Wikipedia quwiki https://qu.wikipedia.org/wiki/Qhapaq_p%27anqa MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Midya Sapaq Rimanakuy Ruraq Ruraq rimanakuy Wikipidiya Wikipidiya rimanakuy Rikcha Rikcha rimanakuy MediaWiki MediaWiki rimanakuy Plantilla Plantilla rimanakuy Yanapa Yanapa rimanakuy Katiguriya Katiguriya rimanakuy TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión 0 7101 689035 678252 2026-05-03T08:40:37Z Qhapaqkanki 27936 689035 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = pink | name = Phuqpuri | image = Delphinus delphis with calf.jpg | image_width = 225px | image_caption = Phuqpuri ''([[Delphinus delphis]]),'' uñanwan | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Cetacea]] | subordo = [[Odontoceti]] | familia = '''Delphinidae''' }} [[Rikcha:Tursiops truncatus 01.jpg|thumb|right|250px|Huk phuqpuri: ''[[Tursiops truncatus]]''.]] '''Phuqpuri,''' '''phukpuri''', '''phukya''', '''phuqya,''' '''phukllu/phukyu''' icha '''lilphina''' (rilphin) ''(familia Delphinidae)'' nisqakunaqa awan pisi [[kiru wallina|kiru]] [[wallina]]kunam. Phuqpurikunaqa [[challwa]]kunatam [[umachaki]]kunatapas mikhunku. == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Delphinidae}} {{wikispecies|Delphinidae}} [[Katiguriya:Ñuñuq]] [[Katiguriya:Wallina|!]] [[Katiguriya:Fauna (kachi yaku)]] p5xqpxy3l41isfvnflqnfuhhyecroo6 0 9214 688896 681866 2026-05-03T01:40:02Z Milenioscuro 9236 ([[c:GR|GR]]) [[File:Cantones de Orellana.png]] → [[File:Mapa de la provincia de Orellana (político 2020).svg]] svg version 688896 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;" |- bgcolor="#006400" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#006400" | <font size="+0" color="white">'''Orellana marka <br /><small> Provincia de Orellana </small> '''</font> |} |- |- bgcolor="#FFFFFF" ! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Rio Napo in Francisco de Orellana.jpg|290px|center]] |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Napu mayu]], [[Puerto Francisco de Orellana]] llaqta |- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Orellana marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Rikcha:Orellana in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #006400; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera Província Orellana.svg|100px|center|]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]]|| 4 |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Puerto Francisco de Orellana]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || [[kastilla simi]], [[kichwa|kichwa simi]], [[shuwar simi]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 86.493 <small>(''inec'' 2001) |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || 4 runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti k'anchar]] || 21.691 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || [[1998]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Marka kamachiq]] || Magali Orellana |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]] || ECT (UTC-5) |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simipi]] llika tiyanan || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan || [https://web.archive.org/web/20110207124231/http://www.hcpo.gov.ec/ www.hcpo.gov.ec/] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#006400" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Orellana markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Mapa de la provincia de Orellana (político 2020).svg|290px|]]<br /> |} '''Orellana marka''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Provincia de Orellana'') [[Ikwadur]] mama llaqtap [[marka]]m. Uma llaqtanqa [[Puerto Francisco de Orellana]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa suyukuna]]:''' [[Sumaku Napu - Galeras mama llaqta parki]] - [[Yasuni mama llaqta parki]] - [[Kuyawinu risirwa]] - [[Limunqucha risirwa]] * '''[[Urqu]]kuna:''' [[Sumaku]] nina urqu * '''[[Mayu]]kuna:''' [[Napu mayu]] - [[Kuka mayu]] - [[Payaminu mayu]] (''Payamino'') - [[Tiputini mayu]] - [[Yasuni mayu]] (''Yasuní'') - [[Awariku mayu]] - [[Jivino mayu]] - [[Cononaco mayu]] - [[Nashiñu mayu]] (''Nashiño'') - [[Intillama mayu]] (''Indillama'') - [[Sunu mayu]] (''Suno'') * '''[[Qucha]]kuna:''' [[Taracoa qucha]] - [[Hatunqucha]] (''Jatuncocha'') - [[Tampuqucha]] (''Tambococha'') - [[Chorro Blanco qucha]] * '''[[Phaqcha]]kuna:''' [[La Belleza phaqcha]] * '''[[Wat'a]]kuna:''' [[Pompeya wat'a]] == Pulitika Rakiy == Tawa [[kiti]]nmi kan. {| {{tablabonita}} style="width:40%;" border="1" |- |- style="background:DarkRed; color:white" ! '''Kiti''' ! '''Runakuna (2001)''' ! '''Uma llaqta''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | [[Awariku kiti]] | align="right" | 4.658 | [[Nuevo Rocafuerte]] | align="right" | 826 |- | [[Francisco de Orellana kiti]] | align="right" | 42.010 | [[Puerto Francisco de Orellana]] | align="right" | 18.298 |- | [[Joya de los Sachas kiti]] | align="right" | 26.363 | [[Joya de los Sachas]] | align="right" | 5.822 |- | [[Luritu kiti]] | align="right" | 13.462 | [[Luritu (Ikwadur)|Luritu]] | align="right" | 1.245 |- |} == Runakuna == Orellana markapiqa [[Napuruna]]kunam, [[Waorani]] [[Shuwar]] runakunapas tiyanku. Paykunaqa kay kitillikunapi tiyanku: <ref> [http://www.peruecologico.com.pe/ www.peruecologico.com.pe/etnias_quechnapo.htm / Napuruna] (kastilla simi) </ref>, <ref>[https://web.archive.org/web/20081221045518/http://www.codenpe.gov.ec/waorani.htm www.codenpe.gov.ec/waorani.htm / Waorani] (kastilla simi)</ref> {| {{tablabonita}} style="width:45%;" border="1" |- |- style="background:#b08261; color:white" ! '''Runa llaqta''' ! '''Kiti''' ! '''Kitilli''' |- | [[Napuruna]] | [[Francisco de Orellana kiti]] | [[Puerto San Francisco de Orellana kitilli]], [[Dayuma kitilli]], [[Taracoa kitilli]], [[El Edén kitilli]], [[García Moreno kitilli (Orellana)|García Moreno kitilli]], [[Nuevo Paraíso kitilli]], [[San José de Guayusa kitilli]], [[San Luis de Armenia kitilli]] |- | Napuruna | [[Awariku kiti]] | [[Nuevo Rocafuerte kitilli]], [[Capitán Augusto Rivadeneira kitilli]], [[Santa María de Huiririma kitilli]], [[Tiputini kitilli]] |- | Napuruna | [[Joya de los Sachas kiti]] | [[Joya de los Sachas kitilli]], [[Pompiya kitilli]], [[San Carlos kitilli]], [[San Sebastián del Coca kitilli]] |- | Napuruna | [[Luritu kiti]] | [[Luritu kitilli]], [[Ávila kitilli]], [[Puerto Murialdo kitilli]], [[San José de Payamino kitilli]], [[San José de Dahuano kitilli]] |- | [[Waorani]] | [[Francisco de Orellana kiti]] | [[Dayuma kitilli]] |- | Waorani | [[Awariku kiti]] | [[Tiputini kitilli]], [[Yasuni kitilli]], Santa María de [[Wiririma kitilli]] |- | [[Shuwar]] | - | - |} == Simikuna == Orellana markapiqa [[kastilla simi]]tam, , [[kichwa|kichwa simitam]], [[shuwar simi]]tam rimanku. == Karu puriy == [[Rikcha:Bradypus.jpg|thumb|right|150px| [[Istrilla intillama]] ''Bradypus variegatus'', <br /> huk [[Sumaku Napu - Galeras mama llaqta parki]]pi kawsaq uywa]] * Sumaku Napu - Galeras mama llaqta parki * Sumaku nina urqu == Markapi paqarisqa == == Kaypipas qhaway == * [[Francisco de Orellana]] == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20100327002517/http://www.inec.gov.ec/web/guest/publicaciones/anuarios/cen_nac/fas_prov?doAsUserId=bOXxdIp7JDY%253D www.inec.gov.ec / Markakunap yupayninkuna, 2001] * [http://www.inec.gov.ec/web/guest/publicaciones/anuarios/cen_nac/fas_can?doAsUserId=bOXxdIp7JDY%253D www.inec.gov.ec / Kitikunap yupayninkuna, 2001] * [https://web.archive.org/web/20090226124314/http://www.recorrecuador.com/orellana/provincia-de-orellana www.recorrecuador.com / Orellana marka] * [https://web.archive.org/web/20090331144055/http://www.orellanaturistica.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=19&Itemid=1 www.orellanaturistica.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Orellana.html www.codeso.com / Saywitu: Orellana marka] * [http://www.hcpo.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=4&Itemid=21 www.hcpo.gov.ec] {{commonscat|Orellana}} {{Punku p'anqa Ikwadur}} {{Orellana marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Marka (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Orellana marka|!]] nqczca108huc9zzlszbubpd8enbd4jq 0 9216 688904 683305 2026-05-03T02:56:09Z Milenioscuro 9236 ([[c:GR|GR]]) [[File:Cantones de Sucumbíos.png]] → [[File:Mapa de la provincia de Sucumbíos (político 2020).svg]] svg version 688904 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;" |- bgcolor="#006400" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#006400" | <font size="+0" color="white">'''Sukumpiyu marka <br /> <small> Provincia de Sucumbíos </small> '''</font> |} |- |- bgcolor="#FFFFFF" ! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Ecuador Lago Agrio 200411240026.jpg|290px|]] |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[P'uchqu qucha]], [[Kuyawinu risirwa]], Sukumpiyu marka |- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Saywitu''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Rikcha:Sucumbios in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #006400; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera Província Sucumbíos.svg|100px|border|center|]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]]kuna || 7 |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Musuq Loja]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 128.995 <small>(''inec'' 2001) |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || 8 runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti k'anchar]] || 18.612 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata|| [[1989]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Marka kamachiq]] || Yofre Poma |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]] || ECT (UTC-5) |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simipi]] llika tiyanan || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan || [https://web.archive.org/web/20120604005029/http://www.sucumbios.gov.ec/ www.sucumbios.gov.ec] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#006400" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Sukumpiyu markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Mapa de la provincia de Sucumbíos (político 2020).svg|290px|]]<br /> |} '''Sukumpiyu marka''' nisqaqa huk [[marka]]m [[Ikwadur]] mama llaqtapi. Uma llaqtanqa [[Musuq Loja]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa suyukuna]]:''' [[Limunqucha risirwa]] - [[Kuyawinu risirwa]] - [[Kayampi Kuka kawsaykuska amachasqa allpa]] - [[Cofán Bermejo risirwa|Cofán Bermejo kawsaykuska amachasqa allpa]] - [[Sumaku Napu - Galeras mama llaqta parki]] * '''[[Mayu]]kuna:''' [[Awariku mayu]] - [[San Miguel mayu]] - [[Putumayu]] * '''[[Qucha]]kuna:''' [[Limunkucha]] * '''[[Phaqcha]]kuna:''' [[San Rafael phaqcha]] == Pulitika rakiy == Qanchis [[kiti]]nmi kan. {| {{tablabonita}} style="width:40%;" border="1" |- |- style="background:DarkRed; color:white" ! '''Kiti''' ! '''Runakuna (2001)''' ! '''Uma llaqta''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | [[Cascales kiti]] | align="right" | 7.409 | [[El Dorado de Cascales]] | align="right" | 1.312 |- | [[Kuyawinu kiti]] | align="right" | 6.643 | [[Tarapoa]] | align="right" | 451 |- | [[Lumpaki kiti]] / [[Gonzalo Pizarro kiti]] | align="right" | 6.964 | [[Lumbaqui]] | align="right" | 1.702 |- | [[P'uchqu qucha kiti|P'uchqu qucha]] | align="right" | 66.788 | [[Musuq Loja]] | align="right" | 34.106 |- | [[Putumayu kiti]] | align="right" | 6.171 | [[Puerto El Carmen de Putumayo]] | align="right" | 1.515 |- | [[Shushufindi kiti]] | align="right" | 32.184 | [[Shushufindi]] | align="right" | 10.559 |- | [[Sukumpiyu kiti]] | align="right" | 2.836 | [[La Bonita]] | align="right" | . |- |} == Runakuna == Sukumpiyu markapiqa [[Napuruna]]kunam tiyanku. Paykunaqa kay kitillikunapi kawsanku: {| {{tablabonita}} style="width:40%;" border="1" |- |- style="background:#b08261; color:white" ! '''Kiti''' ! '''Kitilli''' |- | [[P'uchqu qucha kiti]] | [[Musuq Loja kitilli]], [[El Eno kitilli]], [[Pacayacu kitilli]], [[Jambelí kitilli]], [[Santa Cecilia kitilli]] |- | [[Gonzalo Pizarro kiti]] | [[Gonzalo Pizarro kitilli]] |- | [[Putumayu kiti]] | [[Puerto del Carmen kitilli]], [[Palma Roja kitilli]] |- | [[Shushufindi kiti]] | [[Limoncocha kitilli]], [[Pañaqucha kitilli]], [[San Roque kitilli]] |- | [[Cascales kiti]] | [[El Dorado de Cascales kitilli]], [[Santa Rosa de Sucumbíos kitilli]] |- | [[Kuyawinu kiti]] | [[Kuyawinu kitilli]], [[Tarapoa kitilli]] |- |} == Markapi paqarisqa == == Kaypipas qhaway == == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20100327002517/http://www.inec.gov.ec/web/guest/publicaciones/anuarios/cen_nac/fas_prov?doAsUserId=bOXxdIp7JDY%253D www.inec.gov.ec / Markakunap yupayninkuna, 2001] * [http://www.inec.gov.ec/web/guest/publicaciones/anuarios/cen_nac/fas_can?doAsUserId=bOXxdIp7JDY%253D www.inec.gov.ec / Kitikunap yupayninkuna, 2001] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Sucumbios.html www.codeso.com / Saywitu: Sukumpiyu marka] {{Sukumpiyu marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Marka (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Sukumpiyu marka|!]] t40mc6d4s2n3tsftuv6btlxph26511l 0 15633 688892 688534 2026-05-03T01:25:13Z Milenioscuro 9236 svg 688892 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <span style="color:white;">'''Awariku kiti <br/> Cantón Aguarico </small> '''</span> |} |- bgcolor="#EEEEE0" | colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Image:Ecuador.jpg|290px|]] |- bgcolor="#EEEEE0" | colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Kuyawinu risirwa]]pi, [[Ikwadur]] |- |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Orellana marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Orellana in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera de Aguarico.png|100px|center|unancha, Orellana]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || 0°55'16" S, 75°23'57" W |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Nuevo Rocafuerte]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Orellana marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 4.658 <small>(''inec'' 2001)</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 11.357,70 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || 50 m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|6|11|1940}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || [[Franklin Nicolayet Cox San Miguel]] |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5) |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[http://www.comaga.org.ec/cgi-bin/cmg/GET?ACTION=MNCP&MID=1 www.comaga.org.ec] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Orellana markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Aguarico in Orellana (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''Awariku kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Aguarico'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Orellana marka]]pi huk kitim. Uma llaqtanqa [[Nuevo Rocafuerte]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa sallqa suyukuna]]:''' [[Kuyawinu risirwa]] - [[Yasuni mama llaqta parki]] * '''[[Mayu]]kuna:''' [[Awariku mayu]] - [[Napu mayu]] * '''[[Qucha]]kuna:''' == Runakuna == Awariku kitipiqa [[Napuruna]]kunam [[Waorani]] runakunapas tiyanku. Napurunakunaqa Nuevo Rocafuerte kitillipi, Capitán Augusto Rivadeneira kitillipi, Wiririma kitillipi Tiputini kitillipipas kawsanku. <ref> [http://www.peruecologico.com.pe/ www.peruecologico.com.pe/etnias_quechnapo.htm / Napuruna] (kastilla simi) </ref> Waorani runakunaqa Tiputini kitillipi, Yasuni kitillipi Wiririma kitillipipas tiyanku. <ref>[https://web.archive.org/web/20081221045518/http://www.codenpe.gov.ec/waorani.htm www.codenpe.gov.ec/waorani.htm / Waorani] (kastilla simi)</ref> == Llaqtakuna == * [[Fronteras (Ikwadur)|Fronteras]] <ref> [http://www.ambiente.gob.ec/userfiles/51/file/ESTUDIOS%20Y%20PUBLUCACIONES/Estudios%20y%20Publicaciones%20II/Fronteras%20del%20Ecuador.pdf www.ambiente.gob.ec] </ref> (kichwa ayllu llaqta) ==Pulitika Rakiy== Suqta [[kitilli]]nmi kan: * huk llaqta kitilli: Nuevo Rocafuerte * pichqa chakrapura kitilli: Kununaku, Tiputini, Yasuni, Santa María de Huiririma, Capitán Augusto Rivadeneira. {| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1" |- |- style="background:LemonChiffon; color:black" ! '''Kitilli''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | Llapan | align=right| 4.658 |- | Nuevo Rocafuerte (llaqta) | align=right| 826 |- | Chakrapura k'iti | align=right| 3.832 |- | Llaqtañiq | align=right| 579 |- | [[Nuevo Rocafuerte kitilli]] | align=right| 1.405 |- | [[Capitán Augusto Rivadeneira kitilli]] | align=right| 658 |- | [[Kununaku kitilli]] / [[Cononaco kitilli]] | align=right| 359 |- | [[Wiririma kitilli]] / [[Santa María de Huiririma kitilli]] | align=right| 614 |- | [[Tiputini kitilli]] | align=right| 1.298 |- | [[Yasuni kitilli]] / [[Yasuní kitilli]] | align=right| 324 |- |} == Kaypipas qhaway == == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20090620064732/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1095692&name=DLFE-16652.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Awariku kiti] * [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Orellana.html www.codeso.com / Saywitu: Orellana marka] * [http://www.hcpo.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=7&Itemid=24 www.hcpo.gov.ec] {{Orellana marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Orellana marka)]] [[Katiguriya:Awariku kiti| ]] 1lf7c88g2g0cjcc85f0e7wuwq1ma3je 0 15634 688893 688535 2026-05-03T01:26:05Z Milenioscuro 9236 svg 688893 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <span style="color:white;">'''Francisco de Orellana kiti <br/> <small> Cantón Francisco de Orellana </small>'''</span> |} |- |- bgcolor="#FFFFFF" ! colspan="2" align="center" | [[Image:Rural house Orellana.jpg|290px|center]] |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | ayllu, Puerto Francisco de Orellana llaqta ñiqpi |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Orellana marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Orellana in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Puerto Francisco de Orellana.svg|100px|center|unancha, Orellana]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Francisco de Orellana]] / [[Kuka llaqta|Kuka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Orellana marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 42.010 <small>(''inec'' 2001)</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 6.942 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || 254 m - 300 m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|30|4|1969}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || Anita Rivas Párraga |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5) |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20090717023618/http://www.orellana.gov.ec/nuestro-canton.html www.orellana.gov.ec] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Orellana markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Francisco de Orellana in Orellana (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''Francisco de Orellana kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Francisco de Orellana'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Orellana marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Francisco de Orellana]] (icha [[Kuka llaqta|Kuka]]) llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa suyukuna]]:''' [[Sumaku Napu - Galeras mama llaqta parki]] - [[Yasuni mama llaqta parki]] * '''[[Mayu]]kuna:''' [[Napu mayu]] * '''[[Qucha]]kuna:''' [[Añankukucha]] (''Añangucocha'') (Alejandro Labaka kitilli) == Runakuna == Francisco de Orellana kitipi [[Napuruna]]kunam, [[Waorani]] [[Shuwar]] runakunapas tiyanku. Napurunakunaqa kay kitillikunapi kawsanku: Puerto San Francisco de Orellana kitilli, Dayuma kitilli, Taracoa kitilli, El Edén kitilli, García Moreno kitilli, Nuevo Paraíso kitilli, San José de Guayusa kitilli, San Luis de Armenia kitilli.<ref>[http://www.peruecologico.com.pe/ www.peruecologico.com.pe/etnias_quechnapo.htm / Napuruna] (kastilla simipi)</ref> ==Pulitika Rakiy== Chunka iskayniyuq [[kitilli]]nmi kan: * huk llaqta kitilli: Puerto Francisco de Orellana * chunka hukniyuq chakrapura kitilli: El Dorado, Taracoa, Dayuma, Inés Arango, García Moreno, La Belleza, Nuevo Paraíso, San José de Guayusa, San Luis de Armenia, Alejandro Labaka, El Edén. Runakuna 2001 watapi (?) (Manam tukuy kitillikunap yupayninkuna kanchu.) <ref>[https://web.archive.org/web/20090620063430/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1095692&name=DLFE-16655.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Francisco de Orellana kiti]</ref> : {| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1" |- |- style="background:LemonChiffon; color:black" ! '''Kitilli''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | Llapan | align=right| 42.010 ? |- | P. Francisco de Orellana (llaqta) | align=right| 18.298 ? |- | Chakrapura k'iti | align=right| 23.712 ? |- | Llaqtañiq | align=right| 7.976 ? |- | [[Dayuma kitilli]] | align=right| 11.695 ? |- | [[Taracoa kitilli]] | align=right| 4.041 ? |- | [[Puerto Francisco de Orellana kitilli]] | align=right| - |- | [[El Dorado kitilli]] | align=right| - |- | [[Inés Arango kitilli]] | align=right| - |- | [[García Moreno kitilli (Orellana)|García Moreno kitilli]] | align=right| - |- | [[La Belleza kitilli]] | align=right| - |- | [[Nuevo Paraíso kitilli]] | align=right| - |- | [[San José de Guayusa kitilli]] | align=right| - |- | [[San Luis de Armenia kitilli]] | align=right| - |- | [[Alejandro Labaka kitilli]] | align=right| - |- | [[El Edén kitilli]] | align=right| - |- |} == Rikchakuna == <gallery> Image:Rio Napo in Francisco de Orellana.jpg|[[Napu mayu]], [[Puerto Francisco de Orellana]] llaqta Rikcha:Many parrots -Anangu, Yasuni National Park, Ecuador -clay lick-8.jpg|(''Pionus menstruus''), (''Aratinga weddellii''), (''Amazona farinosa farinosa''), (''Amazona ochrocephala''), [[Añanku]] (''Añango'') </gallery> == Kaypipas qhaway == == Pukyukuna == <references/> * [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Orellana.html www.codeso.com / Saywitu: Orellana marka] * [http://www.hcpo.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=4&Itemid=21 www.hcpo.gov.ec] {{Orellana marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Orellana marka)]] [[Katiguriya:Francisco de Orellana kiti| ]] a8xacy0akjkgtuk5oy6bsrkdejzi5ir 0 15635 688894 688536 2026-05-03T01:35:53Z Milenioscuro 9236 svg 688894 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <span style="color:white;">'''Joya de los Sachas kiti <br> <small> Cantón Joya de los Sachas </small> '''</span> |} |- bgcolor="#FFFFFF" | colspan="2" style="text-align:center; | [[Image:Napo River.jpg|center|290px]] |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Napu mayu]] |- |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Orellana marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Orellana in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center]] |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Joya de los Sachas]] / [[La Joya de los Sachas]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Orellana marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 26.363 <small>(''inec'' 2001)</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 1.206 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || - m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|9|8|1988}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || Lizeth Hinojosa |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5) |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20090516184014/http://www.munjoyasachas.gov.ec/ munjoyasachas.gov.ec] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Orellana markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:La Joya de los Sachas in Orellana (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''Joya de los Sachas kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Joya de los Sachas'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Orellana marka]]pi huk kitim. Uma llaqtanqa [[La Joya de los Sachas]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Mayu]]kuna:''' [[Napu mayu]] * '''[[Qucha]]kuna:''' == Runakuna == Joya de los Sachas kitipiqa [[Napuruna]]kunam tiyanku. Paykunaqa Joya de los Sachas kitillipi, Pompiya kitillipi, San Carlos kitillipi San Sebastián del Coca kitillipipas kawsanku.<ref>[http://www.peruecologico.com.pe/ www.peruecologico.com.pe/etnias_quechnapo.htm / Napuruna] (kastilla simi)</ref> ==Pulitika Rakiy== Pusaq chakrapura kitillinmi kan: 1.- San Sebastián del Coca. 2.- Enokanqui. 3.- Unión Milagreña. 4.- Rumipamba. 5.- Pompeya. 6.- San Carlos. 7.- Lago San Pedro. 8.- Tres de Noviembre.<ref>[http://www.ame.gov.ec/frontEnd/municipios/mainMunicipios.php?idMunicipios=201 www.ame.gov.ec]</ref> Runakunaqa 2001 watapi: {| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1" |- |- style="background:LemonChiffon; color:black" ! '''Kitilli''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | Llapan | align=right| 26.363 |- | La Joya de los Sachas (Llaqta k’iti) | align=right| 5.822 |- | Chakrapura k'iti | align=right| 20.541 |- | Llaqtañiq | align=right| 6.751 |- | [[Enokanqui kitilli]] | align=right| 8.261 |- | [[Pompeya kitilli]] | align=right| 1.596 |- | [[San Carlos kitilli]] | align=right| 2.823 |- | [[San Sebastián del Coca kitilli]] | align=right| 3.842 |- |} == Kaypipas qhaway == == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20090620063926/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1095692&name=DLFE-16653.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Joya de los Sachas kiti] [http://www.ame.gov.ec/frontEnd/municipios/mainMunicipios.php?idMunicipios=201 www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Orellana.html www.codeso.com / Saywitu: Orellana marka] * [http://www.hcpo.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=5&Itemid=22 www.hcpo.gov.ec] {{Orellana marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Orellana marka)]] [[Katiguriya:Joya de los Sachas kiti| ]] dfueu9ciogy5m8lqqssqcx4bluytszr 0 15636 688895 688537 2026-05-03T01:36:17Z Milenioscuro 9236 svg 688895 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <font size="+0" color="white">'''Luritu kiti <br> <small> Cantón Loreto </small> '''</font> |} |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Orellana marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Orellana in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|]] |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Luritu (Ikwadur)|Luritu]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Orellana marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 13.462 <small>(''inec'' 2001)</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 2.127 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || - m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|7|8|1992}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || Fernando Andrade Guerra |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5) |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.municipioloreto.gov.ec municipioloreto.] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Orellana markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Loreto in Orellana (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''Luritu kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Loreto'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Orellana marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Luritu (Ikwadur)|Luritu]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa suyukuna]]:''' [[Sumaku Napu - Galeras mama llaqta parki]] * '''[[Mayu]]kuna:''' * '''[[Qucha]]kuna:''' == Runakuna == Luritu kitipiqa [[Napuruna]]kunam tiyanku. Paykunaqa Luritu kitillipi, Ávila kitillipi, Puerto Murialdo kitillipi, San José de Payamino kitillipi, San José de Dahuano kitillipi kawsanku. <ref> [http://www.peruecologico.com.pe/ www.peruecologico.com.pe/etnias_quechnapo.htm / Napuruna] (kastilla simi) </ref> ==Pulitika Rakiy== {| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1" |- |- style="background:LemonChiffon; color:black" ! '''Kitilli''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | Llapan | align=right| 13.462 |- | Luritu (llaqta) | align=right| 1.245 |- | Chakrapura k'iti | align=right| 12.217 |- | Llaqtañiq | align=right| 566 |- | [[Luritu kitilli]] | align=right| - |- | [[Ávila kitilli]] | align=right| 8.749 |- | [[Puerto Murialdo kitilli]] | align=right| 1.967 |- | [[San José de Payamino kitilli]] | align=right| 2.782 |- | [[San José de Dahuano kitilli]] | align=right| 3.333 |- | [[San Vicente de Huaticocha kitilli]] | align=right| - |- |} == Kaypipas qhaway == == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20090620064421/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1095692&name=DLFE-16654.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Luritu kiti] * [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Orellana.html www.codeso.com / Saywitu: Orellana marka] * [http://www.hcpo.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=6&Itemid=23 www.hcpo.gov.ec/] {{Orellana marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Orellana marka)]] [[Katiguriya:Luritu kiti| ]] bp2yhbrg7z067zngjc3rzicq9mrgry2 0 15643 688902 688571 2026-05-03T02:44:51Z Milenioscuro 9236 svg 688902 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <font size="+0" color="white">'''Lumpaki&nbsp;kiti <br/> <small> Cantón Gonzalo&nbsp;Pizarro </small> '''</font> |} |-bgcolor="#FFFFFF" | colspan="2" style="text-align:center; | [[Image:Reventador volcano.jpg|center|290px|]] |-bgcolor="#FFFFFF" | colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[T'uqyaq urqu]], Lumpaki kiti / [[Chaku kiti]] |- |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Sukumpiyu marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Sucumbios in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|]] |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Província Sucumbíos.svg|100px|center|border|unancha, Sukumpiyu]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Lumpaki]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Sukumpiyu marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 6.964 <small>(''inec'' 2001)</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 2.222,8 - 2.280 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || - m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|25|8|1986}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || Luis Benjamín Ordoñez Inga |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| UTC-5 |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[http://www.gonzalopizarro.gov.ec/ gonzalopizarro.gov.ec] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Sukumpiyu markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Gonzalo Pizarro in Sucumbios (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''Lumpaki kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Gonzalo Pizarro'', [[Gonzalo Pizarro]] sutiyuq ispañul [[kunkistadur]]manta sutinchasqa) nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Sukumpiyu marka]]pi huk kitim. Uma llaqtanqa [[Lumpaki]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa suyukuna]]:''' [[Kayampi Kuka kawsaykuska amachasqa allpa]] - [[Sumaku Napu - Galeras mama llaqta parki]] * '''[[Urqu]]kuna:''' [[T'uqyaq urqu]] (Reventador) 3.562 m (Reventador kitilli) * '''[[Mayu]]kuna:''' [[Awariku mayu]] - Consuelito mayu (Reventador kitilli)- Dué mayu (Gonzalo Pizarro kitilli) - [[Kuka mayu]] (Gonzalo Pizarro kitilli) - Morfeo mayu (Gonzalo Pizarro kitilli) - [[Pantuyaku mayu]] (''Río Panduyacu'') (Gonzalo Pizarro kitilli) - [[Tiqri mayu]] (Gonzalo Pizarro kitilli) * '''[[Qucha]]kuna:''' Shanshapa qucha * '''[[Phaqcha]]kuna:''' [[San Rafael phaqcha]] == Runakuna == Kitipiqa 22,09 % ayllu runakunam tiyanku, [[Cofán]] runakunam (kiki sutin: [[A'i]]) [[Kichwa runa]]kunapas ([[Napuruna]]). Paykuna aswanta Puerto Libre kitillipi, Gonzalo Pizarro kitillipi, kitip uma llaqtanpi, Lumpaki, kawsanku. Cofán runakunaqa Sinangoé ayllu llaqtapi, Puerto Libre kitillipi tiyanku, Napurunakunaqa [[Dashino]], [[Pantuyaku]] (''Panduyacu'') ayllu llaqtakunapi, Gonzalo Pizarro kitillipi, tiyanku. <ref>[https://web.archive.org/web/20100331181815/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/images/objetos/actuplangpizarro.pdf ame.gov.ec] Lumpaki kitimanta (kastilla simi), r. 10, r.16</ref> ==Pulitika Rakiy== Tawa [[kitilli]]nmi kan: * huk llaqta kitilli: Lumpaki kitilli * kimsa chakrapura kitilli: El Reventador, Gonzalo Pizarro, Puerto Libre. {| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1" |- |- style="background:LemonChiffon; color:black" ! '''Kitilli''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | Llapan | align=right| 6.964 |- | Lumpaki (llaqta) | align=right| 1.702 |- | Chakrapura k'iti | align=right| 5.262 |- | Llaqtañiq | align=right| 1.061 |- | [[Lumpaki kitilli]] | align=right| 2.763 |- | [[El Reventador kitilli]] / Reventador kitilli | align=right| 1.125 |- | [[Gonzalo Pizarro kitilli]] | align=right| 2.278 |- | [[Puerto Libre kitilli]] | align=right| 798 |- |} == Kaypipas qhaway == * [[Gonzalo Pizarro]] * [[Kayampi Kuka risirwa]] == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20090620064651/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1108597&name=DLFE-16708.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Gonzalo Pizarro kiti / Lumpaki kiti] * [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=883&tit=GONZALO PIZARRO www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Sucumbios.html www.codeso.com / Saywitu: Sukumpiyu marka] {{Sukumpiyu marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Sukumpiyu marka)]] [[Katiguriya:Lumpaki kiti| ]] s6179nu9qi3jq4tq5noqt8redjf9jej 0 15644 688898 688572 2026-05-03T02:22:53Z Milenioscuro 9236 svg 688898 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <span style="color:white;">'''Cascales kiti <br/> <small> Cantón Cascales </small>'''</span> |} |- bgcolor="#EEEEEO" ! colspan="2" align="center" | [[Image:Cassia grandis fruit.jpg|290px|]] |-bgcolor="#EEEEEO" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | ''Cassia grandis'', hul [[Cofán Bermejo risirwa]]pi kawsaq sach'a |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Sukumpiyu marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Sucumbios in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center]] |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[El Dorado de Cascales]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Sukumpiyu marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 7.409 <small>(''inec'' 2001)</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 1.244,82 - 1.247,5 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || - m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|2|8|1990}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || Edmundo Vargas Alvarado |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||[www.] