ټاکنې ترسره شوې. د درغلیو د تورونو له امله د ټاکنو وروستۍ پایلې وځنډیدې او بالاخره د ۲۰۰۵ کال د نومبر په ۱۲ نیټه اعلان شوې. پخوانیو جنګسالارانو او د هغوی پلویانو په ولسي جرګه او ولایتي شورا کې (چې د مشرانو جرګې غړي ټاکي) اکثریت چوکۍ ترلاسه کړې. په ولسي جرګه کې ۲۸٪ چوکۍ ښځو وګټلې، چې د ۲۰۰۴ کال د اساسي قانون پر بنسټ له ۲۵٪ تضمین شوو څخه شپږ زیاتې وې. د رای ورکونکو ګډون شاوخوا ۵۰ سلنه اټکل شوی و، چې د ۲۰۰۴ کال د اکتوبر د ولسمشریزو ټاکنو په پرتله خورا کم و. دا د افغانستان د نوي ټاکنیز قانون پر بنسټ د رسمي ګوندونو د نشتوالی له امله و، چې په زیاتره حالاتو کې روښانه نه وه چې رایه ورکوونکي چاته رایه ورکوي.   === ۲۰۰۹ کال === د افغانستان د ولسمشرۍ او ولایتي شوراګانو ټاکنې د ۲۰۰۹ کال د اګست په ۲۰ نېټه ترسره شوې. په دې ټاکنو کې په پراخه کچه د امنیت نشتون، تاوتریخوالی، د رای ورکوونکو خورا کم ګډون، او په پراخه کچه د رایو د صندوقونو ډکول، تهدید، او ټاکنیزې درغلی د پام وړ ستونزې وې. د ټاکنو د شکایاتو کمیسیون له ۲۸۰۰ څخه زیات شکایتونه ترلاسه کړل، چې زیاتره یې په ټاکنو کې د بې نظمیو، د رایو د صندوقونو د ډکولو او د رای ورکوونکو د تهديد په اړه وو. نیویارک ټایمز لیکلي، "درغلۍ دومره پراخه وې چې د ټولو رایو نږدې څلورمه برخه باطله اعلان شوه." د ټایمز د یوې مقالې له قوله، "نږدې ۱.۶ میلیونه ثبت شوې رایې د هغو ټاکنو څخه لرې شوې چې نړیوالې ټولنې ته یې له ۳۰۰ میلیونو ډالرو څخه زیات لګښت درلود." (یو بل اټکل وايي چې لګښت ۵۰۰ میلیونه ډالر و.)<ref name="Afghan commission orders first ballots invalidated">[https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5i3xqZSi2U_mgENDm3TK0-yqI7I_g Afghan commission orders first ballots invalidated]</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2009/09/13/world/asia/13afghan.html?hp Wave of Attacks Engulfs Afghanistan]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.dominionpaper.ca/weblogs/ariel_nasr/2892 |title=Afghanistan's Troubled Election |access-date=2023-05-13 |تاريخ الأرشيف=2009-09-15 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20090915210756/http://www.dominionpaper.ca/weblogs/ariel_nasr/2892 |url-status=dead |خونديځ نېټه=2009-09-15 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20090915210756/http://www.dominionpaper.ca/weblogs/ariel_nasr/2892 |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20090915210756/http://www.dominionpaper.ca/weblogs/ariel_nasr/2892 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090915210756/http://www.dominionpaper.ca/weblogs/ariel_nasr/2892 }}</ref><ref>[https://www.cbc.ca/news/world/afghan-election-results-give-karzai-55-of-vote-1.837810 Afghan election results give Karzai 55% of vote]</ref><ref name="Hamid Karzai faces another ballot after 1m votes ruled out">[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/Afghanistan/article6881718.ece Hamid Karzai faces another ballot after 1m votes ruled out ]{{Dead link|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Karzai Agrees to November 7 Runoff in Afghanistan">[https://www.nytimes.com/2009/10/21/world/asia/21afghan.html?hp Karzai Agrees to November 7 Runoff in Afghanistan]</ref><ref name="Afghanistan's runoff election must be delayed">[https://foreignpolicy.com/articles/2009/10/21/a_crash_course_in_democracy?page=full Afghanistan's runoff election must be delayed]</ref> ملګرو ملتونو او د ټاکنو رسمي څارونکو د اګست په ۲۰نېټه د ټاکنو په لومړي پړاو کې د رایې ورکوونکو ګډون یوازې د ۳۰ او ۳۳ سلنه تر منځ ښودلی و. <ref name="Afghanistan's runoff election must be delayed2">[https://foreignpolicy.com/articles/2009/10/21/a_crash_course_in_democracy?page=full Afghanistan's runoff election must be delayed]</ref><ref name="UNAMA report, October 21, 2009">[http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900SID/EGUA-7X3PBQ?OpenDocument AIHRC-UNAMA Joint Monitoring of Political Rights, Presidential and Provincial Council Elections, Third Report, 1 August – 21 October 2009]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/6425178/Dr-Abdullah-makes-history-in-challenge-to-Afghanistans-president-Hamid-Karzai.html Dr Abdullah 'makes history' in challenge to Afghanistan's president Hamid Karzai]</ref> د متحده ایالاتو او متحدینو تر سخت فشار لاندې، د ۲۰۰۹ کال د اکتوبر په ۲۰نېټه، ولسمشر حامد کرزي پخپله او د هغه دې اصلي سیال، عبدالله عبدالله ترمنځ د دوهم پړاو ټاکنو ته خپل رضایت وښود چې د نومبر په ۷ نېټه ترسره کېدې. بالاخره د نومبر په لومړۍ نېټه، عبدالله اعلان وکړ چې نور په  دوهم پړاو ټاکنو کې برخه نه اخلي ځکه چې د ټاکنو په کمېسیون کې د بدلون په اړه د ده غوښتنې نه دي پوره شوې او "رڼې ټاکنې ناشونې دي." د ۲۰۰۹ کال د نومبر په دوهمه، یوه ورځ وروسته د ټاکنو د همدې کمیسیون چارواکو د ټاکنو دوهم پړاو لغوه کړ او د بلې پنځه کلنې دورې لپاره یې حامد کرزی د افغانستان د ولسمشر په توګه اعلان کړ. د نیویارک ټایمز په وینا، کرزی او د افغانستان د ټاکنو کمیسیون د متحده ایالاتو او د هغه د متحدینو تر سخت فشار لاندې وو چې د دوهم پړاو ټاکنې لغوه کړي. خو عبدالله ویل، چې دا ټاکنې هېڅ قانوني بنسټ نه لري او افغانان د یوه ښه حکومت مستحق دي. <ref name="Karzai Agrees to November 7 Runoff in Afghanistan2">[https://www.nytimes.com/2009/10/21/world/asia/21afghan.html?hp Karzai Agrees to November 7 Runoff in Afghanistan]</ref><ref name="Hamid Karzai agrees to run-off amid fears of more violence and fraud">[https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/6389109/Hamid-Karzai-agrees-to-run-off-amid-fears-of-more-violence-and-fraud.html Hamid Karzai agrees to run-off amid fears of more violence and fraud]</ref><ref name="Afghan elections - an uncertain future">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8317445.stm Afghan elections - an uncertain future]</ref><ref name="With New Afghan Vote, Path Forward Is Unclear">[https://www.nytimes.com/2009/10/21/world/asia/21afghan.html?bl With New Afghan Vote, Path Forward Is Unclear]</ref><ref name="Karzai Gets New Term as Afghan Runoff is Scrapped">[https://www.nytimes.com/2009/11/03/world/asia/03afghan.html?_r=1&hp Karzai Gets New Term as Afghan Runoff is Scrapped]</ref><ref name="Obama calls Afghan election 'messy' but upholds its final outcome">[http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/la-fg-obama-karzai3-2009nov03,0,963693.story Obama calls Afghan election 'messy' but upholds its final outcome] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091105050208/http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/la-fg-obama-karzai3-2009nov03%2C0%2C963693.story|date=2009-11-05}}</ref><ref name="Abdullah Says Karzai’s Confirmation as Afghan President Illegal">[https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601091&sid=aOI6c5sBzva0 Abdullah Says Karzai’s Confirmation as Afghan President Illegal]</ref> === ۲۰۱۰ کال === راتلونکې پارلماني ټاکنې د ۲۰۱۰ کال د سپټمبر په ۱۸ مه ترسره شوې. د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړي استازي او په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي (یوناما) مشر سټیفن ډی میستورا د ۲۰۱۰ کال د جولای په میاشت کې دا ټاکنې د "ټولو ستونزو مور" وګڼلې. هغه وویل، «دا د سویس انتخابات نه دي، دا د افغانستان انتخابات دی». هغه وویل چې دا پېښه د لویدیځ د ډیموکراسۍ د تعریف سره سمون نه لري. له ۲۶۰۰ څخه زیات نوماندان، د ۴۰۰ څخه د زیاتو میرمنو