ويکيپېډيا:کارن‌نوم تگلار

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ps">
  <siteinfo>
    <sitename>ويکيپېډيا</sitename>
    <dbname>pswiki</dbname>
    <base>https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">رسنۍ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ځانگړی</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کارن</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">د کارن خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ويکيپېډيا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">د ويکيپېډيا خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">دوتنه</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">د دوتنې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مېډياويکي</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">د مېډياويکي خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">کينډۍ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">د کينډۍ خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">لارښود</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">د لارښود خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">وېشنيزه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">د وېشنيزې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">تانبه</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">د تانبې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">چلنوال</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">د چلنوال خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">پېښه</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">د پېښې خبرې اترې</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ويکيپېډيا:کارن‌نوم تگلار</title>
    <ns>4</ns>
    <id>7718</id>
    <revision>
      <id>364723</id>
      <parentid>354800</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T12:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* کارن-نوم څه پکارېږي؟ */</comment>
      <origin>364723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3920" sha1="ovkhscsm1u6wenvni7rlpxb4jbsaiva" xml:space="preserve">په ويکيپېډيا کې چې کله تاسې غواړئ ځانته ګڼون جوړ کړئ، نو لاندې ټکي بايد په پام کې ولرئ:
* نوم مو بايد د يو کلتور، ژبې يا انسان د توهين په مانا نه وي.
* نوم مو بايد له انساني ارزښتونو سره په ټکر کې نه وي.
*کلتوري ارزښت ولري.
*ګونګ او مبهم نه وي.
*حقير او سپک نه وي.

==کارن‌نوم څه پکارېږي؟==
کله چې غواړﺉ نوی کارن-نوم جوړول غواړﺉ، په هغه نوم غونډال ته ننوځﺉ. ددې کار لپاره اړینه برېښي چې یو کارن-نوم غوره کړﺉ. دا پاڼه به تاسې سره پدې اړه مرسته وکړﺉ.

ستاسې کارن‌نوم له ټولو هغو بدلونو، سمونو او لیکنو سره اړیکه نیسي چې تاسې یې په پوهنغونډ کې ترسره کوﺉ. 

دا شونتیا هم شته چې ستاسې د کارن‌نوم ته هم بدلون ورکړل شي، ددې لپاره د [[ویکیپیډیا:د کارن-نوم بدلول]] پام وکړﺉ.

==د کارن‌نوم غوراوی==
په پوهنغونډ کې د لیکنو لپاره د کارن-نوم لپاره غوره نوم ستاسې اصلي یا پټ-نوم کېدای شي 

مهرباني وکړﺉ داسې نوم غوره کړﺉ چې له موږ سره د پوهنغونډ په لیکلو کې مرسته وکړي.  هغه پدې مانا چې داسې نوم غوره کړﺉ چې  نه یواځې دا چې نوم وي چې تاسې یې په لیکلو کې اسانتیا محسوسه کړﺉ، بلکه داسې نوم وي چې نور گډونوال یې هم په لیدلو ارامي هس کړي.  د یادولو وړ ده چې حساسیت راپاروونکي نومونه کولای شي ستاسې سیاسي لرلید اغیزمن کړي.  ویکیپیډیا یوې نړیوالې سرچینې کتاب دی، نو کوښښ وکړﺉ د نورو کولتورونو، مذاهبو، او هېوادونو خلک راوپاروي یا یې زړه ازار کړي، څخه پرهېز وکړﺉ.
ویکیپیډیا سپارښتنه کوي چې په لاندې د لاندې نومو له غوره کولو څخه پرهېز وکړﺉ:
# د سیاستپوهانو، نظامي اشخاصو او مذهبي اشخاصو یا پېښو نومونه.
# هر هغه نوم چې بالقوه زوروونکې وي، یا د عقیدوي قوانینو یا سیاسي نظریو خلاف وي.

د نورو نظریو ته اهمیت ورکړﺉ.

خلک باید پدې وتوانېږي چې تاسې یواځې ستاسې د لیکنو او گډونونډو څخه وپېژني. نه د هغو احساساتو له لامله چې د یو حساسیت راپاروونکي کارن-نوم یا پټ-نوم څخه چې په هغوي کې یې راپاروي. له دې نومونو څخه لریوالی تاسې پورې اړه لري. په یاد ولرﺉ چې تاسې د یوې ټولنې د غړي په توگه دلته کار کوﺉ. د ټولو هماغسې درناوی وکړﺉ، چې تاسې یې له هغوي څخه تمه لرﺉ.

== دکارن‌نوم ړنگول==
هغه کارن-نوم چې په پوهنغونډ کې جوړ شوي د ړنگولو (ډیلېټ) وړ ندي. ځکه دا کار بل شخص ته دا شونتیا ورکوي چې په همدې نوم ځانته گڼون (اکونټ) جوړ کړي، او هغه شخص کولای شي د ټولو هغو لیکنو دعوه وکړي چې مخکیني شخص لیکلي دي. 
کولای شﺉ خپله د کارن او خبرو اترو مخ د لارښود [[ویکیپیډیا:د کارن مخونه]] د ړنگولو غوښتنه د لارښود سره سم وکړﺉ.

{{ويکيپېډيا کړنلارې او لارښوونې}}</text>
      <sha1>ovkhscsm1u6wenvni7rlpxb4jbsaiva</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364724</id>
      <parentid>364723</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T12:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* دکارن‌نوم ړنگول */</comment>
      <origin>364724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3899" sha1="4w98o3gtllmg9tib96x1xa7tp5ld2vh" xml:space="preserve">په ويکيپېډيا کې چې کله تاسې غواړئ ځانته ګڼون جوړ کړئ، نو لاندې ټکي بايد په پام کې ولرئ:
* نوم مو بايد د يو کلتور، ژبې يا انسان د توهين په مانا نه وي.
* نوم مو بايد له انساني ارزښتونو سره په ټکر کې نه وي.
*کلتوري ارزښت ولري.
*ګونګ او مبهم نه وي.
*حقير او سپک نه وي.

==کارن‌نوم څه پکارېږي؟==
کله چې غواړﺉ نوی کارن-نوم جوړول غواړﺉ، په هغه نوم غونډال ته ننوځﺉ. ددې کار لپاره اړینه برېښي چې یو کارن-نوم غوره کړﺉ. دا پاڼه به تاسې سره پدې اړه مرسته وکړﺉ.

ستاسې کارن‌نوم له ټولو هغو بدلونو، سمونو او لیکنو سره اړیکه نیسي چې تاسې یې په پوهنغونډ کې ترسره کوﺉ. 

دا شونتیا هم شته چې ستاسې د کارن‌نوم ته هم بدلون ورکړل شي، ددې لپاره د [[ویکیپیډیا:د کارن-نوم بدلول]] پام وکړﺉ.

==د کارن‌نوم غوراوی==
په پوهنغونډ کې د لیکنو لپاره د کارن-نوم لپاره غوره نوم ستاسې اصلي یا پټ-نوم کېدای شي 

مهرباني وکړﺉ داسې نوم غوره کړﺉ چې له موږ سره د پوهنغونډ په لیکلو کې مرسته وکړي.  هغه پدې مانا چې داسې نوم غوره کړﺉ چې  نه یواځې دا چې نوم وي چې تاسې یې په لیکلو کې اسانتیا محسوسه کړﺉ، بلکه داسې نوم وي چې نور گډونوال یې هم په لیدلو ارامي هس کړي.  د یادولو وړ ده چې حساسیت راپاروونکي نومونه کولای شي ستاسې سیاسي لرلید اغیزمن کړي.  ویکیپیډیا یوې نړیوالې سرچینې کتاب دی، نو کوښښ وکړﺉ د نورو کولتورونو، مذاهبو، او هېوادونو خلک راوپاروي یا یې زړه ازار کړي، څخه پرهېز وکړﺉ.
ویکیپیډیا سپارښتنه کوي چې په لاندې د لاندې نومو له غوره کولو څخه پرهېز وکړﺉ:
# د سیاستپوهانو، نظامي اشخاصو او مذهبي اشخاصو یا پېښو نومونه.
# هر هغه نوم چې بالقوه زوروونکې وي، یا د عقیدوي قوانینو یا سیاسي نظریو خلاف وي.

د نورو نظریو ته اهمیت ورکړﺉ.

خلک باید پدې وتوانېږي چې تاسې یواځې ستاسې د لیکنو او گډونونډو څخه وپېژني. نه د هغو احساساتو له لامله چې د یو حساسیت راپاروونکي کارن-نوم یا پټ-نوم څخه چې په هغوي کې یې راپاروي. له دې نومونو څخه لریوالی تاسې پورې اړه لري. په یاد ولرﺉ چې تاسې د یوې ټولنې د غړي په توگه دلته کار کوﺉ. د ټولو هماغسې درناوی وکړﺉ، چې تاسې یې له هغوي څخه تمه لرﺉ.

== دکارن‌نوم ړنگول==
هغه کارن‌نوم چې په پوهنغونډ کې جوړ شوي د ړنگولو (ډیلېټ) وړ ندي. ځکه دا کار بل شخص ته دا شونتیا ورکوي چې په همدې نوم ځانته گڼون (اکونټ) جوړ کړي، او هغه شخص کولای شي د ټولو هغو لیکنو دعوه وکړي چې مخکیني شخص لیکلي دي. 
کولای شئ خپله د کارن او خبرو اترو مخ د ړنگولو غوښتنه د  [[ويکيپېډيا:کارنمخ]]  لارښونو سره سم وکړﺉ.

{{ويکيپېډيا کړنلارې او لارښوونې}}</text>
      <sha1>4w98o3gtllmg9tib96x1xa7tp5ld2vh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کينډۍ:قيمة ويكي بيانات/تبديل بلد</title>
    <ns>10</ns>
    <id>39752</id>
    <revision>
      <id>364729</id>
      <parentid>219848</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T22:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>OSleger-WMF</username>
        <id>39866</id>
      </contributor>
      <comment>Wrap documentation template in &lt;noinclude&gt; so it is not transcluded into articles; prevents leaked protection indicator/padlock side effects and improves Parsoid compatibility.</comment>
      <origin>364729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162" sha1="nzil9on236lsvzkmhbmeto91pjqvcxq" xml:space="preserve">{{#switch:{{Str right|{{تقليم|{{{1|}}}}}|1}}
|27|1532|17|495={{#if:{{{2|}}}|{{{2|}}}|{{{3|}}}}}
|#default={{{2|}}}
}}
&lt;noinclude&gt;{{لاسوند}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nzil9on236lsvzkmhbmeto91pjqvcxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خبرې اترې:پښتو</title>
    <ns>1</ns>
    <id>48786</id>
    <revision>
      <id>364728</id>
      <parentid>300094</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T16:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35492-16</username>
        <id>39874</id>
      </contributor>
      <comment>/* Afghanistan */ نوې برخه</comment>
      <origin>364728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21620" sha1="i9c0zgw0t34gn7iri9x30ozeln5z9oc" xml:space="preserve">اعوذ بالله من الشیطن الرجیم

== هاضمې انزایمونه د انزایمونو یوه ډله ده چې پولیمیریک میکرومولیکولونه په خپلو کوچنیو ودانیو بلاکونو ماتوي، ترڅو د بدن حجرو ته د دوی جذب اسانه کړي. د هاضمي انزايمونه د حيواناتو په هضم کې موندل کيږي (د انسانانو په شمول) او د غوښې خوړونکو نباتاتو په برخو کې، چېرته چې دوی د خواړو په هضم کې مرسته کوي، او همدارنګه د حجرو په دننه کې، په ځانګړې توګه د دوی په لیسوزومونو کې، چیرته چې دوی د حجرو د بقا ساتلو لپاره کار کوي. د هاضمې انزایمونه د مختلفو ځانګړتیاوو په لعاب کې موندل کیږي چې د لعاب غدود لخوا پټیږي، د معدې په استر کې د حجرو په رطوبت کې، د پانقراس په جوس کې چې د پانقراټيک خارجي حجرو لخوا پټیږي، او د کوچنیو او لویو کولمو د حجرو په رطوبت کې موندل کیږي.
د هاضمي انزایمونه د دوی د هدف سبسټریټ پراساس طبقه بندي شوي:

لیپاز شحمي اسیدونه په غوړو او غوړو ویشي.

پروټیز او پیپټیډیز پروټینونه په کوچنیو پیپټایډونو او امینو اسیدونو ویشي.

امیلیز کاربوهایډریټ تقسیموي لکه نشایسته او شکر په ساده شکرو لکه ګلوکوز.

نیوکلیز نیوکلیک اسیدونه په نیوکلیوټایډونو ویشي.د انسان د هاضمي سیسټم کې، د هضم اصلي ځایونه خوله، معدې او کوچنۍ کولمو دي. د هاضمي انزايمونه د مختلفو exocrine غدود لخوا پټيږي په شمول:

د لعاب غدود

په معده کې د معدې غدې

په پانقراص کې پټې حجرې (اسلټس).

په وړه کولمو کې پټې غدې

خوله

پیچلي خوراکي توکي چې د حیواناتو او انسانانو لخوا اخیستل کیږي باید په ساده، محلول کېدونکي او د توزیع وړ موادو ویشل شي مخکې له دې چې جذب شي. په شفاهي غار کې، د لعاب غدود یو لړ انزایمونه او مادې خپروي چې په هضم کې مرسته کوي او همدارنګه غیر منتن کولو کې مرسته کوي. دوی لاندې شامل دي:

ژبنی لیپیز: لیپیډ هضم په خوله کې پیل کیږي. ژبنی لیپیز د لیپید / غوړ هضم پیل کوي.

Salivary amylase: د کاربوهایډریټ هضم هم په خوله کې پیل کیږي. امیلیز، د لعاب غدود لخوا تولید شوی، پیچلي کاربوهایډریټ ماتوي، په عمده توګه پخه شوي نشایسته، کوچني زنځیرونو، یا حتی ساده شکرو ته. دا ځینې وختونه د ptyalin په نوم یادیږي.

Lysozyme: په پام کې نیولو سره چې خواړه یوازې د اړینو غذایي موادو څخه ډیر لري، د بیلګې په توګه. باکتریا یا ویروسونه، لیزوزیم یو محدود او غیر مشخص، مګر په هضم کې ګټور انټي سیپټیک فعالیت وړاندې کوي.

د یادونې وړ ده چې د لعاب غدود تنوع. د لعاب غدود دوه ډوله دي:

سیروس غدود: دا غدې په اوبو، الکترولیتونو او انزایمونو کې بډایه رطوبت تولیدوي. د سیروس اورل غدې یوه ښه بیلګه د پاروټیډ غدې دی.

مخلوط غدود: دا غدې دواړه سیروس حجرې او مغز حجرې لري، او په دې کې sublingual او submandibular glands شامل دي. د دوی رطوبت مغز لرونکی او لوړ ویسکوسیټی دی.

معدې

هغه انزايمونه چې په معدې کې پټيږي د معدې انزايمونه دي. معده په هضم کې لوی رول لوبوي، دواړه په میخانیکي لحاظ د خوړو د مخلوط او کچالو له لارې، او همدارنګه په انزایمیک احساس کې، د هضم کولو له لارې. لاندې انزایمونه دي چې د معدې او د دوی اړوند فعالیت لخوا تولید شوي:

پیپسین د معدې اصلي انزایم دی. دا د معدې د حجرو لخوا تولید کیږي چې د &quot;مشر حجرو&quot; په نوم یادیږي په غیر فعال شکل پیپسینوجن کې، چې یو زیموجن دی. پیپسینوجن بیا د معدې اسید لخوا په خپل فعال شکل پیپسین کې فعال کیږي. پیپسین په خواړو کې پروتین په کوچنیو ذراتو لکه پیپټایډ ټوټې او امینو اسیدونو ماتوي. د پروټین هضم، له همدې امله، په عمده توګه په معده کې پیل کیږي، د کاربوهایډریټ او لیپیډونو برعکس، چې په خوله کې د دوی هضم پیل کوي (په هرصورت، د انزایم کالیکرین اندازه معلومه کوي، کوم چې ځینې پروټینونه کیټبولیز کوي، د خولې په لعاب کې موندل کیږي).

Gastric lipase: Gastric lipase یو اسیدیک lipase دی چې د معدې د فنډیک mucosa کې د معدې د مهمو حجرو لخوا پټیږي. دا د 3-6 پی ایچ کچه ​​لري. د معدې لپاس، د ژبني لیپیز سره یوځای، دوه تیزابي لیپیزونه لري. دا لیپازونه، د الکلین لیپیز په څیر (لکه د پانکریټیک لیپیز)، د غوره انزیماتیک فعالیت لپاره بائل اسید یا کولیپیز ته اړتیا نلري. اسیدیک لیپیز د انسان په لویانو کې د هاضمې په جریان کې د لیپیډ هایدرولیسز 30٪ جوړوي، د معدې لپاس د دوه تیزابي لیپیزونو ډیره برخه لري. په نویو زیږونونو کې، تیزابي لیپاز خورا مهم دي، چې د ټول لیپولیتیک فعالیت 50٪ چمتو کوي.

Cathepsin F: دا د پرازیتي فلوکس هاضمي انزایم دی.

هورمونونه یا مرکبات چې د معدې لخوا تولید شوي او د دوی اړوند دنده:

هایدروکلوریک اسید (HCl): دا په اصل کې مثبت چارج شوي هایدروجن اتومونه (H+)، یا په اصطلاح کې د معدې اسید دي، او د معدې د حجرو لخوا تولید کیږي چې د پیریټال حجرو په نوم یادیږي. HCl په عمده توګه د پروټینونو د مینځلو لپاره کار کوي، کوم باکتریا یا ویروس چې په خوړو کې پاتې کیږي له منځه یوسي، او همدارنګه په پیپسین کې د پیپسینوجن فعالولو لپاره.

داخلي فکتور (IF): داخلي عامل د معدې د پاریټال حجرو لخوا تولید کیږي. ویټامین B12 (Vit. B12) یو مهم ویټامین دی چې په ټرمینل ileum کې د جذب لپاره مرستې ته اړتیا لري. په پیل کې په لعاب کې، هاپټوکورین د لعاب غدود لخوا پټیږي Vit وتړي. ب، د Vit جوړول. B12-Haptocorrin کمپلیکس. د دې کمپلیکس هدف په معدې کې د تولید شوي هایدروکلوریک اسید څخه د ویټامین B12 ساتنه ده. کله چې د معدې محتوا د معدې څخه ډوډینم ته ووځي، هاپټوکورین د پانقراټيک انزایمونو سره تړل کیږي، په دوامداره توګه ویټامین B12 خوشې کوي. داخلي فکتور (IF) د پاریټال حجرو لخوا تولید شوي بیا د ویټامین B12 سره تړل کیږي، ویټامین جوړوي. B12-IF پیچلي. دا کمپلیکس بیا د ileum ترمینل برخه کې جذب کیږي.

مسکین: معده د خپل ډیر تیزابي چاپیریال په کارولو سره د باکتریا او ویروسونو له مینځه وړو لپاره لومړیتوب لري مګر دا هم دنده لري چې خپل استر له تیزاب څخه خوندي کړي. هغه لاره چې معده دا ترلاسه کوي د میوکوس حجرو له لارې د میوسین او ب ==

پانقراص

&quot;پانکریټیک انزایم&quot; او &quot;پانکریز&quot; د انډوجینس ډولونو دې بحث ته لارښود کوي. د خارجي شکلونو لپاره، د پانقراټيک انزايمونه (درمل) وګورئ.

پانقراص دواړه انډروکرین او خارجي غده ده، په دې کې دا د انډروکرینیک هورمونونو تولید لپاره کار کوي چې د دوراني سیسټم (لکه انسولین او ګلوکاګون) ته خوشې کیږي، د ګلوکوز میټابولیزم کنټرول کوي، او همدارنګه د هاضمي / exocrinic پانقراص جوس تولیدوي، کوم چې پټیږي. په نهایت کې د پانکریټیک نالی له لارې ډوډینم ته ننوځي. د پانقراس هاضمي یا خارجي فعالیت د روغتیا ساتلو لپاره د انډروکرین فعالیت په څیر مهم دی.
د پانکریټیک پارینچیما د حجرو نفوس دوه یې د هاضمي انزایمونه جوړوي:

د ډوکټال حجرې: په عمده توګه د بای کاربونټ (HCO3) تولید لپاره مسؤل دي، کوم چې د معدې د کیم تیزابیت بې طرفه کولو لپاره کار کوي چې د pylorus له لارې duodenum ته ننوځي. د پانقراس د ډیکټل حجرې د هورمون سیکیټین لخوا هڅول کیږي ترڅو خپل بای کاربونیټ بډایه رطوبت تولید کړي، په اصل کې د بایو فیډبیک میکانیزم دی؛ د معدې په لوړه کچه تیزاب لرونکی کیم چې ډوډینم ته ننوځي د ډوډینال حجرې هڅوي چې د &quot;S حجرو&quot; په نوم یادیږي ترڅو هورمون سیکټین تولید کړي او د وینې جریان ته خوشې کړي. سیکریټین چې وینې ته ننوځي په نهایت کې د پانقراټيک ډیکټال حجرو سره تماس کې راځي او دوی هڅوي ترڅو د بای کاربونیټ بډایه جوس تولید کړي. سیکریټین د &quot;G حجرو&quot; لخوا د ګیسټرین تولید هم منع کوي، او همدارنګه د پانقراص اکینار حجرې هڅوي ترڅو د پانقراس انزایم تولید کړي.

د اکینار حجرې: په عمده ډول د غیر فعال پانقراټيک انزایمونو (زیموګینز) تولید لپاره مسؤل دي چې یوځل په کوچني کولمو کې شتون لري ، فعال کیږي او د پروټینونو ، غوړ او DNA/RNA په ماتولو سره د هاضمې مهمې دندې ترسره کوي. د اکینار حجرې د cholecystokinin (CCK) لخوا هڅول کیږي، کوم چې یو هورمون / نیوروټرانسمیټر دی چې د کولمو حجرو (I حجرو) لخوا په ډوډینم کې تولیدیږي. CCK د پانکریټیک زیموجن تولید هڅوي.

د پانقراټيک جوس، چې د دواړو ductal او acinar حجرو له سراو څخه جوړ شوی، لاندې هاضمي انزايمونه لري:

ټریپسینوجن، چې یو غیر فعال (زیموجینک) پروټیز دی چې یوځل په ډوډینم کې په ټریپسین کې فعال شي، په لومړني امینو اسیدونو کې پروټینونه ماتوي. ټریپسینوجن د ډوډینال انزایم انټروکیناز له لارې په خپل فعال شکل ټریپسین کې فعال کیږي.

Chymotrypsinogen، چې یو غیر فعال (زیموجینک) پروټیز دی چې یوځل د duodenal enterokinase په واسطه فعال شي، په کیموټریپسین بدلیږي او پروټینونه په اروماتیک امینو اسیدونو ماتوي. Chymotrypsinogen هم د ټریپسین لخوا فعال کیدی شي.

Carboxypeptidase، چې یو پروټیز دی چې د ټرمینل امینو اسید ګروپ د پروټین څخه لیرې کوي

څو elastases چې پروتین elastin او ځینې نور پروټینونه تخریب کوي

د پانکریټیک لیپیس چې ټرای ګلیسریډونه په دوه غوړ اسیدونو او مونوګلیسیریډونو تخریبوي

سټرول ایستراس

فاسفولیپیس

څو نیوکلیزونه چې نیوکلیک اسیدونه تخریبوي، لکه DNAase او RNAase

پانکریټیک امیلز چې نشایسته او ګلایکوجن ماتوي کوم چې د الفا سره تړلي ګلوکوز پولیمر دي. انسانان د کاربوهایډریټ سیلولوز هضم کولو لپاره سیلولوز نلري کوم چې د بیټا سره تړلی ګلوکوز پولیمر دی.

ځینې ​​​​مخکیني endogenous انزایمونه د درملو مقابل (پانقراټيک انزایمونه) لري چې د exocrine پانقراټيک ناکافي خلکو ته اداره کیږي.
د پانقراص خارجي فعالیت د بایو فیډبیک میکانیزمونو لپاره د دې د پام وړ اعتبار یوه برخه ده چې د جوس سرایت کنټرولوي. لاندې د پام وړ د پانقراټيک بایوفیډبیک میکانیزمونه د پانقراټيک جوس توازن / تولید ساتلو لپاره اړین دي:

سیکریټین، یو هورمون چې د ډوډینال &quot;S حجرو&quot; لخوا تولید شوی د معدې کیم په ځواب کې چې د هایدروجن اتوم لوړ غلظت لري (لوړ تیزابیت) ، د وینې جریان ته خوشې کیږي؛ د هاضمې لارې ته د بیرته راستنیدو سره، سرایت د معدې خالي کول کموي، د پانقراټيک ډیکټل حجرو سرایت زیاتوي، او همدارنګه د پانقراس اکینار حجرې هڅوي ترڅو خپل زیموجینک جوس خوشې کړي.

Cholecystokinin (CCK) یو ځانګړی پیپټایډ دی چې د ډوډینال &quot;I حجرو&quot; لخوا خپور شوی د چایما په ځواب کې چې لوړ غوړ یا پروټین لري. د سیکریټین برعکس، کوم چې د انډروکرین هورمون دی، CCK په حقیقت کې د نیورونال سرکټ د محرک له لارې کار کوي، چې پایله یې د اکینار حجرو محرک دی ترڅو خپل محتويات خوشې کړي. CCK همدارنګه د معدې انقباض زیاتوي، چې په پایله کې بائل د سیسټیک ډکټ، عام بائل ډکټ او په پای کې د ډوډینم سره مینځ ته راځي. البته صفرا د غوړ جذبولو کې مرسته کوي د جذبولو سطحه زیاتوي. صفرا د ځیګر لخوا رامینځته کیږي ، مګر په ګیلاس کې زیرمه کیږي.

د معدې مخنیوی پیپټایډ (GIP) د کایوم په ځواب کې چې د کاربوهایډریټ، پروټینونو او شحمو اسیدونو ډیر مقدار لري د میوکوسل ډوډینال حجرو لخوا تولید کیږي. د GIP اصلي دنده د معدې خالي کول کمول دي.

Somatostatin یو هورمون دی چې د ډوډینم د میوکوسل حجرو او همدارنګه د پانقراس د &quot;ډیلټا حجرو&quot; لخوا تولید کیږي. Somatostatin د پانقراټيک تولید په شمول یو لوی مخنیوی اغیزه لري.

وړه کولمه

لاندې انزایمونه / هورمونونه په ډوډینم کې تولیدیږي:

secretin: دا د انډروکرین هورمون دی چې د ګیسټریک کیم د تیزابیت په ځواب کې د ډوډینال &quot;S حجرو&quot; لخوا تولید شوی.

Cholecystokinin (CCK) یو ځانګړی پیپټایډ دی چې د ډوډینال &quot;I حجرو&quot; لخوا خپور شوی د کیم په ځواب کې چې لوړ غوړ یا پروټین لري. د سیکټین برعکس، کوم چې د انډروکرین هورمون دی، CCK په حقیقت کې د نیورونال سرکټ د محرک له لارې کار کوي، چې پایله یې د اکینار حجرو محرک دی ترڅو خپل محتويات خوشې کړي. CCK همدارنګه د ګال مثانې انقباض زیاتوي، چې د مخکینۍ ذخیره شوي بائل د سیسټیک ډکټ کې د خوشې کیدو لامل کیږي، او بالاخره د عام بائل ډیک ته او د ویټر امپولا له لارې د ډوډینم دویم اناتومیک موقعیت ته. CCK د Oddi د سپینکټر ټون هم راټیټوي، دا هغه سپینټر دی چې د واټر امپولا له لارې جریان تنظیموي. CCK د معدې فعالیت هم کموي او د معدې خالي کول کموي، په دې توګه د پانقراټيک جوسونو ته ډیر وخت ورکوي ترڅو د معدې کیم تیزابیت بې طرفه کړي.

د معدې مخنیوی پیپټایډ (GIP): دا پیپټایډ د معدې حرکت کموي او د ډوډینال میوکوسل حجرو لخوا تولید کیږي.

موټیلین: دا ماده د &quot;موټیلین ریسیپټرو&quot; په نوم د ځانګړي ریسیپټرو له لارې د معدې او کولمو حرکت زیاتوي.

somatostatin: دا هورمون د duodenal mucosa او همدارنګه د پانقراس د ډیلټا حجرو لخوا تولید کیږي. د دې اصلي دنده د راز راز راز میکانیزمونو مخنیوی دی.

د کوچني کولمو د استر په اوږدو کې بې شمیره برش بارډر انزایمونه شتون لري چې دنده یې د معدې څخه د جذب وړ ذرو ته خوشې شوي کیمونه نور هم ماتول دي. دا انزایمونه په داسې حال کې جذب کیږي چې د peristalsis واقع کیږي. د دې انزایمونو څخه ځینې عبارت دي له:

مختلف exopeptidases او endopeptidases په شمول dipeptidase او aminopeptidases چې peptones او polypeptides په امینو اسیدونو بدلوي.

مالټاز: مالټوز په ګلوکوز بدلوي.

Lactase: دا یو مهم انزایم دی چې لیکتوز په ګلوکوز او ګالکټوز بدلوي. د منځني ختیځ او آسیا ډیری نفوس دا انزایم نلري. دا انزایم هم د عمر سره کمیږي. لکه څنګه چې د لیکتوز عدم برداشت اکثرا په منځني ختیځ، آسیا، او زړو خلکو کې د معدې یو عام شکایت دی، چې د پړسوب، د معدې درد، او اوسموټیک اسهال سره څرګندیږي.

سوکروز: سوکروز په ګلوکوز او فرکټوز بدلوي.