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20100412064357/http://www.cascales.gov.ec/index.php www.cascales.gov.ec] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Sukumpiyu markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Cascales in Sucumbios (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''Cascales kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Cascales'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Sukumpiyu marka]]pim, huk kitim. Uma llaqtanqa [[El Dorado de Cascales]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa suyukuna]]:''' [[Cofán Bermejo kawsaykuska amachasqa allpa]] * '''[[Urqu]]kuna:''' * '''[[Mayu]]kuna:''' [[Awariku mayu]] - [[Kuka mayu]] - [[San Miguel mayu]] * '''[[Qucha]]kuna:''' == Runakuna == Cascales kitipiqa [[Napuruna]]kunam tiyanku. ==Pulitika Rakiy== Kimsa [[kitilli]]nmi kan: * huk llaqta kitilli: El Dorado de Cascales * iskay chakrapura kitilli: Sevilla, Santa Rosa de Sucumbíos. {| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1" |- |- style="background:LemonChiffon; color:black" ! '''Kitilli''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | Llapan | align=right| 7.409 |- | El Dorado de Cascales (llaqta) | align=right| 1.312 |- | Chakrapura k'iti | align=right| 6.097 |- | Llaqtañiq | align=right| 3.290 |- | [[El Dorado de Cascales kitilli]] | align=right| |- | [[Santa Rosa de Sucumbíos kitilli]] | align=right| 422 |- | [[Sevilla kitilli (Sukumpiyu)|Sevilla kitilli]] | align=right| 2.385 |- |} == Kaypipas qhaway == == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20090620063949/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1108597&name=DLFE-16702.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Cascales kiti] * [https://web.archive.org/web/20070701162452/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=881&tit=CASCALES www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Sucumbios.html www.codeso.com / Saywitu: Sukumpiyu marka] {{Sukumpiyu marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Sukumpiyu marka)]] [[Katiguriya:Cascales kiti| ]] 7wza8z58o9j6lpocd20zdu6ldzng547 0 15645 688897 688573 2026-05-03T02:17:36Z Milenioscuro 9236 svg 688897 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <font size="+0" color="white">'''Kuyawinu kiti <br> <small> Cantón Cuyabeno </small> '''</font> |} |- |- bgcolor="#FFFFFF" ! colspan="2" align="center" | [[Image:Ecuador Lago Agrio 200411240026.jpg|290px|]] |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Cuyabeno risirwa]], Ikwadur, [[P'uchqu qucha]] |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Sukumpiyu marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Sucumbios in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|]] |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Tarapoa]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Sukumpiyu marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 6.643 <small>(''inec'' 2001)</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 3.875,4 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || - m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|8|8|1998}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || Alipio Campoverde Campoverde |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||[www.] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[www.] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Sukumpiyu markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Cuyabeno in Sucumbios (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''Kuyawinu kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Cuyabeno'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Sukumpiyu marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Tarapoa]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Urqu]]kuna:''' * '''[[Mayu]]kuna:''' * '''[[Qucha]]kuna:''' == Runakuna == Kuyawinu kitipiqa [[Napuruna]]kunam tiyanku. ==Pulitika Rakiy== {| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1" |- |- style="background:LemonChiffon; color:black" ! '''Kitilli''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | Llapan | align=right| 6.643 |- | Tarapoa (Llaqta k’iti) | align=right| 451 |- | Chakrapura k'iti | align=right| 6.192 |- | Llaqtañiq | align=right| 4.734 |- | [[Kuyawinu kitilli]] | align=right| 316 |- | [[Aguas Negras kitilli]] | align=right| 1.142 |- |} == Rikchakuna == <gallery> Rikcha:Ecuador.jpg|[[Kuyawinu risirwa]]pi </gallery> == Kaypipas qhaway == * [[Kuyawinu risirwa]] == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20090620064337/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1108597&name=DLFE-16703.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Cuyabeno kiti] * [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Sucumbios.html www.codeso.com / Saywitu: Sukumpiyu marka] {{Sukumpiyu marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Sukumpiyu marka)]] [[Katiguriya:Cuyabeno kiti| ]] i990siskba4to9xkikgdqi7ichq8rdp 0 15646 688903 688574 2026-05-03T02:46:15Z Milenioscuro 9236 svg 688903 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <font size="+0" color="white">'''P'uchqu qucha kiti <br> <small> Cantón Lago Agrio </small> '''</font> |} |- bgcolor="#FFFFFF" ! colspan="2" align="center" | [[Image:Ecuador Lago Agrio Maniok 200411240291.jpg|290px|]] |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | P'uchqu qucha, [[Ikwadur]] |- |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Sukumpiyu marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Sucumbios in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|]] |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Musuq Loja]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Sukumpiyu marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 66.788 <small>(''inec'' 2001)</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 3.138,80 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || 297 m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|20|6|1979}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || Maximo Abad Jaramillo |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| UTC-5 |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20090722042441/http://www.municipiolagoagrio.gov.ec/ municipiolagoagrio.] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Sukumpiyu markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Lago Agrio in Sucumbios (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''P'uchqu qucha kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Lago Agrio'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Sukumpiyu marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Musuq Loja]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Mayu]]kuna:''' [[Awariku mayu]] - Charapa mayu - Conejo mayu - Granito mayu - [[San Miguel mayu]] * '''[[Qucha]]kuna:''' Julio Marín qucha == Runakuna == Kitipiqa [[Kichwa runa]]kunam ([[Napuruna]]), [[Cofán]], [[Secoya]] runakunapas tiyanku. Kichwa runakunaqa kay llaqtakunapi kawsanku: {| {{tablabonita}} style="width:40%;" border="1" |- |- style="background:FFFFFF; color:black" ! '''Ayllu llaqta''' ! '''Kitilli''' |- | Puyu Punku, Jandya Yaku, Atari Awka Yaku, Rumi Pampa, Mushuk Llakta, Pusinu Mayu (Río Pusino) | [[Musuq Loja kitilli]] |- | Ñukanchick Llakta, Brisas Aguarico | [[Pakayaku kitilli]] |- | Voluntad de Dios, Amazonas | [[El Eno kitilli]] |- | 5 de Agosto | [[Jambelí kitilli]] |- | Kucha Pampa, Wakamayu, Malvinas I | [[Santa Cecilia kitilli]] |- | San Francisco II | [[General Farfán kitilli]] |- |} Cofán runakunaqa Cofán Dureno ayllu llaqtapi kawsanku, Dureno kitillipi. ==Pulitika Rakiy== {| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1" |- |- style="background:LemonChiffon; color:black" ! '''Kitilli''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | Llapan | align=right| 66.788 |- | Musuq Loja (Llaqta k’iti) | align=right| 34.106 |- | Chakrapura k'iti | align=right| 32.682 |- | Llaqtañiq | align=right| 5.818 |- | [[Musuq Loja kitilli]] | align=right| - |- | [[Dureno kitilli]] | align=right| 3.019 |- | [[General Farfán kitilli]] | align=right| 5.542 |- | [[El Eno kitilli]] | align=right| 5.593 |- | [[Pakayaku kitilli]] ([[Pacayacu kitilli]]) | align=right| 6.627 |- | [[Jambelí kitilli]] | align=right| 2.324 |- | [[Santa Cecilia kitilli]] | align=right| 3.759 |- |} == Kaypipas qhaway == == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20090620063519/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1108597&name=DLFE-16704.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: P'uchqu qucha kiti] * [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=884&tit=LAGO AGRIO www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Sucumbios.html www.codeso.com / Saywitu: Sukumpiyu marka] {{Sukumpiyu marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Sukumpiyu marka)]] [[Katiguriya:P'uchqu qucha kiti| ]] rzl8gd93k7mtgwnw8jgjl1ucm58byh8 0 15647 688900 688575 2026-05-03T02:40:35Z Milenioscuro 9236 svg 688900 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <font size="+0" color="white">'''Putumayu kiti <br> <small> Cantón Putumayo </small> '''</font> |} |- bgcolor="#FFFFFF" ! colspan="2" align="center" | [[Image:RPutumay.jpg|290px|]] |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Putumayu]] |- |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Sukumpiyu marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Sucumbios in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|]] |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|]] |- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Puerto El Carmen de Putumayo]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Sukumpiyu marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 6.171 <small>(''inec'' 2001)</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 3.559 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || 200 m - 300 m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|30|4|1969}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || Segundo Hidalgo Diaz |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| UTC-5 |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20090216195241/http://www.putumayo.gov.ec/ www.putumayo.gov.ec] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Sukumpiyu markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Putumayo in Sucumbios (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''Putumayu kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Putumayo'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Sukumpiyu marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Puerto El Carmen de Putumayo]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa sallqa suyukuna]]:''' [[Kuyawinu risirwa]] * '''[[Mayu]]kuna:''' [[San Miguel mayu]] - [[Putumayu]] * '''[[Qucha]]kuna:''' == Runakuna == Putumayu kitipiqa [[Kichwa runa]]kunam ([[Napuruna]]), [[Siona]], [[Secoya]] runakunapas tiyanku. == Wiñay kawsay == ==Pulitika Rakiy== {| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1" |- |- style="background:LemonChiffon; color:black" ! '''Kitilli''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | Llapan | align=right| 6.171 |- | Puerto El Carmen (Llaqta k’iti) | align=right| 1.515 |- | Chakrapura k'iti | align=right| 4.656 |- | Llaqtañiq | align=right| 615 |- | [[Puerto El Carmen kitilli]] | align=right| - |- | [[Palma Roja kitilli]] | align=right| 2.997 |- | [[Puerto Bolívar kitilli]] | align=right| 110 |- | [[Puerto Rodríguez kitilli]] | align=right| 206 |- | [[Santa Elena kitilli]] | align=right| 728 |- |} == Kaypipas qhaway == == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20090620063722/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1108597&name=DLFE-16705.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Putumayu kiti] * [https://web.archive.org/web/20070701162548/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=885&tit=PUTUMAYO www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Sucumbios.html www.codeso.com / Saywitu: Sukumpiyu marka] {{Sukumpiyu marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Sukumpiyu marka)]] [[Katiguriya:Putumayu kiti| ]] nzimvlwijws7w0lmncc6ilhe497ywds 0 15648 688901 688576 2026-05-03T02:44:01Z Milenioscuro 9236 svg 688901 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <font size="+0" color="white">'''Shushufindi kiti <br> <small> Cantón Shushufindi </small> '''</font> |} |- bgcolor="#FFFFFF" ! colspan="2" align="center" | [[Image:Puente río Aguarico 2.jpg|290px|]] |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Awariku mayu]], Sukumpiyu marka |- |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Sukumpiyu marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Sucumbios in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|]] |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[Shushufindi]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Sukumpiyu marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || 32.184 <small>(''inec'' 2001)</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 2.463.1 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || - m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|7|8|1984}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || Diego Edmundo Espindola Narvaez |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| UTC-5 |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20090420035402/http://www.shushufindi.gov.ec/index.php?varmenu=1 shushufindi.gov.ec] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Sukumpiyu markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Shushufindi in Sucumbios (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''Shushufindi kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Shushufindi'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Sukumpiyu marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Shushufindi]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa suyukuna]]:''' [[Limunqucha risirwa]] * '''[[Mayu]]kuna:''' * '''[[Qucha]]kuna:''' [[Limunkucha]] (Limunkucha kitillipi) - Pañakucha == Runakuna == Shushufindi kitipiqa [[Napuruna]]kunam tiyanku. ==Pulitika Rakiy== {| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1" |- |- style="background:LemonChiffon; color:black" ! '''Kitilli''' ! '''Runakuna (2001)''' |- | Llapan | align=right| 32.184 |- | Shushufindi (Llaqta k’iti) | align=right| 10.559 |- | Chakrapura k'iti | align=right| 21.625 |- | Llaqtañiq | align=right| 8.430 |- | [[Limunkucha kitilli]] | align=right| 3.819 |- | [[Pañakucha kitilli]] | align=right| 1.207 |- | [[San Roque kitilli (Sukumpiyu)|San Roque kitilli]] | align=right| 2.411 |- | [[San Pedro de Cofanes kitilli]] | align=right| 2.544 |- | [[Siete de Julio kitilli]] | align=right| 3.214 |- |} == Kaypipas qhaway == == Pukyukuna == <references/> * [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1108597&name=DLFE-16706.pdf. www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Shushufindi kiti] * [https://web.archive.org/web/20070701162520/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=886&tit=SHUSHUFINDI www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == * [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Sucumbios.html www.codeso.com / Saywitu: Sukumpiyu marka] {{Sukumpiyu marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Sukumpiyu marka)]] [[Katiguriya:Shushufindi kiti| ]] fspnd6rjxhw0w63z9lunel92u076xsr 0 15649 688899 688577 2026-05-03T02:27:01Z Milenioscuro 9236 svg 688899 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;" |- bgcolor="#008000" ! colspan="2" | {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- bgcolor="#008000" | <font size="+0" color="white">'''Sukumpiyu kiti <br> <small> Cantón Sucumbíos </small> '''</font> |} |- bgcolor="#FFFFFF" ! colspan="2" align="center" | [[Image:Puente colgante peatonal construido artesanalmente.jpg|290px|]] |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Awariku mayu]], Sukumpiyu marka |- |- bgcolor="#FFFFFF" |- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Sukumpiyu marka''' | style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa''' |- style="background: white" |rowspan=6| [[Image:Sucumbios in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|]] |- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #008000; text-align:center;" |style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|]] |- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- |- align="center" ! colspan="2" | . |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Tinkurachina siwi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Uma llaqta]] || [[La Bonita]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Sukumpiyu marka]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Simi]]kuna || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa]]kuna || <small>()</small> |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km² |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Hallka k'iti kanchar]] || 1.501,7 km² |- bgcolor="#FFFFFF" | Hanaq kay || - m |- bgcolor="#FFFFFF" | Kamasqa wata || {{pun|5|1|1921}} |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kuraka]] || |- bgcolor="#FFFFFF" |[[Karu rimay tuyru]] || |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pacha suyu]]|| UTC-5 |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||[www.] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[www.] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Sukumpiyu markap kitinkuna''' |-bgcolor="#FFFFFF" |colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Sucumbios in Sucumbios (Ecuador).svg|290px|]]<br /> |} '''Sukumpiyu kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Sucumbíos'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Sukumpiyu marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[La Bonita]] llaqtam. == Allpa saywachi == * '''[[Mayu]]kuna:''' * '''[[Qucha]]kuna:''' == Kaypipas qhaway == == Pukyukuna == <references/> * [https://web.archive.org/web/20070701162507/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=887&tit=SUCUMBIOS www.ame.gov.ec] == Hawa t'inkikuna == {{Sukumpiyu marka}} {{Ikwadurpa markankuna}} [[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]] [[Katiguriya:Kiti (Sukumpiyu marka)]] [[Katiguriya:Sukumpiyu kiti| ]] 6955nwsgoefv0p3kfs6task5h7xw1bf 0 34293 688905 635461 2026-05-03T03:15:32Z Breogan2008 7106 688905 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Václav Klaus''' ( * {{Pun|19|6|1941}} paqarisqa [[Praha]] llaqtapi - ). huk {{CZE}} mama llaqtayuq musikuq, yachaychiq, [[pulitiku]], Uma kamayuq wan Umalliq. {{Pun|7|3|2003}}-manta ñawpaq kuti [[Chiksuyu]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Taytan: Klaus; Maman: .<br> Ñawpaq warmi: Livia Klausová <br>Churinkuna: Yachaywasi: == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Chiksuyu)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Václav Klaus}} === [[Kastilla simi]] === * [http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/europa/checa/vaclavklaus Biografía - Fundación CIDOB] * [http:/www.hermanvanrompuy.be Uficial web] {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=70% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Václav Havel]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Chiksuyu Umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Flag of the President of the Czech Republic.svg|25px|Chiksuyu Umalliq wallqanqa]]<br> 2003 - 2013 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>''' [[-]] ''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>''' musuq''' |width="30%" align="center"| '''[[Chiksuyu Uma kamayuq]]'''<br> [[Rikcha:Flag of the President of the Czech Republic.svg|25px|Chiksuyu wallqanqa]]<br> 1993 - 1997 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>''' [[Josef Tošovský]] ''' |- |} {{DEFAULTSORT:Klaus Vaclav}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Praha llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1941]] [[Katiguriya:Musikuq (Chiksuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Chiksuyu)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Chiksuyu)]] [[Katiguriya:Umalliq (Chiksuyu)]] g6ppj3eh5lx98rb107x3z5gmy5hn050 0 34296 688906 665575 2026-05-03T03:16:34Z Breogan2008 7106 688906 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} [[File:Thank you V H (2011).jpg|thumb|Prague 2011]] '''Václav Havel''' ( * {{Pun|5|10|1937}} paqarisqa [[Praha]] llaqtapi &ndash; † {{Pun|18|12|2011}} wa&ntilde;usqa Hrádeček llaqta chakra wasinpi). {{CZE}} mama llaqtayuq qillqaq wan pulitikumi qarqan. Umalliq. 1993 watamanta [[2003]] watakama ñawpaq [[Chiksuyu]]pa [[Umalliq]]nin karqan. 1989 watamanta 1992 watakama (Chikusluwakiya taqasqankama) chunka ñiqin (qhipa kaq) [[Chikusluwakiya]]pa Umalliqnin karqan. Riqsisqan rimaynin karqan: ''"Chiqaqpuwan khuyaypuwanmi llullaytapis chiqniytapis atipakunqa." ("La verdad y el amor vencerán sobre la mentira y el odio.")'' Ayllun: Ñawpaq warmi: Olga Havlová, manaraq sawakusqa Šplíchalová sutiyuq <br>Iskay ñiqin warmi: Dagmar Havlová, manaraq sawakusqa Veškrnová sutiyuq. <br>Churinkuna: manan kanku == Qillqasqankuna == * (ISBN 84-933221-4-8) ''Anticodi'' Tabelaria, S.L., [[2003]]. * (ISBN 84-226-3374-4) ''Cartas a Olga'' Círculo de Lectores, S.A., [[1997]]. * (ISBN 84-8109-150-2) ''Cartas a Olga: consideraciones desde la prisión'' Galaxia Gutenberg, [[1997]]. * (ISBN 84-226-6634-0) ''Largo desolato y otras obras'' Círculo de Lectores, S.A., [[1997]]. * (ISBN 84-239-7361-1) ''Discursos políticos'' Espasa-Calpe, S.A., [[1995]]. * (ISBN 84-226-5140-8) ''Meditaciones estivales'' Círculo de Lectores, S.A., [[1994]]. * (ISBN 84-484-0040-2) ''La responsabilidad como destino'' Organización Nacional de Ciegos, [[1993]]. * (ISBN 84-7794-065-7) ''Audiencia; Vernissatge'' Diputación Provincial de Barcelona. Instituto de Ediciones = Diputaciò Provincial de Barcelona. Institut d'Edicions, [[1990]]. * (ISBN 84-7876-050-4) ''Cartas a Olga'' Ediciones Versal, S.A., [[1990]]. * (ISBN 84-297-3054-0) ''Largo desolato'' Edicions 62, S.A., [[1990]]. * (ISBN 84-87591-00-0) ''Memorándum y el error'' Asociación de Directores de Escena, [[1990]]. * (ISBN 84-7490-243-6) ''El poder de los sin poder'' Encuentro Ediciones, S.A., [[1990]]. * (ISBN 84-03-59101-2) ''La responsabilidad como destino'' Aguilar, S.A. de Ediciones-Grupo Santillana, [[1990]]. * (ISBN 84-7812-094-7) ''La tentación'' Ayuntamiento de Madrid, [[1990]]. == Suñaykuna == * Asturiapi Awqi Suñay == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Chiksuyu)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Václav Havel}} === [[Kastilla simi]] === * [https://web.archive.org/web/20150407055614/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/europa/republica_checa/vaclav_havel Biografía - Fundación CIDOB] * [https://web.archive.org/web/20091009094117/http://www.fundacionprincipedeasturias.org/premios/1997/vaclav-havel/ Premio Príncipe de Asturias de la Comunicación y Humanidades 1997] * [https://web.archive.org/web/20071012010356/http://www.czech.cz/es/publicismo/presentacion-de-la-republica-checa/vaclav-havel-van-a-producirse-grandes-cambios/ Entrevista con Vaclav Havel] * [http://internacional.elpais.com/internacional/2011/12/18/actualidad/1324208656_932132.html Václav Havel, el intelectual disidente que presidió Checoslovaquia] {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=70% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Gustáv Husák]]''' |width="30%" align="center"| Chikusluwakiya, '''[[Chiksuyu Umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Flag of the President of the Czech Republic.svg|25px|Chiksuyu Umalliq wallqanqa]]<br> 1989&ndash;1993, 1993&ndash;2003 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Václav Klaus]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Havel Vaclav}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Praha llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1936]] [[Katiguriya:Wañusqa 2011]] [[Katiguriya:Umalliq (Chiksuyu)]] [[Katiguriya:Qillqaq (Chiksuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Chiksuyu)]] p4r5cocxd9rr4974fiy3r7szplm4wj8 0 34312 688907 685097 2026-05-03T03:17:50Z Breogan2008 7106 688907 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''José Fructuoso Rivera y Toscana''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|17|10|1784}} paqarisqa [[Durazno (Uruwayi)|Durazno]] llaqtapi - † {{Pun|13|01|1854}} wañusqa [[Melo]] llaqtapi) huk [[Uruwayi]]anu [[awqaq pusaq]]mi, [[kawpaq]]pas karqan. Tayta: <br />Mama: Warmi: == Qillqasqankuna == == Kaypipas qhaway == == Hawa t'inkikuna == ===Kastilla simi === * [https://web.archive.org/web/20190117102041/http://www.escueladigital.com.uy/biografias/f_rivera.htm Biografía] * [https://web.archive.org/web/20060924173304/http://www.mec.gub.uy/museo/rivera/ Casa del Gral. Rivera (museo)] * [http://www.larepublica.com.uy/lr3/larepublica/2007/09/25/nota/276399 ¿Se debe hacer un revisionismo histórico?] * [https://web.archive.org/web/20041103092221/http://www.uc.org.uy/de12.htm Cómo Rivera rompió la legalidad] * [http://www.muldia.com/Historia/charruas/salsipuedes.htm Crónica del genocidio charrúa, por Daniel Vidart] * [http://www.henciclopedia.org.uy/autores/Echavarren/Charruas.htm El genocidio charrúa visto por Roberto Echevarren] <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=75% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Gabriel Pereira]]''' | width="40%" align="center" | [[Uruwayipa umalliqnin|Uruwayi Umalliq]]<br /> 1838 - 1843<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Uruguay.svg‎|20px|Uruwayi wallqanqa]]<br />''' Presidente Constitucional de Uruguay''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Joaquín Suárez]]''' |- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Luis Eduardo Pérez]]''' | width="40%" align="center" | [[Uruwayipa umalliqnin|Uruwayi Umalliq]]<br /> 1830 - 1834<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Uruguay.svg‎|20px|Piruw wallqanqa]]<br />''' Presidente Constitucional de Uruguay''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Carlos Anaya]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Rivera Jose Fructuoso}} [[Katiguriya:Durazno llaqtapi paqarisqa runakuna]] [[Katiguriya:Umalliq (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1784]] [[Katiguriya:Wañusqa 1854]] rsp4vx2vfqc8489dcw9htm20ihthfby 0 34354 688908 646327 2026-05-03T03:17:58Z Breogan2008 7106 688908 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Francisco Solano López Carrillo''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|24|07|1827}} paqarisqa [[Asunción]] llaqtapi - † {{Pun|1|03|1870}} wañusqa [[Cerro Corá]] llaqtapi) huk [[Parawayi]]anu [[awqaq pusaq]]mi, [[kawpaq]]pas karqan. 1862 watamanta 1879 watakama Parawayi Umalliqkarkan. Tayta: Carlos Antonio López <br />Mama: Carrillo Warmi: Elisa Alicia Lynch<br />Wawakuna: Juan Francisco, Corina Adelaida, Enrique Venancio, Federico Morgan Lloyd, Carlos Honorio wan Leopoldo. == Qillqasqankuna == == Referenciakuna == * Fernando Cesaretti y Florencia Pagni. ''La metamorfosis de Francisco Solano López'' [http://grupoefefe.blogspot.com/2007/09/la-metamorfosis-de-francisco-solano.html] Rosario, Argentina. 2007 == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Parawayi)]] == Hawa t'inkikuna == === Kastilla simi === * [http://nacionuruguay.blogspot.com/2007/05/el-mariscal-de-la-gloria-y-la.html Artículo publicado en el Periódico Nación de Uruguay por el Dr. Daniel A. Afonso] * [http://www.country-studies.com/paraguay/francisco-solano-lopez.html Francisco Solano López] <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=75% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Carlos Antonio López]]''' | width="40%" align="center" | [[Parawayipa umalliqnin|Parawayi Umalliq]]<br /> 1862 - 1870<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Paraguay.svg‎|20px|Parawayi wallqanqa]]<br />''' Presidente Constitucional de Paraguay''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Cirilo Rivarola]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Lopez Carrillo Francisco Solano}} [[Katiguriya:Asunción llaqtapi paqarisqa runakuna]] [[Katiguriya:Umalliq (Parawayi)]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Pulitiku (Parawayi)]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1826]] [[Katiguriya:Wañusqa 1870]] ngpxdq58lxt82ounezig5g2xq7kwv4o 0 34372 688909 662207 2026-05-03T03:18:10Z Breogan2008 7106 688909 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Antonio Guzmán Blanco''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|28|02|1829}} paqarisqa [[Karakas]] llaqtapi - † {{Pun|28|07|1899}} wañusqa [[París]] llaqtapi) huk {{VEN}} mama llaqtayuq [[taripay amachaq]] wan [[awqaq pusaq]]mi, [[kawpaq]]pas karqan. Taytan: Antonio Leocadio Guzmán <br>Mama: Carlota Blanco. <br>Warmi: Ana Teresa Ibarra. == Qillqasqankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Winisuylapa wiñay kawsaynin]] == Hawa t'inkikuna == ===Kastilla simi === {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20050404210727/http://analitica.com/bitblioteca/aguzman/default.asp Analítica] <center><br> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=75% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br>'''[[Manuel Diez]]''' | width="40%" align="center" | [[Winisuylapa umalliqnin|Winisuyla Umalliq]]<br> 1886 - 1887<br> [[Rikcha:Coat of arms of Venezuela.svg‎|20px|Winisuyla wallqanqa]]<br>'''Presidente de Venezuela''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br>'''[[Hermógenes López]]''' |- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br>'''[[José Valera]]''' | width="40%" align="center" | [[Winisuylapa umalliqnin|Winisuyla Umalliq]]<br> 1879 - 1884<br> [[Rikcha:Coat of arms of Venezuela.svg‎|20px|Winisuyla wallqanqa]]<br>'''Presidente de Venezuela''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br>'''[[Joaquín Crespo]]''' |- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br>'''[[Guillermo Villegas]]''' | width="40%" align="center" | [[Winisuylapa umalliqnin|Winisuyla Umalliq]]<br> 1870 - 1877<br> [[Rikcha:Coat of arms of Venezuela.svg‎|20px|Winisuyla wallqanqa]]<br>'''Presidente de Venezuela''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br>'''[[Francisco Linares]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Guzman Blanco Antonio}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Karakas llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1829]] [[Katiguriya:Wañusqa 1899]] [[Katiguriya:Pulitiku (Winisuyla)]][[Katiguriya:Awqaq pusaq (Winisuyla)]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Winisuyla)]] [[Katiguriya:Umalliq (Winisuyla)]] trcj22wwm3bud4ofm2lrow3016z6anv 0 34374 688910 667298 2026-05-03T03:18:17Z Breogan2008 7106 688910 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Rómulo Gallegos Freire''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|2|08|1884}} paqarisqa [[Karakas]] llaqtapi - † {{Pun|5|04|1969}} wañusqa [[Karakas]] llaqtapi) huk [[Winisuyla]] mamá llaqtayuq kastilla simi quillqaq wan [[pulitiku]]mi, [[kawpaq]]pas karqan. Taytan: Antonio Leocadio Guzmán <br>Maman: Rita Freire Guruceaga. Warmi: Teotiste Arocha Egui Yachay wasi: Seminario Metropolitano. [[Rikcha:Rómulo Gallegos and Harry S. Truman.jpg|240px|thumb|right|El Gallegos Umalliq wan [[Harry S. Truman]].]] [[Rikcha:Rómulo Gallegos.jpg|240px|thumb|right|Rómulo Gallegos-[[Missouri]], [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]].]] [[Rikcha:Sculpture of Rómulo Gallegos.jpg|240px|thumb|right|Rómulo Gallegos iskultura (Celarg).]] 1936 watamanta Yachachiy ministru. == Qillqasqankuna == === Kawsay rikch'a === * ''El último Solar'' (''Reinaldo Solar'') ([[1921]]) * ''[[La trepadora]]'' ([[1925]]) * ''[[Doña Bárbara (kawsay rikch'a)|Doña Bárbara]]'' ([[1929]]) * ''[[Cantaclaro (kawsay rikch'a)|Cantaclaro]]'' ([[1934]]) * ''[[Canaima (kawsay rikch'a)|Canaima]]'' ([[1935]]) * ''Pobre negro'' ([[1937]]) * ''El forastero'' ([[1942]]) * ''Sobre la misma tierra'' ([[1943]]) * ''La brizna de paja en el viento'' ([[1952]]) * ''Una posición en la vida'' ([[1954]]) * ''El último patriota'' ([[1957]]) * ''Tierra bajo los pies'' ([[1973]]) === Willakuy === * ''Sol de Antaño'', publicado también como ''Las Rosas'' en ''El Cojo Ilustrado'', 1 de enero de 1910. Incluido en ''Los Aventureros''. * ''La Liberación'', publicado en ''El Cojo Ilustrado'', 1 de marzo de 1910. Incluido en ''Los Aventureros''. * ''Una aberración curiosa'', publicado en ''El Cojo Ilustrado'', 15 de octubre de 1910. Incluido en ''La Doncella y el Último patriota''. * ''Las Novias del Mendigo'', publicado en ''El Cojo Ilustrado'', 1 de diciembre de 1910. Incluido en ''Los Aventureros''. * ''El Último Patriota'', publicado en ''El Cojo Ilustrado'', 15 de enero de 1911. Incluido en ''La Doncella y el Último Patriota''. * ''Los Aventureros'', publicado en ''El Cojo Ilustrado'', 1 de febrero de 1911. Incluido en ''Los Aventureros''. * ''Entre las ruinas'', publicado en ''El Cojo Ilustrado'', 15 de agosto de 1911. Incluido en ''La Doncella y el Último Patriota''. * ''El apoyo'', publicado en ''El Cojo Ilustrado'', 1 de octubre de 1912. Incluido en ''Los Aventureros''. * ''El milagro del año'', publicado en ''Los Aventureros'', 1913. * ''Estrellas sobre el barranco'', publicado en ''Los Aventureros'', 1913. * ''El cuento de carnaval'', publicado en ''El Cojo Ilustrado'', 15 de febrero de 1914. Incluido en ''La Doncella y el Último Patriota''. * ''El análisis'', publicado en ''El Cojo Ilustrado'', 15 de abril de 1914. Incluido en ''La Doncella y el Último Patriota''. * ''Un caso clínico'', publicado en ''La Revista'', 20 de junio de 1915. Incluido en ''La Doncella y el Último Patriota''. * ''La Esfinge'', publicado en ''La Revista'', 26 de septiembre de 1915. Incluido en ''La Doncella y el Último Patriota''. * ''El piano viejo'', publicado en ''La Revista'', 1916. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''Los Menganez'', publicado en ''Actualidades'', 9 de febrero de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''Una resolución enérgica'', publicado en ''Actualidades'', 16 de febrero de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''El cuarto de enfrente'', publicado en ''Actualidades'', 23 de febrero de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''El crepúsculo del Diablo'', publicado en ''Actualidades''. 2 de marzo de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''Alma Aborigen'', publicado en ''Actualidades'', 9 de marzo de 1919. Incluido en ''La Doncella y el Último Patriota''. * ''El Paréntesis'', publicado en ''Actualidades'', 16 de marzo de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''La ciudad muerta'', publicado en ''Actualidades'', 23 de marzo de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''La encrucijada'', escrito en 1913 pero publicado en ''Actualidades'' el 30 de marzo de 1919. Incluido en ''La Doncella y el Último Patriota''. * ''Pataruco'', publicado en ''Actualidades'', 6 de abril de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''Pegujal'', publicado en ''Actualidades'', 20 de abril de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''La hora menguada'', publicado en ''Actualidades'', 27 de abril de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''Marina'', publicado en ''Actualidades'', 11 de mayo de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''Paz en las alturas'', publicado en ''Actualidades'', 18 de mayo de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''Un Místico'', publicado en ''Actualidades'', 1 de junio de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''La fruta del cercado ajeno'', publicado en ''Actualidades'', 8 de junio de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''El Maestro'', publicado en ''Actualidades'', 27 de julio de 1919. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''La Rebelión'', publicado en ''La Lectura Semanal'', 30 de abril de 1922. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''Los Inmigrantes'', publicado en ''La Novela Semanal'', 9 de septiembre de 1922. Incluido en ''La Rebelión y otros cuentos''. * ''Doña Barbara'', publicado en 1929 bajo la editorial Araluce. == Wllay pukyukuna == {{Listaref}} * GALLEGOS, Rómulo. '''''Cuentos Completos'''''. Segunda Edición. Monte Avila Editores. Caracas, Venezuela. 