တမ်းပလိတ်:Related portals

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="rki">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီးပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>rkiwiki</dbname>
    <base>https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုလူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Related portals</title>
    <ns>10</ns>
    <id>393</id>
    <revision>
      <id>18670</id>
      <parentid>17931</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:50:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4150" sha1="t9m961arj0aswedo4zphcvg0hmrmgj9" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Wikipedia's sister projects/styles.css&quot; /&gt;

&lt;div class=&quot;smallcaps&quot; style=&quot;font-variant:small-caps;&quot;&gt;{{center|'''ရခိုင်ဝီကီးမှာနောက်ထပ် ပိုတယ်တိလည်းကြည့်နိုင်ပါရေ'''}}&lt;/div&gt;

{{plainlist}}
&lt;ul id=&quot;sister-projects-list&quot;&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Lorentzian Wormhole.svg|35px|center|link=Portal:Contents/Portals|List of all portals|alt=ပိုတယ်တိအားလုံး]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Contents/Portals|ပိုတယ်တိအားလုံး]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Nuvola apps package graphics.png|35px|center|link=Portal:Arts|အနုပညာ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Arts|အနုပညာ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:P_vip.svg|35px|center|link=Portal:Biography|အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Biography|အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:A_coloured_voting_box.png|35px|center|link=Portal:Political|နိုင်ငံရီးl]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Political|နိုင်ငံရီး]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Terra.png|35px|center|link=Portal:Geography|ပထဝီ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Geography|ပထဝီ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:P_history.svg|35px|center|link=Portal:History|သမိုင်း]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:History|သမိုင်း]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Nuvola apps edu mathematics blue-p.svg|35px|center|link=Portal:Mathematics|သင်္ချာ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Mathematics|သင်္ချာ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Nuvola apps kalzium.svg|35px|center|link=Portal:Science|သိပ္ပံ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Science|သိပ္ပံ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Crystal_Clear_app_Login_Manager.svg|35px|center|link=Portal:Society|လူအဖွဲ့အစည်း]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Society|လူအဖွဲ့အစည်း]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Telecom-icon.svg|35px|center|link=Portal:Technology|နည်းပညာ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Technology|နည်းပညာ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Religious_symbols.png|35px|center|link=Portal:Religion|ဘာသာရီး]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Religion|ဘာသာရီး]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:P_culture.svg|35px|center|link=Portal:Culture|ယဉ်ကျေးမှု]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Culture|ယဉ်ကျေးမှု]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Nuvola_apps_kmessedwords.png|35px|center|link=Portal:Literature|စာပီ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Literature|စာပီ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Socrates.png|35px|center|link=Portal:Philosophy|ဖီလိုဆိုဖီ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Philosophy|ဖီလိုဆိုဖီ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Greek uc psi icon.svg|35px|center|link=Portal:Psychology|စိတ်ပညာ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Psychology|စိတ်ပညာ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Star_of_life_globe.svg|35px|center|link=Portal:Health|ကျန်းမာရီး]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Health|ကျန်းမာရီး]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:SI_base_unit.svg|35px|center|link=Portal:Measurements|တိုင်းတာမူတိ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Measurements|တိုင်းတာမူတိ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:FAO_logo.svg|35px|center|link=Portal:Food and agriculture|အစားအစာနန့် စိုက်ပျိုးရီး]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Food and agriculture|အစားအစာနန့် စိုက်ပျိုးရီး]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
{{endplainlist}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}

&lt;/noinclude&gt;
[[ကဏ္ဍ:တမ်းပလိတ်/Portal]]</text>
      <sha1>t9m961arj0aswedo4zphcvg0hmrmgj9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18671</id>
      <parentid>18670</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:51:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4140" sha1="0xirf8vvpaqyi6ksso7nkcs7vymszpw" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Wikipedia's sister projects/styles.css&quot; /&gt;

&lt;div class=&quot;smallcaps&quot; style=&quot;font-variant:small-caps;&quot;&gt;{{center|'''ရခိုင်ဝီကီးမှာနောက်ထပ် ပိုတယ်တိလည်းကြည့်နိုင်ပါရေ'''}}&lt;/div&gt;

{{plainlist}}
&lt;ul id=&quot;sister-projects-list&quot;&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Lorentzian Wormhole.svg|35px|center|link=Portal:Contents/Portals|List of all portals|alt=ပိုတယ်တိအားလုံး]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Contents/Portals|ပိုတယ်တိအားလုံး]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Nuvola apps package graphics.png|35px|center|link=Portal:Arts|အနုပညာ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Arts|အနုပညာ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:P_vip.svg|35px|center|link=Portal:Biography|အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Biography|အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:A_coloured_voting_box.png|35px|center|link=Portal:Political|နိုင်ငံရီးl]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Political|နိုင်ငံရီး]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Terra.png|35px|center|link=Portal:Geography|ပထဝီ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Geography|ပထဝီ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:P_history.svg|35px|center|link=Portal:History|သမိုင်း]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:History|သမိုင်း]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Nuvola apps edu mathematics blue-p.svg|35px|center|link=Portal:Mathematics|သင်္ချာ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Mathematics|သင်္ချာ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Nuvola apps kalzium.svg|35px|center|link=Portal:Science|သိပ္ပံ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Science|သိပ္ပံ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Crystal_Clear_app_Login_Manager.svg|35px|center|link=Portal:Society|လူအဖွဲ့အစည်း]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Society|လူအဖွဲ့အစည်း]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Telecom-icon.svg|35px|center|link=Portal:Technology|နည်းပညာ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Technology|နည်းပညာ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Religious_symbols.png|35px|center|link=Portal:Religion|ဘာသာရီး]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Religion|ဘာသာရီး]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:P_culture.svg|35px|center|link=Portal:Culture|ယဉ်ကျေးမှု]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Culture|ယဉ်ကျေးမှု]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Nuvola_apps_kmessedwords.png|35px|center|link=Portal:Literature|စာပီ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Literature|စာပီ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Socrates.png|35px|center|link=Portal:Philosophy|ဖီလိုဆိုဖီ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Philosophy|ဖီလိုဆိုဖီ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Greek uc psi icon.svg|35px|center|link=Portal:Psychology|စိတ်ပညာ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Psychology|စိတ်ပညာ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:Star_of_life_globe.svg|35px|center|link=Portal:Health|ကျန်းမာရီး]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Health|ကျန်းမာရီး]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:SI_base_unit.svg|35px|center|link=Portal:Measurements|တိုင်းတာမူတိ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Measurements|တိုင်းတာမူတိ]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;div&gt;[[ဖိုင်:FAO_logo.svg|35px|center|link=Portal:Food and agriculture|အစားအစာနန့် စိုက်ပျိုးရီး]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;span&gt;[[Portal:Food and agriculture|အစားအစာနန့် စိုက်ပျိုးရီး]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
{{endplainlist}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}

&lt;/noinclude&gt;
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>0xirf8vvpaqyi6ksso7nkcs7vymszpw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Index word</title>
    <ns>10</ns>
    <id>564</id>
    <revision>
      <id>18701</id>
      <parentid>15069</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T16:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7023" sha1="58viw60fdc0pq2ownvggimh8pqizh9f" xml:space="preserve">{| align=&quot;center&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;padding-top: 5px; width: 75%; border-collapse: separate; font-size: 95%;&quot;
|- align=&quot;center&quot;

| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/က|က]]

| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ခ|ခ]]

| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဂ|ဂ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဃ|ဃ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/င|င]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/စ|စ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဆ|ဆ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဇ|ဇ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဈ|ဈ]]
| style=&quot;width: 4%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဉ|ဉ]]&lt;nowiki&gt; | &lt;/nowiki&gt;[[အထူး:Allpages/ည|ည]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဋ|ဋ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဌ|ဌ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဍ|ဍ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဎ|ဎ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဏ|ဏ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/တ|တ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ထ|ထ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဒ|ဒ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဓ|ဓ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-right: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/န|န]]
|- align=&quot;center&quot;
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ပ|ပ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဖ|ဖ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဗ|ဗ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဘ|ဘ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/မ|မ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ယ|ယ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ရ|ရ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/လ|လ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဝ|ဝ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/သ|သ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဟ|ဟ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဠ|ဠ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/အ|အ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဣ|ဣ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဤ|ဤ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဥ|ဥ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဦ|ဦ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဧ|ဧ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဩ|ဩ]]
| style=&quot;width: 3%; background: #F1FAFF; border: 2px solid #C6E4F2; border-left: 0px; border-top: 0px; border-bottom: 0; border-right: 0px; padding: 5px;&quot; | [[အထူး:Allpages/ဪ|ဪ]]
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;&lt;div style=&quot;width: 90%;&quot;&gt;

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
[[ကဏ္ဍ:မူလစာမျက်နှာတမ်းပလက်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:အက္ခရာစဉ်အညွှန်းတိ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>58viw60fdc0pq2ownvggimh8pqizh9f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရခိုင်စာပီဆိုင်ရာ စာအုပ်စာရင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1830</id>
    <revision>
      <id>18712</id>
      <parentid>15496</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T17:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22931" sha1="bckoiuomt32l7rr9ulw8965tyiprytp" xml:space="preserve">[[Category:ရခိုင်စာအုပ်တိ]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:90%; line-height:1.2&quot;
|-
!စဉ်
!စာအုပ်နာမည်
!စာရေးဆရာ
!ထုတ်ဝေခုနှစ်
!အမျိုးအစား (ကဏ္ဍ)
!စာအုပ်ပုံစံ
!မှတ်ချက်

|-
| ၁
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/1XAo5Judnldox9FS_lL9wr_4ihmsP6vxg/view?usp=drivesdk ရခိုင်အာဇာနည် သျှင်မဝါ အထုပ္ပတ္တိ]
|[[ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့ (မြောက်ဦး)]]
|၁၉၉၂
| [[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
| ရုပ်ပုံစကန်
| 

|-
| ၂
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/1HAZ9rE6bM6tPhpqsx_Anpc-kh7OZVoT9/view?usp=drivesdk ကိုလိုနီဘဝ ရွှေပြည်ရခိုင်]
|[[မြထွန်းအောင်]]
|၁၉၉၅
| [[သမိုင်း]]
| ဒီဂျစ်တယ် စာသား
| 

|-
| ၃
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/1EVCKhQJ-EmlVHCK09VBQF0mRDYqU-Fx7/view?usp=drivesdk ရခိုင် ဘာသာစကား လမ်းညွန်]
|[[အရှင်စက္ကိန္ဒ]]
|၁၉၉၄
| [[ဘာသာစကား]]
| ဒီဂျစ်တယ် စာသား
| 

|-
| ၄
| style=&quot;width:0%;&quot; |
[https://drive.google.com/file/d/1hTS9fgS376RN_38KbmLtBM7PihzWHh8G/view?usp=drivesdk ရခိုင်ဝေါဟာရအဘိဓာန်ကျမ်း]
|[[အရှင်ဝါသဝ]]
|၁၉၉၆
| [[အဘိဓာန်]] / [[ဘာသာစကား]]
| ဒီဂျစ်တယ် စာသား
| 

|-
| ၅
| style=&quot;width:0%;&quot; |
[https://drive.google.com/file/d/1z9Gauf4FqNtcQH3dZzqQdeu0NkpfwI5d/view?usp=drivesdk ရခိုင်စာအရေးအသားနှင့်ပြဿနာများ]
|[[မောင်ဗသိန်း]]
|၁၉၉၆
| [[ဘာသာစကား]]
| 
| 

|-
| ၆
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်အက္ခရာ ရခိုင်စာ (အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း)]]
|[[ဂေါယာမြေစောဝင်း]]
|
| [[ဘာသာစကား]]
| 
| 

|-
| ၇
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်စကားပုံများကို အတ္တဗေဒအမြင်ဖြင့်လေ့လာခြင်း]]
|[[မဆွေဥခိုင်]]
|၂၀၀၇
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၈
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်ရိုးရာကျေးလက်တေးများကို ဘာသာဗေဒအမြင်ဖြင့်လေ့လာခြင်း]]
|[[စောယဉ်မြ]]
|၂၀၁၃
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၉
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်ဒေသိယစကားဝေါဟာရနှင့် သဒ္ဒါအသုံးအနှုန်းလေ့လာချက်]]
|[[မစန္ဒာဌေး]]
|၂၀၀၈
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၁၀
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်အပြောသဒ္ဒါ၊ ဘာသာဘေဒလေ့လာချက်]]
|[[မစန္ဒာဌေး]]
|၂၀၁၇
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၁၁
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မြေပုံဒေသိယစကားသံဖွဲ့ပုံနှင့် ဝေါဟာရအတန်းအစားလေ့လာချက်]]
|[[မောင်မြင့်ဌေး]]
|၂၀၀၉
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၁၂
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ပေါက်တောဒေသိယစကားလေ့လာချက်]]
|[[မတင်တင်နု]]
|၂၀၁၅
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၁၃
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်ဘာသာစကားရှိ ဝေါဟာရများကို အတ္တဗေဒအမြင်ဖြင့်လေ့လာချက်]]
|[[မအိအိမွန်]]
|၂၀၁၆
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၁၄
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ကျောက်တော်မြို့ဒေသိယစကားများကို အသုံးချဘာသာဗေဒအမြင်ဖြင့်စီစစ်ချက်]]
|[[မလှခိုင်]]
|၁၉၇၉
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၁၅
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မာန်အောင်ဒေသိယစကားကို ဘာသာဗေဒအမြင်ဖြင့်လေ့လာချက်]]
|[[မခင်မော်ရွှေ]]
|၁၉၉၃
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၁၆
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မြောက်ဦးဒေသိယစကားလေ့လာချက်]]
|[[မနုမေသိန်း]]
|၂၀၀၅
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၁၇
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မြောက်ဦးခေတ်ကျောက်စာများကိုလေ့လာချက်]]
|[[မောင်ဦးတင်ဝင်း]]
|၂၀၁၃
| [[ကျောက်စာ]] / [[သမိုင်း]]
| 
| 

|-
| ၁၈
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မြောက်ဦးခေတ်ကျောက်စာများကို ဘာသာဗေဒအမြင်ဖြင့်လေ့လာချက်]]
|[[မတင်တင်နု]]
|၂၀၁၄
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၁၉
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်ဘာသာစကားရှိ သုဒ္ဓနှင့် ကာရိုက်ကြိယာများကို အတ္တဗေဒအမြင်ဖြင့်လေ့လာချက်]]
|[[မကျော့ကေခိုင်]]
|၂၀၁၄
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၂၀
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[သံတွဲဒေသိယမှ နှစ်ဘာသာနှောစကားများကို လူမှုဘာသာဗေဒအမြင်ဖြင့်လေ့လာချက်]]
|[[မညိုညိုစံ]]
|
| [[လူမှုဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၂၁
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မာန်အောင်ဒေသိယစကားလေ့လာချက်]]
|[[မအိအိမွန်]]
|၂၀၁၅
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၂၂
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ဖွန်းဒေသိယစကားလေ့လာချက်]]
|[[ထွန်းအောင်ကျော်]]
|၂၀၀၃
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၂၃
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်စာ ရခိုင်စကား]]
|[[ဇယန္တဗောဓိ / ပန်းအောင်]]
|၂၀၁၄
| [[ဘာသာစကား]]
| 
| 

|-
| ၂၄
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[စာရွေးနှင့် စာရေးအကွာအဝေး]]
|[[သန့်ဝဏ္ဏခိုင်]]
|၂၀၁၅
| [[စာပေ]]
| 
| 

|-
| ၂၅
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[အေဒီ ခြောက်ရာစုနှင့် ယင်းမတိုင်မီ ရခိုင်ပြည်သုံး အက္ခရာ]]
|[[ဦးစံသာအောင်]]
|၁၉၇၄
| [[ဘာသာစကား]] / [[သမိုင်း]]
| 
| 

|-
| ၂၆
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/1YBJe2qPB_CjqNfjck75zz2OV5tu-2i51/view?usp=drivesdk ရခိုင်စာပေခရီး]
|[[အရှင်ကောသလ္လ]]
| -
| [[စာပေ]] / [[ဘာသာစကား]]
| ဒီဂျစ်တယ် စာသား
| 