نور disaccharidases

بوټي

په غوښه خوړونکو نباتاتو کې هضمي انزايمونه او اسيدونه حشرات او په ځينو نباتاتو کې کوچني حيوانات ماتوي. په ځینو نباتاتو کې پاڼي د تماس د زیاتوالي لپاره په ښکار باندې راوتلي، نور یې د هاضمي مایع کوچنۍ رګ لري. بیا د هاضمي مایعات د ښکار د هضمولو لپاره کارول کیږي ترڅو اړین نایټریټ او فاسفورس ترلاسه کړي. د اړتیا وړ غذايي موادو جذب معمولا د نورو نباتاتو په پرتله ډیر اغیزمن وي. د هاضمي انزايمونه په خپلواکه توګه په غوښه خوړونکو نباتاتو او حيواناتو کې راځي.
ځینې ​​غوښه خورونکي نباتات لکه هیلیامفورا د هاضمې انزایمونه نه کاروي، مګر د خوړو د ماتولو لپاره باکتریا کاروي. دا بوټي هضمي جوس نه لري، خو د ښکار له سړو څخه کار اخلي.
ځینې ​​غوښه خوړونکي نباتات هضمي انزایمونه:

هایدرولیټیک پروسه

Esterase یو هایدرولیس انزایم

پروتیز انزایمونه

د نیوکلیز انزایم

فاسفاتیز انزایم

ګلوکانیز انزایم

Peroxidases انزايم

یوریا یو عضوي مرکبات دي

Chitinase انزايم [[ځانگړی:ونډې/59.153.124.52|59.153.124.52]] ۱۱:۴۰, ۴ سپټمبر ۲۰۲۳ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Afghanistan ==

Afghanistan said I will have there [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2026-35492-16|&amp;#126;2026-35492-16]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2026-35492-16|talk]]) ۱۷ جون ۲۰۲۶، گړۍ ۱۶:۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])</text>
      <sha1>i9c0zgw0t34gn7iri9x30ozeln5z9oc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ويکيپېډيا:کارنمخ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>67791</id>
    <revision>
      <id>364725</id>
      <parentid>307497</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T12:42:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7083" sha1="lqrjctme9q2jw4on092u26fc3lpkgjy" xml:space="preserve">{{خبرتياوو پاڼه}}
{{نومځی}}
کله چې يو څوک په پښتو ويکيپېډيا کې خپل ګڼوڼ جوړوي، نو له دې سره هغه په خپل ګڼوڼ کې يو پاڼه او هغې سره اړوند د خبرې اترې پاڼې څښتن ګرځي، همدې پاڼې ته په ويکيپېډيا کې (کارن پاڼه) وايي، د ويکيپېډيا پوهنغونډ له لوری کارن ته د کارن پاڼې د ورکولو څخه موخه کارن ته د غړيتوب ورکول او له نورو کارنانو سره د هغې د اړيکو ټينګولو کې د اسانتيا پيدا کولو لپاره وي. د دې کارن پاڼې په مرسته کارن خپله پېژندګلوي ساتلی شي او له ټولې نړۍ سره خپله پېژندګلوي شريکولی شي. په دې پاڼه کې کارن کولی شي د خپل ځان په اړه بشپړ مالومات وليکي، او په هره بڼه او هره کچه يې چې وغواړي تغير او تبديل کولی شي، او د هغې د ښايسته کولو او سينګارولو لپاره کارن ته هر ډول لارښوونې هم برابريږي، د لارښود او مرستې په اړه اوسمهال په (انګريزي ويکيپېډيا) کې يو څه مالومات شته [[:en:Wikipedia:User page design center|چې دلته يې کتلی شئ]].

==شخصي ملکيت؟==
دا چې ويکيپېډيا پوهنغونډ کومه عمومي [[وېب کوربه(web hosting service)]] پاڼه نه ده، نو له همدې کبله {{}} ستاسو شخصي کارنمخ ته د [[شخصي وېپاڼې]] (personal [[website]]) حيثيت نه دی حاصل، نو بايد ياد وساتئ چې ستاسو شخصي کارنپاڼه، کوم شخصي وېبپاڼه نه دہ، بلکې --- په دې ويکيپېډيا --- کې ستاسو د کړنو او فعاليتونو په اړه او په هغې کې ليکل شوي مالومات بايد په ويکيپېډيا کې ستاسو د ګډون، ليکنو او خدماتو په اړه وي، نه ستاسې شخصي ژوند په اړه، مانا دا چې دلته داسې ليکنې مه ليکئ چې تاسو يې نورو ته ښودل نه غواړئ يا دا چې تاسو يې محرم ساتل غواړئ.

==&quot;ستاسو&quot; کارنپاڼه او &quot;ستاسو&quot; مفهوم==
فرض کړئ چې ستاسو کارن نوم،{{بدن جوړښت|100%|'''بېلګه کارن'''}} ، دی؛ نو دې حالت کې:
* ستاسو کارنمخ {{بدن جوړښت|100%|'''کارن:بېلګه کارن'''}} سرليک سره وشي چې ([[Special:Mypage]]) باندې يې هم ليدلی شئ. 
* او ستاسې د کارن پاڼې خبرې اترې مخ به ، {{بدن جوړښت|100%|''کارن خبرې اترې:بېلګه کارن'''}} سرليک سره وشي چې په ([[Special:Mytalk]]) باندې يې هم ليدلی شئ. 
* او ستاسې کارننوم(بېلګه کارن) لاسوند او لاسوند څېرمه مخونه (يو /نورو زياتونو سره) به داسې شي 
**  {{بدن جوړښت|100%|'''کارن:بېلګه کارن/لاسوند څېرمه مخ'''}} کوم چې  {{د2}}([[Special:Mypage]]'''/لاسوند څېرمه مخ '''{{دخ2}}) باندې يې هم ليدلی شئ.
** {{بدن جوړښت|100%|''کارن خبرې اترې:بېلګه کارن/لاسوند څېرمه مخ'''}} کوم چې {{د2}}([[Special:Mytalk]]'''/لاسوند څېرمه مخ'''){{دخ2}} باندې يې هم ليدلی شئ.
*** پورته دواړه بېلګو کې {{بدن جوړښت|'''لاسوند څېرمه مخ'''}} کې به ستاسې نوم ښکاره شي. 
***په پورتنیو دواړو مثالونو کې مخونه په لاندې ډول ترتیب شوي.
**{{د2}}[[Special:Prefixindex/User:بېلګه کارن/]]{{دخ2}} او 
**{{د2}}[[Special:Prefixindex/User talk:بېلګه کارن/]]{{دخ2}}&lt;br&gt;
{{وراشه|{{بدن جوړښت|'''ستاسو'''}} کارنمخ ، پورتنۍ ټولې پاڼې د ټولګې په توګه ویل کیدی شي، یانې د پورته ټولو ډولونو پاڼې ، {{بدن جوړښت|'''ستاسو'''}} کارنمخ جوړوي. {{بدن جوړښت|110%|لیکن}} دلته دا کلمه په یاد ولرئ ----  {{بدن جوړښت|'''ستاسو کارنمخ'''}} ---- نه مراد  {{بدن جوړښت|'''ستاسو شخصي ملکيت'''}} نه دی، بلکې  {{بدن جوړښت|''ستاسو کارنمخ'''}} نه مراد  {{بدن جوړښت|'''تاسو پورې اړوند مخ'''}} دی. يانې  {{بدن جوړښت|'''په ويکيپېډيا کې ستاسو اړوند مخ'''}} نه دا چې  {{بدن جوړښت|'''په ويکيپېډيا کې ستاسې شخصي ملکيتي پاڼه'''}}.}}

== کارنمخ ته لاسرسی ==
په پورته برخه کې لیست شوي ډیری لینکونو څخه [[Special:Mypage]] او [[Special:Mytalk]] دلته دوه لینکونه شتون لري چې تاسو په دې ویکیپیډیا کې موندلی شئ{{بدن جوړښت|'''تاسو پورې اړوند'''}} دوی تاسو خپل کارنمخ ته رسوي، مګر د لټون بکس کې د ټایپ کولو سره، هیڅ بل کارن نشي کولی ستاسو  کارن پاڼه ومومي ؛ د هغه د ترسره کولو لپاره {{بدن جوړښت|'''کارن:بېلګه کارن'''}} ولټول شي. که چېرته تاسې نه غواړئ، کارنمخ ولرئ، نو په دې صورت کې تاسو د خپل کارنمخ د خبرې اترې مخ ته (redirect) لېږدوي.

==خپلې کارنمخ کې څه شی ليکلی شم؟==
که څه هم دا په تګلارو او لارښوونو کې نه راځي، خو بيا هم تاسو کولی شئ چې په خپلو کارن پاڼو کې ځينې کينډۍ چې کارن کينډۍ يې بولي د خپلې پاڼې په سينګارولو کې وکاروئ، خو داسې څه په کې مه ليکئ چې نوي کارنان پرې داسې فکر وکړې چې دا د ويکيپېډيا کومه مقاله ده
# [[کينډۍ:برېښنايي پيغام]]
# [[کينډۍ:کارن تاريخ خوښ]] او داسې نور.
له دې پرته تاسو هر هغه څه په خپله کارنپاڼه کې ليکلی شئ چې د ويکيپېډيا تګلارو او لارښوونو سره په ټکر کې نه وي، خو په ياد لرئ چې خپله کارنپاڼه، کورپاڼه (homepage) يا خپل شخصي [[وېببلاګ|وېببلاګ(blog)]] مه ګڼئ چې هر څه ستاسې خوښه وي، هغه پکې ځای پرځای کړئ، بلکې په خپله کارنپاڼه کې خپلې کړنې، خدمتونه، کارونه او د هغې تاريخونه وليکئ، ترڅو نور کارنان ستاسو په خدمتونو پوه شي او له هغې نه ګټه پورته کړي. 


{{ويکيپېډيا کړنلارې او لارښوونې}}

[[وېشنيزه:ويکيپېډيا]]</text>
      <sha1>lqrjctme9q2jw4on092u26fc3lpkgjy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کينډۍ:خبرتياوو پاڼه</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71837</id>
    <revision>
      <id>364726</id>
      <parentid>311356</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T12:42:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="884" sha1="qaqmfnjqzaytfylh6re3fggmkzve4wr" xml:space="preserve">{{Ombox
|type = notice
|image = [[File:Info non-talk.svg|40px|link=]]
|text = '''دا يوه مالوماتي پاڼه ده''' چې د ويکيپېډيا د قوانينو په چوکاټ کې د ټولنو د رايو اتفاق څرګندوي. دا چې دا په خپله د [[پروژه:لارښوونې او تګلارې|لارښوونو او تګلارو]] برخه نه ده، بلکې دا نورو ويکيپېډيا لارښوونو او تګلارو ضميمه ده؛ نو مهرباني وکړئ د دې پاڼې او اړوندې تګلارو او لارښوونو پاڼې تر منځ د شخړې په صورت کې اصلي لارښوونو او تګلارې پاڼې ته ترجیح ورکړئ او مراجعه وکړئ.
}}&lt;includeonly&gt;[[وېشنيزه:ويکيپېډيا پاڼې مالومات|{{مخنوم}}]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{لاسوند}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qaqmfnjqzaytfylh6re3fggmkzve4wr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پشه يان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80619</id>
    <revision>
      <id>364730</id>
      <parentid>353524</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T04:08:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35379-48</username>
        <id>39884</id>
      </contributor>
      <comment>just corrected some words inside of the text</comment>
      <origin>364730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36732" sha1="nnmmqoj89n194l6uvb0isuw20awah9f" xml:space="preserve">== '''پاشایی''' ==
پاشایی د افغانستان له تر ټولو لرغونو او اصیلو قومونو څخه دي او خپله ژبه لري چې د پاشایي ژبې په نوم یادېږي. د «پاشایي» نوم د یوه ډېر لرغوني نوم بدله شوې بڼه ګڼل کېږي چې شاوخوا دوه نیم زره کاله پخوانۍ سابقه لري. دغه نوم په بېلابېلو تاریخي دورو کې د بهاشه، بهشه، پیشه‌چه، پیشاچي، پشاوي، پاشایي، پشیي، پشئي او پشه‌اي په بڼو ثبت شوی دی. تر اوسه د پاشایي نوم د رېښې او نومونې په اړه بېلابېل نظریات وړاندې شوي دي:

۱. ځینې پوهان باور لري چې «پاشایي» له «بهاشه» کلمې څخه اخیستل شوې ده. پانیني هم دغه نوم یاد کړی او ویل کېږي چې له همدې څخه د سانسکریت ژبې بنسټ رامنځته شوی دی. په پاشایي ژبه کې «بهاشه»، «بهاش» یا «باش» د وینا او خبرې په معنا کارېږي.

۲. ځینې نور پاشایي د «پشاچه» یا «پشاثه» څخه اخیستل شوی بولي، چې د دیو او یا غوښه خوړونکي معنا ورکوي.

۳. یو شمېر کسان په دې اند دي چې پاشایي له «پشي» څخه اخیستل شوې ده چې د ټینګښت او ځواک معنا لري؛ ځکه په پاشایي ژبه کې دیوال او قبرقه دواړه په همدې مفهوم یادېږي او د ټینګښت او ځواک نښه ګڼل کېږي.

۴. ځینې روایتونه وایي چې په لرغونو زمانو کې د همدې خلکو له منځه یو پاچا و، او وروسته د قومي او ژبني تړاو له امله خلک او ژبه دواړه د هغه پاچا په نوم «پاشایي» ونومول شول. ویل کېږي چې په پخوانیو وختونو کې پاچا ته «پاشا» ویل کېدل، او د وخت په تېرېدو سره له همدې نوم څخه پاشایي، پشایي او پشه‌اي نومونه رامنځته شول.

سره له دې، یوازې په دغو نظریو ټینګار کول د ژبپوهنې او لرغون‌پېژندنې له علمي اصولو سره سم نه ښکاري، او د دې قوم د نوم د اصل د موندلو لپاره باید تاریخي سرچینې په دقت وڅېړل شي. موږ پوهېږو چې په پهلوي فارسي کې د «س» او «ش» توري ډېر ځله یو د بل پر ځای کارېدل؛ لکه «فرشته» او «فرسته». همدارنګه «پسا» او «پشا» په لرغوني تاریخ کې پېژندل شوي نومونه دي، هغه نومونه چې کوروش او داریوش ورسره تړاو لري. د پسا (فسا)، پاسارګاد او پسره (بصره) نومونه هم له همدې تاریخي لړۍ سره تړلي بلل کېږي. د کرمان او لمغان نومونه هم د تاریخي او ژبني بدلونونو له مخې یو له بل سره اړیکه لري.

{{توکميزه ډله مالوماتبکس|image=Pashaei_people_in_Afghanistan_Mountain.jpg|group=اريايي|religions=[[دوتنه:Star and Crescent.svg|15px]] [[اسلام]]|languages=* [[پاشایی ژبه]] 
* [[پښتو او فارسی]] د دويمې ژبې په توګه|population=نږدې ۵۰۰,۰۰۰|related_groups=کشمیری ها  کالاش ها بلوری ها|regions=[[لغمان ولايت|لغمان]]، [[ننګرهار ولايت|ننګرهار]]، [[نورستان ولايت|نورستان]]، [[کونړ ولايت|کونړ]]، [[پنجشېر ولايت|پنجشېر]]، [[کاپيسا ولايت|کاپيسا]]، [[کابل]] ([[سروبي ولسوالۍ]])}}

== د پاشایی قوم جعرافیه ==
پشه‌ایان د افغانستان له زړو (باستاني) او اصلي قومونو څخه دي، چې زیاتره د هندوکش د غرونو په جنوبي لمنو کې مېشت دي. پشه‌ای خلک د افغانستان په ختیځو سیمو کې، په ځانګړي ډول د کاپيسا ولایت په اله‌سای، کوهبند، نجراب، تګاب او د کوهستان ولسوالیو، د لغمان ولایت په الینګار، الیشنګ، دولت‌شاه، او قرغه‌يي ولسوالیو، د ننګرهار ولایت په شېوه، دره نور او مرکز کې، د کنړ ولایت په نورګل، چلس، کونګل او کور سیمو، د نورستان ولایت په ننگراج او دوآبه ولسوالیو، او د کابل ولایت د سروبي ولسوالۍ د اوزبین په سیمه کې له خپلو پښتون، تاجک او نورستاني ورونو سره ګډ ژوند کوي.

همدارنګه، پشه‌ایان په مرکزي ولایتونو کې هم خواره واره مېشت دي؛ لکه: د غزني ولایت په جاغوري ولسوالۍ د چل باغتوی سیمه، د مالستان ولسوالۍ حصه دویمه، د ارزګان ولایت پیک خاص سیمه، د پغمان ولسوالۍ د پشه‌یي دره، د کابل ښار مرکز، د خوست فرنگ ولسوالۍ تګاب پشه‌یي، د اندراب ولسوالۍ د قاصان پشه‌یي دره، د بغلان ولایت بغلان مرکزي، د تخار ولایت نارچمن، د بدخشان ولایت شهر بزرگ، او د کندز، بلخ، فاریاب او هرات ولایتونو ځینو سیمو کې هم له نورو قومونو سره ګډ ژوند کوي.

د پشه‌یي خلکو ډېر شمېر د تېرو پېړیو په اوږدو کې د بېلابېلو لاملونو له کبله له خپلو اصلي سیمو (چې ګندهارا بلل کېدې) نورو برخو ته کډه شوي، چې زیاتره یې خپله پشه‌یي ژبه له لاسه ورکړې. یو شمېر پشه‌ییان پخوا پاکستان او ایران ته هم کوچېدلي دي.

د میر غلام محمد غبار د لیکنو له مخې، پشه‌یي خلک شاوخوا اووه نیم پېړۍ وړاندې له ګندهارا څخه د غور او غرجستان سیمو ته کوچېدلي دي. همدارنګه، فیض محمد کاتب هزاره د جاغوري په اړه د پشه‌یي سیمې او خلکو یادونه کړې. ظهیرالدین محمد بابر هم شاوخوا پنځه سوه کاله وړاندې د کابل او شاوخوا سیمو کې د پشه‌یي ژبې شتون یاد کړی دی.

پشه‌یي قوم اوس مهال اووه استازي په افغانستان ولسي جرګه (پارلمان) کې لري. دا خلک زیاتره د پښتنو ترمنځ ژوند کوي، او شمېر یې له نیم میلیون څخه ډېر اټکل شوی. د پشه‌یي خلکو دین اسلام دی او د حنفي فقهې پیروان دي.

== ښوونه او روزنه ==
د پېړیو په اوږدو کې د پشه‌یي خلکو ژبه د دولتي ژبو تر اغېز لاندې راغلې وه. خو له تېرو ۳۰ کلونو راهیسې پشه‌یي پوهانو هڅه کړې چې خپله ژبه یوازې وساتي نه، بلکې پراخه یې هم کړي. له هماغه وخته راوروسته، کتابونه او رسنۍ د پشه‌یي قوم په اړه لیکنې کوي. اوس مهال د پشه‌یي ژبې راډیويي او تلویزیوني خپرونې هم شته.

'''حفیظه رحیمي''' وایي:

«موږ دا مهال له اول ټولګي څخه تر دولسم ټولګي پورې درسي کتابونه په پشه‌یي ژبه تألیفوو. له محتوايي پلوه دا کتابونه له نورو کتابونو سره هیڅ توپیر نه لري، خو ځینې مطالب یې له زموږ د سیمې له فرهنګ سره اړخ لګوي. موږ داسې موضوعات لیکو چې د سیمې له فرهنګي روحيې سره همغږي ولري.»

تر اوسه پشه‌یي خلک داسې ښوونځي نه لري چې لوړې ټولګي ولري. خو په دې وروستیو کې د ننګرهار ولایت د دره نور ولسوالۍ کې یوه خیریه مؤسسه د پشه‌یي ژبې د سوادآموزۍ کورسونه جوړ کړي دي. د دې کورسونو درسي کتابونه په پشه‌یي ژبه چاپ او تدریسېږي.

که څه هم د افغانستان د معارف وزارت د تألیف او ترجمه ریاست هم د پشه‌یي ژبې لپاره درسي کتابونه تألیف او چاپ کړي، خو لا تر اوسه تدریس نه‌دی پیل شوی.

بله ستونزه دا ده چې د پشه‌یي مېشتو سیمو یو شمېر خلک خپله ژبه له لاسه ورکړې ده. د بېلګې په توګه، د کابل ولایت د پغمان ولسوالۍ یوه کلي او دره د پشه‌یي په نوم یادېږي، خو اوس یې خلک پشه‌یي ژبه نه وایي. دا په داسې حال کې ده چې د کابل مجلې د ۱۳۱۳ هجري شمسي کال د کلني په یوه مضمون کې راغلي وو'''«په پغمان کې د بیګ توت په سیمه کې، د پشه‌یي په کلي کې، د ۵۰۰–۶۰۰ کورونو خلک پشه‌یي ژبه وایي.»'''

== د پاشایی قوم تاریخ ==
پاشایی خلک د آریایانو یوه برخه دي، چې له څلورو زرو کلونو زیات د افغانستان په خاوره کې ژوند کوي. د تاریخي اسنادو، او په ځانګړي ډول د &quot;ریګ ویدا&quot; د سرودونو له مخې دا څرګندیږي چې د بلخ د زوړ ښار ویدیک آریایي قبیلې د هندوکش له درو څخه د ختیځو او جنوب‌لوېدیځو سیمو خوا ته خپرې شوې. له دې ډلې یو شمېر خلک د کوبها سیند (اوسنی کابل سیند) او د هغه له څانګو څخه د نجراب، تګاب، سروبي او لغمان له لارې د کنړ د سیند حوزې ته رسېدلي، او له هغه ځایه د سواستو (اوسنی سوات، پاکستان) خوا ته تللي، او هلته مېشت شوي. د نن ورځې پشه‌یي خلک هم همدغو خلکو ته ورګرځي.

د ریګ ویدا د سرودونو (چې شاوخوا ۱۴۰۰ ق.م لیکل شوي) او نورو باوري اسنادو پر بنسټ، د نن ورځې پشه‌یي خلک په هغه زمانه کې د '''&quot;الینا&quot;''' په نوم یاد شوي دي. د آریایي قومونو ترمنځ د لس قبیلو نامتو جګړه کې، چې مشهوره تاریخي پېښه ده، الینا قبیله د پام وړ نوم او مقام لرلو. دا جګړه د '''سوداس''' (د بهاراته قبیلې مشر) او '''ویسو مترا''' ترمنځ وشوه، چې سوداس او د هغه متحد قبایل پکې بریالي شول. له همدې امله د آریایي قومونو هغه لاره چې &quot;ویسو مترا جبهه&quot; بلل کېده هند ته وتړل شوه او دا قبایل په خپلو سیمو کې پاتې شول.

د همدې قومونو له ډلې، الینایان (چې ننني پشه‌ییان، دَردیان او نورستانیان پکې شامل دي) د کوبها سیند په شمالي درو، یعنې الینگار او الیشنګ کې مېشت شول. له وخت سره، د نفوس د زیاتوالي او نورو عواملو له امله، دا خلک د همدې درو شاوخوا او د کابل او پېښور ترمنځ د پراخې غرنۍ وادۍ (کندهار شمال‌لوېدیځه خوا) سیمو ته پراخ شول.

په تاریخ کې پشه‌یي خلک د بېلابېلو نومونو لاندې یاد شوي، لکه:

* '''الینا''' (یعنې سمسور، شین او ښایسته)،
* '''دَردي''' (یعنې غرنۍ یا غرني خلک)،
* '''کوهستاني'''،
* '''دیګان'''،
* '''لغماني''' (یعنې د دهن یا سیند غاړې مېشتي)،   او '''په وروستیو کې''' یې ځینې نور نومونه هم خپل کړي، لکه:
* '''نورستاني'''،
* '''شاړی''' (چې یوه پشه‌یي کلیمه ده او مانا یې ده &quot;لاړ شو&quot; یا &quot;ورشو&quot;).

د علینګر او الیشنګ ولسوالیو نومونه چې د پشه‌یي خلکو مېشت ځایونه وو او اوس هم ډېری پشه‌ییان هلته ژوند کوي، د &quot;الینا&quot; له نوم سره تړلي دي. &quot;الینګر&quot; په پشه‌یي ژبه کې د &quot;الینا د کور یا د ځای&quot; معنی لري. په اله‌سای ولسوالۍ کې هم د الینا نوم ریښه لیدل کېږي.

یوه بله مهمه تاریخي اشاره دا ده چې د اسکندر مقدوني د یرغل پر مهال، هغه قبایل چې د کابل سیند په شمالي خوا کې وو او له سختې جګړې سره یې د اسکندر لښکر ته ماتې ورکړه، '''اسکینی، ګوري، او اسپا''' بلل شوي، او دا قبایل ننني پشه‌یي خلک دي.

– '''اسکینی''': د اله‌سای ولسوالۍ یوه سیمه او قبیله ده چې له اساکینی نوم سره بې‌اړخ نه ګڼل کېږي.

– '''ګوري''': د دره نور ولسوالۍ خلک د &quot;ګوار&quot; کلمه د &quot;اصیل&quot; او &quot;صاف&quot; په مانا کاروي، او دا ورته ویاړ دی. همداراز د &quot;ګوریک&quot; سیمه شته، خلک‌یې پشه‌یي دي، او &quot;ګوریک&quot; قبیله د &quot;کوهی کلمان&quot; سیمې اوسېدونکي هم لري. د ګوارباتي او ګهواري ژبې ویونکي چې د کنړ د علیا سیمو کې اوسېږي، له پشه‌ییانو سره ډېر نږدې نسبت لري.

– '''اسپی (اشپی)''': د اله‌سای ولسوالۍ په اشپی دره کې اوسېدونکي خلک &quot;اشپی‌وال&quot; بلل کېږي، او دا هم د پشه‌یي خلکو له لرغوني نسب څخه یوه مهمه نښه ده.دا ټول نومونه، سیمې او قبیلې ښيي چې د نن ورځې پشه‌یي خلک د هماغه لرغوني آریایي تمدن یوه ژوندي څانګه ده.

== ژبه ==
پاشایی ژبه د آریایي ژبو یوه څانګه ده. د وختونو په اوږدو کې، د دې ژبې لپاره بېلابېل نومونه کارول شوي دي؛ لکه: '''بهاشه، بهشه، پیشاچه یا پایشاچي، ګندهاري، دادیکا، داردي، کوهستاني، لغماني، دهگان (دیګان)''' او په وروستیو کې '''خاریگا''' او '''شاړی'''. دا ټول نومونه د پشه‌یي ژبې له ريښې سره تړاو لري.

ډېری پشه‌یان خپل اصل '''پښتون''' بولي، خو وایي چې دوی یوازې یوه ځانګړې ژبه لري. ډېری پشه‌یي خلک همداراز پر پښتو او فارسي ژبو هم تسلط لري.

'''ډاکټر مجاور احمد زیار'''، د افغانستان نومیالی ژبپوه، وایي چې د پشه‌یي ژبې شاوخوا '''شل بېلابېل لهجې (گویشونه)''' شته. د هغه په وینا، پشه‌یي ژبه د '''هندي ژبو له ډلې''' څخه ده او د '''دردیک''' په نوم یوې څانګې پورې اړه لري. دردیک یوه ژبنۍ ډله ده چې نږدې شل لهجې یې په افغانستان کې ویل کېږي، او ویونکي‌یې تر '''کشمیر''' پورې خپاره دي. هغه زیاتوي چې دا خلک پخوا له هندیانو سره یوځای د هغه لوري ته تللي وو، خو بېرته راستانه شوي او د غرونو په لمنو کې مېشت شوي.

پشه‌یي ژبه د افغانستان په ځینو سیمو او ولسوالیو کې ډېر ویونکي لري، خو لا تر اوسه یې د ویونکو کره شمېر نه دی تثبیت شوی.

 '''غلام صدیق شنګنیک'''، د افغانستان د معارف وزارت د پاشایي ژبې د نصاب د څانګې مشر وایي:&lt;blockquote&gt;&quot;د پاشایي ژبې ویونکو کره شمېر معلوم نه دی، خو دا معلومه ده چې د کاپیسا، لغمان او ننګرهار ولایتونو په ځینو ولسوالیو کې خلک یوازې په پاشایي ژبه خبرې کوي.&quot;&lt;/blockquote&gt;د لغمان او کنړ ډېری ځای‌نومونه هم د پشه‌یي ژبې له مخې نومول شوي دي، لکه:

* '''ګندهارا''': د خوشبوی راوړونکې معنا لري
* '''لغمان''' (اصلاً لمګان): د &quot;دهن‌نشین&quot; یا د کلی مالک معنی لري
* '''درونته''': د &quot;غره پرې شویه&quot; معنا لري
* '''کاپیسا''' (اصلي بڼه‌یې &quot;پېشي‌کا&quot; ده): پشه‌یي جوړوونکی یا تړاو لرونکی
* '''اله سای''': د اله شاه خېل له نومه اخیستل شوی (خېل د الینا شاه)
* '''الینګر''': د &quot;الینا ځای&quot; معنا لري
* '''پشیګر''': د پشه‌یي خلکو ځای
* '''الیشنګ''': د &quot;الینا کور&quot;
* '''ګمبیري''': د &quot;دښته&quot; معنا لري
* '''شیګل''': د &quot;شپږ درو&quot; معنا لري
* '''کله‌گوش''' (اصلي بڼه &quot;گله‌گوش&quot;): د &quot;صوف دره&quot;
* '''نورګل''': د &quot;نور دره&quot; (ګ باید په زور سره تلفظ شي)   او نور ډېر ځایونه.

د ځینو څېړونکو، په ځانګړي ډول '''ډاکټر سید چراغ حسین شاه''' (د پښتو پوهنتون د مجلې ۳۶مه ګڼه)، په باور پشه‌یي ژبه د سیمې د ډېرو ژبو '''مور ژبه''' ده.