1984. (Con Prólogo de Gustavo Luis Carrera). == Kaypipas qhaway == * [[Winisuylapa wiñay kawsay in no]] * [[Simi kapchiy (Winisuyla)]] == Hawa t'inkikuna == === Kastilla simi === {{commonscat|Rómulo Gallegos Freire}} * [http://www.celarg.org.ve/Espanol/Don%20Romulo%20Gallegos.htm Biografía - Centro de Estudios Latinoamericanos Rómulo Gallegos (CELARG)] * [https://web.archive.org/web/20090608125057/http://www.fundacionempresaspolar.org/nosotros/historia/gallegos.html Rómulo Gallegos - Fundación Polar] <center> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=75% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br>'''[[Rómulo Betancourt]]''' | width="40%" align="center" | [[Winisuylapa umalliqnin|Winisuyla Umalliq]]<br>[[Rikcha:Coat of arms of Venezuela.svg‎|20px|Winisuyla wallqanqa]]<br />'''Presidente de Venezuela'''<br> 1948 <br> | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br>'''[[Carlos Delgado Chalbaud]]''' |- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br>'''[[Caracciolo Parra]]''' | width="40%" align="center" | [[Winisuylapa Yachachiy ministru |Winisuyla Yachachiy ministru]]<br>[[Rikcha:Coat of arms of Venezuela.svg‎|20px|Winisuyla wallqanqa]]<br>'''Ministro de Educación de Venezuela'''<br> 1936 <br> | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br>'''[[Alberto Smith]]''' |} </br> {{DEFAULTSORT:Gallegos Freire Romulo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Karakas llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1884]] [[Katiguriya:Wañusqa 1969]] [[Katiguriya:Qillqaq (Winisuyla)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Winisuyla)]] [[Katiguriya:Yachachiy ministru (Winisuyla)]] [[Katiguriya:Umalliq (Winisuyla)]] sjupc4who6mrsirr8wzzn3oqhpn1w9u 0 34536 688911 673680 2026-05-03T03:18:32Z Breogan2008 7106 688911 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} [[Rikcha:Rómulo Betancourt, Barranquilla, 1930.jpg|thumb|right|250px|Rómulo Betancourt - [[Barranquilla]] ([[Colombia]]), [[1930]]]] [[Rikcha:Betancourt, 1936.jpg|thumb|right|250px|Rómulo Betancourt - Caracas, 1936]] '''Rómulo Antonio Betancourt Bello''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|22|02|1908}} paqarisqa [[Guatire]] llaqtapi - † {{Pun|28|09|1981}} wañusqa [[New York]] llaqtapi) huk [[Winisuyla]]nu Willay kamayuq, taripay amachaq wan [[pulitiku]]mi, [[kawpaq]]pas karqan. Tayta: Luis Betancourt; Mama: Virginia Bello Milano. <br />Mama: Warmikuna: Carmen Valverde / Reneé Hartman Yachay wasi: Liceo Andrès Bello. == Qillqasqankuna == * Betancourt, Rómulo. 1932. Con quién estamos y contra quién estamos. San José de Costa Rica – Costa Rica. * Betancourt, Rómulo. 1937. Una república en venta. Editorial Futuro. Caracas – Venezuela. * Betancourt, Rómulo. 1940. Problemas venezolanos. Editorial Futuro. Santiago de Chile – Venezuela. *Rómulo Betancourt. 1948. Trayectoria democrática de una revolución. Discursos y conferencias pronunciadas en Venezuela y el exterior durante el ejercicio de la Presidencia de la Junta Revolucionaria de Gobierno de los Estados Unidos de Venezuela. Imprenta Nacional. Caracas - Venezuela 2 volúmenes. * Betancourt, Rómulo. 1949. El caso de Venezuela y el destino de la democracia en América. Editorial Cultura. Ciudad de México – México. * Betancourt, Rómulo. 1951. Pensamiento y acción. Impresores Beatriz de Silva. Ciudad de México – México. * Betancourt, Rómulo. 1954. Venezuela: una factoría petrolera. Ciudad de México - México. * Betancourt, Rómulo. 1959. Posición y doctrina. 2ª ed. Editorial Cordillera. Caracas- Venezuela. * Betancourt, Rómulo. 1964. La revolución democrática en Venezuela: documentos del gobierno presidido por Rómulo Betancourt. 1959-1964. Imprenta Nacional, Caracas - Venezuela 4 volúmenes. * Betancourt, Rómulo. 1966. Golpes de Estado y gobiernos de fuerza en América Latina: la dramática experiencia dominicana. Editorial Arte. Caracas – Venezuela. * Betancourt, Rómulo. 1969. Hacia una América Latina democrática e integrada. 3ª ed. Taurus. Madrid –España. * Betancourt, Rómulo. 1975. Venezuela dueña de su petróleo. Ediciones Centauro. Caracas – Venezuela. * Betancourt, Rómulo. 1978. América Latina: democracia e integración. Editorial Seix Barral. Barcelona – España. * Betancourt, Rómulo. 1978. El petróleo de Venezuela. Barcelona. Editorial Seix Barral. Barcelona- España. * Betancourt, Rómulo. 1978. Obras selectas. Editorial Seix Barral. Barcelona - España: 4 volúmenes. * Betancourt, Rómulo. 1978. Venezuela, política y petróleo. 4ª ed. Editorial Seix Barral. Barcelona – España. * Betancourt, Rómulo. 1979. El 18 de octubre de 1945: génesis y realizaciones de una revolución democrática. Editorial Seix Barral. Barcelona - España. * Betancourt, Rómulo. 1982. Memoria del último destierro, 1948-1958. Centauro. Caracas – Venezuela. * Betancourt, Rómulo. 1988-1991. Archivo de Rómulo Betancourt. Fundación Rómulo Betancourt. y Ediciones de la Presidencia de la República. 3 volúmenes. Caracas - Venezuela. * Betancourt, Rómulo. 1990. Antología política. Fundación Rómulo Betancourt Caracas. Venezuela. * Betancourt, Rómulo. 1991. La segunda independencia de Venezuela. Fundación Rómulo Betancourt. Caracas - Venezuela. 3 volúmenes. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Winisuyla)]] == Hawa t'inkikuna == ===Kastilla simi === {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20080424043603/http://www.fundacionjoseguillermocarrillo.com/sitio/disbetancourt.php Fundación Internacional José Guillermo Carrillo] * [https://web.archive.org/web/20071012090959/http://www.fundacionromulobetancourt.org/ Página oficial de la Fundación Rómulo Betancourt] * [https://web.archive.org/web/20080424043603/http://www.fundacionjoseguillermocarrillo.com/sitio/disbetancourt.php Discursos de Rómulo Betancourt en formato de audio MP3 y biografía en la página oficial de la Fundación José Guillermo Carrillo] <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=75% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Edgar Sanabria]]''' | width="40%" align="center" | [[Winisuylapa umalliqnin|Winisuyla Umalliq]]<br /> 1959 - 1964<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Venezuela.svg‎|20px|Winisuyla wallqanqa]]<br />''' Presidente de Venezuela''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Raùl Leoni]]''' |- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Isaías Medina]]''' | width="40%" align="center" | [[Winisuylapa umalliqnin|Winisuyla Umalliq]]<br /> 1945 - 1948<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Venezuela.svg‎|20px|Winisuyla wallqanqa]]<br />''' Presidente de Venezuela''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Rómulo Gallegos]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Betancourt Romulo}} [[Katiguriya:Umalliq (Winisuyla)]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Pulitiku (Winisuyla)]] [[Katiguriya:Taripay amachaqkuna (Winisuyla)]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1908]] [[Katiguriya:Wañusqa 1981]] [[Katiguriya:Willay kamayuqkuna (Winisuyla)]] s5jma5cx0om4oeb3s71b33tr8nnnnv6 0 34562 688912 674952 2026-05-03T03:18:43Z Breogan2008 7106 688912 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} [[Rikcha:Lech Walesa.jpg|thumb|right|250px|Lech Walesa (2007)]] [[Rikcha:Lechwalesafra.jpg|thumb|right|250px|Lech Walesa]] '''Lech Wałęsa''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|29|09|1943}} paqarisqa [[Popowo]] ([[Pulunya]]) llaqtapi - ). Pulunyapi Pinchikilla llamk'aq wan pulitiku. <br />[[Rikcha:Nobel prize medal.svg‎|Premio Nobel|20px]] [[Nobel Suñay Qasikaypi]] chaskirqan. [[1983]] watapiqa chiqniq. [[1986]] watamanta [[1990]] watakama ñawpaq kuti [[Pulunya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Mama: <br /> Ñawpaq warmi: Danuta Gołoś <br />Wawakuna: (8) Yachaywasi: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Pulunya)]] * [[Solidarność]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Lech Wałęsa}} * [https://web.archive.org/web/20060829103931/http://www.cidob.org/bios/castellano/lideres/w-004.htm Biografía de Lech Wałęsa] * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1983/walesa-bio.html Biografía de Lech Wałęsa en la Fundación Nobel] ([[inlish simi]]pi) * [http://www.cnn.com/SPECIALS/cold.war/kbank/profiles/walesa/ Perfil de Lech Wałęsa en la CNN] (([[inlish simi]]pi) * [http://www.britannica.com/nobel/micro/629_24.html Lech Wałęsa en la Britannica] ([[inlish simi]]pi) * [https://web.archive.org/web/20060729213833/http://www.icrc.org/Web/spa/sitespa0.nsf/iwpList601/C4D78C9D752F293C0325702D0078F770 Entrevisa a Lech Wałęsa en la revista del Comité Internacional de la Cruz Roja] * [http://www.ilw.org.pl/ Fundación Lech Wałęsa ] ([[polski simi]]pi) * [http://www.airport.gdansk.pl/ Aeropuerto Gdansk Lech Walesa] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=100% |- |width="30%" align="center"|Precedido por:<br />'''[[Wojciech Jaruzelski]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Pulunya Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Flag of the President of Poland.svg|25px|Pulunya umalliq wallqanqa]]<br /> 1990 - 1995 |width="30%" align="center"|Sucedido por:<br />'''[[Aleksander Kwaśniewski]]''' |- |width="30%" align="center"|Precedido por:<br />'''[[Alva Myrdal]]<br /> [[Alfonso García Robles]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Nobel Suñay Qasikaypi]]'''<br /> [[Rikcha:Nobel prize medal.svg‎|25px|Nobel prize medal]]<br /> 1983 |width="30%" align="center"|Sucedido por:<br />'''[[Desmond Mpilo Tutu]]''' |} {{DEFAULTSORT:Walesa Lech}} [[Katiguriya:Paqarisqa 1943]] [[Katiguriya:Umalliq (Pulunya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Pulunya)]] [[Katiguriya:Nobel suñay]] [[Katiguriya:Nobel Suñay Qasikaypi]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Solidarność]] 43rhubi7uavt6nmf7onm4gq057fggdw 0 34598 688913 662213 2026-05-03T03:18:54Z Breogan2008 7106 688913 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Muḥammad Anuar as-Sādāt''', Anuar el-Sadat , Anuar Sadat sutiyuq runaqa [[arabya simi]]pi: محمد أنور السادات,r (* {{Pun|25|12|1918}} paqarisqa [[Mit Abu I-Kum]] llaqtapi - {{Pun|6|10|1981}} wañusqa [[Qahira]] llaqtapi), huk {{EGY}} mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku qarqan. [[Rikcha:Nobel prize medal.svg‎|Premio Nobel|20px]] [[Nobel Suñay Qasikaypi]] chaskirqan. [[1978]] watapiqa chiqniq. [[1970]] watamanta [[1981]] ñawpaq kuti [[Ihiptu]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Mohammed Sadati; Maman: Sitt-Al-Barrein .<br>Ñawpaq warmikuna: * Ehsan Madi<br>Churinkuna: Camelia * Jehan Raouf (Jehan Sadat)<br>Churinkuna: Gamal, Lobna, Noha wan Jehan Yachaywasi: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Ihiptu wiñay kawsaynin]] [[Rikcha:Sadat and Begin clean3.jpg|thumb|right|200px|Sadat wan [[Menachem Begin]]]] [[Rikcha:Sadat tomb 03.JPG|thumb|right|220px|Sadat tumba]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Anwar Sadat}} * [http://www.sadat.org Pagina oficial de Anwar Sadat] ([[arabya simi]]pi) * [http://theindb.com/names/a/anwar_el-sadat.html Anwar Sadat at The Internet Name Database] * [https://web.archive.org/web/20150402163055/http://www.elsadat.info/ El-Sadat.info] ([[inlish simi]]pi) {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=100% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Gamal Abdel Nasser]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ihiptu Umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Egypt.svg|25px|Ihiptu wallqanqa]]<br> 1970 - 1981 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Sufi Abu Taleb]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Mustafa Khalil]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ihiptu Uma kamayuq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Egypt.svg|25px|Ihiptu wallqanqa]]<br> 1980 - 1981 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Husni Mubarak]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Aziz Sedki]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ihiptu Umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Egypt.svg|25px|Ihiptu wallqanqa]]<br> 1973 - 1974 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Abdelaziz Muhammad Hejazi]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Amnesty International]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Nobel Suñay Qasikaypi]]'''<br /> [[Rikcha:Nobel prize medal.svg‎|25px|Nobel prize medal]]<br /> 1978 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Mama Tirisa (Kalkuta)]]''' |} {{DEFAULTSORT:Sadat Anuar}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1918]] [[Katiguriya:Wañusqa 1981]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Ihiptu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ihiptu)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Ihiptu)]] [[Katiguriya:Umalliq (Ihiptu)]] [[Katiguriya:Nobel suñay]] [[Katiguriya:Nobel Suñay Qasikaypi]] rr3m6ioya8fd30dbd6i0a75mqg0g94y 0 44617 688914 678249 2026-05-03T03:19:04Z Breogan2008 7106 688914 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Hiruhitu''' icha '''Hirohito''' ('''裕仁'''), Shōwa Hatun Qhapaq (昭和天皇:Shōwa Tennō), (* {{Pun|29|04|1901}} paqarisqa [[Tokio]] llaqtapi – {{Pun|7|01|1989}} wañusqa [[Tokio]] llaqtapi), 124º Hapun pa hatun qhapaqnin 1926 watamanta 1989 watakama Nihun hatun qhapaqnin. Tayta: Taishō; Mama: Teimi. Ñawpaq Warmi: Kōjun (Kuni Ñust'a '''Nagako''':久邇宮良子女王, ''Kuni no miya Nagako joō'') Churikuna: Teru, Hisa, Taka, Yori, Tsugu, Yoshi, Suga. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Nihun)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|昭和天皇|Hirohito}} * [http://homepage3.nifty.com/kadzuwo/triviana/hirohito.htm Hirohito, Emperor @A Trivial Encyclopedia of Japan] (con enlaces en diversos idiomas) {| {{tablabonita}} align=center width=80% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Yoshihito]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Nihun Hatun Qhapaq]]'''<br />[[Rikcha:Flag of the Japanese Emperor.svg|22px]]<br />1926–1989 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Akihito]]'''<br /> |- |} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Wiñay kawsay (Nihun)]] [[Katiguriya:Hatun Qhapaq (Nihun)]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1901]] [[Katiguriya:Wañusqa 1989]] guh8tvws2uw2zhsks8h16m2vvtjyv1z 0 44618 688915 662087 2026-05-03T03:19:12Z Breogan2008 7106 688915 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Akihito''' ('''明仁'''), Heisei Hatun Qhapaq (平成天皇, Heisei-tennō), (* {{Pun|23|12|1933}} paqarisqa [[Tokio]] llaqtapi – ), 125º Hapun pa hatun qhapaqnin (1989-2019) Tayta: '''Hirohito''' ('''裕仁'''),; Mama: Kōjun. Ñawpaq Warmi: Michiko Hatun Quya, (皇后美智子 Kōgō Michiko) Michiko Shōda (正田 美智子, Shōda Michiko) Churikuna: * Naruhito Awki ({{Pun|23|02|1960}} - ) ** Aiko, Toshi Ñust'a ({{Pun|1|12|2001}} - ) * Fumihito Awki ({{Pun|30|10|1965}} - ) ** Mako Ñust'a ({{Pun|23|10|1991}} - ) ** Kako Ñust'a({{Pun|29|12|1994}} - ) ** Hisahito Awki ({{Pun|6|09|2006}} - ) * Sayako Ñust'a ({{Pun|18|04|1969}} - ) == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Nihun)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Emperor Akihito}} * [http://www.kunaicho.go.jp/eindex.html Sitio web oficial de la Agencia de la Casa Real] * [https://web.archive.org/web/20100712010359/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/asia/japon/akihito Biografía en Fundación CIDOB] {| {{tablabonita}} align=center width=80% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Hirohito]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Nihun Hatun Qhapaq]]'''<br />[[Rikcha:Flag of the Japanese Emperor.svg|22px]]<br />1989–2019 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />[[Naruhito]] <br /> |- |} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Wiñay kawsay (Nihun)]] [[Katiguriya:Hatun Qhapaq (Nihun)]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1933]] ii3qjvs5l76dxo5yj7l09kt7wh06yr1 0 44621 688916 676054 2026-05-03T03:19:24Z Breogan2008 7106 688916 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Mutsuhito''' ('''睦仁?'''), Meiji Hatun Qhapaq (明治天皇, Meiji Tennō?), (* {{Pun|3|11|1852}} paqarisqa [[Kioto]] llaqtapi – {{Pun|30|07|1912}} wañusqa [[Tokio]] llaqtapi ), 122º Hapun pa hatun qhapaqnin 1867 watamanta 1912 watakama Nihun hatun qhapaqnin. Tayta: '''Kōmei''' ('''裕仁'''),; Mama: Nakayama Yoshiko. Ñawpaq Warmi: Shōken Hatun Quya, (皇后美智子 Kōgō Michiko) Haruko (正田 美智子, Shōda Michiko) Warmikuna: Mitsuko (1853–1873), Natsuko (1856–1873), Yanagiwara Naruko (1855–1943), Chigusa Kotoko (1855–1944) wan Sono Sachiko (1867–1947). Churikuna: 15 * [[Yoshihito]] Awki (Haru no miya Yoshihito Shinnō), 3°, ({{Pun|31|08|1879}} – {{Pun|25|12|1926}}). * Masako Ñusta (Tsune-no-miya Masako Naishinnō), 6a., ({{Pun|30|09|1888}}–{{Pun|8|03|1940}}). * Fusako Ñusta (Kane-no-miya Fusako Naishinnō), 7a., ({{Pun|28|01|1890}}–{{Pun|11|08|1974}}). * Nobuko Ñusta (Fumi-no-miya Nobuko Naishinnō), 8a., ({{Pun|7|08|1891}}–{{Pun|3|11|1933}}). * Toshiko Ñusta (Yasu-no-miya Toshiko Naishinnō), 9a., ({{Pun|11|05|1896}}–{{Pun|5|03|1978}}). == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Nihun)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Meiji Emperor}} * [http://www.kunaicho.go.jp/eindex.html Sitio web oficial de la Agencia de la Casa Real] * [http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/asia/japon/meiji Biografía en Fundación CIDOB] {| {{tablabonita}} align=center width=80% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Osahito]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Nihun Hatun Qhapaq]]'''<br />[[Rikcha:Flag of the Japanese Emperor.svg|22px]]<br />1867–1912 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Yoshihito]]'''<br /> |- |} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Wiñay kawsay (Nihun)]] [[Katiguriya:Hatun Qhapaq (Nihun)]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1852]] [[Katiguriya:Wañusqa 1912]] s3n3jp1ra75nq0tjxq3xp4n14frh7yv 0 44763 688917 665848 2026-05-03T03:19:35Z Breogan2008 7106 688917 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Aldo Moro''' sutiyup runaqa (* {{Pun|23|9|1939}} paqarisqa Maglima llaqtapi - †{{Pun|9|05|1978}} wañusqa Roma llaqtapi [[Roma]] llaqtapi) [[Italya]] mama llaqtap pulitiku, [[uma kamayuq]]ninmi kachkan. Tayta:; Mama: [[Rikcha:Aldo Moro br.jpg|250px|thumb|right]] Warmi: <br>Wawakuna: == Kaypipas qhaway == Richard Drake (1996). The Aldo Moro Murder Case. Boston: Harvard University Press. ISBN 0674014812. ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|Ado Moro}} *[https://web.archive.org/web/20100711191904/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/europa/italia/romano_prodi Biografía en español por Fundación CIDOB] * [http://ec.europa.eu/comm/archives/commission_1999_2004/prodi/index_es.htm Presidente Romano Prodi] Europa {|{{tablabonita}} align=center width=95% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Mariano Rumor]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Italya Uma kamayuq]]<br>>[[Rikcha:Flag of the Prime Minister of Italy.svg|40px]]'''<br />1973–1974 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Giovanni Leone]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Giovanni Leone]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Italya Uma kamayuq]] '''<br />1999-2004 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Giovanni Leone]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Liam Cosgrave]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Iwrupa Umalliq]]'''<br /> Anta situwa thipally 1975 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Liam Cosgrave]]''' |} {{DEFAULTSORT:Moro Aldo}} [[Katiguriya:Italyayuq]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Italya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Italya)]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1916]] [[Katiguriya:Wañusqa 1978]] 18vi4931d3ol3li0htnsf4uqitlzgp9 0 44853 688918 652066 2026-05-03T03:20:29Z Breogan2008 7106 688918 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Leonid Makarovych Kravčuk''' ([[ukranya simi]]pi: ''Леонід Макарович Кравчук'') sutiyuq runaqa (1934-2022) paqarisqa [[Velyky Zhytyn]] ([[Pulunya]]) llaqtapi) huk [[Ukranya]] mama llaqta pulitiku, 1991 watapi marsu killamanta 1994 watapi disimri killakama [[Ukranya]]p [[umalliq]]nin Tayta: ; Mama: <br /> Ñawpaq warmi: <br />Wawakuna: 6. Yachaywasi: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Ukranya]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Leonid Kravčuk}} ). {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=100% |- |width="30%" align="center"|Precedido por:<br />'''[[cargo creado]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ukranya Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Lesser_Coat_of_Arms_of_Ukraine.svg|25px|Ukranya wallqanqa]]<br /> 1991 - 1994 |width="30%" align="center"|Sucedido por:<br />'''[[Leonid Kučma]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Kravchuk, Leonid}} [[Katiguriya:Paqarisqa 1934]] [[Katiguriya:Umalliq (Ukranya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ukranya)]] [[Katiguriya:Qhari]] no2sxaigtrwje16of4kicwixfdk8zpw 0 46951 688919 655359 2026-05-03T03:20:45Z Breogan2008 7106 688919 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Dmitri Anatólievich Medvédev''' sutiyuq runaqa ([[Rusiya simi]]pi: Дмитрий Анатольевич Медведев; IPA: [ˈdmʲitrʲɪj ɐnɐˈtolʲjɪvʲɪtɕ mʲɪˈdvʲedʲɪf]; [[14 ñiqin kantaray killapi]] [[1965]] paqarisqa [[Leningrad]] llaqtapi) [[Rusiya]] mama llaqtayuq [[taripay amachaq]]mi pulitikum. Rusiya [[umalliq]]. 2012 watamantapacha [[Rusiyap Uma kamayuqnin]]mi kachkan. 2008 watamanta 2012 watakama [[Rusiyap Umalliqnin]]mi karqan. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Rusiya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Дмитрий Анатольевич Медведев|{{PAGENAME}}}} {|align="left" border="1" width=60% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Viktor Zubkov]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Rusiya Uma kamayuq]]'''<br />[[Rikcha:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|25px|Rusiya wallqanqa]]<br /> 2012 - |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[-]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Vladimir Putin]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Rusiya Umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|25px|Rusiya wallqanqa]]<br /> 2008 - 2012 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Vladimir Putin]]''' |} {{DEFAULTSORT:Medvedev Dmitri}} [[Katiguriya:Paqarisqa 1965]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Rusiya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Rusiya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Rusiya)]] 063t7n2yj8y2t9ag8dos3h46zdmunic 0 47015 688920 677132 2026-05-03T03:20:57Z Breogan2008 7106 688920 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Christian Wilhelm Walter Wulff ''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|19|06|1949}} paqarisqa [[Osnabrück]] llaqtapi - ) huk {{GER}} mama llaqtayuq [[taripay amachaq]]mi, [[pulitiku]] runapas. 2010 watamanta 2012 watakamam [[Alimanya]] mama llaqtap [[Umalliq]]ninmi karqan. [[Maki p'akichikuy]]manta [[ch'atay|ch'ataptinkum]], kamachinanmanta ithirirqanmi. Chaymantataqmi [[Joachim Gauck]] sutiyuq pulitikum akllasqa karqan. == Kaypipas qhaway == * [[Alimanyapa wiñay kawsaynin]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Christian Wulff}} {{commonscat}} === [[Kastilla simi]] === * [https://web.archive.org/web/20140103001713/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/europa/alemania/christian_wulff Biografía Fundación CIDOB] === [[Inlish simi]] === {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=68% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Horst Köhler]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Alimanya Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Standard of the President of Germany.svg|30px|center]] <br>2010-2012<br>Bundespräsident der Bundesrepublik Deutschland |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Joachim Gauck]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Wulff Christian}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1949]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Alimanya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Alimanya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Alimanya)]] 6kfktqhc4a462yqc2niynq0xepskkq5 0 47017 688921 626447 2026-05-03T03:21:07Z Breogan2008 7106 688921 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Helmut Heinrich Waldemar Schmidt''' sutiyuq runaqa ({{Pun|23|12|1918}} paqarisqa [[Hamburg]] llaqtapi - {{Pun|10|11|2015}} wañusqa [[Hamburg]] llaqtapi) huk {{GER}} mama llaqtayuq pulitikum, [[Alimanyap Susyaldimukrata Partidun]]pi (SPD) wankurisqa. 1974 watamanta 1982 watakama [[kunti Alimanya]] mama llaqtap [[kansillir]]ninmi karqan. == Hawa t'inkikuna == {{commons}} * [https://www.hdg.de/lemo/biografie/helmut-schmidt.html Helmut Schimidt (aliman simi)] {| {{tablabonita}} align=center width=70% | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq''':<br /> '''[[Willy Brandt]]''' | width="40%" align="center" | '''[[Kunti Alimanya]] mama llaqtap [[kansillir]]nin'''<br />'''1974-1982''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq''':<br />'''[[Helmut Kohl]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Karl Schiller]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Musiku Ministru (Alimanya)|Musiku Ministru]]'''<br />'''1972–1974''' |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br /> '''[[Hans Apel]]''' |} </center> {{DEFAULTSORT:Schmidt, Helmut}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1918]] [[Katiguriya:Wañusqa 2015]] [[Katiguriya:Pulitiku (Alimanya)]] [[Katiguriya:Ministru (Alimanya)]] [[Katiguriya:Kansillir (Alimanya)]] d36rrpsftbfy9m7d4wsdhs14358q7z7 0 47366 688922 677308 2026-05-03T03:21:14Z Breogan2008 7106 688922 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Carlos Mauricio Funes Cartagena''' sutiyuq runaqa ([[1959]] - [[2025]]) huk {{SLV}} mama llaqtayuq [[karu rikuy]] [[willay kamayuq]] runam, [[pulitiku]]pas. Salwadurpa [[umalliq]]ninmi kachkan, {{Pun|1|6|2009}} p'unchawmanta pacha. 2009 wata [[akllanakuy]]pi [[Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional]] nisqapaqmi atirqan. == Kaypipas qhaway == * [[Salwadurpa wiñay kawsaynin]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20090921150242/http://www.presidencia.gob.sv/traspaso/index.html Casa Presidencial de El Salvador]. * [https://web.archive.org/web/20090423184137/http://www.mauriciofunestv.com/ Mauricio Funes] - Tukri llika tiyaynin. {{DEFAULTSORT:Funes, Mauricio}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1959]] [[Katiguriya:Willay kamayuq (Salwadur)]][[Katiguriya:Pulitiku (Salwadur)]] [[Katiguriya:Susyalista]] [[Katiguriya:Umalliq (Salwadur)]] e8h68rhfmj448p5zowp80aa9o2zkrzp 0 47381 688923 605274 2026-05-03T03:21:22Z Breogan2008 7106 688923 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Rosario del Pilar Fernández Figueroa''' (* {{Pun|9|11|1955}} paqarisqa Lima llaqtapi - ) [[piruw]]anu [[kamachiy amachaq]]mi warmi pulitika nisqapas. Piruw mama llaqtayuw [[Taripay amachaq]]mi. Tayta: Joffré Fernández Valdivieso. Tukuy [[Abya Yala]]pi ñawpaq kaq warmis kaspa [[Uma kamayuq (Piruw)|Primera Ministra]] tukurqan. Yachay suntur: [[Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Suntur]] == Kaypipas qhaway == * [[Piruw]] == Hawa t'inkikuna == * [http://elcomercio.pe/ediciononline/html/2007-12-20/el-perfil-cuatro-nuevos-ministros.html El Comercio] {{DEFAULTSORT:Fernandez Rosario}} [[Katiguriya:Paqarisqa 1955]] [[Katiguriya:Warmi]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Piruw)]] 3f3yhzldq9ex4xjl97x3jxj736jj37h 0 47382 688924 673691 2026-05-03T03:21:29Z Breogan2008 7106 688924 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''José Antonio Chang Escobedo ''' sutiyuq runaqa ({{Pun|19|05|1958}} paqarisqa [[Lima]] llaqtapi) huk {{PER}} mama llaqtayuq [[allwiya kamayuq]] wan [[pulitiku]]pas. Piruw [[uma kamayuq]]pas qarqan. == Paymanta willasqa mana allin rurasqankuna == San Martín de Porres Yachay Sunturpa Pusaqninmi karqan achka kuti. Chay kargumanqa llullakuspas chayarqan. Chaypacha yachay sunturpa qullqinkunata [[Suwakuy|suwakurqansi]]. [[Alan García]]p kumisyuntaq nirqan, manam huchallikurqanchu, nispa. ==Suñaykuna== *Gran Cruz de la Orden del Sol del Perú (2011) == Kaypipas qhaway == * [[Piruwpa wiñay kawsaynin]] <!-- == Pukyukuna == <references /> --> == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20101229090557/http://www.desdeeltercerpiso.com/2009/07/esta-es-tu-vida-jose-antonio-chang/ DesdeElTercerPiso Vida política de José Antonio Chang] * [http://www.tercaopinion.org/2010/09/los-socios-de-garcia-nuevo-gabinete.html Críticas a Chang Escobedo por Oscar Torres en TercaOpinión] {{DEFAULTSORT:Chang Escobedo Jose Antonio}} [[Katiguriya:Lima llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1958]] [[Katiguriya:Allwiya kamayuq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Yachachiq (Piruw)]] [[Katiguriya:Yachachiy ministru (Piruw)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Piruw)]] 6pcctiiny0jqh10tp1xggvp8mu9q23g 0 47423 688925 679708 2026-05-03T03:21:38Z Breogan2008 7106 688925 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Pedro Pablo Kuczynski Godard''' ('''PPK''', ''Piyru Pawlu Kuchinski Qutar'') ({{Pun|3|10|1938}} paqarisqa [[Lima]] llaqtapi) huk {{PER}} mama llaqtayuq [[musiku]]qmi, [[pulitiku]]pas, hukllachasqa suyukunayuqpas. {{Pun|28|7|2016}} p'unchwmanta [[Piruwpa umalliqnin]]mi kachkan, 2021 watakama kanan. 2016pi Piruw llaqta umalliqkayta munapan: Qipa tumaypi Kikuwan atipanakunqa. 2005 watamanta 2006 watakamataq [[uma kamayuq]]mi. 2001 watamanta 2002 watakama wan 2004 watamanta 2005 watakama Piruwpas Musiku ministrunmi karqan. 1980 watamanta 1982 watakama Piruwpas Micha wan Qhuya ministrunmi karqan. [[Pirwanukuna Wakinchaypaq]] (Peruanos Por El Kambio, PPK) nisqa partidupi wankurisqa kaspa, 2016 watapi umallina akllanakuykunapi aynirqan. Chayrayku huk partidukunawan Gana Perú nisqa akllanakuy tantanakuytam kamarirqan. {{Pun|5|6|2016}} akllanakuykunapi iskay ñiqin akllanakuy muyupi [[Keiko Fujimori]]tam atirqan lliw kunkakunap 50,12-%-ninwan.<ref>[http://larepublica.pe/politica/775464-onpe-resultados-al-100-pedro-pablo-kuczynski-es-virtual-presidente-de-la-republica Resultados ONPE al 100%: PPK obtiene 50.12% y Keiko Fujimori 49.88%]. La República, {{Pun|9|6|2016}}.</ref> == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Piruw)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20110424015318/http://www.ppk.pe/ Llika tiyaynin] * [http://twitter.com/ppkamigo Tukri rakiqunan], [[Twitter]] nisqapi * (inlish simipi) [http://www.newsweek.com/2005/02/28/pedro-pablo-kuczynski.html Pedro Pablo Kuczynskita tapupayay] ''[[Newsweek]]'', {{Pun0|28|2|2005}} == Pukyukuna == <references /> {{DEFAULTSORT:Kuczynski Godar Pedro Pablo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Lima llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1938]] [[Katiguriya:Musiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Micha wan Qhuya ministru (Piruw)]] [[Katiguriya:Musiku ministru (Piruw)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Piruw)]] [[Katiguriya:Umalliq (Piruw)]] fzoiz68m9exnnd92yx4uakvnddty4i5 0 48605 688926 667792 2026-05-03T03:21:44Z Breogan2008 7106 688926 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Wangari Muta Maathai''' (Mary Josephine Maathai), warmiqa sutiyuq, (* {{Pun|1|04|1940}} paqarisqa [[Nyeri]] ([[Kinya]]) llaqtapi - {{Pun|25|09|2011}} wañusqa [[Nairobi]] llaqtapi ). Kenya warmi pulitiku. <br />[[Rikcha:Nobel prize medal.svg‎|Premio Nobel|20px]] [[Nobel Suñay Qasikaypi]] chaskirqan. [[2004]] watapiqa chiqniq. Tayta: , Mama:<br /> Ñawpaq runa: <br />Wawakuna: == Qillqaqkuna == * Wangari Maathai, ''The Greenbelt Movement: Sharing the Approach and the Experience'', Lantern Books, 2003. ISBN 1-59056-040-X * Wangari Maathai, ''The Canopy of Hope: My Life Campaigning for Africa, Women, and the Environment'', Lantern Books, 2002. ISBN 1-59056-002-7 * Wangari Maathai, ''Bottom is Heavy Too: Edinburgh Medal Lecture'', Edinburgh UP, 1994. ISBN 0-7486-0518-5 == Suñaykuna == * [[Nobel Suñay]] (2004) * [[Sophie Suñay]] (2004) * [[Petra Kelly Suñay]] (2004) * [[Edinburgh Medal]] (1993) * [[Aphrika Suñay]] (1991) * [[Goldman Muyuriq pacha Suñay]] (1991) * [[Right Livelihood Suñay]] (1984) == Kaypipas qhaway == * [[Muyuriq pacha]] {{Listaref|}} == Hawa t'inkikuna == {{commons}} * [http://nobelprize.org/peace/laureates/2004/index.html Wangari Maathai - Página de los Premios Nobel.] * [http://www.greenbeltmovement.org Wangari Maathai - ''The Green Belt Movement''.] * [https://web.archive.org/web/20110314155058/http://www.imow.org/wpp/stories/viewStory?language=es&storyid=1239 Wangari Maathai - Un artículo y una película por el Museo internacional de mujeres.] * [http://www.unesco.org/courier/1999_12/sp/dires/txt1.htm Wangari Maathai - Página de la UNESCO Wangari Muta Maathai: El Vivero de la Democracia.] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=70% |- |width="30%" align="center"|Precedido por:<br />'''[[Shirin Ebadi]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Nobel suñay Qasikaypi]]'''<br /> [[Rikcha:Nobel prize medal.svg‎|25px|Nobel suñay]]<br /> 2004 |width="30%" align="center"|Sucedido por:<br />'''[[Mohamed ElBaradei]]<br>[[ A.I.E.A.]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Maathai Wangari}} [[Katiguriya:Paqarisqa 1940]] [[Katiguriya:Wañusqa 2011]] [[Katiguriya:Warmi]] [[Katiguriya:Kawsay yachaq]] [[Katiguriya:Pulitiku (Kinya)]] [[Katiguriya:Nobel suñay]] [[Katiguriya:Nobel Suñay Qasikaypi]] nmg43hmk26b1hd6bko6exwbshgch0gp 0 48631 688927 662744 2026-05-03T03:21:52Z Breogan2008 7106 688927 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Ellen Johnson-Sirleaf''' sutiyuq warmiqa (* {{Pun|29|10|1938}} paqarisqa [[Monrovia]] llaqtapi - ). Libirya mama llaqta musikupas, pulitiku wan Umalliq. [[1972]] watamanta [[1973]] watakama Musiku Ministru. [[2006]] watamanta ñawpaq kuti [[Libirya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. <br />[[Rikcha:Nobel prize medal.svg‎|Premio Nobel|20px]] [[Nobel Suñay Qasikaypi]] chaskirqan. [[2011]] watapiqa chiqniq ([[Leymah Gbowee]] wan [[Tawakul Karman]]). Tayta: [[Jahmale Carney Johnson]]; Mama: .