|-
| ၂၇
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်တို့၏ ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင်သမိုင်း]]
|[[ဒွါရာဝတီ-အရှင်ကုသလ / ငွေသဇင်]]
|၂၀၁၅
| [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] / [[သမိုင်း]]
| 
| 

|-
| ၂၈
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်လူမျိုးနှင့် မြန်မာစာ]]
|[[ဒွါရာဝတီ / အရှင်ကုသလ / ငွေသဇင်]]
|၂၀၁၄
| [[ဘာသာစကား]]
| 
| 

|-
| ၂၉
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်ဘာသာစကားနှင့် အပြောအခြီခံ ရခိုင်အရေးအသား]]
|[[မောင်ဗသိန်း]]
|၂၀၁၇
| [[ဘာသာစကား]]
| 
| 

|-
| ၃၀
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်ပြည် မြောက်ဦး၊ ရခိုင်ဒေသိယစကားဖွဲ့ပုံ ဘာသာဗေဒလေ့လာချက်]]
|[[မောင်ကိုလေး]]
|၁၉၈၇
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၃၁
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[အာနန္ဒစန္ဒြမင်းကျောက်စာ]]
|[[ဦးစံသာအောင်]]
|
| [[ကျောက်စာ]]
| 
| 

|-
| ၃၂
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်အရှေ့စာပေနှင့် လူငယ်စာပေစာတမ်း]]
|[[မင်းသိန်းထွန်း / မင်းပြား]]
|၂၀၀၅
| [[စာပေ]]
| 
| 


|-
| ၃၃
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်မင်းသမီး ဧခြင်း]]
|[[ဦးမေအောင်]]
|
| [[ဧချင်း]] / [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၃၄
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်မင်းသမီး ဧခြင်း (ရွှေစေတီမူ)]]
|[[ဦးအောင်သာဦး]]
|၁၉၇၀
| [[ဧချင်း]] / [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၃၅
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/175t229c2H2YmiZx9opy0rFLB_rFopXxV/view?usp=drivesdk ရခိုင်မင်းသမီး ဧခြင်း / မောက်တော်ဧခြင်း (သရက်ချောင်းမူ)]
| [https://rki.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%98%E1%80%92%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%8A%E1%80%AD%E1%80%AF&amp;wprov=rarw1 ဘဒူ မင်းညို]
|၁၉၉၀
| [[ဧချင်း]] / [[ကဗျာ]]
|
| ထွန်းရွှေခိုင် (မဟာဝိဇ္ဇာ) ပြုစု / သရက်ချောင်းမူ

|-
| ၃၆
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/1cVOR31tuwtAq_7E49tsGM5WpiaLydSit/view?usp=drivesdk ရခိုင်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်]
|[[ဦးဦးသာထွန်း]]၊ [[ဦးကျော်ထွန်းအောင်]]
|၂၀၁၇
| [[သမိုင်း]]၊ [[ကျောက်စာ]]၊ [[စာပေ]]
| ရုပ်ပုံစကန်
| 

|-
| ၃၇
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသိယစကား သံဖွဲ့ပုံ / ဘာသာဗေဒလေ့လာချက်]]
|[[မောင်ကိုလေး]]
|၁၉၈၇
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၃၈
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[စစ်တွေဒေသိယစကားများကို ဘာသာဗေဒအမြင်ဖြင့် စီစစ်ချက်]]
|[[မသန်းအေး]]
|၁၉၇၉
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၃၉
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မြောက်ဦးခေတ်ရှိ ရခိုင်ရှေးဟောင်းပိဋကတိုက်များ]]
|[[စောထွီးသျှင်]]
|၁၉၉၂
| [[သမိုင်း]] / [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| 
| 

|-
| ၄၀
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ဂန္ထဝင် ရခိုင်ဝေါဟာရ ၂၁၀၀]]
|[[ဦးထွန်းအောင်ကျော်]]
|၂၀၀၈
| [[အဘိဓာန်]]
| 
| 

|-
| ၄၁
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/1G6X8SS_k6XIxd8kROBmro7kz-tEf942S/view?usp=drivesdk ရခိုင်စာဆိုတော်များ]
|[[ထွန်းရွှေခိုင် (မဟာဝိဇ္ဇာ)]]
|၁၉၉၁
| [[သမိုင်း]]၊ [[စာပေ]]
| ဒီဂျစ်တယ် စာသား
| 


|-
| ၄၂
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/1ddb7NjMK7XjAkzMkPw3LUA0n2I_Plqgo/view?usp=drivesdk ရခိုင်ကဗျာနှင့် ရခိုင်အတွေးအခေါ်]
|[[စံကျော်ထွန်း]]
|၁၉၉၆
| [[စာပေ]]
| ဒီဂျစ်တယ်စာသား
| 

|-
| ၄၃
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရှေးဟောင်းရခိုင်ကျောက်စာများ]]
|[[ဦးဦးသာထွန်း]]
|၁၉၉၂
| [[ကျောက်စာ]]
| 
| 


|-
| ၄၄
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မြန်မာမူပြု မရသော ကာရံများ]]
|[[သာလှဦး]]
|၂၀၁၀
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၄၅
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်သင်ပုန်းကြီးဖတ်စာ]]
|[[ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှု စာပေအဖွဲ့]]
|
| [[ပညာရေး]]
| 
| 

|-
| ၄၆
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ဖလောင်း / ရခိုင်အဘိဓာန်]]
|[[အောင်လှသိန်း]]
|
| [[အဘိဓာန်]]
| 
| 

|-
| ၄၇
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်စာလုံးပေါင်း ခေတ်မီသတ်ပုံကျမ်း]]
|[[သထော်ဥ]]
|၂၀၂၂
| [[ဘာသာစကား]]
| 
| 

|-
| ၄၈
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်သဘာဝတေးကဗျာများ]]
|[[အရှင်စက္ကိန္ဒ]]
|၁၉၆၁
| [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၄၉
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်ကျေးလက်တေးကဗျာများ]]
|[[မစမ်းကေသီအောင်]]
|၂၀၁၁
| [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၅၀
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရမ္မာဝတီ သဘာဝတေးကဗျာများ]]
|[[ထွန်းရွှေခိုင်]]
|၁၉၉၀
| [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၅၁
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်တေးသံ]]
|[[ဦးမင်းနိုင်]]
|၁၉၆၅
| [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၅၂
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[သတ္တထာနုသာခြင်း]]
|[[တန်းခိုးဆရာထွန်း]]
|၁၉၅၇
| [[စာပေ]]
| 
| 

|-
| ၅၃
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ကြောင်လိမ်လှေကားကဗျာများ]]
|[[စစ်တွေစောနောင်]]
|၁၉၆၆
| [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၅၄
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ဥပမာစုံ ရခိုင်စကားပုံ]]
|[[အရှင်စက္ကိန္ဒ]]၊ [[အရှင်ဝါသဝ]]
|၁၉၉၆
| [[စကားပုံ]]
| 
| 

|-
| ၅၅
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ဥဒိန္နရတုကဗျာ]]
|[[တန်းခိုးရွာဆရာထွန်း]]
|
| [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၅၆
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ဘဝမှတ်တမ်း ရွှန်းလိုက်ရတုကြီး]]
|[[အောင်ကျော်ဇံ]]
|၁၈၄၀
| [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၅၇
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မဏိကုဏ္ဍလ အလင်္ကာ]]
|[[မောင်စံဖော်]]
|၁၉၉၈
| [[စာပေ]]
| 
| 

|-
| ၅၈
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်ရိုးရာဝတ္ထု ရွှေလက်ဆောင်]]
|[[မင်းပြား / မင်းသိန်းဇံ]]
|၂၀၁၆
| [[ဝတ္ထု]]
| 
| 

|-
| ၅၉
| style=&quot;width:0%;&quot; |
[https://drive.google.com/file/d/1FredoVC49iLj_Sappeb0__FuwG0SWKTB/view?usp=drivesdk ဂုတ္တိလနှင့် မုသိကသာခြင်းသစ်]
|[[ဆရာအောင်ထွန်း]]
|၁၉၉၀
| [[စာပေ]] / [[သာခြင်း]]
| ဒီဂျစ်တယ် စာသား
| 

|-
| ၆၀
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ပဒုမဝတီသာခြင်းနှင့် စာဆိုဂုဏ်ရည်စာတမ်း]]
|[[ညိုညိုလွင်]]
|၂၀၁၈
| [[စာပေ]]
| 
| 

|-
| ၆၁
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[လောကသာရပျို့]]
|[[ရခိုင်သူမြတ်]]
|
| [[ပျို့]]
| 
| 

|-
| ၆၂
| style=&quot;width:0%;&quot; |
[https://drive.google.com/file/d/1ra4bTFDJnh7jymcaqw46NDxQ5oG9tL4P/view?usp=drivesdk ကဝိကဏ္ဍပါသကျမ်း]
|[[ရခိုင်သီလဝံသ]]
|
| [[စာပေ]] / [[ကဗျာ]]
| ရုပ်ပုံစကန်
| 

|-
| ၆၃
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မိညို၏ ပိုဒ်စုံရတု]]
|[[စာဆိုတော်မိညို]]
|
| [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၆၄
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[၁၂ လရာသီနှင့် ပိုဒ်စုံရတု]]
|[[ဥက္ကာပျံ]]
|
| [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၆၅
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[လောင်မွန်စိုင်းဒြားဧ]]
|[[စစ်တွေပုံနှိပ်တိုက်]]
|၁၈၈၆
| [[ကဗျာ]]
| 
| 

|-
| ၆၆
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်လျောက်ထုံးများ]]
|[[နန္ဒာထွန်း]]
|၂၀၀၃
| [[စာပေ]]
| 
| 

|-
| ၆၇
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်သာစွလေအလင်္ကာ]]
|
|
| [[စာပေ]]
| 
| 

|-
| ၆၈
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ဒေဝန်းကြီးမှတ်တမ်း]]
|
|
| [[သမိုင်း]]
| 
| 

|-
| ၆၉
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မင်းရာဇာကြီးစာတမ်း]]
|
|
| [[သမိုင်း]]
| 
| 

|-
| ၇၀
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[ရခိုင်ရာဇဝင်ကြီး]]
|[[ထွန်းရွှေခိုင်]]
|
| [[သမိုင်း]]
| 
| 

|-
| ၇၁
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[မဟာပညာကျော် လျောက်ထုံး]]
|[[ဆရာကြီးလင်း]]
|
| [[စာပေ]]
| 
| 

|-
| ၇၂
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:The Dialects of Burmese|The Dialects of Burmese]]
|[[:en:L. F. Taylor|L. F. Taylor]]
|
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၇၃
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:Three Burmese Dialects|Three Burmese Dialects]]
|[[:en:John Okell|John Okell]]
|
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၇၄
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:A phonological study of Arakanese (Burmese) as spoken in Sittwe City, Arakan state, Burma|A phonological study of Arakanese (Burmese) as spoken in Sittwe City, Arakan state, Burma]]
|[[:en:Rungjitjarernponganarn|Rungjitjarernponganarn]]
|၁၉၉၇
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၇၅
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:Burma's Lost Kingdoms: Splendours of Arakan|Burma's Lost Kingdoms: Splendours of Arakan]]
|[[:en:Pamela Gutman|Pamela Gutman]]
|၂၀၀၁
| [[သမိုင်း]] / [[ရှေးဟောင်းသုတေသန]]
| 
| 

|-
| ၇၆
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:Ancient Arakan|Ancient Arakan]]
|[[:en:Pamela Gutman|Pamela Gutman]]
|၁၉၆၇
| [[သမိုင်း]] / [[ရှေးဟောင်းသုတေသန]]
| 
| 

|-
| ၇၇
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:The Vowel Systems of Arakanese and Tavoyan|The Vowel Systems of Arakanese and Tavoyan]]
|[[:en:Denise Bernot|Denise Bernot]]
|၁၉၆၅
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၇၈
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:Origin and Development of Arakanese Script|Origin and Development of Arakanese Script]]
|[[:en:U Sandamuni|U Sandamuni]]
|၂၀၁၆
| [[ဘာသာစကား]] / [[သမိုင်း]]
| 
| 

|-
| ၇၉
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:Arakanese Script: its origin and Evolution|Arakanese Script: its origin and Evolution]]
|[[:en:U Aung Tha U|U Aung Tha U]]
|
| [[ဘာသာစကား]] / [[သမိုင်း]]
| 
| 

|-
| ၈၀
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:An Arakanese Poem of the 16th Century|An Arakanese Poem of the 16th Century]]
|[[:en:M. S. Collis|M. S. Collis]]
|၁၉၂၃
| [[စာပေ]]
| 
| 

|-
| ၈၁
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:Notes on the about poem|Notes on the about poem]]
|[[:en:San Shwe Bu|San Shwe Bu]]
|
| [[စာပေ]]
| 
| 

|-
| ၈၂
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:Neural Machine Translation Between Myanmar and Rakhine|Neural Machine Translation Between Myanmar and Rakhine]]
|[[:en:Thazin Myint Oo|Thazin Myint Oo]], [[:en:Ye Kyaw Thu|Ye Kyaw Thu]], [[:en:Khin Mar Soe|Khin Mar Soe]]
|
| [[ဘာသာဗေဒ]] / [[ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]]
| 
| 

|-
| ၈၃
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:A Morphological Study of Arakanese Dialect Spoken at Northern Rakhine State in Western Myanmar|A Morphological Study of Arakanese Dialect Spoken at Northern Rakhine State in Western Myanmar]]
|[[:en:Kosalla|Kosalla]]
|၂၀၂၁
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၈၄
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:Consonant correspondences of Burmese, Rakhine and Marma|Consonant correspondences of Burmese, Rakhine and Marma]]
|
|
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၈၅
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:with initial implications for historical relationships|with initial implications for historical relationships]]
|[[:en:Heidi A. Davis|Heidi A. Davis]]
|၂၀၁၄
| [[ဘာသာဗေဒ]]
| 
| 

|-
| ၈၆
| style=&quot;width:0%;&quot; |[[:en:The Epigraphic Archive of Arakan/Rakhine State: A Survey|The Epigraphic Archive of Arakan/Rakhine State: A Survey]]
|[[:en:Kyaw Minn Htin|Kyaw Minn Htin]] &amp; [[:en:Jacques P. Leider|Jacques P. Leider]]
|၂၀၁၈
| [[ကျောက်စာ]] / [[သမိုင်း]]
| 
| 

|-
| ၈၇
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/1z09hYT2OR-YnITeLg6DUyJhtUKONZNxV/view?usp=drivesdk ရခိုင်ပုံသေဝတ္ထုများ]
|[[အရှင်စက္ကိန္ဒ]]
|၁၉၉၈
| [[ဝတ္ထု]]
| ဒီဂျစ်တယ် စာသား
| 

|-
| ၈၈
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/1LHBMvlYvhO3GXLtuG50-VyfrIrur6pF-/view?usp=drivesdk ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို သမိုင်းရှုဒေါင့်မှ လေ့လာချက် (မြောက်ဦးခေတ်အထိ)]
|[[ကျော်ဇံသာ]]
|၁၉၇၉
| [[သမိုင်း]] / [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ဒီဂျစ်တယ် စာသား
| 

|-
| ၈၉
| style=&quot;width:0%;&quot; |[https://drive.google.com/file/d/1o1jOLHr6Di1xhl-hvdvX_GP7vEdPH2AT/view?usp=drivesdk ရခိုင်သာခြင်းများ]
|[[တန်းခိုးဆရာထွန်း]]
|၂၀၀၁
| [[သာခြင်း]] / [[ရိုးရာသာခြင်း]]
| ဒီဂျစ်တယ် စာသား
| 