په ګډون، د چوکۍ لپاره نوماندان وو. <ref>[http://www.washingtontimes.com/news/2010/jul/1/the-uns-top-official-in-afghanistan-says-the-talib "U.N. official: Taliban knows they can't win war"]</ref><ref>[http://www.upi.com/Top_News/Special/2010/08/13/Pentagon-expects-tough-Afghan-fight/UPI-72931281722391/ "Pentagon expects tough Afghan fight"]</ref> د ۲۰۱۰ کال د سپټمبر د ټاکنو پرمهال، په ځینو سیمو کې طالبانو کلیوال خلک د ګډون په صورت کې تهدید کړل. په کلیو کې خلکو رایه ور نه کړه ځکه چې طالبانو د شب نامو په خپرولو خبرداری ورکړ چې د هر هغه چا ګوته به پرې کړي چې په نه پاکېدونکي رنګ  وموندل شي چې دا رنګ د ځو ځله رایه ورکولو د مخنیوي لپاره کارېده. <ref>[https://www.bloomberg.com/news/2010-09-16/taliban-plans-attacks-to-disrupt-afghan-vote-intended-to-promote-stability.html Taliban Plans Attacks to Disrupt Afghan Vote Intended to Promote Stability] Bloomberg September 16, 2010</ref> د ۲۰۱۰ کال د نومبر په وروستیو کې، د ټاکنو کمیسیون یوه ویاند وویل چې د افغانستان د ټاکنو کمیسیون ۲۱ نوماندان یې د سپټمبر د ۱۸ نېټې د پارلماني ټاکنو لپاره د درغلیو په تور غیر واجد اعلان کړل. د ټاکنو د نسبي پایلو پر بنسټ ۱۹ نوماندان د بریاليو نوماندانو په سیالی کې مخکښ وو، په داسې حال کې چې دوه نور د ټاکنو په ګټلو کې پاتې راغلي وو. <ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/11/21/afghanistan.elections/|title=21 candidates disqualified from Afghan elections|newspaper=[[CNN]]|last=Mati|first=Matiullah|date=2010-11-21|access-date=2010-11-21}}</ref> === ۲۰۱۴ کال === د ۲۰۱۴ کال د اپرېل په ۵ نېټه په افغانستان کې د ولسمشرۍ ټاکنې ترسره شوې. برحال ولسمشر حامد کرزی د دورو د محدودیت له امله دنوماندۍ لپاره وړ نه و. د ٢٧ نوماندانو ابتدايي لیست ٨ ته راټيټ شو چې مخکښ نوماندان عبدالله عبدالله او اشرف غني وو. د درغلیو تورونو وروستۍ پایلې له خڼډ سره مخ کړې. د رایې ورکولو د ۲۳،۰۰۰ مرکزونو له ډلې د ۱۹۰۰ مرکزونو رایې بیا شمېرنې ته لاړې. بالآخره د ۲۰۱۴ کال په سپټمبر کې غني ګټونکی اعلان شو. <ref>{{cite news|last=Gentile|first=Carmen|date=October 31, 2012|title=Afghans will hold presidential election in spring|work=USA Today|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2012/10/31/afghanistan-presidential-election/1671597/}}</ref><ref name="FraudAccusations">{{cite news|title=Afghan election result delayed after fraud allegations|publisher=Afghanistan Sun|url=http://www.afghanistansun.com/index.php/sid/223470679/scat/6e1d5c8e1f98f17c/ht/Afghan-election-result-delayed-after-fraud-allegations|access-date=3 July 2014|archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714132212/http://www.afghanistansun.com/index.php/sid/223470679/scat/6e1d5c8e1f98f17c/ht/Afghan-election-result-delayed-after-fraud-allegations|url-status=dead}}</ref> === ۲۰۱۸ کال === د ۲۰۱۸ کال د اکتوبر په ۲۰ نېټه،  د ولسي جرګې د غړو د ټاکلو لپاره پارلماني ټاکنې ترسره شوې. په اصل کې دا ټاکنې د ۲۰۱۶ کال د اکتوبر په ۱۵ پلان شوې وې، خو لومړی د ۲۰۱۸ کال د جولای ۷ نېټې ته او بیا د اکټوبر ۲۰ نېټې ته وځنډول شوې. د ټاکنو مقدماتي بحثونو زیاتره د هېواد د ټاکنیزو قوانینو پر اصلاح تمرکز درلود. وروسته، نوی پارلمان د ۲۰۱۹ کال د اپرېل په ۲۶ پرانیستل شو.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/01/19/world/asia/afghan-panel-sets-election-date-drawing-government-criticism.html|title=Afghan Panel Sets Election Date, Drawing Government Criticism|website=[[The New York Times]]|date=18 January 2016|last1=Mashal|first1=Mujib}}</ref><ref>{{cite web |title=International News: Latest Headlines, Video and Photographs from Around the World – People, Places, Crisis, Conflict, Culture, Change, Analysis and Trends |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/afghanistan-sets-july-2018-parliamentary-elections-48206951 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170706121923/https://abcnews.go.com/International/wireStory/afghanistan-sets-july-2018-parliamentary-elections-48206951 |archive-date=2017-07-06 |access-date=2017-07-02 |website=ABC News}}</ref><ref name="tolooct20">{{cite web |title=A Round Up Of&nbsp;Saturday's Parliamentary Elections – TOLOnews |url=https://www.tolonews.com/index.php/elections-2018/round-%C2%A0saturday%E2%80%99s-parliamentary-elections |access-date=21 October 2018}}</ref><ref name="oct20">https://www.usnews.com/news/world/articles/2018-10-19/voting-begins-in-afghan-parliamentary-polls-despite-threats {{Bare URL inline|date=January 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=1 April 2018 |title=Afghanistan Sets Date for Parliamentary and District Elections After 3-Year Security Delay |url=https://www.albawaba.com/news/afghanistan-sets-date-parliamentary-and-district-elections-after-3-year-security-delay-1110782}}</ref><ref>{{cite web |date=17 February 2015 |title=Electoral Reform, or rather: Who will control Afghanistan's next election?Afghanistan Analysts Network – Afghanistan Analysts Network |url=https://www.afghanistan-analysts.org/electoral-reform-or-rather-who-will-control-afghanistans-next-election/ |website=www.afghanistan-analysts.org}}</ref><ref name="ghaniswearsin">{{Cite web |title=Ghani Inaugurates Afghanistan's Parliament &#124; TOLOnews |url=http://prod.tolonews.com/afghanistan/ghani-inaugurates-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426103706/http://prod.tolonews.com/afghanistan/ghani-inaugurates-parliament |archive-date=2019-04-26 |access-date=2019-07-28}}</ref> == سرچينې == 5iyxgv58yx5rnhxinsx6bwoynn5eh33 0 70228 363501 362633 2026-04-27T12:19:38Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 363501 wikitext text/x-wiki ولادمیر کنستانتینووېچ بوکوفسکي (په روسي ژبه: Влади́мир Константи́нович Буко́вский؛ زوکړه: د ۱۹۴۲ زکال د ډسمبر ۳۰مه – مړینه: د ۲۰۱۹ زکال د اکتوبر ۲۷مه) بریتانوي الاصله روسي لیکوال او د بشري حقونو فعال و. نوموړی د ۱۹۵۰مې لسیزې له وروستیو څخه د ۱۹۷۰مې لسیزې تر نیمايي پورې د شوروي اتحاد د مخالف خوځښت مخکښ غړی و چې په هېواد کې یې دننه او بهر شهرت درلود. هغه په شوروي اتحاد کې د برژنف د واکمنۍ پر مهال په ټولیزه کچه دوولس کاله د شوروي اتحاد په اروايي بندونو – روغتونونو، د اجباري کار په کمپونو او همدارنګه بند خونو کې تېر کړل.<ref>{{cite journal|date=July 2009|title=Vladimir Bukovskii and Soviet Communism|journal=[[The Slavonic and East European Review]]|volume=87|issue=3|pages=452–487|jstor=40650408|last=Boobbyer|first=Philip|doi=10.1353/see.2009.0092|s2cid=147788063}}</ref> وروسته له هغه چې نوموړی د ۱۹۷۶ زکال په وروستیو کې له شوروي اتحاد څخه تبعید کړای شو، بیا یې هم د شوروي نظام سره خپل څرګند مخالفت ښکاره کاوه او په روسیه کې یې د شوروي د ځای ناستي رژیم نیمګړتیاوو ته ګوته نیوله. د یو فعال، لیکوال او نیوروفیزیولوژېست په توګه نوموړی په شوروي اتحاد کې د اروايي درملنې څخه د ناوړه سیاسي ګټنې د افشا کولو او د هغو د درولو په موخه د مبارزې کولو له امله ستایل کېږي. <ref name=":1">{{cite book|title=To Build a Castle: My Life as a Dissenter|last=Bukovsky|first=Vladimir|publisher=Andre Deutsch: London|year=1978|isbn=978-0-233-97023-3}} Jacket</ref><ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed?term=%22Bukovsk%C3%BD%20V%22%5BAuthor%5D Bukovsky's works on neurophysiology] Eight articles published 1981–1988.