<br /> Ñawpaq runa: James Sirleaf Yachaywasi: == Suñaykuna == * [[2011]]: [[Nobel Suñay]] == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Libirya)]] == Hawa t'inkikuna == {{Commons|Ellen Johnson-Sirleaf}} * [https://web.archive.org/web/20160304190127/http://www.imow.org/wpp/stories/viewStory?language=es&storyid=924 Un artículo sobre Ellen Johnson-Sirleaf por el Museo internacional de mujeres.] * [http://www.plus.es/codigo/noticias/ficha_noticia.asp?id=507378 Liberia: Ellen Johnson-Sirleaf será la primera mujer jefe de Estado en África] CNN + Nota: Este título contiene errores: Etiopía y Egipto ya han tenido jefas de estado (aunque no presidentas ni elegidas democráticamente). * [http://www.diariocolatino.com/internacionales/detalles.asp?NewsID=6236 Liberiana Johnson-Sirleaf, primera presidenta de un estado africano] Diariocolatino.com {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Gyude Bryant]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Libirya Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Liberia.svg|25px|Libirya wallqanqa]]<br /> 2006 - |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[-]]''' |- |} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Liu Xiaobo]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Nobel suñay Qasikaypi]]'''<br /> [[Rikcha:Nobel prize medal.svg‎|25px|Nobel suñay]]<br /> 2011 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[-]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Johnson-Sirleaf}} [[Katiguriya:Warmi]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1938]] [[Katiguriya:Musiku (Libirya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Libirya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Libirya)]] [[Katiguriya:Nobel suñay]] [[Katiguriya:Nobel Suñay Qasikaypi]] 5h55brfl0g0q6cobdzlc5k7x8zudmb2 0 48632 688928 644482 2026-05-03T03:21:58Z Breogan2008 7106 688928 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Ramiz Alia''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|18|10|1925}} paqarisqa [[Shkodër]] llaqtapi - {{Pun|7|10|2011}} wañusqa [[Tirana]] llaqtapi ), huk {{ALB}} mama llaqtayuq [[musiku]]pas, pulitiku wan Umalliq. [[1991]] watamanta [[1992]] watakama ñawpaq kuti [[Albanya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Yachaywasi: == Suñaykuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Albanya)]] == Hawa t'inkikuna == {{Commons|Ramiz Alia}} * [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/ ''Country Studies On-Line''] ''at the [[Library of Congress]]''. {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Enver Hoxha]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Albanya Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:State Emblem of the People's Republic of Albania.svg|25px|Albanya wallqanqa]]<br /> 1985 - 1992 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Sali Berisha]]''' |- |} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% {{DEFAULTSORT:Alia Ramiz}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1925]] [[Katiguriya:Wañusqa 2011]] [[Katiguriya:Pulitiku (Albanya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Albanya)]] 3iewlqrez9n8etykff0wk28mmek9hhv 0 48666 688929 643834 2026-05-03T03:22:06Z Breogan2008 7106 688929 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Eleftherios Venizelos''' ([[grisya simi]]pi: Ελευθέριος Βενιζέλος) sutiyuq runaqa (* {{Pun|23|08|1854}} paqarisqa [[Khanià]] (Τα Χανιά) llaqtapi - {{Pun|18|03|1936}} wañusqa [[Paris]] llaqtapi), huk {{GRE}} mama llaqtayuq pulitiku. [[1910]] watamanta [[1915]] watakama ñawpaq kuti [[Grisya]]pa [[Uma kamayuq]]nin karqan. Taytan: ; Maman: . <br>Ñawpaq warmi: Maria Katelouzou (1891-1894); Elena Skylitsi (1921-1936)<br>Churinkuna: Kyriakos wan Sofoklis Venizelos. Yachaywasi: == Qillqaskankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Grisyapa wiñay kawsaynin]] * [[Konstantinos I Grisyamanta]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} * [http://www.venizelos-foundation.gr/ Sitio de la Fundación Venizelos] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=58% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Alexandros Zaimis]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br>1933 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Alexandros Othonaios]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Alexandros Papanastasiu]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br> 1932 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Alexandros Zaimis]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Alexandros Zaimis]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br>1928 - 1932 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Alexandros Papanastasiu]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Dimitrios Gounaris]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br>1915 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Aléxandros Zaimis]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Stephanos Dragumis]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br>1910 - 1915 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Dimitrios Gounaris]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Venizelos Eleftherios}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1864]] [[Katiguriya:Wañusqa 1936]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Grisya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Grisya)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Grisya)]] dhrypen159d4y4wunskq31koy4ub8et 0 48674 688930 624746 2026-05-03T03:22:13Z Breogan2008 7106 688930 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Alexandros Thrasívoulou Zaimis''',[[grisya simi]]pi: Αλέξανδρος Θρασύβουλου Ζαΐμης (* {{Pun|9|11|1855}} paqarisqa [[Patras]] llaqtapi - {{Pun|15|09|1936}} wañusqa [[Wien]] llaqtapi), {{GRE}} mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku qarqan. [[1929]] watamanta [[1935]] watakama ñawpaq kuti [[Grisya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. [[1897]] watamanta [[1928]] watakama ñawpaq kuti [[Grisya]]pa [[Uma kamayuq]]nin karqan. Tayta: Thrasivoulos Zaimis; Mama: <br /> Ñawpaq warmi: <br />Churinkuna: Ion Dragumis. Yachaywasi: == Qillqaskankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Grisya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} * [http://www.venizelos-foundation.gr/ Sitio de la Fundación Venizelos] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=58% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Pavlos Kunturiotis]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br /> 1929 - 1935 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[-]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Georgios Kondilis]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br /> 1926 - 1928 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Eleftherios Venizelos]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Spirídon Lámpros]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br /> 1917 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Eleftherios Venizelos]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Stephanos Skuludis]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br /> 1916 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Nikolaos Kalogeropulos]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Eleftherios Venizelos]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br /> 1915 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Stephanos Skuludis]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Georgios Theotokis]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br /> 1901 - 1902 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Theodoros Deligiannis]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Dimitrios Rallis]]''' |width="20%" align="center"| '''[[Grisya Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Greece.svg|25px|Grisya wallqanqa]]<br /> 1897 - 1899 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Georgios Theotokis]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Zaimis Alexandros}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1855]] [[Katiguriya:Wañusqa 1936]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Grisya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Grisya)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Grisya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Grisya)]] cvl24ld0n965dkmhjgot6r0ig3v8zb7 0 48722 688931 665315 2026-05-03T03:22:20Z Breogan2008 7106 688931 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Éamon de Valera''', Edward George de Valera sutiyuq runaqa (* [[14 ñiqin kantaray killapi]] [[1882]] paqarisqa [[New York]] llaqtapi - † [[29 ñiqin chakra yapuy killapi]] [[1975]] wañusqa [[Dublin]] llaqtapi). ([[Ilanda]] mama llaqtap [[yachachiq]] wan pulitiku qarqan. [[1959]] watamanta 1973 ñawpaq kuti [[Ilanda]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Juan Vivion de Valera (Kuba manta); Mama: Catherine Coll (Ilanda manta). <br /> Ñawpaq warmi: Sinéad de Valera<br />Wawakuna: 7 (Vivion, Éamon, Brian, Ruairi, Terence, Máirín wan Emer de Valera). Yachaywasi: Bruree National School, County Limerick wan C.B.S. Charleville County Cork == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ilanda)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Eamon de Valera}} * [https://web.archive.org/web/20070202175845/http://www.apostles.com/devalera.html Biografías y fotografías] de Eamon de Valera (inlish simipi). * [https://web.archive.org/web/20010218112645/http://meandmypage.tripod.com/Art/DeValera.html Eamon de Valera & the Fianna Fail] (inlish simipi). {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Seán T. O'Kelly]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ilanda Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Ireland.svg|25px|Ilanda wallqanqa]]<br /> 1959 - 1973 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Erskine H. Childers]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[John A. Costello]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ilanda Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Ireland.svg|25px|Ilanda wallqanqa]]<br /> 1957 - 1959 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Seán Lemass]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[John A. Costello]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ilanda Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Ireland.svg|25px|Ilanda wallqanqa]]<br /> 1951 - 1954 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[John A. Costello]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''Éamon de Valera'''<br><small>Executive Council Umalliq |width="30%" align="center"| '''[[Ilanda Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Ireland.svg|25px|Ilanda wallqanqa]]<br /> 1937 - 1948 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[John A. Costello]]''' |} {{DEFAULTSORT:Valera Eamon}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1882]] [[Katiguriya:Wañusqa 1975]] [[Katiguriya:Yachachiq (Ilanda)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ilanda)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Ilanda)]] [[Katiguriya:Umalliq (Ilanda)]] dtdykgysp205u7lup3di9x8siu7ijmm 0 48726 688932 686635 2026-05-03T03:22:27Z Breogan2008 7106 688932 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Seán T. O'Kelly''', Seán Tomás Ó Ceallaigh sutiyuq runaqa (* [[25 ñiqin chakra yapuy killapi]] [[1882]] paqarisqa [[Dublin]] llaqtapi - † [[23 ñiqin ayamarq'a killapi]] [[1966]] wañusqa [[Dublin]] llaqtapi). [[Ilanda]] mama llaqtap pulitiku qarqan. [[1945]] watamanta 1959 watakama ñawpaq kuti [[Ilanda]]pa [[Umalliq]]nin karqan. [[1939]] watamanta 1945 watakama Musiku ministru. Tayta: ; Mama: . <br /> Ñawpaq warmi: Mary Kate Ryan (1918-1934) Phyllis Ryan (1936-1966)<br />Wawakuna: Yachaywasi: Richmond Street Irish Christian Brothers School. == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ilanda)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} * [http://www.president.ie/index.php?section=20&president=7&lang=eng] Biography (inlish simipi). {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Douglas Hyde]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ilanda Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Ireland.svg|25px|Ilanda wallqanqa]]<br /> 1945 - 1959 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Éamon de Valera]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:OKelly Sean}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Dublin llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1882]] [[Katiguriya:Wañusqa 1966]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ilanda)]] [[Katiguriya:Musiku ministru (Ilanda)]] [[Katiguriya:Umalliq (Ilanda)]] 7dnvjtnf97mxpnii6z1fd1e5gnrohwb 0 48728 688933 628220 2026-05-03T03:22:34Z Breogan2008 7106 688933 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Mary Robinson''', Mary Patricia Leneghan (Ilanda simi: Máire Pádraigín Ní Lionnacháin) sutiyuq warmiqa (* [[27 &ntilde;iqin inti raymi killapi]] [[1951]] paqarisqa [[Belfast]] llaqtapi - ), huk {{IRL}} mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku qarqan. [[1997]] watamanta [[2011]] watakama ñawpaq kuti [[Ilanda]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mama: . <br> Ñawpaq qusan: Martin McAleese (1976–)<br>Churinkuna: 3 Yachaywasi: Richmond Street Irish Christian Brothers School. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ilanda)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} * [http://www.president.ie/index.php?section=20&lang=eng] Biography (inlish simipi). {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Douglas Hyde]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ilanda Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Ireland.svg|25px|Ilanda wallqanqa]]<br /> 1997 - 2011 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Michael D. Higgins]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:McAleese Mary}} [[Katiguriya:Warmi]] [[Katiguriya:Belfast llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1951]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Ilanda)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ilanda)]] [[Katiguriya:Umalliq (Ilanda)]] bssrnjj7j06pcqz0nj3xcompi8r3pur 0 48729 688934 662749 2026-05-03T03:22:41Z Breogan2008 7106 688934 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Enda Kenny''', Seán Tomás Ó Ceallaigh sutiyuq runaqa (* [[24 ñiqin ayriway killapi]] [[951]] paqarisqa [[Castlebar]] llaqtapi -). [[Ilanda]] mama llaqtap yachachiq wan pulitiku qarqan. [[2011]] watamanta ñawpaq kuti [[Ilanda]]pa [[Uma kamayuq]]nin karqan. [[1994]] watamanta 1997 watakama Qhatu wan Karu puriy ministruninmi kanqa. Tayta: ; Mama: . <br /> Ñawpaq warmi: Fionnuala O'Kelly<br />Wawakuna: Yachaywasi: St. Patrick's National School in Cornanool wan St. Gerald's College (De La Salle) - Castlebar. Alma mater: St Patrick's College of Education (Dublin) wan University College Galway. == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ilanda)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} {{commonscat}} *[https://web.archive.org/web/20121201031620/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/europa/irlanda/enda_kenny Biografía por Fundación CIDOB] (kastilla simipi) {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Brian Cowen]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ilanda Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Ireland.svg|25px|Ilanda wallqanqa]]<br /> 2011 - |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[-]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Kenny Enda}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1951]] [[Katiguriya:Yachachiq (Ilanda)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ilanda)]] [[Katiguriya:Qhatu wan Karu puriy ministru (Ilanda)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Ilanda)]] otf4cx95s7caeqpu4iyebt5o9tan6ib 0 48730 688935 630768 2026-05-03T03:22:48Z Breogan2008 7106 688935 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Bertie Ahern''', Patrick Bartholomew Ahern (ilanda simi: Pádraig Parthalán Ó hEachthairn) sutiyuq runaqa (* [[12 ñiqin tarpuy killapi]] [[951]] paqarisqa [[Dublin]] llaqtapi -). [[Ilanda]] mama llaqtap pulitiku qarqan. [[1997]] watamanta [[2008]] watakama ñawpaq kuti [[Ilanda]]pa [[Uma kamayuq]]nin karqan. [[1991]] watamanta [[1994]] watakama Musiku ministru, [[1993]] watakama [[Ruraychaqa]] wan Qhatu ministru, [[1987]] watakama [[1991]] watakama Ch'amanaku ministru wan [[1982]] watakama Defensa ministru. [[1986]] watamanta 1987 watakama [[Baile Átha Cliath]] kurakan kanqa. Tayta: Con Ahern; Mama: Julia Hourihane. <br /> Ñawpaq warmi: Miriam Kelly<br />Wawakuna: 2 (Georgina wan Cecelia). Yachaywasi: St. Patrick's National School in Drumcondra wan St. Aidan's Christian Brothers (Whitehall). Alma mater: College of Commerce, Rathmines, Dublin Institute of Technology. == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ilanda)]] * [[Charles Haughey]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} *[http://bertieahernoffice.org/ Ufficial website] (inlish simipi) {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[John Bruton]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ilanda Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Ireland.svg|25px|Ilanda wallqanqa]]<br /> 1997 - 2008 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Brian Cowen]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Jim Tunney]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Baile Átha Cliath kuraka]]'''<br /> [[Rikcha:Dublin_city_coa.png|25px|Baile Átha Cliath wallqanqa]]<br /> 1987 - 1988 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Carmencita Hederman]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Ahern Bertie}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1951]] [[Katiguriya:Dublin llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Baile Átha Cliath kurakan]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ilanda)]] [[Katiguriya:Ch'amanaku ministru (Ilanda)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Ilanda)]] kcb7cs7wu5cc6b7dytfcvizauok8uto 0 48818 688936 663034 2026-05-03T03:22:57Z Breogan2008 7106 688936 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''José Luis Rodríguez Zapatero''', sutiyuq runaqa (* {{Pun|4|8|1960}} paqarisqa [[Valladolid]] llaqtapi -), huk {{ESP}} mama llaqtayuq [[taripay amachaq]] wan [[pulitiku]]mi qarqan. [[2004]] watamanta [[2011]] watakama ñawpaq kuti [[Ispaña]]pa [[Uma kamayuq]]nin qarqan. Taytan: Juan Rodríguez García-Lozano (taripay amachaq); Maman: Purificación Zapatero. <br> Ñawpaq warmin: Sonsoles Espinoza<br>Churinkuna: 2 (Laura wan Alba). Yachaywasi: Colegio Discípulas de Jesús, de León (1966–1970); Bachillerato y COU Colegio Leonés (1970–1977). Alma mater: León Yachay Suntur. == Cargukuna == * Diputado por León en el Congreso de los Diputados (1986-2004) * Secretario provincial del PSOE de León (1988-2000) * Secretario general del PSOE (2000-) * Diputado por Madrid en el Congreso de los Diputados (2004-) * Presidente del Gobierno de España (2004-) * Presidente de la Fundación IDEAS (2008-) * Presidente de turno del Consejo Europeo ({{Pun|1|01|2010}}-{{Pun|30|06|2010}}) == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ispaña)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|José Luis Rodríguez Zapatero|José Luis Rodríguez Zapatero}} * [https://web.archive.org/web/20090321104729/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/europa/espana/jose_luis_rodriguez_zapatero Biografía de José Luis Rodríguez Zapatero] (Fundación CIDOB). {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[José María Aznar]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ispaña Uma kamayuq]]'''<br> [[Rikcha:Escudo de España (mazonado).svg|25px|Ispaña wallqanqa]]<br> 2004 - 2011 <br>Presidente del Gobierno de España |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Mariano Rajoy]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Rodriguez Zapatero Jose Luis}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1960]] [[Katiguriya:Valladolid llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Ispaña)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ispaña)]] [[Katiguriya:Apulliq (Ispaña)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Ispaña)]] rt3cqol08q4nqf3l6t40rn96zj16fub 0 48843 688937 667689 2026-05-03T03:23:05Z Breogan2008 7106 688937 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Umaru Musa Yar'Adua''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|16|08|1951}} paqarisqa [[Katsina]] llaqtapi - {{Pun|5|05|2010}} wañusqa [[Aso Rock]] llaqtapi). Niqirya mama llaqtayuq chaqllisinchiq, pulitiku wan Umalliq. [[2007]] watamanta 2010 watakama kuti [[Niqirya]]pa [[umalliq]]nin karqan. [[Rikcha:Heiligendamm G8 2007 008.jpg|thumb|280px|Umaru Musa Yar'Adua (2007)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|Umaru Yar'Adua}} * [https://web.archive.org/web/20100724214656/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/africa/nigeria/umaru_yar_adua Biografía en Fundación CIDOB] (en español) {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=80% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Olusẹgun Ọbasanjọ]] |width="20%" align="center"| '''[[Niqirya Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Seal of the President of Nigeria.svg|30px|Niqirya Umalliq wallqanqa]] <br> 2007 - 2010 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Goodluck Jonathan]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Joseph Akaagerger]] |width="20%" align="center"| '''[[Katsina Gubernadur]]'''<br> <br> 1999- 2007 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Ibrahim Shema]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Yar Adua Umaru}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1951]] [[Katiguriya:Umalliq (Niqirya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Niqirya)]] [[Katiguriya:Chaqllisinchiq (Niqirya)]] tt9bzz5xpam2e77sa3d3583cu8k7xhp 0 48844 688938 645050 2026-05-03T03:23:13Z Breogan2008 7106 688938 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Adolfo Suárez González''', sutiyuq runaqa (* {{Pun|25|09|1932}} paqarisqa [[Cebreros]] llaqtapi - [[23 ñiqin pawqar waray killapi]] [[2014]] watapi [[Madrid]] llaqtapi). {{ESP}} mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku qarqan. [[1976]] watamanta [[1981]] watakama ñawpaq kuti [[Ispaña]]pa [[Uma kamayuq]]nin karqan. Yaya: Hipólito Suárez Guerra; Mama: Herminia González Prados. <br /> Ñawpaq warmi: Amparo Illana Elórtegui<br />Churinkuna: 5 (Mariam, Laura, Javier, María Sonsoles wan Adolfo). Yachaywasi: . Alma mater: Salamanca Yachay Suntur. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ispaña)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|}} * [http://www.centrodemocraticoysocial.com/ Centro Democrático y Social, partido político fundado por Adolfo Suárez] * [http://www.elmundo.es/especiales/2007/09/espana/adolfo_suarez/ Especial de elmundo.es: Adolfo Suárez cumple 75 años] * [http://www.fundacionprincipedeasturias.org/premios/1996/adolfo-suarez/ Premio Príncipe de Asturias de la Concordia 1996] * [http://www.youtube.com/watch?v=UGnor045Slw&feature=related Radio Televisión Española. Dimisión de Suárez como presidente del gobierno de España.] * [http://www.museoadolfosuarezylatransicion.com/ Museo Adolfo Suárez y la Transición en Cebreros] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Fernando de Santiago y Díaz]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ispaña Uma kamayuq]]'''<br />Presidente del Gobierno de España<br> [[Rikcha:Escudo de España (1977-1981).svg|25px|Ispaña wallqanqa]]<br /> 1976 - 1981 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Leopoldo Calvo-Sotelo]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Suarez Gonzalez Adolfo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1932]] [[Katiguriya:Wañusqa 2014]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Ispaña)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ispaña)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Ispaña)]] dl60wika6kfjc5ph29ksa1g3ebmc2ex 0 49085 688939 638614 2026-05-03T03:23:20Z Breogan2008 7106 688939 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Julius Kambarage Nyerere ''', sutipaq runaqa (* {{Pun|13|04|1922}} paqarisqa [[Boutiama]] llaqtapi - {{Pun|14|10|1922}} wañusqa [[London]] llaqtapi), huk {{TZA}} mama llaqtayuq qillqaq wan pulitikumi qarqan. [[1964]] watamanta 1985 watakama kuti [[Tansanya]]pa [[Umalliq]]nin qarqan. Taytan: Nyerere Burito (1860–1942); Maman: <br> Ñawpaq warmi: Maria Nyerere. Yachaywasi: == Qillqasqankuna == *Freedom and Socialism. A Selection from Writings & Speeches, 1965–1967 (1968) Includes "The Arusha Declaration"; "Education for self-reliance"; "The varied paths to socialism"; "The purpose is man"; and "Socialism and development." * Freedom & Development, Uhuru Na Maendeleo (1974) Includes essays on adult education; freedom and development; relevance; and ten years after independence. *Ujamaa — Essays on Socialism (1977) *Crusade for Liberation (1979) *Julius Kaisari (a Swahili translation of William Shakespeare's play Julius Caesar) *Mabepari wa Venisi (a Swahili translation of William Shakespeare's play – The Merchant of Venice) == Suñaykuna == * Nehru Suñay (1976), * Third World Suñay (1982). * Nansen Medal (1983) * Lenin Peace Suñay (1987) * Mamallaqtapura Simón Bolívar Suñay (1992). * Gandhi Peace Suñay (1995). * Katonga, Ugandamanta hatun militar medal == Kaypipas qhaway == * [[Tansanyapa wiñay kawsaynin]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Julius Nyerere}} * *[http://www.inmotionmagazine.com/nyerere.html Jerry Atkin's Nyerere tribute, from InMotion Magazine (inlish simipi)] *[http://www.southcentre.org/mwalimu/ SouthCentre Nyerere Memorial Site (inlish simipi)] *[http://www.southcentre.org/mwalimu/speeches/written/written.htm Mwalimu Neyerere Speeches (inlish simipi)] {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=70% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''musuq''' |width="25%" align="center"| '''[[Tansanya Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Tanzania.svg|25px|Tansanya wallqanqa]]<br> 1964 - 1985 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Ali Hassan Mwinyi]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Nyerere Julius}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1922]] [[Katiguriya:Wañusqa 1999]] [[Katiguriya:Umalliq (Tansanya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Tansanya)]] [[Katiguriya:Qillqaq (Tansanya)]] ks7md5tz9a8rgzf4dpezqovwo3o3ke9 0 49547 688940 662529 2026-05-03T03:23:28Z Breogan2008 7106 688940 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Charles André Joseph Marie de Gaulle ''' sutiyuq runaqa, (* {{Pun|22|11|1890}} paqarisqa [[Lille]] llaqtapi - † {{Pun|9|11|1970}} wañusqa [[Colombey-les-Deux-Églises]] llaqtapi), huk {{FRA}} mama llaqtayuq [[awqaq pusaq]] wan [[pulitiku]] qarqan. [[1959]] watamanta [[1969]] watakamam ñawpaq kuti [[Ransiya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Taytan: Henry de Gaulle<br>Maman: Jeanne Maillot.<br>Ñawpaq warmi: Yvonne Vendroux.<br>Churinkuna: Philippe (*1921), Élisabeth (1924) wan Anne (1928–1948). Alma materi: École spéciale militaire de Saint-Cyr. == Qillqaqkuna == * ''Une mauvaise rencontre'' Imprenta de Montligeon, 1906 (escrito con 15 años) * ''La Congrégation, Hors de France'' Revista del collège de Antoing (n° 6) 1908 * ''Carnet de campagne d'un officier français'' Revue de Paris (n° 6) 1920 * ''La Discorde chez l'ennemi'' Berger-Levrault 1924 * ''Le Flambeau (1ª et 2ª parte)'' Revue militaire (n° 69 y 70) 1927 * ''La Défaite, question morale'' 1927-1928 * ''Philosophie du recrutement'' Revue de l'Infanterie (n° 439) 1929 * ''La Condition des cadres dans l'armée'' 1930-1931 * ''Histoire des troupes du Levant'' Imprenta nationale 1931 (en colaboración con el comandante Yvon y el coronel de Mierry) * ''Le fil de l'épée'' Berger-Levrault 1932 * ''Combats du Temps de paix'' Revue de l'Infanterie (n° 476) 1932 * ''Pour une politique de défense nationale'' Revue Bleue (n° 3) 1933 * ''Le soldat de l'Antiquité'' Revue de l'Infanterie 1933 * ''Forgeons une armée de métiers'' Revue des Vivants 1934 * ''Vers l'armée de métier'' Berger-Levrault 1934 * ''Le problème belge'' Revue Défense Nationale 1936 * ''La France et son Armée'' Plon 1938 * ''Trois études'' Berger-Levrault 1945 (Papel histórico de las fortalezas; Movilización económica en el extranjero ; Cómo construir un ejercito profesional) seguido de ''Mémorandum du 26 janvier 1940''. * ''Mémoires de guerre'' ** Volume I - ''L'Appel, 1940-1942'' Plon 1954 ** Volume II - ''L'Unité, 1942-1944'' Plon 1956 ** Volume III - ''Le Salut, 1944-1946'' Plon 1959 * ''Mémoires d'espoir'' ** Volume I - ''Le Renouveau, 1958-1962'' Plon 1970 ** Volume II - ''L'effort, 1962...'' Plon 1971 * ''Discours et Messages'' ** Volume I - ''Pendant la Guerre, 1940-1946'' Plon 1970 ** Volume II - ''Dans l'attente, 1946-1958'' Plon 1970 ** Volume III - ''Avec le Renouveau, 1958-1962'' Plon 1970 ** Volume IV - ''Pour l'Effort, 1962-1965'' Plon 1970 ** Volume V - ''Vers le Terme, 1966-1969'' Plon 1970 * ''Lettres, Notes et Carnets'' ** Tome 1 - ''1905-1918'' Plon 1980 ** Tome 2 - ''1919-Junio de 1940'' Plon 1980 ** Tome 3 - ''Junio de 1940-Julio de 1941'' Plon 1981 ** Tome 4 - ''Julio de 1941-Mayo de 1943'' Plon 1982 ** Tome 5 - ''Junio de 1943-Mayo de 1945'' Plon 1983 ** Tome 6 - ''Mayo de 1945-Junio de 1951'' Plon 1984 ** Tome 7 - ''Junio de 1951-Mayo de 1958'' Plon 1985 ** Tome 8 - ''Junio de 1958-Diciembre de 1960'' Plon 1985 ** Tome 9 - ''Enero de 1961-Diciembre de 1963'' Plon 1986 ** Tome 10 - ''Enero de 1964-Junio de 1966'' Plon 1986 ** Tome 11 - ''Julio de 1966-Abril de 1969'' Plon 1987 ** Tome 12 - ''Mayo de 1969-Noviembre de 1970'' Plon 1988 ** Tome 13 - ''Complementos de 1924 a 1970'' Plon 1997 * ''Textos, discursos, declaraciones y notas''. La Documentation française n° 216 (25 de septiembre de 1967) == Kaypipas qhaway == * [[Ransiyapa wiñay kawsaynin]] * [[Sinru qillqa: Qillqaqkuna (Ransiya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Charles de Gaulle|Charles de Gaulle}} * [https://web.archive.org/web/20090911095100/http://www.charles-de-gaulle.org/pages/l-homme/accueil/biographie.php Biografía de Charles de Gaulle -Fundación Charles de Gaulle.] * [http://www.ina.fr/fresques/de-gaulle/Html/PrincipaleAccueil.php Archivo audiovisual de los discursos de Charles de Gaulle] [http://www.ina.fr/ Ina (Instituto Nacional Audiovisual)] {| {{tablabonita}} align=left width=65% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[René Coty]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Ransiya Umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Armoiries_république_française.svg|25px]]<br>1959–1969 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Alain Poher]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Pierre Pflimlin]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Ransiya Uma kamayuq]]'''<br />1958–1959<br> |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Georges Pompidou]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:De Gaulle Charles}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1890]] [[Katiguriya:Wañusqa 1970]] [[Katiguriya:Umalliq (Ransiya)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Ransiya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ransiya)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Ransiya)]] epzww8n7tnd3nmmeav14kxej86dofx0 0 49551 688941 636307 2026-05-03T03:23:36Z Breogan2008 7106 688941 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Marie Edmé Patrice Maurice de Mac-Mahon ''' sutiyuq runaqa, (* {{Pun|13|07|1808}} paqarisqa [[Sully (Saône-et-Loire)]] llaqtapi - † {{Pun|17|10|1893}} wañusqa [[Montcresson]] llaqtapi), Ransiya mama llaqtayuq Awqaq pusaq wan pulitiku. [[1873]] watamanta [[1879]] watakamam ñawpaq kuti [[Ransiya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Maurice-François de Mac-Mahon <br />Mama: Ñawpaq warmi: Élisabeth Charlotte Sophie de La Croix de Castries Churinkuna: Patrice de Mac Mahon (1855-1927) <br>Eugène de Mac Mahon (1857-1907)<br>Emmanuel de Mac Mahon (1859-1930)<br>Marie de Mac Mahon (1863-1954). Yachaywasi: Lycée Louis-le-Grand <br>Alma materi: École spéciale militaire de Saint-Cyr. == Suñaykuna == * Ordre national de la Légion d'honneur : chevalier (1830), officier (1837), commandeur (1849), grand officier (1853), grand croix à titre militaire (1855), seul président de la République à être grand croix avant d'être élu, grand maître de l'ordre es qualité[5]. * Ordre de la Toison d'or (Espagne) : chevalier * Ordre du Bain (Royaume-Uni) : grand croix * Ordre de l'Aigle noir (Prusse) : grand croix == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ransiya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Patrice de Mac-Mahon}} * [http://encyclopedia.jrank.org/LUP_MAL/MACMAHON_MARIE.html Patrice de Mac Mahon - Enciclopedia Británica (edición de 1911) ( inlish simipi)] {| {{tablabonita}} align=center width=80% |width="28%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Adolphe Thiers]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Ransiya Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Armoiries_république_française.svg|25px]]<br />1959–1969 |width="28%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Jules Grévy]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Mac Mahon}} [[Katiguriya:Paqarisqa 1808]] [[Katiguriya:Wañusqa 1893]] [[Katiguriya:Umalliq (Ransiya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ransiya)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Ransiya)]] [[Katiguriya:Qhari]] az42xs0oytxb5bajmh7m3q2i0zzjqml 0 49552 688942 636308 2026-05-03T03:23:43Z Breogan2008 7106 688942 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Jules Grévy ''' sutiyuq runaqa, (* {{Pun|13|07|1807}} paqarisqa [[Mont-sous-Vaudrey)]] llaqtapi - † {{Pun|9|09|1891}} wañusqa [[Mont-sous-Vaudrey]] llaqtapi), Ransiya mama llaqtayuq Taripay amachaq wan pulitiku. [[1879]] watamanta [[1887]] watakamam ñawpaq kuti [[Ransiya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Grévy<br />Mama: Ñawpaq warmi: Coralie Fraisse Churinkuna: Yachaywasi: <br>Alma materi: Université de Paris == Suñaykuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ransiya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Category:Jules Grévy }} * [http://www.elysee.fr/president/la-presidence/les-presidents-depuis-1848/histoire-des-presidents-de-la-republique/jules-grevy-1807-1891.5469.html Biographie de Jules Grévy sur le site de la présidence de la République] (ransiya simipi)] {| {{tablabonita}} align=center width=70% |width="28%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Patrice de Mac-Mahon]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Ransiya Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Armoiries_république_française.svg|25px]]<br />1879–1887 |width="28%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Sadi Carnot]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Grevy Jules}} [[Katiguriya:Paqarisqa 1807]] [[Katiguriya:Wañusqa 1891]] [[Katiguriya:Umalliq (Ransiya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ransiya)]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Ransiya)]] [[Katiguriya:Qhari]] fy59w60oexjubtbik3zduei2qrt96ek 0 49554 688943 652252 2026-05-03T03:23:49Z Breogan2008 7106 688943 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} Marie François Sadi Carnot, '''Sadi Carnot''' sutiyuq runaqa, (* {{Pun|11|08|1837}} paqarisqa [[Limoges)]] llaqtapi - † {{Pun|25|06|1894}} wañusqa [[Lyon]] llaqtapi), Ransiya mama llaqtayuq allwiya kamayuq wan pulitiku qarqan. [[1887]] watamanta [[1894]] watakamam ñawpaq kuti [[Ransiya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Hippolyte Carnot <br />Mama: Jeanne-Marie Dupont-Savignat (1816-1897). Ñawpaq warmi: Cécile Dupont-White.<br>Churinkuna: Yachaywasi: Lycée Condorcet <br>Alma mater: [[École polytechnique|École Polytechnique]] wan [[École nationale des ponts et chaussées|École des Ponts et Chaussées]]. == Suñaykuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ransiya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Category:Marie François Sadi Carnot}} * [http://www.elysee.fr/president/la-presidence/le-president-de-la-republique/histoire-des-presidents-de-la-republique/marie-francois-sadi-carnot-1837-1894.5413.html Biographie de Sadi Carnot sur le site de la présidence de la République] (ransiya simipi)] {| {{tablabonita}} align=center width=60% |width="25%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Jules Grévy]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Ransiya Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Armoiries_république_française.svg|25px]]<br />1887–1894 |width="25%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Jean Casimir-Perier]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Carnot Sadi}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1837]] [[Katiguriya:Wañusqa 1894]] [[Katiguriya:Allwiya kamayuq (Ransiya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ransiya)]] [[Katiguriya:Musiku Ministru (Ransiya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Ransiya)]] 6ikj7ozs3rp3eqpylev2tagqh44zma7 0 49555 688944 677133 2026-05-03T03:23:56Z Breogan2008 7106 688944 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Joachim Gauck''' sutiyuq runaqa ({{Pun|24|1|1940}} paqarisqa [[Rostock]] llaqtapi) [[Alimanya]] mama llaqtayuq [[prutistanti]] [[tayta kura]]m, [[pulitiku]] runapas. 