|}

{{INTERWIKI|Q118130377}}
[[Category:ရခိုင်စာအုပ်တိ]]
[[Category: စာအုပ်အညွှန်းတိ]]
{{INTERWIKI|Q118130377}}</text>
      <sha1>bckoiuomt32l7rr9ulw8965tyiprytp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါ်တူဂီ သမ္မတနိုင်ငံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2172</id>
    <revision>
      <id>18714</id>
      <parentid>13732</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T18:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>141</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Hino_Nacional_da_Republica_Portuguesa.ogg|Hino_Nacional_da_Republica_Portuguesa.ogg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Hino Nacional da Republica</comment>
      <origin>18714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22549" sha1="92wkl9sh0qssz3w05rjiizqxsziiq1k" xml:space="preserve">{{Infobox country
| နိုင်ငံနာမည်အပြည့် = ပေါ်တူဂီ သမ္မတနိုင်ငံ
| နာမည်_ရင်း = {{Native name|pt|República Portuguesa|nbsp=omit}}
| common_name              = ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ
| ပုံ_အလံ = 
| ပုံ_တံဆိပ် = 
| နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် =&lt;!-- ''None'' --&gt;
| နိုင်ငံတော်သီချင်း = {{Lang|pt|[[A Portuguesa]]}}&lt;br /&gt;{{Small|(&quot;The Portuguese [Song]&quot;)}}&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;display:inline-block;margin-top:0.4em;&quot;&gt; &lt;/div&gt;
| ပုံ_နီရာ = 
| map_caption              = {{Map caption |location_color=အစိမ်းရင့် |region=ဥ‌ရောပတိုက် |region_color=မီးခိုးရင့် |subregion=[[ဥရောပသမဂ္ဂ]] |subregion_color=အစိမ်း }}
| မြို့တော် = [[လစ်စဘွန်းမြို့]]
| coordinates              = {{Coord|38|46|N|9|9|W|type:city}}
| အကြီးဆုံးမြို့ =မြို့တော် 
| အကြီးဆုံးပြည်နယ် = 
| languages_type           = ရုံးသုံးဘာသာစကား&lt;br /&gt;{{Nobold|နန့် အမျိုးသားဘာသာစကား}}
|languages                 = [[ပေါ်တူဂီဘာသာစကား|ပေါ်တူဂီ]]
| languages2_type          = {{Nobold|အသိအမှတ်ပြု}}&lt;br /&gt;{{Nobold|ဒေသဘာသာစကားတိ}}
| languages2               = [[:en:Mirandese language|Mirandese]]{{NoteTag|name=a|[[Mirandese language|Mirandese]], spoken in the region of [[Terra de Miranda]], was officially recognized in 1999 (''Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro''),&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web | url = https://mirandes.no.sapo.pt/LMPSlei.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20020318130143/http://mirandes.no.sapo.pt/LMPSlei.html | url-status = dead | archive-date = 18 March 2002 | title = Reconhecimento oficial de direitos linguísticos da comunidade mirandesa (Official recognition of linguistic rights of the Mirandese community) | website = Centro de Linguística da Universidade de Lisboa (UdL) | access-date = 2 December 2015 | accessdate = 23 October 2021 | archivedate = 18 March 2002 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20020318130143/http://mirandes.no.sapo.pt/LMPSlei.html }}&lt;/ref&gt; awarding it an official right-of-use.{{Big|&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;[http://bookshop.europa.eu/en/euromosaic-pbC29295845/downloads/C2-92-95-845-EN-C/C29295845ENC_001.pdf?FileName=C29295845ENC_001.pdf&amp;SKU=C29295845ENC_PDF&amp;CatalogueNumber=C2-92-95-845-EN-C The Euromosaic study, Mirandese in Portugal], europa.eu&amp;nbsp;– European Commission website. Retrieved January 2007. Link updated December 2015&lt;/ref&gt;}} Portuguese Sign Language is also recognized.}}
| ethnic_groups            = {{Unbulleted list
 |၉၅.၃%&amp;nbsp;[[:en:Portuguese people|ပေါ်တူဂီ]]
 |၄.၇%&amp;nbsp;အခြား
}}
| ethnic_groups_ref        = {{NoteTag|name=b|By country of citizenship}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pordata.pt/en/Portugal/Foreign+population+with+regular+residence+as+a+percentage+of+the+resident+population+total+and+by+sex-533 |title=Foreign population with regular residence as a % of the resident population: total and by sex (2018) |publisher=Statistics Portugal, Foreigners and Borders Service and Ministry of Internal Administration|access-date=18 July 2019}}&lt;/ref&gt;
| ethnic_groups_year       = ၂၀၁၈
| religion                 = {{Ublist |item_style=white-space:nowrap; 
|၈၄.၃% [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] 
|—၈၁.ဝ% [[:en:Catholic Church in Portugal|ရိုမန်ကက်သလစ်]] 
|—၃.၃% အခြား[[:en:List of Christian denominations|ခရစ်ယာန်တိ]] 
|၆.၈% [[ဘာသာမဲ့ အယူဝါဒ|ဘာသာမဲ့]] 
|ဝ.၆% အခြား 
|၈.၃% မကြေညာခ}}
| religion_year            = ၂၀၁၁
| demonym                  = Portuguese
| government_type          = [[ပြည်ထောင်စုစနစ်|ပြည်ထောင်စု]] [[:en:Semi-presidential system|တစိတ်တပိုင်းသမ္မတစနစ်]] [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံဧ ဖွဲ့စည်းပုံအခြီခံဥပဒေ|ဖွဲ့စည်းပုံ]] [[သမ္မတနိုင်ငံ]]&lt;ref&gt;[http://www.constituteproject.org/constitution/Portugal_2005.pdf Constitution of Portugal, Preamble]:&lt;/ref&gt;
| leader_title1            = [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံဧ သမ္မတ|သမ္မတ]]
| leader_name1             = {{Nowrap|Marcelo Rebelo de Sousa}}
| leader_title3            = [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံဧ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| leader_name3             = António Costa
| leader_title2            = [[:en:List of presidents of the Assembly of the Republic (Portugal)|{{Nowrap|လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ}}]]
| leader_name2             = Eduardo Ferro Rodrigues
| legislature              = [[:en:Assembly of the Republic (Portugal)|Assembly of the Republic]]
| sovereignty_type         = [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံဧ သမိုင်း|တည်ထောင်ခြင်း]]
| sovereignty_note         =
| established_event1       = [[:en:County of Portugal#First county|တည်ထောင်ခြင်း]]
| established_date1        = ၈၆၈
| established_event2       = [[:en:County of Portugal#Second county|ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်း]]
| established_date2        = ၁၀၉၅
| established_event3       = [[:en:Battle of São Mamede|အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်]]
| established_date3        = ၁၁၂၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၄ ရက်
| established_event4       = [[:en:Kingdom of Portugal|ဘုရင့်နိုင်ငံ]]
| established_date4        = ၁၁၃၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်
| established_event5       = [[:en:Portuguese Restoration War|ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း]]
| established_date5        = ၁၆၄၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်
| established_event6       = [[Portuguese Constitution of 1822|ပထမ ဖွဲ့စည်းပုံအခြီခံဥပဒေ]]
| established_date6        = ၁၈၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်
| established_event7       = [[:en:5 October 1910 revolution|သမ္မတနိုင်ငံ]]
| established_date7        = 5 October 1910
| established_event8       = [[:en:Carnation Revolution|ဒီမိုကရေစီကျင့်သုံးခြင်း]]
| established_date8        = ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်
| established_event9       = [[:en:Portuguese Constitution|လက်ဟိ ဖွဲ့စည်းပုံအခြီခံဥပဒေ]]
| established_date9        = ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်{{NoteTag|name=c|Portuguese Constitution adopted in 1976 with several subsequent minor revisions, between 1982 and 2005.}}
| established_event12      = [[:en:Accession of Portugal to the European Union|EEC accession]]
| established_date12       = ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်
| area_km2                 = ၉၂,၂၁၂
| area_footnote            = &lt;ref&gt;{{In lang|pt}}{{Cite web |title=Superfície Que municípios têm maior e menor área? |url=https://www.pordata.pt/Municipios/Superf%C3%ADcie-57 |publisher=Pordata |access-date=17 November 2020}}&lt;/ref&gt;
| ဧရိယာအဆင့်                = ၁၀၉&lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --&gt;
| area_sq_mi               = ၅၇,၂၉၈
| ဧရိယာရေရာခိုင်နှုန်း            = ၁.၂ (၂၀၁၅ ခုနှစ်အရ)&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}&lt;/ref&gt;
| အမြင့်ဆုံးနီရာ = 
| အရှေဆုံးမြစ် = 
| အကြီးဆုံးအင်း = 
| ကမ်ရိုးတန်း = 
| population_estimate_rank = ၈၉
| population_census        = {{DecreaseNeutral}} ၁၀,၃၄၇,၈၉၂&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{Cite web | website=Statistics Portugal - Web Portal | date=28 July 2021 | url=https://ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&amp;xpgid=ine_destaques&amp;DESTAQUESdest_boui=473161655&amp;DESTAQUESmodo=2 | access-date=28 July 2021 | title=Censos 2021 - Divulgação dos Resultados Preliminares - 2021 }}&lt;/ref&gt;
| population_census_year   = ၂၀၂၁
| population_density_km2   = ၁၁၂.၂&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.pordata.pt/en/Portugal/Population+density++according+to+Census-412 | title=PORDATA - Population density, according to Census}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP                  = {{Increase}} $၃၇၆.၁&amp;nbsp;ဘီလီယံ&lt;ref name=&quot;imf2&quot;&gt;{{Cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects – Portugal|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/October/weo-report?c=182,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2020&amp;ey=2026&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|publisher=[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့]]|access-date=12 October 2021|year=2021}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_year             = ၂၀၂၁
| GDP_PPP_per_capita       = {{Increase}} $၃၆,၅၄၃&lt;ref name=&quot;imf2&quot;/&gt;
| GDP_nominal              = {{Increase}} $၂၅၁.၇&amp;nbsp;ဘီလီယံ&lt;ref name=&quot;imf2&quot;/&gt;
| GDP_nominal_year         = ၂၀၂၁
| GDP_nominal_per_capita   = {{Increase}} $၂၄,၄၅၇&lt;ref name=&quot;imf2&quot;/&gt;
| Gini                     = ၃၁.၉ &lt;!-- number only --&gt;
| Gini_year                = ၂၀၁၉
| Gini_change              = decrease &lt;!-- increase/decrease/steady --&gt;
| Gini_ref                 = &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gini coefficient |url=https://www.pordata.pt/MicroPage.aspx?DatabaseName=Portugal&amp;MicroName=Índice+de+Gini+(percentagem)&amp;MicroURL=2166&amp;|publisher=PORDATA|access-date=8 June 2019|location=Portugal}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank                =
| HDI                      = ဝ.၈၆၄ &lt;!-- number only --&gt;
| HDI_year                 = ၂၀၁၉ &lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--&gt;
| HDI_change               = increase &lt;!-- increase/decrease/steady --&gt;
| HDI_ref                  = &lt;ref name=&quot;UNHDR&quot;&gt;{{Cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|title=Human Development Report 2020|language=en|publisher=[[ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစဉ်]]|date=15 December 2020|access-date=15 December 2020}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank                 = ၃၈
| ဗဟိုဘဏ် = 
| ငွေ    = [[ယူရို]] ([[:en:Euro sign|€]])
| currency_code            = EUR
| utc_offset               = {{Sp}}
| time_zone                = [[အနောက်ဥရောပဒေသ စံတော်ချိန်|WET]])&lt;br /&gt; UTC−1 ([[:en:Time in Portugal#IANA time zone database|Atlantic/Azores]]
| utc_offset_DST           = +1
| time_zone_DST            = [[အနောက်ဥရောပဒေသ နွေရာသီစံတော်ချိန်|WEST]])&lt;br /&gt; UTC (Atlantic/Azores
| DST_note                 = Note: ပေါ်တူဂီပြည်မနန့် [[မဒီးရကျွန်းတိ]]ရို့တွင့် WET/WEST ကို အသုံးပြုကတ်ပြီး [[:en:Azores|အဇော့ကျွန်း]]တွင် ၁ နာရီနောက်ကျသည့်အချိန်ကို အသုံးပြုရေ။ 
| date_format              = dd/mm/yyyy ([[Common Era|CE]])
| drives_on                = ညာ
| calling_code             = [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံဟိ တယ်လီဖုန်းနံပါတ်တိ|+၃၅၁]]
| cctld                    = [[.pt|.pt]]
| အထိမ်းအမှတ်တိ = 
| ISO 3166-1 = 
| footnote_a               = {{Note|a}} Mirandese language, spoken in some villages of the municipality of Miranda do Douro, was officially recognized in 1999 (''Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro''),&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; awarding it an official right-of-use.{{Big|&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;}} Portuguese Sign Language is also recognized.
| footnote_b               = {{Note|b}} By country of citizenship
| footnote_c               = {{Note|c}} Portuguese Constitution adopted in 1976 with several subsequent minor revisions, between 1982 and 2005.
| today                    =
}}
'''ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ''' (တရားဝင် အခေါ်အားဖြင့် ပေါ်တူဂီ သမ္မတနိုင်ငံ{{Efn|ပေါ်တူဂီကို အင်္ဂလိပ်စကားဖြင့် အနီးစပ်ဆုံး '''ပေါတျူဂယ်လ်'''၊ ပေါ်တူဂီစကားဖြင့် အနီးစပ်ဆုံး '''ပူရ်တူဂယ်လ်''' ဟုရွတ်ဆိုနိုင်ရေ။}}) ရေ [[ဥရောပ]] အနောက်တောင်ပိုင်း [[အိုင်ဘေးရီးယန်းကျွန်းဆွယ်]] ပေါ်တွင် တည်ဟိရေ [[နိုင်ငံ]]ဖြစ်ရေ။ ပေါ်တူဂီရေ ဥရောပဧ အနောက်ဘက် အကျဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ရေ။ အနောက်ဘက်နန့် တောက်ဘက်တွင် [[အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ]]၊ အရှေ့ဘက်နန့် မြောက်ဘက်တွင် [[စပိန်နိုင်ငံ]] ရို့က ဝိုင်းရံထားရေ။ အတ္တလန္တိတ် ကျွန်းစုတိ ဖြစ်ရေ [[အာဇိုး]] နန့် [[မဒရီရာ]] ရို့ရေ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံဧ တစိတ်တဒေသ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတိဖြစ်ရေ။


== ဝေါဟာရဇာစ်မြစ် == 
ပေါ်တူဂီ (Portugal) ဆိုရေ စကားလုံးရေ Portus Cale ဟူရေ ရောမ-ခဲလ်တစ် နီရာတစ်ခုဧနာမည်မှ ဆင်းသက်လာ၍&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.etymonline.com/word/portugal|title=Portugal – Origin and meaning of the name Portugal by Online Etymology Dictionary|website=Etymonline.com}}&lt;/ref&gt; ထိုနီရာရေ လက်ဟိ၌ Vila Nova de Gaia မြို့တည်ဟိကာ ယင်းမြို့ရေ ပေါတူဂီနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဒိုရိုမြစ်ဝတွင်တည်ဟိဧ။ Portus စကားလုံးရေ လက်တင်ဘာသာစကား port သို့ harbour မှဖြစ်၍ သင်္ဘောဆိပ်ဟု အနက်ရရေ။ Cale စကားလုံးဧ ဖြစ်နိုင်ချေမှာ ကတ်စထရိုလူမျိုး ယဉ်ကျေးမှု စကားလုံးဖြစ်နိုင်ကာ ထိုလုမျိုးတိကို Callaeci, Gallaeci or Gallaecia စူ၍လည်း အသိတိကတ်ပြီး ယင်းတိုရေ အိုက်ဘေးရီးယန်းကျွန်းဆွယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းကို သိမ်းပိုက်နီထိုင်သူတိဖြစ်ကတ်ရေ။&lt;ref name=&quot;academia.edu&quot;&gt;{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/31989410|title=Documentos danca portuguesa|first=Marcos|last=Winicius|via=www.academia.edu}}&lt;/ref&gt; ဒေရေမှာ အများစုလက်ခံထားရေ ဝေါဟာရဇာစ်မြစ် သျှင်းတမ်းဖြစ်ရေ။ နောက်ထပ်ဟိနီရေ သဘောတရားတစ်ခုအရ Cala ရေ ရာသီဥတုကိုစောင့်ရှောက်ရေ ခဲလ်တစ်နတ်သမီး Cailleach ကိုရည်ညွှန်းရေလည်း ဖြစ်နိုင်လီရေ။ ပြင်သစ်ပညာသျှင်တိလက်ခံရေမှာ နိုင်ငံဧနာမည်ရေ ဂေါလ်စ် (သို့) ဆဲ့လ်တ် ဆိပ်ကမ်း (Gauls သို့ Celts)  'Portus Gallus' မှ ဆင်းလာနိုင်ချေ ဟိရေဟူ၍ ဖြစ်ရေ။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=MD8zAQAAMAAJ&amp;q=portus+Gallus+etymologie+du+portugal&amp;pg=PA441|title=Manuel géographique et statistique de l'Espagne et du Portugal ...|date=11 April 2018|publisher=Buisson|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;