</ref><ref name="Hilton">{{cite book|last=Hilton|first=Ronald|title=World affairs report. Volumes 16–17|year=1986|publisher=California Institute of International Studies|page=26|url=https://books.google.com/books?id=HTskAQAAIAAJ&q=Vladimir+Bukovsky+neurophysiologist}}.</ref><ref>{{cite news|author=Davidoff, Victor|title=Soviet Psychiatry Returns|url=http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/soviet-psychiatry-returns/487761.html|access-date=22 April 2014|work=[[The Moscow Times]]|date=13 October 2013}}</ref> بوکوفسکي د کمونېزم د قربانیانو د یاد ساتونکي بنسټ د نړیوالې مشورتي شورا غړی، د مننې د ځانګړي صندوق مشر (چې په ۱۹۹۸ زکال کې د پخوانیو سیاسي مخالفینو د ستاینې او د هغو څخه د ملاتړ په موخه تاسیس شو)، په نیویارک کې د بشري حقونو د بنسټ د نړیوالې شورا غړی او په واشنګټن ډي سي کې د کېتو انستیتیوت مخکښ همکار و. <ref>{{cite web |title=International Advisory Council |url=http://www.victimsofcommunism.org/about/internationaladvisors.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110610171747/http://www.victimsofcommunism.org/about/internationaladvisors.php |archive-date=10 June 2011 |access-date=20 May 2011 |publisher=[[Victims of Communism Memorial Foundation]]}}</ref><ref name=":3">[http://www.cato.org/people/vladimir-bukovsky "Vladimir Bukovsky"], Cato Institute website</ref> ولادمیر بوکوفسکي په ۲۰۰۱ زکال کې د ټرومن – رېګان د آزادۍ مډال ترلاسه کړ؛ دغه مډال له ۱۹۹۳ زکال راهیسې هر کال د کمونېزم د قربانیانو د یاد ساتونکي بنسټ له خوا ورکول کېږي. <ref>{{Cite web |title=Truman-Reagan Medal of Freedom |url=http://victimsofcommunism.org/initiative/truman-reagan/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160424185119/http://victimsofcommunism.org/initiative/truman-reagan |archive-date=24 April 2016 |access-date=26 April 2016 |website=Victims of Communism Memorial Foundation}}</ref> نوموړی په ۲۰۱۵ زکال کې په بریتانیا کې د ماشومانو د پورنوګرافۍ په تور له جنایي څېړنو سره مخ شو، خو وړاندې له دې چې دوسیه یې محکمې ته ولاړه شي ومړ. == د شوروي پر مهال فعالیت == === راغونډېدنه === ==== د مایاکوفسکي میدان ==== بوکوفسکي په ۱۹۶۰ زکال کې د مسکو پوهنتون ته ولاړ څو د ژوند پوهنې په برخه کې زده کړې وکړي. دلته نوموړي او د هغه څو نورو ملګرو پرېکړه وکړه چې د مسکو په مرکز، مایاکوفسکي میدان کې د اشعارو د ویلو دود په غیر رسمي بڼه بېرته را ژوندی کړي؛ هغه دود چې په دغه میدان کې د ۱۹۵۸ زکال پر مهال د یو شاعر د مجسمې له جوړېدو څخه یې سرچینه اخیسته. هغوی په دغه چاره کې له پخوانیو ونډه والو لکه، ولادیمیر اوسیپوف او یوري ګلانسکوف سره اړیکه ټینګه کړه چې لومړی یې د بومرنګ نشریې (۱۹۶۰ زکال) مدیر مسئول و او دویمي یې د فونېکس (۱۹۶۱ زکال) په نامه ادبي مجله خپروله؛ دواړې دغه مجلې د سامیزدات (مخفیانه یا زیر زمیني) ادبیاتو بېلګې وې. <ref>[http://www.memo.ru/history/majak/ Vladimir Bukovsky, "A Soviet Hyde-Park Corner" in ''My predchuvstvie, predtecha&nbsp;...: Ploshchad Mayakovskogo, 1958–1965''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170221000431/http://www.memo.ru/history/majak/ |date=2017-02-21 }}, Zvenya: Moscow, 1996 (Collection title in English: ''We were the premonition, the forerunners&nbsp;...'')</ref><ref>Sentenced to 7 years in labour camp for samizdat activities, released in 1968. [https://chronicle6883.wordpress.com/2013/09/22/4-6-news-in-brief/ See CCE 4.7 (31 October 1968), "News in brief" (item 9).]</ref><ref name="rubenstein-dissidents">{{cite book|author=Rubenstein, Joshua|title=Soviet dissidents: their struggle for human rights|year=1980|publisher=Beacon|location=Boston|isbn=978-0-8070-3212-1|url=https://archive.org/details/sovietdissidents00beac}}</ref> دغه مهال ۱۹ کلن بوکوفسکي د ځوانو کمونېستانو د ډلې یا کومسومول اړوند خپل انتقادي یاددښتونه ولیکل. وروسته بیا دغه متن ته د شوروي اتحاد استخباراتي ادارې یا ک.ج. ب د «کومسومول د را پرځولو د رسالې» عنوان ورکړ. بوکوفسکي په خپله لیکنه کې شوروي اتحاد د «هغې ناقانونه ټولنې» په توګه یاد کړ چې له یوه حاد ایډیالوژیک کړکېچ سره مخ ده. هغه څرګنده کړه چې کومسومول «د له منځه تلو» په حالت کې دی ځکه چې خپل اخلاقي او معنوي ځواک یې له لاسه ورکړی او د هغو د دیموکراتیکه کېدو غوښتنه یې وکړه. دغه متن او د هغه نور فعالیتونه لامل وګرځېدل چې د شوروي چارواکو پام ځانته جلب کړي. نوموړی وړاندې له دې چې د ۱۹۶۱ زکال په مني کې له پوهنتون وویستل شي دوه ځلې ترې څېړنې وشوې. <ref>[http://www.memo.ru/history/majak/ Vladimir Bukovsky, "Tezisy {o razvale Komsomole}" in ''My predchuvstvie, predtecha&nbsp;...: Ploshchad Mayakovskogo, 1958–1965''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170221000431/http://www.memo.ru/history/majak/ |date=2017-02-21 }} Zvenya: Moscow, 1996. See also 1997 book of same name {{ISBN|5-7870-0002-1}}</ref><ref name="Boobbyer">{{cite journal|author=Boobbyer, Richard|title=Vladimir Bukovskii and Soviet Communism|journal=[[The Slavonic and East European Review]]|date=July 2009|volume=87|issue=3|pages=452–487|doi=10.1353/see.2009.0092|jstor=40650408|s2cid=147788063}}</ref> بوکوفسکي د ۱۹۶۳ زکال د جون په لومړۍ نېټه ونیول شو. وروسته له هغه چې نوموړی رواني ناروغ وبلل شو دولت له همدې پلمې څخه په ګټنې هغه د شوروي اتحاد د جزایي قانون د اویایمې مادې د لومړي بند («شوروي ضد تحریک او تبلیغ») پر بنسټ په غیابي بڼه محکوم کړ. په هغه باندې رسمي تور دا و چې د شوروي ضد ادبیاتو کاپی ګانې یې له ځانه سره لرلې؛ دا د میلوان جیلاس د ممنوعه اثر دوه نسخې وې. بوکوفسکي د شوروي اتحاد د اروايي طبیبانو له خوا معاینه کړای شو او د معایناتو پایلو هغه په شیزوفرني اخته اروايي ناروغ وباله، له همدې امله نوموړی په لینېنګراد کې د اروايی ناروغیو ځانګړو روغتون ته ولېږل شو او هلته یې د ۱۹۶۵ زکال د فبروري تر میاشتې پورې شاوخوا دوه کاله تېر کړل. همدلته و چې له بندي جنرال پټرو ګریګورنکو سره یې وپېژندل.<ref name="Boobbyer2">{{cite journal|author=Boobbyer, Richard|title=Vladimir Bukovskii and Soviet Communism|journal=[[The Slavonic and East European Review]]|date=July 2009|volume=87|issue=3|pages=452–487|doi=10.1353/see.2009.0092|jstor=40650408|s2cid=147788063}}</ref><ref>{{Cite book|publisher=Wildwood House|isbn=978-0-7045-3062-1|last=Rubenstein|first=Joshua|title=Soviet Dissidents: Their Struggle for Human Rights|location=London|date=1981|page=135}}</ref> === وروستی ځل نیونه (۱۹۷۱ زکال) او بندي کېدل === د یو شمېر اسنادو له خپرېدو وروسته بوکوفسکي د پراوډا په نامه د کمونېست ګوند د ورځپاڼې له خوا «په شوروي ضد فعالیتونو کې ښکېل کوڅه ډب بدخواه» وبلل شو؛ همدا و چې د ۱۹۷۱ زکال د مارچ په ۲۹مه ونیول شو. په پیل کې نوموړی لېفورتوو بند ته یووړل شو خو تر اګست میاشتې پورې یې نږدې درې میاشتې په سربسکي انستیتیوت کې تېرې کړې او دا ځل نوموړی له رواني پلوه سالم او د محاکمې په شرایطو برابر وګڼل شو. <ref name="Boobbyer3">{{cite journal|author=Boobbyer, Richard|title=Vladimir Bukovskii and Soviet Communism|journal=[[The Slavonic and East European Review]]|date=July 2009|volume=87|issue=3|pages=452–487|doi=10.1353/see.2009.0092|jstor=40650408|s2cid=147788063}}</ref> نوموړی د ۱۹۷۲ زکال په جنوري کې محاکمه شو، په هغه باندې تور پورې کړای شو چې د شوروي په اروايي درملګرو باندې یې تور لګولی، له بهرنیو خبریالانو سره یې اړیکه لرلې او همدارنګه یې ممنوعه نشریات له ځانه سره لرلي او هغه یې توزیع کړي. هغه په محکمه کې د خبرو کولو له خپل حق څخه ګټنه وکړه چې د هغه مهال د ډیری پټو نشریاتو پر مټ پریمانو مخاطبینو ته ورسېدې. بوکوفسکي په دوه کاله بند، پنځه