2012 watamantam 2017 watakama [[Alimanya]] mama llaqtap [[Umalliq]]ninmi karqan. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Alimanya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=68% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Christian Wulff]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Alimanya Umalliq]]'''<br/>[[Rikcha:Standard of the President of Germany.svg|30px|center]]<br>2012–2017 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Frank-Walter Steinmeier]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Gauck Joachim}} [[Katiguriya:Paqarisqa 1940]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Tayta kura (Alimanya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Alimanya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Alimanya)]] 7iyvm05fsbe2jsvrlpz5q9zwjrydzt9 0 49720 688945 608793 2026-05-03T03:24:02Z Breogan2008 7106 688945 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Oscar Eduardo Valdés Dancuart''' sutiyuq runaqa ({{Pun|3|04|1949}} paqarisqa [[Lima]] llaqtapi) huk [[piruw]]anu [[awqaq pusaq]]mi, [[pulitiku]]pas. [[Yanaqucha qhuya|Yanaquchapi]], [[Tintaya]]pi [[qhuya]] kamachiqkunatam yanapan, chayrayku [[Ollanta Humala]] payta {{Pun|11|12|2011}} Piruwpa [[uma kamayuq]]ninman rurarqan, [[Salomón Lerner Ghitis]] saqirqaptinmi. ==Hawa t'inkikuna== {{commons}} {{DEFAULTSORT:Valdes Dancuart Oscar}} [[Katiguriya:Lima llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1949]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Piruw)]] ds8gme1uihi9b6dg03pb91ga91ybymy 0 49842 688946 665573 2026-05-03T03:24:08Z Breogan2008 7106 688946 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} [[Rikcha:Congresistas Hugo Carrillo y Verónika Mendoza presentaron revista quechua (6916621113).jpg|thumb|Verónika Mendoza, [[Hugo Carrillo Cavero|Hugo Carrillowan]], huk runakunawanpas, [[Atuqpa Chupan]] nisqa riwistata rikuchichkaspa.]] '''Verónika Fanny Mendoza Frisch''' sutiyuq warmiqa ({{Pun|9|12|1980}} paqarisqa [[Qusqu]] llaqtapi) huk [[piruw]]anu [[nuna yachaq]]mi, [[kastilla simi]]ta [[yachachiq]]mi, [[pulitiku]]pas. [[2011]] watamanta [[2016]] watakama mit'apaq [[Piruwpa Kunrisun]]pi akllasqam karqan [[Qusqu suyu]]paq.<ref>[https://web.archive.org/web/20121101005223/http://200.37.211.183/pecaoe2011/public/verhojadevida.aspx?ID_CANDIDATO=120015&ID_ORG_POLITICA=179 Hoja de vida presentada ante el Jurado Nacional de Elecciones]</ref><ref>[http://www.larepublica.pe/impresa-domingo/de-los-errores-tambien-se-aprende-2011-04-24 Entrevista en suplemento dominical del diario "La República", 24/4/2011]</ref> Kunanqa [[Kuskanchik Piruwpaq]] ''(Juntos por el Perú)'' nisqap pusaqninmi kachkan. [[Paris]] llaqtapi [[Université de Paris VII Denis Diderot]] nisqa [[yachay suntur]]pi [[nuna yachay]]tam yachaqarqan, [[2003]] watapi yachayta hunt'aspa. Chaymantataq Musuq [[Sorbonne]] yachay sunturpi [[Waki yachay]]tam yachaqarqan master nisqata [[2006]] watapi hunt'aspa, chaymanta [[kastilla simi]] iskay kaq rimay yachachiyta yachaqarqan [[karu yachay]] nisqawan [[Madrid]]pi [[Universidad Nacional de Educación a Distancia]] nisqapi. Kastilla simita yachachirqan [[Paris]] llaqtapi, [[Qusqu]] llaqtapi kaq [[Pukllasunchis]] tantanakuypa [[yachay wasi]]npipas. [[Partido Nacionalista Peruano]] (PNP) nisqapi wankurikurqan [[2007]] watapi. {{Pun|10|4|2011}} akllanakuykunapi Piruwpa Kunrisunman akllasqa karqan [[Gana Perú]] nisqapaq. 47 088 akllaytam chaskirqan. [[Tintaya]]pi kaq [[Xstrata]] rurachinap [[anta]] [[qhuya]] qhuyawan awqa kaq thutuq runakunatam yanapan. [[Wardya]]kuna iskay thutuq runata wañuchiptin Veronika {{Pun|4|6|2012}} Gana Perú nisqap kunrisista huñuntam saqirqan.<ref>[http://elcomercio.pe/politica/1423709/noticia-congresista-veronika-mendoza-renuncio-bancada-gana-peru ElComercio.pe: Congresista Verónika Mendoza renunció a bancada de Gana Perú. Legisladora por Cusco se opuso a estado de emergencia en Espinar por protestas antimineras y criticó gestiones del Ejecutivo. Lunes 04 de junio de 2012]</ref> 2016 watapi umallina akllanakuykunapi ''[[Frente Amplio por Justicia, Vida y Libertad]]'' nisqapi wankurisqa kaspa Umalliq tukuyta munaspa aynirqan, kimsalla kaq tukuspa iskay ñiqin akllanakuy muyuta manam yaykurqanchu, [[Pedro Pablo Kuczynski]]m, [[Keiko Fujimori]]pas atiptinmi. Chay iskay kaq muyupaqqa, ''[[Alberto Fujimori|fujimorismo]]'' nisqa mana kutimunanpaq, akllaq runakunata qayarqan, Kuczynskita akllachunku, Keiko manam atipananchu, nispa.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ys7dEXMalvY Verónika Mendoza: Keiko manam atipananchu] (youtube).</ref> 2017 watapi ''Frente Amplio'' nisqamanta lluqsirqan, ''Musuq Piruw'' nisqa huñuta kamarispa. 2020 watapi [[Kuskanchik Piruwpaq]] nisqa huñup pusaqnin tukurqan. {{Pun|18|4|2021}} Piruw akllanakuykunapim Piruwpa umalliqnin kananpaq Verónika Mendoza Frischqa tukuy akllaykunamanta 7,865%-ninta chaskirqan, suqta ñiqin tukuspa. == Hawa t'inkikuna == *[http://veronikamendoza.blogspot.com/p/nuestra-labor.html Verónika Mendoza Frisch] == Pukyu qillqakuna == <references /> {{DEFAULTSORT:Mendoza Frisch, Veronika}} [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Warmi]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1980]] [[Katiguriya:Qusqu suyu]] [[Katiguriya:Qusqu pruwinsya]] lifsc2dyvohb9nt16ph02v7c5s1oxmc 0 49877 688947 603375 2026-05-03T03:24:23Z Breogan2008 7106 688947 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Luis Edgardo Mercado Jarrín''' (* {{Pun|19|09|1919}} paqarisqa [[Lima]] llaqtapi - † {{Pun|18|06|2012}} wañusqa [[Lima]] llaqtapi ), huk [[piruw]]anu Awqaq pusaq wan [[pulitiku]]pas karqan. 1973 watamanta 1975 watakama Piruw [[uma kamayuq]]pas karqan. Tayta: Alejandro Mercado ; Mama: Florinda Jarrín<br>Warmi: Yachay wasi: Taqna Mama llaqta Yachay wasi. Alma mater: . ==Qillqaskankuna== ==Suñaykuna== * == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Piruw)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commons}} {{DEFAULTSORT:Mercado Jarrín Luis Edgardo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Lima llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1919]] [[Katiguriya:Wañusqa 2012]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Piruw)]] [[Katiguriya:Hawa ministru (Piruw)]] 0umvolob4rbeavtm19quw1hoh4l43yb 0 49993 688948 625615 2026-05-03T03:24:32Z Breogan2008 7106 688948 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} [[Rikcha:James Madison gravestone IMG 4299.JPG|right|250 px|Madison munumintu - Montpelier plantation]] '''James Madison''', sutiyuq runaqa (* {{Pun|16|03|1751}} paqarisqa Belle Grove Plantation - Port Conway, ([[Virginia]]) llaqtapi - † {{Pun|28|06|1836}} wañusqa [[Montpelier]] llaqtapi) huk [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]] mama llaqtayuq [[pulitiku]] runas karqan, 4 kaq [[umalliq]]nin ([[1809]] watamanta [[1817]] watakama), ñawpaq [[Demokratiku wan Republikanu Partidu]]pi kaq umalliqsi. [[Hatun kamachi]] [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]]pi Taytan. Tayta: James Madison Sr<br />Mama: Nelly Conway Madison <br />Warmi: Dolley Todd<br />Churinkuna: John Alma mater: Princeton Yacha sunturnin (College of New Jersey) == Qillqasqankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} * [http://metalibri.wikidot.com/authors:james-madison James Madison at MetaLibri] <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=65% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Thomas Jefferson]]''' | width="40%" align="center" | [[Hukllachasqa Amirika Suyukunapa umalliqnin|Hukllachasqa Amirika Suyukuna Umalliq]]<br /> [[Rikcha:Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg|25px|Hukllachasqa Amirika Suyukuna wallqanqa]]<br /> 1809 - 1817<br />'''President of the United States of America''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[James Monroe]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Madison James}} [[Katiguriya:Taripay amachaq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Hawa ministru (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Umalliq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1751]] [[Katiguriya:Wañusqa 1836]] ap50q2ahgeplcfql1sa6vl25o4wf5n5 0 49996 688949 631692 2026-05-03T03:24:40Z Breogan2008 7106 688949 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''François Gérard Georges Hollande''' sutiyuq runaqa ({{Pun|12|8|1954}} paqarisqa [[Rouen]] llaqtapi) huk {{FRA}} mama llaqtayuq [[taripay amachaq]]mi, [[pulitiku]]pas. 2012 watamanta 2017 watakama [[Ransiya]]p [[umalliq]]ninmi karqan. 1997 watamanta 2008 watakama [[Ransis Susyalista Partidu]]p umalliqninmi karqan. 2012 watapitaq akllanakuypi akllasqa kaspa Ransiyap hatun umalliqninmi tukurqan. 1988 watamanta 1993 watakama, huk kuti 1997 watamanta kunankama [[Correze]] k'itip [[diputaw]]ninmi. Hinallataqmi 1997 watapi Ransis Susyalista Partidup hatun pusaqninmi tukurqan. 2008 watapi chay karguta saqirqaptin, [[Martine Aubry]]mi partidup umalliqninmi tukurqan. 2011 watapi partidu runakuna payta akllakurqan 2012 watapi [[akllanakuy]]kunapi Ransiyap hatun umalliqnin tukunanpaq. Chaywan 2012 watapi akllanakuykunapaq ''lluq'i'' nisqap hatun pusaqninmi tukurqan, ''paña'' nisqap hatun pusaqnintaq [[Nicolas Sarkozy]]mi karqan, 2007 watamantaña kaq Ransiyap hatun umalliqinmi. Huk partidukunap pusaqninkunapas hatun umalliqman tukunatam munarqan: sinchi ''lluq'i'' nisqamanta [[Jean-Luc Mélenchon]], sinchi ''paña'' nisqamanta [[Marine Le Pen]], ''chawpi'' nisqamanta [[François Bayrou]]. {{Pun|15|5|2012}} p'unchawmanta huk pusaqkunamanta yalliq akllaykunata tantachiptinkum, François Hollande Ransiya mamallaqtap hatun umalliqninman tukurqan. Hollandeqa [[Jean-Marc Ayrault]] sutiyuq masinta [[uma kamayuq]]man tukunanpaq akllarqan. == Kaypipas qhaway == [[Wiñay kawsay (Ransiya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} {| {{tablabonita}} align=left width=70% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Raymond-Max Aubert]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Tulle Kurakan]]'''<br>[[Rikcha:Blason tulle.svg|22px]] <br>2001-2008 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Bernard Combes]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Nicolas Sarkozy]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Ransiya umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Armoiries république française.svg|center|22px]] 2012–2017<br> |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Emmanuel Macron]]'''<br> |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Nicolas Sarkozy]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Andurrra Copríncipe]]'''<br>2012–2017<br> <small> [[Joan Enric Vives]] (2012-2017) |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Emmanuel Macron]]''' |- |} {{commons|François Hollande}} {{DEFAULTSORT:Hollande Francois}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1954]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Ransiya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ransiya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Ransiya)]] ik4ws8myxf2fowyomasge6s8k14cg84 0 49997 688950 625616 2026-05-03T03:24:49Z Breogan2008 7106 688950 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} [[Rikcha:JamesMonroeStatue.jpg|right|275px|Monroe munumintu - Virginia]] '''James Monroe''', sutiyuq runaqa (* {{Pun|28|04|1758}} paqarisqa Condado Westmoreland, ([[Virginia]]) llaqtapi - † {{Pun|4|07|1831}} wañusqa [[New York]] llaqtapi) huk [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]] mama llaqtayuq [[pulitiku]] runas karqan, 4 kaq [[umalliq]]nin ([[1817]] watamanta [[1825]] watakama), ñawpaq [[Demokratiku wan Republikanu Partidu]]pi kaq umalliqsi. Tayta: Spence Monroe (1719-1774)<br />Mama: Vannesa Jones Monroe<br>Warmi: Elizabeth Kortright<br />Churinkuna: [[Eliza Monroe Hay|Eliza]] (1786–1835) , [[James Spence Monroe|James]] (1799–1801), wan [[Maria Hester Monroe Gouverneur|Maria Hester]] (1803–1850). Alma mater: William and Mary College of New Jersey. == Qillqasqankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat}} * [http://metalibri.wikidot.com/authors:james-monroe James Monroe at MetaLibri] <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=65% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[James Madison]]''' | width="40%" align="center" | [[Hukllachasqa Amirika Suyukunapa umalliqnin|Hukllachasqa Amirika Suyukuna Umalliq]]<br /> [[Rikcha:Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg|25px|Hukllachasqa Amirika Suyukuna wallqanqa]]<br /> 1817 - 1825<br />'''President of the United States of America''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[John Quincy Adams]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Monroe James}} [[Katiguriya:Taripay amachaq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Hawa ministru (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Umalliq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1758]] [[Katiguriya:Wañusqa 1831]] j8dlif8bo7e5xn0pen1ihpv6ewnfjf9 0 50060 688951 677592 2026-05-03T03:24:57Z Breogan2008 7106 688951 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''James Harold Wilson, Baron Wilson of Rievaulx''' su tiyuq runaqa (* {{Pun|11|03|1916}} paqarisqa [[Huddesfield]] llaqtapi - † {{Pun|24|05|1995}} wañusqa [[London]] llaqtapi) huk {{ENG}} mama llaqtayuq [[pulitiku]]mi qarqan. [[Hatun Britanya|Britaniku]] [[kawpaq]] runas [[qillqaq]]pas karqan, [[Hukllachasqa Qhapaq Suyu]]p [[ñawpaq ministru]]nsi iskay kuti qarqan. == Kaypipas qhaway == * [[Elisabeth II]] * [[Hukllachasqa Qhapaq Suyupa wiñay kawsaynin]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|Harold Wilson}} {| {{tablabonita}} align=center width=58% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Edward Heath]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Hukllachasqa Qhapaq Suyu Uma kamayuq]]'''<br>[[Rikcha:Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg|35px]]<br>1974–1976<br>Prime Minister of the United Kingdom |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[James Callaghan]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Alec Douglas-Home]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Hukllachasqa Qhapaq Suyu Uma kamayuq]]'''<br>[[Rikcha:Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg|35px]]<br>1964-1970<br>Prime Minister of the United Kingdom |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Edward Heath]]''' |} {{DEFAULTSORT:Wilson Harold}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1916]] [[Katiguriya:Wañusqa 1995]] [[Katiguriya:Pulitiku (Inlatirra)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Hukllachasqa Qhapaq Suyu)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Hukllachasqa Qhapaq Suyu)]] hi4h741hb2iivwehkohf4sdrk6yyeu7 0 50112 688952 603644 2026-05-03T03:25:03Z Breogan2008 7106 688952 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''John Evans Fifii Atta Mills''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|21|07|1944}} paqarisqa [[Tarkwa]] llaqtapi - {{Pun|24|07|2009}} wañusqa [[Accra]] llaqtapi). Gana mama llaqtayuq taripay amachaq, pulitiku wan Umalliq. [[2009]] watamanta 2012 watakama kuti [[Gana]]pa [[umalliq]]nin karqan. Warmi: Ernestina Naadu Mills; Churinkuna (1) : Sam Kofi Atta Mills ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|John Atta Mills}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |- |width="25%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[John Kufluor]] |width="20%" align="center"| '''[[Gana Umalliq]]'''<br> <br> 2009 - 2012 |width="25%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[John Dramani Mahana]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Mills John Atta}} [[Katiguriya:Paqarisqa 1944]] [[Katiguriya:Wañusqa 2012]] [[Katiguriya:Umalliq (Gana)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Gana)]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Gana)]] [[Katiguriya:Qhari]] fkk4tsx3yold6e016hcbvm239unaozh 0 50352 688953 604308 2026-05-03T03:25:11Z Breogan2008 7106 688953 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''José María Castro Madriz''' sutiyuq runaqq (* [[1 ñiqin tarpuy killapi]] [[1818]] paqarisqa [[San José (Kustarika)|San José]] llaqtapi - [[4 ñiqin ayriway killapi]] [[1892]] wañuisqa [[San José (Kustarika)|San José]] llaqtapi ). Kustarika mama llaqtap taripay amachaq, pulitiku wan yachay wayllukuqsi runa karqan. [[1848]] watamanta [[1849]] watakama wan 1866 watamanta 1868 watakama ñawpaq kuti [[Kustarika]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Ramón Castro y Ramírez; Mama: Lorenza Madriz y Cervantes <br /> Ñawpaq warmi: Pacífica Fernández Oremuno<br />Churinkuna: María Eudoxia, Angelina, Moisés, María Elena, José María, Dolores, Ramón, Rosario, Pacífica, Cristina, Tulia, Jorge, Julia wan Ricardo. Yachaywasi: Alma mater: Lyun Yachay sunturnin, Nikarawa. == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Kustarika)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Category:Presidents of Costa Rica}} {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=70% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Jesús Jiménez Zamora]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Kustarika Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Costa Rica.svg|25px|Kustarika wallqanqa]]<br /> 1866 - 1868 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Jesús Jiménez Zamora]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[-]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Kustarika Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Costa Rica.svg|25px|Kustarika wallqanqa]]<br /> 1848 - 1849 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Miguel Mora Porras]]''' |} {{DEFAULTSORT:Castro Madriz Jose Maria}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1818]] [[Katiguriya:Wañusqa 1818]] [[Katiguriya:Yachay wayllukuq (Kustarika)]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Kustarika)]] [[Katiguriya:Ministru (Kustarika)]] [[Katiguriya:Umalliq (Kustarika)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Kustarika)]] h1oshe2dennr4ucrr6w0p6mesw60w3q 0 50707 688954 661158 2026-05-03T03:25:17Z Breogan2008 7106 688954 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Park Chung-hee''', [[Korianu simi]]pi: 박정희, [[hanja simi]]pi:朴正熙, Bak Jeonghui, Pak Chǒnghŭi sutiyuq runaqa, (* [[30 ñiqin tarpuy killapi]] [[1917]] paqarisqa [[Seonsan]] llaqtapi - [[26 ñiqin kantaray killapi]] [[1979]] wañusqa [[Siul]] llaqtapi). [[1963]] watamanta [[1979]] watakama ñawpaq kuti [[Uralan Hansuyu]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mamma<br /> Ñawpaq warmi: Yuk Young-soo<br />Wawakuna: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Uralan Hansuyu]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Park Chung-hee}} * [http://www.biografiasyvidas.com/biografia/p/park.htm Park Chung-hee] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Yun Bo-seon]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Uralan Hansuyu Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Seal of the President of the Republic of Korea.svg|30px|Uralan Hansuyu Umalliq wallqanqa]]<br /> 1963 - 1979 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Choi Kyu-hah]]''' |- |} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1917]] [[Katiguriya:Wañusqa 1979]] [[Katiguriya:Umalliq (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uralan Hansuyu)]] rtiec7d7fv46ean36mtk7earvwo0qbn 0 50734 688955 650090 2026-05-03T03:26:04Z Breogan2008 7106 688955 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Chun Doo-hwan''', Il-hae (일해, 日海)., [[Korianu simi]]pi: 전두환, [[hanja simi]]pi: 全斗煥, Jeon Duhwan, Chǒn Tuhwan sutiyuq runaqa, (* [[18 ñiqin ayamarq'a killapi]] [[1931]] paqarisqa [[Hapcheon]] llaqtapi - [[2021]]), [[Uralan Hansuyu]]pa mama llaqta Awqaq pusaq wan pulitiku qarqan. [[1980]] watamanta [[1988]] watakama ñawpaq kuti [[Uralan Hansuyu]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mamma<br /> Ñawpaq warmi: Rhee Soon-ja<br />Churinkuna: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Uralan Hansuyu]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Chun Doo-hwan}} * [http://www.biografiasyvidas.com/biografia/p/chun.htm Chun Doo-hwan] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Choi Kyu-hah]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Uralan Hansuyu Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Seal of the President of the Republic of Korea.svg|30px|Uralan Hansuyu Umalliq wallqanqa]]<br /> 1980 - 1988 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Roh Tae-woo]]''' |- |} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1931]] [[Katiguriya:Umalliq (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uralan Hansuyu)]] l1qr47ecqkqulgo9xkx9qvkznl1pp8o 0 50735 688956 605911 2026-05-03T03:26:10Z Breogan2008 7106 688956 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Roh Tae-woo''', ''YongDang'' 용당, [[Korianu simi]]pi: 노태우, [[hanja simi]]pi: 盧泰愚, No Tae-u sutiyuq runaqa, (* [[4 ñiqin qhapaq raymi killapi]] [[1932]] paqarisqa [[Daeogu]] llaqtapi - ), [[Uralan Hansuyu]]pa mama llaqta Awqaq pusaq wan pulitiku qarqan. [[1988]] watamanta [[1993]] watakama ñawpaq kuti [[Uralan Hansuyu]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mamma<br /> Ñawpaq warmi: Kim Ok-suk<br />Churinkuna: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Uralan Hansuyu]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Roh Tae-woo}} * [http://www.biografiasyvidas.com/biografia/p/roh.htm Roh Tae-woo] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Chun Doo-hwan]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Uralan Hansuyu Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Seal of the President of the Republic of Korea.svg|30px|Uralan Hansuyu Umalliq wallqanqa]]<br /> 1988 - 1993 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Kim Young-sam]]''' |- |} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1932]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Umalliq (Uralan Hansuyu)]] fyrv7kt5rxqebnmtbpb0hg0u9tyrmz5 0 50736 688957 646222 2026-05-03T03:26:16Z Breogan2008 7106 688957 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Valentin Demetrio Paniagua Corazao''' sutiyuq runaqa ( * {{Pun|23|09|1936}} paqarisqa [[Qusqu]] llaqtapi - † {{Pun|16|10|2006}} wañusqa [[Lima]] llaqtapi) huk [[piruw]]anu [[pulitiku]] runam. {{DEFAULTSORT:Paniagua, Valentin}} [[Katiguriya:Paqarisqa 1936]] [[Katiguriya:Wañusqa 2006]] [[Katiguriya:Qusqu llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Apulliq (Piruw)]] [[Katiguriya:Yachachiy ministru (Piruw)]] [[Katiguriya:Umalliq (Piruw)]] [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin hatun runakuna]] kd5u622xxf8cxaxy76wuldb7ky47ls5 0 50737 688958 626547 2026-05-03T03:26:33Z Breogan2008 7106 688958 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Kim Young Sam''', Il-hae (일해, 日海)., [[Korianu simi]]pi: 김영삼, [[hanja simi]]pi: 金泳三, Gim Yeongsam, Kim Yǒngsam huk sutiyuq runaqa, (* [[20 ñiqin qhapaq raymi killapi]] [[1927]] paqarisqa [[Geoje]] llaqtapi - ), [[Uralan Hansuyu]]pa mama llaqta Yachay wayllukuq wan pulitiku qarqan. [[1993]] watamanta [[1998]] watakama ñawpaq kuti [[Uralan Hansuyu]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mama<br>Ñawpaq warmi: Son Myeong-sun<br />Churinkuna: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Uralan Hansuyu]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Kim Young-sam}} * [http://www.biografiasyvidas.com/biografia/p/chun.htm Kim Young-sam] {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Roh Tae-woo]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Uralan Hansuyu Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Seal of the President of the Republic of Korea.svg|30px|Uralan Hansuyu Umalliq wallqanqa]]<br /> 1993 - 1998 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Kim Dae-jung]]''' |- |} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1927]] [[Katiguriya:Wañusqa 2015]] [[Katiguriya:Yachay wayllukuq (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Umalliq (Uralan Hansuyu)]] 8fd7omz6sc30opsns6v316pufzpt4y5 0 50739 688959 636663 2026-05-03T03:26:40Z Breogan2008 7106 688959 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Roh Moo-hyun''' [[Korianu simi]]pi:노무현, [[hanja simi]]pi: 盧武鉉, No Muhyeon, No Muhyǒn sutiyuq runaqa, (* [[1 ñiqin tarpuy killapi]] [[1946]] paqarisqa [[Gimhae]] llaqtapi - [[23 ñiqin aymuray killapi]] [[2009]] wañusqa [[Yansang]] llaqtapi - ), [[Uralan Hansuyu]]pa mama llaqta pulitiku qarqan. [[2003]] watamanta [[2008]] watakama ñawpaq kuti [[Uralan Hansuyu]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mamma<br /> Ñawpaq warmi: Kwon Yang-sook<br />Churinkuna: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Uralan Hansuyu]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Roh Moo-hyun}} * [http://www.biografiasyvidas.com/biografia/p/roh.htm Roh Moo-hyun] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Kim Dae-jung]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Uralan Hansuyu Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Seal of the President of the Republic of Korea.svg|30px|Uralan Hansuyu Umalliq wallqanqa]]<br /> 2003 - 2008 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Lee Myung-bak]]''' |- |} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1946]] [[Katiguriya:Wañusqa 2009]] [[Katiguriya:Sipikuy]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Apulliq (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Umalliq (Uralan Hansuyu)]] lcx0q07pcajnsn581pcaclpsnxog7kn 0 50740 688960 642057 2026-05-03T03:26:46Z Breogan2008 7106 688960 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco Bahamonde''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|4|12|1892}} paqarisqa [[Ferrol]] llaqtapi - † {{Pun|20|11|1975}} wañusqa [[Madrid]] llqatapi). [[Ispaña]] mama llaqtap awqaq pusaq wan pulitiku qarqan. [[1936]] watamanta [[1975]] watakama ñawpaq kuti [[Ispaña]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Nicolás Franco y Salgado-Araújo, ([[1855]] - [[1942]]) ; Mama: María del Pilar Baamonde y Pardo de Andrade ([[1865]] - [[1934]]). <br /> Ñawpaq warmi: Carmen Polo<br />Churinkuna: Carmen Franco. Yachaywasi: . Alma mater: Toledo Academia Infantería. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Ispaña)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Francisco Franco}} * [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/2WWfranco.htm Biografía] (inlish simipi) * [http://www.fnff.org/ Fundación Nacional Francisco Franco] (kastilla simipi) {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[José Miaja Menant]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Ispaña Umalliq]]'''<br />Jefe de Estado de España<br> [[Rikcha:COA Spain 1945 1977.svg|25px|Ispaña wallqanqa]]<br /> 1936 - 1975 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Juan Carlos I]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Franco Bahamonde Francico}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1892]] [[Katiguriya:Wañusqa 1975]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Ispaña)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ispaña)]] [[Katiguriya:Umalliq (Ispaña)]] 38283kamol1tz8l6o4kx724ewzhx4iu 0 50748 688961 651852 2026-05-03T03:26:54Z Breogan2008 7106 688961 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Luis La Puerta de Mendoza''' sutiyuq runaqa (* [[25 ñiqin chakra yapuy killapi]] [[1811]] paqarisqa [[Qusqu]] llaqtapi - [[21 ñiqin kantaray killapi]] [[1896]] wañusqa [[Lima]] llaqtapi) huk [[piruw]]anu [[Awqaq pusaq]]mi wan pulitiku karqan. ==Hawa t'inkikuna== * <center><br> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=70% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Mariano Prado]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa umalliqnin|Piruw Umalliq]]<br>1879<br> [[Rikcha:Escudo_nacional_del_Perú.svg‎|25px|Piruw wallqanqa]]<br>''' Presidente Constitucional de la República del Perú''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Nicolás de Piérola]]''' |- |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Mariano Prado]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa umalliqnin|Piruw Umalliq]]<br>1868<br> [[Rikcha:Escudo_nacional_del_Perú.svg‎|25px|Piruw wallqanqa]]<br>''' Presidente Constitucional de la República del Perú''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Francisco Diez Canseco]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:La Puerta de Mendoza Luis}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1811]] [[Katiguriya:Wañusqa 1896]] [[Katiguriya:Qusqu llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Umalliq (Piruw)]] gjc8k6fu1excmblj6bzzgz6tbm41bu6 0 50749 688962 619624 2026-05-03T03:27:00Z Breogan2008 7106 688962 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Francisco Diez Canseco Corbacho''' sutiyuq runaqa (* [[21 ñiqin pawqar waray killapi]] [[1821]] paqarisqa [[Ariqipa]] llaqtapi - [[5 ñiqin kantaray killapi]] [[1884]] wañusqa [[Lima]] llaqtapi) huk [[piruw]]anu [[Awqaq pusaq]]mi wan pulitiku karqan. ==Hawa t'inkikuna== * <center><br> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=70% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Tomás Gutiérrez]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa umalliqnin|Piruw Umalliq]]<br>1879<br> [[Rikcha:Escudo_nacional_del_Perú.svg‎|25px|Piruw wallqanqa]]<br>''' Encargado del Gobierno del Perú''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Mariano Herencia]]''' |- |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Luis La Puerta]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa umalliqnin|Piruw Umalliq]]<br>1868<br> [[Rikcha:Escudo_nacional_del_Perú.svg‎|25px|Piruw wallqanqa]]<br>''' Encargado del Gobierno del Perú''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Pedro Diez Canseco]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Diez Canseco Francisco}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1821]] [[Katiguriya:Wañusqa 1884]] [[Katiguriya:Ariqipa llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Umalliq (Piruw)]] jjoxsvstft54d9gf2joy0bm0t9qqttu 0 50750 688963 605687 2026-05-03T03:27:06Z Breogan2008 7106 688963 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Mariano Herencia Zevallos''' sutiyuq runaqa (* [[15 ñiqin kantaray killapi]] [[1820]] paqarisqa [[Qusqu]] llaqtapi - [[2 ñiqin hatun puquy killapi]] [[1873]] wañusqa [[Chinchaw distritu|Chinchaw]] llaqtapi) huk [[piruw]]anu [[Awqaq pusaq]]mi wan pulitiku karqan. == Iñi == * [[Jorge Basadre|Basadre, Jorge]]: ''Historia de la República del Perú. 1822 - 1933'', Octava Edición, corregida y aumentada. Tomos 5 y 6. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998. * [[Alberto Tauro del Pino|Tauro del Pino, Alberto]]: ''Enciclopedia Ilustrada del Perú''. Tercera Edición. Tomo 8. HAB/IZQ. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-157-X * [[Rubén Vargas Ugarte|Vargas Ugarte, Rubén]]: ''Historia General del Perú''. Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971. ==Hawa t'inkikuna== * <center><br> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=70% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Francisco Diez Canseco]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa umalliqnin|Piruw Umalliq]]<br>1872<br> [[Rikcha:Escudo_nacional_del_Perú.svg‎|25px|Piruw wallqanqa]]<br>''' Presidente Constitucional de la República del Perú''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Manuel Pardo y Lavalle]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Herencia Zevallos Mariano}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1820]] [[Katiguriya:Wañusqa 1873]] [[Katiguriya:Qusqu llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Umalliq (Piruw)]] [[Katiguriya:Apulliq (Piruw)]] lioqpcax98u10g997cq0w6x6u9eut2k 0 50751 688964 686161 2026-05-03T03:27:13Z Breogan2008 7106 688964 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Pedro Nolasco Diez Canseco Corbacho''' sutiyuq runaqa (* [[31 ñiqin qhulla puquy killapi]] [[1815]] paqarisqa [[Ariqipa]] llaqtapi - [[3 ñiqin ayriway killapi]] [[1893]] wañusqa [[Lima]] llaqtapi) huk [[piruw]]anu [[Awqaq pusaq]]mi wan pulitiku karqan. ==Hawa t'inkikuna== * {{commonscat|Pedro Diez Canseco}} <center><br> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=70% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Francisco Diez Canseco]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa umalliqnin|Piruw Umalliq]]<br>1868<br> [[Rikcha:Escudo_nacional_del_Perú.svg‎|25px|Piruw wallqanqa]]<br> '''Encargado del Gobierno del Perú''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[José Balta]]''' |- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Juan Antonio Pezet]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa umalliqnin|Piruw Umalliq]]<br>1865<br> [[Rikcha:Escudo_nacional_del_Perú.svg‎|25px|Piruw wallqanqa]]<br> '''Encargado del Gobierno del Perú''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Mariano Prado]]''' |- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Ramón Castilla]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa umalliqnin|Piruw Umalliq]]<br>1863<br> [[Rikcha:Escudo_nacional_del_Perú.svg‎|25px|Piruw wallqanqa]]<br> '''Encargado del Gobierno del Perú''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Juan Antonio Pezet]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Diez Canseco Corbacho Pedro}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1815]] [[Katiguriya:Wañusqa 1893]] [[Katiguriya:Ariqipa llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Umalliq (Piruw)]] hv8a5jmu8iqcp2b8gb0a07pjhxib85c 0 50847 688965 631779 2026-05-03T03:27:19Z Breogan2008 7106 688965 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} [[Rikcha:Venustiano Carranza en La Cañada, Queretaro.JPG|thumb|right|300px|Venustiano Carranza (1916)]] '''José Venustiano Carranza Garza''', Venustiano Carranza sutiyuq runaqa (* {{Pun|14|01|1860}} paqarisqa [[Cuatro Ciénagas]] llaqtapi – † {{Pun|21|05|1920}} wañusqa [[Tlaxcalatantongo]] llaqtapi) mishikunapas ruruchinap wan pulitiku qarqan. 1917 watamanta 1920 watakama Mishiku mama llaqta Umalliq. 1911 watamanta 1913 watakama Coahuila Gubirnadur. Tayta: Jesús Carranza Neira; Mama: María de Jesús Garza. Warmi: Virginia Salinas Balmaceda / Ernestina Hernández <br>Churinkuna: Leopoldo Carranza Salinas, Virginia Carranza Salinas, Julia Carranza Salinas, Jesús Carranza Hernández, Venustiano Carranza Hernández, Emilio Carranza Hernández y Rafael Carranza Hernández. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Mishiku)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|Venustiano Carranza}} {{DEFAULTSORT:Carranza Garza Venustiano}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1860]] [[Katiguriya:Wañusqa 1920]] [[Katiguriya:Wiñay kawsay (Mishiku)]] [[Katiguriya:Ruruchinap (Mishiku)]] [[Katiguriya:Gubirnadur (Coahuila)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Mishiku)]] [[Katiguriya:Apulliq (Mishiku)]] [[Katiguriya:Umalliq (Mishiku)]] ibwurfcuaexd9elvhtfvbu4ssdb0bsn 0 50848 688966 666292 2026-05-03T03:27:29Z Breogan2008 7106 688966 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Francisco Ignacio Madero González''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|30|10|1873}} paqarisqa [[Parras de la Fuente]] llaqtapi – † {{Pun|22|02|1913}} wañusqa [[Mishiku llaqta]]pi) mishikunapas ruruchinap wan pulitiku qarqan. 