== ပထဝီဝင်         ==


== နိုင်ငံရီးနန့်အစိုးရ  ==


== စီးပွားရီး        ==


ကမ္ဘာကျော်ဝိုင်အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Port ဝိုင်တွေက ပေါ်တူဂီနိုင်ငံကနေ တင်သွင်းတာဖြစ်ပါတယ်။ ပေါ်တူမြို့ Douro တောင်ကြား စပျစ်ခြံတွေကနေထွက်ဟိတဲ့ ရေစပျစ်ဝိုင်တွေကို အမေရိကန်၊ ဩစတေးလျ၊ တောင်အာဖရိကနဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွေဆီ အဓိကတင်ပို့ကြပါတယ်။ အဓိကစီးကပွားရီးကတော့ ချည်မျှင်နန့်အထည်အလိပ်၊ သစ်၊ စက္ကူ၊ ဓာတုပစ္စည်း၊ စက်မှုအစိတ်အပိုင်းပစ္စည်းတိ၊ စားရေက်ကုန်၊ ဆက်သွယ်ရီးနန့်ဆက်စပ်ပစ္စည်းတိ၊ သင်္ဘောတည်ဆောက်ရီး၊ ဆောက်လုပ်ရီးလုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းတိနန့် ဟိုတယ်ခရီးလားလာရီးလုပ်ငန်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဘဏ်စာရင်းတိအရ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံသားတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ နှစ်စဉ်ပျဉ်းမျှဝင်ငွေဟာ ကန်ဒေါ်လာ ၃၂၁၉၉ ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အဆင့် ၃၇ ဖြစ်ပါတယ်။ ငွေကြေးစနစ်အနေနဲ့ကတော့ ဥရောပနိုင်ငံအများစုမှာသုံးတဲ့ Euro ကိုပဲသုံးပါတယ်။ 

== လူမှုပထဝီဝင်      ==
ပေါ်တူဂီနိုင်ငံက စုစုပေါင်းလူဦးရေရဲ့ ၈၅% ဟာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေဖြစ်ပါတယ်။ ရေအထဲက ၈၁% ကတော့ ရိုမန်ကစ်သလစ်ဘာသာဝင်တွေဖြစ်ပြီး ကျန်တဲ့ ၄% ကတော့ ကျန်ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေသာဖြစ်ကြပါတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာဟိသမျှ ဖော့ဆို့တွေရဲ့ တစ်ဝက်ကျော်ဟာ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံကနေလာတာဖြစ်ပါတယ်။ ပေါ်တူဂီဟာ ဖော့ဆို့တွေဖြစ်လာစေတဲ့ Cork Oak သစ်တောပေါင်းများစွာကို ပိုင်ဆိုင်ထားတာကြောင့်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဖော့ဆို့တွေရဲ့ ၇၀% ဟာ ပေါ်တူဂီမှဖြစ်ပြီး ဂျာမနီ၊ ယူကေနဲ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွေစီအဓိကတင်သွင်းပါတယ်။  


== အားကစားနန့် ယဉ်ကျေးမှု ==


ပေါ်တူဂီနိုင်ငံရဲ့အဓိက အားကစားကတော့ ဘောလုံးဖြစ်ပြီး ပေါ်တူဂီဘောလုံးအသင်းဟာ ဥရောပချန်ပီယံအသင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၆၆ မှာ ကမ္ဘာ့ဖလား တတိယဆု၊ ၂၀၁၆ မှာတော့ ကမ္ဘာ့ဖလား စတုထ္ထဆုတွေ အသီးသီးပိုင်ဆိုင်ထားတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ပေါ်တူဂီမှာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ပေါင်း ၁၅ နီရာတောင်ဟိပါတယ်။ ရေနီရာမှာ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ပေါင်း ၁၄ခုဟိပြီး သဘာဝအမွေအနှစ် Madeira ကျွန်း ၁ ခုဟိပါတယ်။ 


==မှတ်စု==
{{Notelist}}

== ရည်ညွှန်းချက်တိ ==
{{Reflist}}


== ပြင်ပလင့်ခ်တိ    ==

[[Category:နိုင်ငံတိ]]
[[Category:နေတိုး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိ]]
[[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိ]]
[[Category:ဥရောပ သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတိ]]</text>
      <sha1>92wkl9sh0qssz3w05rjiizqxsziiq1k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စာပီအမျိုးအစားအလိုက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2459</id>
    <revision>
      <id>18711</id>
      <parentid>10150</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T16:57:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1499" sha1="agvtx9ft1xqbwremvuwbm3h20d6282s" xml:space="preserve">*[[အက္ခရာ]]
*[[ဗျည်း]]
*[[သရ]]
*[[သဒ္ဒါ]]
*[[ဝါကျ]]
*[[အရွီးအသား]]
*[[စကားပုံတိ]]
*[[ရခိုင်ကျောက်သင်ပုန်း]]
*[[ဆောင်းပါး]]
*[[ကဗျာ‎]]
*[[စွယ်စုံကျမ်း]]
*[[ဘာသာစကားအလိုက်]]
*[[ဘာသာရီးစာပီ]]
*[[ရိုးရာပုံပြင်]]
*[[ဝတ္ထုတို]]
*[[နိုင်ငံအလိုက် စာပီ]]
*[[ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရွီး ကုမ္ပဏီတိ]]
*[[စာအုပ်ဆုတိ]]
*[[အလင်္ကာ]]
*[[ကာရန်]]
*[[ကျောက်စာ]]
*[[ခေါင်းလောင်းစာ]]
*[[ပေစာ]]
*[[ရတု]]
*[[ဂျာနယ်]]
*[[စကားပြေ]]
*[[စာစီစာကုံး]]
*[[စာတည်း]]
*[[စာတတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှု]]
*[[ဂျာနယ်]]
*[[စာနယ်ဇင်း]]
*[[ဆိုရိုးစကား]]
*[[ဋီကာကျော်]]
*[[ပုရပိုက်စာ]]
*[[ပီစာ]]
*[[မင်စာ]]
*[[လုံးချင်းဝတ္ထု]]
*[[ဝတ္ထုတို]]
*[[အုတ်ခွက်စာ]]

[[Category:စာပီအမျိုးအစားအလိုက်]]
[[Category: စာအုပ်အညွှန်းတိ]]
{{INTERWIKI|Q117827267}}</text>
      <sha1>agvtx9ft1xqbwremvuwbm3h20d6282s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:ကျန်းမာရီး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2654</id>
    <revision>
      <id>18674</id>
      <parentid>17927</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:58:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="615" sha1="labzl48o2kv6js7y61us3fpf6z937cu" xml:space="preserve">{{/box-header|title=ကျန်းမာရီး}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;ကျန်းမာရီး&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>labzl48o2kv6js7y61us3fpf6z937cu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:စာပီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2655</id>
    <revision>
      <id>18667</id>
      <parentid>17911</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:32:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="579" sha1="g53hwx24jue6ugr6g3cymjndocnb4v1" xml:space="preserve">{{/box-header|title=စာပီ}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;စာပီ&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>g53hwx24jue6ugr6g3cymjndocnb4v1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:စိတ်ပညာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2656</id>
    <revision>
      <id>18668</id>
      <parentid>17912</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="597" sha1="8ty995ochhud6ypzthfn0s90xwmysi8" xml:space="preserve">{{/box-header|title=စိတ်ပညာ}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;စိတ်ပညာ&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>8ty995ochhud6ypzthfn0s90xwmysi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:တိုင်းတာမူတိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2657</id>
    <revision>
      <id>18669</id>
      <parentid>17913</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="627" sha1="pw8a2x2t1h65pcaiqhsyrz3g2nd7v84" xml:space="preserve">{{/box-header|title=တိုင်းတာမူတိ}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;တိုင်းတာမူတိ&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>pw8a2x2t1h65pcaiqhsyrz3g2nd7v84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:နည်းပညာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2658</id>
    <revision>
      <id>18677</id>
      <parentid>17924</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T16:00:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="674" sha1="10fd5bg0103h26hejjulod84m30ljq9" xml:space="preserve">{{Box-header|Categories|title=နည်းပညာ}}
[[Image:Crystal_Clear_app_kcmmemory.png|42px|right|Category puzzle]]
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;နည်းပညာ&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;
{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>10fd5bg0103h26hejjulod84m30ljq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:ပထဝီဝင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2660</id>
    <revision>
      <id>18663</id>
      <parentid>17917</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:30:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="661" sha1="5kuxglb6t74ocaz33cw1zqjnnf9ifpx" xml:space="preserve">{{Box-header|Categories|title=ပထဝီဝင်}}
[[Image:Erioll_world_2.svg|42px|right|Category puzzle]]
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;ပထဝီဝင်&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;
{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>5kuxglb6t74ocaz33cw1zqjnnf9ifpx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:ဖီလိုဆိုဖီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2661</id>
    <revision>
      <id>18675</id>
      <parentid>17926</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="615" sha1="l1pa8r859t6uxi0p6qm692gr8okkreq" xml:space="preserve">{{/box-header|title=ဖီလိုဆိုဖီ}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;ဖီလိုဆိုဖီ&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>l1pa8r859t6uxi0p6qm692gr8okkreq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:ဘာသာရီး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2662</id>
    <revision>
      <id>18666</id>
      <parentid>17919</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:32:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="664" sha1="d3skm7d03o3icoxy5j9ajhb3zcmyou4" xml:space="preserve">{{Box-header|Categories|title=ဘာသာရီး}}
[[Image:Religious_symbols.png|42px|right|Category puzzle]]
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;ဘာသာရီး&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;
{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>d3skm7d03o3icoxy5j9ajhb3zcmyou4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:ယဉ်ကျေးမှု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2663</id>
    <revision>
      <id>18676</id>
      <parentid>17925</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:59:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="688" sha1="lhsi3uxity4irg91uhakqiuwb2xkp3j" xml:space="preserve">{{Box-header|Categories|title=ယဉ်ကျေးမှု}}
[[Image:Tango_Globe_of_Letters.svg|42px|right|Category puzzle]]
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;ယဉ်ကျေးမှု&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;

{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>lhsi3uxity4irg91uhakqiuwb2xkp3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:လူအဖွဲ့အစည်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2664</id>
    <revision>
      <id>18665</id>
      <parentid>17910</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:31:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="628" sha1="ll072gihar598zniw04b5freuodg9dx" xml:space="preserve">{{/box-header|title=လူအဖွဲ့အစည်း}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;လူအဖွဲ့အစည်း&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}

[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>ll072gihar598zniw04b5freuodg9dx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:သင်္ချာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2665</id>
    <revision>
      <id>18664</id>
      <parentid>17918</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:31:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="597" sha1="ge5gjsyat8iqk1nbl2ackx9yycf1uur" xml:space="preserve">{{/box-header|title=သင်္ချာ}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;သင်္ချာ&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>ge5gjsyat8iqk1nbl2ackx9yycf1uur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:သမိုင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2666</id>
    <revision>
      <id>18679</id>
      <parentid>17922</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T16:00:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="674" sha1="jx7wkcyg0hd09anb86kxasfjg4nbkz9" xml:space="preserve">{{Box-header|Categories|title=သမိုင်း}}
[[Image:Gnome_globe_current_event_2.svg|42px|right|Category puzzle]]
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;သမိုင်း&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;
{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>jx7wkcyg0hd09anb86kxasfjg4nbkz9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:သိပ္ပံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2667</id>
    <revision>
      <id>18678</id>
      <parentid>17923</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T16:00:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="591" sha1="3eszanxeoomelyfh4hw8h01jcx6x4wz" xml:space="preserve">{{/box-header|title=သိပ္ပံ}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;သိပ္ပံ&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>3eszanxeoomelyfh4hw8h01jcx6x4wz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:အစားအစာနန့် စိုက်ပျိုးရီး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2668</id>
    <revision>
      <id>18673</id>
      <parentid>17928</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:55:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="701" sha1="1mg7icw20743ad9z3b7lky3m34ty20s" xml:space="preserve">{{/box-header|title=အစားအစာနန့် စိုက်ပျိုးရီး}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;အစားအစာနန့် စိုက်ပျိုးရီး&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>1mg7icw20743ad9z3b7lky3m34ty20s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portal:အနုပညာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2670</id>
    <revision>
      <id>18680</id>
      <parentid>17920</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T16:01:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="591" sha1="tnenbcc52ardg1slwv4ph3odav2m5ig" xml:space="preserve">{{/box-header|title=အနုပညာ}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;အနုပညာ&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ပိုတယ်တိ]]</text>
      <sha1>tnenbcc52ardg1slwv4ph3odav2m5ig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝီကီးပီးဒီးယား:WikiProject Portals</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2682</id>
    <revision>
      <id>18672</id>
      <parentid>17914</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T15:54:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="702" sha1="83w3hbhh6nkrz6nfs53vv35i01ewuod" xml:space="preserve">{{/box-header|title=WikiProject}}
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;small&gt;ဒေ [►] သင်္ကေတထဲမှာ နောက်ထပ်အခွဲတိပါသိမ်းရေ&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
{{Div col|colwidth=25em}}
&lt;categorytree depth=&quot;1&quot;&gt;ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား&lt;/categorytree&gt;
{{Div col end}}
{{Box-footer}}
&lt;!-- Commented out. No content. 
{{/box-header|News}}
{{/In the news}}
{{Box-footer}} --&gt;


{{/box-header|More portals|title=နောက်ထပ်ပိုတယ်တိ}}
{{Portal navbar no header2}}
{{Box-footer}}
[[ကဏ္ဍ:ဖွဲ့စည်းပုံမတည်ငြိမ်ရေ စာမျက်နှာတိ]]</text>
      <sha1>83w3hbhh6nkrz6nfs53vv35i01ewuod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha</title>
    <ns>3</ns>
    <id>3513</id>
    <revision>
      <id>18662</id>
      <parentid>17867</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T12:10:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>UOzurumba (WMF)</username>
        <id>1120</id>
      </contributor>
      <comment>/* Invitation to try the Starter Kit Dashboard and share your feedback */ new section</comment>
      <origin>18662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7261" sha1="eoqjf8g5atfz4o1wdh03beed708dxyv" xml:space="preserve">== Notice of expiration of your sysop right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;sysop&quot; (စီမံခန့်ခွဲလူတိ) will expire on 2026-03-11 05:51:24. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[အသုံးပြုလူ:Leaderbot|Leaderbot]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Leaderbot|talk]])  ၀၂:၁၂၊ ၅ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)&lt;/div&gt;

:yes,  renew me. [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]])  ၁၄:၃၀၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
::@[[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] Hi, you'll have to follow the steps at [[metawiki:SRP]]. [[အသုံးပြုလူ:Leaderboard|Leaderboard]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Leaderboard|talk]])  ၁၄:၃၁၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
:::Already done sir.
:::https://w.wiki/5LC
:::https://w.wiki/JCRx [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]])  ၁၄:၃၆၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
::::Then a steward will handle the request when they're able to. I'm not a steward (and hence cannot do this myself), just the operator of Leaderbot. [[အသုံးပြုလူ:Leaderboard|Leaderboard]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Leaderboard|talk]])  ၁၄:၃၈၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
:::::Yes, thank you. [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]])  ၁၄:၄၆၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]])  ၀၂:၄၁၊ ၂၉ ဧပြီလ ၂၀၂၆ (+0630) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== Invitation to try the Starter Kit Dashboard and share your feedback ==

Hello @[[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]]

Apologies this message is not in your native language.

As an admin in the Rakhine Wikipedia, you are invited by the [[mw:Language_Onboarding_and_Development|Language Onboarding and Development]] initiative to use the Starter Kit Dashboard. This tool will help you perform essential tasks such as importing infoboxes, tracking your Wikipedia’s activity and growth and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance.

Starter Kit Dashboard organizes essential setup tasks, making it easy for you to complete them so contributors can begin editing and learning quickly. As an admin, you can also use the Dashboard to track your Wikipedia’s progress and growth. Using this tool will help us evaluate how it can improve the onboarding experience for administrators, and the insights you provide will be used to enhance the experience for new wikis graduating from the incubator. Visit [[mw:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page]] to learn more about the Starter Kit.