کاله د اجباري کار په کمپ کې په وخت تېرولو او پنځه کاله نور په هېواد کې دننه په تبعید محکوم شو. <ref name="Boobbyer4">{{cite journal|author=Boobbyer, Richard|title=Vladimir Bukovskii and Soviet Communism|journal=[[The Slavonic and East European Review]]|date=July 2009|volume=87|issue=3|pages=452–487|doi=10.1353/see.2009.0092|jstor=40650408|s2cid=147788063}}</ref> === له شوروي اتحاد څخه تبعید (۱۹۷۶ زکال) === د بوکوفسکي او په شوروي اتحاد کې د نورو سیاسي بندیانو برخلیک د لویدیځو دیپلوماتانو او د بشري حقونو د ډلو له دې ډلې د بخښنې د نړیوال سازمان پر مټ چې په ۱۹۶۱ زکال کې رامنځته شوی و، په مکرر ډول د نړیوالې ټولنې پام ځانته جلب کړ. <ref name=":0">{{Cite book|title=British Human Rights Organizations and Soviet Dissent, 1965–1985|last=Hurst|first=Mark|date=2016|isbn=978-1-4725-2516-1|page=32}}</ref> د ۱۹۷۶ زکال په ډسمبر میاشت کې بوکوفسکي له شوروي اتحاد څخه وویستل شو او د زوریخ په هوايي ډګر کې د شوروي دولت له خوا د چلي د کمونېست ګوند د بندي عمومي منشي لوئیس کوروالان سره تبادله شو. بوکوفسکي په ۱۹۷۸ زکال کې لیکلي خپل ژوند لیک کې دا توضېح کړې چې څه ډول یې هغه لاس تړلی تر سویس پورې یووړ. دغه پام وړ تبادله چې رسنیو یې په اړه پریمانه راپورنه خپاره کړل د شوروي د مخالفینو اړوند یې په لویدیځ کې عامه درک زیات کړ.<ref name="Laird">{{cite book|author1=Laird, Robbin|author2=Hoffmann, Erik|title=Soviet foreign policy in a changing world|year=1986|publisher=Transaction Publishers|isbn=978-0-202-24166-1|page=79|url=https://books.google.com/books?id=1TDa1YNhSjgC&pg=PA79}}</ref><ref>{{cite journal|author=Ulianova, Olga|author-link=Olga Ulianova|title=Corvalán for Bukovsky: a real exchange of prisoners during an imaginary war. The Chilean dictatorship, the Soviet Union, and US mediation, 1973–1976|journal=[[Cold War History (journal)|Cold War History]]|volume=14|issue=3|pages=315–336|year=2013|doi=10.1080/14682745.2013.793310|s2cid=154704693|issn=1743-7962}}</ref><ref name=":12">{{cite book|title=To Build a Castle: My Life as a Dissenter|last=Bukovsky|first=Vladimir|publisher=Andre Deutsch: London|year=1978|isbn=978-0-233-97023-3}} Jacket</ref><ref name=":02">{{Cite book|title=British Human Rights Organizations and Soviet Dissent, 1965–1985|last=Hurst|first=Mark|date=2016|isbn=978-1-4725-2516-1|page=32}}</ref><ref>[http://freedom.grigoryants.com/book/chapter-2/part-2-7/ Glasnost' and Freedom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190603192849/http://freedom.grigoryants.com/book/chapter-2/part-2-7/ |date=2019-06-03 }}, Memoirs by [[Sergei Grigoryants]].</ref><ref>{{Cite web |date=15 September 2006 |title=ОБМЕНЯЛИ ХУЛИГАНА НА ЛУИСА КОРВАЛАНА |trans-title=They exchanged a hooligan for Luis Corvalan |url=https://www.trud.ru/article/15-09-2006/107942_obmenjali_xuligana_na_luisa_korvalana.html |website=www.trud.ru |language=ru}}</ref> === شوروي اتحاد ته بېرته راستنېدل (۱۹۹۱ زکال) === ولادیمیر بوکوفسکي د ۱۹۹۱ زکال په اپرېل میاشت کې له پنځلس کلن تبعید وروسته یو ځل بیا مسکو ته راغی. <ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/10/16/AR2007101601312_pf.html|title=Soviet-Era Dissident Returns to Moscow|last=Bukharbaeva|first=Bagila|date=16 October 2007|newspaper=The Washington Post|access-date=27 April 2016}}</ref> د ۱۹۹۱ زکال د ولسمشریزو ټاکنو پر مهال د بوریس یلتسین ټاکنیزې ډلې بوکوفسکي د ولسمشر لپاره د پیاوړو مرستیالانو په کتار کې شامل کړ، خو بالاخره د افغانستان د جګړې (۱۹۷۹- ۱۹۸۹ زکال) پخوانی افسر او د شوروي اتحاد اتل الکساندر راسکوی د هغه د مرستیال په توګه وټاکل شو. د ۱۹۹۱ زکال د ډسمبر په ۵مه د روسیې سترې محکمې د شوروي د دوران پر مهال پر هغه لګېدلي دواړه محکومیتونه لغو کړل. یو کال وروسته ولسمشر یلتسین په رسمي ډول هغه ته بېرته خپل روسي تابعیت ورکړ؛ په داسې حال کې چې هغه له هېواد څخه د تبعید په حالت کې هم هېڅکله د شوروي له تابعیت څخه نه و محروم شوی. <ref name=":2">{{Cite book|title=Historical Dictionary of Russian and Soviet Foreign Policy|last=Saul|first=Norman E.|date=2015|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0-8108-6806-9|series=Historical dictionaries of diplomacy and foreign relations|location=Lanham, Maryland|pages=63}}</ref><ref>{{Cite web |title=perestroika, Soviet Archives |url=http://www.bukovsky-archives.net/pdfs/perestr/perestr-e.html |website=www.bukovsky-archives.net |access-date=2023-07-26 |archive-date=2022-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220501102910/http://www.bukovsky-archives.net/pdfs/perestr/perestr-e.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.bukovsky2008.org/load/11-1-0-16 The official Presidential website, Bukovsky biography (in Russian)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190502065424/http://www.bukovsky2008.org/load/11-1-0-16|date=2 May 2019}}.</ref> == سرچينې == 4033mklpyqhozgek0k8q2kf21esntsa 0 70411 363502 299184 2026-04-27T12:25:36Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 363502 wikitext text/x-wiki '''ویب سروس''' یا '''ویب خدمت''' (په {{Lang-en|Web service}} ) پر دوه ډوله دي: * (عمومي) هغه خدمت چې دیوې بریښنایی وسیلې څخه بلې بریښنایی وسیلې ته په مستقیم ډول یا [[نړيوال غزېدلی جال|د نړیوال پراخه ویب]] له لارې وړاندې کیږي. * (ځانګړی) هغه خدمت چې په یو ځانګړي ټیکنالوژۍ یا برانډ کې پلي کیږي '''د آپ سټور یو آنلاین سټور دی چې (پروګرامرانو) ته اجازه ورکوي چې د مبایل کاروونکو لپاره مختلف کاریالونه او لوبې جوړې او خرڅې کړي همدارنګه د نورو موادو لکه (کتابونو ، موسیقي او فلومونو) تولید کونکو ته د وړاندې کولو اجازه ورکوي.''' ==مشهور اپ سټورونه == وینډوز ایپ سټور (مایکروسافټ ایپ سټور) د وینډوز تلیفون ایپ سټور (پخوا د وینډوز تلیفون بازار ځای) ګوګل پلې کروم ایپ سټور د ایپل ایپ سټور (د اپل سټور) د ماک ایپ سټور اوپیرا مبایل سټور د سامسنګ ګیلکسې سټور == باندنۍ اړیکي == * [http://soapatterns.org/candidate_patterns/messaging_design_pattern د پیغام رسولو ډیزاین نمونه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009132036/http://soapatterns.org/candidate_patterns/messaging_design_pattern |date=2018-10-09 }} آرکائیو شدہ (تاریخ ورک شوی) </link></link> په [http://www.soapatterns.org/ SOA نمونو] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181201142108/http://soapatterns.org/ |date=2018-12-01 }} کې اسناد * په W3C کې د [https://www.w3.org/2002/ws/ ویب خدماتو فعالیت] پاڼه * [https://www.w3.org/TR/ws-arch/ د ویب خدماتو جوړښت] ، د W3C کاري ګروپ یادښت (11 فبروري 2004) * [http://www2008.org/papers/pdf/p795-almasriA.pdf په ورلډ وایډ ویب] آرکائیو شدہ کې د ویب خدماتو څیړنه </link></link> ، تحلیل د [[International World Wide Web Conference|WWW2008]] کنفرانس کې وړاندې شوی * په [[National Institute of Standards and Technology|NIST]] کې [https://csrc.nist.gov/publications/detail/sp/800-95/final د خوندي ویب خدماتو (SP 800-95) لارښود] <references /> 2uk0j3l4q4qv2wmqy6yls9iex218zcw 0 86017 363511 359685 2026-04-27T15:19:23Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 363511 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس وګړي}} یوسف علي بوکیله اورتیز (زېږېدلی: ۲۲ سپتمبر ۱۹۸۹) د السلوادور یو سوداګر، سیاستوال او اقتصادپوه دی. هغه د السلوادور د اوسني ولسمشر نایب بوکیله کشر ورور او سلاکار دی. یوسف د نایب بوکیله د اقتصادي سلاکارانو له ډلې څخه و او د السلوادور د بیټ کوین د قانوني پیسو په توګه د منلو په بهیر کې یې مهم رول لوبولی دی. == د ژوند لومړي کلونه == یوسف علي بوکیله اورتیز د ۱۹۸۹ کال د سپتمبر په ۲۲مه په السلوادور کې وزېږېد. د هغه پلار ارماندو بوکیله کټان و او مور یې اولګا مارینا اورتیز ده. یوسف یو دوه‌ګونی ورور لري چې نوم یې ابراهیم دی، او دوه مشران ورونه لري: نایب او کریم. سربېره پر دې، هغه د پلار له لوري څلور ناسکه خویندې او دوه ناسکه ورونه هم لري.