د پشه‌یي ژبې لومړۍ قاموس (فرهنګ لغات) د '''حمیدرضا کهنګي''' لخوا لیکل شوی، چې د «'''فرهنگ و زبان پشه‌ای مردم افغانستان'''» تر نوم لاندې په ۱۳۹۸ هـ ش کال، د '''ایرانا خپرندویې ټولنې''' له خوا په تهران کې خپور شوی.

== ادبي یا ژبني کارونې ==
د پاشایی ژبې رسم‌الخط د افغانستان د نورو ژبو لکه دری، پښتو او نورو ژبو په څېر د عربي رایج رسم‌الخط نه کار اخلي. په پخوا زمانو کې هم د پاشایی ژبې د لیکلو لپاره د سلطنتي حکومتونو رایج رسم‌الخط کارول شوی دی، او د ځینو لیکنو له مخې، ځینې مشهور تاریخي کتابونه لکه '''&quot;بدهت کهنا&quot;''' او '''&quot;ملندا پنه&quot;''' په پاشایی ژبه لیکل شوي دي (هیواد، ۱۳۸۸/۳/۱۰).

اوس مهال هم د افغانستان د معارف وزارت د تعلیمي نصاب په چوکاټ کې د کتابونو د لیکلو لپاره همدغه رسم‌الخط کارول کېږي.

پشه‌ای ژبه په اصل کې له آریایي ژبو نه راولاړه شوې، او له خپلو ګډو نیاکانو څخه یې دا ژبه په میراث کې اخیستې ده. لکه: '''&quot;سامیک&quot;، &quot;شامیک&quot;''' (پشه‌ای)، چې پخوا یې په پخوانۍ فارسي کې '''&quot;سیامک&quot;''' یادېده، یا '''&quot;شام فقلی&quot;''' چې د توروالي یا تیارو معنی لري. همدارنګه کلمې لکه '''&quot;سرخ&quot;، &quot;سور&quot;، &quot;سونیک&quot;''' یا '''&quot;ستودن&quot;، &quot;ستایل&quot;''' او '''&quot;استویک&quot;''' د دری، پښتو او پشه‌ای ژبو ګډې ریښې دي.

خو سره له دې هم، پاشایی ژبه په ځینو مواردو کې د دری او عربي ژبو (چې له پښتو او دری له لارې راغلي) تر تاثیر لاندې راغلې ده. بله خوا، پاشایی ژبه خپله هم په ځانګړي ډول په هغو سیمو کې چې له نورو ژبو سره ګډې پولې لري، په دری او پښتو ژبو باندې اغېز لرلی دی.

د بیلګې په توګه:د لغمان او ننګرهار د دری‌ژبو خلک مور ته '''&quot;آیی&quot;'''، روغ ته '''&quot;سسته&quot;'''، واښه ته '''&quot;توش&quot;''' او خواښې ته '''&quot;سیانی&quot;''' وایي، او د پنجشېر او کاپیسا خلک د توت خوړلو ته '''&quot;پکیک&quot;''' وایي، چې دا ټول کلمات د پاشایی ژبې دي. همداراز ډېر نور کلمات شته چې نومونه یې نه دي اخیستل شوي، خو د پاشایی ژبې اصل لري.

== کلتور او دودونه ==
د پاشایی خلکو رسم، رواج او کلتور له نورو قومونو او مليتونو سره ځینې توپیرونه لري. د بېلګې په توګه، پاشایي خلک د خپلو ستونزو د حل لپاره یوه غونډه لري چې ورته '''«مارات»''' وايي. «مارات» د پاشایي مشرانو غونډه ده چې په بڼه کې د افغانستان د نورو قومونو د جرګې سره ورته والی لري.

د واده مراسم هم د پشه‌یي خلکو په منځ کې ځانګړي ځانګړتیاوې لري. '''حفیظه رحیمي'''، د افغانستان د معارف وزارت د پشه‌یي ژبې د نصاب د څانګې غړې وايي:

«کله چې یو هلک او نجلۍ سره نامزاد شي، له پیل څخه یې یو له بل سره لیدنې او لیده کاته وي. هغه محدودیتونه چې په نورو سیمو کې د نامزادو لپاره شته، دلته نشته. همدارنګه واده هم خپلې ځانګړې مراسم لري چې ترسره کېږي.»

که په داسې سیمه کې چې ټول خلک یو له یوې قبیلې او طایفې وي، د '''روی‌ګیري (دښمنۍ)''' دود په ډېرو ځایونو کې نشته. حتی ځینې سیمو کې ښځې پرته له دې چې هر څوک چې د هغوی مخې ته تېر شي وپیژني، ورته '''موټکي''' وايي او هرکلی یې کوي.

د پشه‌یي ښځو او نارینو پخوانۍ جامې اکثره تورې یا سپینې وې. د ښځو کمیس نسبتاً پراخه او اوږده وي، او تنبان یې لږ تنګ وي. برعکس، د نارینه وو کمیس کوټ او تنبان یې نسبتاً پراخه وي. ډېری پشه‌یي ښځې یوه تور کم عرض ټوټه چې اوږدوالی یې یو نیم تر دوه مترو پورې وي، لکه دستار په سر تاووي، او د هغې ګوشې چې د ابریشم له لارې ښکلي شوي وي، دواړو خواوو ته ښکته راځوي، چې دا ډول یې یوه برخه غوږونه او وېښتان پوښلي وي.

د '''نوروز''' په ورځ، ښځې او نارینه اکثره له خپلو کورونو راوتي، ډلې ډلې او ډلې ډلې کرنیزو ځمکو، باغونو او غرونو ته ځي، د تازه هوا او طبیعت ښکلا څخه خوند اخلي او خوشحاله تېروي، ځکه په دې وخت کې هوا نسبتاً ګرمه او شنه شنه وي. پشه‌یي خلک په دې ورځ اکثره کار نه کوي.

یوه سپین ږیری کس وویل چې یوه ورځ یو کس چې نهال یې له ځان سره درلود او غوښتل یې چې هغه په ځمکه کې وکري، خو کله چې پوه شو چې نوروز دی، نهال یې ونه کره او بېرته کور ته ولاړ.

سربېره پر دې، ځوانان په دې ورځ د ځینو محلي لوبو لکه:

* ډبره غورځول
* کشتي
* ټوپ وهل
* &quot;اینډ&quot; لوبه (چې د پشه‌یي خلکو ځانګړی ورزش دی)
* ښکار وهل
* ګاز خوړل
* سندرې ویل

== غږونه ==
د پاشایی ژبې د رسم‌الخط پر بنسټ چې په څو لسیزو کې ورته جوړ شوی، دا ژبه ۴۷ ځانګړي غږونه (صداوې) لري، چې ځینې یې له نورو هندي-آریایي ژبو سره توپیر لري.

د پاشایی ژبې په الفبا کې داسې توري شته چې په نورو ژبو لکه عربي، فارسي او پښتو کې نشته.

مثلاً یوه توره چې بڼه یې د &quot;شین&quot; غوندې ده، خو له &quot;شین&quot; څخه توپیر لري او ځانګړی غږ لري، نو ژبپوهانو دې ځانګړي غږ لپاره خپل ځانګړی سمبول جوړ کړی دی.

همدارنګه، په پاشایي ژبه کې الف یو څو بېلابېل لهجوي (لحنونه) لري، چې دا موضوع د آلماني ژبپوهانو لخوا هم تایید شوې ده.

په ټوله کې پاشایي ژبه د خپلې ځانګړې غږیزې سیسټم له مخې له نورو ورته ژبو توپیر لري او دا توپیرونه یې ژبني ځانګړتیاوې ښکاره کوي.

== د پاشایی ژبې پراختیا ==
د پاشایی ژبې ادبیات او کلتور که ډېر لرغونی او غني وو، او په ځینو پخوانیو اثارو کې لکه د ابن بطوطه په سفرنامه کې هم یادونه شوې، خو د پاشایي فرهنګ په لیکلي بڼه کار په افغانستان کې یوازې د تېرو درېیو لسیزو راهیسې پیل شوی دی.

غلام صدیق شنګینګ وایي چې یوازې په دې درېیو لسیزو کې د پشه‌یي ژبې په اړه شاوخوا ۶۰ تر ۷۰ ټوکونو کتابونه لیکل شوي دي.

اوسمهال، پاشایي ژبه د خپل ګاونډي ژبو، پښتو او فارسي، څخه ډېر اغېزمنه شوې ده. عزیزالله شلماچ وایي:

«موږ هم اوس فارسي پوهېږو او هم پښتو، کله چې خبرې کوو، څوک نه پوهېږي چې موږ پښتانه، تاجیک یا پاشایي یو، چې دا د پشه‌یي ژبې پر دغو ژبو د اغېز څرګندوی دی.»

وروسته، په تخار ښار کې د پاشایي قوم اتحادیه جوړه شوه. د دې اتحادیې بنسټګر وایي چې دوی غواړي د دې لارې د پشه‌یي ژبې او کلتور د ارزښتونو ساتنه وکړي او پراختیا ته یې وده ورکړي.

== سیاسي او ټولنیزې څېرې ==
د اوسني وخت د پېژندل شویو علمي، کلتوري او ټولنیزو شخصیتونو څخه په لاندې نومونو یادونه کېدی شي:

* الحاج جنرال علی اصغر دره نوري
* پوهندوی نورمحمد غمجن تمیل
* عبدالقدوس پرهیز
* شهید عبدالعزیز مراد
* ملک سونمیر
* ماستر دادستان حفیظ الله پشه یی
* مولوي عبدالرحیم حنفي، د حزب حرکت انقلابي اسلامي عمومي امر
* مولوي عبدالحلیم حلیمي، د لغمان ولایت د حزب حرکت انقلابي اسلامي لوړ پوړی قوماندان
* مولوي محمد عمر شریفي، د دین عالم او د کاپیسا ولایت د آله‌سای ولسوالۍ قومي مشر
* ملک محمد نبي خان پشه یی وال
* شیرعلي خان الیشنګي
* ملک بابا
* عبدالقادر افضل زاده

او همدارنګه انجنیر محمد عالم قرار، حاجي حضرت علي، سید هاشم فولاد، او عبدالهادي صافي چې اوسني د افغانستان د ملي شورا استازي دي،

محترم عبدالخالق حسيني، محترم نورمحمد کفیل، او محترمه کبرا امان چې اوسني سناتوران دي،

او ګڼ شمېر د ننګرهار پوهنتون استادان هم د یادونې وړ دي.

په اوسني حکومتي نظام کې، پشه‌یي خلک د افغانستان د نورو قومونو په څېر خپل حقوق لري او ځینې اسانتیاوې ورته برابرې شوې دي. د افغانستان په اساسي قانون کې د دوی نوم راغلی دی. سره له دې چې له تېرو وختونو پاتې ستونزې او امکانات نلرل لري، په ملي شورا او ولایتي شوراګانو کې خپل استازي لري. د پاشایي ژبې رادیويي، تلویزیوني او چاپي خپرونې ترسره کېږي، او له دې ژبې په لسګونو کتابونه لیکل او چاپ شوي دي.

== نفوس ==
د پاشایی خلکو د جمعیت په اړه ویل کېدای شي چې، د پوهاند ډاکټر مجاور احمد زیار د څېړنې له مخې د پاشایي خلکو شمېر له شپږ لکه ډېر اټکل شوی دی. خو په حقیقت کې د پاشیي خلکو شمیر له یو میلیون څخه زیات دی. د دې علت دا دی چې ډېر پشه‌یي خلک په خپلو تذکرو کې یا تاجیک یا پښتون ثبت شوي دي.
----

=== د پاشایي خلکو د کار او مسلکونه: ===
د دوی دنده او کاروبار د نورو افغانانو په شان دی. هغه کسان چې د ښارونو په شاوخوا کې ژوند کوي، ډير یې په کرنه بوخت دي. زراعت یا کرکيله ډېر وخت نارینه مخته وړي، خو ښځې هم په کرنه کې برخه لري.

پاشایي خلک په کورونو کې د خپل قام د ساتنې لپاره یو میل وسله هم ساتي.
----

=== دودیزې جامې او سامانونه: ===
په پخوا وختونو کې پشه‌یي خلک د خپلو اړتیاوو لپاره جامې او کالي خپله جوړول:

* ویج (د یو ډول برزو جامه)
* پولنګ (د یوې کرټې ډول)
* پکول (یو ډول خولۍ)
* پمبیلا (د یو ډول پاپوش نوم)
* ګړیک (د پوستینې ډول) او نور

همدارنګه دوی د کورنۍ اړتیاو لپاره مختلف چوکي جوړول لکه:

* آیټک (یو ډول چوکی)
* چارپايي
* مېز
* دروازه
* کلکین (یو ډول چوکی)

او فلزي سامانونه چې یوازې د خپلو کورنیو اړتیاوو لپاره جوړېدل.
----

=== صنعتي تولیدات: ===
اوس مهال د پنیر جوړولو صنعت ځانګړی شهرت لري، چې بېلابېل ډولونه لري او په ځانګړي ډول شور پنیر یې ډېر مشهور دی او په سیمه‌ییزو بازارونو کې خرڅېږي.

== د پاشایي خلکو د ودونو مراسم ==
د پاشایي خلکو په دود او رواج کې د برقع او چادرو استعمال معمول نه دی، او نارینه او ښځینه دواړه په ډېرو چارو کې په ګډه بوخت وي. د دې فرصت څخه ګټه اخیستل کېږي چې ځوانان او نجونې یو بل ته پام وکړي، د خوښې وړ نجونې یا ځوانان وټاکي او بیا موضوع د کورنۍ سره شریکوي.
----

=== د پاشایي خلکو د واده پروسه: ===

* '''لومړنۍ خبرې او مشورې:''' وروسته له دې چې ځوانان خپله خوښه څرګنده کړي، یو شمېر ښځې د واده د غوښتنې لپاره کورنۍ ته ځي. په دوهمه، درېیمه او څلورمه لیدنه کې د مثبت یا منفي ځواب اخیستل کېږي. که ځواب مثبت وي، د نامزدۍ نېټه ټاکل کېږي.
* '''نامزادي:''' د نامزدۍ مراسم د نږدې خپلوانو او ګاونډیانو په حضور کې ترسره کېږي. له دې وروسته د واده نېټه په ګډه ټاکل کېږي.
* '''د واده مراسم:''' په واده کې د کلي ټول خلک، ښځې او نارینه، د ناستو لپاره بلل کېږي. د واده مراسم دوه ورځې تر پنځه یا شپږو ورځو پورې دوام کوي چې زیاتره د کورنۍ اقتصادي حالت پورې اړه لري.
* '''د واده لګښتونه:''' له بده مرغه، واده په پشه‌یي ټولنه کې د ځوان د اقتصادي وضعیت په پام کې نیولو پرته د نسبتاً لوړ لګښت سره ترسره کېږي.

----

=== د موسیقۍ او هنر دود: ===

* د پاشایي خلکو هنر فردي نه، بلکې ډله‌ییز دی.
* ځوانان د موسیقۍ په حلقه کې لاسونه د یو بل په اوږو اچوي او یو کس په منځ کې لوړ آواز سره سندرې وایي.
* د دهل غږ سره، حلقه په تدریج سره څرخېږي او ځوانان ځانګړي حرکات ترسره کوي چې ډېر خوښونکي وي.
* هره سندره ۲۰-۲۵ دقیقې دوام کوي او بیا بله سندره پیل کېږي.
* ښځې او نجونې هم په ورته ډول سندرې وايي او نڅا کوي.

----

=== د عروسي وروستۍ ورځ (چپني): ===

* د چپني په ورځ، له ۶۰ څخه تر ۱۰۰ ډېر خپلوان د نجلۍ کور ته ورځي او لږه خوښه (موناع) ترسره کوي، بیا خپلو کورونو ته ځي.
* د عروسې سترګې ته سرمه اچول کېږي او هغې ته د واده جامې اغوستل کېږي.
* د اقتصادي حالت له مخې، د سپینو زرو او نقرې ګاڼې اغوستل کېږي.
* درې یا څلور چادري عروسه باندې اچول کېږي چې ښکاره وي.
* عروسه له پلار څخه د میړه کور ته بدرګه کېږي.

----

=== د واده وروسته رسمونه: ===

* مخکې له دې چې عروسه کور ته ورننوځي، یوه ټوټه ځمکه یا ونه د هغې ملکیت ته ورکول کېږي چې د کورنۍ د تامین لپاره وي.
* یو بل ورځ واده دوام لري.
* په پای کې، دوستان او خپلوان د نویو ودانو ژوند ته نېکې هیلې ورکوي او واده پای ته رسیږي.

== د سرچینو لړلیک ==
* Pashai     language, literacy and community development1 در     وبگاه سیل مؤسسه تحقیقات بین‌المللی زبان
&lt;nowiki&gt;http://www-01.sil.org/asia/…/parallel_papers/ju-hong_yun.pdf&lt;/nowiki&gt;&lt;sup&gt;[''پیوند مرده'']&lt;/sup&gt;

# .     فیس بوک جوانان پشه‌ای معلومات در هر موارد طایفه پشه.     بنده را اجازه داده‌است تا از این فیسبوک استفاده نمایم
# .     سوابق تاریخی قوم پشه یی در افغانستان: گفت وشنود     خبرنگار مجله غرجستان با محمد زمان کلمانی پیرامون سوابق تاریخی قوم پشه یی     در افغانستان. در وبگاه شه‌ای
# .     زندگی زبان‌ها ۴: زبان پشه‌ای نوشته سعید حقیقی دوشنبه     ۰۱ دسامبر ۲۰۰۸–۱۱ عقرب ۱۳۸۷در وبگاه بی‌بی‌سی

&lt;nowiki&gt;http://www.bbc.com/…/a…/2008/12/081201_ram_languages_4.shtml&lt;/nowiki&gt;&lt;sup&gt;[''پیوند مرده'']&lt;/sup&gt;

# .     عروسی پشه‌ای‌ها دوشنبه ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ساعت ۱۲:۲۹ بعد از     ظهر در وبگاه کابلستان

&lt;nowiki&gt;http://kabullistan.com/post/197&lt;/nowiki&gt;&lt;sup&gt;[''پیوند مرده'']&lt;/sup&gt;

# .     ویب بلاک کلمان در مورد زندگی باشنده گان پشه‌ای در     افغانستان
# .     گفت وشنود خبرنگار مجله غرجستان با محمد زمان کلمانی     شاعر و نویسنده، پیرامون سوابق تاریخی قوم پشه یی در افغانستان در ویبسایت     کلمان
# .     زبان وملیت پشه ئی در ویبسایت ویکی پیدیا انگلیسی
# کتاب     فرهنگ وزبان پشه‌ای افغانستان نوشته حمیدرضا کهنگی نشرایرانا. تهران ۱۳۹۸

# &lt;nowiki&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Pasha&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>nnmmqoj89n194l6uvb0isuw20awah9f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ويکيپېډيا:پښتو انگليسي نومژباړه</title>
    <ns>4</ns>
    <id>83038</id>
    <revision>
      <id>364722</id>
      <parentid>364721</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T12:00:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* C */</comment>
      <origin>364722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27711" sha1="925c3g7ke2gobmgvywv7gtuyvez4e1r" xml:space="preserve">'''پښتو انگليسي نوم‌ژباړه''' په حقيقت کې د [[ويکي میډيا بنسټ|ويکي‌رسنۍ]] د بېلابېلو پروژو د [[انګرېزي|انگليسي]] ويي‌پانگې [[پښتو]] ژباړه ده، چې په بېلابېلو پروژو کې په پښتو ژبه راژباړل شوې دي، دلته لاندې ځينې نومونه دي چې په پښتو پروژو کې د انگليسي ژبې د معادلې ژباړې په توگه وړاندې شوې دي:

== A ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || April || [[اپرېل|اپريل]]||
|-
| ۲ || August || [[اګست|اگست]]||
|-
| ۳ || Abuse filter ||ورانکارۍ چاڼگر||
|-
| ۴ || Appearance ||ونگبڼه|| 
|-
| ۵ ||automatic||خپلکاره|| 
|-
| ۶ ||aliases||بل‌نومونه||مستعار نومونه، پټ نومونه، دروغي نوم 
|-
| ۷ ||alerts||خبرونې||
|-
| ۸ ||Align||پېيل|| 
|-
| ۹ ||Alternative||بلونج|| بديل، انتخاب
|-
| ۱۰ ||Accountability||پازوالي||مسؤليت
|-
| ۱۱ ||Adminship||پازوالي||
|-
| ۱۲ ||Advisor||سالاکار||
|-
| ۱۳ ||Accessibility||لاسرسی||لاسرسي وړتيا، لاسرسي وړ
|-
|۱۴ ||Assistant election official||
|-
|۱۴ ||Author||ليکوال||
|-
|۱۵ ||Abuse||ورانکاري||
|-
|۱۶ ||argument||ويې‌ينه&lt;ref&gt;کتاب:'''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس  ليکوال:مجاوراحمد زيار، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ &lt;/ref&gt;||بحث، استدلال، حجت
|-
| ۱۷ ||array||کتار||لړ کول، په قطار درول، په ليكه برابرونه
|-
| ۱۸ ||ascending||پيليز||صعودي
|-
| ۱۹ ||Append||پای‌تړنه||يو څيز د لړليک اخر سرکې ټومبل، ځړول، نښلول
|-
| ۲۰ ||Attribution||ځانگړی‌کونگ||منسوبول
|-
| ۲۱ ||Attachment||مښلن||
|-
|}

== B ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || browser ||ښوونگر|| کتنمل
|-
| ۲ ||badge ||وياړنښه|| 
|-
| ۳ ||Behaviors||چلند|| سلوک، روش، رفتار
|-
| ۴ ||Beach||سيندغاړه|| سمندرغاړه، ساحل
|-
| ۵ ||Background||شاليد||
|-
| ۶ ||Backwards||شاته وړل||
|-
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Caption || نيونگ||
|- 
| ۲ || custom || دوديز|| دود، دستور، رواج، عرف''' لکه custom Value لپاره دوديز ارزښت په توگه کارول شوی.'''
|-
| ۳ || category ||وېشنيزه||کته گورۍ
|-
| ۴ || comment ||څرگندونه||تبصره
|-
| ۵ || campaign||ټاکنيزه‌سيالۍ||سيالۍ، کمپاين
|-
| ۶ || clipboard ||ټينگدړه|| 
|-
| ۷ ||calendar||کليز||جنتري، کاليز
|-
| ۸ ||compiler||اوډونکی||ترتيبوونکی، مرتب، 
|-
| ۹ ||collapse||پرځول||
|-
| ۱۰ ||compact||رالنډول|| 
|-
| ۱۱ ||consider||غور|| فکر کول
|-
| ۱۲ ||comparative ||پرتليز|| 
|-
| ۱۳ ||Compare ||پرتلل|| 
|-
| ۱۳ ||CopyPatrol ||لمېسل‌څار|| 
|-
| ۱۴ ||Convenient Discussions||ارامه شننې||
|-
| ۱۵ || contribution || ونډې|| برخې
|-
| ۱۶ || component || ټوټه|| برخه
|-
| ۱۷ || chromaticity || رنگينتوب||
|-
| ۱۸ || Capacity || وړتيا||
|-
| ۱۹ || console || ښودنمخ||اصلي لغاتي مانا يې دلاساينه ده؛ خو دلته موږ د  کوډېنگ او او ماډيول جوړونې برخه کې کارولی چې په انگليسي کې همدا د ښودنمخ سره راژباړل کېدای شي، ځکه په کوډېنگ کې دا اصطلاح د اوامرو اخيستلو او پايلې ښودلو لپاره کارېږي.
|-
| ۲۰ || Client || غوښتندوی||
|-
| ۲۱ || Cookies || نښه‌توکي||
|-
| ۲۲ || Common || ټولگړی||
|-
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || December || [[ډېسمبر]]||
|-
| ۲ || Day || [[ورځ]]||
|-
| ۳ ||  Description ||څرگنداوی||څرگندی،سپړنه، تشريح، سپيناوی
|- 
| ۴ || definition || پېژندون|| پېژندنه، معرفت، تعريف، ستاينه، توصيف
|-
| ۵ || DiscussionTools ||شنن‌توکي||شننتوکي، د بحث توکي
|-
| ۶ || Detail ||سپيناوی||تفصيل، توضيح، تشريح
|-
| ۷ || Discussion ||شننه||بحث، خبرې اترې
|-
| ۸ || Disable ||ناچارن|| غيرفعال، تړل شوی
|-
| ۹ || Display ||ښکارېدنه|| ښودل، ښکاره کول
|-
| ۱۰ ||default||تلواله|| 
|-
| ۱۱ ||Dashboard ||ليددړه|| 
|-
| ۱۲ || draft || گارليک|| خاکه، يادښت
|-
| ۱۳ ||Disclaimers || بېرته واگ اخيستنې|| 
|-
| ۱۴ ||domain|| واک‌سيمه|| واکسيمه، شپول
|-
| ۱۵ ||Data|| اومتوک|| اومتوکي، ډاټا، ډېټا، معلومات، مالومات
|-
| ۱۶ ||definite|| ټاکلی|| محدود
|-
| ۱۷ ||descending|| پاييز|| نزولي، له پای نه پيل پورې اوډل يا له کښته پورته ته اوډل
|-
|}

==E ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|۱ ||engage||ښکېلتيا|| 
|-
|۲ ||emed||ځای‌پرځای‌کول|| نښلول، اغږل
|-
|۳ ||endpoint||پای‌ټکی|| پای ټکی
|-
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|۱ ||font||ليکبڼه|| 
|-
| ۲ ||formatted||بڼل‌شوی|| 
|-
| ۳ ||feedback||غبرگون|| 
|-
| ۴ ||Functionality||کړنچار|| 
|-
| ۵ || Friday || [[جمعه|ادينه]]|| جمعه
|-
| ۶ || February || [[فېبروري]]||فبرورۍ يا فېبرورۍ
|-
| ۷ || Fall || [[منی]]||
|-
| ۸ || Featured || ټاکلې|| غوره، غوره شوې
|-
| ۹ || features ||ځانگړنه||غونی
|-
| ۱۰ || features ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول
|-
| ۱۱ || File ||دوتنه||
|-
| ۱۲ || function ||کړنچار&lt;ref&gt;کتاب نوم: '''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس (مجاور احمد زيار)، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ &lt;/ref&gt;||دنده، فعاليت، وظيفه
|-
| ۱۳ || Forward ||مخ‌ته‌وړل||
|-
| ۱۴ || Feed ||کتنمخ|| د هغه مالوماتو پرله‌پسې تازه کېدونکی بهير چې موږ يې د ښيښې(سکرين) پرمخ وينو
|-
| ۱۵ || Fostered ||کرل‌شوې|| روزل‌شوې
|-
|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || glossary||ويي‌لړ|| وييزېرمه
|-
| ۲ ||gloss||لمنليک|| څنگ‌ليک
|-
|}
== H ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Hour || [[ساعت|گړۍ]]|| په پښتو کې بېلابېل ځايونه ياد هدف په '''ساعت'''، '''گړۍ''' يا '''بجې''' سره اداء کېږي
|-
| ۲||Height||لوړوالی||جگوالی
|-
| ۳||Horizontal||پروت||څنډيز،افقي
|-
| ۴||Hierarchical||لړيز||
|-
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || intermediate||منځمهاله||منځ‌مهاله، متوسطه، منځنۍ
|-
| ۲ || inputs ||ننوتنې|| داخلول
|-
| ۳||input||ننوتنه|| 
|-
| ۴ ||Index||لیکلړ|| 
|-
| ۵ ||interface||مخبڼه|| 
|-
| ۶ ||issues||ستونزې|| 
|-
| ۷ || Invalid || ناچله|| ناباوره، بې باوره، بې اعتباره، ناسم
|-
| ۸ || IP address||وېب‌پته||وېبپته، آی پي ادرس
|-
| ۹ || Indefinite||ناټاکلی||نامحدود
|-
| ۱۰ ||Insights||[[پوه‌ليد|پوه‌ليدونه]]||ليد، بصيرتونه، د يو پېچلي وضعيت، شخص يا ستونزې ژوره، روښانه او ډېری وخت ناڅاپي پوهه
|-
|}
== J ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || January || [[جنوري]]|| جنورۍ
|-
| ۲ || June || [[جون]]||
|-
| ۳ || July || [[جولای]]||
|-
| ۴ || Jade || [[شين‌کاڼی]]||شين ياقوت
|-
|}
== K ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}
== L ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Legacy ||ورېشون||زېږنده، ميراثي
|-
| ۲ ||lemma ||بيان|| بيان د ويوکي ترټولو لنډه بڼه ده (دقيقې ژباړې ته اړتيا ده که پوهېږئ، راسره شريک يې کړئ.)
|-
| ۳ ||label||نښکه||ليبل، نښه
|-
| ۴ ||Lexeme||پيل‌ويوکی|| 
|-
| ۵ ||Lexicography||ويي‌کښنه|| يوځای کول
|-
| ۶ ||Lexicology||وييپوهنه|| لغات پوهنه
|-
| ۷ ||layout ||هډوانه|| 
|-
| ۸ ||link||وېبتړ||وېب‌تړنه، وېب‌تړنه، تړنه
|-
| ۹ ||Leaderboard||سرمشريزه||
|-
| ۱۰ ||Longitude||اوږدوالی||طول البلد
|-
| ۱۱ ||Latitude||لوړوالی||عرض البلد
|-
| ۱۲ ||lexicon||ويي‌پانگه||ويي پانگه، قاموس
|-
|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Minute || [[دقيقه]]|| ملټ، مينټ...
|-
| ۲ ||Merge||اخږل|| يوځای کول
|-
| ۳ ||mention||يادگېرنه|| ذکرکول، يادونه کول، په خوله راوړل
|-
| ۴ ||Malformed||بدبڼی|| بد شکله، بدبڼه، بدشکله
|-
| ۵ ||marathoner ||نه ستړی کېدونکی سمونگر|| 
|-
| ۶ || Management ||چاروالي|| اداره کول، مديرت کول
|-
| ۷ || Mailing ||پوست‌ليک|| برېښليک لېږنه، ليک لېږنه
|-
| ۷ || mode ||ونگ‌ډول||حالت
|-
| ۸ || monolingual || يوژبيز|| 
|-
| ۹ || multilingual || څوژبيز|| 
|-
| ۱۰ || Month || [[مياشت]]||
|-
| ۱۱ || May || [[می]]||
|-
| ۱۲ ||March || [[مارچ]]||
|-
| ۱۳ || Monday || [[دوه نۍ|دوه‌نۍ]]||دونۍ، دوشنبه...
|-
| ۱۴ ||milestone||پړاو||مهم پړاو، مهمه پېښه، څلی
|-
| ۱۵ ||methods ||چلندلارې||يوازې حالت يې چلندلار(method)
|-
| ۱۶ ||mentor||لارښود||لارښوونکی، روزونکی، کارښود
|-
| ۱۷ ||mentee||لارزدکړی||کارزدکړی
|-
| ۱۸ ||Moonlight||وږمکۍ||وږمه‌کۍ، د سپوږمۍ رڼا، ماتاوۍ
|-
| ۱۷ ||Model||رغبېلگه||نمونه
|-
|}