Here's how to get started:

* Access the Starter Kit Dashboard here: [http://starterkit.toolforge.org/ http://starterkit.toolforge.org]
* Login with your wiki credentials, enter the target wiki url (e.g., https://hi.wikipedia.org)
* Follow the steps shown in the video below to use the tool.

[[ဖိုင်:Wikipedia_Starter_Kit_Dashboard_MVP_Demo_Video.webm|758x758px|Wikipedia Starter Kit Dashboard MVP Demo Video]]

* After exploring the Dashboard, please share your feedback on [[mw:Talk:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page,]] focusing on the following questions:
** The parts of the starter kit you expect to use most often, and how you plan to use them.
** The essential tasks you tried, and how easy or difficult they were to complete.
** The wiki tasks you would like the starter kit to guide you through or automate in the future.

Most of the tasks that will result in edits on the wiki can be reverted like an edit from the “view history”, so don't be afraid to try them several times.

We would appreciate it if you could submit your feedback by June 30, 2026, so we can begin analyzing it to identify areas for improvement. If you have any questions or need assistance, please let me know.

Thank you so much for your contributions to your Wikipedia and for helping us shape this tool for new and small Wikipedias. We will keep you updated on any additional things added to the starter kit in the future.

Best regards,

[[အသုံးပြုလူ:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:UOzurumba (WMF)|talk]])  ၁၈:၄၀၊ ၁၇ ဂျုန်လ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>eoqjf8g5atfz4o1wdh03beed708dxyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝီသျှန်နရီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3648</id>
    <revision>
      <id>18706</id>
      <parentid>17385</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T16:43:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3211" sha1="k25hhohyuwo6fvt1vxq3vql376251d4" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name           = Wiktionary
| logo           = [[File:Wiktionary-logo-en.svg|125px|Wiktionary logo]][[Image:WiktionaryEn.svg|125px|ဝီသျှန်နရီဧ့ လိုဂို]]
| screenshot     = [[File:Www.wiktionary.org screenshot.png|border|250px|Detail of the Wiktionary main page. All major wiktionaries are listed by number of articles.]]
| caption        = wiktionary.org ဧ့ ပင်မစာမျက်နှာ
| url            = {{URL|www.wiktionary.org}}
| commercial     = မဟိ
| type           = [[အဘိဓာန်|အွန်လိုင်းအဘိဓာန်]]
| language       = ဘာသာစကား ၁၇၀ ကျော်
| registration   = Optional
| owner          = [[ဝီကီးမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်း]]
| author         = [[ဂျင်မီဝေးလ်စ်]] နန့် [[ဝီကီးမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်း|ဝီကီးမီဒီယာ]]အဖွဲ့အစီး
| launch date    = ဒီဇန်ဘာ ၁၂၊ ၂၀၀၂
| current status = သက်ဝင်နီဆဲ
|alexa           = {{Decrease}} ၇၅၆ (၂၀၁၅ သြဂတ်)&lt;ref name=&quot;alexa&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.alexa.com/siteinfo/wiktionary.org |title= Wiktionary.org Site Info |publisher= [[Alexa Internet]] |accessdate= 2015-08-01 |archivedate= 26 December 2018 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20181226130245/https://www.alexa.com/siteinfo/wiktionary.org }}&lt;/ref&gt;
| revenue        =
| slogan         = လွတ်လပ်အဘိဓာန်
}}

'''ဝီသျှန်နရီ'''စွာ [[မီဒီယာဝီကီး]] အသုံးပြုထားပြီးကေ ဇာသူမဆို တီးဖြတ်နှိုင်ရေ အခမဲ့ လွတ်လပ် [[အဘိဓာန်]] ဖြစ်တေ။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်တိ ==
* [[m:Wiktionary/Table|ဝီသျှန်နရီတိစာရင်း]]
* [//www.wiktionary.org/ ဝီသျှန်နရီ ပင်မစာမျက်နှာ]
** [//rki.wiktionary.org/wiki/ဗဟိုစာမျက်နှာ ရခိုင်ဘာသာ ဝီသျှန်နရီ]
* [//en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Multilingual_statistics ဝီသျှန်နရီ ဘာသာစကားပေါင်းစုံ စာရင်းအချက်အလက်တိ]
* [[meta:List of Wiktionaries|Wikimedia's page on Wiktionary]]
* [[meta:Category:Wiktionary|Pages about Wiktionary in Meta]].
* [http://OmegaWiki.org/Meta:Main_Page Meta:Main Page&amp;nbsp;– OmegaWiki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211030051731/http://omegawiki.org/Meta:Main_Page |date=30 October 2021 }}

{{ဝီကီးမီဒီယာဖောင်ဒေးရှင်း}}
[[ကဏ္ဍ:မီဒီယာဝီကီး ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တိ]]
[[Category:အွန်လိုင်းအဘိဓာန်တိ]]
[[Category:ဝီကီးမီဒီယာ ပရောဂျက်တိ]]
[[Category:ဘာသာစကားအဘိဓာန်တိ]]</text>
      <sha1>k25hhohyuwo6fvt1vxq3vql376251d4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝီကီးပီးဒီးယား:Today's featured article/ဂျုန်လ ၁၈</title>
    <ns>4</ns>
    <id>3901</id>
    <revision>
      <id>18732</id>
      <parentid>17795</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T06:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>YaThaWinTha moved page [[ဝီကီးပီးဒီးယား:Today's featured article/March 1]] to [[ဝီကီးပီးဒီးယား:Today's featured article/ဂျုန်လ ၁၈]]</comment>
      <origin>17757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2965" sha1="ssvtdwetx13lnx5dwfruvaj0arqfp20" xml:space="preserve">{{Main page image/TFA|image=File:Queen_Sirikit_In_Russia_2007.jpg}}
'''[[သီရိခေတ်|သီရိခေတ်]]'''  (အင်္ဂလိပ်: Sirikit; ထိုင်း: สิริกิติ์; ထိုင်းအသံထွက်: [sì.rì.kìt]; နားဆင် (ကူညီ·ချက်လက်))(၁၂ သြဂတ် ၁၉၃၂ - ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅) စွာ ထိုင်းနိုင်ငံဧ ဘုရင့်မေတော် ဖြိုက်ရေ။ နတ်ရွာစံဘုရင်ကြီး ဘူမိဗလ်အဒုလျဒေက်ျဧ မိဖုရားဖြိုက်ပြီးကေ ထိုင်းနိုင်ငံဧ ဘုရင် ဝချိလာလောင်ကွန်းဧ မေတော် ဖြိုက်ရေ။ ဘုရင်ဘူမိဗလ် နန့် ပဲရစ်မြို့မာ တွိ့ခရေ။ ဘုရင်ဘူမိဗလ် ဘိသိက်မသွင်းခင် ၁၉၅၀ခုနှစ်မာ စုံဖက်ခရေ။ သူစော် ဘူမိဘောဘုရင် သာသနာ့ဘောင်မာ ခေတ္တဝင်ရောက်နီစိုင် ၁၉၅၆ခုနှစ်က ဘုရင်ခံအဖြိုက် ဆောင်ရွက်ခရေ။ ဘုရင်ဘူမိဗလ် နန့် မိဖုရားသီရိခေတ်ရို့မာ သားတယောက်နန့် သမီးသုံးယောက်ဟိကတ်ရေ။ ဘုရင်ဘူမိဗလ်မှာ ကမ္ဘာ့နန်းသက်အရှည်ဆုံး ဘုရင်ဖြိုက်ရေပိုင် မိဖုရားသီရိခေတ်မာလေ့သော့ ကမ္ဘာ့နန်းသက်အရှည်ဆုံး မိဖုရားခေါင်ကြီးဖြိုက်ပါလတ်တေ။ ၂၀၁၂ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ၂၁ရက်နိမာ လီလိုက်ရောဂါခံစားရပြီး လူထုမြင်ကွင်းက ပျောက်ကွယ်ခရေ။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၄ ရက် ထိုင်းစံတော်ချိန် ည ၉ နာရီ ၂၁ မိနစ်မာ် ကံကုန်အနိစ္စ ရောက်ဟိလားခရေ။{{TFAFULL|သီရိခေတ်}}

{{TFArecentlist|
* [[ငြိမ်းချမ်းရီး လမ်းလျှောက်ခြင်း]]
* [[ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ]]
* [[ယတြာခေါင်းလောင်း]]
* [[သီရိခေတ်]]
* [[ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ]]
}}

{{TFAfooter|Month=April|Year=2026}}

[[Category:Today's featured article archives]]</text>
      <sha1>ssvtdwetx13lnx5dwfruvaj0arqfp20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4487</id>
    <revision>
      <id>18766</id>
      <parentid>18590</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T09:11:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="fe7q38nguqym171g6f8scbgvqmf4wsc" xml:space="preserve">{{အက္ခရာဝလိ}}

[[ကဏ္ဍ:ပင်မကဏ္ဍ]]</text>
      <sha1>fe7q38nguqym171g6f8scbgvqmf4wsc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သုတေသနကိရိယာတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4502</id>
    <revision>
      <id>18681</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:09:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကိုးကားပညာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4503</id>
    <revision>
      <id>18682</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:10:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4504</id>
    <revision>
      <id>18683</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:10:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စာအုပ်စာတမ်းဗေဒ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4505</id>
    <revision>
      <id>18684</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:10:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မှတ်တမ်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4506</id>
    <revision>
      <id>18685</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စာကြည့်တိုက်ပညာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4507</id>
    <revision>
      <id>18686</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:10:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အညွှန်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4508</id>
    <revision>
      <id>18687</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:10:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စာရင်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4509</id>
    <revision>
      <id>18688</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:10:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4510</id>
    <revision>
      <id>18689</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:11:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:လက်စွဲစာအုပ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4511</id>
    <revision>
      <id>18690</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:11:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စွယ်စုံကျမ်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4512</id>
    <revision>
      <id>18691</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4513</id>
    <revision>
      <id>18692</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ]]</text>
      <sha1>49e3lxvomy8j5pw2tc13cu0onhlf7xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်ပညာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4514</id>
    <revision>
      <id>18693</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="dmc2uv3vg5sng27ik9vc155qkgoljkh" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ]]</text>
      <sha1>dmc2uv3vg5sng27ik9vc155qkgoljkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အထူးပြုအဘိဓာန်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4515</id>
    <revision>
      <id>18694</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:16:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="dmc2uv3vg5sng27ik9vc155qkgoljkh" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ]]</text>
      <sha1>dmc2uv3vg5sng27ik9vc155qkgoljkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်းအဘိဓာန်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4516</id>
    <revision>
      <id>18695</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:17:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="dmc2uv3vg5sng27ik9vc155qkgoljkh" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ]]</text>
      <sha1>dmc2uv3vg5sng27ik9vc155qkgoljkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအဘိဓာန်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4517</id>
    <revision>
      <id>18696</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:17:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="dmc2uv3vg5sng27ik9vc155qkgoljkh" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ]]</text>
      <sha1>dmc2uv3vg5sng27ik9vc155qkgoljkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဒေတာအညွှန်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4518</id>
    <revision>
      <id>18697</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:27:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အညွှန်းတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="h2hvnif3u6f7mwavb9i08xcry6juqls" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အညွှန်းတိ]]</text>
      <sha1>h2hvnif3u6f7mwavb9i08xcry6juqls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စာအုပ်အညွှန်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4519</id>
    <revision>
      <id>18698</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အညွှန်းတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="h2hvnif3u6f7mwavb9i08xcry6juqls" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အညွှန်းတိ]]</text>
      <sha1>h2hvnif3u6f7mwavb9i08xcry6juqls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဘာသာရပ်အညွှန်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4520</id>
    <revision>
      <id>18699</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:27:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အညွှန်းတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="h2hvnif3u6f7mwavb9i08xcry6juqls" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အညွှန်းတိ]]</text>
      <sha1>h2hvnif3u6f7mwavb9i08xcry6juqls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အက္ခရာစဉ်အညွှန်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4521</id>
    <revision>
      <id>18700</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:28:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အညွှန်းတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="h2hvnif3u6f7mwavb9i08xcry6juqls" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အညွှန်းတိ]]</text>
      <sha1>h2hvnif3u6f7mwavb9i08xcry6juqls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်းရင်းမြစ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4522</id>
    <revision>
      <id>18702</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:39:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="qppbv3ks5i3uyuzo5jfuyeuf1j033ac" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ]]</text>
      <sha1>qppbv3ks5i3uyuzo5jfuyeuf1j033ac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သုတေသနရင်းမြစ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4523</id>
    <revision>
      <id>18703</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="qppbv3ks5i3uyuzo5jfuyeuf1j033ac" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ]]</text>
      <sha1>qppbv3ks5i3uyuzo5jfuyeuf1j033ac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ဗဟိုဌာနတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4524</id>
    <revision>
      <id>18704</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:39:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="qppbv3ks5i3uyuzo5jfuyeuf1j033ac" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ]]</text>
      <sha1>qppbv3ks5i3uyuzo5jfuyeuf1j033ac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဒေတာဘေ့စ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4525</id>
    <revision>
      <id>18705</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="qppbv3ks5i3uyuzo5jfuyeuf1j033ac" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ]]</text>
      <sha1>qppbv3ks5i3uyuzo5jfuyeuf1j033ac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အဘိဓာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4526</id>
    <revision>
      <id>18707</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:47:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:English-English and English-Persian dictionaries.JPG|350px|thumbnail|right|[[အိန်းဂလိချ်ဘာသာ|အိန်းဂလိချ်]]-အိန်းဂလိချ် နန့် အိန်းဂလိချ်-ပါဆီယန်း အဘိဓာန်များ]] '''အဘိဓာန်'''ဆိုစွာမာ ဘာသာရပ်တခုဧ့ ဝေါဟာရ စကားလုံးတိကို အက္ခရာ...&quot;</comment>
      <origin>18707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3249" sha1="7ctuznso445cu99hb8iimm8haksu95t" xml:space="preserve">[[File:English-English and English-Persian dictionaries.JPG|350px|thumbnail|right|[[အိန်းဂလိချ်ဘာသာ|အိန်းဂလိချ်]]-အိန်းဂလိချ် နန့် အိန်းဂလိချ်-ပါဆီယန်း အဘိဓာန်များ]]
'''အဘိဓာန်'''ဆိုစွာမာ ဘာသာရပ်တခုဧ့ ဝေါဟာရ စကားလုံးတိကို အက္ခရာဝလိအရ စီစိုင်လို့ အနက် အဓိပ္ပာယ်နန့် အရာ သိအပ်ရေ အချက်အလက်တို့ကို ထိုဘာသာရပ်ဖြင့်ဖြစ်စီ၊ 
အရာ ဘာသာရပ်ဖြင့်ဖြစ်စီ ဖော်ပြထားရေ စာအုပ်ဖြစ်တေ။&lt;ref name = Web1&gt;Webster's New World College Dictionary, Fourth Edition, 2002&lt;/ref&gt; အဘိဓာန် အမျိုးမျိုး ဟိလီရေ။

အဘိဓာန်ဆိုစွာမှာ ဘာသာစကားတွင် ဟိနန့်ပြီးဖြစ်ရေ စကားလုံးတိကို အနက်အဓိပ္ပာယ်၊ အထောက်အထား၊ အကိုးအကားတိနန့်တကွ အက္ခရာစိုင်အတိုင်း ဖော်ပြမှတ်တမ်းတင်ထားရေ ကျမ်းဖြစ်၏။ 


အဘိဓာန်စွာ ဇာအခါမျှ စကားလုံးအဆန်းမထွင်။ အဘိဓာန်ကို အသုံးပြုရာမာလည်း အောက်ပါအကြောင်းလေးရပ်အနက် အကြောင်းတရပ်ရပ်ကို သိလို အတွက်နန့်သာ အသုံးပြုစွာဖြစ်ရာဧ့။ ယင်းအကြောင်းလေးရပ်မာ -
# '''''စာလုံးပေါင်း (သတ်ပုံသတ်ညွှန်း၊ ရစ်ပင့်ခွဲထားအစဟိစွာ)ကို သိလိုခြင်း။'''''
# '''''အသံထွက်ကိုသိလိုခြင်း'''''
# '''''အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိလိုခြင်း'''''
# '''''စကားလုံးဧ့ ဇစ်မြစ်ကိုသိလိုခြင်းရို့ ဖြစ်ကတ်တေ။ ယေကေလဲ အဘိဓာန်ကျမ်းတိုင်း အထက်ပါ သိလိုချက်အား လုံး ပါဝင်လိမ့်မေဟု မယူဆအပ်ပါ၊၊ အောက်စဖို့အဘိဓာန်ပိုင်ယှောင် ကမ္ဘာကျော် အိန်းဂလိချ် အဘိဓာန်ကြီးမာမူကား အထက်ပါ အင်္ဂါရပ်တိအပြင် စကားလုံးကို စတင်အသုံးပြုရေ ခေတ်ကိုပင် ဖော်ပြထားလီရေ။'''''