<ref>{{cite web|url=https://revistaelementos.net/politica/como-los-bukele-se-hicieron-millonarios/|title=Cómo los Bukele se Hicieron Millonarios|trans-title=How the Bukeles Became Millionaires|language=es|date=19 November 2021|access-date=23 October 2023|work=Revista Elementos|first1=Luis|last1=Canizalez|first2=David Ernesto|last2=Pérez}}</ref><ref name="EF1">{{cite web|url=https://elfaro.net/en/202006/el_salvador/24542/The-Bukele-Clan-that-Rules-with-Nayib.htm|title=The Bukele Clan that Rules with Nayib|language=en|date=17 June 2020|access-date=23 October 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Jimmy|last1=Alvarado|first2=Gabriel|last2=Labrador|first3=Sergio|last3=Arauz}}</ref> بوکیله په ۲۰۱۴ کال کې د مرکزي امریکا له پوهنتون څخه د اقتصاد په برخه کې سند ترلاسه کړ. د پوهنتون د زده کړو پر مهال، یوسف او درې نورو همکارانو د اقتصاد په برخه کې خپله څېړنیزه مقاله خپره کړه چې عنوان یې و: ''"د مهارت لرونکي کار، تولید او مزدونو ترمنځ د اړیکې په اړه د نئوکلاسیک او مارکسیستي نظریو تیوریکي او تجربي پرتله".<ref name="EF12">{{cite web|url=https://elfaro.net/en/202006/el_salvador/24542/The-Bukele-Clan-that-Rules-with-Nayib.htm|title=The Bukele Clan that Rules with Nayib|language=en|date=17 June 2020|access-date=23 October 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Jimmy|last1=Alvarado|first2=Gabriel|last2=Labrador|first3=Sergio|last3=Arauz}}</ref>'' بوکیله د Obermet S.A. de C.V. ) چې د 4am Saatchi & Saatchi El Salvador  په نوم هم پېژندل کېږي) مدیر و، او دا د هغه د مشر ورور کریم بوکیله تر مشرۍ لاندې تر ۲۰۱۸ کال پورې روان و.<ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref> == سیاسي ژوند == === د نوي نظریاتو (Nuevas Ideas) ګوند او حکومت کې رول === د ۲۰۱۹ د ولسمشرۍ ټاکنو څخه مخکې، چې په کې د هغه مشر ورور نایب بوکیله د Grand Alliance for National Unity  نوماند و، یوسف باور درلود چې نایب به په لومړي پړاو کې ټاکنې وګټي. هغه زیاته کړه: "د ګټلو عامل، زما په باور، د رایې دفاع ده، په هغه صورت کې چې زموږ رایې باطلې شي یا پرې برید وشي، ځکه څرګنده ده چې ARENA او FMLN سره یو شوي دي." د ټاکنو په ورځ، یوسف د Nuevas Ideas  ګوند استازولي مشري کوله (دا ګوند د نایب بوکیله له لوري جوړ شوی و) په هغه رایه ورکولو مرکز کې چې د نړیوال نندارتون او کنوانسیون مرکز ته نږدې و. نایب بوکیله په پایله کې په لومړي پړاو کې د ۵۳ سلنه رایو په ترلاسه کولو سره ټاکنې وګټلې، چې مطلق اکثریت ګڼل کېږي.<ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref><ref name="EF13">{{cite web|url=https://elfaro.net/en/202006/el_salvador/24542/The-Bukele-Clan-that-Rules-with-Nayib.htm|title=The Bukele Clan that Rules with Nayib|language=en|date=17 June 2020|access-date=23 October 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Jimmy|last1=Alvarado|first2=Gabriel|last2=Labrador|first3=Sergio|last3=Arauz}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref> کله چې نایب بوکیله د ۲۰۱۹ د جون په ۱ واک ته ورسېد، یوسف د هغه د ۱۶ کسیز کابینې غړی ونه ټاکل شو. خو د Luis Cardenal  (د خصوصي سکتور د ملي سوداګرۍ اتحادیې پخواني رئیس) په وینا، یوسف د نایب بوکیله اصلي اقتصادي سلاکار دی، په ځانګړي ډول د خصوصي سکتور د کارګرانو اتحادیو په چارو کې. د ۲۰۲۰ کال په اپرېل میاشت کې، د FMLN  پخواني منشي فابیو کاستیلو وویل چې یوسف بوکیله په دولتي چارو داسې غیرمعمولي او نه‌لازمه اغېزه لري چې باید یې ونه لري:  "una influencia increíble en los asuntos del estado que [él] no [debe] tener".<ref name="EF14">{{cite web|url=https://elfaro.net/en/202006/el_salvador/24542/The-Bukele-Clan-that-Rules-with-Nayib.htm|title=The Bukele Clan that Rules with Nayib|language=en|date=17 June 2020|access-date=23 October 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Jimmy|last1=Alvarado|first2=Gabriel|last2=Labrador|first3=Sergio|last3=Arauz}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref> په ۲۰۲۰ کال کې، یوسف بوکیله د فدریکو انلیکر د ځای ناستي په توګه د نوي نظریاتو د عمومي منشي لپاره یو مشهور نوم و. خو هغه د دې مقام د ترلاسه کولو هڅه ونه کړه او له نوماندۍ یې ډډه وکړه. بوکیله د El Faro  ډیجیټل ورځپاڼې ته وویل: "ښه ده چې یو څوک وځلول شي، دا د خلکو مینه ښيي. خو زه هېڅ نیت نه لرم چې د ګوند کوم مقام ته ځان کاندید کړم. هغه څه چې په شبکو کې وینئ، د نوي نظریاتو د طبیعي او عضوي جوړښت څرګندونه ده." د هغه پر ځای، د بوکیله د کورنۍ بل غړی خاویر زابلان بوکیله د ۲۰۲۰ کال د مارچ په ۲مه د نوي نظریاتو مشر وټاکل شو.<ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref> د ۲۰۲۳ کال په ۲۶ د اکتوبر، یوسف بوکیله د خپل ورور نایب سره ملګری و، کله چې نایب د ۲۰۲۴ د بیا ټاکنو د نوماندۍ د ثبت بهیر پیل کړ.<ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref> === بیټ کوین د قانوني پیسو په توګه منل === د ۲۰۲۱ کال د مې او جون په میاشتو کې، یوسف بوکیله، د هغه دوه‌ګونی ورور ابراهیم، او نور السلوادوري چارواکو له بهرنیو پانګه‌اچوونکو سره وکتل څو په السلوادور کې د ډیجیټل پیسو یا کریپټوکارنسي د معرفي کولو امکان وڅېړي. د امریکا د کریپټو شرکت له اجرایي مشر جک مالرز سره په یوه ناسته کې، بوکیله وویل چې هغه د حکومت سره کار کوي څو د بهر مېشتو السلوادوریانو لپاره د پیسو لېږد وړیا کړي. هغه وویل: "کله چې تاسو کور ته پیسې لېږئ، حکومت به یې نیمه برخه نه ترې اخلي." د ۲۰۲۱ د جون په ۹مه ورځ، د السلوادور مقننه جرګې د هغه قانون په تصویب سره موافقه وکړه چې بیټ کوین یې د قانوني پیسو په توګه اعلان کړ. د دې قانون یوه برخه د یوسف بوکیله په مرسته چمتو شوې وه. هغه په ښکاره ادعا وکړه چې د بیت کوین د قانوني پیسو په توګه د منلو په پرېکړه کې یې پر نایب بوکیله اغېز کړی دی. د ۲۰۲۲ کال په جنوري کې، بوکیله له ایټالوي سوداګر پاولۆ اردوینو سره وکتل څو دا موضوعات وڅېړي چې څنګه د پور اخیستنې له لارې د بیتکوین ښار (Bitcoin City) د جوړولو مالي سرچینه برابره شي، د ۵۰۰ میلیونه ډالرو په ارزښت د بیټ کوین احتمالي پېر ترسره شي، او د بیټ کوین بانډونه رامنځته شي.<ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref><ref name="BFH">{{cite web|url=https://elfaro.net/en/202106/el_salvador/25541/How-El-Salvador-Adopted-Bitcoin-in-Five-Hours.htm|title=How El Salvador Adopted Bitcoin in Five Hours|language=en|date=10 June 2021|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Nelson|last1=Rauda|first2=Roman|last2=Gressier}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref><ref name="BFH2">{{cite web|url=https://elfaro.net/en/202106/el_salvador/25541/How-El-Salvador-Adopted-Bitcoin-in-Five-Hours.htm|title=How El Salvador Adopted Bitcoin in Five Hours|language=en|date=10 June 2021|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Nelson|last1=Rauda|first2=Roman|last2=Gressier}}</ref> == شخصي ژوند == د ۲۰۱۹ کال تر ډیسمبر پورې، بوکیله له پامیلا ابارکو سره نامزد و.<ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref> په ۲۰۲۱ کال کې، د السلوادور لوی څارنوال راؤل مېلارا د یوسف بوکیله، د هغه د دوه‌ګوني ورور ابراهیم، او د هغه د مشر ورور کریم پر ضد د احتمالي خودسریو، د اسنادو د جعل او اختلاس د تورونو په اړه پلټنه پیل کړه. دا پلټنه چې " کاتدرال عملیات " (Operation Cathedral) نومېده، ادعا یې کوله چې درې واړه د یوې "پیچلې فساد شبکې" مشران دي. خو دغه پلټنه وروسته له هغه ودرول شوه چې مېلارا د مقننه جرګې له لوري له دندې لیرې شو او پر ځای یې رودولفو ډیلګاډو وټاکل شو.