== N==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || November || [[نومبر]]||
|-
| ۲ || namespace||نوم‌تشيال||نومتشيال
|-
| ۳ || native keyboard||ولسي ليکدړه|| ځايي ليکمن
|-
| ۴ ||normative ||کره|| 
|-
| ۵ ||notifications||خبرتياوې|| 
|-
| ۶ ||notification methods||خبرلارې|| د خبرېدو طريقې، خبرتياوو ترلاسه کولو تگلار 
|-
| ۷ ||notice||يادښت||
|-
| ۸ ||notification||خبرتيا||
|-
| ۹ ||Neologism||وييرغاونه|| ويی‌رغاونه
|-
| ۱۰ ||Nominative||نوملی|| ور پېژندل شوی
|-
| ۱۱ ||Neutral||بې‌پرې|| د يو څه په اړه د پرېکړې کولو پرمهال بې طرفه پاتې کېدل (مطلب د هېڅ يوه په اړخ نه کېدل)
|-
|}

== O ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || October || [[اکتوبر]]||
|-
| ۲ || Orientation || لورموندنه|| لوری، جهت، طرف، پلو
|-
| ۳ || Obsession|| اندېښنه|| سودا
|-
|}
== P ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|  ۱ ||Pendulum||ځوړند|| 
|-
| ۲ ||Prevent||ستنول|| مخنيوی
|-
| ۳ ||personalize||ځانواله‌کول|| ځانواله
|-
| ۴ || prererences||مخکې‌توبونه||مخکېتوبونه
|-
| ۵ ||prohibited||بډن|| ممنوع، بند شوی
|-
| ۶ ||Proofreading||لوست‌ارزونه|| کره‌کتنه
|-
| ۷ || proofreader ||لوست‌ارزوونکی||کره‌کتونکی
|-
| ۸ || preferences||غوره‌توبونه||غوره توبونه
|-
| ۹ || password||پټنوم||رمز، پاسورډ
|-
| ۱۰ ||Preview||مخکتنه|| مخليدنه
|-
| ۱۱|| Permanent link||تلپاتې تړونی||تلپاتې وېبتړ، تلپاتې تړنه
|-
| ۱۲ ||property ||ځانتيا|| 
|-
| ۱۳ ||Preview||مخکتنه|| 
|-
| ۱۴ ||public||ټولواله|| عامه، عمومي
|-
| ۱۴ ||Privacy ||پټنتيا|| پټتيا، محرميت
|-
| ۱۵ ||policy ||تگلار|| تگلاره
|-
| ۱۶ ||Privacy policy ||پټنتيا تگلار|| پټتيا تگلار، د محرميت تگلاره
|-
| ۱۷ ||Printable ||چاپ‌وړ|| 
|-
| ۱۸ ||panel||منځدړه||منځنۍ تخته، څلوگوټيزه تخته 
|-
| ۱۹ ||prefix||مختاړی|| 
|-
| ۲۰ ||Paradigm||نمونه||بېلگه، مثال 
|-
| ۲۱ ||Prepend||مخکې‌تړنه||مخ‌تړ، مختړنه، يو څيز د ليست سر کې ټومبل
|-
| ۲۲ ||Playback||بياغږول||د يو ثبت شوي کليپ يا سندرې غږول
|-
| ۲۳ ||Private||پټواله||خصوصي، ځانگړی
|-
| ۲۴ ||Personal||ځانواله||شخصي
|-
|}

== Q ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || quantity || څومره‌والی|| مقدار
|-
|}
== R ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Relevance || انډولتيا|| 
|-
| ۲ || Representation ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول
|-
| ۳ || Reason||لامل||سبب
|-
| ۴ || Redo ||بياکړل|| 
|-
| ۵ || Refresh||بياتاندول|| تازه کول
|-
| ۶ ||revert ||په څټ گرځول||ستنېدنه
|-
| ۷ ||rollback||شاگرځ|| پرشا کول، بېرته گرځول
|-
| ۸ ||Redirect ||مخگرځ|| مخ گرځونه
|-
| ۹ ||Router||لارموند|| 
|-
| ۱۰ ||responsive||ځوابگر|| 
|-
| ۱۱ ||recovery||بياترلاسنه|| 
|-
| ۱۲ || resolution ||بېلن‌نښه|| ژورليدنه
|-
| ۱۳ || revision||بياکتنه||کره کتنه
|-
| ۱۴ || Refresh || بياتاندول|| بياتازه کول، تازه کول، تازه کېدل
|-
| ۱۵ || regular||سمدودی||باقاعده، منظم، دوديز
|-
| ۱۶ ||Ruby||لال||لعل، سره
|-
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Second || [[ثانيه]]||
|-
| ۲ || Saturday || [[ونۍ]]||پيلنۍ، شنبه...
|-
| ۳ || Sunday || [[يونۍ]]||يوه نۍ، يکشنبه
|-
| ۴ || Spring || [[پسرلی]]||
|-
| ۵ || Summer || [[اوړی]]||
|-
| ۶ ||statement ||[[پرېکړه ليک]]|| 
|-
| ۷ ||Sense ||جاج||مانا، معنی 
|-
| ۸ || sidebar ||[[څنگپټه]]||سايډبار
|-
| ۹ || Site ||وېبځی||وېب ځی، وېبپاڼه، وېبسايټ
|-
| ۱۰ || settings||اوڼنې||تنظيمات، سمونې، امستنې
|-
| ۱۱ || syntax ||غونډلپوهه||غونډلپوهنه، نحوه
|-
| ۱۲ || Suggestions || وړانديزونه|| پېشنهادونه
|-
| ۱۳ || Security||خونديتوب||
|-
| ۱۴ ||string||لړۍ|| تار
|-
| ۱۵ || subscription ||ونډکښنه||ونډه اخيستل، مشارکت کول، برخه اخيستل، گډون کول
|-
| ۱۶ ||Sitelink||وېبځي‌وېبتړ|| 
|-
| ۱۷ || Save draft || [[گارليک]] خوندي کول|| 
|-
| ۱۸ ||Save ||خوندي کول|| ثبتول
|-
| ۱۹ ||status||دريځ||
|-
| ۲۰ || Style ||[[ښودبڼه]]||
|-
| ۲۱ ||server||[[پالنگر]]|| لکه 
|-
| ۲۲ || subsection ||څنگبرخه|| څېرمه برخې
|-
| ۲۲ || Submit ||[[سپارل]]|| 
|-
| ۲۲ || Special ||[[ځانگړی]]|| 
|-
| ۲۳ || Software ||[[پوستغالی]]|| 
|-
| ۲۴ ||Sapphire||نيلم|| 
|-
| ۲۵ ||Sky||اسمان|| آسمان
|-
| ۲۶ ||Slate||شوکاڼی||
|-
| ۲۷ ||Smoke||لوگی||دود
|-
| ۲۸ ||sort||[[اوډل]]||
|-
| ۲۹ ||survey||اندغوښتنه||آند غوښتنه، سروې، نظرسنجي
|-
| ۳۰ ||Semantic||[[ماناپوهنه]]||په ژبه کې د ماناپوهنه
|-
| ۳۱ ||speech||وينا||خبرې
|-
| ۳۲ ||Singular||يوگړی||مفرد
|-
| ۳۳ ||suffixe||[[وروستاړی]]||
|-
| ۳۴ ||Schema||[[جوړښتي‌گارليک]]||يو جوړښتي چوکاټ، پلان يا د مالوماتو د ترتيبولو تگلار چې د حقيقي نړۍ د ماډل کولو، وېبپاڼو د جوړولو او اومتوک‌اډانې ډيزاين يا په ارواپوهنه کې د ادراکي نمونو لپاره کارېږي (د پېچلو مالوماتو د پوهېدو او تنظيم نخشه) 
|-
| ۳۵ ||Stable||ټيکاو||ثبات
|-
| ۳۶ ||Spam||چټل‌ليک||ناغوښتل شوي پيغامونه، بې‌ځايه پيغامونه
|-
| ۳۷ ||Stabilize||ټيکاو راوستل||ټيکاو، ثبات راوستل
|-
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱||thumbnail||بټنوک|| 
|-
| ۲ ||transclusions||مخ لېږدونې|| 
|-
| ۳ || toolbar ||توک‌پټه||توکپټه
|-
| ۴ || template ||کينډۍ||
|-
| ۵ || Thursday || [[پينځه نۍ|پېنځه‌نۍ]]||پنځنۍ، پنجشنبه.....
|-
| ۶ || Tuesday || [[درې نۍ|درې‌نۍ]]||درې نۍ، سه شنبه...
|-
| ۷ ||Theme ||شاليد|| 
|-
| ۸ || table ||لښتيال||جدول
|-
| ۹ ||template wizard ||کينډۍ کوډگر|| 
|-
| ۱۰ ||transcription||غږاړه|| غږآړه، يا غږليکون، د یوه متن یا وینا را اړونه (البته دې ځای کې غږاړه د (phonetic)transcription په مانا ده.
|-
| ۱۱ ||transcription||لاس‌ليکنه|| لاسي ليکنه، لاس کښنه manuscript
|-
| ۱۲ ||trace||پل‌څار|| پل څار (د کرښو، لارو يا شواهدو، څارل، موندل يا نخچول)
|-
| ۱۳ ||tracking||پل‌نيوی|| څار
|-
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || user ||کارن||کاروونکی
|-
| ۲ || UserName ||کارن‌نوم||کارن نوم
|-
| ۳ ||Update||هم‌مهالول|| تازه کول
|-
| ۴ || Undo ||ناکړل||
|-
| ۵ || Unification||يوځای‌کول||يوځاييتوب، دلته په بېلابېلو ويکي‌گانو کې د گڼونو يوځای‌کول ترې موخه ده
|-
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || variant ||بلبڼه|| بل‌بڼه، بل‌ډول، د يو څيز بله بڼه
|-
| ۲ ||variable||اوښتونکی|| بدلېدونکی، متغير
|-
| ۳ ||Vanish||له منځه وړل|| 
|-
| ۴ || Visual mode ||ليدنيز ونگ‌ډول||ليدنيزه بڼه، کتل کېدونکې ونگه
|-
| ۵ || version||بل‌بڼه||بلبڼه، نسخه، بياځلي نوې بڼه
|-
| ۶ || Vertical||ولاړيز||عمودي
|-
| ۷ || verbose||خبراوږد||خبره اوږدونکی، طولاني، مطول، اوږد، لفاظ
|-
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Wednesday || [[څلرنۍ|څلورنۍ]]||څلرنۍ، چهارشنبه.....
|-
| ۲ || Week || [[اوونۍ]]||
|-
| ۳ || Winter || [[ژمی]]||
|-
| ۴ ||Wikibase||ويکي‌اډانه|| 
|-
| ۵ ||Width||پراخوالی|| 
|-
|}

== X ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}
== Y ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Year || [[کال]]||
|-

|}
== Z ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}

== نوم‌تشيال‌نومونه ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! انگليسي ويی
! پښتو ژباړه
|-
| ۱ || NS_MEDIA || رسنۍ||'''MEDIA'''||'''رسنۍ'''
|-
| ۲ || NS_SPECIAL || ځانگړی||'''SPECIAL''' || '''ځانگړی'''
|-
| ۳ || NS_TALK || خبرې_اترې||'''TALK''' || '''خبرې اترې'''
|-
| ۴ || NS_USER || کارن||'''USER''' || '''کارن'''
|-
| ۵ || NS_USER_TALK || د_کارن_خبرې_اترې||'''USER TALK''' || '''د کارن خبرې اترې'''
|-
| ۶ || NS_PROJECT_TALK || د_$1_خبرې_اترې||'''PROJECT TALK''' || '''د پروژې خبرې اترې'''
|-
| ۷ || NS_FILE || دوتنه||'''FILE''' || '''دوتنه'''
|-
| ۸ || NS_FILE_TALK || د_دوتنې_خبرې_اترې||'''FILE TALK''' || '''د دوتنې خبرې اترې'''
|-
| ۹ || NS_MEDIAWIKI || مېډياويکي||'''MEDIAWIKI''' || '''مېډياويکي'''
|-
| ۰۱ || NS_MEDIAWIKI_TALK || د_مېډياويکي_خبرې_اترې|| '''MEDIAWIKI TALK''' || '''د مېډياويکي خبرې اترې'''
|-
| ۱۱ || NS_TEMPLATE || کينډۍ||'''TEMPLATE'''||'''کينډۍ'''
|-
| ۱۲ || NS_TEMPLATE_TALK || د_کينډۍ_خبرې_اترې||'''TEMPLATE TALK'''||'''د کينډۍ خبرې اترې'''
|-
| ۱۳ || NS_HELP || لارښود||HELP || '''لارښود'''
|-
| ۱۴ || NS_HELP_TALK || د_لارښود_خبرې_اترې||'''HELP TALK''' || '''د لارښود خبرې اترې'''
|-
| ۱۵ || NS_CATEGORY || وېشنيزه||CATEGORY || '''وېشنيزه'''
|-
| ۱۶ || NS_CATEGORY_TALK || د_وېشنيزې_خبرې_اترې||'''CATEGORY TALK'''||'''د وېشنيزې خبرې اترې'''
|-
|}
==تجزيه‌کوونکي کړنچارو کوډگر ويي==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! بله ژباړه
|-
| ۱ || expr || څرگندول|| 
|-
| ۲ || if || که|| 
|-
| ۳ || ifeq || که‌مساوي|| که_مساوي
|-
| ۴ || ifexpr || که‌څرگندول|| که_څرگندول
|-
| ۵ || iferror ||که‌تېروتنه|| که_تېروتنه
|-
| ۶ || switch || ټاکنه|| بدلول
|-
| ۷ || default || #تلواليز|| #تلواله
|-
| ۹ || ifexist || که‌وي|| که_وي
|-
| ۹ || time || وخت|| 
|-
| ۱۰ || timel|| وخت‌اوږدوالی|| وخت_اوږدوالی
|-
| ۱۱ || rel2abs || د‌مطلق‌په‌پرتله||د_مطلق_په_پرتله
|-
| ۱۲ || titleparts || سرليک‌برخې|| سرليک_برخې
|-
| ۱۳ || len ||اوږدوالی|| 
|-
| ۱۴|| pos || ځای|| 
|-
| ۱۵ || rpos || شاگرځ‌ځای|| شاگرځ_ځای
|-
| ۱۶ || sub || څېرمه|| 
|-
| ۱۷ || count || شمېرل||شمېر 
|-
| ۱۸ || replace||ځايناستول||
|-
| ۱۹ || explode || وېشل|| غځول
|-
| ۲۰ || urldecode || بې‌کوډوېبتړ|| بې_کوډ_وېبتړ
|-
|}

== ۱ ==

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-

Bylaws
|-
call
|-
Chief operational officer
|-
Chief technical officer
|-
Committee
|-
commission
contractor
Communications committee
conversation
Desktop
Direction
Domain names workgroup
ED Search committee
Election officers
Events committee
Face-to-face meeting
financial committee
Fundraising committee
Funds Dissemination Committee 
General Counsel
Grant
Grant Advisory Committee (GAC)
in-house legal counsel
Insurance committee
Legal officer
Matching fund
medium language
Mission statement
officers
Ombudsman commission
Outreach
Retreat
Scope
Special Projects Committee, SPC
Trademarks committee
Vision statement
|}</text>
      <sha1>925c3g7ke2gobmgvywv7gtuyvez4e1r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364735</id>
      <parentid>364722</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T09:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* B */</comment>
      <origin>364735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27746" sha1="doeux6lv4grqzykdgeca7ddtmhxcp30" xml:space="preserve">'''پښتو انگليسي نوم‌ژباړه''' په حقيقت کې د [[ويکي میډيا بنسټ|ويکي‌رسنۍ]] د بېلابېلو پروژو د [[انګرېزي|انگليسي]] ويي‌پانگې [[پښتو]] ژباړه ده، چې په بېلابېلو پروژو کې په پښتو ژبه راژباړل شوې دي، دلته لاندې ځينې نومونه دي چې په پښتو پروژو کې د انگليسي ژبې د معادلې ژباړې په توگه وړاندې شوې دي:

== A ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || April || [[اپرېل|اپريل]]||
|-
| ۲ || August || [[اګست|اگست]]||
|-
| ۳ || Abuse filter ||ورانکارۍ چاڼگر||
|-
| ۴ || Appearance ||ونگبڼه|| 
|-
| ۵ ||automatic||خپلکاره|| 
|-
| ۶ ||aliases||بل‌نومونه||مستعار نومونه، پټ نومونه، دروغي نوم 
|-
| ۷ ||alerts||خبرونې||
|-
| ۸ ||Align||پېيل|| 
|-
| ۹ ||Alternative||بلونج|| بديل، انتخاب
|-
| ۱۰ ||Accountability||پازوالي||مسؤليت
|-
| ۱۱ ||Adminship||پازوالي||
|-
| ۱۲ ||Advisor||سالاکار||
|-
| ۱۳ ||Accessibility||لاسرسی||لاسرسي وړتيا، لاسرسي وړ
|-
|۱۴ ||Assistant election official||
|-
|۱۴ ||Author||ليکوال||
|-
|۱۵ ||Abuse||ورانکاري||
|-
|۱۶ ||argument||ويې‌ينه&lt;ref&gt;کتاب:'''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس  ليکوال:مجاوراحمد زيار، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ &lt;/ref&gt;||بحث، استدلال، حجت
|-
| ۱۷ ||array||کتار||لړ کول، په قطار درول، په ليكه برابرونه
|-
| ۱۸ ||ascending||پيليز||صعودي
|-
| ۱۹ ||Append||پای‌تړنه||يو څيز د لړليک اخر سرکې ټومبل، ځړول، نښلول
|-
| ۲۰ ||Attribution||ځانگړی‌کونگ||منسوبول
|-
| ۲۱ ||Attachment||مښلن||
|-
|}

== B ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || browser ||ښوونگر|| کتنمل
|-
| ۲ ||badge ||وياړنښه|| 
|-
| ۳ ||Behaviors||چلند|| سلوک، روش، رفتار
|-
| ۴ ||Beach||سيندغاړه|| سمندرغاړه، ساحل
|-
| ۵ ||Background||شاليد||
|-
| ۶ ||Backwards||شاته وړل||
|-
| ۷ ||block list||تورلړ||
|-
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Caption || نيونگ||
|- 
| ۲ || custom || دوديز|| دود، دستور، رواج، عرف''' لکه custom Value لپاره دوديز ارزښت په توگه کارول شوی.'''
|-
| ۳ || category ||وېشنيزه||کته گورۍ
|-
| ۴ || comment ||څرگندونه||تبصره
|-
| ۵ || campaign||ټاکنيزه‌سيالۍ||سيالۍ، کمپاين
|-
| ۶ || clipboard ||ټينگدړه|| 
|-
| ۷ ||calendar||کليز||جنتري، کاليز
|-
| ۸ ||compiler||اوډونکی||ترتيبوونکی، مرتب، 
|-
| ۹ ||collapse||پرځول||
|-
| ۱۰ ||compact||رالنډول|| 
|-
| ۱۱ ||consider||غور|| فکر کول
|-
| ۱۲ ||comparative ||پرتليز|| 
|-
| ۱۳ ||Compare ||پرتلل|| 
|-
| ۱۳ ||CopyPatrol ||لمېسل‌څار|| 
|-
| ۱۴ ||Convenient Discussions||ارامه شننې||
|-
| ۱۵ || contribution || ونډې|| برخې
|-
| ۱۶ || component || ټوټه|| برخه
|-
| ۱۷ || chromaticity || رنگينتوب||
|-
| ۱۸ || Capacity || وړتيا||
|-
| ۱۹ || console || ښودنمخ||اصلي لغاتي مانا يې دلاساينه ده؛ خو دلته موږ د  کوډېنگ او او ماډيول جوړونې برخه کې کارولی چې په انگليسي کې همدا د ښودنمخ سره راژباړل کېدای شي، ځکه په کوډېنگ کې دا اصطلاح د اوامرو اخيستلو او پايلې ښودلو لپاره کارېږي.
|-
| ۲۰ || Client || غوښتندوی||
|-
| ۲۱ || Cookies || نښه‌توکي||
|-
| ۲۲ || Common || ټولگړی||
|-
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || December || [[ډېسمبر]]||
|-
| ۲ || Day || [[ورځ]]||
|-
| ۳ ||  Description ||څرگنداوی||څرگندی،سپړنه، تشريح، سپيناوی
|- 
| ۴ || definition || پېژندون|| پېژندنه، معرفت، تعريف، ستاينه، توصيف
|-
| ۵ || DiscussionTools ||شنن‌توکي||شننتوکي، د بحث توکي
|-
| ۶ || Detail ||سپيناوی||تفصيل، توضيح، تشريح
|-
| ۷ || Discussion ||شننه||بحث، خبرې اترې
|-
| ۸ || Disable ||ناچارن|| غيرفعال، تړل شوی
|-
| ۹ || Display ||ښکارېدنه|| ښودل، ښکاره کول
|-
| ۱۰ ||default||تلواله|| 
|-
| ۱۱ ||Dashboard ||ليددړه|| 
|-
| ۱۲ || draft || گارليک|| خاکه، يادښت
|-
| ۱۳ ||Disclaimers || بېرته واگ اخيستنې|| 
|-
| ۱۴ ||domain|| واک‌سيمه|| واکسيمه، شپول
|-
| ۱۵ ||Data|| اومتوک|| اومتوکي، ډاټا، ډېټا، معلومات، مالومات
|-
| ۱۶ ||definite|| ټاکلی|| محدود
|-
| ۱۷ ||descending|| پاييز|| نزولي، له پای نه پيل پورې اوډل يا له کښته پورته ته اوډل
|-
|}

==E ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|۱ ||engage||ښکېلتيا|| 
|-
|۲ ||emed||ځای‌پرځای‌کول|| نښلول، اغږل
|-
|۳ ||endpoint||پای‌ټکی|| پای ټکی
|-
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|۱ ||font||ليکبڼه|| 
|-
| ۲ ||formatted||بڼل‌شوی|| 
|-
| ۳ ||feedback||غبرگون|| 
|-
| ۴ ||Functionality||کړنچار|| 
|-
| ۵ || Friday || [[جمعه|ادينه]]|| جمعه
|-
| ۶ || February || [[فېبروري]]||فبرورۍ يا فېبرورۍ
|-
| ۷ || Fall || [[منی]]||
|-
| ۸ || Featured || ټاکلې|| غوره، غوره شوې
|-
| ۹ || features ||ځانگړنه||غونی
|-
| ۱۰ || features ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول
|-
| ۱۱ || File ||دوتنه||
|-
| ۱۲ || function ||کړنچار&lt;ref&gt;کتاب نوم: '''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس (مجاور احمد زيار)، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ &lt;/ref&gt;||دنده، فعاليت، وظيفه
|-
| ۱۳ || Forward ||مخ‌ته‌وړل||
|-
| ۱۴ || Feed ||کتنمخ|| د هغه مالوماتو پرله‌پسې تازه کېدونکی بهير چې موږ يې د ښيښې(سکرين) پرمخ وينو
|-
| ۱۵ || Fostered ||کرل‌شوې|| روزل‌شوې
|-
|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || glossary||ويي‌لړ|| وييزېرمه
|-
| ۲ ||gloss||لمنليک|| څنگ‌ليک
|-
|}
== H ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Hour || [[ساعت|گړۍ]]|| په پښتو کې بېلابېل ځايونه ياد هدف په '''ساعت'''، '''گړۍ''' يا '''بجې''' سره اداء کېږي
|-
| ۲||Height||لوړوالی||جگوالی
|-
| ۳||Horizontal||پروت||څنډيز،افقي
|-
| ۴||Hierarchical||لړيز||
|-
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || intermediate||منځمهاله||منځ‌مهاله، متوسطه، منځنۍ
|-
| ۲ || inputs ||ننوتنې|| داخلول
|-
| ۳||input||ننوتنه|| 
|-
| ۴ ||Index||لیکلړ|| 
|-
| ۵ ||interface||مخبڼه|| 
|-
| ۶ ||issues||ستونزې|| 
|-
| ۷ || Invalid || ناچله|| ناباوره، بې باوره، بې اعتباره، ناسم
|-
| ۸ || IP address||وېب‌پته||وېبپته، آی پي ادرس
|-
| ۹ || Indefinite||ناټاکلی||نامحدود
|-
| ۱۰ ||Insights||[[پوه‌ليد|پوه‌ليدونه]]||ليد، بصيرتونه، د يو پېچلي وضعيت، شخص يا ستونزې ژوره، روښانه او ډېری وخت ناڅاپي پوهه
|-
|}
== J ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || January || [[جنوري]]|| جنورۍ
|-
| ۲ || June || [[جون]]||
|-
| ۳ || July || [[جولای]]||
|-
| ۴ || Jade || [[شين‌کاڼی]]||شين ياقوت
|-
|}
== K ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}
== L ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Legacy ||ورېشون||زېږنده، ميراثي
|-
| ۲ ||lemma ||بيان|| بيان د ويوکي ترټولو لنډه بڼه ده (دقيقې ژباړې ته اړتيا ده که پوهېږئ، راسره شريک يې کړئ.)
|-
| ۳ ||label||نښکه||ليبل، نښه
|-
| ۴ ||Lexeme||پيل‌ويوکی|| 
|-
| ۵ ||Lexicography||ويي‌کښنه|| يوځای کول
|-
| ۶ ||Lexicology||وييپوهنه|| لغات پوهنه
|-
| ۷ ||layout ||هډوانه|| 
|-
| ۸ ||link||وېبتړ||وېب‌تړنه، وېب‌تړنه، تړنه
|-
| ۹ ||Leaderboard||سرمشريزه||
|-
| ۱۰ ||Longitude||اوږدوالی||طول البلد
|-
| ۱۱ ||Latitude||لوړوالی||عرض البلد
|-
| ۱۲ ||lexicon||ويي‌پانگه||ويي پانگه، قاموس
|-
|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Minute || [[دقيقه]]|| ملټ، مينټ...
|-
| ۲ ||Merge||اخږل|| يوځای کول
|-
| ۳ ||mention||يادگېرنه|| ذکرکول، يادونه کول، په خوله راوړل
|-
| ۴ ||Malformed||بدبڼی|| بد شکله، بدبڼه، بدشکله
|-
| ۵ ||marathoner ||نه ستړی کېدونکی سمونگر|| 
|-
| ۶ || Management ||چاروالي|| اداره کول، مديرت کول
|-
| ۷ || Mailing ||پوست‌ليک|| برېښليک لېږنه، ليک لېږنه
|-
| ۷ || mode ||ونگ‌ډول||حالت
|-
| ۸ || monolingual || يوژبيز|| 
|-
| ۹ || multilingual || څوژبيز|| 
|-
| ۱۰ || Month || [[مياشت]]||
|-
| ۱۱ || May || [[می]]||
|-
| ۱۲ ||March || [[مارچ]]||
|-
| ۱۳ || Monday || [[دوه نۍ|دوه‌نۍ]]||دونۍ، دوشنبه...
|-
| ۱۴ ||milestone||پړاو||مهم پړاو، مهمه پېښه، څلی
|-
| ۱۵ ||methods ||چلندلارې||يوازې حالت يې چلندلار(method)
|-
| ۱۶ ||mentor||لارښود||لارښوونکی، روزونکی، کارښود
|-
| ۱۷ ||mentee||لارزدکړی||کارزدکړی
|-
| ۱۸ ||Moonlight||وږمکۍ||وږمه‌کۍ، د سپوږمۍ رڼا، ماتاوۍ
|-
| ۱۷ ||Model||رغبېلگه||نمونه
|-
|}

== N==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || November || [[نومبر]]||
|-
| ۲ || namespace||نوم‌تشيال||نومتشيال
|-
| ۳ || native keyboard||ولسي ليکدړه|| ځايي ليکمن
|-
| ۴ ||normative ||کره|| 
|-
| ۵ ||notifications||خبرتياوې|| 
|-
| ۶ ||notification methods||خبرلارې|| د خبرېدو طريقې، خبرتياوو ترلاسه کولو تگلار 
|-
| ۷ ||notice||يادښت||
|-
| ۸ ||notification||خبرتيا||
|-
| ۹ ||Neologism||وييرغاونه|| ويی‌رغاونه
|-
| ۱۰ ||Nominative||نوملی|| ور پېژندل شوی
|-
| ۱۱ ||Neutral||بې‌پرې|| د يو څه په اړه د پرېکړې کولو پرمهال بې طرفه پاتې کېدل (مطلب د هېڅ يوه په اړخ نه کېدل)
|-
|}