== '''''ကိုးကား''''' ==
{{reflist}}


[[Category: အဘိဓာန်ပညာ]]</text>
      <sha1>7ctuznso445cu99hb8iimm8haksu95t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အိန်းဂလိချ် အဘိဓာန်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4527</id>
    <revision>
      <id>18708</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:51:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအဘိဓာန်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="jhbamiyn1qa4zk2infxln2g4hmosgdw" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအဘိဓာန်တိ]]</text>
      <sha1>jhbamiyn1qa4zk2infxln2g4hmosgdw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Infobox book series</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4528</id>
    <revision>
      <id>18709</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:52:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{ infobox | bodystyle  = {{#if:{{{infoboxwidth|}}}|width: {{{infoboxwidth}}} }} | labelstyle = white-space: nowrap | title      = {{{name|&lt;includeonly&gt;{{PAGENAMEBASE}}&lt;/includeonly&gt;}}} | image      = {{#if:{{{image|}}}   |{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|}}} |sizedefault=frameless |upright=1 |alt={{{alt|}}} |border={{{border|}}} |suppressplaceholder=yes}}   }} | caption    = {{{caption|{{{image_caption|}}}}}}  | data1      = {{...&quot;</comment>
      <origin>18709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3758" sha1="00isocp0qeibqja77xccls7sqkryrf7" xml:space="preserve">{{ infobox
| bodystyle  = {{#if:{{{infoboxwidth|}}}|width: {{{infoboxwidth}}} }}
| labelstyle = white-space: nowrap
| title      = {{{name|&lt;includeonly&gt;{{PAGENAMEBASE}}&lt;/includeonly&gt;}}}
| image      = {{#if:{{{image|}}}
  |{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|}}} |sizedefault=frameless |upright=1 |alt={{{alt|}}} |border={{{border|}}} |suppressplaceholder=yes}}
  }}
| caption    = {{{caption|{{{image_caption|}}}}}}

| data1      = {{#if:{{{books|}}}|&lt;div style='width:100%; border:1px solid #aaa; border-left:0; border-right:0; margin:0.4em 0;'&gt;''{{{books}}}''&lt;/div&gt;}}
| label2     = {{#if:{{{editors|}}}|{{#if:{{{author|}}}|Conflict!|Edited by}}|စာရီးသူ}}
| rowclass2  = {{#if:{{{editors|}}}|{{#if:{{{author|}}}|error}}}}
| class2     = {{#if:{{{editors|}}}|{{#if:{{{author|}}}|center}}}}
| data2      = {{#if:{{{editors|}}}|{{#if:{{{author|}}}|Please use&lt;br /&gt;'''{{Para|author}}'''&lt;br /&gt;or&lt;br /&gt;'''{{Para|editors}}'''&lt;br /&gt;but not both.|{{{editors|}}}}}|{{{author|}}}}}
| label3     = မူရင်းဂေါင်းစိုင်
| data3      = {{{title_orig|}}}
| label4     = ဘာသာပြန်သူ
| data4      = {{{translator|}}}
| label5     = သရုပ်ဖော်ပန်းချီဆွဲသူ
| data5      = {{{illustrator|}}}
| label6     = မျက်နှာဖုံးပဂျီ
| data6      = {{{cover_artist|}}}
| label7     = နိုင်ငံ
| data7      = {{{country|}}}
| label8     = ဘာသာစကား
| data8      = {{{language|}}}
| label9     = {{#if:{{{discipline|}}}|{{#if:{{{genre|}}}|Conflict!|Discipline}}|အမျိုးအစား}}
| rowclass9  = {{#if:{{{discipline|}}}|{{#if:{{{genre|}}}|error}}}}
| class9     = {{#if:{{{discipline|}}}|{{#if:{{{genre|}}}|center}}}}
| data9      = {{#if:{{{discipline|}}}|{{#if:{{{genre|}}}|Please use&lt;br /&gt;'''{{Para|discipline}}'''&lt;br /&gt;or&lt;br /&gt;'''{{Para|genre}}'''&lt;br /&gt;but not both.|{{{discipline|}}}}}|{{{genre|}}}}}
| label10    = ထုတ်ဝီသူ
| data10     = {{{publisher|}}}
| label11    = ထုတ်ဝီခဲ့
| data11     = {{{pub_date|}}}
| label12    = အိန်းဂလိချ်ဘာသာဖြင့်
| data12     = {{{english_pub_date|}}}
| label13    = မီဒီယာအမျိုးအစား
| data13     = {{{media_type|}}}
| label14    = စာအုပ်အရွီအတွက်
| data14     = {{{number_of_books|}}} {{#if:{{{list_books|}}}|([[{{{list_books}}}|List of books]])}}
| label15    = [[OCLC#Identifiers and linked data|{{abbr|OCLC|Online Computer Library Center number}}]]
| data15     = {{#if:{{{oclc|}}}|[https://www.worldcat.org/oclc/{{urlencode:{{{oclc}}}}} {{{oclc}}}]}}
| label16    = ရှိစာအုပ်
| data16     = {{#if:{{{preceded_by|{{{preceded by|}}}}}}|''{{{preceded_by|{{{preceded by}}} }}}''}}
| label17    = နောက်စာအုပ်
| data17     = {{#if:{{{followed_by|{{{followed by|}}}}}}|''{{{followed_by|{{{followed by}}} }}}''}}
| label18    = ဝက်ဘ်ဆိုဒ်
| data18     = {{{website|}}}
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox book series with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox book series]] with unknown parameter &quot;_VALUE_&quot;|ignoreblank=y| alt | author | books | border | caption | country | cover_artist | discipline | editors | english_pub_date | followed by | followed_by | genre | illustrator | image | image_caption | image_size | infoboxwidth | language | list_books | media_type | name | number_of_books | oclc | preceded by | preceded_by | pub_date | publisher | title_orig | translator | website }}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>00isocp0qeibqja77xccls7sqkryrf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အောက်စဖို့ဒ် အဘိဓာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4529</id>
    <revision>
      <id>18710</id>
      <timestamp>2026-06-17T16:52:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox book series | name             = ''Oxford English Dictionary'' | image            = OED2 volumes.jpg | image_caption    = Seven of the twenty volumes of the printed second edition of ''The Oxford English Dictionary'' (1989) | books            = | author           = | editors          = | title_orig       = | translator       = | illustrator      = | cover_artist     = | country          = ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း | language...&quot;</comment>
      <origin>18710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7293" sha1="qrdt2bjs4rdil3pttvz7nte32t61s47" xml:space="preserve">{{Infobox book series
| name             = ''Oxford English Dictionary''
| image            = OED2 volumes.jpg
| image_caption    = Seven of the twenty volumes of the printed second edition of ''The Oxford English Dictionary'' (1989)
| books            =
| author           =
| editors          =
| title_orig       =
| translator       =
| illustrator      =
| cover_artist     =
| country          = ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း
| language         = အိန်းဂလိချ်
| discipline       =
| publisher        = [[အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း]]
| pub_date         = ၁၈၈၄–၁၉၂၈ (ပထမမူ)&lt;br&gt;၁၉၈၉ (ဒုတိယမူ)&lt;br&gt;တတိယမူစွာ ပ့င်ဆင်နီတုန်း&lt;ref name=Dickson&gt;{{cite news |first=Andrew |last=Dickson |url=https://www.theguardian.com/news/2018/feb/23/oxford-english-dictionary-can-worlds-biggest-dictionary-survive-internet |title=Inside the OED: can the world's biggest dictionary survive the internet? |work=[[The Guardian]] |date=23 February 2018 |access-date=13 December 2020 }}&lt;/ref&gt;
| english_pub_date =
| media_type       =
| number_of_books  =
| list_books       =
| oclc             =
| preceded by      =
| followed by      =
| website          = [https://www.oed.com/ www.oed.com]
}}
'''''အောက်စဖို့ဒ် အိန်းဂလိချ် အဘိဓာန်''''' ({{lang-en|Oxford English Dictionary; OED}}) စွာ &quot;အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း&quot;က ထုတ်ဝီဖြန့်ချိရေ အိန်းဂလိချ်ဘာသာစကားဆိုင်ရေ သမိုင်းဝင် အဘိဓာန်ကြီးတခုဖြစ်တေ။ ကမ္ဘာအနှံ့သုံးစွဲကတ်ရေ ဝေါဟာရမူကွဲတိကို ဖော်ပြထားခြင်း၊ ပညာသျှင်တိ၊ တက္ကသိုလ် သုတေသနသမားတိအတွက် ကျယ်ပြန့်စုံလင်ရေ မှီငြမ်းကိုးကားမှုတိ ထောက်ပင့်ပီးထားခြင်းများအပါအဝင် အိန်းဂလိချ်ဘာသာစကားဧ့ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာမှုတိကိုလည်း ဇာစ်မြစ်ကောက် ခြီရာလိုက်ထားပီးရေ။&lt;ref&gt;&quot;As a historical dictionary, the OED is very different from those of current English, in which the focus is on present-day meanings.&quot; [http://public.oed.com/about/]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;The OED is a historical dictionary, with a structure that is very different from that of a dictionary of current English.&quot;[http://www.oxforddictionaries.com/words/the-oxford-english-dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150905123124/http://www.oxforddictionaries.com/words/the-oxford-english-dictionary |date=5 September 2015 }}&lt;/ref&gt;

ဒေအဘိဓာန်ကို ၁၈၅၇ မှ စတင်ဆောင်ရွက်ခကတ်ကေလည်း ၁၈၈၄ ကျမှကျကေ ပထမဆုံးစာအုပ်ကို အပေါင်မပါရေပုံစံနန့် စတင်ခုတ်ဝီနှိုင်ခရေ။ ယေကေလဲ အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကိုကား &quot;A New English Dictionary on Historical Principles; Founded Mainly on the Materials Collected by The Philological Society&quot; နာမည်ဖြင့် ဆက်ပနာ အကောင်ထည်ဖော်နီတုန်းဖြစ်၏ ။ ၁၈၉၅ မာ ''The Oxford English Dictionary'' ကို စာအုပ်အတွဲတိ၏အပေါင်မာ တရားဝင်မဟုတ်ရေပုံစံနန့် ပထမဆုံး စတင်သုံးစွဲခလီရေ။ ၁၉၂၈ အဘိဓာန်အပြည့်အစုံကို အပေါင်ပါ အတွဲ (၁၀) တွဲဖြင့် ဖြန့်ချိခရေ။ ၁၉၃၃ ရောက်ရေအခါ &quot;The Oxford English Dictionary&quot; နာမည်ကို အယင်ထုတ်ဝီခကတ်ရေ အတွဲ (၁၂) တွဲ နန့် ဖြည့်စွက်တွဲတခုရို့၏ နာမည်အားလုံးနီရာမာ အစားထိုးခကတ်၏ ။ ဖြည့်စွက်တွဲတိလေ့ ၁၉၈၉ အထိ ထွက်ဟိလာခလို့ ထိုနှစ်မာပင် ဒုတိယမူ (second edition) ကိုထုတ်ဝီခကတ်ရာ အတွဲ (၂၀) ၊ စာမျက်နှာပေါင်း ၂၁,၇၂၈ အထိပါဝင်လီရေ။&lt;ref name=Dickson/&gt; ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကပင် တတိယမူကို လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခကတ်ပြီးကေ ၂၀၁၈ အရောက်မာ တဝက်ခန့်ပြီးစီးခကတ်တေ။&lt;ref name=Dickson/&gt;

ပထမဆုံး ဒီဂျစ်ရေမူ (အီလက်ထရောနစ်) ကို ၁၉၈၈ မာ ဖြစ်မြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ခကတ်လို့ အွန်လိုင်းမူကို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကပင် အသုံးပြုနှိုင်ခလီရာ ၂၀၁၄ ဧပြီမာ တလကေ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုလိ့လာသူ နှစ်သန်းကျော်ဟိခဧ့ ။ တတိယမူကို ဒီဂျစ်ရေမူ (အီလက်ထရောနစ်) ပုံစံနန့်သာ ပေါ်ပေါက်လာနှိုင်ဖွယ်ဟိရေ။ အကြောင်းမာ အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် အမှုဆောင်အရာဟိချုပ်က ပုံနှိပ်ရန် ပိုင်အလာမဟိဟု ဆိုရေကြောင့်ဖြစ်တေ။&lt;ref name=Dickson/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last = Alastair Jamieson |url = https://www.telegraph.co.uk/culture/books/booknews/7970391/Oxford-English-Dictionary-will-not-be-printed-again.html|title = Oxford English Dictionary 'will not be printed again'|access-date=11 August 2012|first = Alastair|website = The Telegraph|date = 29 August 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Simpson&gt;{{Cite news|url = https://www.telegraph.co.uk/culture/culturenews/10777079/RIP-for-OED-as-worlds-finest-dictionary-goes-out-of-print.html|title = RIP for OED as world's finest dictionary goes out of print|last = Flanagan|first = Padraic|date = 20 April 2014|work = The Telegraph|access-date = 8 June 2014}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

{{stub}}

[[ကဏ္ဍ:အိန်းဂလိချ် အဘိဓာန်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:အထူးပြုအဘိဓာန်တိ]]</text>
      <sha1>qrdt2bjs4rdil3pttvz7nte32t61s47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒေတာဘေ့စ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4530</id>
    <revision>
      <id>18713</id>
      <timestamp>2026-06-17T17:07:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;ဒေတာဘေ့စ် (Database) ဆိုစွာမာ အကြောင်းတစုံတရာ အတွက် အသုံးချနိုင်ဖို့ အတွက် အချက်အလက်တိကို စနစ်တကျ စုစည်းထားခြင်း ဖြစ်ပြီးကေ ပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေ [[ဒစ်ဂျစ်ရေ]] ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် သိမ်...&quot;</comment>
      <origin>18713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1986" sha1="2c07j406015kredetpvl4opctuhy0lm" xml:space="preserve">ဒေတာဘေ့စ် (Database) ဆိုစွာမာ အကြောင်းတစုံတရာ အတွက် အသုံးချနိုင်ဖို့ အတွက် အချက်အလက်တိကို စနစ်တကျ စုစည်းထားခြင်း ဖြစ်ပြီးကေ ပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေ [[ဒစ်ဂျစ်ရေ]] ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် သိမ်းဆည်းထားလိ့ ဟိရေ။ အချက်အလက်တိကို ပြင်ပကမ္တစ်ခုလေ့သင့် အချက်အလက် စုစည်းမှု ပုံသဏ္ဌာန် (နမူနာ ဟိုရေများဟိ လွတ်နိန်ရေ အခန်းများ) သို့မဟုတ် အချက်အလက်တိကို ကိုင်တွယ်ဖြီယှင်းရန် လွယ်ကူရေ ပုံသဏ္ဍန် ( နမူနာ အယောင်ပြင်နိန်ရေ ဟိုရေကို ရှာဖွီခြင်း) စရေ ပုံသဏ္ဌာန် မျိုးဖြင့် စုစည်း သိမ်းဆည်းထားလိ့ ဟိရေ။ ဒေတာဘေ့စ် ဆိုရေ အသုံးအနှုန်းစွာ အသုံးပြုသူမှ ရှုမြင်ရေ အချက်အလက်တိကို ခေါ်ဆိုရေပိုင် ဖိုင်များ၊ ကွန်ပျူတာ မှတ်ဉာဏ်များ နန့် ကွန်ပျူတာ အချက်အလက် သိုမှီးရာ နီရာများမာ အမှန်အကန် သိမ်းဆည်းထားရေကိုလေ့ ခေါ်ဆိုတတ်ရေ။