<ref name="RD">{{cite web|url=https://www.laprensagrafica.com/elsalvador/Fiscalia-investigo-a-hermanos-de-Nayib-Bukele-20211229-0075.html|title=Fiscalía Investigó a Hermanos de Nayib Bukele|trans-title=The Attorney General Investigated Nayib Bukele's Brothers|language=es|date=30 December 2021|access-date=30 October 2023|work=[[La Prensa Gráfica]]|first1=Javier|last1=Urbina|archive-date=7 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107144602/https://www.laprensagrafica.com/elsalvador/Fiscalia-investigo-a-hermanos-de-Nayib-Bukele-20211229-0075.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref> == چاپ شوي اثار == بوکیله د مرکزي امریکا په پوهنتون کې د خپلو زده کړو پر مهال د اقتصاد په برخه کې یوه څېړنیزه مقاله لیکلې ده:<ref name="EF15">{{cite web|url=https://elfaro.net/en/202006/el_salvador/24542/The-Bukele-Clan-that-Rules-with-Nayib.htm|title=The Bukele Clan that Rules with Nayib|language=en|date=17 June 2020|access-date=23 October 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Jimmy|last1=Alvarado|first2=Gabriel|last2=Labrador|first3=Sergio|last3=Arauz}}</ref> * "''د مهارت لرونکي کار، تولید او مزدونو ترمنځ د اړیکې په اړه د نئوکلاسیک او مارکسیستي نظریو تیوریکي او تجربي پرتله"'' '' (۲۰۱۵، مرکزي امریکا پوهنتون؛ OCLC 9635053308)<ref>{{cite web|url=https://elfaro.net/es/202010/el_salvador/24931/Nelson-Fuentes-renunció-al-Ministerio-de-Hacienda-porque-le-exig%C3%ADan-perseguir-a-cr%C3%ADticos-del-Gobierno.htm|title=Nelson Fuentes Renunció al Ministerio de Hacienda Porque le Exigían Perseguir a Críticos del Gobierno|trans-title=Nelson Fuentes Resigned as Minister of Finance Because the He Demanded Persecuting Government Critics|language=es|date=23 October 2020|access-date=3 November 2023|work=[[El Faro (digital newspaper)|El Faro]]|first1=Efren|last1=Lemus|first2=Sergio|last2=Arauz}}</ref>'' == سرچينې == p3qvpbficzdc0222gdmid7ggre99js6 0 86027 363504 359699 2026-04-27T12:47:18Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 363504 wikitext text/x-wiki == ټولنیز (Social) مفهوم او تعریف == '''ټولنیز''' هغه اصطلاح ده چې د انسانانو ترمنځ اړیکو، تعاملاتو او د هغوی ګډ ژوند ته اشاره کوي. په علمي لحاظ، دا مفهوم په [[ټولنه]] کې د افرادو د یوځایوالي، د قوانینو منلو، او د کلتوري ارزښتونو د شریکولو پر بنسټ ولاړ دی. [[انسان]] یو ټولنیز موجود دی او نشي کولی د نورو له همکارۍ پرته خپلې مادي او معنوي اړتیاوې پوره کړي. === د ټولنیز ژوند بنسټونه === د ټولنیز ژوند د سمون لپاره لاندې عناصر مهم دي: * '''ټولنیز تعامل:''' هغه پروسه ده چې پکې دوه یا ډېر کسان یو له بل سره اړیکه نیسي. * '''ټولنیز بنسټونه:''' لکه [[کورنۍ]]، [[ښوونه او روزنه]] او دولت. * '''ټولنیز نورمونه:''' هغه اصول چې په یوه سیمه کې د منل شوي چلند ښکارندويي کوي. === په پښتو کلتور کې ټولنیزتوب === په پښتو ژبه او کلتور کې ټولنیز مفهوم له پخوانیو دودونو لکه [[جرګه]] او [[حشر]] سره مستقیم تړاو لري. دا دودونه ښيي چې پښتانه په خپل ټولنیز ژوند کې پر ډله ییز تصمیم او همکارۍ باور لري. === سرچینې === * [https://pa.azadiradio.com/ د ازادي راډیو - ټولنیزې خپرونې] * [https://larawbar.net/ لاربر ویب پاڼه - کلتوري او ټولنیزې لیکنې]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[وېشنیزه:ټولنپوهنه]] [[وېشنیزه:ټولنه]] [[وېشنیزه:بشري حقونه]] ih9vfico7u292wizmmajk0g40lawm0n 3 87211 363505 2026-04-27T13:03:19Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363505 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Zuluhadii}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۷ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۳:۰۳ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) l8nwkkjhbtwe0ttnl2xght196wt548u 3 87212 363512 2026-04-27T17:23:07Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363512 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Mpns}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۷ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۷:۲۳ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) 519831gswz738vl1f7z0u4y5emmbfwp 3 87213 363515 2026-04-27T22:16:44Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363515 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=EdJohnston}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۷ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۲۲:۱۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) blmokrpjy6emc6xkq78m4x7eo7pju7w 3 87214 363516 2026-04-27T22:26:11Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363516 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Piggymaster101}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۷ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۲۲:۲۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) mv9792u85h7i98wjrrpwt5yh7xfh0yx 3 87215 363517 2026-04-27T23:07:21Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363517 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Hog Farm}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۷ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۲۳:۰۷ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) gw1jua09gqhr3tvjk4rfmk7zkolyfmb 3 87216 363518 2026-04-28T02:20:38Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363518 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Criticalthinker}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۲:۲۰ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) gytrg2v1s3k6l0d241w428qkrcor9sx 3 87217 363522 2026-04-28T05:14:21Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363522 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Maulana Sadiqullah Samim}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۵:۱۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) 50mhls5r0larfaie3g8wphwvfksmfld 3 87218 363523 2026-04-28T05:15:32Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363523 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Itshankwill}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۵:۱۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) 9kisw6wg7xvrrafywbmy1jx9sqlys9l 0 87219 363524 2026-04-28T05:16:38Z Maulana Sadiqullah Samim 39364 د "د مولوي صدیق الله صمیم صاحب رسمي او علمي رساله ۱. پېژندنه او زېږېدنه مولوي صدیق الله صمیم یو افغان جید عالم، مصلح او د اسلامي علومو متخصص دی. نوموړی د ۱۳۸۴ هـ ل کال د حمل په ۱۸مه نېټه د افغانستان په علمي او تاریخي ولایت کندهار کې په یوه علم دوسته کورنۍ کې سترګ..." تورو مخ جوړ شو 363524 wikitext text/x-wiki د مولوي صدیق الله صمیم صاحب رسمي او علمي رساله ۱. پېژندنه او زېږېدنه مولوي صدیق الله صمیم یو افغان جید عالم، مصلح او د اسلامي علومو متخصص دی. نوموړی د ۱۳۸۴ هـ ل کال د حمل په ۱۸مه نېټه د افغانستان په علمي او تاریخي ولایت کندهار کې په یوه علم دوسته کورنۍ کې سترګې غړولي دي. ۲. علمي سفر او زده کړې مولوي صاحب خپل علمي سفر په کندهار کې پیل کړ او په لاندې مشهورو علمي مرکزونو کې یې لوړې دیني زده کړې سرته رسولي دي: دارالعلوم اشرفیه (کندهار) دارالعلوم کندهار دارالعلوم حکیمیه (کندهار) نوموړي په یادو مراکزو کې د