1911 watamanta 1913 watakama Mishiku mama llaqta Umalliq. Tayta: Francisco Madero Hernández; Mama: Mercedes González Treviño. Warmi: Sara Pérez<br>Churinkuna:. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Mishiku)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|Francisco I. Madero}} * [https://web.archive.org/web/20160304003411/http://www.elbalero.gob.mx/historia/html/rev/biomadero.html El Balero: Francisco I. Madero] * [https://web.archive.org/web/20040815134528/http://www.arts-history.mx/revolucion/madero.html Arte e Historia de México: Francisco I. Madero] * [http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/fmaad Texas Handbook Online: Francisco I. Madero] (en inglés) * https://web.archive.org/web/20130113062447/http://redescolar.ilce.edu.mx/redescolar/efemerides/noviembre/conme6b.htm * https://web.archive.org/web/20150514200813/http://www.inep.org/content/view/150/56/ * [https://web.archive.org/web/20090505091616/http://usuarios.lycos.es/aime/plandesanluis.html Plan de San Luis: Francisco I. Madero] * [https://web.archive.org/web/20130610034639/http://redescolar.ilce.edu.mx/redescolar/efemerides/noviembre/conme21.htm La sucesión presidencial en 1910: Francisco I. Madero. Fragmentos] {{DEFAULTSORT:Madero González Francisco Ignacio}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1873]] [[Katiguriya:Wañusqa 1913]] [[Katiguriya:Wiñay kawsay (Mishiku)]] [[Katiguriya:Ruruchinap (Mishiku)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Mishiku)]] [[Katiguriya:Umalliq (Mishiku)]] a2lghin4h5t0z9w4m6nxyozlmyebg12 0 50849 688967 605811 2026-05-03T03:27:35Z Breogan2008 7106 688967 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Alvaro Obregón Salido''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|19|02|1880}} paqarisqa [[Siquisiva]] llaqtapi – † {{Pun|17|07|1928}} wañusqa [[Mishiku llaqta]]pi) mishikunapas Awqaq pusaq wan pulitiku qarqan. 1920 watamanta 1924 watakama Mishiku mama llaqta Umalliq. 1914 Mishiku distritu fidiral Gubirnadur. Tayta: Francisco Obregón Gámez; Mama: Cenobia Salido Palomares. Warmi: María del Refugio Urrea / María Claudia Tapia Monteverde<br>Churinkuna: Humberto wan María del Refugio Obregón Urrea. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Mishiku)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|Alvaro Obregón}} {{DEFAULTSORT:Obregon Salido Alvaro}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1880]] [[Katiguriya:Wañusqa 1928]] [[Katiguriya:Wiñay kawsay (Mishiku)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Mishiku)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Mishiku)]] [[Katiguriya:Umalliq (Mishiku)]] f4p4dnc3vtc6gpkgk1z87xz3mwh00hx 0 52025 688968 612892 2026-05-03T03:27:42Z Breogan2008 7106 688968 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Jorge Rafael Videla Redondo''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|2|08|1925}} paqarisqa [[Mercedes (Buenos Aires)|Mercedes]] llaqtapi - † {{Pun|17|05|2013}} wañusqa [[Marcos Paz (Buenos Aires)|Marcos Paz]] llaqtapi), [[Arhintina]] mama llaqtap [[awqaq pusaq]], [[pulitiku]]pas runam karqan. [[1976]] watamanta [[1981]] watakamaqa kuti Arhintinap [[umalliq]]ninmi. Tayta: Rafael Eugenio Videla Bengolea (1886-1952); Mama: María Olga Redondo Ojea (1897-1987). Warmikuna: Alicia Raquel Hartridge. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Arhintina)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align=center width=60% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[María Estela Martínez]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Arhintina umalliq]]'''<br />1976–1981<br />[[Rikcha:Coat_of_arms_of_Argentina.svg|25px]]<br />Presidente de la Nación Argentina |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Roberto Viola]]'''<br /> |- |} {{DEFAULTSORT:Videla Jorge Rafael}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1925]] [[Katiguriya:Wañusqa 2013]] [[Katiguriya:Pulitiku (Arhintina)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Umalliq (Arhintina)]] tkzl3ymxb2hu6e1zqpeeht5b8lmizxd 0 52026 688969 646326 2026-05-03T03:27:49Z Breogan2008 7106 688969 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Alfredo Stroessner Matiauda''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|3|11|1912}} paqarisqa [[Encarnación (Parawayi)|Encarnación]] llaqtapi - † {{Pun|16|08|2006}} wañusqa [[Brasilia]] llaqtapi), [[Parawayi]] mama llaqtap [[awqaq pusaq]], [[pulitiku]]pas runam karqan. [[1954]] watamanta [[1989]] watakamaqa kuti Parawayip [[umalliq]]ninmi. Tayta: Hugo Stroessner; Mama: Heriberta Matiauda. Warmikuna: Eligia Mora.<br>Churinkuna: Gustavo, Graciela wan Hugo. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Parawayi)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align=center width=60% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Tomás Romero]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Parawayi umalliq]]'''<br />1954–1989<br />[[Rikcha:Coat_of_arms_of_Paraguay.svg|25px]]<br />Presidente de la República del Paraguay |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Andrés Rodríguez]]'''<br /> |- |} {{DEFAULTSORT:Stroessner Matiauda Alfredo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1912]] [[Katiguriya:Wañusqa 2006]] [[Katiguriya:Pulitiku (Parawayi)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Parawayi)]] [[Katiguriya:Umalliq (Parawayi)]] g401vw20oxw81geeh7smej1h9d5r255 0 52027 688970 612896 2026-05-03T03:27:55Z Breogan2008 7106 688970 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Anastasio Somoza García ''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|1|02|1896}} paqarisqa [[San Markus(Nikarawa)|San Markus]] llaqtapi - {{Pun|29|09|1956}} wañusqa [[Ankun (Panama)|Ankun]] llaqtapi ) huk [[Nikarawa]] mama llaqtap Awqaq pusaq, [[pulitiku]] runam, Nikarawap [[umalliq]]ninmi kachkan. 1937 watamanta 1947 watakama wan 1950 watamanta 1956 watakamañam umalliq karqan. Tayta: Anastasio Somoza Reyes; Mama: Julia García. Ñawpa warmi: [[Salvadora Debayle]]<br>Churinkuna: Lilian, Luis Anastasio wan Anastasio Somoza Debayle. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Nikarawa)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Anastasio Somoza García}} * [http://www.latinamericanstudies.org/somoza-garcia.htm Anastasio Somoza García] {{DEFAULTSORT:Somoza Garcia Anastasio}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1896]] [[Katiguriya:Wañusqa 1956]] [[Katiguriya:Pulitiku (Nikarawa)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Nikarawa)]] [[Katiguriya:Umalliq (Nikarawa)]] 6ivf4jjoqnqt9ue566bx2jjckf3zyub 0 52028 688971 619125 2026-05-03T03:28:02Z Breogan2008 7106 688971 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Fulgencio Batista y Zaldívar ''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|16|01|1901}} paqarisqa [[Banes]] llaqtapi - {{Pun|6|08|1973}} wañusqa [[Marbella]] llaqtapi ) huk [[Kuba]] mama llaqtap Awqaq pusaq, [[pulitiku]] runam, Kubap [[umalliq]]ninmi kachkan. 1940 watamanta 1944 watakama wan 1952 watamanta 1959 watakamañam umalliq karqan. Tayta: Belisario Batista; Mama: Carmela Zaldívar. Ñawpa warmi: Elisa Godínez y Gómez (1900–1993) <br>Churinkuna (3): Mirta Caridad (1927–2010), Elisa Aleida (1933), wan Fulgencio Rubén Batista Godínez (1933–2007). Ñawpa warmi: Marta Fernández Miranda (1923–2006)<br>Churinkuna (5): Jorge Luis (1942), Roberto Francisco (1947), Carlos Manuel (1950–1969), Fulgencio José (1953) wan Marta María Batista Fernández. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Kuba)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Fulgencio Batista}} * [http://www.latinamericanstudies.org/batista-zaldivar.htm Fulgencio Batista] {{DEFAULTSORT:Batista Zaldiva Fulgencia}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1901]] [[Katiguriya:Wañusqa 1973]] [[Katiguriya:Pulitiku (Kuba)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Kuba)]] [[Katiguriya:Umalliq (Kuba)]] ox26bp5llzw9otnz7whkgh41s4j2i06 0 52029 688972 686636 2026-05-03T03:28:10Z Breogan2008 7106 688972 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Ahmed Sékou Touré''' (Ahmed Seku Turay) sutiyuq runaqa (* {{Pun|9|01|1922}} paqarisqa [[Faranah]] llaqtapi - {{Pun|26|03|1984}} wañusqa [[Cleveland]] llaqtapi). [[Khiniya]] pulitiku wan Umalliq. [[1958]] watamanta [[1984]] watakama [[Khiniya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Yachaywasi: . == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Khiniya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Ahmed Sékou Touré}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br /> |width="30%" align="center"| '''[[Khiniya Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Guinea.svg|40px|Khiniya]]<br /> 1958 - 1984 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Louis Lansana]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Sekou Touré}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1922]] [[Katiguriya:Wañusqa 1984]] [[Katiguriya:Pulitiku (Khiniya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Khiniya)]] jy9p6u6a47ifpz470uikowtzbv4ddiu 0 52030 688973 612907 2026-05-03T03:28:17Z Breogan2008 7106 688973 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Lansana Conté''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|30|11|1934}} paqarisqa [[Dubréka]] llaqtapi - {{Pun|22|12|2008}} wañusqa [[Conakry]] llaqtapi). [[Khiniya]] mama llaqtap Awqaq pusaq, pulitiku wan Umalliq. [[1984]] watamanta [[2008]] watakama [[Khiniya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Khiniya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Lansana Conté}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br /> '''[[Louis Lansana]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Khiniya Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Guinea.svg|40px|Khiniya]]<br /> 1984 - 2008 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Moussa Dadis Camara]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Conte Lansana}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1934]] [[Katiguriya:Wañusqa 2008]] [[Katiguriya:Pulitiku (Khiniya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Khiniya)]] q3tn80ytv8kiowfq8lyo5kxpdt4nsq7 0 52036 688974 638858 2026-05-03T03:28:24Z Breogan2008 7106 688974 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Enrique Peña Nieto''' sutiyuq runaqa ({{Pun|20|7|1966}} paqarisqa [[Atlacomulco]] llaqtapi - ) huk {{MEX}} mama llaqtayuq [[taripay amachaq]] wan [[pulitiku]] runapas. [[2012]] watamantapacha Mishikup [[Umalliq]]ninmi kachkan. ==Hawa t'inkikuna== {{commons|Enrique Peña Nieto}} * [http://www.presidencia.gob.mx Sitio oficial de la Presidencia de la República] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=70% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Felipe Calderón]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Mishiku Umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Mexico.svg|28px|Mishiku wallqanqa]]<br> 2012 - 2018 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq::<br>'''[[Andrés Manuel López Obrador]]''' |} {{DEFAULTSORT:Penna Nieto Enrique}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1966]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Mishiku)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Mishiku)]] [[Katiguriya:Umalliq (Mishiku)]] tekxoqzrjijv0khphsjarjs6h4swu7s 0 52052 688975 612946 2026-05-03T03:28:30Z Breogan2008 7106 688975 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Ahmadou Ahidjo''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|24|08|1924}} paqarisqa [[Garoua]] llaqtapi - {{Pun|30|11|1989}} wañusqa [[Dakar]] llaqtapi) Kamirun mama llaqtayuq pulitiku wan Umalliq. [[1960]] watamanta 1989 watakama ñawpaq kuti [[Kamirun]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mama: <br /> Ñawpaq warmi: Germaine Ahidjo<br />Churinkuna: Yachaywasi: Ecole Priamaire Superieure (Yaoundé). == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Kamirun)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[-]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Kamirun Umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Coat of arms of Cameroon.svg|30px|Kamirun]]<br /> Presidente de Camerún<br /> 1960-1982 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Paul Biya]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Ahidjo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1924]] [[Katiguriya:Wañusqa 1989]] [[Katiguriya:Pulitiku (Kamirun)]] [[Katiguriya:Umalliq (Kamirun)]] dpt5nc0x57tmhpf9b87yc7cvqrl3v15 0 52053 688976 612947 2026-05-03T03:29:08Z Breogan2008 7106 688976 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Paul Biya''' (Paul Barthélemy Biya'a bi Mvondo) sutiyuq runaqa (* {{Pun|13|02|1933}} paqarisqa [[Mvomeka'a]] llaqtapi - ) Kamirun mama llaqtayuq pulitiku wan Umalliq. [[1982]] watamanta ñawpaq kuti [[Kamirun]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mama: <br /> Ñawpaq warmi: Jeanne-Irène Biya (Before 1992) / Chantal Vigouroux (1994–)<br />Churinkuna: (3) Yachaywasi: Lycee Louis Legrand, Sorbonne. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Kamirun)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Ahmadou Ahidjo]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Kamirun Umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Coat of arms of Cameroon.svg|30px|Kamirun]]<br /> Presidente de Camerún<br /> 1982 - |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[-]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''-''' |width="30%" align="center"| '''[[Kamirun Uma kamayuq]]'''<br />[[Rikcha:Coat of arms of Cameroon.svg|30px|Kamirun]]<br /> Primer Ministro de Camerún<br /> 1975-1982 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Bello Bouba Maigari]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Bouba Maigari}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1933]] [[Katiguriya:Pulitiku (Kamirun)]] [[Katiguriya:Umalliq (Kamirun)]] 5c9fgg5oga3cykpzhvg8q5oggmpjvpu 0 52072 688977 633266 2026-05-03T03:29:15Z Breogan2008 7106 688977 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Ali Abdullah Saleh''' علي عبد الله صالح sutiyuq runaqa (* {{Pun|21|03|1942}} paqarisqa [[Bayt al-Ahmar]] llaqtapi - {{Pun|4|12|2017}} wañusqa [[Saná]] llaqtapi), huk {{YEM}} mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku. [[1990]] watamanta 2012 watakama ñawpaq kuti [[Yaman]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Taytan: ; Maman: <br> Ñawpaq warmi: <br>Churinkuna: () Yachaywasi: . == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Yaman)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''-''' |width="30%" align="center"| '''[[Yaman Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Cameroon.svg|30px|Yaman]]<br> Presidente de Yemen<br> 1990 - 2012 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Abdo Rabbuh Mansur Hadi]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Abdul Karim Abdullah al-Arashi]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Chinchay Yaman Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of North Yemen (1962–1990).png|30px|Chinchay Yaman]]<br> Presidente de Yemen del Norte<br> 1978-1990 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''-''' |- |} {{DEFAULTSORT:Saleh Ali Abdullah}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1942]] [[Katiguriya:Wañusqa 2017]] [[Katiguriya:Pulitiku (Yaman)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Yaman)]] [[Katiguriya:Umalliq (Yaman)]] k8wz5k0sde76pe1r2zcte8ksa19r0ch 0 52074 688978 678973 2026-05-03T03:29:23Z Breogan2008 7106 688978 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} Hafez ibn 'Ali ibn Sulayman al-Assad icha '''Hafez al-Assad''' ([[Arabya simi]]pi: حافظ الأسد‎ Ḥāfiẓ al-ʾAsad) sutiyuq runaqa (* {{Pun|6|10|1930}} paqarisqa [[Qardaha]] llaqtapi - {{Pun|10|06|2000}} wañusqa [[Damasku]] llaqtapi) [[Sirya]] mama llaqtayuq pulitiku, Uma kamayuq wan Umalliq. [[1971]] watamanta 2000 watakama ñawpaq kuti [[Sirya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Ali Sulayman; Mama: Na'sa Sulayman<br /> Ñawpaq warmi: Aniseh Makluf<br />Churinkuna: (5) Bushra (1960), Bassel (1962–1994), Bashar (1965), Majd (1966–2009), Maher (1968). Yachaywasi: . == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Syria)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Ahmad al-Khalib]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Sirya Umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Emblem of Syria (1980–2024).svg|30px|Sirya]]<br /> Presidente de Siria<br /> 1990 - 2012 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Abdul Halim Khaddam]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Nureddin al-Atassi]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Sirya Umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Emblem of Syria (1980–2024).svg|30px|Sirya]]<br /> Primer Ministro de Siria<br /> 1970-1971 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Abdul Rahman Khleifawi]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Assad Hafez al}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1930]] [[Katiguriya:Wañusqa 2000]] [[Katiguriya:Pulitiku (Sirya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Sirya)]] rf6gi84v1f8742pphak84so5ed3g7k9 0 52077 688979 679365 2026-05-03T03:29:30Z Breogan2008 7106 688979 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Ismet Inönü''', sutipaq runaqa (* {{Pun|24|09|1884}} paqarisqa [[Izmir]] llaqtapi - {{Pun|25|12|1973}} wañusqa [[Ankara]] llaqtapi). Turkiya pulitiku, ministru, Uma kamayuq wan Umalliq. [[1938]] watamanta 1950 watakama kuti [[Turkiya]]pa [[Umalliq]]nin karqan. 1922 watamanta 1924 watakama Turkiya Hawa ministru. Tayta: ; Mama: <br /> Ñawpaq warmi: Mevhibe Inönü<br>Churinkuna (4): Ömer, Erdal wan Özden Yachaywasi: == Qillqasqankuna == == Suñaykuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Turkiya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Ismet Inönü}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Mustafa Kemal Atatürk]] |width="30%" align="center"| '''[[Turkiya Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Emblem of the Presidency of Turkey.svg|25px|Turkiya wallqanqa]]<br /> 1938 - 1950 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Celal Bayar]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Emin Fahrettin Özdilek]] |width="30%" align="center"| '''[[Turkiya Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Başbakanlık amblemi.png|25px|Turkiya wallqanqa]]<br /> 1961 - 1965 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Suad Hayri Ürgüplü]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Inonu Ismet}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1884]] [[Katiguriya:Wañusqa 1973]] [[Katiguriya:Pulitiku (Turkiya)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Turkiya)]] [[Katiguriya:Hawa ministru (Turkiya)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Turkiya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Turkiya)]] 1mtm2ax3gvgxn4njb8a199t8jr1lauu 0 52159 688980 666456 2026-05-03T03:29:38Z Breogan2008 7106 688980 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Joseph Jacques Jean Chrétien''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|11|01|1934}} paqarisqa [[Shawinigan]] llaqtapi - ), huk {{CAN}} mama llaqtayuq [[taripay amachaq]] wan pulitiku qarqan. [[1993]] watamanta [[2003]] watakama kuti [[Kanatá]]pa [[Uma kamayuq]]nin karqan. Taytan: Wellie Chrétien, Maman: Marie (Boisvert). <br>Ñawpaq warmi: Aline Chrétien<br>Churinkuna (3): Hubert, Michel wan France. Yachaywasi: Séminaire Saint-Joseph de Trois-Rivières. Alma mater: [[Laval Yachay suntur]] == Qillqaskankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Kanatápa wiñay kawsaynin]] * [[Elisabeth II]] * [[Pierre Trudeau]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Jean Chrétien}} * [https://web.archive.org/web/20130513183923/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_norte/canada/jean_chretien Biografía en español por Fundación CIDOB] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Kim Campbell]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Kanada Uma kamayuq]]'''<br> [[Rikcha:Heraldic mark of the Prime Minister of Canada.svg|20px|Kanatá Uma kamayuq wallqanqa]]<br> 1993 - 2003 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Paul Martin (pulitiku)|Paul Martin]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Chretien Jean}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1934]] [[Katiguriya:Pulitiku (Kanatá)]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Kanatá)]] [[Katiguriya:Apulliq (Kanatá)]] [[Katiguriya:Ruraychaqa ministru (Kanatá)]] [[Katiguriya:Micha ministru (Kanatá)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Kanatá)]] rzrcskwki29ds860hk40j42gpssim2o 0 52162 688981 613230 2026-05-03T03:29:45Z Breogan2008 7106 688981 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} [[Rikcha:始皇帝 (篆文).svg|thumb|right|280px|Qin Shi Huang]] '''Qin Shi Huang''' ([[chinu simi]]pi: 秦始皇, pinyin: Qín Shǐhuáng, Wade-Giles: Ch'in Shih-huang), (* [[qhapaq raymi killa]]pi 260 kñ watapi paqarisqa [[Handan]] llaqtapi - {{Pun|10|09|210 kñ}} 210 kñ watapi wañusqa [[Shaqiu]] llaqtapi), Zheng sutiyuq runaqa. Qin panaqa Riy (247 kñ watamanta 221 kñ watakama) wan I Chunwa Hatun Qhapaq (221 kñ watamanta 210 kñ watakama) Tayta: Zhuangxiang; Mama: Dowager Zhao. Ñawpaq warmi: Churikuna: Fusu, Gao, Jianglü, Huhai ([[Qin Er Shi]]). == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Chunwa)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} {| {{tablabonita}} align=center width=60% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Zhuangxiang]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Chunwa Hatun Qhapaq]]'''<br />221 kñ – 210 kñ<br>Chunwa Huangdi (皇帝) |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Qin Er Shi]]'''<br /> |- |} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Wiñay kawsay (Chunwa)]] [[Katiguriya:Hatun Qhapaq (Chunwa)]] [[Katiguriya:Paqarisqa 259 kñ]] [[Katiguriya:Wañusqa 210 kñ]] gkqzs4iixxa0c3suialrzi7bw26uqca 0 52301 688982 621213 2026-05-03T03:29:53Z Breogan2008 7106 688982 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Salvador Silvestre del Rosario Jovellanos Guanes''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|31|12|1833}} paqarisqa [[Asunción]] llaqtapi - † {{Pun|11|02|1881}} wañusqa [[Buenos Aires]] llaqtapi) huk [[Parawayi]] mama llaqtaq [[pulitiku]] karqan. 1870 watamanta 1871 watakama Parawayi Umalliqkarkan. Tayta: Jovellanos; Mama: Guanes. Warmi: Ercilia Bogado<br />Churinkuna: ?. == Willay pukyukuna == {{Listaref}} == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Parawayi)]] == Hawa t'inkikuna == === Kastilla simi === {{commonscat}} * [http://www.abc.com.py/edicion-impresa/suplementos/escolar/biografia-de-salvador-jovellanos-310180.html ABC Salvador Jovellanos] <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=65% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Cirilo Rivarola]]''' | width="40%" align="center" | [[Parawayipa umalliqnin|Parawayi Umalliq]]<br/> [[Rikcha:Flag of the President of Paraguay.svg|30px|Parawayi Umalliq wallqanqa]]<br />1871 - 1874<br>'''Presidente de la República de Paraguay''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Juan Gill]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Jovellanos Guanes Salvador Silvestre del Rosario}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1833]] [[Katiguriya:Wañusqa 1881]] [[Katiguriya:Pulitiku (Parawayi)]] [[Katiguriya:Umalliq (Parawayi)]] 6mn6x81ilvk3le2dx5i6mnh0nmzd264 0 52302 688983 613647 2026-05-03T03:29:59Z Breogan2008 7106 688983 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Bartolomé Mitre''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|26|06|1821}} paqarisqa [[Buenos Aires]] llaqtapi - † {{Pun|19|01|1906}} wañusqa [[Buenos Aires]] llaqtapi) huk [[Arhintina]] mama llaqtayuq [[Awqaq pusaq]], [[pulitiku]]pas runam karqan. 1862 watamanta pacha umalliq kachkaptin, [[12 ñiqin kantaray killapi]] [[1868]] p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. Tayta: Ambrosio Estanislao de la Concepción Mitre; Mama: Josefa Martínez Whetherton. Warmikuna: Delfina María Luisa de Vedia y Pérez.<br />Churinkuna: (6). Yachaywasi: . == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Arhintina)]] == Hawa t'inkikuna == {| {{tablabonita}} align=center width=65% |width="30%" align="center"|Precedido por:<br />'''[[Juan Pedernera]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Arhintina umalliq]]'''<br />1862–1868 <br />[[Rikcha:Coat_of_arms_of_Argentina.svg|25px]]<br />Presidente de la Nación Argentina |width="30%" align="center"|Sucedido por:<br />'''[[Domingo Sarmiento]]'''<br /> |- |} {{DEFAULTSORT:Mitre Bartolome}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Buenos Aires llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1821]] [[Katiguriya:Wañusqa 1906]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Arhintina)]] [[Katiguriya:Umalliq (Arhintina)]] o8mhlt2s1h18afxmeo3hntuf8gyz1ss 0 52303 688984 613648 2026-05-03T03:30:06Z Breogan2008 7106 688984 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Nicolás Remigio Aurelio Avellaneda''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|3|10|1837}} paqarisqa [[Tukuman]] llaqtapi - † {{Pun|25|11|1885}} wañusqa [[hatun qucha] llaqtapi) huk [[Arhintina]] mama llaqtayuq [[taripay amachaq]], Willay kamayuq, [[pulitiku]]pas runam karqan. 1874 watamanta pacha umalliq kachkaptin, [[12 ñiqin kantaray killapi]] [[1880]] p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. Tayta: Marco Manuel de Avellaneda; Mama: Dolores de Silva y Zavaleta. Warmi: Carmen Nóbrega Miguens.<br />Churinkuna: (?). Yachaywasi: . == Qillqasqankuna == * Estudio sobre las leyes de Tierras,. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Arhintina)]] == Hawa t'inkikuna == {| {{tablabonita}} align=center width=65% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Domingo Sarmiento]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Arhintina umalliq]]'''<br />1874–1880 <br />[[Rikcha:Coat_of_arms_of_Argentina.svg|25px]]<br />Presidente de la Nación Argentina |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Julio Roca]]'''<br /> |- |} {{DEFAULTSORT:Avellaneda Nicolás Remigio Aurelio}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1837]] [[Katiguriya:Wañusqa 1885]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Willay kamayuq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Arhintina)]] [[Katiguriya:Apulliq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Ministru (Arhintina)]] [[Katiguriya:Umalliq (Arhintina)]] ei84yg7j3jn738plcbxmde380mlbpq9 0 52304 688985 613649 2026-05-03T03:30:12Z Breogan2008 7106 688985 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Alejo Julio Argentino Roca ''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|17|07|1843}} paqarisqa [[Tukuman]] llaqtapi - † {{Pun|19|10|1914}} wañusqa [[Buenos Aires]] llaqtapi) huk [[Arhintina]] mama llaqtayuq [[Awqaq pusaq]] wan [[pulitiku]]pas runam karqan. 1898 watamanta pacha umalliq kachkaptin, [[12 ñiqin kantaray killapi]] [[1904]] p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. 1880 watamanta pacha umalliq kachkaptin, [[12 ñiqin kantaray killapi]] [[1886]] p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. Tayta: coronel Segundo Roca; Mama: Agustina Paz. Warmi:Clara Funes.<br />Churinkuna: (?). Yachaywasi: Colegio Nacional de Concepción (Uruwayi). == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Arhintina)]] == Hawa t'inkikuna == {| {{tablabonita}} align=center width=65% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[José de Uriburu]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Arhintina umalliq]]'''<br />1898–1904 <br />[[Rikcha:Coat_of_arms_of_Argentina.svg|25px]]<br />Presidente de la Nación Argentina |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Manuel Quintana]]'''<br /> |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Nicolás Avellaneda]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Arhintina umalliq]]'''<br />1880–1886 <br />[[Rikcha:Coat_of_arms_of_Argentina.svg|25px]]<br />Presidente de la Nación Argentina |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Miguel Juárez]]'''<br /> |} {{DEFAULTSORT:Roca Julio Argentino}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1843]] [[Katiguriya:Wañusqa 1914]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Arhintina)]] [[Katiguriya:Apulliq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Ministru (Arhintina)]] [[Katiguriya:Umalliq (Arhintina)]] m21yqdfalszkbbcig7lty2ngmwb812f 0 52305 688986 613650 2026-05-03T03:30:17Z Breogan2008 7106 688986 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''José Evaristo de Uriburu''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|19|11|1831}} paqarisqa [[Salta llaqta]]pi - † {{Pun|23|10|1914}} wañusqa [[Buenos Aires]] llaqtapi) huk [[Arhintina]] mama llaqtayuq [[taripay amachaq]] wan [[pulitiku]]pas runam karqan. 1895 watamanta pacha umalliq kachkaptin, [[12 ñiqin kantaray killapi]] [[1898]] p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. Tayta: coronel Evaristo de Uriburu, gobernador de Salta; Mama: María Josefa Natalia Álvarez de Arenales y Hoyos Warmikuna: Virginia Uriburu (1857-1871) wan Leonor Tezanos (1878-1914).<br />Churinkuna (7): Rita Uriburu Uriburu (*1858), Sara Uriburu Uriburu (*1860), Jorge Uriburu Uriburu (*1862), Carlos Uriburu (*1866), Virginia Uriburu (*1868), José Evaristo Uriburu Tezanos Pinto (*1880) wan Leonor Uriburu Tezanos Pinto (*1885). Yachaywasi: . == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Arhintina)]] == Hawa t'inkikuna == {| {{tablabonita}} align=center width=65% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Luis Sáenz Peña]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Arhintina umalliq]]'''<br />1895–1898 <br />[[Rikcha:Coat_of_arms_of_Argentina.svg|25px]]<br />Presidente de la Nación Argentina |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Julio Roca]]'''<br /> |- |} {{DEFAULTSORT:Uriburu Jose}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1831]] [[Katiguriya:Wañusqa 1914]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Arhintina)]] [[Katiguriya:Apulliq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Ministru (Arhintina)]] [[Katiguriya:Umalliq (Arhintina)]] qy3f77lqaj9jefrv2ksrh5dzkg8doxa 0 52306 688987 613651 2026-05-03T03:30:23Z Breogan2008 7106 688987 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Carlos Enrique José Pellegrini ''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|11|10|1846}} paqarisqa [[Buenos Aires]] llaqtapi - † {{Pun|17|07|1906}} wañusqa [[Buenos Aires]] llaqtapi) huk [[Arhintina]] mama llaqtayuq [[taripay amachaq]], Willay kamayuq, [[pulitiku]]pas runam karqan. 1890 watamanta pacha umalliq kachkaptin, [[12 ñiqin kantaray killapi]] [[1892]] p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. Tayta: Carlos Enrique Pellegrini; Mama: María Bevans. Warmi: Carolina Lagos.<br />Churinkuna: (?). Yachaywasi: . == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Arhintina)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align=center width=65% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Miguel Juárez]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Arhintina umalliq]]'''<br />1890–1892 <br />[[Rikcha:Coat_of_arms_of_Argentina.svg|25px]]<br />Presidente de la Nación Argentina |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Luis Sáenz Peña]]'''<br /> |- |} {{DEFAULTSORT:Pellegrini}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Buenos Aires llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1846]] [[Katiguriya:Wañusqa 1906]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Willay kamayuq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Arhintina)]] [[Katiguriya:Apulliq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Ministru (Arhintina)]] [[Katiguriya:Umalliq (Arhintina)]] nanao7zxdula8wi48y4zdati62xa40w 0 52308 688988 652918 2026-05-03T03:30:28Z Breogan2008 7106 688988 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Miguel Ángel Juárez Celman''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|29|09|1844}} paqarisqa [[Córdoba (Arhintina)|Córdoba]] llaqtapi - † {{Pun|14|04|1909}} wañusqa [[Buenos Aires]] llaqtapi) huk [[Arhintina]] mama llaqtayuq [[taripay amachaq]] wan [[pulitiku]]pas runam karqan. 1886 watamanta pacha umalliq kachkaptin, [[6 ñiqin chakra yapuy killapi]] [[1890]] p'unchawpi umalliqnamanta qarqurqan. Córdoba Kamachiq runa (1880-1883) Tayta: José Marcos Juárez; Mama: Rosario Celman. Warmi: Benedicta Elisa Funes.<br />Churinkuna: (?). Yachaywasi: Colegio Monserrat. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Arhintina)]] == Hawa t'inkikuna == {| {{tablabonita}} align=center width=65% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Julio Roca]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Arhintina umalliq]]'''<br />1886–1890 <br />[[Rikcha:Coat_of_arms_of_Argentina.svg|25px]]<br />Presidente de la Nación Argentina |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Carlos Pellegrini]]'''<br /> |- |} {{DEFAULTSORT:Juarez Celman Miguel Ángel}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1844]] [[Katiguriya:Wañusqa 1909]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Arhintina)]] [[Katiguriya:Apulliq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Kamachiq runa (Córdoba, Arhintina)]] [[Katiguriya:Umalliq (Arhintina)]] jjnc21n8m3zlqpbn5m00f2ol39oikmx 0 52346 688989 613758 2026-05-03T03:30:35Z Breogan2008 7106 688989 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Thomas Klestil''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|4|11|1932}} paqarisqa [[Wien]] llaqtapi - {{Pun|6|07|2004}} wañusqa [[Wien]] llaqtapi) huk [[Awstiriya]] mama llaqtayuq [[musiku]]qmi wan pulitiku [[kawpaq]]pas karqan. Tayta: ; Mama: Warmi: Edith Klestil <br> Margot Klestil-Löffler == Willay pukyukuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Awstiriya)]] == Hawa t'inkikuna == ===Kastilla simi === {{Commonscat|Thomas Klestil }} * [http://www.thomasklestil.com/en Uficial Web Site] <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=65% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Kurt Waldheim]]''' | width="40%" align="center" | [[Awstiriyapa umalliqnin|Awstiriya Umalliq]]<br /> 1992 - 2004<br /> [[Rikcha:Austria Bundesadler.svg|30px|Awstiriya wallqanqa]]<br />''' Presidente de Austria''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Heinz Fisher]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Klestil Thomas}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Wien llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1932]] [[Katiguriya:Wañusqa 2004)]] [[Katiguriya:Musikuq (Awstiriya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Awstiriya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Awstiriya)]] tulgzlutjy5ko2bydc3o6jc2o64x9my 0 52348 688990 664242 2026-05-03T03:30:42Z Breogan2008 7106 688990 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Radu Vasile''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|10|10|1942}} paqarisqa [[Drăgășani]] llaqtapi - {{Pun|3|07|2013}} wañusqa [[Bukuresti]] llaqtapi) huk [[Rumanya]] mama llaqtayuq [[wiñay kawsayuq]]uqmi wan pulitiku [[kawpaq]]pas karqan. Tayta: ; Mama: Warmi: .<br>Churinkuna: Mihai, Tudor, Ioana. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Rumanya)]] == Hawa t'inkikuna == ===Kastilla simi === {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20070927235110/http://romania-on-line.net/whoswho/VasileRadu.htm Romania on line] <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=65% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Gavril Dejeu]]''' | width="40%" align="center" | [[Rumanyapa uma kamayuqnin|Rumanya Uma kamayuq]]<br /> 1998 - 1999<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Romania.svg|30px|Rumanya wallqanqa]]<br />''' Primer Ministro de Rumania''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Alexandru Athanasiu]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Vasile Radu}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1942]] [[Katiguriya:Wañusqa 2013]] [[Katiguriya:Wiñay kawsayuq (Rumanya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Rumanya)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Rumanya)]] 5415l0hyn27ig0cj4yykwaup03868f8 0 52350 688991 673740 2026-05-03T03:30:50Z Breogan2008 7106 688991 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''John Quincy Adams''', sutiyuq runaqa (* {{Pun|11|07|1767}} paqarisqa Braintree llaqtapi - † {{Pun|23|02|1848}} wañusqa [[Washington DC]] llaqtapi) huk [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]] mama llaqtayuq [[pulitiku]] runas karqan, [[umalliq]]nin ([[1817]] watamanta [[1825]] watakama), ñawpaq [[Demokratiku wan Republikanu Partidu]]pi kaq umalliqsi. Tayta: John Adams; Mama: Abigail Adams. Alma mater: == Qillqasqankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat}} <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=65% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[James Monroe]]''' | width="40%" align="center" | [[Hukllachasqa Amirika Suyukunapa umalliqnin|Hukllachasqa Amirika Suyukuna Umalliq]]<br /> [[Rikcha:Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg|25px|Hukllachasqa Amirika Suyukuna wallqanqa]]<br /> 1825 - 1829<br />'''President of the United States of America''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Andrew Jackson]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Adams John}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1767]] [[Katiguriya:Wañusqa 1848]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Hawa ministru (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Umalliq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] he9sl9zhd4wg9zqfpc5x91lshjntfu2 0 52351 688992 627743 2026-05-03T03:30:57Z Breogan2008 7106 688992 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Andrew Jackson''', sutiyuq runaqa (* {{Pun|15|03|1767}} paqarisqa Waxhaw llaqtapi - † {{Pun|8|06|1845}} wañusqa [[Nashville]] llaqtapi) huk [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]] mama llaqtayuq [[awqaq pusaq]] wan [[pulitiku]] runas karqan, [[umalliq]]nin ([[1829]] watamanta [[1837]] watakama), ñawpaq [[Demokratiku Partidu]]pi kaq umalliqsi. Tayta: Andrew Jackson; Mama: Elizabeth Hutchinson. Alma mater: == Qill == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat}} <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=65% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[John Quincy Adams]]''' | width="40%" align="center" | [[Hukllachasqa Amirika Suyukunapa umalliqnin|Hukllachasqa Amirika Suyukuna Umalliq]]<br /> [[Rikcha:Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg|25px|Hukllachasqa Amirika Suyukuna wallqanqa]]<br /> 1829 - 1837<br />'''President of the United States of America''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Martin Van Buren]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Jackson Andrew}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1767]] [[Katiguriya:Wañusqa 1845]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Umalliq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] h1u84ugy5ruvx81wmouh4u6rra79f6c 0 52352 688995 625618 2026-05-03T03:31:44Z Breogan2008 7106 688995 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Martin Van Buren''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|5|12|1782}} paqarisqa Kinderhook llaqtapi - † {{Pun|24|07|1862}} wañusqa [[Kinderhook]] llaqtapi) huk [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]] mama llaqtayuq taripay amachaq wan [[pulitiku]] runas karqan, [[umalliq]]nin ([[1837]] watamanta [[1841]] watakama), ñawpaq [[Dimokratiku Partidu]]pi kaq umalliqsi. Yaya: Abraham Van Buren (1737–1817); Mama: Maria Van Alen (Hoes). Alma mater: 1829 watamanta ñawpaq kuti [[New York suyu]] Kamachiq runa. == Qillqasqankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat}} <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=65% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Andrew Jackson]]''' | width="40%" align="center" | [[Hukllachasqa Amirika Suyukunapa umalliqnin|Hukllachasqa Amirika Suyukuna Umalliq]]<br /> [[Rikcha:Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg|35px|Hukllachasqa Amirika Suyukuna wallqanqa]]<br /> 1837 - 1841<br />'''President of the United States of America''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[William Harrison]]''' |- |} </br> {{DEFAULTSORT:Van Buren Martin}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1782]] [[Katiguriya:Wañusqa 1862]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Kamachiq runa (New York)]] [[Katiguriya:Hawa ministru (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Umalliq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] 0ygbq6ds14nf8g3cfvp3o5alxra556q 0 52353 688993 613771 2026-05-03T03:31:26Z Breogan2008 7106 688993 wikitext text/x-wiki {{Huk sut'ikuna 2|Washington}} {{Kawsay}} '''William Henry Harrison''' sutiyuq runaqa (*[[9 ñiqin hatun puquy killapi]] [[1773]] watapi [[Charles City County (Virginia)|Charles City County]] llaqtapi – † [[14 ñiqin ayriway killapi]] [[1841]] watapi [[Washington DC]]) [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]]p awqaq pusaq, apulliq wan ñawpa [[umalliq]]ninsi karqan (pawqar waray killapi 1841 watamanta - aymuray killapi 1841 watakama). Tayta: Benjamin Harrison; Mama: Elizabeth Basset. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|William Henry Harrison}} <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=65% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Martin Van Buren]]''' | width="40%" align="center" | [[Hukllachasqa Amirika Suyukunapa umalliqnin|Hukllachasqa Amirika Suyukuna Umalliq]]<br /> [[Rikcha:Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg|35px|Hukllachasqa Amirika Suyukuna wallqanqa]]<br /> 1841<br />'''President of the United States of America''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[John Tyler]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Harrison William Henry Harrison}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1773]] [[Katiguriya:Wañusqa 1841]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Umalliq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] edsxqbmpi4vo9xx0r09s6rmkt6nj7gi 0 52354 688994 621489 2026-05-03T03:31:36Z Breogan2008 7106 688994 wikitext text/x-wiki {{Huk sut'ikuna 2|Washington}} {{Kawsay}} '''John Tyler''' sutiyuq runaqa (*[[9 ñiqin pawqar waray killapi]] [[1790]] watapi [[Charles City County (Virginia)|Charles City County]] llaqtapi – † [[18 ñiqin qhulla puquy killapi]] [[1862]] watapi [[Richmond (Virginia)|Richmond]]) [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]]p taripay amachaq, apulliq wan ñawpa [[umalliq]]ninsi karqan (1841 watamanta - aymuray killapi 1845 watakama). Tayta: John Tyler Sr; Mama: Mary Marot. Warmi: [[Letitia Christian]] (1813-†1842), 8 churinkuna (Mary, Robert, John, Jr., Letitia, Elizabeth, Anne Contesse, Alice wan Tazewell)<br> [[Julia Gardiner]] (1844-†1862), 7 churinkuna (David, John Alexander, Julia, Lachlan, Lyon, Robert Fitzwalter wan Pearl). == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|John Tyler}} <center><br /> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=65% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[William Harrison]]''' | width="40%" align="center" | [[Hukllachasqa Amirika Suyukunapa umalliqnin|Hukllachasqa Amirika Suyukuna Umalliq]]<br /> [[Rikcha:Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg|35px|Hukllachasqa Amirika Suyukuna wallqanqa]]<br /> 1841 - 1845<br />'''President of the United States of America''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[James Polk]]''' |- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[James Pleasants]]''' | width="40%" align="center" | [[Virginia Kamachiq runa]]<br /> [[Rikcha:Seal of Virginia.svg|35px|Virginia wallqanqa]]<br /> 1825 - 1827<br />'''Govenor of Virginia''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[William Giles]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Tyler John}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1790]] [[Katiguriya:Wañusqa 1882]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] [[Katiguriya:Kamachiq runa (Virginia)]] [[Katiguriya:Umalliq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]] 22282obosa5fvwuu513no25st4ybrhf 0 52362 688996 613814 2026-05-03T03:31:54Z Breogan2008 7106 688996 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Manuel Antonio Arenas Merino''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|13|07|1808}} paqarisqa [[Lima]] llaqtapi - {{Pun|27|12|1891}} wañusqa [[Lima]] llaqtapi) huk [[piruw]]anu [[taripay amachaq]]mi, [[kawpaq]]pas karqan. == Willay pukyukuna== * Basadre Grohmann, Jorge: Historia de la República del Perú. 1822 - 1933, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomos 5, 6, 7 y 8. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998. * Chirinos Soto, Enrique: Historia de la República (1821-1930). Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A., 1985. * Fonseca, Juan: Un Estado en Formación (1827-1883). Tomo X de la “Historia del Perú” publicada por la Empresa Editora El Comercio S.A, 2010. ISBN 978-612-4069-96-3 * Orrego, Juan Luis: La República Oligárquica (1850-1950). Incluida en la Historia del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4 * Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 2. ANG/BED. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-151-0 == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Piruw)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} <center><br> {| {{tablabonita}} {{tablabonita}} align=center width=75% border="1" |----- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Miguel Iglesias]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa umalliqnin|Piruw Umalliq]]<br>Qhapaq raymi killa 1885 - Inti raymi killa 1886<br>'''Presidente''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Andrés Avelino Cáceres|Andrés Cáceres]]''' |- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Pedro Paz Soldán]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa uma kamayuqnin|Piruw Uma kamayuq]]<br>Qhulla puquy killa 1868 - Hatun puquy killa 1868<br>'''Presidente del Consejo de Ministros''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Antonio Gutiérrez]]''' |- | width="30%" align="center" | '''Ñawpaqnin kaq:'''<br /> '''[[Nicolás Freire]]''' | width="40%" align="center" | [[Piruwpa uma kamayuqnin|Piruw Uma kamayuq]]<br>Chakra yapuy killa 1876<br>'''Presidente del Consejo de Ministros''' | width="30%" align="center" | '''Qhipaqnin kaq:'''<br /> '''[[Teodoro La Rosa]]''' |} <br></center> {{DEFAULTSORT:Arenas Meriono Antonio}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Lima llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1808]] [[Katiguriya:Wañusqa 1891]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Hawa ministru (Piruw)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Piruw)]] [[Katiguriya:Umalliq (Piruw)]] 4um1xj447cepgd8by1dz3xt3ujfpvkh 0 52399 688997 613898 2026-05-03T03:32:02Z Breogan2008 7106 688997 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Juan Lindolfo de los Reyes Cuestas York''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|6|01|1837}} paqarisqa [[Paysandú]] llaqtapi - {{Pun|21|06|1905}} paqarisqa [[París]] llaqtapi) huk Uruwayi mama llaqtapi [[Ruruchiq]] wan [[pulitiku]]pas runam karqan. 1884 watamanta 1886 watakama Uruwayipas Yachachiy ministruninmi kanqa. Tayta: Cuestas; Mama: York. Warmi: [[Ángela Fernández González]]<br> Churinkuna: . Yachaywasi: ==Qillqasqankuna== == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Uruwayi)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat}} * [http://www.presidencia.gub.uy Presidencia del Uruguay] {| {{tablabonita}} align=center width=65% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[José Batle y Ordóñez]]''' |width="30%" align="center"|'''XVIII [[Uruwayi umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Coat of arms of Uruguay.svg|25px]]<br>Presidente Constitucional de Uruguay<br />1899–1903 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[José Batle y Ordóñez]]'''<br /> |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Juan Idiarte]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Uruwayi umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Coat of arms of Uruguay.svg|25px]]<br>Presidente de Uruguay<br />1897–1899 <br /> |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[José Batle y Ordóñez]]'''<br /> |- |} {{DEFAULTSORT:Cuestas York Juan Lindolfo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paysandú llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1837]] [[Katiguriya:Wañusqa 1905]] [[Katiguriya:Ruruchiq (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Apulliq (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Yachachiy ministru (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Umalliq (Uruwayi)]] fvp42x7lh7eqqlddot4nao2etujtse8 0 52402 688998 639700 2026-05-03T03:32:09Z Breogan2008 7106 688998 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Thabo Mbeki''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|18|06|1942}} paqarisqa [[Idutywa]] llaqtapi - ) huk [[Urin Aphrika]] mama llaqtapi musikumi wan pulitiku karqan. Tayta: Govan Mbeki; Mama: Epitnette. Warmi: Zanele Diamini. == Qillqasqankuna == * == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Urin Aphrika)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Thabo Mbeki}} === [[Inlish simi]]pi === === [[Kastilla simi]]pi === {| {{tablabonita}} align=center width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Nelson Mandela]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Urin Aphrika Umalliq]]'''<br><br /> [[1999]] - [[2008]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Kgalema Motlanthe]]'''<br /> |} {{DEFAULTSORT:Mbeki Thabo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1942]] [[Katiguriya:Musiku yachaq (Urin Aphrika)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Urin Aphrika)]] [[Katiguriya:Umalliq (Urin Aphrika)]] qjowpadqq8ojtad8b3p2asoa7j80xzw 0 52408 688999 643653 2026-05-03T03:32:29Z Breogan2008 7106 688999 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Mohammad Najibullah''' ([[Pashtu simi]]pi: محمد نجيب الله) sutiyuq runaqa (* {{Pun|6|08|1947}} paqarisqa [[Gardīz]] llaqtapi - {{Pun|27|9|1996}} ) huk [[Afgansuyu]] mama llaqtapi hampi yachaq wan pulitiku karqan. Tayta: Muhammad Akhtar; Mama: . Warmi: Faytana Gailani<br>Churinkuna: 3. == Qillqasqankuna == * == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Afgansuyu)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Mohammad Najibullah}} === [[Inlish simi]]pi === === [[Kastilla simi]]pi === {| {{tablabonita}} align=center width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[ Haji Mohammad Chamkani]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Urin Aphrika Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Emblem of Afghanistan (2004–2013).svg|30px|Afgansuyu wallqanqa]]<br /> [[1987]] - [[1992]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Abdul Rahim Hatef]]'''<br /> |} {{DEFAULTSORT:Najibula Mohammad}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1947]] [[Katiguriya:Hampi yachaq (Afgansuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Afgansuyu)]] [[Katiguriya:Umalliq (Afgansuyu)]] qs5gpo1bpivs24ponk45t5ptzulqhkb 0 52411 689000 613930 2026-05-03T03:32:35Z Breogan2008 7106 689000 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Levon Ter-Petrosyan''' ([[Arminya simi]]pi: Լևոն Տեր-Պետրոսյան) sutiyuq runaqa (* {{Pun|9|01|1945}} paqarisqa [[Aleppo]] llaqtapi - ) huk [[Arminya]] mama llaqtapi yachaq wan pulitiku karqan. Tayta: ; Mama: . Warmi: Lyudmila Pleskovskaya<br>Churinkuna: David Ter-Petrosyan. == Qillqasqankuna == * == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Arminya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Levon Ter-Petrossian}} === [[Inlish simi]]pi === === [[Kastilla simi]]pi === {| {{tablabonita}} align=center width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''Arminya RSS''' |width="30%" align="center"|'''[[Arminya Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Armenia.svg|30px|Arminya wallqanqa]]<br /> [[1991]] - [[1998]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Robert Kocharyan]]'''<br /> |} {{DEFAULTSORT:Ter-Petrosyan Levon}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1945]] [[Katiguriya:Yachaq (Arminya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Arminya)]] [[Katiguriya:Apulliq (Arminya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Arminya)]] mzwf9ofpydv71cjb5vlmad6f5zdwhv5 0 52414 689001 657175 2026-05-03T03:32:42Z Breogan2008 7106 689001 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Sheikh Mujibur Rahman''' ([[Banla simi]]pi: শেখ মুজিবুর রহমান; romanización Banla simi: Shekh Mujibur Rôhman) sutiyuq runaqa (* {{Pun|17|03|1920}} paqarisqa [[Tungipara]] llaqtapi - {{Pun|15|08|1975}} wañusqa [[Dhaka]] llaqtapi ) huk [[Banladish]] mama llaqtapi yachaq wan pulitiku karqan. Tayta: ; Mama: . Warmi: Begum Fazilatnnesa<br>Churinkuna: ?. == Willay pukuykuna == * Anthony Mascarenhas, Bangladesh: A Legacy of Blood ISBN 0-340-39420-X * Katherine Frank, Indira: The Life of Indira Nehru Gandhi (2002) ISBN 0-395-73097-X * Cyriac Maprayil, Bangabandhu Sheikh Mujibur Rahman (2001) ISBN 81-7510-121-0 * M. Ahmed, Era of Sheikh Mujibur Rahman (1983), University Press * Craig Baxter, Bangladesh: From a Nation to a State (1997), Westview Press * Craig Baxter et al, Governance and Politics in South Asia (1998), Westview Press == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Banladish)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Sheikh Mujibur Rahman}} === [[Inlish simi]]pi === === [[Kastilla simi]]pi === {| {{tablabonita}} align=center width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''-''' |width="30%" align="center"|'''[[Banladish Umalliq]]'''<br><br /> [[1971]] - [[1972]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Nazrul Islam]]'''<br /> |} {{DEFAULTSORT:Sheikh Mujibur Rahman}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1920]] [[Katiguriya:Wañusqa 1975]] [[Katiguriya:Pulitiku (Banladish)]] [[Katiguriya:Umalliq (Banladish)]] gcpp5x3bsr5a53ucjuw0m0ap74re8r3 0 52417 689002 613936 2026-05-03T03:32:49Z Breogan2008 7106 689002 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Coutoucou Hubert Maga''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|10|08|1916}} paqarisqa [[Parakou]] llaqtapi - {{Pun|8|05|2000}} wañusqa [[Cotonou]] llaqtapi) huk [[Binin]] mama llaqtapi pulitiku karqan. Tayta: ; Mama: . Warmi: <br>Churinkuna: ?. == Willay pukuykuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Banladish)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Hubert Maga}} === [[Inlish simi]]pi === === [[Kastilla simi]]pi === {| {{tablabonita}} align=center width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Paul Émile de Souza]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Binin Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Benin.svg|30px|Binin wallqanqa]]<br /> [[1970]] - [[1972]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Justin Ahomadegbe-Tometin]]'''<br /> |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />''' ''' |width="30%" align="center"|'''[[Binin Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Benin.svg|30px|Binin wallqanqa]]<br /> [[1960]] - [[1963]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Christopher Soglo]]'''<br /> |} {{DEFAULTSORT:Maga Hubert}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1916]] [[Katiguriya:Wañusqa 2000]] [[Katiguriya:Pulitiku (Binin)]] [[Katiguriya:Apulliq (Binin)]] [[Katiguriya:Umalliq (Binin)]] e7m328zatdbz0t52dhibh00i5ybajw0 0 52420 689003 613939 2026-05-03T03:32:56Z Breogan2008 7106 689003 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Ayaz Niyazi oglu Mutallibov''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|12|05|1938}} paqarisqa [[Baku]] llaqtapi - ) huk [[Asarsuyu]] mama llaqtapi pulitiku karqan. Tayta: Niyazi Aṣraf oğlu Mütallibov; Mama: Kubra Mütallibova. Warmi: Adilia Mutallibova<br>Churinkuna (2): Azad wan Zaur. == Qillqasqankuna == * == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Asarsuyu)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} === [[Inlish simi]]pi === === [[Kastilla simi]]pi === {| {{tablabonita}} align=center width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Yaqub Mammadov]]''' |width="30%" align="center"|'''[[AsarsuyuUmalliq]]'''<br>[[Rikcha:Emblem of Azerbaijan.svg|30px|Asarsuyu wallqanqa]]<br /> [[1992]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Isa Gambar]]'''<br /> |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''-''' |width="30%" align="center"|'''[[Asarsuyu Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Emblem of Azerbaijan.svg|30px|Asarsuyu wallqanqa]]<br /> [[1991]] - [[1992]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Yaqub Mammadov]]'''<br /> |} {{DEFAULTSORT:Mutallibov Ayaz}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Baku llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1938]] [[Katiguriya:Pulitiku (Asarsuyu)]] [[Katiguriya:Umalliq (Asarsuyu)]] qmws8xsy7pmphy46o93iei0wmejqobn 0 53747 689034 640579 2026-05-03T03:36:56Z Breogan2008 7106 689034 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Rafael Leónidas Trujillo Molina''' sutiyuq runaqa (* [[24 ñiqin kantaray killapi]] [[1891]] watapi paqarisqa [[San Cristóbal (Duminikana)|San Cristóbal]] llaqtapi - [[30 ñiqin aymuray killapi]] [[1961]] wañusqa [[Santo Domingo llaqta]]pi ). Duminikana mama llaqtap Awqaq pusaq wan pulitiku karqan. Yaya: José Trujillo Valdez; Mama: Altagracia Julia Molina Chevalier. Yachaywasi: == Willay pukyukuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Duminikana)]] * [[Joaquín Balaguer]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=70% |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Manuel Troncoso]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Duminikana Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of the Dominican Republic.svg|25px|Duminikana wallqanqa]]<br /> 1942- 1952 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Héctor Bienvenido Trujillo]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Rafael Estrella]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Duminikana Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of the Dominican Republic.svg|25px|Duminikana wallqanqa]]<br /> 1930- 1938 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Jacinto Peynado]]''' |} {{DEFAULTSORT:Trujillo Molina}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1891]] [[Katiguriya:Wañusqa 1961]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Duminikana)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Duminikana)]] [[Katiguriya:Umalliq (Duminikana)]] n03cdw91pmechv7d5fa5co8r3uem5f2 0 54033 689033 644763 2026-05-03T03:36:44Z Breogan2008 7106 689033 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Eduard Shevardnadze''' ([[Kartulsuyu simi]]pi: ედუარდ შევარდნაძე, Rusiya: Эдуа́рд Амвро́сиевич Шевардна́дзе, tr. Eduard Amvrosiyevich Shevardnadze), sutiyuq runaqa (* {{Pun|25|1|1928}} paqarisqa [[Mamati]] llaqtapi - {{Pun|7|7|2014}} wañusqa [[Tiflis]] llaqtapi ). Kartulsuyu mama llaqtapi taripay amachaq wan pulitiku. [[1995]] watamanta [[2003]] watakama ñawpaq kuti [[Kartulsuyu]]pa [[Umalliq]]nin karqan. [[1985]] watamanta [[1990]] watakama ñawpaq kuti [[Susyalista Suwit Republikakunap Huñun]]pa [[Hawa]] [[Ministru]]nin karqan. Tayta: Ambrose Shevardnadze; Mama: . Ñawpaq warmi: Nanuli Shevardnadze<br />Churinkuna: 2. Yachaywasi: Alma mater: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Kartulsuyu)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Nino Burjanadze]]''' |width="25%" align="center"| '''[[Kartulsuyu Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Flag of the President of Georgia.png|25px|Kartulsuyu umalliq wallqanqa]]<br /> 1995 - 2003 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Nino Burjanadze]]''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Boris Pankin]]''' |width="25%" align="center"| '''[[SSRH Hawa ministru]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of the Soviet Union 1.svg|25px|SSRH wallqanqa]]<br /> 1991 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''manan''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Andrei Gromyko]]''' |width="25%" align="center"| '''[[SSRH Hawa Ministru]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of the Soviet Union 1.svg|25px|SSRH wallqanqa]]<br /> 1985 - 1990 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Alexander Bessmertnykh]]''' |} {{DEFAULTSORT:Shevardnadze Eduard}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1928]] [[Katiguriya:Wañusqa 2014]] [[Katiguriya:Umalliq (Kartulsuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Kartulsuyu)]] [[Katiguriya:Ministru (SSRH)]] b2jrs03ty9gygnxcxi862ua2k1u0ej3 0 54136 689032 677771 2026-05-03T03:36:38Z Breogan2008 7106 689032 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Francisco de Paula Santander y Omaña''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|2|04|1792}} paqarisqa [[Cúcuta]] llaqtapi - {{Pun|6|05|1840}} wañusqa [[Bogotá]] llaqtapi), huk {{COL}} mama llaqtayuq [[awqaq pusaq]]mi, [[pulitiku]]m kachkan. [[1832]] watamanta 1837 watakama [[Kulumbya]]pa [[umalliq]]ninmi karqan. == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=70% |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[José María Obando]]''' |width="25%" align="center"| '''[[Kulumbya Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Colombia.svg|25px|Kulumbya wallqanqa]]<br /> 1832-1837 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[José Ignacio de Márquez]] ''' |- |width="20%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Simón Bolívar]]''' |width="25%" align="center"| '''[[Kulumbya Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of Colombia.svg|25px|Kulumbya wallqanqa]]<br /> 1819-1827 |width="20%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Domingo Caicedo]] ''' |- |} {{DEFAULTSORT:Santander Omanna Francisco de Paula}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1792]] [[Katiguriya:Wañusqa 1840]] [[Katiguriya:Cúcuta llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Pulitiku (Kulumbya)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Kulumbya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Kulumbya)]] qsyub3c9t5hljhvgyslm6pmtnrj0pjw 0 54210 689031 666977 2026-05-03T03:36:29Z Breogan2008 7106 689031 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} [[Rikcha:Korean War 60th Anniversary Armistice Ceremony 02.jpg|thumb|right|280px]] '''Park Geun-hye''', ([[Korianu simi]]pi: 박근혜, [[hanja simi]]pi: 朴槿惠, Bak Geunhye, Pak Kŭnhye) sutiyuq warmiqa, [[2 ñiqin hatun puquy killapi]] [[1952]] watapi paqarisqa [[Daegu]]) llaqtapi - ). huk {{KOR}} mama llaqta pulitiku qarqan. [[2013]] watamanta ñawpaq kuti [[Tayhan Republika]]pas [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: [[Park Chung-hee]]; Mama: Yuk Young-soo<br /> == Qillqaqkuna == *절망은 나를 단련시키고 희망은 나를 움직인다 [Despair Trains Me and Hope Moves Me] (Korianu simi). Wisdom House. July 2007. ISBN 89-6086-033-6. * 나의 어머니 육영수 [My mother, Yuk Young-soo] (Korianu simi). People&People. January 2001. ISBN 89-85541-54-4. * 결국 한 줌, 결국 한 점 [In the End Only a Fistful, One Speck] (in Korean). Busan Ilbo Books. October 1998. ISBN 89-87236-25-0. * 고난을 벗 삼아 진실을 등대삼아 [Befriending Adversity, Truth as the Guiding Light] (Korianu simi). Busan Ilbo Books. October 1998. ISBN 89-87236-24-2. * 내 마음의 여정 [Journey of My Mind] (in Korean). Hansol Media. May 1995. ISBN 89-85656-50-3. * 평범한 가정에 태어났더라면 [If I Were Born in an Ordinary Family] (Korianu simi). Nam Song. November 1993. ISBN 2001044000207 Check |isbn= value (help). == Kaypipas qhaway == * [[Tayhan Republika]] * [[Lee Sang-deuk]] * [[Moon Jae-in]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} * [http://english.president.go.kr/ Uficial site (inlish simipi)] * [https://web.archive.org/web/20141007173023/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/asia/corea_del_sur/park_geun_hye Biografía en español por Fundación CIDOB] {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Lee Myung-bak]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Tayhan Republika Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of South Korea.svg|25px|Tayhan Republika wallqanqa]]<br /> 2013 - |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''-''' |} {{DEFAULTSORT:Park Geun hye}} [[Katiguriya:Warmi]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1952]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Umalliq (Uralan Hansuyu)]] 33h5249a434lxf2wpbf5x06c09zuy1e 0 54211 689030 639776 2026-05-03T03:36:23Z Breogan2008 7106 689030 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Kim Hwang-sik''', ([[Kuryu simi]]pi: 김황식, [[hanja simi]]pi: 金滉植) sutiyuq runaqa, ({{Pun|9|8|1948}} paqarisqa [[Jangseong]]) llaqtapi - ). huk {{KOR}} mama llaqta pulitiku qarqan. [[2010]] watamanta [[2013]] watakama ñawpaq kuti [[Tayhan Republika]]pas [[Uma kamayuq]]nin karqan. Tayta: <br /> Ñawpaq warmi: <br>Churinkuna: == Qillqaqkuna == Kastilla simipi: Inlish simipi: == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Tayhan Republika)]] * [[Lee Myung-bak]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Yoon Jeung-hyun]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Tayhan Republika Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of South Korea.svg|25px|Tayhan Republika wallqanqa]]<br /> 2010-2013 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Park Jung Hong-won]]''' |} {{DEFAULTSORT:Kim Hwang-sik}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1948]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Uralan Hansuyu)]] oy79pez7j0skzer6ihhtykw4m939sej 0 54214 689029 651196 2026-05-03T03:36:16Z Breogan2008 7106 689029 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Oh Se-hoon''', ([[Kuriya simi]]pi: 오세훈, [[hanja simi]]pi: 吳世勳) sutiyuq runaqa ({{Pun|4|1|1961}} paqarisqa [[Seongdong-gu]], [[Siul]] llaqtapi - ). {{KOR}} mama llaqta [[taripay amachaq]] wan pulitiku qarqan. [[2006]] watamanta [[2011]] watakama ñawpaq kuti [[Siul]]pas [[kuraka]]nin karqan. Tayta: ; Mama:<br /> Ñawpaq warmi: Song Hyeon-ok<br />Churinkuna: (2) Oh Joo-won wan Oh Seung-won == Kaypipas qhaway == * [[Tayhan Republika]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Lee Myung-bak]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Siul kurakan]]'''<br /> [[Rikcha:Logo of Seoul, South Korea.svg|25px|Siul wallqanqa]]<br />2006-2011 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Park Won-soon]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Oh Se-hoon}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1961]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Siul kurakan]] [[Katiguriya:Apulliq (Uralan Hansuyu)]] ap8pnqs2os9z8zm5p2mp0m4gme7tx9d 0 54215 689028 636518 2026-05-03T03:36:10Z Breogan2008 7106 689028 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Goh Kun''', ([[Kuriya simi]]pi: 고건, [[hanja simi]]pi: 高建博) sutiyuq runaqa, ({{Pun|2|1|1938}} paqarisqa [[Keijo]] - ) llaqtapi - ), huk {{KOR}} mama llaqta pulitiku qarqan. Pawqar waray killapi [[2004]] watamanta aymurayi killapi [[204]] watakama ñawpaq kuti [[Tayhan Republika]]pas [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mama: <br /> == Qillqaqkuna == Kastilla simipi: Inlish simipi: == Kaypipas qhaway == * [[Tayhan Republika]] * [[Lee Sang-deuk]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Roh Moo-hyun]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Tayhan Republika Umalliq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of South Korea.svg|25px|Tayhan Republika wallqanqa]]<br /> 2004 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Roh Moo-hyun]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Kim Suk-soo]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Tayhan Republika Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of South Korea.svg|25px|Tayhan Republika wallqanqa]]<br /> 2003-2004 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Lee Haechan]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Lee Soo-sung]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Tayhan Republika Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Coat of arms of South Korea.svg|25px|Tayhan Republika wallqanqa]]<br /> 1997-1998 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Kim Jong-pil]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Kang Duk-ki]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Siul kurakan]]'''<br /> [[Rikcha:Logo of Seoul, South Korea.svg|25px|Siul wallqanqa]]<br />1998-2002 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Lee Myung-bak]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Kim Yong-rae]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Siul kurakan]]'''<br /> [[Rikcha:Logo of Seoul, South Korea.svg|25px|Siul wallqanqa]]<br />1988-1990 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Park Se-jik]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Goh Kun}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1938]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Siul kurakan]] [[Katiguriya:Umalliq (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Uralan Hansuyu)]] 7a2kemh1zg5q6ryc9k0kf0zk8gcdmba 0 54216 689027 620551 2026-05-03T03:36:03Z Breogan2008 7106 689027 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Han Seung-soo''', ([[Kuryu simi]]pi: 한승수) sutiyuq runaqa, ({{Pun|28|12|1936}} paqarisqa [[Gangwon]] llaqtapi - ). huk {{KOR}} mama llaqta [[musiku]]q wan pulitiku qarqan. [[2008]] watamanta [[2009]] watakama ñawpaq kuti [[Tayhan Republika]]pas [[Uma kamayuq]]nin karqan. Tayta: <br /> Ñawpaq warmi: <br>Churinkuna: == Qillqaqkuna == Kastilla simipi: Inlish simipi: == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Tayhan Republika)]] * [[Lee Myung-bak]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Han Seung-soo}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Han Deok-soo]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Tayhan Republika Uma kamayuq]]'''<br /> [[Rikcha:Emblem of the Prime Minister of the Republic of Korea.svg|25px|Tayhan Republika Uma kamayuq wallqanqa]]<br /> 2008-2009 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Chung Un-chan]]''' |} {{DEFAULTSORT:Han Seung-soo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1936]] [[Katiguriya:Musiku (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uralan Hansuyu)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Uralan Hansuyu)]] k6o2fa5ek1uba7iqp81sxeaev9srbm7 0 54217 689026 675871 2026-05-03T03:35:57Z Breogan2008 7106 689026 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Klaus Wowereit''' sutiyuq runaqa ({{Pun|1|10|1953}} paqarisqa [[Berlin]] llaqtapi - ). {{GER}} mama llaqta taripay amachaq wan pulitiku qarqan. [[2001]] watamanta ñawpaq kuti [[Berlin]]pas [[kuraka]]nin karqan. Tayta: ; Mama:<br /> Parija: Jörn Kubicki. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Alimanya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=65% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Eberhard Diepgen]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Berlin kurakan]]'''<br /> [[Rikcha:DEU Berlin COA.svg|25px|Berlin wallqanqa]]<br />2001- |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''-''' |- |} {{DEFAULTSORT:Wowereit Klaus}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1953]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Alimanya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Alimanya)]] [[Katiguriya:Berlin kurakan]] [[Katiguriya:Apulliq (Alimanya)]] 1jqgvuc18rxqph5kd0tqpetzc1imlqd 0 54220 689025 640455 2026-05-03T03:35:52Z Breogan2008 7106 689025 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Andrés Rodríguez Pedotti''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|19|6|1923}} paqarisqa [[San Salvador (Parawayi)|San Salvador]] llaqtapi - † {{Pun|21|04|1997}} wañusqa [[Musuq York]] llaqtapi), huk {{PRY}} mama llaqtayyq [[awqaq pusaq]], [[pulitiku]]pas runam qarqan. [[1989]] watamanta [[1993]] watakamaqa kuti Parawayip [[umalliq]]ninmi. Taytan: Andrés Rodríguez; Maman: Pedotti. Warmikuna: Nélida Reig Castellanos.<br>Churinkuna: . == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Parawayi)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align=center width=60% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Alfredo Stroessner]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Parawayi umalliq]]'''<br>1989–1993<br>[[Rikcha:Coat of arms of Paraguay (1957-2013).svg|25px]]<br>Presidente de la República del Paraguay |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Juan Carlos Wasmosy]]'''<br> |- |} {{DEFAULTSORT:Rodriguez Pedotti Andres}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1923]] [[Katiguriya:Wañusqa 1997]] [[Katiguriya:Pulitiku (Parawayi)]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Parawayi)]] [[Katiguriya:Umalliq (Parawayi)]] r692ixuygy8qnjnlg0dxps9hebszb43 0 54331 689024 620981 2026-05-03T03:35:46Z Breogan2008 7106 689024 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Fidel Valdez Ramos''' sutiyuq runaqa, icha Fidel Ramos (* {{Pun|18|03|1928}} paqarisqa [[Lingayen]] llaqtapi - ), huk {{PHL}} mama llaqta awqaq pusaq wan pulitiku qarqan. [[1992]] watamanta [[1998]] watakama ñawpaq kuti [[Philipinakuna]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mama: <br /> Ñawpaq warmi: Amelita Martínez.<br />Churinkuna: Yachay wasi: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Philipinakuna)]] * [[Ferdinand Marcos]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Fidel V. Ramos}} {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Corazón Aquino]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Philiphinakuna Umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Coat of arms of the Philippines.svg|25px]]<br /> 1992 - 1998 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Joseph Estrada]]''' |} {{DEFAULTSORT:Ramos Fidel}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1928]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Philipinakuna)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Philipinakuna)]] [[Katiguriya:Umalliq (Philipinakuna)]] 6vq4gue2s6zswjc0g0ft37bkv0ygpy6 0 54332 689023 620982 2026-05-03T03:35:39Z Breogan2008 7106 689023 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''José Marcelo Ejército''' sutiyuq runaqa, icha '''Joseph "Erap" Estrada''' (* {{Pun|19|04|1937}} paqarisqa [[Tondo]] llaqtapi - ), huk {{PHL}} mama llaqta awqaq pusaq wan pulitiku qarqan. [[1998]] watamanta [[2001]] watakama ñawpaq kuti [[Philipinakuna]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: ; Mama: <br /> Ñawpaq warmi: Luísa "Loi" Pimentel.<br />Churinkuna: José "Jinggoy" Ejército, Jr, San Juan Kurakan (1992–2001); Apulliq (2004–); Jackie Ejército wan Jude Ejército. Yachay wasi: == Qillqaqkuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Philipinakuna)]] * [[Corazón Aquino]] * [[Fernando Poe, Jr.]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Fidel Ramos]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Philiphinakuna Umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Coat of arms of the Philippines.svg|25px]]<br /> 1998 - 2001 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Gloria Macapagal]]''' |} {{DEFAULTSORT:Estrada Joseph}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1937]] [[Katiguriya:Aranway pukllaq (Philipinakuna)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Philipinakuna)]] [[Katiguriya:Umalliq (Philipinakuna)]] [[Katiguriya:Manila kurakan]] 48qiuw9k5xcne9s2dx94yusc1mgcsxp 0 54334 689022 645508 2026-05-03T03:35:33Z Breogan2008 7106 689022 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Tabaré Vázquez''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|17|01|1940}} paqarisqa [[Montevideo]] llaqtapi - {{Pun|6|12|2020}} wañusqa [[Montevideo]] llaqtapi) huk {{URU}} mama llaqtayuq [[hampikamayuq]] wan [[pulitiku]]pas runam qarqan. 2015 watamanta pacha umalliq kachkaptin. 2005 watamanta [[2010]] watakama Umalliq. Taytan: Héctor Vázquez; Maman: Elena Rosas.<br>Ñawpa warmi: [[María Auxiliadora Delgado]].<br>Churinkuna: (4) Ignacio, Álvaro, Javier wan Fabián. Yachaywasi: == Kaypipas qhaway == * [[Uruwayipa wiñay kawsaynin]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align=left width=85% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[José Mujica]]''' |width="30%" align="center"|'''XLI [[Uruwayi umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Uruguay.svg|25px]]<br><small>Presidente Constitucional de Uruguay<br>2015–2020 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br> [[Luis Lacalle Pou]] |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Jorge Batlle]]''' |width="30%" align="center"|'''XXXIX [[Uruwayi umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Uruguay.svg|25px]]<br><small>Presidente Constitucional de Uruguay<br>2005–2010 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[José Mujica]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Eduardo Fabini]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Montevideo umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Montevideo Department.png|25px]]<br><small>Alcalde de Montevideo<br>1990–1994 <br> |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Tabaré González]]''' |- |} {{DEFAULTSORT:Vazquez Tabare}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Montevideo llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1940]][[Katiguriya:Wañusqa 2020]] [[Katiguriya:Hampikamayuq (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Montevideo kurakan]] [[Katiguriya:Umalliq (Uruwayi)]] pcr5fki5ywzt010z2ncw4v5ra8205gb 0 54335 689021 630257 2026-05-03T03:35:26Z Breogan2008 7106 689021 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Jorge Luis Batlle Ibáñez''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|25|10|1927}} paqarisqa [[Montevideo]] llaqtapi - {{Pun|24|10|2016}}) huk {{URU}} mama llaqtapi [[taripay amachaq]] wan [[pulitiku]]pas runam qarqan. 2000 watamanta pacha umalliq kachkaptin [[2005]] watakama. Taytan:Luis Batlle Berres; Maman: Matilde Ibáñez Tálice.<br> Ñawpa warmi: Beatriz Lamuraglia / Mercedes Menafra.<br> Churinkuna: (2) Raúl Lorenzo wan Beatriz. Yachaywasi: == Qillqasqankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Uruwayi)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align=center width=95% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Julio María Sanguinetti]]''' |width="30%" align="center"|'''XXXVIII [[Uruwayi umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Uruguay.svg|25px]]<br>Presidente Constitucional de Uruguay<br>2000–2005 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Tabaré Vázquez]]'''<br /> |- |} {{DEFAULTSORT:Batlle Ibannez Jorge}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Montevideo llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1927]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Umalliq (Uruwayi)]] de96jlucdmavbfhna1ojghr01go7tzp 0 54336 689020 639326 2026-05-03T03:35:20Z Breogan2008 7106 689020 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Luis Alberto Lacalle de Herrera ''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|13|7|1941}} paqarisqa [[Montevideo]] llaqtapi - ) huk {{URU}} mama llaqtapi [[taripay amachaq]], willay kamayuq wan [[pulitiku]]pas runam karqan. 1990 watamanta pacha umalliq kachkaptin [[1995]] watakama. Tayta: Carlos Lacalle; Mama: Hortensia de Herrera y Uriarte. Ñawpa warmi: Julia Pou<br>Churinkuna: (4) Pilar, Luis Alberto, Juan José wan Manuel. Yachaywasi: == Qillqasqankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Uruwayi)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Luis Alberto Lacalle}} {| {{tablabonita}} align=center width=95% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Julio María Sanguinetti]]''' |width="30%" align="center"|'''XXXVI [[Uruwayi umalliq]]'''<br />[[Rikcha:Coat of arms of Uruguay.svg|25px]]<br />Presidente Constitucional de Uruguay<br />1990–1995 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Julio María Sanguinetti]]'''<br /> |- |} {{DEFAULTSORT:Lacalle Luis}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Montevideo llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1941]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Willay kamayuq (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Apulliq (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Umalliq (Uruwayi)]] ceppz3mb24c2e2abppateynfjjc7m9u 0 54337 689019 679090 2026-05-03T03:35:14Z Breogan2008 7106 689019 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''José Alberto Mujica Cordano ''' (Husí Alpirtu Muhika Kuryanu) sutiyuq runaqa, icha '''Pepe Mujica''' (Pipi Muhika) (* {{Pun|20|05|1935}} paqarisqa [[Montevideo]] llaqtapi- [[13 ñiqin qhulla puquy killapi]] [[2025]] watapi wañusqa<ref>https://cnnespanol.cnn.com/2025/05/15/latinoamerica/video/ultimo-adios-jose-pepe-mujica-montevideo-orix</ref>) huk {{URU}} mama llaqtayuq [[pulitiku]]pas runam karqan. 2010 watamanta pacha umalliq kachkaptin [[2015]] watakama. Taytan: Demetrio Mujica Terra; Maman: Lucy Cordano. Ñawpa warmi: Lucía Topolansky, Churinkuna: . Yachaywasi: Pisillapa llapan payllanta qarakun. == Suñaykuna == * Orden Nacional al Mérito Mcal. Francisco Solano López (2010) * Orden El Sol del Perú (2011) * Doctor Honoris Causa por la Universidad de Lanús (2011). * Doctor Honoris Causa por la Universidad Nacional de La Plata (2012). * Orden Mexicana del Águila Azteca (2014). == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Uruwayi)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align=left width=65% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Tabaré Vázquez]]''' |width="30%" align="center"|'''XL [[Uruwayi umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Uruguay.svg|25px]]<br><small>Presidente Constitucional de la <br>República Oriental de Uruguay<br>2010–2015 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Tabaré Vázquez]]'''<br> |- |} {{DEFAULTSORT:Mujica Cordano Jose}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Montevideo llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1935]] [[Katiguriya:Pulitiku (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Ministru (Uruwayi)]] [[Katiguriya:Umalliq (Uruwayi)]] t8rdfkgn2qvg6q1k8xm8osgy3ofc0ig 0 54343 689018 627949 2026-05-03T03:35:08Z Breogan2008 7106 689018 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Benjamín Boza Filiberto''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|15|4|1846}} paqarisqa [[Ika]] llaqtapi - † {{Pun|30|8|1921}} wañusqa [[Lima]] llaqtapi), huk {{PER}} mama llaqtayuq taripay amachaq, willay kamayuq, qillqaq wan pulitiku runam, [[kastilla simi]]pi [[qillqaq]]mi. Piruwpas Kunrisun Umalliq wan Ministru. 1900 watamanta 1901 watakama Lima kurakan. Tayta: José Ramón de Boza y Rivera; Mama: María Filiberto. <br>Warmi: Rosa Mercedes Aizcorbe<br>Churinkuna: Héctor wan Guillermo. Yachaywasi: Colegio Nacional San Luis Gonzaga - Ika (1857-1858) wan Seminario de Santo Toribio (1859-1861).<br>Yachay suntur: Convictorio de San Carlos. == Qillqasqankuna == * == Suñaykuna == * == Kaypipas qhaway == * [[Piruw suyup Rimana Wasin]] * [[Nicolás de Piérola]] == Hawa t'inkikuna == * {{DEFAULTSORT:Boza Benjamin}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Ika llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1846]] [[Katiguriya:Wañusqa 1821]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Qillqaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Apulliq (Piruw)]] [[Katiguriya:Lima kurakan]] [[Katiguriya:Ministru (Piruw)]] fpq5nk4rjlqem1o7nlgr3zu29gu5igg 0 54346 689017 633880 2026-05-03T03:35:03Z Breogan2008 7106 689017 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Federico Elguera Seminario''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|1|6|1860}} paqarisqa [[Lima]] llaqtapi - † {{Pun|19|11|1928}} wañusqa [[Lima]] llaqtapi), huk {{PER}} mama llaqtayuq taripay amachaq, willay kamayuq, qillqaq wan pulitiku runam, [[kastilla simi]]pi [[qillqaq]]mi. 1901 watamanta 1908 watakama Lima kurakan. Tayta: Juan Ignacio Elguera Barrera; Mama: Francisca M. Seminario Arias. Warmi: Julia Diez Canseco Olazábal.<br>Churinkuna: . Yachaywasi: .<br>Yachay suntur: [[San Markus Hatun Yachay Sunturnin]] == Qillqasqankuna == * Traducciones y adaptaciones: ''Tikraykunawan paqtatsipaykuna''' ** El amigo de las mujeres, comedia en cinco actos de Alejandro Dumas hijo (1895). '''Warmi puriisiq''', Alijanru Lluumaspa tsurinpa asiy aranway pitsqa kichaychaw''' ** La falsaria, drama de Alphonse Daudet (1895). '''llullatsikuq, Alhunsu Llullitpa aranwaynin''' ** Insomnio, monólogo de Millanvoye y Eudel (1895). '''Puñunni, Millanwuyipawan Iwllitpa kikin rimapaakuy''' ** Durand y Durand, comedia en tres actos de Ordenneau y Valabrege (1906). '''Luranwan Luran, Urlinuupawan Walaprishpa asiy aranwaynin, kimsa kichaychaw''' ** Papá Lebonard, drama en cuatro actos de Jean Aicard (1909). '''Papaa Lipunar, Huwan Ikarpa aranwannin chusku kichaychaw''' * Hukkunapis: ** Ñusta, zarzuela en dos actos. '''Ñusta, qutsu aranwa ishkay kichaychaw''' ** Letrillas (1884), colección poética, en colaboración con Federico Blume y Corbacho. '''Ichik qillqakikuna, hawari qutuy, Wirichi Plumi yanapaptin''' == Suñaykuna == * == Willay pukyukuna == * Basadre, Jorge: ''Historia de la República del Perú. 1822 - 1933'', Octava Edición, corregida y aumentada. Tomos 9 y 10. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998. * Tauro del Pino, Alberto: ''Enciclopedia Ilustrada del Perú''. Tercera Edición. Tomo 6, D’AC/FER. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-155-3 * Vargas Ugarte, Rubén: ''Historia General del Perú''. Tomo XI. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971. </div> == Kaypipas qhaway == * [[Piruw suyup Rimana Wasin]] == Hawa t'inkikuna == * {{DEFAULTSORT:Elguera Seminario Federico}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Lima llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1860]] [[Katiguriya:Wañusqa 1928]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Qillqaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Apulliq (Piruw)]] [[Katiguriya:Lima kurakan]] iss9ojfijh1h3z2svpp3pmzt7prxkyx 0 54349 689016 621054 2026-05-03T03:34:56Z Breogan2008 7106 689016 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Juan Tomás Moscoso''' sutiyuq runaqa (* [[18 ñiqin pachakwata]] paqarisqa [[Qusqu]] llaqtapi - † [[19 ñiqin pachakwata]] wañusqa [[Qusqu]] llaqtapi), huk {{PER}} mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku runam. Ñawpaq Qusqu kurakan. Tayta: ; Mama: . Warmi: <br>Churinkuna: * Yachaywasi: .<br>Yachay suntur: == Qillqasqankuna == == Suñaykuna == * == Willay pukyukuna == {{Listaref}} == Kaypipas qhaway == * [[Piruw suyup Rimana Wasin]] * [[Mateo Pumaqhawa]] == Hawa t'inkikuna == {{DEFAULTSORT:Moscoso Juan Tomas}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Qusqu llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 18 ñiqin pachakwata]] [[Katiguriya:Wañusqa 19 ñiqin pachakwata]] [[Katiguriya:Awqaaq pusaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Apulliq (Piruw)]] [[Katiguriya:Qusqu llaqtap kurakan]] 21y0hvexq0k5sp484vzprmwkvuovw88 0 54374 689015 630384 2026-05-03T03:34:50Z Breogan2008 7106 689015 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} Imomali Sharipovich Rakhmonov ([[rusiya simi]]: Имомали́ Шари́пович Рахмо́нов, [[tayik simi]]: Эмомалӣ Раҳмон)''' Emomalii Rakhmon''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|5|10|1952}} paqarisqa [[Kulob]] llaqtapi - ) huk {{TJK}} mama llaqtapi [[musiku]]q wan pulitiku karqan. Tayta: ; Mama: . Warmi: Azizmo Asadullayeva <br>Churinkuna (8): . == Qillqasqankuna == * == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Tayiksuyu)]] == Hawa t'inkikuna == {{commons|Emomali Rahmon}} === [[Inlish simi]]pi === === [[Kastilla simi]]pi === {| {{tablabonita}} align=left width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Rakhmon Nabiyev]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Tayiksuyu Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Emblem of Tajikistan.svg|30px|Tayiksuyu wallqanqa]]<br /> [[1992]] - |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''-'''<br /> |} {{DEFAULTSORT:Rakhmon Emomalii}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Kulob llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1952]] [[Katiguriya:Musikuq (Tayiksuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Tayiksuyu)]] [[Katiguriya:Umalliq (Tayiksuyu)]] hk1ce2u92mb8q6pxljxyqyoefcuygnc 0 54379 689014 646193 2026-05-03T03:34:44Z Breogan2008 7106 689014 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Stjepan Mesić''' sutiyuq runaqa, icha "Stipe", (* {{Pun|24|12|1934}} paqarisqa [[Orahovica]] llaqtapi - ) huk {{HRV}} mama llaqtayuq [[taripay amachaq]] wan pulitiku karqan. Taytan: Josip Mesić; Maman: Magdalena Pernar. <br>Warmi: Milka Dudunić . <br>Churinkuna: (2). == Willay pukuykuna == == Kaypipas qhaway == * [[Hurwatsuyupa wiñay kawsaynin]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} === [[Inlish simi]]pi === === [[Kastilla simi]]pi === {| {{tablabonita}} align=center width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Franjo Tuđman]]'''<br>Zlatko Tomčić (interino) |width="30%" align="center"|'''[[Hurwatsuyu Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Flag of the President of Croatia.svg|30px|Umalliq Hurwatsuyu wallqanqa]]<br> [[2000]] - [[2010]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Ivo Josipović]]'''<br> |} {{DEFAULTSORT:Tudman Franjo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1934]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Hurwatsuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Hurwatsuyu)]] [[Katiguriya:Umalliq (Hurwatsuyu)]] k1206exj0ozz1b7xz2qgwa6ctbr1ycc 0 54382 689013 621195 2026-05-03T03:34:37Z Breogan2008 7106 689013 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Boris Trajkovski''' ([[makidunya simi]]pi: Борис Трајковски) sutiyuq runaqa (* {{Pun|25|6|1956}} paqarisqa [[Monospitovo]] llaqtapi - {{Pun|26|2|2004}} wañusqa [[Mostar]] llaqtapi) huk {{MKD}} mama llaqta taripay amachaq wan pulitiku karqan. Tayta: ; mama: . Warmi: Vilma Trajkovska<br>Churinkuna: ?. == Willay pukuykuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Makidunya)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} === [[Kastilla simi]]pi === {| {{tablabonita}} align=left width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Kiro Gligorov]]''' |width="30%" align="center"| '''II [[Makidunya Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of the Republic of Macedonia.svg|30px|Makidunya wallqanqa]]<br /> [[1999]] - [[2004]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Branko Crvenkovski]]'''<br /> |} {{DEFAULTSORT:Trajkovski Boris}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1956]] [[Katiguriya:Wañusqa 2004]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Makidunya)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Makidunya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Makidunya)]] a23e46hi9agjqapoaxgep3ktabyhvit 0 54385 689012 621208 2026-05-03T03:34:31Z Breogan2008 7106 689012 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Ivo Sanader''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|8|6|1953}} paqarisqa [[Split]] llaqtapi) huk {{CRO}} mama llaqtapi [[willay kamayuq]]mi, pulitikupas. == Willay pukuykuna == == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Hurwatsuyu)]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} === [[Inlish simi]]pi === === [[Kastilla simi]]pi === {| {{tablabonita}} align=left width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Ivica Račan]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Hurwatsuyu Umalliq]]'''<br>[[Rikcha:Coat of arms of Croatia.svg|30px|Hurwatsuyu wallqanqa]]<br /> [[2003]] - [[2009]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Jadranka Kosor]]'''<br /> |} {{DEFAULTSORT:Sanader Ivo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1953]] [[Katiguriya:Willay kamayuq (Hurwatsuyu)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Hurwatsuyu)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Hurwatsuyu)]] cli2n7y8txxzepb51gy3yeqwsnay3n0 0 54391 689011 651313 2026-05-03T03:34:24Z Breogan2008 7106 689011 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Carlos Saúl Menem''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|14|07|1930}} paqarisqa [[Anillaco]], [[La Rioja wamani]] llaqtapi - {{Pun|14|2|2021}} wañusqa [[Buenos Aires]] llaqtapi) huk {{ARG}} mama llaqtayuq [[taripay amachaq]] wan [[pulitiku]]pas runam karqan. 1989 watamanta 1999 watakama umallinamanta qarqurqan. Taytan: Saúl Menem (1898-1975), Maman: Mohibe Akil (1907-1977),<br>Warmikuna: Zulema Yoma (1966-1991), [[Cecilia Bolocco]] (2001-2007)<br>Churinakuna: Zulema María Eva Menem, Carlos Saúl Facundo Menem, Carlos Nair Menem Meza wan Máximo Saúl Menem Bolocco. == Qillqasqankuna == == Kaypipas qhaway == * [[Arhintinapa wiñay kawsaynin]] * [[Eduardo Duhalde]] * [[Eduardo Menem]] * [[Rubén Marín]] * [[Eduardo Fellner]] * [[Antonio Cafiero]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat}} {| {{tablabonita}} align=left width=70% |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Raúl Alfonsín]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Arhintina umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Coat_of_arms_of_Argentina.svg|25px]]<br> 1989–1999 <br>Presidente de la Nación Argentina |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Fernando de la Rúa]]'''<br> |- |} {{DEFAULTSORT:Menem Carlos Saul}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1930]][[Katiguriya:Wañusqa 2021]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Arhintina)]] [[Katiguriya:Apulliq (Arhintina)]] [[Katiguriya:Umalliq (Arhintina)]] o7r13evh0qkyplk7v7fxr9m15hzkyk8 0 54400 689010 627292 2026-05-03T03:33:52Z Breogan2008 7106 689010 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Ana Rusaryupa Itsil Hara Wilaskis''' sutiyuq warmiqa (Ana Ethel del Rosario Jara Velásquez, Kastilla simipi) ( {{Pun|11|5|1968}} paqarisqa [[Ika]] llaqtapi - ) huk {{PER}} mama llaqtap [[taripay amachaq]] wan [[pulitiku]]pas. Chayrayku [[Ollanta Humala]] payta {{Pun|22|07|2014}} Piruwpa [[uma kamayuq]]ninman rurarqan, [[René Cornejo]] saqirqaptinmi. 2014 watamanta 2015 watakama Piruw Uma kamayuq. 2011 watamanta 2014 watakama Piruw Warmi ministru. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Piruw)]] ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|Ana Jara Velásquez}} {{DEFAULTSORT:Jara Velasquez Ana}} [[Katiguriya:Warmi]] [[Katiguriya:Ika llaqtapi paqarisqa]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1968]] [[Katiguriya:Taripay amachaq (Piruw)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Piruw)]] [[Katiguriya:Ministru (Piruw)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Piruw)]] 7h1xa06s785mzk0y13z7i0rc2dobhf2 0 54403 689009 639955 2026-05-03T03:33:39Z Breogan2008 7106 689009 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Jacques René Chirac''' sutiyuq runaqa ({{Pun|29|11|1932}} paqarisqa [[Paris]] llaqtapi - {{Pun|26|9|2019}} wañusqa [[Paris]] llaqtapi), huk {{FRA}} mama llaqtayuq [[pulitiku]] runam. [[1995]] watamanta [[2007]] watakama [[Ransiya]]p [[umalliq]]ninmi karqan. == Kaypipas qhaway == [[Ransiyapas wiñay kawsaynin]] == Hawa t'inkikuna == {{commons}} {| {{tablabonita}} align=center width=70% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Laurent Fabius]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Ransiya Uma kamayuq ‎]]'''<br />1986–1988 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Michel Rocard]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Pierre Messmer]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Ransiya Uma kamayuq]] '''<br />1974-1976 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Raymond Barre]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Francois Miterrand]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Ransiya Umalliq]]'''<br />1995–2007 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Nicolas Sarkozy]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Michel Cointat]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Agrikultura Ministru]]'''<br />1972–1974 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Raymond Marcellin]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Raymond Marcellin]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Interiur Ministru]]'''<br />1974 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Michel Poniatowski]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[François Mitterrand]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Copríncipes de Andorra|Copríncipe de Andorra]]'''<br />1981–1995<br />junto con [[Joan Martí Alanis]] wan Joan Vives |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Nicolas Sarkozy]]''' |} {{DEFAULTSORT:Chirac Jacques}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1932]] [[Katiguriya:Wañusqa 2019]] [[Katiguriya:Pulitiku (Ransiya)]] [[Katiguriya:Paris Kurakan]] [[Katiguriya:Apulliq (Ransiya)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Ransiya)]] [[Katiguriya:Umalliq (Ransiya)]] lwbd8htwzgtu9anrvi3eslfmk22id4w 0 55045 689008 678032 2026-05-03T03:33:30Z Breogan2008 7106 689008 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''José Rafael Carrera y Turcios''' (* [[24 ñiqin kantaray killapi]] [[1814]] paqarisqa [[Watimala llaqta]]pi - † [[14 ñiqin ayriway killapi]] [[1865]] paqarisqa [[Watimala llaqta]]pi)). {{GUA}} mama llaqta awqaq pusaq wan pulitiku qarqan. [[184]] watamanta [[1848]] watakama wan [[1851]] watamanta 1865 watakama ñawpaq kuti [[Watimala]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Simón Carrera; Mama: Juana Turcios<br>Ñawpaq warmi: Petrona García Morales<br>Churikuna: (3) José, Francisco wan María Mercedes. == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Watimala)]] == Willay pukyukuna == * Hector Gaitán A., Los Presidentes de Guatemala. Artemis & Edinter, Guatemala 1992, ISBN 84-89452-25-3 * Ralph Lee Woodward jr., Rafael Carrera and the Emergence of the republic of Guatemala, 1821-1871. University of Georgia Press, Athens, Georgia 1993, ISBN 08-20314-48-X ==Hawa t'inkikuna== {{commons|Category:Rafael Carrera}} * [http://mcd.gob.gt/MICUDE MICUDE] {| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=100% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Mariano Rivera]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Watimala umalliqnin|Watimala Umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Guatemala (1858-1871).svg|30px|Watimala wallqanqa]]<br> [[1851]] - [[1865]] |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Pedro de Aycinena]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''musuq''' |width="30%" align="center"| '''[[Watimala umalliqnin|Watimala Umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Guatemala (1843-1851).svg|30px|Watimala wallqanqa (1843-1851)]]<br>1847 - 1848 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Juan Antonio Martínez]]''' |} {{DEFAULTSORT:Carrea y Turcios Jose Rafael}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1814]] [[Katiguriya:Wañusqa 1865]] [[Katiguriya:Awqaq pusaq (Watimala)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Watimala)]] [[Katiguriya:Umalliq (Watimala)]] 87ikq9wvm3k89tqxvnygbel8lblgpdw 0 55288 689007 642274 2026-05-03T03:33:24Z Breogan2008 7106 689007 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Mateo Renzi''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|11|1|1975}} paqarisqa [[Firenze]] llaqtapi - ), huk {{ITA}} mama llaqtap [[uma kamayuq]]ninmi kachkan. Taytan: Tiziano Renzi; Maman: Laura Bovoli.<br>Warmi: Agnese Landini. <br>Churinkuna: Francesco, Emanuele wan Ester. == Kaypipas qhaway == * [[Italyapa wiñay kawsaynin]] == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Matteo Renzi}} {|{{tablabonita}} align=left width=65% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Enrico Letta]]''' |width="30%" align="center"|'''[[Italya Uma kamayuq]]'''<br>2014 – 2016 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>''' [[Paolo Gentiloni]] ''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Michele Gesualdi]]''' |width="30%" align="center"|'''Firenze Umalliq '''<br>2004 - 2009 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Andrea Berducci]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br>'''[[Leonardo Domenici]]''' |width="30%" align="center"|'''Firenze Kuraka'''<br>2009 – 2014 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br>'''[[Dario Nardella]]''' |} {{DEFAULTSORT:Renzi Matteo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1975]] [[Katiguriya:Pulitiku (Italya)]] [[Katiguriya:Kuraka (Firenze)]] [[Katiguriya:Uma kamayuq (Italya)]] cd9xf23bxagnftz5k30holxgee69c1p 0 55297 689006 625955 2026-05-03T03:33:16Z Breogan2008 7106 689006 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Oscar José Rafael Berger Perdomo''' (* {{Pun|11|08|1946}} paqarisqa [[Watimala llaqta]]pi -), huk {{GUA}} ruruchiq wan pulitiku. [[2004]] watamanta 2008 watakama ñawpaq kuti [[Watimala]]pa [[Umalliq]]nin karqan. [[1991]] watamanta 1999 watakama ñawpaq kuti [[Watimala llaqta]]pa [[Kuraka]]nin karqan. Tayta: Berger; Mama: Perdomo<br> Ñawpaq warmi:Wendy Widmann<br>Churinkuna: (5) . Yachaywasi: Alma Mater: Universidad Rafael Landívar. ==Qillqaqkuna== == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Watimala)]] * Hector Gaitán A., Los Presidentes de Guatemala. Artemis & Edinter, Guatemala 1992, ISBN 84-89452-25-3 ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|Óscar Berger}} {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin:<br>'''[[Alfonso Portillo]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Watimala umalliqnin|Watimala Umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Guatemala.svg|30px|Watimala wallqanqa]]<br> 2004 - 2008 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin:<br>'''[[Alvaro Colom]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin:<br>'''[[Alvaro Arzú]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Watimala llaqtap kurakaqnin|Watimala llaqtap Kuraka]]'''<br> [[Rikcha:Escudo de Armas de la Ciudad de Guatemala.svg|30px|Watimala llaqtap wallqanqa]]<br> 1991 - 1999 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin:<br>'''[[Fritz García-Gallont]]''' |} {{DEFAULTSORT:Berger Perdomo}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1946]] [[Katiguriya:Ruruchiq (Watimala)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Watimala)]] [[Katiguriya:Watimala llaqtap kurakan]] [[Katiguriya:Umalliq (Watimala)]] 5gawlbe479zydhicnwppg1xhg8sj8b2 0 55298 689005 634621 2026-05-03T03:33:10Z Breogan2008 7106 689005 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Alvaro Enrique Arzú Irigoyen''' sutiyuq runaqa (* {{Pun|14|03|1946}} paqarisqa [[Watimala llaqta]]pi - {{Pun|17|7|2018}} wañusqa [[Watimala llaqta]]pi ), huk {{GUA}} mama llaqtayuq ruruchiq wan pulitiku. [[1996]] watamanta 2000 watakama ñawpaq kuti [[Watimala]]pa [[Umalliq]]nin karqan. [[1986]] watamanta 1990 watakama wan 2004 watamanta 2018 watakama ñawpaq kuti [[Watimala llaqta]]pa [[Kuraka]]nin karqan. Taytan: Arzú; Maman: Irigoyen<br> Ñawpaq warmi: Patricia Escobar<br>Churinkuna: (7): Roberto, Diego, María, María Andrée, Roberto Manuel, Alvaro wan Isabel. Yachaywasi: Alma Mater: Universidad Rafael Landívar. ==Qillqaqkuna== == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Watimala)]] * Hector Gaitán A., Los Presidentes de Guatemala. Artemis & Edinter, Guatemala 1992, ISBN 84-89452-25-3 ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|Óscar Berger}} {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin:<br>'''[[Alfonso Portillo]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Watimala umalliqnin|Watimala Umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Guatemala.svg|30px|Watimala wallqanqa]]<br> 1996 - 2000 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin:<br>'''[[Alvaro Colom]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin:<br>'''[[Fritz García-Gallont]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Watimala llaqtap kurakaqnin|Watimala llaqtap Kuraka]]'''<br> [[Rikcha:Escudo de Armas de la Ciudad de Guatemala.svg|30px|Watimala llaqtap wallqanqa]]<br> 2004 - 2018 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin:<br>'''[[Ricardo Quiñónez]]''' |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin:<br>'''[[Arturo Saravia]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Watimala llaqtap kurakaqnin|Watimala llaqtap Kuraka]]'''<br> [[Rikcha:Escudo de Armas de la Ciudad de Guatemala.svg|30px|Watimala llaqtap wallqanqa]]<br> 1986 - 1990 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin:<br>'''[[Oscar Berger]]''' |} {{DEFAULTSORT:Arzu}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1946]] [[Katiguriya:Wañusqa 2018]] [[Katiguriya:Ruruchiq (Watimala)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Watimala)]] [[Katiguriya:Watimala llaqtap kurakan]] [[Katiguriya:Umalliq (Watimala)]] axa0xjylwhb6l89jyts6opbexl8pzhr 0 55299 689004 625957 2026-05-03T03:33:02Z Breogan2008 7106 689004 wikitext text/x-wiki {{Kawsay}} '''Alvaro Colom Caballeros''' (* {{Pun|15|06|1951}} paqarisqa [[Watimala llaqta]]pi -), huk {{GUA}} Allwya kamayuq, ruruchiq wan pulitiku qarqan. [[2008]] watamanta 2012 watakama ñawpaq kuti [[Watimala]]pa [[Umalliq]]nin karqan. Tayta: Antonio Colom Argueta; Mama: Yolanda Caballeros Ferraté<br> Ñawpaq warmi: Sandra Torres<br>Churinkuna: (?) Antonio Colom Szarata. Yachaywasi: Alma Mater: Universidad San Carlos de Guatemala. ==Qillqaqkuna== == Kaypipas qhaway == * [[Wiñay kawsay (Watimala)]] * Hector Gaitán A., Los Presidentes de Guatemala. Artemis & Edinter, Guatemala 1992, ISBN 84-89452-25-3 ==Hawa t'inkikuna== {{commonscat|Álvaro Colom}} {| {{tablabonita}} align="left" border="1" width=60% |- |width="30%" align="center"|Ñawpaqnin:<br>'''[[Oscar Berger]]''' |width="30%" align="center"| '''[[Watimala umalliqnin|Watimala Umalliq]]'''<br> [[Rikcha:Coat of arms of Guatemala.svg|30px|Watimala wallqanqa]]<br> 2008 - 2012 |width="30%" align="center"|Qhipaqnin:<br>'''[[Otto Pérez]]''' |} {{DEFAULTSORT:Colom Caballeros}} [[Katiguriya:Qhari]] [[Katiguriya:Paqarisqa 1951]] [[Katiguriya:Allwya kamayuq (Watimala)]][[Katiguriya:Ruruchiq (Watimala)]] [[Katiguriya:Pulitiku (Watimala)]] [[Katiguriya:Umalliq (Watimala)]] okrgs5jzz98vaigc88snzwvruoo01tv