== O ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || October || [[اکتوبر]]||
|-
| ۲ || Orientation || لورموندنه|| لوری، جهت، طرف، پلو
|-
| ۳ || Obsession|| اندېښنه|| سودا
|-
|}
== P ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|  ۱ ||Pendulum||ځوړند|| 
|-
| ۲ ||Prevent||ستنول|| مخنيوی
|-
| ۳ ||personalize||ځانواله‌کول|| ځانواله
|-
| ۴ || prererences||مخکې‌توبونه||مخکېتوبونه
|-
| ۵ ||prohibited||بډن|| ممنوع، بند شوی
|-
| ۶ ||Proofreading||لوست‌ارزونه|| کره‌کتنه
|-
| ۷ || proofreader ||لوست‌ارزوونکی||کره‌کتونکی
|-
| ۸ || preferences||غوره‌توبونه||غوره توبونه
|-
| ۹ || password||پټنوم||رمز، پاسورډ
|-
| ۱۰ ||Preview||مخکتنه|| مخليدنه
|-
| ۱۱|| Permanent link||تلپاتې تړونی||تلپاتې وېبتړ، تلپاتې تړنه
|-
| ۱۲ ||property ||ځانتيا|| 
|-
| ۱۳ ||Preview||مخکتنه|| 
|-
| ۱۴ ||public||ټولواله|| عامه، عمومي
|-
| ۱۴ ||Privacy ||پټنتيا|| پټتيا، محرميت
|-
| ۱۵ ||policy ||تگلار|| تگلاره
|-
| ۱۶ ||Privacy policy ||پټنتيا تگلار|| پټتيا تگلار، د محرميت تگلاره
|-
| ۱۷ ||Printable ||چاپ‌وړ|| 
|-
| ۱۸ ||panel||منځدړه||منځنۍ تخته، څلوگوټيزه تخته 
|-
| ۱۹ ||prefix||مختاړی|| 
|-
| ۲۰ ||Paradigm||نمونه||بېلگه، مثال 
|-
| ۲۱ ||Prepend||مخکې‌تړنه||مخ‌تړ، مختړنه، يو څيز د ليست سر کې ټومبل
|-
| ۲۲ ||Playback||بياغږول||د يو ثبت شوي کليپ يا سندرې غږول
|-
| ۲۳ ||Private||پټواله||خصوصي، ځانگړی
|-
| ۲۴ ||Personal||ځانواله||شخصي
|-
|}

== Q ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || quantity || څومره‌والی|| مقدار
|-
|}
== R ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Relevance || انډولتيا|| 
|-
| ۲ || Representation ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول
|-
| ۳ || Reason||لامل||سبب
|-
| ۴ || Redo ||بياکړل|| 
|-
| ۵ || Refresh||بياتاندول|| تازه کول
|-
| ۶ ||revert ||په څټ گرځول||ستنېدنه
|-
| ۷ ||rollback||شاگرځ|| پرشا کول، بېرته گرځول
|-
| ۸ ||Redirect ||مخگرځ|| مخ گرځونه
|-
| ۹ ||Router||لارموند|| 
|-
| ۱۰ ||responsive||ځوابگر|| 
|-
| ۱۱ ||recovery||بياترلاسنه|| 
|-
| ۱۲ || resolution ||بېلن‌نښه|| ژورليدنه
|-
| ۱۳ || revision||بياکتنه||کره کتنه
|-
| ۱۴ || Refresh || بياتاندول|| بياتازه کول، تازه کول، تازه کېدل
|-
| ۱۵ || regular||سمدودی||باقاعده، منظم، دوديز
|-
| ۱۶ ||Ruby||لال||لعل، سره
|-
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Second || [[ثانيه]]||
|-
| ۲ || Saturday || [[ونۍ]]||پيلنۍ، شنبه...
|-
| ۳ || Sunday || [[يونۍ]]||يوه نۍ، يکشنبه
|-
| ۴ || Spring || [[پسرلی]]||
|-
| ۵ || Summer || [[اوړی]]||
|-
| ۶ ||statement ||[[پرېکړه ليک]]|| 
|-
| ۷ ||Sense ||جاج||مانا، معنی 
|-
| ۸ || sidebar ||[[څنگپټه]]||سايډبار
|-
| ۹ || Site ||وېبځی||وېب ځی، وېبپاڼه، وېبسايټ
|-
| ۱۰ || settings||اوڼنې||تنظيمات، سمونې، امستنې
|-
| ۱۱ || syntax ||غونډلپوهه||غونډلپوهنه، نحوه
|-
| ۱۲ || Suggestions || وړانديزونه|| پېشنهادونه
|-
| ۱۳ || Security||خونديتوب||
|-
| ۱۴ ||string||لړۍ|| تار
|-
| ۱۵ || subscription ||ونډکښنه||ونډه اخيستل، مشارکت کول، برخه اخيستل، گډون کول
|-
| ۱۶ ||Sitelink||وېبځي‌وېبتړ|| 
|-
| ۱۷ || Save draft || [[گارليک]] خوندي کول|| 
|-
| ۱۸ ||Save ||خوندي کول|| ثبتول
|-
| ۱۹ ||status||دريځ||
|-
| ۲۰ || Style ||[[ښودبڼه]]||
|-
| ۲۱ ||server||[[پالنگر]]|| لکه 
|-
| ۲۲ || subsection ||څنگبرخه|| څېرمه برخې
|-
| ۲۲ || Submit ||[[سپارل]]|| 
|-
| ۲۲ || Special ||[[ځانگړی]]|| 
|-
| ۲۳ || Software ||[[پوستغالی]]|| 
|-
| ۲۴ ||Sapphire||نيلم|| 
|-
| ۲۵ ||Sky||اسمان|| آسمان
|-
| ۲۶ ||Slate||شوکاڼی||
|-
| ۲۷ ||Smoke||لوگی||دود
|-
| ۲۸ ||sort||[[اوډل]]||
|-
| ۲۹ ||survey||اندغوښتنه||آند غوښتنه، سروې، نظرسنجي
|-
| ۳۰ ||Semantic||[[ماناپوهنه]]||په ژبه کې د ماناپوهنه
|-
| ۳۱ ||speech||وينا||خبرې
|-
| ۳۲ ||Singular||يوگړی||مفرد
|-
| ۳۳ ||suffixe||[[وروستاړی]]||
|-
| ۳۴ ||Schema||[[جوړښتي‌گارليک]]||يو جوړښتي چوکاټ، پلان يا د مالوماتو د ترتيبولو تگلار چې د حقيقي نړۍ د ماډل کولو، وېبپاڼو د جوړولو او اومتوک‌اډانې ډيزاين يا په ارواپوهنه کې د ادراکي نمونو لپاره کارېږي (د پېچلو مالوماتو د پوهېدو او تنظيم نخشه) 
|-
| ۳۵ ||Stable||ټيکاو||ثبات
|-
| ۳۶ ||Spam||چټل‌ليک||ناغوښتل شوي پيغامونه، بې‌ځايه پيغامونه
|-
| ۳۷ ||Stabilize||ټيکاو راوستل||ټيکاو، ثبات راوستل
|-
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱||thumbnail||بټنوک|| 
|-
| ۲ ||transclusions||مخ لېږدونې|| 
|-
| ۳ || toolbar ||توک‌پټه||توکپټه
|-
| ۴ || template ||کينډۍ||
|-
| ۵ || Thursday || [[پينځه نۍ|پېنځه‌نۍ]]||پنځنۍ، پنجشنبه.....
|-
| ۶ || Tuesday || [[درې نۍ|درې‌نۍ]]||درې نۍ، سه شنبه...
|-
| ۷ ||Theme ||شاليد|| 
|-
| ۸ || table ||لښتيال||جدول
|-
| ۹ ||template wizard ||کينډۍ کوډگر|| 
|-
| ۱۰ ||transcription||غږاړه|| غږآړه، يا غږليکون، د یوه متن یا وینا را اړونه (البته دې ځای کې غږاړه د (phonetic)transcription په مانا ده.
|-
| ۱۱ ||transcription||لاس‌ليکنه|| لاسي ليکنه، لاس کښنه manuscript
|-
| ۱۲ ||trace||پل‌څار|| پل څار (د کرښو، لارو يا شواهدو، څارل، موندل يا نخچول)
|-
| ۱۳ ||tracking||پل‌نيوی|| څار
|-
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || user ||کارن||کاروونکی
|-
| ۲ || UserName ||کارن‌نوم||کارن نوم
|-
| ۳ ||Update||هم‌مهالول|| تازه کول
|-
| ۴ || Undo ||ناکړل||
|-
| ۵ || Unification||يوځای‌کول||يوځاييتوب، دلته په بېلابېلو ويکي‌گانو کې د گڼونو يوځای‌کول ترې موخه ده
|-
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || variant ||بلبڼه|| بل‌بڼه، بل‌ډول، د يو څيز بله بڼه
|-
| ۲ ||variable||اوښتونکی|| بدلېدونکی، متغير
|-
| ۳ ||Vanish||له منځه وړل|| 
|-
| ۴ || Visual mode ||ليدنيز ونگ‌ډول||ليدنيزه بڼه، کتل کېدونکې ونگه
|-
| ۵ || version||بل‌بڼه||بلبڼه، نسخه، بياځلي نوې بڼه
|-
| ۶ || Vertical||ولاړيز||عمودي
|-
| ۷ || verbose||خبراوږد||خبره اوږدونکی، طولاني، مطول، اوږد، لفاظ
|-
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Wednesday || [[څلرنۍ|څلورنۍ]]||څلرنۍ، چهارشنبه.....
|-
| ۲ || Week || [[اوونۍ]]||
|-
| ۳ || Winter || [[ژمی]]||
|-
| ۴ ||Wikibase||ويکي‌اډانه|| 
|-
| ۵ ||Width||پراخوالی|| 
|-
|}

== X ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}
== Y ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Year || [[کال]]||
|-

|}
== Z ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}

== نوم‌تشيال‌نومونه ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! انگليسي ويی
! پښتو ژباړه
|-
| ۱ || NS_MEDIA || رسنۍ||'''MEDIA'''||'''رسنۍ'''
|-
| ۲ || NS_SPECIAL || ځانگړی||'''SPECIAL''' || '''ځانگړی'''
|-
| ۳ || NS_TALK || خبرې_اترې||'''TALK''' || '''خبرې اترې'''
|-
| ۴ || NS_USER || کارن||'''USER''' || '''کارن'''
|-
| ۵ || NS_USER_TALK || د_کارن_خبرې_اترې||'''USER TALK''' || '''د کارن خبرې اترې'''
|-
| ۶ || NS_PROJECT_TALK || د_$1_خبرې_اترې||'''PROJECT TALK''' || '''د پروژې خبرې اترې'''
|-
| ۷ || NS_FILE || دوتنه||'''FILE''' || '''دوتنه'''
|-
| ۸ || NS_FILE_TALK || د_دوتنې_خبرې_اترې||'''FILE TALK''' || '''د دوتنې خبرې اترې'''
|-
| ۹ || NS_MEDIAWIKI || مېډياويکي||'''MEDIAWIKI''' || '''مېډياويکي'''
|-
| ۰۱ || NS_MEDIAWIKI_TALK || د_مېډياويکي_خبرې_اترې|| '''MEDIAWIKI TALK''' || '''د مېډياويکي خبرې اترې'''
|-
| ۱۱ || NS_TEMPLATE || کينډۍ||'''TEMPLATE'''||'''کينډۍ'''
|-
| ۱۲ || NS_TEMPLATE_TALK || د_کينډۍ_خبرې_اترې||'''TEMPLATE TALK'''||'''د کينډۍ خبرې اترې'''
|-
| ۱۳ || NS_HELP || لارښود||HELP || '''لارښود'''
|-
| ۱۴ || NS_HELP_TALK || د_لارښود_خبرې_اترې||'''HELP TALK''' || '''د لارښود خبرې اترې'''
|-
| ۱۵ || NS_CATEGORY || وېشنيزه||CATEGORY || '''وېشنيزه'''
|-
| ۱۶ || NS_CATEGORY_TALK || د_وېشنيزې_خبرې_اترې||'''CATEGORY TALK'''||'''د وېشنيزې خبرې اترې'''
|-
|}
==تجزيه‌کوونکي کړنچارو کوډگر ويي==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! بله ژباړه
|-
| ۱ || expr || څرگندول|| 
|-
| ۲ || if || که|| 
|-
| ۳ || ifeq || که‌مساوي|| که_مساوي
|-
| ۴ || ifexpr || که‌څرگندول|| که_څرگندول
|-
| ۵ || iferror ||که‌تېروتنه|| که_تېروتنه
|-
| ۶ || switch || ټاکنه|| بدلول
|-
| ۷ || default || #تلواليز|| #تلواله
|-
| ۹ || ifexist || که‌وي|| که_وي
|-
| ۹ || time || وخت|| 
|-
| ۱۰ || timel|| وخت‌اوږدوالی|| وخت_اوږدوالی
|-
| ۱۱ || rel2abs || د‌مطلق‌په‌پرتله||د_مطلق_په_پرتله
|-
| ۱۲ || titleparts || سرليک‌برخې|| سرليک_برخې
|-
| ۱۳ || len ||اوږدوالی|| 
|-
| ۱۴|| pos || ځای|| 
|-
| ۱۵ || rpos || شاگرځ‌ځای|| شاگرځ_ځای
|-
| ۱۶ || sub || څېرمه|| 
|-
| ۱۷ || count || شمېرل||شمېر 
|-
| ۱۸ || replace||ځايناستول||
|-
| ۱۹ || explode || وېشل|| غځول
|-
| ۲۰ || urldecode || بې‌کوډوېبتړ|| بې_کوډ_وېبتړ
|-
|}

== ۱ ==

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-

Bylaws
|-
call
|-
Chief operational officer
|-
Chief technical officer
|-
Committee
|-
commission
contractor
Communications committee
conversation
Desktop
Direction
Domain names workgroup
ED Search committee
Election officers
Events committee
Face-to-face meeting
financial committee
Fundraising committee
Funds Dissemination Committee 
General Counsel
Grant
Grant Advisory Committee (GAC)
in-house legal counsel
Insurance committee
Legal officer
Matching fund
medium language
Mission statement
officers
Ombudsman commission
Outreach
Retreat
Scope
Special Projects Committee, SPC
Trademarks committee
Vision statement
|}</text>
      <sha1>doeux6lv4grqzykdgeca7ddtmhxcp30</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364736</id>
      <parentid>364735</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T11:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* تجزيه‌کوونکي کړنچارو کوډگر ويي */</comment>
      <origin>364736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27957" sha1="bm98ywtoof6d8bp3dysvgtxb13z3qui" xml:space="preserve">'''پښتو انگليسي نوم‌ژباړه''' په حقيقت کې د [[ويکي میډيا بنسټ|ويکي‌رسنۍ]] د بېلابېلو پروژو د [[انګرېزي|انگليسي]] ويي‌پانگې [[پښتو]] ژباړه ده، چې په بېلابېلو پروژو کې په پښتو ژبه راژباړل شوې دي، دلته لاندې ځينې نومونه دي چې په پښتو پروژو کې د انگليسي ژبې د معادلې ژباړې په توگه وړاندې شوې دي:

== A ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || April || [[اپرېل|اپريل]]||
|-
| ۲ || August || [[اګست|اگست]]||
|-
| ۳ || Abuse filter ||ورانکارۍ چاڼگر||
|-
| ۴ || Appearance ||ونگبڼه|| 
|-
| ۵ ||automatic||خپلکاره|| 
|-
| ۶ ||aliases||بل‌نومونه||مستعار نومونه، پټ نومونه، دروغي نوم 
|-
| ۷ ||alerts||خبرونې||
|-
| ۸ ||Align||پېيل|| 
|-
| ۹ ||Alternative||بلونج|| بديل، انتخاب
|-
| ۱۰ ||Accountability||پازوالي||مسؤليت
|-
| ۱۱ ||Adminship||پازوالي||
|-
| ۱۲ ||Advisor||سالاکار||
|-
| ۱۳ ||Accessibility||لاسرسی||لاسرسي وړتيا، لاسرسي وړ
|-
|۱۴ ||Assistant election official||
|-
|۱۴ ||Author||ليکوال||
|-
|۱۵ ||Abuse||ورانکاري||
|-
|۱۶ ||argument||ويې‌ينه&lt;ref&gt;کتاب:'''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس  ليکوال:مجاوراحمد زيار، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ &lt;/ref&gt;||بحث، استدلال، حجت
|-
| ۱۷ ||array||کتار||لړ کول، په قطار درول، په ليكه برابرونه
|-
| ۱۸ ||ascending||پيليز||صعودي
|-
| ۱۹ ||Append||پای‌تړنه||يو څيز د لړليک اخر سرکې ټومبل، ځړول، نښلول
|-
| ۲۰ ||Attribution||ځانگړی‌کونگ||منسوبول
|-
| ۲۱ ||Attachment||مښلن||
|-
|}

== B ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || browser ||ښوونگر|| کتنمل
|-
| ۲ ||badge ||وياړنښه|| 
|-
| ۳ ||Behaviors||چلند|| سلوک، روش، رفتار
|-
| ۴ ||Beach||سيندغاړه|| سمندرغاړه، ساحل
|-
| ۵ ||Background||شاليد||
|-
| ۶ ||Backwards||شاته وړل||
|-
| ۷ ||block list||تورلړ||
|-
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Caption || نيونگ||
|- 
| ۲ || custom || دوديز|| دود، دستور، رواج، عرف''' لکه custom Value لپاره دوديز ارزښت په توگه کارول شوی.'''
|-
| ۳ || category ||وېشنيزه||کته گورۍ
|-
| ۴ || comment ||څرگندونه||تبصره
|-
| ۵ || campaign||ټاکنيزه‌سيالۍ||سيالۍ، کمپاين
|-
| ۶ || clipboard ||ټينگدړه|| 
|-
| ۷ ||calendar||کليز||جنتري، کاليز
|-
| ۸ ||compiler||اوډونکی||ترتيبوونکی، مرتب، 
|-
| ۹ ||collapse||پرځول||
|-
| ۱۰ ||compact||رالنډول|| 
|-
| ۱۱ ||consider||غور|| فکر کول
|-
| ۱۲ ||comparative ||پرتليز|| 
|-
| ۱۳ ||Compare ||پرتلل|| 
|-
| ۱۳ ||CopyPatrol ||لمېسل‌څار|| 
|-
| ۱۴ ||Convenient Discussions||ارامه شننې||
|-
| ۱۵ || contribution || ونډې|| برخې
|-
| ۱۶ || component || ټوټه|| برخه
|-
| ۱۷ || chromaticity || رنگينتوب||
|-
| ۱۸ || Capacity || وړتيا||
|-
| ۱۹ || console || ښودنمخ||اصلي لغاتي مانا يې دلاساينه ده؛ خو دلته موږ د  کوډېنگ او او ماډيول جوړونې برخه کې کارولی چې په انگليسي کې همدا د ښودنمخ سره راژباړل کېدای شي، ځکه په کوډېنگ کې دا اصطلاح د اوامرو اخيستلو او پايلې ښودلو لپاره کارېږي.
|-
| ۲۰ || Client || غوښتندوی||
|-
| ۲۱ || Cookies || نښه‌توکي||
|-
| ۲۲ || Common || ټولگړی||
|-
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || December || [[ډېسمبر]]||
|-
| ۲ || Day || [[ورځ]]||
|-
| ۳ ||  Description ||څرگنداوی||څرگندی،سپړنه، تشريح، سپيناوی
|- 
| ۴ || definition || پېژندون|| پېژندنه، معرفت، تعريف، ستاينه، توصيف
|-
| ۵ || DiscussionTools ||شنن‌توکي||شننتوکي، د بحث توکي
|-
| ۶ || Detail ||سپيناوی||تفصيل، توضيح، تشريح
|-
| ۷ || Discussion ||شننه||بحث، خبرې اترې
|-
| ۸ || Disable ||ناچارن|| غيرفعال، تړل شوی
|-
| ۹ || Display ||ښکارېدنه|| ښودل، ښکاره کول
|-
| ۱۰ ||default||تلواله|| 
|-
| ۱۱ ||Dashboard ||ليددړه|| 
|-
| ۱۲ || draft || گارليک|| خاکه، يادښت
|-
| ۱۳ ||Disclaimers || بېرته واگ اخيستنې|| 
|-
| ۱۴ ||domain|| واک‌سيمه|| واکسيمه، شپول
|-
| ۱۵ ||Data|| اومتوک|| اومتوکي، ډاټا، ډېټا، معلومات، مالومات
|-
| ۱۶ ||definite|| ټاکلی|| محدود
|-
| ۱۷ ||descending|| پاييز|| نزولي، له پای نه پيل پورې اوډل يا له کښته پورته ته اوډل
|-
|}

==E ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|۱ ||engage||ښکېلتيا|| 
|-
|۲ ||emed||ځای‌پرځای‌کول|| نښلول، اغږل
|-
|۳ ||endpoint||پای‌ټکی|| پای ټکی
|-
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|۱ ||font||ليکبڼه|| 
|-
| ۲ ||formatted||بڼل‌شوی|| 
|-
| ۳ ||feedback||غبرگون|| 
|-
| ۴ ||Functionality||کړنچار|| 
|-
| ۵ || Friday || [[جمعه|ادينه]]|| جمعه
|-
| ۶ || February || [[فېبروري]]||فبرورۍ يا فېبرورۍ
|-
| ۷ || Fall || [[منی]]||
|-
| ۸ || Featured || ټاکلې|| غوره، غوره شوې
|-
| ۹ || features ||ځانگړنه||غونی
|-
| ۱۰ || features ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول
|-
| ۱۱ || File ||دوتنه||
|-
| ۱۲ || function ||کړنچار&lt;ref&gt;کتاب نوم: '''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس (مجاور احمد زيار)، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ &lt;/ref&gt;||دنده، فعاليت، وظيفه
|-
| ۱۳ || Forward ||مخ‌ته‌وړل||
|-
| ۱۴ || Feed ||کتنمخ|| د هغه مالوماتو پرله‌پسې تازه کېدونکی بهير چې موږ يې د ښيښې(سکرين) پرمخ وينو
|-
| ۱۵ || Fostered ||کرل‌شوې|| روزل‌شوې
|-
|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || glossary||ويي‌لړ|| وييزېرمه
|-
| ۲ ||gloss||لمنليک|| څنگ‌ليک
|-
|}
== H ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Hour || [[ساعت|گړۍ]]|| په پښتو کې بېلابېل ځايونه ياد هدف په '''ساعت'''، '''گړۍ''' يا '''بجې''' سره اداء کېږي
|-
| ۲||Height||لوړوالی||جگوالی
|-
| ۳||Horizontal||پروت||څنډيز،افقي
|-
| ۴||Hierarchical||لړيز||
|-
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || intermediate||منځمهاله||منځ‌مهاله، متوسطه، منځنۍ
|-
| ۲ || inputs ||ننوتنې|| داخلول
|-
| ۳||input||ننوتنه|| 
|-
| ۴ ||Index||لیکلړ|| 
|-
| ۵ ||interface||مخبڼه|| 
|-
| ۶ ||issues||ستونزې|| 
|-
| ۷ || Invalid || ناچله|| ناباوره، بې باوره، بې اعتباره، ناسم
|-
| ۸ || IP address||وېب‌پته||وېبپته، آی پي ادرس
|-
| ۹ || Indefinite||ناټاکلی||نامحدود
|-
| ۱۰ ||Insights||[[پوه‌ليد|پوه‌ليدونه]]||ليد، بصيرتونه، د يو پېچلي وضعيت، شخص يا ستونزې ژوره، روښانه او ډېری وخت ناڅاپي پوهه
|-
|}
== J ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || January || [[جنوري]]|| جنورۍ
|-
| ۲ || June || [[جون]]||
|-
| ۳ || July || [[جولای]]||
|-
| ۴ || Jade || [[شين‌کاڼی]]||شين ياقوت
|-
|}
== K ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}
== L ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Legacy ||ورېشون||زېږنده، ميراثي
|-
| ۲ ||lemma ||بيان|| بيان د ويوکي ترټولو لنډه بڼه ده (دقيقې ژباړې ته اړتيا ده که پوهېږئ، راسره شريک يې کړئ.)
|-
| ۳ ||label||نښکه||ليبل، نښه
|-
| ۴ ||Lexeme||پيل‌ويوکی|| 
|-
| ۵ ||Lexicography||ويي‌کښنه|| يوځای کول
|-
| ۶ ||Lexicology||وييپوهنه|| لغات پوهنه
|-
| ۷ ||layout ||هډوانه|| 
|-
| ۸ ||link||وېبتړ||وېب‌تړنه، وېب‌تړنه، تړنه
|-
| ۹ ||Leaderboard||سرمشريزه||
|-
| ۱۰ ||Longitude||اوږدوالی||طول البلد
|-
| ۱۱ ||Latitude||لوړوالی||عرض البلد
|-
| ۱۲ ||lexicon||ويي‌پانگه||ويي پانگه، قاموس
|-
|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Minute || [[دقيقه]]|| ملټ، مينټ...
|-
| ۲ ||Merge||اخږل|| يوځای کول
|-
| ۳ ||mention||يادگېرنه|| ذکرکول، يادونه کول، په خوله راوړل
|-
| ۴ ||Malformed||بدبڼی|| بد شکله، بدبڼه، بدشکله
|-
| ۵ ||marathoner ||نه ستړی کېدونکی سمونگر|| 
|-
| ۶ || Management ||چاروالي|| اداره کول، مديرت کول
|-
| ۷ || Mailing ||پوست‌ليک|| برېښليک لېږنه، ليک لېږنه
|-
| ۷ || mode ||ونگ‌ډول||حالت
|-
| ۸ || monolingual || يوژبيز|| 
|-
| ۹ || multilingual || څوژبيز|| 
|-
| ۱۰ || Month || [[مياشت]]||
|-
| ۱۱ || May || [[می]]||
|-
| ۱۲ ||March || [[مارچ]]||
|-
| ۱۳ || Monday || [[دوه نۍ|دوه‌نۍ]]||دونۍ، دوشنبه...
|-
| ۱۴ ||milestone||پړاو||مهم پړاو، مهمه پېښه، څلی
|-
| ۱۵ ||methods ||چلندلارې||يوازې حالت يې چلندلار(method)
|-
| ۱۶ ||mentor||لارښود||لارښوونکی، روزونکی، کارښود
|-
| ۱۷ ||mentee||لارزدکړی||کارزدکړی
|-
| ۱۸ ||Moonlight||وږمکۍ||وږمه‌کۍ، د سپوږمۍ رڼا، ماتاوۍ
|-
| ۱۷ ||Model||رغبېلگه||نمونه
|-
|}

== N==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || November || [[نومبر]]||
|-
| ۲ || namespace||نوم‌تشيال||نومتشيال
|-
| ۳ || native keyboard||ولسي ليکدړه|| ځايي ليکمن
|-
| ۴ ||normative ||کره|| 
|-
| ۵ ||notifications||خبرتياوې|| 
|-
| ۶ ||notification methods||خبرلارې|| د خبرېدو طريقې، خبرتياوو ترلاسه کولو تگلار 
|-
| ۷ ||notice||يادښت||
|-
| ۸ ||notification||خبرتيا||
|-
| ۹ ||Neologism||وييرغاونه|| ويی‌رغاونه
|-
| ۱۰ ||Nominative||نوملی|| ور پېژندل شوی
|-
| ۱۱ ||Neutral||بې‌پرې|| د يو څه په اړه د پرېکړې کولو پرمهال بې طرفه پاتې کېدل (مطلب د هېڅ يوه په اړخ نه کېدل)
|-
|}

== O ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || October || [[اکتوبر]]||
|-
| ۲ || Orientation || لورموندنه|| لوری، جهت، طرف، پلو
|-
| ۳ || Obsession|| اندېښنه|| سودا
|-
|}
== P ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|  ۱ ||Pendulum||ځوړند|| 
|-
| ۲ ||Prevent||ستنول|| مخنيوی
|-
| ۳ ||personalize||ځانواله‌کول|| ځانواله
|-
| ۴ || prererences||مخکې‌توبونه||مخکېتوبونه
|-
| ۵ ||prohibited||بډن|| ممنوع، بند شوی
|-
| ۶ ||Proofreading||لوست‌ارزونه|| کره‌کتنه
|-
| ۷ || proofreader ||لوست‌ارزوونکی||کره‌کتونکی
|-
| ۸ || preferences||غوره‌توبونه||غوره توبونه
|-
| ۹ || password||پټنوم||رمز، پاسورډ
|-
| ۱۰ ||Preview||مخکتنه|| مخليدنه
|-
| ۱۱|| Permanent link||تلپاتې تړونی||تلپاتې وېبتړ، تلپاتې تړنه
|-
| ۱۲ ||property ||ځانتيا|| 
|-
| ۱۳ ||Preview||مخکتنه|| 
|-
| ۱۴ ||public||ټولواله|| عامه، عمومي
|-
| ۱۴ ||Privacy ||پټنتيا|| پټتيا، محرميت
|-
| ۱۵ ||policy ||تگلار|| تگلاره
|-
| ۱۶ ||Privacy policy ||پټنتيا تگلار|| پټتيا تگلار، د محرميت تگلاره
|-
| ۱۷ ||Printable ||چاپ‌وړ|| 
|-
| ۱۸ ||panel||منځدړه||منځنۍ تخته، څلوگوټيزه تخته 
|-
| ۱۹ ||prefix||مختاړی|| 
|-
| ۲۰ ||Paradigm||نمونه||بېلگه، مثال 
|-
| ۲۱ ||Prepend||مخکې‌تړنه||مخ‌تړ، مختړنه، يو څيز د ليست سر کې ټومبل
|-
| ۲۲ ||Playback||بياغږول||د يو ثبت شوي کليپ يا سندرې غږول
|-
| ۲۳ ||Private||پټواله||خصوصي، ځانگړی
|-
| ۲۴ ||Personal||ځانواله||شخصي
|-
|}