فقهې، حدیثو، تفسیر او نورو فنونو زده کړې کړي او د فضیلت پګړۍ یې تړلې ده. ۳. د استادانو لړۍ (شیوخ) مولوي صدیق الله صمیم صاحب د هیواد له نامتو او جیدو علماء کرامو او شیوخو څخه کسبِ فیض کړی دی، چې مهم یې دا دي: شیخ الحدیث عبدالحکیم ابوالمغفور صاحب شیخ الحدیث مفتي نجیب الله صاحب شیخ الحدیث سعید احمد سعید صاحب شیخ الحدیث اختر محمد زعفراني صاحب شیخ الحدیث مفتي رحمت الله حنفی صاحب ۴. اوسني خدمات او خطابت نوموړی اوس مهال په کندهار مرکز کې د یوه مخکښ دیني عالم او د جمعې د ورځې د خطیب په توګه د خلکو په اصلاح او ذهني تنویر بوخت دی. د هغه بیانونه په ټولنه کې د اعتدال او د نبوي اخلاقو د خپرولو لپاره ځانګړی شهرت لري. ۵. ډیجیټل دعوت او تخصص د وخت له غوښتنو سره سم، مولوي صاحب د ډیجیټل نړۍ له لارې د اسلام حقیقي پیغام رسوي. د هغه په فعالیتونو کې د سیرت النبي (ص) علمي لړۍ او د حج د فضایلو په اړه تفصیلي بیانونه د پام وړ دي. د هغه دعوت پر مستندو سرچینو او د نبوي سنتو پر پیروي ولاړ دی. s3g7s9dk33h8vdic3ioogd23d5dv748 363525 363524 2026-04-28T05:25:08Z Maulana Sadiqullah Samim 39364 مولوي صدیق الله صمیم صاحب 363525 wikitext text/x-wiki د مولوي صدیق الله صمیم لپاره اصلاح شوی متن مولوي صدیق الله صمیم (زېږېدنه: ۱۸ وری، ۱۳۸۴ لمریز کال؛ کندهار) یو افغان دیني عالم، خطیب او ټولنیز مصلح دی. نوموړی په کندهار کې په یوې دینپاله کورنۍ کې زېږېدلی او اوسمهال د دیني ارشاداتو او د ځوان نسل د فکري اصلاح په برخه کې فعالیت کوي. ۱. زدکړې او فارغېدل مولوي صدیق الله صمیم خپلې لومړنۍ او لوړې دیني زده کړې په خپل پلرني ټاټوبي کندهار کې پای ته رسولي دي. نوموړي په لاندې معتبرو دیني مدرسو کې زدکړې کړي: دارالعلوم اشرفیه (کندهار) دارالعلوم کندهار دارالعلوم حکیمیه (کندهار) نوموړي په یادو علمي مرکزونو کې د فقهې، حدیثو، تفسیر او نورو مروجه فنونو تر بشپړولو وروسته د فضیلت پګړۍ تړلې ده. ۲. مشهور استادان (شیوخ) صمیم صاحب د هېواد له جیدو علماوو او شیوخو څخه کسبِ فیض کړی چې مشهور یې دا دي: شيخ الحديث عبدالحکيم ابوالمغفور صاحب شيخ الحديث مفتي نجیب الله صاحب شيخ الحديث سعيد احمد سعيد صاحب شيخ الحديث اختر محمد زعفراني صاحب شيخ الحديث مفتي رحمت الله حنفی صاحب ۳. دیني او ټولنیز فعالیتونه مولوي صدیق الله صمیم اوسمهال په کندهار ښار کې د جمعې د ورځې د خطیب او د یوه دیني عالم په توګه د خلکو په ذهني تنویر او اصلاح بوخت دی. د نوموړي بیانونه ډېری پر نبوي اخلاقو، اعتدال او ټولنیزې همغږۍ څرخي. نوموړی د ډیجیټل دعوت په برخه کې هم فعال دی او د یوټیوب له لارې د "د ځوان نسل د زړه غږ" تر عنوان لاندې اصلاحي لړۍ پر مخ وړي. د هغه په علمي فعالیتونو کې د سیرت النبي ﷺ مفصله لړۍ او د حج د فضایلو بیانونه د پام وړ دي. 79klb0pgtlahxx3sxqqt9tcsx2ez0oh 363526 363525 2026-04-28T05:47:04Z Maulana Sadiqullah Samim 39364 363526 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس شخص | نوم = مولوي صدیق الله صمیم | انځور = Maulana Sadiqullah Samim.jpg | انځور_کپشن = د مولوي صدیق الله صمیم صاحب رسمي انځور | زېږېدنه = ۱۸ وری، ۱۳۸۴ لمریز کال | زېږونځی = [[کندهار]]، [[افغانستان]] | مذهب = [[اسلام]] ([[سني]]) | عقیده = [[حنفي]] | زده کړې = دارالعلوم اشرفیه، دارالعلوم کندهار، دارالعلوم حکیمیه | دنده = دیني عالم، خطیب، مبلغ | وېبپاڼه = [https://youtube.com یوټیوب چینل] }} د مولوي صدیق الله صمیم لپاره اصلاح شوی متن'''زغرد ليک''' مولوي صدیق الله صمیم (زېږېدنه: ۱۸ وری، ۱۳۸۴ لمریز کال؛ کندهار) یو افغان دیني عالم، خطیب او ټولنیز مصلح دی. نوموړی په کندهار کې په یوې دینپاله کورنۍ کې زېږېدلی او اوسمهال د دیني ارشاداتو او د ځوان نسل د فکري اصلاح په برخه کې فعالیت کوي. ۱. زدکړې او فارغېدل مولوي صدیق الله صمیم خپلې لومړنۍ او لوړې دیني زده کړې په خپل پلرني ټاټوبي کندهار کې پای ته رسولي دي. نوموړي په لاندې معتبرو دیني مدرسو کې زدکړې کړي: دارالعلوم اشرفیه (کندهار) دارالعلوم کندهار دارالعلوم حکیمیه (کندهار) نوموړي په یادو علمي مرکزونو کې د فقهې، حدیثو، تفسیر او نورو مروجه فنونو تر بشپړولو وروسته د فضیلت پګړۍ تړلې ده. ۲. مشهور استادان (شیوخ) صمیم صاحب د هېواد له جیدو علماوو او شیوخو څخه کسبِ فیض کړی چې مشهور یې دا دي: شيخ الحديث عبدالحکيم ابوالمغفور صاحب شيخ الحديث مفتي نجیب الله صاحب شيخ الحديث سعيد احمد سعيد صاحب شيخ الحديث اختر محمد زعفراني صاحب شيخ الحديث مفتي رحمت الله حنفی صاحب ۳. دیني او ټولنیز فعالیتونه مولوي صدیق الله صمیم اوسمهال په کندهار ښار کې د جمعې د ورځې د خطیب او د یوه دیني عالم په توګه د خلکو په ذهني تنویر او اصلاح بوخت دی. د نوموړي بیانونه ډېری پر نبوي اخلاقو، اعتدال او ټولنیزې همغږۍ څرخي. نوموړی د ډیجیټل دعوت په برخه کې هم فعال دی او د یوټیوب له لارې د "د ځوان نسل د زړه غږ" تر عنوان لاندې اصلاحي لړۍ پر مخ وړي. د هغه په علمي فعالیتونو کې د سیرت النبي ﷺ مفصله لړۍ او د حج د فضایلو بیانونه د پام وړ دي. 0tw8clmmqh1brfe26p9x2qpu1q1coqo 363527 363526 2026-04-28T05:57:16Z Maulana Sadiqullah Samim 39364 363527 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس شخص | نوم = مولوي صدیق الله صمیم | انځور = Maulana Sadiqullah Samim.jpg | انځور_کپشن = د مولوي صدیق الله صمیم صاحب رسمي انځور | زېږېدنه = ۱۸ وری، ۱۳۸۴ لمریز کال | زېږونځی = [[کندهار]]، [[افغانستان]] | مذهب = [[اسلام]] ([[سني]]) | عقیده = [[حنفي]] | زده کړې = دارالعلوم اشرفیه، دارالعلوم کندهار، دارالعلوم حکیمیه | دنده = دیني عالم، خطیب، مبلغ | وېبپاڼه = [https://youtube.com یوټیوب چینل] }} د مولوي صدیق الله صمیم لپاره اصلاح شوی متن'''زغرد ليک''' مولوي صدیق الله صمیم (زېږېدنه: ۱۸ وری، ۱۳۸۴ لمریز کال؛ کندهار) یو افغان دیني عالم، خطیب او ټولنیز مصلح دی. نوموړی په کندهار کې په یوې دینپاله کورنۍ کې زېږېدلی او اوسمهال د دیني ارشاداتو او د ځوان نسل د فکري اصلاح په برخه کې فعالیت کوي. ۱. زدکړې او فارغېدل مولوي صدیق الله صمیم خپلې لومړنۍ او لوړې دیني زده کړې په خپل پلرني ټاټوبي کندهار کې پای ته رسولي دي. نوموړي په لاندې معتبرو دیني مدرسو کې زدکړې کړي: دارالعلوم اشرفیه (کندهار) دارالعلوم کندهار دارالعلوم حکیمیه (کندهار) نوموړي په یادو علمي مرکزونو کې د فقهې، حدیثو، تفسیر او نورو مروجه فنونو تر بشپړولو وروسته د فضیلت پګړۍ تړلې ده. ۲. مشهور استادان (شیوخ) صمیم صاحب د هېواد له جیدو علماوو او شیوخو څخه کسبِ فیض کړی چې مشهور یې دا دي: شيخ الحديث عبدالحکيم ابوالمغفور صاحب شيخ الحديث مفتي نجیب الله صاحب شيخ الحديث سعيد احمد سعيد صاحب شيخ الحديث اختر محمد زعفراني صاحب شيخ الحديث مفتي رحمت الله حنفی صاحب ۳. دیني او ټولنیز فعالیتونه مولوي صدیق الله صمیم اوسمهال په کندهار ښار کې د جمعې د ورځې د خطیب او د یوه دیني عالم په توګه د خلکو په ذهني تنویر او اصلاح بوخت دی. د نوموړي بیانونه ډېری پر نبوي اخلاقو، اعتدال او ټولنیزې همغږۍ څرخي. نوموړی د ډیجیټل دعوت په برخه کې هم فعال دی او د یوټیوب له لارې د "د ځوان نسل د زړه غږ" تر عنوان لاندې اصلاحي لړۍ پر مخ وړي. د هغه په علمي فعالیتونو کې د سیرت النبي ﷺ مفصله لړۍ او د حج د فضایلو بیانونه د پام وړ دي. Maulana Sadiqullah Samim dlxno16zhqtz7yu7c2zuyem7n6jaimz 363528 363527 2026-04-28T05:59:07Z Maulana Sadiqullah Samim 39364 363528 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس شخص | نوم = مولوي صدیق الله صمیم | انځور = Maulana Sadiqullah Samim.jpg | انځور_کپشن = د مولوي صدیق الله صمیم صاحب رسمي انځور | زېږېدنه = ۱۸ وری، ۱۳۸۴ لمریز کال | زېږونځی = [[کندهار]]، [[افغانستان]] | مذهب = [[اسلام]] ([[سني]]) | عقیده = [[حنفي]] | زده کړې = دارالعلوم اشرفیه، دارالعلوم کندهار، دارالعلوم حکیمیه | دنده = دیني عالم، خطیب، مبلغ | وېبپاڼه = [https://youtube.com یوټیوب چینل] }} د مولوي صدیق الله صمیم لپاره اصلاح شوی متن'''زغرد ليک''' مولوي صدیق الله صمیم (زېږېدنه: ۱۸ وری، ۱۳۸۴ لمریز کال؛ کندهار) یو افغان دیني عالم، خطیب او ټولنیز مصلح دی. نوموړی په کندهار کې په یوې دینپاله کورنۍ کې زېږېدلی او اوسمهال د