[[Category:ဒေတာဘေ့စ်တိ]]
[[Category:ဒေတာအညွှန်းတိ]]</text>
      <sha1>2c07j406015kredetpvl4opctuhy0lm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Canis</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4531</id>
    <revision>
      <id>18715</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:22:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Canis |parent=Canina |refs =Tedford, Richard H.; Wang, Xiaoming; Taylor, Beryl E. (2009). &quot;Phylogenetic Systematics of the North American Fossil Caninae (Carnivora: Canidae)&quot;. Bulletin of the American Museum of Natural History. 325:p89. doi:10.1206/574.1. hdl:2246/5999. }}&quot;</comment>
      <origin>18715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="334" sha1="bs2y31rmqc3ib8y0hazuqa2v4iu6iqh" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Canis
|parent=Canina
|refs =Tedford, Richard H.; Wang, Xiaoming; Taylor, Beryl E. (2009). &quot;Phylogenetic Systematics of the North American Fossil Caninae (Carnivora: Canidae)&quot;. Bulletin of the American Museum of Natural History. 325:p89. doi:10.1206/574.1. hdl:2246/5999.
}}</text>
      <sha1>bs2y31rmqc3ib8y0hazuqa2v4iu6iqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Canina</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4532</id>
    <revision>
      <id>18716</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |same_as= |parent=Canini |rank=subtribus |link=Canina (subtribe)|Canina |extinct= |always_display= |refs =Tedford, Richard H.; Wang, Xiaoming; Taylor, Beryl E. (2009). &quot;Phylogenetic Systematics of the North American Fossil Caninae (Carnivora: Canidae)&quot;. Bulletin of the American Museum of Natural History. 325:p89. doi:10.1206/574.1. hdl:2246/5999. }}&quot;</comment>
      <origin>18716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="394" sha1="33vkdz9hxtjynfz6xna5i0ed6dhwp6w" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|same_as=
|parent=Canini
|rank=subtribus
|link=Canina (subtribe)|Canina
|extinct=
|always_display=
|refs =Tedford, Richard H.; Wang, Xiaoming; Taylor, Beryl E. (2009). &quot;Phylogenetic Systematics of the North American Fossil Caninae (Carnivora: Canidae)&quot;. Bulletin of the American Museum of Natural History. 325:p89. doi:10.1206/574.1. hdl:2246/5999.
}}</text>
      <sha1>33vkdz9hxtjynfz6xna5i0ed6dhwp6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Canini</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4533</id>
    <revision>
      <id>18717</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:24:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Canini (tribe)|Canini |parent=Caninae }}&quot;</comment>
      <origin>18717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="2na7mj0kcwq58hn3h76jgij3dr830eu" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=tribus
|link=Canini (tribe)|Canini
|parent=Caninae
}}</text>
      <sha1>2na7mj0kcwq58hn3h76jgij3dr830eu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Caninae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4534</id>
    <revision>
      <id>18718</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=Caninae |parent=Canidae }}&quot;</comment>
      <origin>18718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="qq283qdscqctf5vaqiixpgnad972a2l" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=subfamilia
|link=Caninae
|parent=Canidae
}}</text>
      <sha1>qq283qdscqctf5vaqiixpgnad972a2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Canidae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4535</id>
    <revision>
      <id>18719</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:25:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Canidae |parent=Cynoidea }}&quot;</comment>
      <origin>18719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="3lokhnoyrgzavur1dcsq1kevt3ukkyk" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=familia
|link=Canidae
|parent=Cynoidea
}}</text>
      <sha1>3lokhnoyrgzavur1dcsq1kevt3ukkyk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Cynoidea</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4536</id>
    <revision>
      <id>18720</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:27:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=infraordo |link=Canidae|Cynoidea |parent=Canoidea |refs=Ivanoff, D. V. (2019.) [https://link.springer.com/article/10.1007/s13127-019-00395-2 &quot;Composition of the canid auditory bulla and a new look at the evolution of carnivoran entotympanics.&quot;] Org Divers Evol 19, 363–375. }}&quot;</comment>
      <origin>18720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="327" sha1="rp2ewb8gua2lyqj0bvv1oakz1wp5pud" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=infraordo
|link=Canidae|Cynoidea
|parent=Canoidea
|refs=Ivanoff, D. V. (2019.) [https://link.springer.com/article/10.1007/s13127-019-00395-2 &quot;Composition of the canid auditory bulla and a new look at the evolution of carnivoran entotympanics.&quot;] Org Divers Evol 19, 363–375.
}}</text>
      <sha1>rp2ewb8gua2lyqj0bvv1oakz1wp5pud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Canoidea</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4537</id>
    <revision>
      <id>18721</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:28:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Caniformia|Canoidea |parent=Caniformia |refs={{cite journal |author=Susumu Tomiya |year=2011 |title=A new basal caniform (Mammalia: Carnivora) from the Middle Eocene of North America and remarks on the phylogeny of early carnivorans |journal=[[PLoS ONE]] |volume=6 |issue=9 |article-number=e24146 |doi=10.1371/journal.pone.0024146 |pmid=21935380 |pmc=3173397|bibcode=2011PLoSO...624146T |doi-access=free}} }}&quot;</comment>
      <origin>18721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="469" sha1="pvude6xilkifjahv00kut3hvgskqdct" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=clade
|link=Caniformia|Canoidea
|parent=Caniformia
|refs={{cite journal |author=Susumu Tomiya |year=2011 |title=A new basal caniform (Mammalia: Carnivora) from the Middle Eocene of North America and remarks on the phylogeny of early carnivorans |journal=[[PLoS ONE]] |volume=6 |issue=9 |article-number=e24146 |doi=10.1371/journal.pone.0024146 |pmid=21935380 |pmc=3173397|bibcode=2011PLoSO...624146T |doi-access=free}}
}}</text>
      <sha1>pvude6xilkifjahv00kut3hvgskqdct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Caniformia</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4538</id>
    <revision>
      <id>18722</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:28:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subordo |link=Caniformia |parent=Carnivora |refs={{MSW3 Carnivora |id=14000690 |page=573}} }}&quot;</comment>
      <origin>18722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142" sha1="sf7zfihx0plekd1rji8ldxtd4714hkz" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=subordo
|link=Caniformia
|parent=Carnivora
|refs={{MSW3 Carnivora |id=14000690 |page=573}}
}}</text>
      <sha1>sf7zfihx0plekd1rji8ldxtd4714hkz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Carnivora</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4539</id>
    <revision>
      <id>18723</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:29:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=ordo |link=Carnivora |parent=Carnivoraformes |refs= }}&quot;</comment>
      <origin>18723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="lwqplx2h1jwaa1wnv00ejjhv7b0gthc" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=ordo
|link=Carnivora
|parent=Carnivoraformes
|refs=
}}</text>
      <sha1>lwqplx2h1jwaa1wnv00ejjhv7b0gthc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Carnivoraformes</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4540</id>
    <revision>
      <id>18724</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:30:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Carnivoramorpha|Carnivoraformes |parent=Carnivoramorpha |extinct=no |refs={{cite journal |last1=Solé |first1=Floréal |last2=Smith |first2=Richard |last3=Coillot |first3=Tiphaine |last4=de Bast |first4=Eric |last5=Smith |first5=Thierry |title=Dental and tarsal anatomy of 'Miacis'latouri and a phylogenetic analysis of the earliest carnivoraforms (Mammalia, Carnivoramorpha) |journal=Journal of Vertebrate Paleont...&quot;</comment>
      <origin>18724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1083" sha1="tgaj9gowvbwhz4t1ne7l5790mivoao0" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=clade
|link=Carnivoramorpha|Carnivoraformes
|parent=Carnivoramorpha
|extinct=no
|refs={{cite journal |last1=Solé |first1=Floréal |last2=Smith |first2=Richard |last3=Coillot |first3=Tiphaine |last4=de Bast |first4=Eric |last5=Smith |first5=Thierry |title=Dental and tarsal anatomy of 'Miacis'latouri and a phylogenetic analysis of the earliest carnivoraforms (Mammalia, Carnivoramorpha) |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=34 |issue=1 |year=2014 |pages=1–21 |issn=0272-4634 |doi=10.1080/02724634.2013.793195|s2cid=86207013 }}{{cite journal |last1=Solé |first1=Floréal |last2=Smith |first2=Thierry |last3=De Bast |first3=Eric |last4=Codrea |first4=Vlad |last5=Gheerbrant |first5=Emmanuel |title=New carnivoraforms from the latest Paleocene of Europe and their bearing on the origin and radiation of Carnivoraformes (Carnivoramorpha, Mammalia) |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=36 |issue=2 |year=2016 |article-number=e1082480 |issn=0272-4634 |doi=10.1080/02724634.2016.1082480|s2cid=87537565 }}
}}</text>
      <sha1>tgaj9gowvbwhz4t1ne7l5790mivoao0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Carnivoramorpha</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4541</id>
    <revision>
      <id>18725</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Carnivoramorpha |parent=Pan-Carnivora |refs= }}&quot;</comment>
      <origin>18725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="m0gbllyi35h1huyum0u1a40s336ku0h" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=clade
|link=Carnivoramorpha
|parent=Pan-Carnivora
|refs=
}}</text>
      <sha1>m0gbllyi35h1huyum0u1a40s336ku0h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Pan-Carnivora</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4542</id>
    <revision>
      <id>18726</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Pan-Carnivora |parent=Ferae |extinct=no |refs= }}&quot;</comment>
      <origin>18726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="110" sha1="h4b7fj859cmjzggfpusmrylhljs7z9t" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=clade
|link=Pan-Carnivora
|parent=Ferae
|extinct=no
|refs=
}}</text>
      <sha1>h4b7fj859cmjzggfpusmrylhljs7z9t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Ferae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4543</id>
    <revision>
      <id>18727</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:31:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;&lt;noinclude&gt;{{High-use}} &lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=mirordo-mb |link=Ferae |parent=Ferungulata |extinct= |refs=[[Ferae]] }}&quot;</comment>
      <origin>18727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="156" sha1="l246e0nhtibtaahi7ae4e71dlcmdp8p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{High-use}}
&lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=mirordo-mb
|link=Ferae
|parent=Ferungulata
|extinct=
|refs=[[Ferae]]
}}</text>
      <sha1>l246e0nhtibtaahi7ae4e71dlcmdp8p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Ferungulata</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4544</id>
    <revision>
      <id>18728</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:32:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;&lt;noinclude&gt;{{High-use}} &lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=grandordo-mb |link=Ferungulata |parent=Scrotifera |extinct= |refs=[[Ferungulata]] }}&quot;</comment>
      <origin>18728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169" sha1="ilauzquuryeqkbn36agrtkinjojapay" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{High-use}}
&lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=grandordo-mb
|link=Ferungulata
|parent=Scrotifera
|extinct=
|refs=[[Ferungulata]]
}}</text>
      <sha1>ilauzquuryeqkbn36agrtkinjojapay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Scrotifera</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4545</id>
    <revision>
      <id>18729</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;&lt;noinclude&gt;{{pp-template|small=yes}}{{High-use}} &lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Scrotifera |parent=Laurasiatheria |extinct= |refs=&lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt; }}&quot;</comment>
      <origin>18729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="232" sha1="hiblef5n4n8g6t64ycp5vh5il7svpfs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{pp-template|small=yes}}{{High-use}}
&lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=clade
|link=Scrotifera
|parent=Laurasiatheria
|extinct=
|refs=&lt;!--Shown on this page only; don't include &lt;ref&gt; tags --&gt;
}}</text>
      <sha1>hiblef5n4n8g6t64ycp5vh5il7svpfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Laurasiatheria</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4546</id>
    <revision>
      <id>18730</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:34:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;&lt;noinclude&gt;{{pp-template|small=yes}}{{High-use}} &lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=superordo |link=Laurasiatheria |parent=Boreoeutheria |refs={{Cite journal | last1 = Waddell | first1 = Peter J.| last2 = Okada | first2 = Norohiro| last3 = Hasegawa | first3 = Masami| doi = 10.1093/sysbio/48.1.1 | title = Towards Resolving the Interordinal Relationships of Placental Mammals | journal = [[Systematic Biology]] | volume = 48 | issue = 1 | pages = 1...&quot;</comment>
      <origin>18730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="515" sha1="iruk9ea05z42dme8usocbn3l9shjepj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{pp-template|small=yes}}{{High-use}}
&lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=superordo
|link=Laurasiatheria
|parent=Boreoeutheria
|refs={{Cite journal | last1 = Waddell | first1 = Peter J.| last2 = Okada | first2 = Norohiro| last3 = Hasegawa | first3 = Masami| doi = 10.1093/sysbio/48.1.1 | title = Towards Resolving the Interordinal Relationships of Placental Mammals | journal = [[Systematic Biology]] | volume = 48 | issue = 1 | pages = 1–5 | year = 1999 | pmid = 12078634}}
}}</text>
      <sha1>iruk9ea05z42dme8usocbn3l9shjepj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Taxonomy/Boreoeutheria</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4547</id>
    <revision>
      <id>18731</id>
      <timestamp>2026-06-18T01:34:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35483-64</username>
        <id>1122</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;&lt;noinclude&gt;{{High-use}} &lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=magnordo |link=Boreoeutheria |parent=Placentalia |refs=&lt;!-- discuss at Project Mammmal talk page before changing--&gt; }}&quot;</comment>
      <origin>18731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203" sha1="i47747531j4fp0f14dn56j87jzm7xmm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{High-use}}
&lt;/noinclude&gt;{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=magnordo
|link=Boreoeutheria
|parent=Placentalia
|refs=&lt;!-- discuss at Project Mammmal talk page before changing--&gt;
}}</text>
      <sha1>i47747531j4fp0f14dn56j87jzm7xmm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝီကီးပီးဒီးယား:Today's featured article/March 1</title>
    <ns>4</ns>
    <id>4548</id>
    <redirect title="ဝီကီးပီးဒီးယား:Today&#039;s featured article/ဂျုန်လ ၁၈" />
    <revision>
      <id>18733</id>
      <timestamp>2026-06-18T06:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>YaThaWinTha moved page [[ဝီကီးပီးဒီးယား:Today's featured article/March 1]] to [[ဝီကီးပီးဒီးယား:Today's featured article/ဂျုန်လ ၁၈]]</comment>
      <origin>18733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="fvfakophm7dnmf3yqo85utwuox5gemu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဝီကီးပီးဒီးယား:Today's featured article/ဂျုန်လ ၁၈]]</text>
      <sha1>fvfakophm7dnmf3yqo85utwuox5gemu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျောင်းသုံးစာအုပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4549</id>
    <revision>
      <id>18734</id>
      <timestamp>2026-06-18T07:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;ဇာအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံအစိုးရ ဌာန တခုခုက အတည်ပြုပနာ ကျောင်းတိမာ အသုံးပြုဖို့ ပြဋ္ဌာန်း‌ ကြေညာလိုက်ရေအခါ ထို[[စာအုပ်]]စွာ '''ကျောင်းသုံးစာအုပ်''' ဖြစ်လာရေ။ '''က...&quot;</comment>
      <origin>18734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40250" sha1="005y348qio9cme8uaqj6oj0del26vgc" xml:space="preserve">ဇာအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံအစိုးရ ဌာန တခုခုက အတည်ပြုပနာ ကျောင်းတိမာ အသုံးပြုဖို့ ပြဋ္ဌာန်း‌ ကြေညာလိုက်ရေအခါ ထို[[စာအုပ်]]စွာ '''ကျောင်းသုံးစာအုပ်''' ဖြစ်လာရေ။ '''ကျောင်းသုံးစာအုပ်'''ဆိုစွာမာ ကျောင်းတိနန့် ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းတိမာ အသုံးပြုဖို့ ဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းထားသော အခြီခံပညာ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ မာတိကာနန့် ကျောင်းသုံးကော်မတီက ထုတ်ရေ သို့မဟုတ် အသိအမှတ် ပြုဗျာယ် ပြဋ္ဌာန်းထားရေ စာအုပ်ကို ဆိုလိုရေ။ ယင်းစွာ နိစိုင်ထုတ်၊ အပတ်စိုင်ထုတ်၊ လစိုင်ထုတ် [[သတင်းစာ]]၊ စာစောင်၊ မဂ္ဂဇင်းတိမာပိုင် အချိန်မှန် ထုတ်ဝီရရေ စာပီမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်ဝီရီးမာ အချိန်မှန် ထုတ်ဝီရန် ပြဿနာ မဟိဘဲ၊ ကျေင်းဖွင့်စမာ အသင့်ဖြစ်ရန် အချိန်မီ ထုတ်ဝီရီး ပြဿနာသာ ဟိရေ။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite book|author=ဦးသိုက်ထွန်း|title=သုတစာပီစာတမ်းများ|publisher=စာပီဗိမာန်|page=၁၅၉|date=၁၉၈၀}}&lt;/ref&gt;
== ပြဋ္ဌာန်းစာ ==
ကျောင်းပြင်ပဟိ ပုဂ္ဂလိကပိုင် ထင်ရှားသော စာအုပ် တအုပ်ကို ကျောင်းသုံးစာအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းနှိုင်ရေ။ နမူနာ၊ အယင်တခေတ်က ''သိပ္ပံမောင်ဝဧ့ ဝထုဆောင်းပါးတိ''၊ သာဓုဧ့ ''တပ်ထဲက မြတ်ကိုကို''၊ သခင်နုဧ့ ''သုံးပွာ်‌လူဇော်လုပ်နည်း (မိတ္တဗလဋီကာ)'' အစဟိရေ စာအုပ်တိစွာ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ ဖြစ်ဖူးရေ။ ဂုချိန်ခါ ပြင်ပစျီးကွက်မှ စာအုပ်မျိုးကို ကျောင်းသုံးအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မဟိတော့ချေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ်ဟု ဆိုရာမာ တပည့်များ သုံးရန် ပြဋ္ဌာန်းပီးထားရေ ဖတ်စာအုပ်နန့် ယင်းအတွက် စာအုပ်တိ ရာမက၊ သင်ခန်းစာ လိ့ကျင့်ရန် လုပ်ငန်းစာအုပ် (work book)၊ အပိုဖတ်ရန် စာအုပ်၊ ဖြည့်ဖတ်ရန် စာအုပ်ဆိုပနာလည်း ဟိနှိုင်ရေ။ ယင်းအပြင်၊ ဆရာကိုင်၊ ဆရာလက်စွဲ၊ ဆရာလမ်းညွှန်ဆိုပနာ အရာကျောင်းသုံးစာအုပ်တိလည်း ဟိတတ်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ ဘာသာရပ်များအလိုက်ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အသုံးချပုံနည်းများအလိုက် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အမျိုးအစား ထွေပြားသော ပုံနှိပ်စာပီ ဖြစ်တေ။ ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ ရသဖြင့် မွမ်းမံပေးရေ ဖြစ်စီ၊ မပီးရေ ဖြစ်စီ အခြီခံအနိန်နန့် သုတကို အမြဲတစေ ပီးဖို့ ရည်သန်ရရေ။ ၁၉၈၀ မရောက်ခင်အထိ အခြီခံပညာရီးနယ်ပယ်မာ သင်ကြားသော ဘာသာရပ်မျို‌ပေါင်း ၂၀ အတွက် ပြဋ္ဌာန်းရေ ကျောင်းသုံးစာအုပ် အမျိုးအစားမာ ၈၇ မျိုးဟိပြီးကေ ကြက်ချီးတန်းမှ ဒသမတန်းအထိ တနှစ်တနှစ်လျှင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီသော စာအုပ်ပေါင်း သိန်း ၁၃၀ ခန့် ဟိရေ။