== Q ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || quantity || څومره‌والی|| مقدار
|-
|}
== R ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Relevance || انډولتيا|| 
|-
| ۲ || Representation ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول
|-
| ۳ || Reason||لامل||سبب
|-
| ۴ || Redo ||بياکړل|| 
|-
| ۵ || Refresh||بياتاندول|| تازه کول
|-
| ۶ ||revert ||په څټ گرځول||ستنېدنه
|-
| ۷ ||rollback||شاگرځ|| پرشا کول، بېرته گرځول
|-
| ۸ ||Redirect ||مخگرځ|| مخ گرځونه
|-
| ۹ ||Router||لارموند|| 
|-
| ۱۰ ||responsive||ځوابگر|| 
|-
| ۱۱ ||recovery||بياترلاسنه|| 
|-
| ۱۲ || resolution ||بېلن‌نښه|| ژورليدنه
|-
| ۱۳ || revision||بياکتنه||کره کتنه
|-
| ۱۴ || Refresh || بياتاندول|| بياتازه کول، تازه کول، تازه کېدل
|-
| ۱۵ || regular||سمدودی||باقاعده، منظم، دوديز
|-
| ۱۶ ||Ruby||لال||لعل، سره
|-
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Second || [[ثانيه]]||
|-
| ۲ || Saturday || [[ونۍ]]||پيلنۍ، شنبه...
|-
| ۳ || Sunday || [[يونۍ]]||يوه نۍ، يکشنبه
|-
| ۴ || Spring || [[پسرلی]]||
|-
| ۵ || Summer || [[اوړی]]||
|-
| ۶ ||statement ||[[پرېکړه ليک]]|| 
|-
| ۷ ||Sense ||جاج||مانا، معنی 
|-
| ۸ || sidebar ||[[څنگپټه]]||سايډبار
|-
| ۹ || Site ||وېبځی||وېب ځی، وېبپاڼه، وېبسايټ
|-
| ۱۰ || settings||اوڼنې||تنظيمات، سمونې، امستنې
|-
| ۱۱ || syntax ||غونډلپوهه||غونډلپوهنه، نحوه
|-
| ۱۲ || Suggestions || وړانديزونه|| پېشنهادونه
|-
| ۱۳ || Security||خونديتوب||
|-
| ۱۴ ||string||لړۍ|| تار
|-
| ۱۵ || subscription ||ونډکښنه||ونډه اخيستل، مشارکت کول، برخه اخيستل، گډون کول
|-
| ۱۶ ||Sitelink||وېبځي‌وېبتړ|| 
|-
| ۱۷ || Save draft || [[گارليک]] خوندي کول|| 
|-
| ۱۸ ||Save ||خوندي کول|| ثبتول
|-
| ۱۹ ||status||دريځ||
|-
| ۲۰ || Style ||[[ښودبڼه]]||
|-
| ۲۱ ||server||[[پالنگر]]|| لکه 
|-
| ۲۲ || subsection ||څنگبرخه|| څېرمه برخې
|-
| ۲۲ || Submit ||[[سپارل]]|| 
|-
| ۲۲ || Special ||[[ځانگړی]]|| 
|-
| ۲۳ || Software ||[[پوستغالی]]|| 
|-
| ۲۴ ||Sapphire||نيلم|| 
|-
| ۲۵ ||Sky||اسمان|| آسمان
|-
| ۲۶ ||Slate||شوکاڼی||
|-
| ۲۷ ||Smoke||لوگی||دود
|-
| ۲۸ ||sort||[[اوډل]]||
|-
| ۲۹ ||survey||اندغوښتنه||آند غوښتنه، سروې، نظرسنجي
|-
| ۳۰ ||Semantic||[[ماناپوهنه]]||په ژبه کې د ماناپوهنه
|-
| ۳۱ ||speech||وينا||خبرې
|-
| ۳۲ ||Singular||يوگړی||مفرد
|-
| ۳۳ ||suffixe||[[وروستاړی]]||
|-
| ۳۴ ||Schema||[[جوړښتي‌گارليک]]||يو جوړښتي چوکاټ، پلان يا د مالوماتو د ترتيبولو تگلار چې د حقيقي نړۍ د ماډل کولو، وېبپاڼو د جوړولو او اومتوک‌اډانې ډيزاين يا په ارواپوهنه کې د ادراکي نمونو لپاره کارېږي (د پېچلو مالوماتو د پوهېدو او تنظيم نخشه) 
|-
| ۳۵ ||Stable||ټيکاو||ثبات
|-
| ۳۶ ||Spam||چټل‌ليک||ناغوښتل شوي پيغامونه، بې‌ځايه پيغامونه
|-
| ۳۷ ||Stabilize||ټيکاو راوستل||ټيکاو، ثبات راوستل
|-
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱||thumbnail||بټنوک|| 
|-
| ۲ ||transclusions||مخ لېږدونې|| 
|-
| ۳ || toolbar ||توک‌پټه||توکپټه
|-
| ۴ || template ||کينډۍ||
|-
| ۵ || Thursday || [[پينځه نۍ|پېنځه‌نۍ]]||پنځنۍ، پنجشنبه.....
|-
| ۶ || Tuesday || [[درې نۍ|درې‌نۍ]]||درې نۍ، سه شنبه...
|-
| ۷ ||Theme ||شاليد|| 
|-
| ۸ || table ||لښتيال||جدول
|-
| ۹ ||template wizard ||کينډۍ کوډگر|| 
|-
| ۱۰ ||transcription||غږاړه|| غږآړه، يا غږليکون، د یوه متن یا وینا را اړونه (البته دې ځای کې غږاړه د (phonetic)transcription په مانا ده.
|-
| ۱۱ ||transcription||لاس‌ليکنه|| لاسي ليکنه، لاس کښنه manuscript
|-
| ۱۲ ||trace||پل‌څار|| پل څار (د کرښو، لارو يا شواهدو، څارل، موندل يا نخچول)
|-
| ۱۳ ||tracking||پل‌نيوی|| څار
|-
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || user ||کارن||کاروونکی
|-
| ۲ || UserName ||کارن‌نوم||کارن نوم
|-
| ۳ ||Update||هم‌مهالول|| تازه کول
|-
| ۴ || Undo ||ناکړل||
|-
| ۵ || Unification||يوځای‌کول||يوځاييتوب، دلته په بېلابېلو ويکي‌گانو کې د گڼونو يوځای‌کول ترې موخه ده
|-
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || variant ||بلبڼه|| بل‌بڼه، بل‌ډول، د يو څيز بله بڼه
|-
| ۲ ||variable||اوښتونکی|| بدلېدونکی، متغير
|-
| ۳ ||Vanish||له منځه وړل|| 
|-
| ۴ || Visual mode ||ليدنيز ونگ‌ډول||ليدنيزه بڼه، کتل کېدونکې ونگه
|-
| ۵ || version||بل‌بڼه||بلبڼه، نسخه، بياځلي نوې بڼه
|-
| ۶ || Vertical||ولاړيز||عمودي
|-
| ۷ || verbose||خبراوږد||خبره اوږدونکی، طولاني، مطول، اوږد، لفاظ
|-
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Wednesday || [[څلرنۍ|څلورنۍ]]||څلرنۍ، چهارشنبه.....
|-
| ۲ || Week || [[اوونۍ]]||
|-
| ۳ || Winter || [[ژمی]]||
|-
| ۴ ||Wikibase||ويکي‌اډانه|| 
|-
| ۵ ||Width||پراخوالی|| 
|-
|}

== X ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}
== Y ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Year || [[کال]]||
|-

|}
== Z ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}

== نوم‌تشيال‌نومونه ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! انگليسي ويی
! پښتو ژباړه
|-
| ۱ || NS_MEDIA || رسنۍ||'''MEDIA'''||'''رسنۍ'''
|-
| ۲ || NS_SPECIAL || ځانگړی||'''SPECIAL''' || '''ځانگړی'''
|-
| ۳ || NS_TALK || خبرې_اترې||'''TALK''' || '''خبرې اترې'''
|-
| ۴ || NS_USER || کارن||'''USER''' || '''کارن'''
|-
| ۵ || NS_USER_TALK || د_کارن_خبرې_اترې||'''USER TALK''' || '''د کارن خبرې اترې'''
|-
| ۶ || NS_PROJECT_TALK || د_$1_خبرې_اترې||'''PROJECT TALK''' || '''د پروژې خبرې اترې'''
|-
| ۷ || NS_FILE || دوتنه||'''FILE''' || '''دوتنه'''
|-
| ۸ || NS_FILE_TALK || د_دوتنې_خبرې_اترې||'''FILE TALK''' || '''د دوتنې خبرې اترې'''
|-
| ۹ || NS_MEDIAWIKI || مېډياويکي||'''MEDIAWIKI''' || '''مېډياويکي'''
|-
| ۰۱ || NS_MEDIAWIKI_TALK || د_مېډياويکي_خبرې_اترې|| '''MEDIAWIKI TALK''' || '''د مېډياويکي خبرې اترې'''
|-
| ۱۱ || NS_TEMPLATE || کينډۍ||'''TEMPLATE'''||'''کينډۍ'''
|-
| ۱۲ || NS_TEMPLATE_TALK || د_کينډۍ_خبرې_اترې||'''TEMPLATE TALK'''||'''د کينډۍ خبرې اترې'''
|-
| ۱۳ || NS_HELP || لارښود||HELP || '''لارښود'''
|-
| ۱۴ || NS_HELP_TALK || د_لارښود_خبرې_اترې||'''HELP TALK''' || '''د لارښود خبرې اترې'''
|-
| ۱۵ || NS_CATEGORY || وېشنيزه||CATEGORY || '''وېشنيزه'''
|-
| ۱۶ || NS_CATEGORY_TALK || د_وېشنيزې_خبرې_اترې||'''CATEGORY TALK'''||'''د وېشنيزې خبرې اترې'''
|-
|}
==کوډگر ويي==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! بله ژباړه
|-
| ۱ || expr || څرگندول|| 
|-
|}
==تجزيه‌کوونکي کړنچارو کوډگر ويي==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! بله ژباړه
|-
| ۱ || expr || څرگندول|| 
|-
| ۲ || if || که|| 
|-
| ۳ || ifeq || که‌مساوي|| که_مساوي
|-
| ۴ || ifexpr || که‌څرگندول|| که_څرگندول
|-
| ۵ || iferror ||که‌تېروتنه|| که_تېروتنه
|-
| ۶ || switch || ټاکنه|| بدلول
|-
| ۷ || default || #تلواليز|| #تلواله
|-
| ۹ || ifexist || که‌وي|| که_وي
|-
| ۹ || time || وخت|| 
|-
| ۱۰ || timel|| وخت‌اوږدوالی|| وخت_اوږدوالی
|-
| ۱۱ || rel2abs || د‌مطلق‌په‌پرتله||د_مطلق_په_پرتله
|-
| ۱۲ || titleparts || سرليک‌برخې|| سرليک_برخې
|-
| ۱۳ || len ||اوږدوالی|| 
|-
| ۱۴|| pos || ځای|| 
|-
| ۱۵ || rpos || شاگرځ‌ځای|| شاگرځ_ځای
|-
| ۱۶ || sub || څېرمه|| 
|-
| ۱۷ || count || شمېرل||شمېر 
|-
| ۱۸ || replace||ځايناستول||
|-
| ۱۹ || explode || وېشل|| غځول
|-
| ۲۰ || urldecode || بې‌کوډوېبتړ|| بې_کوډ_وېبتړ
|-
|}

== ۱ ==

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-

Bylaws
|-
call
|-
Chief operational officer
|-
Chief technical officer
|-
Committee
|-
commission
contractor
Communications committee
conversation
Desktop
Direction
Domain names workgroup
ED Search committee
Election officers
Events committee
Face-to-face meeting
financial committee
Fundraising committee
Funds Dissemination Committee 
General Counsel
Grant
Grant Advisory Committee (GAC)
in-house legal counsel
Insurance committee
Legal officer
Matching fund
medium language
Mission statement
officers
Ombudsman commission
Outreach
Retreat
Scope
Special Projects Committee, SPC
Trademarks committee
Vision statement
|}</text>
      <sha1>bm98ywtoof6d8bp3dysvgtxb13z3qui</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364737</id>
      <parentid>364736</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T11:32:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* نوم‌تشيال‌نومونه */</comment>
      <origin>364737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28386" sha1="rojj476tktgpb2drrd12l9b10n6777b" xml:space="preserve">'''پښتو انگليسي نوم‌ژباړه''' په حقيقت کې د [[ويکي میډيا بنسټ|ويکي‌رسنۍ]] د بېلابېلو پروژو د [[انګرېزي|انگليسي]] ويي‌پانگې [[پښتو]] ژباړه ده، چې په بېلابېلو پروژو کې په پښتو ژبه راژباړل شوې دي، دلته لاندې ځينې نومونه دي چې په پښتو پروژو کې د انگليسي ژبې د معادلې ژباړې په توگه وړاندې شوې دي:

== A ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || April || [[اپرېل|اپريل]]||
|-
| ۲ || August || [[اګست|اگست]]||
|-
| ۳ || Abuse filter ||ورانکارۍ چاڼگر||
|-
| ۴ || Appearance ||ونگبڼه|| 
|-
| ۵ ||automatic||خپلکاره|| 
|-
| ۶ ||aliases||بل‌نومونه||مستعار نومونه، پټ نومونه، دروغي نوم 
|-
| ۷ ||alerts||خبرونې||
|-
| ۸ ||Align||پېيل|| 
|-
| ۹ ||Alternative||بلونج|| بديل، انتخاب
|-
| ۱۰ ||Accountability||پازوالي||مسؤليت
|-
| ۱۱ ||Adminship||پازوالي||
|-
| ۱۲ ||Advisor||سالاکار||
|-
| ۱۳ ||Accessibility||لاسرسی||لاسرسي وړتيا، لاسرسي وړ
|-
|۱۴ ||Assistant election official||
|-
|۱۴ ||Author||ليکوال||
|-
|۱۵ ||Abuse||ورانکاري||
|-
|۱۶ ||argument||ويې‌ينه&lt;ref&gt;کتاب:'''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس  ليکوال:مجاوراحمد زيار، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ &lt;/ref&gt;||بحث، استدلال، حجت
|-
| ۱۷ ||array||کتار||لړ کول، په قطار درول، په ليكه برابرونه
|-
| ۱۸ ||ascending||پيليز||صعودي
|-
| ۱۹ ||Append||پای‌تړنه||يو څيز د لړليک اخر سرکې ټومبل، ځړول، نښلول
|-
| ۲۰ ||Attribution||ځانگړی‌کونگ||منسوبول
|-
| ۲۱ ||Attachment||مښلن||
|-
|}

== B ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || browser ||ښوونگر|| کتنمل
|-
| ۲ ||badge ||وياړنښه|| 
|-
| ۳ ||Behaviors||چلند|| سلوک، روش، رفتار
|-
| ۴ ||Beach||سيندغاړه|| سمندرغاړه، ساحل
|-
| ۵ ||Background||شاليد||
|-
| ۶ ||Backwards||شاته وړل||
|-
| ۷ ||block list||تورلړ||
|-
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Caption || نيونگ||
|- 
| ۲ || custom || دوديز|| دود، دستور، رواج، عرف''' لکه custom Value لپاره دوديز ارزښت په توگه کارول شوی.'''
|-
| ۳ || category ||وېشنيزه||کته گورۍ
|-
| ۴ || comment ||څرگندونه||تبصره
|-
| ۵ || campaign||ټاکنيزه‌سيالۍ||سيالۍ، کمپاين
|-
| ۶ || clipboard ||ټينگدړه|| 
|-
| ۷ ||calendar||کليز||جنتري، کاليز
|-
| ۸ ||compiler||اوډونکی||ترتيبوونکی، مرتب، 
|-
| ۹ ||collapse||پرځول||
|-
| ۱۰ ||compact||رالنډول|| 
|-
| ۱۱ ||consider||غور|| فکر کول
|-
| ۱۲ ||comparative ||پرتليز|| 
|-
| ۱۳ ||Compare ||پرتلل|| 
|-
| ۱۳ ||CopyPatrol ||لمېسل‌څار|| 
|-
| ۱۴ ||Convenient Discussions||ارامه شننې||
|-
| ۱۵ || contribution || ونډې|| برخې
|-
| ۱۶ || component || ټوټه|| برخه
|-
| ۱۷ || chromaticity || رنگينتوب||
|-
| ۱۸ || Capacity || وړتيا||
|-
| ۱۹ || console || ښودنمخ||اصلي لغاتي مانا يې دلاساينه ده؛ خو دلته موږ د  کوډېنگ او او ماډيول جوړونې برخه کې کارولی چې په انگليسي کې همدا د ښودنمخ سره راژباړل کېدای شي، ځکه په کوډېنگ کې دا اصطلاح د اوامرو اخيستلو او پايلې ښودلو لپاره کارېږي.
|-
| ۲۰ || Client || غوښتندوی||
|-
| ۲۱ || Cookies || نښه‌توکي||
|-
| ۲۲ || Common || ټولگړی||
|-
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || December || [[ډېسمبر]]||
|-
| ۲ || Day || [[ورځ]]||
|-
| ۳ ||  Description ||څرگنداوی||څرگندی،سپړنه، تشريح، سپيناوی
|- 
| ۴ || definition || پېژندون|| پېژندنه، معرفت، تعريف، ستاينه، توصيف
|-
| ۵ || DiscussionTools ||شنن‌توکي||شننتوکي، د بحث توکي
|-
| ۶ || Detail ||سپيناوی||تفصيل، توضيح، تشريح
|-
| ۷ || Discussion ||شننه||بحث، خبرې اترې
|-
| ۸ || Disable ||ناچارن|| غيرفعال، تړل شوی
|-
| ۹ || Display ||ښکارېدنه|| ښودل، ښکاره کول
|-
| ۱۰ ||default||تلواله|| 
|-
| ۱۱ ||Dashboard ||ليددړه|| 
|-
| ۱۲ || draft || گارليک|| خاکه، يادښت
|-
| ۱۳ ||Disclaimers || بېرته واگ اخيستنې|| 
|-
| ۱۴ ||domain|| واک‌سيمه|| واکسيمه، شپول
|-
| ۱۵ ||Data|| اومتوک|| اومتوکي، ډاټا، ډېټا، معلومات، مالومات
|-
| ۱۶ ||definite|| ټاکلی|| محدود
|-
| ۱۷ ||descending|| پاييز|| نزولي، له پای نه پيل پورې اوډل يا له کښته پورته ته اوډل
|-
|}

==E ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|۱ ||engage||ښکېلتيا|| 
|-
|۲ ||emed||ځای‌پرځای‌کول|| نښلول، اغږل
|-
|۳ ||endpoint||پای‌ټکی|| پای ټکی
|-
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|۱ ||font||ليکبڼه|| 
|-
| ۲ ||formatted||بڼل‌شوی|| 
|-
| ۳ ||feedback||غبرگون|| 
|-
| ۴ ||Functionality||کړنچار|| 
|-
| ۵ || Friday || [[جمعه|ادينه]]|| جمعه
|-
| ۶ || February || [[فېبروري]]||فبرورۍ يا فېبرورۍ
|-
| ۷ || Fall || [[منی]]||
|-
| ۸ || Featured || ټاکلې|| غوره، غوره شوې
|-
| ۹ || features ||ځانگړنه||غونی
|-
| ۱۰ || features ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول
|-
| ۱۱ || File ||دوتنه||
|-
| ۱۲ || function ||کړنچار&lt;ref&gt;کتاب نوم: '''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس (مجاور احمد زيار)، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ &lt;/ref&gt;||دنده، فعاليت، وظيفه
|-
| ۱۳ || Forward ||مخ‌ته‌وړل||
|-
| ۱۴ || Feed ||کتنمخ|| د هغه مالوماتو پرله‌پسې تازه کېدونکی بهير چې موږ يې د ښيښې(سکرين) پرمخ وينو
|-
| ۱۵ || Fostered ||کرل‌شوې|| روزل‌شوې
|-
|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || glossary||ويي‌لړ|| وييزېرمه
|-
| ۲ ||gloss||لمنليک|| څنگ‌ليک
|-
|}
== H ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Hour || [[ساعت|گړۍ]]|| په پښتو کې بېلابېل ځايونه ياد هدف په '''ساعت'''، '''گړۍ''' يا '''بجې''' سره اداء کېږي
|-
| ۲||Height||لوړوالی||جگوالی
|-
| ۳||Horizontal||پروت||څنډيز،افقي
|-
| ۴||Hierarchical||لړيز||
|-
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || intermediate||منځمهاله||منځ‌مهاله، متوسطه، منځنۍ
|-
| ۲ || inputs ||ننوتنې|| داخلول
|-
| ۳||input||ننوتنه|| 
|-
| ۴ ||Index||لیکلړ|| 
|-
| ۵ ||interface||مخبڼه|| 
|-
| ۶ ||issues||ستونزې|| 
|-
| ۷ || Invalid || ناچله|| ناباوره، بې باوره، بې اعتباره، ناسم
|-
| ۸ || IP address||وېب‌پته||وېبپته، آی پي ادرس
|-
| ۹ || Indefinite||ناټاکلی||نامحدود
|-
| ۱۰ ||Insights||[[پوه‌ليد|پوه‌ليدونه]]||ليد، بصيرتونه، د يو پېچلي وضعيت، شخص يا ستونزې ژوره، روښانه او ډېری وخت ناڅاپي پوهه
|-
|}
== J ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || January || [[جنوري]]|| جنورۍ
|-
| ۲ || June || [[جون]]||
|-
| ۳ || July || [[جولای]]||
|-
| ۴ || Jade || [[شين‌کاڼی]]||شين ياقوت
|-
|}
== K ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}
== L ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Legacy ||ورېشون||زېږنده، ميراثي
|-
| ۲ ||lemma ||بيان|| بيان د ويوکي ترټولو لنډه بڼه ده (دقيقې ژباړې ته اړتيا ده که پوهېږئ، راسره شريک يې کړئ.)
|-
| ۳ ||label||نښکه||ليبل، نښه
|-
| ۴ ||Lexeme||پيل‌ويوکی|| 
|-
| ۵ ||Lexicography||ويي‌کښنه|| يوځای کول
|-
| ۶ ||Lexicology||وييپوهنه|| لغات پوهنه
|-
| ۷ ||layout ||هډوانه|| 
|-
| ۸ ||link||وېبتړ||وېب‌تړنه، وېب‌تړنه، تړنه
|-
| ۹ ||Leaderboard||سرمشريزه||
|-
| ۱۰ ||Longitude||اوږدوالی||طول البلد
|-
| ۱۱ ||Latitude||لوړوالی||عرض البلد
|-
| ۱۲ ||lexicon||ويي‌پانگه||ويي پانگه، قاموس
|-
|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Minute || [[دقيقه]]|| ملټ، مينټ...
|-
| ۲ ||Merge||اخږل|| يوځای کول
|-
| ۳ ||mention||يادگېرنه|| ذکرکول، يادونه کول، په خوله راوړل
|-
| ۴ ||Malformed||بدبڼی|| بد شکله، بدبڼه، بدشکله
|-
| ۵ ||marathoner ||نه ستړی کېدونکی سمونگر|| 
|-
| ۶ || Management ||چاروالي|| اداره کول، مديرت کول
|-
| ۷ || Mailing ||پوست‌ليک|| برېښليک لېږنه، ليک لېږنه
|-
| ۷ || mode ||ونگ‌ډول||حالت
|-
| ۸ || monolingual || يوژبيز|| 
|-
| ۹ || multilingual || څوژبيز|| 
|-
| ۱۰ || Month || [[مياشت]]||
|-
| ۱۱ || May || [[می]]||
|-
| ۱۲ ||March || [[مارچ]]||
|-
| ۱۳ || Monday || [[دوه نۍ|دوه‌نۍ]]||دونۍ، دوشنبه...
|-
| ۱۴ ||milestone||پړاو||مهم پړاو، مهمه پېښه، څلی
|-
| ۱۵ ||methods ||چلندلارې||يوازې حالت يې چلندلار(method)
|-
| ۱۶ ||mentor||لارښود||لارښوونکی، روزونکی، کارښود
|-
| ۱۷ ||mentee||لارزدکړی||کارزدکړی
|-
| ۱۸ ||Moonlight||وږمکۍ||وږمه‌کۍ، د سپوږمۍ رڼا، ماتاوۍ
|-
| ۱۷ ||Model||رغبېلگه||نمونه
|-
|}

== N==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || November || [[نومبر]]||
|-
| ۲ || namespace||نوم‌تشيال||نومتشيال
|-
| ۳ || native keyboard||ولسي ليکدړه|| ځايي ليکمن
|-
| ۴ ||normative ||کره|| 
|-
| ۵ ||notifications||خبرتياوې|| 
|-
| ۶ ||notification methods||خبرلارې|| د خبرېدو طريقې، خبرتياوو ترلاسه کولو تگلار 
|-
| ۷ ||notice||يادښت||
|-
| ۸ ||notification||خبرتيا||
|-
| ۹ ||Neologism||وييرغاونه|| ويی‌رغاونه
|-
| ۱۰ ||Nominative||نوملی|| ور پېژندل شوی
|-
| ۱۱ ||Neutral||بې‌پرې|| د يو څه په اړه د پرېکړې کولو پرمهال بې طرفه پاتې کېدل (مطلب د هېڅ يوه په اړخ نه کېدل)
|-
|}

== O ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || October || [[اکتوبر]]||
|-
| ۲ || Orientation || لورموندنه|| لوری، جهت، طرف، پلو
|-
| ۳ || Obsession|| اندېښنه|| سودا
|-
|}
== P ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|  ۱ ||Pendulum||ځوړند|| 
|-
| ۲ ||Prevent||ستنول|| مخنيوی
|-
| ۳ ||personalize||ځانواله‌کول|| ځانواله
|-
| ۴ || prererences||مخکې‌توبونه||مخکېتوبونه
|-
| ۵ ||prohibited||بډن|| ممنوع، بند شوی
|-
| ۶ ||Proofreading||لوست‌ارزونه|| کره‌کتنه
|-
| ۷ || proofreader ||لوست‌ارزوونکی||کره‌کتونکی
|-
| ۸ || preferences||غوره‌توبونه||غوره توبونه
|-
| ۹ || password||پټنوم||رمز، پاسورډ
|-
| ۱۰ ||Preview||مخکتنه|| مخليدنه
|-
| ۱۱|| Permanent link||تلپاتې تړونی||تلپاتې وېبتړ، تلپاتې تړنه
|-
| ۱۲ ||property ||ځانتيا|| 
|-
| ۱۳ ||Preview||مخکتنه|| 
|-
| ۱۴ ||public||ټولواله|| عامه، عمومي
|-
| ۱۴ ||Privacy ||پټنتيا|| پټتيا، محرميت
|-
| ۱۵ ||policy ||تگلار|| تگلاره
|-
| ۱۶ ||Privacy policy ||پټنتيا تگلار|| پټتيا تگلار، د محرميت تگلاره
|-
| ۱۷ ||Printable ||چاپ‌وړ|| 
|-
| ۱۸ ||panel||منځدړه||منځنۍ تخته، څلوگوټيزه تخته 
|-
| ۱۹ ||prefix||مختاړی|| 
|-
| ۲۰ ||Paradigm||نمونه||بېلگه، مثال 
|-
| ۲۱ ||Prepend||مخکې‌تړنه||مخ‌تړ، مختړنه، يو څيز د ليست سر کې ټومبل
|-
| ۲۲ ||Playback||بياغږول||د يو ثبت شوي کليپ يا سندرې غږول
|-
| ۲۳ ||Private||پټواله||خصوصي، ځانگړی
|-
| ۲۴ ||Personal||ځانواله||شخصي
|-
|}