دیني ارشاداتو او د ځوان نسل د فکري اصلاح په برخه کې فعالیت کوي. ۱. زدکړې او فارغېدل مولوي صدیق الله صمیم خپلې لومړنۍ او لوړې دیني زده کړې په خپل پلرني ټاټوبي کندهار کې پای ته رسولي دي. نوموړي په لاندې معتبرو دیني مدرسو کې زدکړې کړي: دارالعلوم اشرفیه (کندهار) دارالعلوم کندهار دارالعلوم حکیمیه (کندهار) نوموړي په یادو علمي مرکزونو کې د فقهې، حدیثو، تفسیر او نورو مروجه فنونو تر بشپړولو وروسته د فضیلت پګړۍ تړلې ده. ۲. مشهور استادان (شیوخ) صمیم صاحب د هېواد له جیدو علماوو او شیوخو څخه کسبِ فیض کړی چې مشهور یې دا دي: شيخ الحديث عبدالحکيم ابوالمغفور صاحب شيخ الحديث مفتي نجیب الله صاحب شيخ الحديث سعيد احمد سعيد صاحب شيخ الحديث اختر محمد زعفراني صاحب شيخ الحديث مفتي رحمت الله حنفی صاحب ۳. دیني او ټولنیز فعالیتونه مولوي صدیق الله صمیم اوسمهال په کندهار ښار کې د جمعې د ورځې د خطیب او د یوه دیني عالم په توګه د خلکو په ذهني تنویر او اصلاح بوخت دی. د نوموړي بیانونه ډېری پر نبوي اخلاقو، اعتدال او ټولنیزې همغږۍ څرخي. نوموړی د ډیجیټل دعوت په برخه کې هم فعال دی او د یوټیوب له لارې د "د ځوان نسل د زړه غږ" تر عنوان لاندې اصلاحي لړۍ پر مخ وړي. د هغه په علمي فعالیتونو کې د سیرت النبي ﷺ مفصله لړۍ او د حج د فضایلو بیانونه د پام وړ دي. 0tw8clmmqh1brfe26p9x2qpu1q1coqo 363530 363528 2026-04-28T06:11:55Z Maulana Sadiqullah Samim 39364 363530 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس شخص | نوم = مولوي صدیق الله صمیم | انځور = Maulana Sadiqullah Samim.jpg | انځور_کپشن = د مولوي صدیق الله صمیم صاحب رسمي انځور | زېږېدنه = ۱۸ وری، ۱۳۸۴ لمریز کال | زېږونځی = [[کندهار]]، [[افغانستان]] | مذهب = [[اسلام]] ([[سني]]) | عقیده = [[حنفي]] | زده کړې = دارالعلوم اشرفیه، دارالعلوم کندهار، دارالعلوم حکیمیه | دنده = دیني عالم، خطیب، مبلغ | وېبپاڼه = [https://youtube.com یوټیوب چینل] }} د مولوي صدیق الله صمیم لپاره اصلاح شوی متن'''زغرد ليک''' مولوي صدیق الله صمیم (زېږېدنه: ۱۸ وری، ۱۳۸۴ لمریز کال؛ کندهار) یو افغان دیني عالم، خطیب او ټولنیز مصلح دی. نوموړی په کندهار کې په یوې دینپاله کورنۍ کې زېږېدلی او اوسمهال د دیني ارشاداتو او د ځوان نسل د فکري اصلاح په برخه کې فعالیت کوي. ۱. زدکړې او فارغېدل مولوي صدیق الله صمیم خپلې لومړنۍ او لوړې دیني زده کړې په خپل پلرني ټاټوبي کندهار کې پای ته رسولي دي. نوموړي په لاندې معتبرو دیني مدرسو کې زدکړې کړي: دارالعلوم اشرفیه (کندهار) دارالعلوم کندهار دارالعلوم حکیمیه (کندهار) نوموړي په یادو علمي مرکزونو کې د فقهې، حدیثو، تفسیر او نورو مروجه فنونو تر بشپړولو وروسته د فضیلت پګړۍ تړلې ده. ۲. مشهور استادان (شیوخ) صمیم صاحب د هېواد له جیدو علماوو او شیوخو څخه کسبِ فیض کړی چې مشهور یې دا دي: شيخ الحديث عبدالحکيم ابوالمغفور صاحب شيخ الحديث مفتي نجیب الله صاحب شيخ الحديث سعيد احمد سعيد صاحب شيخ الحديث اختر محمد زعفراني صاحب شيخ الحديث مفتي رحمت الله حنفی صاحب ۳. دیني او ټولنیز فعالیتونه مولوي صدیق الله صمیم اوسمهال په کندهار ښار کې د جمعې د ورځې د خطیب او د یوه دیني عالم په توګه د خلکو په ذهني تنویر او اصلاح بوخت دی. د نوموړي بیانونه ډېری پر نبوي اخلاقو، اعتدال او ټولنیزې همغږۍ څرخي. نوموړی د ډیجیټل دعوت په برخه کې هم فعال دی او د یوټیوب له لارې د "د ځوان نسل د زړه غږ" تر عنوان لاندې اصلاحي لړۍ پر مخ وړي. د هغه په علمي فعالیتونو کې د سیرت النبي ﷺ مفصله لړۍ او د حج د فضایلو بیانونه د پام وړ دي. pqwxwsud9sxu98ee2ym1jz0rpufil45 363536 363530 2026-04-28T08:52:21Z ~2026-25898-12 39366 دخط اصلاح 363536 wikitext text/x-wiki مولوي صدیق الله صمیم (زېږېدنه: ۱۸ وری، ۱۳۸۴ لمریز کال؛ کندهار) یو افغان دیني عالم، خطیب او ټولنیز مصلح دی. نوموړی په کندهار کې په یوې دینپاله کورنۍ کې زېږېدلی او اوسمهال د دیني ارشاداتو او د ځوان نسل د فکري اصلاح په برخه کې فعالیت کوي. ۱. زدکړې او فارغېدل مولوي صدیق الله صمیم خپلې لومړنۍ او لوړې دیني زده کړې په خپل پلرني ټاټوبي کندهار کې پای ته رسولي دي. نوموړي په لاندې معتبرو دیني مدرسو کې زدکړې کړي: دارالعلوم اشرفیه (کندهار) دارالعلوم کندهار دارالعلوم حکیمیه (کندهار) نوموړي په یادو علمي مرکزونو کې د فقهې، حدیثو، تفسیر او نورو مروجه فنونو تر بشپړولو وروسته د فضیلت پګړۍ تړلې ده. ۲. مشهور استادان (شیوخ) صمیم صاحب د هېواد له جیدو علماوو او شیوخو څخه کسبِ فیض کړی چې مشهور یې دا دي: شيخ الحديث عبدالحکيم ابوالمغفور صاحب شيخ الحديث مفتي نجیب الله صاحب شيخ الحديث سعيد احمد سعيد صاحب شيخ الحديث اختر محمد زعفراني صاحب شيخ الحديث مفتي رحمت الله حنفی صاحب ۳. دیني او ټولنیز فعالیتونه مولوي صدیق الله صمیم اوسمهال په کندهار ښار کې د جمعې د ورځې د خطیب او د یوه دیني عالم په توګه د خلکو په ذهني تنویر او اصلاح بوخت دی. د نوموړي بیانونه ډېری پر نبوي اخلاقو، اعتدال او ټولنیزې همغږۍ څرخي. نوموړی د ډیجیټل دعوت په برخه کې هم فعال دی او د یوټیوب له لارې د "د ځوان نسل د زړه غږ" تر عنوان لاندې اصلاحي لړۍ پر مخ وړي. د هغه په علمي فعالیتونو کې د سیرت النبي ﷺ مفصله لړۍ او د حج د فضایلو بیانونه د پام وړ دي. 1n9yy9in7j9yzwmhucej6o8bd1ewcg1 0 87220 363529 2026-04-28T06:08:18Z شاه زمان پټان 26102 د "{{ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه}}" تورو مخ جوړ شو 363529 wikitext text/x-wiki {{ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه}} lcvy9l8t6cajbten6sbrvmzf8yh9g2u 3 87221 363538 2026-04-28T09:41:02Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363538 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Սերգեյ Սարդարյան}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۹:۴۱ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) kbypcqrwmz5sc1ma56e6keeoh69v8xb 10 87222 363542 2026-04-28T10:08:52Z شاه زمان پټان 26102 د "<includeonly>{{#invoke:lang|lang_xx_inherit |code=tr |rtl=yes }}</includeonly><noinclude> {{Documentation|Template:Lang-x/doc}} [[وېشنيزه:اندو ايراني څوژبيزې ملاتړ کينډۍ|Lang-tr]] </noinclude> [[وېشنيزه:څوژبيزې ملاتړ کينډۍ]]" تورو مخ جوړ شو 363542 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:lang|lang_xx_inherit |code=tr |rtl=yes }}</includeonly><noinclude> {{Documentation|Template:Lang-x/doc}} [[وېشنيزه:اندو ايراني څوژبيزې ملاتړ کينډۍ|Lang-tr]] </noinclude> [[وېشنيزه:څوژبيزې ملاتړ کينډۍ]] 6dhwly8cm799p8vxoywolp04omb6ikw 0 87223 363543 2026-04-28T10:09:33Z شاه زمان پټان 26102 [[تورکي ژبه]] ته وروگرځېده 363543 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[تورکي ژبه]] smv5s8ib8gsp7vwgpzuwhy19qr8ow01 3 87224 363545 2026-04-28T10:45:57Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363545 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=M hussain mosazai}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۰:۴۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) cuvhqngpadzf48fhahwbcwvpeon5vgj 3 87225 363546 2026-04-28T10:50:44Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363546 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Lawyer.F}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۰:۵۰ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) 66z41qpn28ymsb9xwzj2oh352ddjbzy 0 87226 363551 2026-04-28T11:01:06Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[مرمره سمندر]] مخ [[مارمره سمندرگی]] ته ولېږداوه 363551 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[مارمره سمندرگی]] 4vnacle96ftu1a5z6unasq9tvq7j6pe 3 87227 363552 2026-04-28T11:27:31Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 363552 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Bebilina}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۱۱:۲۷ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) dog39uqyho252l7w6q44we6vpwn3vew