== Q ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || quantity || څومره‌والی|| مقدار
|-
|}
== R ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Relevance || انډولتيا|| 
|-
| ۲ || Representation ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول
|-
| ۳ || Reason||لامل||سبب
|-
| ۴ || Redo ||بياکړل|| 
|-
| ۵ || Refresh||بياتاندول|| تازه کول
|-
| ۶ ||revert ||په څټ گرځول||ستنېدنه
|-
| ۷ ||rollback||شاگرځ|| پرشا کول، بېرته گرځول
|-
| ۸ ||Redirect ||مخگرځ|| مخ گرځونه
|-
| ۹ ||Router||لارموند|| 
|-
| ۱۰ ||responsive||ځوابگر|| 
|-
| ۱۱ ||recovery||بياترلاسنه|| 
|-
| ۱۲ || resolution ||بېلن‌نښه|| ژورليدنه
|-
| ۱۳ || revision||بياکتنه||کره کتنه
|-
| ۱۴ || Refresh || بياتاندول|| بياتازه کول، تازه کول، تازه کېدل
|-
| ۱۵ || regular||سمدودی||باقاعده، منظم، دوديز
|-
| ۱۶ ||Ruby||لال||لعل، سره
|-
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Second || [[ثانيه]]||
|-
| ۲ || Saturday || [[ونۍ]]||پيلنۍ، شنبه...
|-
| ۳ || Sunday || [[يونۍ]]||يوه نۍ، يکشنبه
|-
| ۴ || Spring || [[پسرلی]]||
|-
| ۵ || Summer || [[اوړی]]||
|-
| ۶ ||statement ||[[پرېکړه ليک]]|| 
|-
| ۷ ||Sense ||جاج||مانا، معنی 
|-
| ۸ || sidebar ||[[څنگپټه]]||سايډبار
|-
| ۹ || Site ||وېبځی||وېب ځی، وېبپاڼه، وېبسايټ
|-
| ۱۰ || settings||اوڼنې||تنظيمات، سمونې، امستنې
|-
| ۱۱ || syntax ||غونډلپوهه||غونډلپوهنه، نحوه
|-
| ۱۲ || Suggestions || وړانديزونه|| پېشنهادونه
|-
| ۱۳ || Security||خونديتوب||
|-
| ۱۴ ||string||لړۍ|| تار
|-
| ۱۵ || subscription ||ونډکښنه||ونډه اخيستل، مشارکت کول، برخه اخيستل، گډون کول
|-
| ۱۶ ||Sitelink||وېبځي‌وېبتړ|| 
|-
| ۱۷ || Save draft || [[گارليک]] خوندي کول|| 
|-
| ۱۸ ||Save ||خوندي کول|| ثبتول
|-
| ۱۹ ||status||دريځ||
|-
| ۲۰ || Style ||[[ښودبڼه]]||
|-
| ۲۱ ||server||[[پالنگر]]|| لکه 
|-
| ۲۲ || subsection ||څنگبرخه|| څېرمه برخې
|-
| ۲۲ || Submit ||[[سپارل]]|| 
|-
| ۲۲ || Special ||[[ځانگړی]]|| 
|-
| ۲۳ || Software ||[[پوستغالی]]|| 
|-
| ۲۴ ||Sapphire||نيلم|| 
|-
| ۲۵ ||Sky||اسمان|| آسمان
|-
| ۲۶ ||Slate||شوکاڼی||
|-
| ۲۷ ||Smoke||لوگی||دود
|-
| ۲۸ ||sort||[[اوډل]]||
|-
| ۲۹ ||survey||اندغوښتنه||آند غوښتنه، سروې، نظرسنجي
|-
| ۳۰ ||Semantic||[[ماناپوهنه]]||په ژبه کې د ماناپوهنه
|-
| ۳۱ ||speech||وينا||خبرې
|-
| ۳۲ ||Singular||يوگړی||مفرد
|-
| ۳۳ ||suffixe||[[وروستاړی]]||
|-
| ۳۴ ||Schema||[[جوړښتي‌گارليک]]||يو جوړښتي چوکاټ، پلان يا د مالوماتو د ترتيبولو تگلار چې د حقيقي نړۍ د ماډل کولو، وېبپاڼو د جوړولو او اومتوک‌اډانې ډيزاين يا په ارواپوهنه کې د ادراکي نمونو لپاره کارېږي (د پېچلو مالوماتو د پوهېدو او تنظيم نخشه) 
|-
| ۳۵ ||Stable||ټيکاو||ثبات
|-
| ۳۶ ||Spam||چټل‌ليک||ناغوښتل شوي پيغامونه، بې‌ځايه پيغامونه
|-
| ۳۷ ||Stabilize||ټيکاو راوستل||ټيکاو، ثبات راوستل
|-
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱||thumbnail||بټنوک|| 
|-
| ۲ ||transclusions||مخ لېږدونې|| 
|-
| ۳ || toolbar ||توک‌پټه||توکپټه
|-
| ۴ || template ||کينډۍ||
|-
| ۵ || Thursday || [[پينځه نۍ|پېنځه‌نۍ]]||پنځنۍ، پنجشنبه.....
|-
| ۶ || Tuesday || [[درې نۍ|درې‌نۍ]]||درې نۍ، سه شنبه...
|-
| ۷ ||Theme ||شاليد|| 
|-
| ۸ || table ||لښتيال||جدول
|-
| ۹ ||template wizard ||کينډۍ کوډگر|| 
|-
| ۱۰ ||transcription||غږاړه|| غږآړه، يا غږليکون، د یوه متن یا وینا را اړونه (البته دې ځای کې غږاړه د (phonetic)transcription په مانا ده.
|-
| ۱۱ ||transcription||لاس‌ليکنه|| لاسي ليکنه، لاس کښنه manuscript
|-
| ۱۲ ||trace||پل‌څار|| پل څار (د کرښو، لارو يا شواهدو، څارل، موندل يا نخچول)
|-
| ۱۳ ||tracking||پل‌نيوی|| څار
|-
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || user ||کارن||کاروونکی
|-
| ۲ || UserName ||کارن‌نوم||کارن نوم
|-
| ۳ ||Update||هم‌مهالول|| تازه کول
|-
| ۴ || Undo ||ناکړل||
|-
| ۵ || Unification||يوځای‌کول||يوځاييتوب، دلته په بېلابېلو ويکي‌گانو کې د گڼونو يوځای‌کول ترې موخه ده
|-
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || variant ||بلبڼه|| بل‌بڼه، بل‌ډول، د يو څيز بله بڼه
|-
| ۲ ||variable||اوښتونکی|| بدلېدونکی، متغير
|-
| ۳ ||Vanish||له منځه وړل|| 
|-
| ۴ || Visual mode ||ليدنيز ونگ‌ډول||ليدنيزه بڼه، کتل کېدونکې ونگه
|-
| ۵ || version||بل‌بڼه||بلبڼه، نسخه، بياځلي نوې بڼه
|-
| ۶ || Vertical||ولاړيز||عمودي
|-
| ۷ || verbose||خبراوږد||خبره اوږدونکی، طولاني، مطول، اوږد، لفاظ
|-
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Wednesday || [[څلرنۍ|څلورنۍ]]||څلرنۍ، چهارشنبه.....
|-
| ۲ || Week || [[اوونۍ]]||
|-
| ۳ || Winter || [[ژمی]]||
|-
| ۴ ||Wikibase||ويکي‌اډانه|| 
|-
| ۵ ||Width||پراخوالی|| 
|-
|}

== X ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}
== Y ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Year || [[کال]]||
|-

|}
== Z ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}

== نوم‌تشيال‌نومونه ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! انگليسي ويی
! پښتو ژباړه
|-
| ۱ || NS_MEDIA || رسنۍ||'''MEDIA'''||'''رسنۍ'''
|-
| ۲ || NS_SPECIAL || ځانگړی||'''SPECIAL''' || '''ځانگړی'''
|-
| ۳ || NS_TALK || خبرې_اترې||'''TALK''' || '''خبرې اترې'''
|-
| ۴ || NS_USER || کارن||'''USER''' || '''کارن'''
|-
| ۵ || NS_USER_TALK || د_کارن_خبرې_اترې||'''USER TALK''' || '''د کارن خبرې اترې'''
|-
| ۶ || NS_PROJECT_TALK || د_$1_خبرې_اترې||'''PROJECT TALK''' || '''د پروژې خبرې اترې'''
|-
| ۷ || NS_FILE || دوتنه||'''FILE''' || '''دوتنه'''
|-
| ۸ || NS_FILE_TALK || د_دوتنې_خبرې_اترې||'''FILE TALK''' || '''د دوتنې خبرې اترې'''
|-
| ۹ || NS_MEDIAWIKI || مېډياويکي||'''MEDIAWIKI''' || '''مېډياويکي'''
|-
| ۰۱ || NS_MEDIAWIKI_TALK || د_مېډياويکي_خبرې_اترې|| '''MEDIAWIKI TALK''' || '''د مېډياويکي خبرې اترې'''
|-
| ۱۱ || NS_TEMPLATE || کينډۍ||'''TEMPLATE'''||'''کينډۍ'''
|-
| ۱۲ || NS_TEMPLATE_TALK || د_کينډۍ_خبرې_اترې||'''TEMPLATE TALK'''||'''د کينډۍ خبرې اترې'''
|-
| ۱۳ || NS_HELP || لارښود||HELP || '''لارښود'''
|-
| ۱۴ || NS_HELP_TALK || د_لارښود_خبرې_اترې||'''HELP TALK''' || '''د لارښود خبرې اترې'''
|-
| ۱۵ || NS_CATEGORY || وېشنيزه||CATEGORY || '''وېشنيزه'''
|-
| ۱۶ || NS_CATEGORY_TALK || د_وېشنيزې_خبرې_اترې||'''CATEGORY TALK'''||'''د وېشنيزې خبرې اترې'''
|-
| ۱۷ || NS_MODULE || چلنوال||'''MODULE'''||'''چلنوال'''
|-
| ۱۸ || NS_MODULE_TALK || د_چلنوال_خبرې_اترې||'''MODULE TALK'''||'''د چلنوال خبرې اترې'''
|-
| ۱۹ || NS_TIMEDTEXT || مهال‌ليک||'''TIMEDTEXT'''||'''مهال‌ليک'''
|-
| ۲۰ || NS_TIMEDTEXT_TALK || د_مهال‌ليک_خبرې_اترې||'''TIMEDTEXT TALK'''||'''د مهال‌ليک خبرې اترې'''
|-
|}

==کوډگر ويي==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! بله ژباړه
|-
| ۱ || expr || څرگندول|| 
|-
|}
==تجزيه‌کوونکي کړنچارو کوډگر ويي==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! بله ژباړه
|-
| ۱ || expr || څرگندول|| 
|-
| ۲ || if || که|| 
|-
| ۳ || ifeq || که‌مساوي|| که_مساوي
|-
| ۴ || ifexpr || که‌څرگندول|| که_څرگندول
|-
| ۵ || iferror ||که‌تېروتنه|| که_تېروتنه
|-
| ۶ || switch || ټاکنه|| بدلول
|-
| ۷ || default || #تلواليز|| #تلواله
|-
| ۹ || ifexist || که‌وي|| که_وي
|-
| ۹ || time || وخت|| 
|-
| ۱۰ || timel|| وخت‌اوږدوالی|| وخت_اوږدوالی
|-
| ۱۱ || rel2abs || د‌مطلق‌په‌پرتله||د_مطلق_په_پرتله
|-
| ۱۲ || titleparts || سرليک‌برخې|| سرليک_برخې
|-
| ۱۳ || len ||اوږدوالی|| 
|-
| ۱۴|| pos || ځای|| 
|-
| ۱۵ || rpos || شاگرځ‌ځای|| شاگرځ_ځای
|-
| ۱۶ || sub || څېرمه|| 
|-
| ۱۷ || count || شمېرل||شمېر 
|-
| ۱۸ || replace||ځايناستول||
|-
| ۱۹ || explode || وېشل|| غځول
|-
| ۲۰ || urldecode || بې‌کوډوېبتړ|| بې_کوډ_وېبتړ
|-
|}

== ۱ ==

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-

Bylaws
|-
call
|-
Chief operational officer
|-
Chief technical officer
|-
Committee
|-
commission
contractor
Communications committee
conversation
Desktop
Direction
Domain names workgroup
ED Search committee
Election officers
Events committee
Face-to-face meeting
financial committee
Fundraising committee
Funds Dissemination Committee 
General Counsel
Grant
Grant Advisory Committee (GAC)
in-house legal counsel
Insurance committee
Legal officer
Matching fund
medium language
Mission statement
officers
Ombudsman commission
Outreach
Retreat
Scope
Special Projects Committee, SPC
Trademarks committee
Vision statement
|}</text>
      <sha1>rojj476tktgpb2drrd12l9b10n6777b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364738</id>
      <parentid>364737</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T11:48:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* کوډگر ويي */</comment>
      <origin>364738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28931" sha1="3gvu2zxm45xzuuvqjddbgdxbjte7uu3" xml:space="preserve">'''پښتو انگليسي نوم‌ژباړه''' په حقيقت کې د [[ويکي میډيا بنسټ|ويکي‌رسنۍ]] د بېلابېلو پروژو د [[انګرېزي|انگليسي]] ويي‌پانگې [[پښتو]] ژباړه ده، چې په بېلابېلو پروژو کې په پښتو ژبه راژباړل شوې دي، دلته لاندې ځينې نومونه دي چې په پښتو پروژو کې د انگليسي ژبې د معادلې ژباړې په توگه وړاندې شوې دي:

== A ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || April || [[اپرېل|اپريل]]||
|-
| ۲ || August || [[اګست|اگست]]||
|-
| ۳ || Abuse filter ||ورانکارۍ چاڼگر||
|-
| ۴ || Appearance ||ونگبڼه|| 
|-
| ۵ ||automatic||خپلکاره|| 
|-
| ۶ ||aliases||بل‌نومونه||مستعار نومونه، پټ نومونه، دروغي نوم 
|-
| ۷ ||alerts||خبرونې||
|-
| ۸ ||Align||پېيل|| 
|-
| ۹ ||Alternative||بلونج|| بديل، انتخاب
|-
| ۱۰ ||Accountability||پازوالي||مسؤليت
|-
| ۱۱ ||Adminship||پازوالي||
|-
| ۱۲ ||Advisor||سالاکار||
|-
| ۱۳ ||Accessibility||لاسرسی||لاسرسي وړتيا، لاسرسي وړ
|-
|۱۴ ||Assistant election official||
|-
|۱۴ ||Author||ليکوال||
|-
|۱۵ ||Abuse||ورانکاري||
|-
|۱۶ ||argument||ويې‌ينه&lt;ref&gt;کتاب:'''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس  ليکوال:مجاوراحمد زيار، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ &lt;/ref&gt;||بحث، استدلال، حجت
|-
| ۱۷ ||array||کتار||لړ کول، په قطار درول، په ليكه برابرونه
|-
| ۱۸ ||ascending||پيليز||صعودي
|-
| ۱۹ ||Append||پای‌تړنه||يو څيز د لړليک اخر سرکې ټومبل، ځړول، نښلول
|-
| ۲۰ ||Attribution||ځانگړی‌کونگ||منسوبول
|-
| ۲۱ ||Attachment||مښلن||
|-
|}

== B ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || browser ||ښوونگر|| کتنمل
|-
| ۲ ||badge ||وياړنښه|| 
|-
| ۳ ||Behaviors||چلند|| سلوک، روش، رفتار
|-
| ۴ ||Beach||سيندغاړه|| سمندرغاړه، ساحل
|-
| ۵ ||Background||شاليد||
|-
| ۶ ||Backwards||شاته وړل||
|-
| ۷ ||block list||تورلړ||
|-
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Caption || نيونگ||
|- 
| ۲ || custom || دوديز|| دود، دستور، رواج، عرف''' لکه custom Value لپاره دوديز ارزښت په توگه کارول شوی.'''
|-
| ۳ || category ||وېشنيزه||کته گورۍ
|-
| ۴ || comment ||څرگندونه||تبصره
|-
| ۵ || campaign||ټاکنيزه‌سيالۍ||سيالۍ، کمپاين
|-
| ۶ || clipboard ||ټينگدړه|| 
|-
| ۷ ||calendar||کليز||جنتري، کاليز
|-
| ۸ ||compiler||اوډونکی||ترتيبوونکی، مرتب، 
|-
| ۹ ||collapse||پرځول||
|-
| ۱۰ ||compact||رالنډول|| 
|-
| ۱۱ ||consider||غور|| فکر کول
|-
| ۱۲ ||comparative ||پرتليز|| 
|-
| ۱۳ ||Compare ||پرتلل|| 
|-
| ۱۳ ||CopyPatrol ||لمېسل‌څار|| 
|-
| ۱۴ ||Convenient Discussions||ارامه شننې||
|-
| ۱۵ || contribution || ونډې|| برخې
|-
| ۱۶ || component || ټوټه|| برخه
|-
| ۱۷ || chromaticity || رنگينتوب||
|-
| ۱۸ || Capacity || وړتيا||
|-
| ۱۹ || console || ښودنمخ||اصلي لغاتي مانا يې دلاساينه ده؛ خو دلته موږ د  کوډېنگ او او ماډيول جوړونې برخه کې کارولی چې په انگليسي کې همدا د ښودنمخ سره راژباړل کېدای شي، ځکه په کوډېنگ کې دا اصطلاح د اوامرو اخيستلو او پايلې ښودلو لپاره کارېږي.
|-
| ۲۰ || Client || غوښتندوی||
|-
| ۲۱ || Cookies || نښه‌توکي||
|-
| ۲۲ || Common || ټولگړی||
|-
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || December || [[ډېسمبر]]||
|-
| ۲ || Day || [[ورځ]]||
|-
| ۳ ||  Description ||څرگنداوی||څرگندی،سپړنه، تشريح، سپيناوی
|- 
| ۴ || definition || پېژندون|| پېژندنه، معرفت، تعريف، ستاينه، توصيف
|-
| ۵ || DiscussionTools ||شنن‌توکي||شننتوکي، د بحث توکي
|-
| ۶ || Detail ||سپيناوی||تفصيل، توضيح، تشريح
|-
| ۷ || Discussion ||شننه||بحث، خبرې اترې
|-
| ۸ || Disable ||ناچارن|| غيرفعال، تړل شوی
|-
| ۹ || Display ||ښکارېدنه|| ښودل، ښکاره کول
|-
| ۱۰ ||default||تلواله|| 
|-
| ۱۱ ||Dashboard ||ليددړه|| 
|-
| ۱۲ || draft || گارليک|| خاکه، يادښت
|-
| ۱۳ ||Disclaimers || بېرته واگ اخيستنې|| 
|-
| ۱۴ ||domain|| واک‌سيمه|| واکسيمه، شپول
|-
| ۱۵ ||Data|| اومتوک|| اومتوکي، ډاټا، ډېټا، معلومات، مالومات
|-
| ۱۶ ||definite|| ټاکلی|| محدود
|-
| ۱۷ ||descending|| پاييز|| نزولي، له پای نه پيل پورې اوډل يا له کښته پورته ته اوډل
|-
|}

==E ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|۱ ||engage||ښکېلتيا|| 
|-
|۲ ||emed||ځای‌پرځای‌کول|| نښلول، اغږل
|-
|۳ ||endpoint||پای‌ټکی|| پای ټکی
|-
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|۱ ||font||ليکبڼه|| 
|-
| ۲ ||formatted||بڼل‌شوی|| 
|-
| ۳ ||feedback||غبرگون|| 
|-
| ۴ ||Functionality||کړنچار|| 
|-
| ۵ || Friday || [[جمعه|ادينه]]|| جمعه
|-
| ۶ || February || [[فېبروري]]||فبرورۍ يا فېبرورۍ
|-
| ۷ || Fall || [[منی]]||
|-
| ۸ || Featured || ټاکلې|| غوره، غوره شوې
|-
| ۹ || features ||ځانگړنه||غونی
|-
| ۱۰ || features ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول
|-
| ۱۱ || File ||دوتنه||
|-
| ۱۲ || function ||کړنچار&lt;ref&gt;کتاب نوم: '''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس (مجاور احمد زيار)، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ &lt;/ref&gt;||دنده، فعاليت، وظيفه
|-
| ۱۳ || Forward ||مخ‌ته‌وړل||
|-
| ۱۴ || Feed ||کتنمخ|| د هغه مالوماتو پرله‌پسې تازه کېدونکی بهير چې موږ يې د ښيښې(سکرين) پرمخ وينو
|-
| ۱۵ || Fostered ||کرل‌شوې|| روزل‌شوې
|-
|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || glossary||ويي‌لړ|| وييزېرمه
|-
| ۲ ||gloss||لمنليک|| څنگ‌ليک
|-
|}
== H ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Hour || [[ساعت|گړۍ]]|| په پښتو کې بېلابېل ځايونه ياد هدف په '''ساعت'''، '''گړۍ''' يا '''بجې''' سره اداء کېږي
|-
| ۲||Height||لوړوالی||جگوالی
|-
| ۳||Horizontal||پروت||څنډيز،افقي
|-
| ۴||Hierarchical||لړيز||
|-
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || intermediate||منځمهاله||منځ‌مهاله، متوسطه، منځنۍ
|-
| ۲ || inputs ||ننوتنې|| داخلول
|-
| ۳||input||ننوتنه|| 
|-
| ۴ ||Index||لیکلړ|| 
|-
| ۵ ||interface||مخبڼه|| 
|-
| ۶ ||issues||ستونزې|| 
|-
| ۷ || Invalid || ناچله|| ناباوره، بې باوره، بې اعتباره، ناسم
|-
| ۸ || IP address||وېب‌پته||وېبپته، آی پي ادرس
|-
| ۹ || Indefinite||ناټاکلی||نامحدود
|-
| ۱۰ ||Insights||[[پوه‌ليد|پوه‌ليدونه]]||ليد، بصيرتونه، د يو پېچلي وضعيت، شخص يا ستونزې ژوره، روښانه او ډېری وخت ناڅاپي پوهه
|-
|}
== J ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || January || [[جنوري]]|| جنورۍ
|-
| ۲ || June || [[جون]]||
|-
| ۳ || July || [[جولای]]||
|-
| ۴ || Jade || [[شين‌کاڼی]]||شين ياقوت
|-
|}
== K ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}
== L ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Legacy ||ورېشون||زېږنده، ميراثي
|-
| ۲ ||lemma ||بيان|| بيان د ويوکي ترټولو لنډه بڼه ده (دقيقې ژباړې ته اړتيا ده که پوهېږئ، راسره شريک يې کړئ.)
|-
| ۳ ||label||نښکه||ليبل، نښه
|-
| ۴ ||Lexeme||پيل‌ويوکی|| 
|-
| ۵ ||Lexicography||ويي‌کښنه|| يوځای کول
|-
| ۶ ||Lexicology||وييپوهنه|| لغات پوهنه
|-
| ۷ ||layout ||هډوانه|| 
|-
| ۸ ||link||وېبتړ||وېب‌تړنه، وېب‌تړنه، تړنه
|-
| ۹ ||Leaderboard||سرمشريزه||
|-
| ۱۰ ||Longitude||اوږدوالی||طول البلد
|-
| ۱۱ ||Latitude||لوړوالی||عرض البلد
|-
| ۱۲ ||lexicon||ويي‌پانگه||ويي پانگه، قاموس
|-
|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Minute || [[دقيقه]]|| ملټ، مينټ...
|-
| ۲ ||Merge||اخږل|| يوځای کول
|-
| ۳ ||mention||يادگېرنه|| ذکرکول، يادونه کول، په خوله راوړل
|-
| ۴ ||Malformed||بدبڼی|| بد شکله، بدبڼه، بدشکله
|-
| ۵ ||marathoner ||نه ستړی کېدونکی سمونگر|| 
|-
| ۶ || Management ||چاروالي|| اداره کول، مديرت کول
|-
| ۷ || Mailing ||پوست‌ليک|| برېښليک لېږنه، ليک لېږنه
|-
| ۷ || mode ||ونگ‌ډول||حالت
|-
| ۸ || monolingual || يوژبيز|| 
|-
| ۹ || multilingual || څوژبيز|| 
|-
| ۱۰ || Month || [[مياشت]]||
|-
| ۱۱ || May || [[می]]||
|-
| ۱۲ ||March || [[مارچ]]||
|-
| ۱۳ || Monday || [[دوه نۍ|دوه‌نۍ]]||دونۍ، دوشنبه...
|-
| ۱۴ ||milestone||پړاو||مهم پړاو، مهمه پېښه، څلی
|-
| ۱۵ ||methods ||چلندلارې||يوازې حالت يې چلندلار(method)
|-
| ۱۶ ||mentor||لارښود||لارښوونکی، روزونکی، کارښود
|-
| ۱۷ ||mentee||لارزدکړی||کارزدکړی
|-
| ۱۸ ||Moonlight||وږمکۍ||وږمه‌کۍ، د سپوږمۍ رڼا، ماتاوۍ
|-
| ۱۷ ||Model||رغبېلگه||نمونه
|-
|}

== N==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || November || [[نومبر]]||
|-
| ۲ || namespace||نوم‌تشيال||نومتشيال
|-
| ۳ || native keyboard||ولسي ليکدړه|| ځايي ليکمن
|-
| ۴ ||normative ||کره|| 
|-
| ۵ ||notifications||خبرتياوې|| 
|-
| ۶ ||notification methods||خبرلارې|| د خبرېدو طريقې، خبرتياوو ترلاسه کولو تگلار 
|-
| ۷ ||notice||يادښت||
|-
| ۸ ||notification||خبرتيا||
|-
| ۹ ||Neologism||وييرغاونه|| ويی‌رغاونه
|-
| ۱۰ ||Nominative||نوملی|| ور پېژندل شوی
|-
| ۱۱ ||Neutral||بې‌پرې|| د يو څه په اړه د پرېکړې کولو پرمهال بې طرفه پاتې کېدل (مطلب د هېڅ يوه په اړخ نه کېدل)
|-
|}

== O ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || October || [[اکتوبر]]||
|-
| ۲ || Orientation || لورموندنه|| لوری، جهت، طرف، پلو
|-
| ۳ || Obsession|| اندېښنه|| سودا
|-
|}
== P ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|  ۱ ||Pendulum||ځوړند|| 
|-
| ۲ ||Prevent||ستنول|| مخنيوی
|-
| ۳ ||personalize||ځانواله‌کول|| ځانواله
|-
| ۴ || prererences||مخکې‌توبونه||مخکېتوبونه
|-
| ۵ ||prohibited||بډن|| ممنوع، بند شوی
|-
| ۶ ||Proofreading||لوست‌ارزونه|| کره‌کتنه
|-
| ۷ || proofreader ||لوست‌ارزوونکی||کره‌کتونکی
|-
| ۸ || preferences||غوره‌توبونه||غوره توبونه
|-
| ۹ || password||پټنوم||رمز، پاسورډ
|-
| ۱۰ ||Preview||مخکتنه|| مخليدنه
|-
| ۱۱|| Permanent link||تلپاتې تړونی||تلپاتې وېبتړ، تلپاتې تړنه
|-
| ۱۲ ||property ||ځانتيا|| 
|-
| ۱۳ ||Preview||مخکتنه|| 
|-
| ۱۴ ||public||ټولواله|| عامه، عمومي
|-
| ۱۴ ||Privacy ||پټنتيا|| پټتيا، محرميت
|-
| ۱۵ ||policy ||تگلار|| تگلاره
|-
| ۱۶ ||Privacy policy ||پټنتيا تگلار|| پټتيا تگلار، د محرميت تگلاره
|-
| ۱۷ ||Printable ||چاپ‌وړ|| 
|-
| ۱۸ ||panel||منځدړه||منځنۍ تخته، څلوگوټيزه تخته 
|-
| ۱۹ ||prefix||مختاړی|| 
|-
| ۲۰ ||Paradigm||نمونه||بېلگه، مثال 
|-
| ۲۱ ||Prepend||مخکې‌تړنه||مخ‌تړ، مختړنه، يو څيز د ليست سر کې ټومبل
|-
| ۲۲ ||Playback||بياغږول||د يو ثبت شوي کليپ يا سندرې غږول
|-
| ۲۳ ||Private||پټواله||خصوصي، ځانگړی
|-
| ۲۴ ||Personal||ځانواله||شخصي
|-
|}

== Q ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || quantity || څومره‌والی|| مقدار
|-
|}
== R ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Relevance || انډولتيا|| 
|-
| ۲ || Representation ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول
|-
| ۳ || Reason||لامل||سبب
|-
| ۴ || Redo ||بياکړل|| 
|-
| ۵ || Refresh||بياتاندول|| تازه کول
|-
| ۶ ||revert ||په څټ گرځول||ستنېدنه
|-
| ۷ ||rollback||شاگرځ|| پرشا کول، بېرته گرځول
|-
| ۸ ||Redirect ||مخگرځ|| مخ گرځونه
|-
| ۹ ||Router||لارموند|| 
|-
| ۱۰ ||responsive||ځوابگر|| 
|-
| ۱۱ ||recovery||بياترلاسنه|| 
|-
| ۱۲ || resolution ||بېلن‌نښه|| ژورليدنه
|-
| ۱۳ || revision||بياکتنه||کره کتنه
|-
| ۱۴ || Refresh || بياتاندول|| بياتازه کول، تازه کول، تازه کېدل
|-
| ۱۵ || regular||سمدودی||باقاعده، منظم، دوديز
|-
| ۱۶ ||Ruby||لال||لعل، سره
|-
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Second || [[ثانيه]]||
|-
| ۲ || Saturday || [[ونۍ]]||پيلنۍ، شنبه...
|-
| ۳ || Sunday || [[يونۍ]]||يوه نۍ، يکشنبه
|-
| ۴ || Spring || [[پسرلی]]||
|-
| ۵ || Summer || [[اوړی]]||
|-
| ۶ ||statement ||[[پرېکړه ليک]]|| 
|-
| ۷ ||Sense ||جاج||مانا، معنی 
|-
| ۸ || sidebar ||[[څنگپټه]]||سايډبار
|-
| ۹ || Site ||وېبځی||وېب ځی، وېبپاڼه، وېبسايټ
|-
| ۱۰ || settings||اوڼنې||تنظيمات، سمونې، امستنې
|-
| ۱۱ || syntax ||غونډلپوهه||غونډلپوهنه، نحوه
|-
| ۱۲ || Suggestions || وړانديزونه|| پېشنهادونه
|-
| ۱۳ || Security||خونديتوب||
|-
| ۱۴ ||string||لړۍ|| تار
|-
| ۱۵ || subscription ||ونډکښنه||ونډه اخيستل، مشارکت کول، برخه اخيستل، گډون کول
|-
| ۱۶ ||Sitelink||وېبځي‌وېبتړ|| 
|-
| ۱۷ || Save draft || [[گارليک]] خوندي کول|| 
|-
| ۱۸ ||Save ||خوندي کول|| ثبتول
|-
| ۱۹ ||status||دريځ||
|-
| ۲۰ || Style ||[[ښودبڼه]]||
|-
| ۲۱ ||server||[[پالنگر]]|| لکه 
|-
| ۲۲ || subsection ||څنگبرخه|| څېرمه برخې
|-
| ۲۲ || Submit ||[[سپارل]]|| 
|-
| ۲۲ || Special ||[[ځانگړی]]|| 
|-
| ۲۳ || Software ||[[پوستغالی]]|| 
|-
| ۲۴ ||Sapphire||نيلم|| 
|-
| ۲۵ ||Sky||اسمان|| آسمان
|-
| ۲۶ ||Slate||شوکاڼی||
|-
| ۲۷ ||Smoke||لوگی||دود
|-
| ۲۸ ||sort||[[اوډل]]||
|-
| ۲۹ ||survey||اندغوښتنه||آند غوښتنه، سروې، نظرسنجي
|-
| ۳۰ ||Semantic||[[ماناپوهنه]]||په ژبه کې د ماناپوهنه
|-
| ۳۱ ||speech||وينا||خبرې
|-
| ۳۲ ||Singular||يوگړی||مفرد
|-
| ۳۳ ||suffixe||[[وروستاړی]]||
|-
| ۳۴ ||Schema||[[جوړښتي‌گارليک]]||يو جوړښتي چوکاټ، پلان يا د مالوماتو د ترتيبولو تگلار چې د حقيقي نړۍ د ماډل کولو، وېبپاڼو د جوړولو او اومتوک‌اډانې ډيزاين يا په ارواپوهنه کې د ادراکي نمونو لپاره کارېږي (د پېچلو مالوماتو د پوهېدو او تنظيم نخشه) 
|-
| ۳۵ ||Stable||ټيکاو||ثبات
|-
| ۳۶ ||Spam||چټل‌ليک||ناغوښتل شوي پيغامونه، بې‌ځايه پيغامونه
|-
| ۳۷ ||Stabilize||ټيکاو راوستل||ټيکاو، ثبات راوستل
|-
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱||thumbnail||بټنوک|| 
|-
| ۲ ||transclusions||مخ لېږدونې|| 
|-
| ۳ || toolbar ||توک‌پټه||توکپټه
|-
| ۴ || template ||کينډۍ||
|-
| ۵ || Thursday || [[پينځه نۍ|پېنځه‌نۍ]]||پنځنۍ، پنجشنبه.....
|-
| ۶ || Tuesday || [[درې نۍ|درې‌نۍ]]||درې نۍ، سه شنبه...
|-
| ۷ ||Theme ||شاليد|| 
|-
| ۸ || table ||لښتيال||جدول
|-
| ۹ ||template wizard ||کينډۍ کوډگر|| 
|-
| ۱۰ ||transcription||غږاړه|| غږآړه، يا غږليکون، د یوه متن یا وینا را اړونه (البته دې ځای کې غږاړه د (phonetic)transcription په مانا ده.
|-
| ۱۱ ||transcription||لاس‌ليکنه|| لاسي ليکنه، لاس کښنه manuscript
|-
| ۱۲ ||trace||پل‌څار|| پل څار (د کرښو، لارو يا شواهدو، څارل، موندل يا نخچول)
|-
| ۱۳ ||tracking||پل‌نيوی|| څار
|-
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || user ||کارن||کاروونکی
|-
| ۲ || UserName ||کارن‌نوم||کارن نوم
|-
| ۳ ||Update||هم‌مهالول|| تازه کول
|-
| ۴ || Undo ||ناکړل||
|-
| ۵ || Unification||يوځای‌کول||يوځاييتوب، دلته په بېلابېلو ويکي‌گانو کې د گڼونو يوځای‌کول ترې موخه ده
|-
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || variant ||بلبڼه|| بل‌بڼه، بل‌ډول، د يو څيز بله بڼه
|-
| ۲ ||variable||اوښتونکی|| بدلېدونکی، متغير
|-
| ۳ ||Vanish||له منځه وړل|| 
|-
| ۴ || Visual mode ||ليدنيز ونگ‌ډول||ليدنيزه بڼه، کتل کېدونکې ونگه
|-
| ۵ || version||بل‌بڼه||بلبڼه، نسخه، بياځلي نوې بڼه
|-
| ۶ || Vertical||ولاړيز||عمودي
|-
| ۷ || verbose||خبراوږد||خبره اوږدونکی، طولاني، مطول، اوږد، لفاظ
|-
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Wednesday || [[څلرنۍ|څلورنۍ]]||څلرنۍ، چهارشنبه.....
|-
| ۲ || Week || [[اوونۍ]]||
|-
| ۳ || Winter || [[ژمی]]||
|-
| ۴ ||Wikibase||ويکي‌اډانه|| 
|-
| ۵ ||Width||پراخوالی|| 
|-
|}

== X ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}
== Y ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
| ۱ || Year || [[کال]]||
|-

|}
== Z ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-
|}

== نوم‌تشيال‌نومونه ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! انگليسي ويی
! پښتو ژباړه
|-
| ۱ || NS_MEDIA || رسنۍ||'''MEDIA'''||'''رسنۍ'''
|-
| ۲ || NS_SPECIAL || ځانگړی||'''SPECIAL''' || '''ځانگړی'''
|-
| ۳ || NS_TALK || خبرې_اترې||'''TALK''' || '''خبرې اترې'''
|-
| ۴ || NS_USER || کارن||'''USER''' || '''کارن'''
|-
| ۵ || NS_USER_TALK || د_کارن_خبرې_اترې||'''USER TALK''' || '''د کارن خبرې اترې'''
|-
| ۶ || NS_PROJECT_TALK || د_$1_خبرې_اترې||'''PROJECT TALK''' || '''د پروژې خبرې اترې'''
|-
| ۷ || NS_FILE || دوتنه||'''FILE''' || '''دوتنه'''
|-
| ۸ || NS_FILE_TALK || د_دوتنې_خبرې_اترې||'''FILE TALK''' || '''د دوتنې خبرې اترې'''
|-
| ۹ || NS_MEDIAWIKI || مېډياويکي||'''MEDIAWIKI''' || '''مېډياويکي'''
|-
| ۰۱ || NS_MEDIAWIKI_TALK || د_مېډياويکي_خبرې_اترې|| '''MEDIAWIKI TALK''' || '''د مېډياويکي خبرې اترې'''
|-
| ۱۱ || NS_TEMPLATE || کينډۍ||'''TEMPLATE'''||'''کينډۍ'''
|-
| ۱۲ || NS_TEMPLATE_TALK || د_کينډۍ_خبرې_اترې||'''TEMPLATE TALK'''||'''د کينډۍ خبرې اترې'''
|-
| ۱۳ || NS_HELP || لارښود||HELP || '''لارښود'''
|-
| ۱۴ || NS_HELP_TALK || د_لارښود_خبرې_اترې||'''HELP TALK''' || '''د لارښود خبرې اترې'''
|-
| ۱۵ || NS_CATEGORY || وېشنيزه||CATEGORY || '''وېشنيزه'''
|-
| ۱۶ || NS_CATEGORY_TALK || د_وېشنيزې_خبرې_اترې||'''CATEGORY TALK'''||'''د وېشنيزې خبرې اترې'''
|-
| ۱۷ || NS_MODULE || چلنوال||'''MODULE'''||'''چلنوال'''
|-
| ۱۸ || NS_MODULE_TALK || د_چلنوال_خبرې_اترې||'''MODULE TALK'''||'''د چلنوال خبرې اترې'''
|-
| ۱۹ || NS_TIMEDTEXT || مهال‌ليک||'''TIMEDTEXT'''||'''مهال‌ليک'''
|-
| ۲۰ || NS_TIMEDTEXT_TALK || د_مهال‌ليک_خبرې_اترې||'''TIMEDTEXT TALK'''||'''د مهال‌ليک خبرې اترې'''
|-
|}

==کوډگر ويي==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! بله ژباړه
|-
| ۱ || ANCHORENCODE || لنگرکوډ|| لنګرکوډ
|-
| ۲ || ARTICLEPATH ||ليکنې_لوری|| ليکنې‌لوری
|-
| ۳ || BASEPAGENAME ||بنسټيز_مخ_نوم|| بنسټيزمخ‌نوم
|-
| ۴ || BASEPAGENAMEE ||بنسټيزمخ‌نوم‌نښه|| بنسټيز_مخ_نوم_نښه
|-
| ۵ || bcp47||#بي‌سي‌پي۴۷
|-
| ۶ || BIDI||بيډي
|-
| ۷ || CANONICALURL: ||کره_وېبتړ:|| کره‌وېبتړ:
|-
| ۸ || CANONICALURLE: ||کره_وېبتړ_نښه:|| کره‌وېبتړنښه:
|-
| ۹ || CASCADINGSOURCES ||ځړوبيزه_سرچينه
|-
|}

==تجزيه‌کوونکي کړنچارو کوډگر ويي==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي کوډ
! پښتو ژباړ کوډ
! بله ژباړه
|-
| ۱ || expr || څرگندول|| 
|-
| ۲ || if || که|| 
|-
| ۳ || ifeq || که‌مساوي|| که_مساوي
|-
| ۴ || ifexpr || که‌څرگندول|| که_څرگندول
|-
| ۵ || iferror ||که‌تېروتنه|| که_تېروتنه
|-
| ۶ || switch || ټاکنه|| بدلول
|-
| ۷ || default || #تلواليز|| #تلواله
|-
| ۹ || ifexist || که‌وي|| که_وي
|-
| ۹ || time || وخت|| 
|-
| ۱۰ || timel|| وخت‌اوږدوالی|| وخت_اوږدوالی
|-
| ۱۱ || rel2abs || د‌مطلق‌په‌پرتله||د_مطلق_په_پرتله
|-
| ۱۲ || titleparts || سرليک‌برخې|| سرليک_برخې
|-
| ۱۳ || len ||اوږدوالی|| 
|-
| ۱۴|| pos || ځای|| 
|-
| ۱۵ || rpos || شاگرځ‌ځای|| شاگرځ_ځای
|-
| ۱۶ || sub || څېرمه|| 
|-
| ۱۷ || count || شمېرل||شمېر 
|-
| ۱۸ || replace||ځايناستول||
|-
| ۱۹ || explode || وېشل|| غځول
|-
| ۲۰ || urldecode || بې‌کوډوېبتړ|| بې_کوډ_وېبتړ
|-
|}

== ۱ ==

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#9cf;&quot;
! گڼه 
! انگليسي
! ټاکلې کره پښتو ژباړه 
! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه)
|-

Bylaws
|-
call
|-
Chief operational officer
|-
Chief technical officer
|-
Committee
|-
commission
contractor
Communications committee
conversation
Desktop
Direction
Domain names workgroup
ED Search committee
Election officers
Events committee
Face-to-face meeting
financial committee
Fundraising committee
Funds Dissemination Committee 
General Counsel
Grant
Grant Advisory Committee (GAC)
in-house legal counsel
Insurance committee
Legal officer
Matching fund
medium language
Mission statement
officers
Ombudsman commission
Outreach
Retreat
Scope
Special Projects Committee, SPC
Trademarks committee
Vision statement
|}</text>
      <sha1>3gvu2zxm45xzuuvqjddbgdxbjte7uu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ويکيپېډيا:نومځی</title>
    <ns>4</ns>
    <id>85912</id>
    <revision>
      <id>364727</id>
      <parentid>359379</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T12:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>مخ تش شو</comment>
      <origin>364727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>په جده بريد (۱۵۴۱)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87443</id>
    <revision>
      <id>364733</id>
      <parentid>364718</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T04:36:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6431" sha1="hjpb3g6is7edpqj1lp43aefhb9ieso0" xml:space="preserve">
'''په جده باندې د پورتگاليانو له خوا په ۱۵۴۱ز کال کې بريد وشو، چې دا پورتگاليانو د دې ښار د نيولو وروستۍ هڅه وه.''' &lt;ref name=&quot;Brill2&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=UB4uSVt3ulUC&amp;pg=PA223 Historic Cities of the Islamic World.] Brill, 2007.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Wynbrandt2&quot;&gt;Wynbrandt, James. [https://books.google.com/books?id=uWmLEAAAQBAJ&amp;pg=PA372 A Brief History of Saudi Arabia, Third Edition.] Infobase Publishing, 2021.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Robison2&quot;&gt;Robison, Gordon. [https://books.google.com/books?id=H7wtAQAAIAAJ&amp;q=1541 Arab Gulf States : Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia &amp; the United Arab Emirates.] Lonely Planet, 1996. “The Portuguese attacked Jeddah in 1541 but failed to take the city”&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Wynbrandt, James. [https://books.google.com/books?id=99M0zoSqsF0C&amp;pg=PA300 A Brief History of Saudi Arabia.] Facts On File, Incorporated, 2014.&lt;/ref&gt;
{{Infobox military conflict
| conflict          = په جده بريد 
| partof            = د عثمانيانو او پورتگاليانو جګړې
| image             = File:Jeddah Defenses.jpg
| caption           = د جدې بندر او دفاع نقشه، پرتگاليان د قوي دفاع او سخت مقاومت له امله د ښار په نیولو کې پاتې راغلل.&lt;ref&gt;[https://pdxscholar.library.pdx.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2596&amp;context=open_access_etds Farouk M. Taufik, History of Al-Hijaz (1520-1632), p. 34]&lt;/ref&gt;
| date              = 1541
| place             = [[جده]]، [[سعودي عربستان]] او [[سور سمندر]]
| result            = د عثمانيانو او مکيانو بريا
| combatant1        = {{flagicon|پورتگال پاچايي|1521}} پرتگال
| combatant2        = {{flag|عثماني سترواکي|red}}&lt;br&gt;مکه شريفه
| commander1        = {{flagicon|پورتگال پاچايي|1521}} ايستيواو داگاما
| commander2        = علي بيگ&lt;br&gt;ابونعمي
| strength1         = ۸۵ کښتۍ
| strength2         = نامالومه عثماني گارنېزون&lt;br&gt;د مکي ځواکونو لوی شمېر
}}
پورتگاليانو يو پلا مخکې په ۱۵۱۷ز کال کې د عثمانيانو څخه د جدې نيولو هڅه کړې وه، چې ماته يې خوړلې وه. په ۱۵۴۱ز کې د هند پورتگالي والي ايستيواو داگاما په مشرۍ د پورتگاليانو بېړۍ په سویز کې د عثماني بېړيو وېجاړولو په موخه [[سور سمندر]] ته ورننوتې. &lt;ref&gt;Peacock, A. C. S. &quot;The Ottoman Empire and the Indian Ocean.&quot; In Oxford Research Encyclopedia of Asian History. 2018&lt;/ref&gt; دوی  د سواکين په شمول په لاره کې څو بندرونه وېجاړ کړل. د ايستيواو داگاما په مشرۍ يې په جده بريد وکړ او هڅه يې وکړه چې ښار ونيسي. &lt;ref&gt;H. J. Kissling، Bertold Spuler، N. Barbour، J. S. Trimingham، H. Braun، H. Hartel, The Last Great Muslim Empires, p. 58&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī (2007) [1887/1888]. Khulāṣat al-kalām fī bayān umarā' al-Balad al-Ḥarām, p . 127-128,&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Brill3&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=UB4uSVt3ulUC&amp;pg=PA223 Historic Cities of the Islamic World.] Brill, 2007.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Robison3&quot;&gt;Robison, Gordon. [https://books.google.com/books?id=H7wtAQAAIAAJ&amp;q=1541 Arab Gulf States : Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia &amp; the United Arab Emirates.] Lonely Planet, 1996. “The Portuguese attacked Jeddah in 1541 but failed to take the city”&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Wynbrandt3&quot;&gt;Wynbrandt, James. [https://books.google.com/books?id=uWmLEAAAQBAJ&amp;pg=PA372 A Brief History of Saudi Arabia, Third Edition.] Infobase Publishing, 2021.&lt;/ref&gt; پورتگاليان له يوې بېړۍ سره چې ۸۵ کښتۍ يې درلودې &lt;ref&gt;تاريخ مكة إتحاف فضلاء الزمن بتاريخ ولاية بني الحسن - جمال الدين الطبري, p. 478&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 1272&quot;&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 127&lt;/ref&gt;  جدې ته څېرمه د ابوالدوير بندر کې کښته شول. &lt;ref name=&quot;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 1273&quot;&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 127&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Farouk M. Taufik, p. 342&quot;&gt;Farouk M. Taufik, p. 34&lt;/ref&gt; په هغه وخت کې د عثمانيانو مشري علي بيگ په غاړه درلوده. &lt;ref&gt;[[iarchive:olomnasb_ymail_20170723/page/n137/mode/1up|Ayyub Sabri Pasha (Died 1890 AD), Mir'at Jazirat al-'Arab, p. 134]]&lt;/ref&gt;

د پورتگاليانو د راتگ خبرېدو سره، ابو نعمي له خوا چې هغه وخت د مکې شريف و، په مکه کې د جهاد  اعلان وشو، هغه د مکې د مجاهدينو مشري وکړه او د پورتگاليانو پر وړاندې يې د عثمانيانو ملاتړ وکړ. &lt;ref name=&quot;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 1282&quot;&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 128&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 1283&quot;&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 128&lt;/ref&gt; د علي بيگ او ابو نعمی په مشرۍ د عثماني ځواکونو او مکي مجاهدينو د پورتگاليانو بريد په شا وتمباوه.&lt;ref&gt;Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (2003). Ashrāf Makkat al-Mukarramah wa-umarāʼihā fī al-ʻahd al-ʻUthmānī, p. 135&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Brill4&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=UB4uSVt3ulUC&amp;pg=PA223 Historic Cities of the Islamic World.] Brill, 2007.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Robison4&quot;&gt;Robison, Gordon. [https://books.google.com/books?id=H7wtAQAAIAAJ&amp;q=1541 Arab Gulf States : Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia &amp; the United Arab Emirates.] Lonely Planet, 1996. “The Portuguese attacked Jeddah in 1541 but failed to take the city”&lt;/ref&gt; ابو نعمي د سلطان سليمان له خوا په ځانگړي انعام ونازول شو. &lt;ref name=&quot;Brill&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=UB4uSVt3ulUC&amp;pg=PA223 Historic Cities of the Islamic World.] Brill, 2007.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 128&quot;&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 128&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=T57CAAAAIAAJ&amp;q=portuguese+1541 Gerald De Gaury, Rulers of Mecca, p. 129]&lt;/ref&gt;

== دا هم وگورئ ==

* د جدې محاصره
* د سواکین جګړه (۱۵۴۱)
* د سویز جګړه (۱۵۴۱)

== سرچينې ==
{{لړسرچينې}}</text>
      <sha1>hjpb3g6is7edpqj1lp43aefhb9ieso0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364734</id>
      <parentid>364733</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T04:37:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6428" sha1="jin3pa34pasmd5u7jeut065cr3q76ox" xml:space="preserve">
'''په جده باندې د پورتگاليانو له خوا په ۱۵۴۱ز کال کې بريد وشو، چې دا پورتگاليانو د دې ښار د نيولو وروستۍ هڅه وه.''' &lt;ref name=&quot;Brill2&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=UB4uSVt3ulUC&amp;pg=PA223 Historic Cities of the Islamic World.] Brill, 2007.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Wynbrandt2&quot;&gt;Wynbrandt, James. [https://books.google.com/books?id=uWmLEAAAQBAJ&amp;pg=PA372 A Brief History of Saudi Arabia, Third Edition.] Infobase Publishing, 2021.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Robison2&quot;&gt;Robison, Gordon. [https://books.google.com/books?id=H7wtAQAAIAAJ&amp;q=1541 Arab Gulf States : Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia &amp; the United Arab Emirates.] Lonely Planet, 1996. “The Portuguese attacked Jeddah in 1541 but failed to take the city”&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Wynbrandt, James. [https://books.google.com/books?id=99M0zoSqsF0C&amp;pg=PA300 A Brief History of Saudi Arabia.] Facts On File, Incorporated, 2014.&lt;/ref&gt;
{{Infobox military conflict
| conflict          = په جده بريد 
| partof            = عثمانيانو او پورتگاليانو جګړې
| image             = File:Jeddah Defenses.jpg
| caption           = د جدې بندر او دفاع نقشه، پرتگاليان د قوي دفاع او سخت مقاومت له امله د ښار په نیولو کې پاتې راغلل.&lt;ref&gt;[https://pdxscholar.library.pdx.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2596&amp;context=open_access_etds Farouk M. Taufik, History of Al-Hijaz (1520-1632), p. 34]&lt;/ref&gt;
| date              = 1541
| place             = [[جده]]، [[سعودي عربستان]] او [[سور سمندر]]
| result            = د عثمانيانو او مکيانو بريا
| combatant1        = {{flagicon|پورتگال پاچايي|1521}} پرتگال
| combatant2        = {{flag|عثماني سترواکي|red}}&lt;br&gt;مکه شريفه
| commander1        = {{flagicon|پورتگال پاچايي|1521}} ايستيواو داگاما
| commander2        = علي بيگ&lt;br&gt;ابونعمي
| strength1         = ۸۵ کښتۍ
| strength2         = نامالومه عثماني گارنېزون&lt;br&gt;د مکي ځواکونو لوی شمېر
}}
پورتگاليانو يو پلا مخکې په ۱۵۱۷ز کال کې د عثمانيانو څخه د جدې نيولو هڅه کړې وه، چې ماته يې خوړلې وه. په ۱۵۴۱ز کې د هند پورتگالي والي ايستيواو داگاما په مشرۍ د پورتگاليانو بېړۍ په سویز کې د عثماني بېړيو وېجاړولو په موخه [[سور سمندر]] ته ورننوتې. &lt;ref&gt;Peacock, A. C. S. &quot;The Ottoman Empire and the Indian Ocean.&quot; In Oxford Research Encyclopedia of Asian History. 2018&lt;/ref&gt; دوی  د سواکين په شمول په لاره کې څو بندرونه وېجاړ کړل. د ايستيواو داگاما په مشرۍ يې په جده بريد وکړ او هڅه يې وکړه چې ښار ونيسي. &lt;ref&gt;H. J. Kissling، Bertold Spuler، N. Barbour، J. S. Trimingham، H. Braun، H. Hartel, The Last Great Muslim Empires, p. 58&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī (2007) [1887/1888]. Khulāṣat al-kalām fī bayān umarā' al-Balad al-Ḥarām, p . 127-128,&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Brill3&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=UB4uSVt3ulUC&amp;pg=PA223 Historic Cities of the Islamic World.] Brill, 2007.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Robison3&quot;&gt;Robison, Gordon. [https://books.google.com/books?id=H7wtAQAAIAAJ&amp;q=1541 Arab Gulf States : Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia &amp; the United Arab Emirates.] Lonely Planet, 1996. “The Portuguese attacked Jeddah in 1541 but failed to take the city”&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Wynbrandt3&quot;&gt;Wynbrandt, James. [https://books.google.com/books?id=uWmLEAAAQBAJ&amp;pg=PA372 A Brief History of Saudi Arabia, Third Edition.] Infobase Publishing, 2021.&lt;/ref&gt; پورتگاليان له يوې بېړۍ سره چې ۸۵ کښتۍ يې درلودې &lt;ref&gt;تاريخ مكة إتحاف فضلاء الزمن بتاريخ ولاية بني الحسن - جمال الدين الطبري, p. 478&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 1272&quot;&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 127&lt;/ref&gt;  جدې ته څېرمه د ابوالدوير بندر کې کښته شول. &lt;ref name=&quot;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 1273&quot;&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 127&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Farouk M. Taufik, p. 342&quot;&gt;Farouk M. Taufik, p. 34&lt;/ref&gt; په هغه وخت کې د عثمانيانو مشري علي بيگ په غاړه درلوده. &lt;ref&gt;[[iarchive:olomnasb_ymail_20170723/page/n137/mode/1up|Ayyub Sabri Pasha (Died 1890 AD), Mir'at Jazirat al-'Arab, p. 134]]&lt;/ref&gt;

د پورتگاليانو د راتگ خبرېدو سره، ابو نعمي له خوا چې هغه وخت د مکې شريف و، په مکه کې د جهاد  اعلان وشو، هغه د مکې د مجاهدينو مشري وکړه او د پورتگاليانو پر وړاندې يې د عثمانيانو ملاتړ وکړ. &lt;ref name=&quot;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 1282&quot;&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 128&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 1283&quot;&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 128&lt;/ref&gt; د علي بيگ او ابو نعمی په مشرۍ د عثماني ځواکونو او مکي مجاهدينو د پورتگاليانو بريد په شا وتمباوه.&lt;ref&gt;Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (2003). Ashrāf Makkat al-Mukarramah wa-umarāʼihā fī al-ʻahd al-ʻUthmānī, p. 135&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Brill4&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=UB4uSVt3ulUC&amp;pg=PA223 Historic Cities of the Islamic World.] Brill, 2007.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Robison4&quot;&gt;Robison, Gordon. [https://books.google.com/books?id=H7wtAQAAIAAJ&amp;q=1541 Arab Gulf States : Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia &amp; the United Arab Emirates.] Lonely Planet, 1996. “The Portuguese attacked Jeddah in 1541 but failed to take the city”&lt;/ref&gt; ابو نعمي د سلطان سليمان له خوا په ځانگړي انعام ونازول شو. &lt;ref name=&quot;Brill&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=UB4uSVt3ulUC&amp;pg=PA223 Historic Cities of the Islamic World.] Brill, 2007.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 128&quot;&gt;Daḥlan, Aḥmad Zaynī, p. 128&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=T57CAAAAIAAJ&amp;q=portuguese+1541 Gerald De Gaury, Rulers of Mecca, p. 129]&lt;/ref&gt;

== دا هم وگورئ ==

* د جدې محاصره
* د سواکین جګړه (۱۵۴۱)
* د سویز جګړه (۱۵۴۱)

== سرچينې ==
{{لړسرچينې}}</text>
      <sha1>jin3pa34pasmd5u7jeut065cr3q76ox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کينډۍ:د هېواد مالومات پورتگال پاچايي</title>
    <ns>10</ns>
    <id>87446</id>
    <revision>
      <id>364731</id>
      <timestamp>2026-06-18T04:22:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <comment>د &quot;{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|country showdata&lt;/noinclude&gt;}}} | alias = پورتگال پاچايي | shortname alias = پورتگال | flag alias = Flag of Portugal (1830–1910).svg | flag alias-county = PortugueseFlag1095.svg | flag alias-1143 = PortugueseFlag1143.svg | flag alias-1185 = PortugueseFlag1185.svg | flag alias-1248 = Flag of the Kingdom of Portugal (1248–1385).svg | flag alias-1385 = Flag of the Kingdom of Portugal (1385–1485).svg | flag alias-1485 =...&quot; تورو مخ جوړ شو</comment>
      <origin>364731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1566" sha1="2mtwhjp9xzm6rs7ywfgg0pbtgrk0ash" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|country showdata&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = پورتگال پاچايي
| shortname alias = پورتگال
| flag alias = Flag of Portugal (1830–1910).svg
| flag alias-county = PortugueseFlag1095.svg
| flag alias-1143 = PortugueseFlag1143.svg
| flag alias-1185 = PortugueseFlag1185.svg
| flag alias-1248 = Flag of the Kingdom of Portugal (1248–1385).svg
| flag alias-1385 = Flag of the Kingdom of Portugal (1385–1485).svg
| flag alias-1485 = Flag of the Kingdom of Portugal (1485–mid-16th century).svg
| flag alias-1495 = Flag Portugal (1495).svg
| flag alias-1521 = Flag of Portugal (1521).svg
| flag alias-1578 = Flag Portugal (1578).svg
| flag alias-1640 = Flag Portugal (1640).svg
| flag alias-1667 = Flag Portugal (1667).svg
| flag alias-1707 = Flag Portugal (1707).svg
| flag alias-1750 = Flag Portugal (1750).svg
| flag alias-1816 = Flag of the United Kingdom of Portugal, Brazil, and the Algarves.svg
| flag alias-1830 =Flag of Portugal (1830–1910).svg
| flag alias-naval = Flag of Portugal at sea (1830–1910).svg
| link alias-naval = Portuguese Navy
| flag alias-navy = Flag of Portugal at sea (1830–1910).svg
| link alias-navy = Portuguese Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = county
| var2 = 1143
| var3 = 1185
| var4 = 1248
| var5 = 1385
| var6 = 1485
| var7 = 1495
| var8 = 1521
| var9 = 1578
| var10 = 1640
| var11 = 1667
| var12 = 1707
| var13 = 1750
| var14 = 1816
| var15 = 1830
| var16 = naval
| cat = Portugal, Kingdom
&lt;/noinclude&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2mtwhjp9xzm6rs7ywfgg0pbtgrk0ash</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364732</id>
      <parentid>364731</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T04:23:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1608" sha1="5ne5649v7ze55a66k4qd89uw1gjnoae" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|country showdata&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = پورتگال پاچايي
| shortname alias = پورتگال
| flag alias = Flag of Portugal (1830–1910).svg
| flag alias-county = PortugueseFlag1095.svg
| flag alias-1143 = PortugueseFlag1143.svg
| flag alias-1185 = PortugueseFlag1185.svg
| flag alias-1248 = Flag of the Kingdom of Portugal (1248–1385).svg
| flag alias-1385 = Flag of the Kingdom of Portugal (1385–1485).svg
| flag alias-1485 = Flag of the Kingdom of Portugal (1485–mid-16th century).svg
| flag alias-1495 = Flag Portugal (1495).svg
| flag alias-1521 = Flag of Portugal (1521).svg
| flag alias-1578 = Flag Portugal (1578).svg
| flag alias-1640 = Flag Portugal (1640).svg
| flag alias-1667 = Flag Portugal (1667).svg
| flag alias-1707 = Flag Portugal (1707).svg
| flag alias-1750 = Flag Portugal (1750).svg
| flag alias-1816 = Flag of the United Kingdom of Portugal, Brazil, and the Algarves.svg
| flag alias-1830 =Flag of Portugal (1830–1910).svg
| flag alias-naval = Flag of Portugal at sea (1830–1910).svg
| link alias-naval = پورتگال سمندري ځواک
| flag alias-navy = Flag of Portugal at sea (1830–1910).svg
| link alias-navy = پورتگال سمندري ځواک
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = county
| var2 = 1143
| var3 = 1185
| var4 = 1248
| var5 = 1385
| var6 = 1485
| var7 = 1495
| var8 = 1521
| var9 = 1578
| var10 = 1640
| var11 = 1667
| var12 = 1707
| var13 = 1750
| var14 = 1816
| var15 = 1830
| var16 = naval
| cat = Portugal, Kingdom
&lt;/noinclude&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5ne5649v7ze55a66k4qd89uw1gjnoae</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>