== အမျိုးအစား ==
ပြဋ္ဌာန်းထားသော‌ ကျောင်းသုံးစာအုပ် မကန်မဝှန်ကို ခြုံငုံပြီးကေ အမျိုးအစားခွဲသော် အဓိကကတော့ခါ ဝိဇ္ဇာသုတပေး စာအုပ်တိနန့် သိပ္ပံသုတပေး စာအုပ်တိ ဖြစ်တေ။ မြန်မာစာ၊ အိန်းဂလိချ်စာ၊ သမိုင်း၊ ပထဝီဝင်၊ ဘောဂဗေဒ၊ ပါဠိ စရေ ဘာသာရပ်တိအတွက် ပြဋ္ဌာန်းသော စာအုပ်စွာ ဝိဇ္ဇာသုတပေး စာအုပ် ဖြစ်ပြီးကေ၊ သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒ၊ ဘူမိဗေဒ စရေ ဘာသာရပ်တိအတွက် ပြဋ္ဌာန်းသော စာအုပ်စွာ သိပ္ပံသုတပေး စာအုပ် ဖြစ်တေ။

== အရေးပါမှု ==
လက်သမားအတွက် အဆောက်အဦတခု ဆောက်ရန် ကိရိယာ တန်ဆာပလာ လိုရေပိုင် ကျောင်းသားအတွက် အသိပညာ အဆောက်အဦ တခု ဆောက်ရန် ကျောင်းသုံးစာအုပ် လိုရေ။ ဇာကျောင်းသားမဆို ကျောင်းသုံးစာအုပ် မဟိကေ သက်ဆိုင်ရေ ဘာသာရပ်ကို ကောင်းစွာ နားလည်မည် မဟုတ်။ ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ သင်ကြားသူ ဆရာ၊ ဆရာမများ တကူးတကအပင်ပန်းခံ ရှာဖွီ ကြံစည်မနီရဘဲ အဆင်သင့် အသုံးချနှိုင်ယောင် စီစိုင်ထားပြီးသား၊ ကကြီး၊ ခခွီး သင်ပုန်းကြီး ဖတ်စာအုပ်က အစ အလွန် ဗလဗွီသတ် ခက်ခဲ နက်နဲလှသော အတတ်ပညာဆိုင်ရေ ဘာသာရပ်စာအုပ်တိ၊ သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရေ စာအုပ်တိ၊ အတွေးအခေါ်ဆိုင်ရေ စာအုပ်တိအဆုံး အားလုံးသော စာအုပ်တိမာ သင်ကြားရဖို့ ဆရာတိကို သင်ယူသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူတိ အခြီခံကျကျ ငုံမိအောင်၊ ဓါတ်ပေါက်အောင်၊ အဆင့်အဆင့် တတ်မြောက်လွယ်ယောင်၊ တတ်မြောက်ပြီးယပြီးနောက်မာလည်း သက်ဆိုင်ရေ ဘာသာရပ်ကို ဆက်ပနာ လိ့လာလိုက်စား တိုးတက်ယောင် အခြီခံပီးရေ အုတ်မြစ်သာ ဖြစ်တေ။ သို့အတွက်နန့် သင်ယူသူ၏ အသက်အရွယ်၊ အဆင့်အတန်း၊ အတွိအကြုံ အစဟိစွာရို့နန့် ဆီလျော် မျှတအောင် အဆင့်ဆင့် ညီညီညာညာ တိုးတက်မှု ဟိစီရန် ပြုပြုပျင်ပြင် ချင့်ချင်ချိန်ချိန်နန့် ကျစ်လျစ်သိပ်စွားစွာ စီစိုင်ထားရရေ။

သင်ယူသိဟိရဖို့ အကြောင်းအရာတိ၏ အနှစ်သာရကို ယေဘုယျ ဖော်ပြထားပြီးသား၊ ထိုဟင့် ဒေဟင့်သော တတ်ကျွမ်းမှုတိကို တတ်သိစီရန် အခြီခံများ ပြည့်စုံရေ။

== ကျောင်းသုံးစာအုပ် သမိုင်း ==

=== ကိုလိုနီခေတ် ===
[[သီပေါမင်း]] ပါတော်မူပြီးရေ အချိန် ၁၈၈၅ မှစပြီးကေ ၁၉၄၈ လွတ်လပ်ရီး ရရေ အချိန်ထိ ကာလတလျှောက်လုံးမာ နယ်ချဲ့ရို့ မြန်မာပြည်မာ ချမှတ်ကျင့်သုံးသော ပညာရီးကို ကိုလိုနီပညာရီး (ခ) ကျွန်ပညာရီးဟု ခေါ်ရေ။ လူတန်းစား ခွဲခြားရီး ဝါဒကြောင့် မြန်မာပြည် ပညာရီးမာ ကျောင်း ၃ စား ခွဲခြား တည်ထောင်ခပြီးကေ ယင်းရို့မာ 
* မြန်မာစာသတ်သတ် သင်ကြားသော တိုင်းရင်းသား ဘာသာသင်ကျောင်း
* အိန်းဂလိချ်၊ မြန်မာ နှစ်ဘာသာ သင်ကြားသော ကျောင်း
* အိန်းဂလိချ်စာ သတ်သတ် သင်ကြားသော ကျောင်းဆိုပနာ ဖြစ်တေ။
မြန်မာစာသင်ကျောင်းတိစွာ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းသော တိုင်းရင်းသားတိအတွက် ဖြစ်ကေလေ့၊ ၁၀၀ နှုန်းသော အစိုးရလုပ်ငန်းကိုမျှ ခံစားခွင့် မရချေ။ ကျွန်စိတ်မွီးရေ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ အောက်တန်းလွှာ သုတပေး ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိနန့်သာ ချို့ချို့ငဲ့ငဲ့ သင်ယူရရေအလျောက် တိုင်းရင်းသား ဘာသာ ကျောင်းထွက်သူတိစွာ တိုက်စာရွီး၊ ကျောက်ထိုးဆရာ၊ အမြင့်ဆုံး မူလတန်းပြ ကျောင်းဆရာတိသာ လုပ်နိုင်ခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံစွာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးနိုင်ငံ ဖြစ်ပါ့စီ၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းနန့် ဆိုင်ရေ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း ကျောင်းစာအုပ်တိ ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မဟိလို့ အသက်မွီးဝမ်းကျောင်း ပညာ မရချေ။

ဒုတိယအမျိုးအစား ဖြစ်ရေ အိန်းဂလိချ်၊ မြန်မာ နှစ်ဘာသာသင် ကျောင်းတိမာ မြန်မာစာမှအပ ကျန်ဘာသာရပ်အားလုံးကို အိန်းဂလိချ်စာ ကျောင်းစာအုပ်နန့် သင်ကြားပနာ မြန်မာစာမာ ဒုတိယအရေးကြီးသော ဘာသာရပ်သာ ဖြစ်တေ။ အိန်းဂလိချ်စာကို ၆၅% ဇောင်းပီး သင်ကြားရေ။ ထိုကျောင်းထွက်များ တက္ကသိုလ် ဆက်သင်နှိုင်ရန် လိုအပ်ရေ သုတကို ကျောင်းစာအုပ်တိက ဖြည့်ဆည်းပီးရေ။ ထိုကျောင်းမျိုးမာ ပညာသင်နှိုင်သူမာ ဥစ္စာ အတော်အသင့် ကြွယ်ဝရေ မြို့နီလူတန်းစားတိရာ ဖြစ်ပနာ ကျောမွဲ တောနီလူတန်းစားများ လားလား မကပ်နှိုင်ရေ ကျောင်းမျိုး ဖြစ်တေ။

တတိယအမျိုးအစား ဖြစ်ရေ အိန်းဂလိချ်စာသတ်သတ် သင်ကျောင်းစွာ အခွင့်ထူးခံ လူတန်းစား သားသမီးတိအတွက် ဖြစ်ပြီးကေ၊ သုတပါ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကောင်းများစွာနန့် အိန်းဂလိချ်အပါအဝင် ဥရောပတိုက်သား ဖလောင်းသွီးပါသူတိကိုသာ လက်ခံသင်ကြားရေ။ နောင်မာ မျက်နှာကြီးအရာဟိ၊ သဌီးသူကြွယ်သားသမီးများ၊ အနောက်တိုင်း ယိုင်ကျေးမှု ခံယူလိုသူတိကိုလည်း တက်ရောက်ခွင့် ပီးရေ။ လူနည်းစု‌ အုပ်ချုပ်ရီးအထက်တန်းလွှာ သားသမီးတိကို ထားရာကျောင်း ဖြစ်ပြီးကေ၊ စရိတ်စက ကြီးမားလှရာ ဆင်းရဲသားများ အနားမသီနိုင်ချေ။ ထိုကျောင်းထွက်တိစွာ အမြင့်ဆုံး ရာထူးအထိ ထမ်းဆောင်နိုင်ခရေ။

ကိုလိုနီပညာရီးမာ ကျောင်းအမျိုးအစားအလိုက် ကျောင်းသုံးစာအုပ်မာ ဆီနန့် ရေပမာ များစွာ ခြားနားရေ။ မြန်မာ သို့မဟုတ် အရာတိုင်းရင်းသား ဘာသာနန့် ရီးသားထားသော စာအုပ်တိ အထူး ယှားပါးခရေ။ အကြီးမားဆုံး ထိုးနှက်ချက် ၂ ခုမာ တိုင်းရင်းသား ဘာသာသင် ကျောင်းတိအတွက် အဆင့်မီ မြန်မာဖတ်စာ မဟိခြင်းနန့် အူရဒူ၊ ဟင်ဒီ၊ တမီလ်၊ တလ်ဂူ၊ ဘင်္ဂလီ စာပီတိကို မြန်မာစာနန့် အပြိုင် အရာတိုင်းရင်းသား ဘာသာတိအဖြစ် အလေးပီးထားခြင်းရို့ ဖြစ်တေ။

[[အမျိုးသားကျောင်းတိ]] ပေါ်ပေါက်လာရေအခါ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိကို အမျိုးသားပညာရီးကောင်စီက သတ်မှတ်ပီးပြီး၊ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို လွတ်လပ်စွာ ပြဋ္ဌာန်းနှိုင်ခကာ၊ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ကို မကြိုက်လျှင် ပညာမင်းကြီးပင် ဝင်စွက်ခွင့် မဟိအောင် လွတ်လပ်လားရေ။ အမျိုးသားပညာရီးဧ့ &quot;အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ၊ ပညာ&quot;ဆိုရေ ဦးတည်ချက်နန့် အမျိုးသားကျောင်းတိမာ [[မြန်မာစာ]]၊ ဘာသာရီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရာဇဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပထဝီရို့ကို အရေးပီး သင်ကြားလာရေ။

အမျိုးသားကျောင်းတိ မပေါ်ပေါက်မီက မြန်မာစာပီ၊ ရာဇဝင်ရို့ကို ချောင်ထိုးထားကာ၊ မြန်မာစာကို အိန်းဂလိချ်စာနန့် တွဲပြီးကေ ဘာသာပြန်ခိုင်းရုံသာ ဟိပြီးး၊ မြန်မာစာဧ့ ဂုဏ်ရသ ခက်ခဲနက်နဲသိမ်မွေ့ပုံကို ဖော်ထုတ်ခြင်း မဟိလို့ မြန်မာစာစွာ အောက်ခရင်းအဆင့်မာ ဟိခရေ။ မြန်မာရာဇဝင်ကိုလေ့ မသင်ပီးဘဲ အိန်းဂလိချ်အင်ပါယာကြီး ကြီးထွားလှာပုံ ကျောင်းစာအုပ်နန့် သင်ကြားခရေ။

=== ဂျပန်ခေတ် ===
ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဖြန့်ချိရာမာ တနိုင်ငံလုံး တပြေးညီ ဟိရေ ကာလမာ [[ဂျပန်ခေတ်]] ဖြစ်တေ။ ၁၉၄၁ ဂျန်နဝါရီမာ ဗြိတိသျှအစိုးရရေ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးကြောင့် ဆုတ်ခွာပြီးကေ ဂျပန်စစ်တပ်များ ဝင်ရောက်လှာကပင် စပြီးကေ ဂျပန်ခေတ် စတင်ပြီး၊ ဒေခေတ်မာ ကျောင်းတိမာ စာပီသင်ကြားရီး ပြောင်းလဲလာရေ။ ဗြိတိသျှအစိုးရ လက်ထက်အခါကပိုင် မဟုတ်ဘဲ တမျိုးတစားတည်းသော ကျောင်းတိအဖြစ် ဖွင့်လှစ်လာရာ၊ စာပို့ချရာမာလည်း အိန်းဂလိချ် မြန်မာ နှစ်ဘာသာနန့် မသင်ကြားဘဲ မြန်မာဘာသာသတ်သတ် နန့် သင်ကြားစီရေအတွက် အယှုံးထဲက အမြတ်ထွက်လှာသော ပညာရီး ဖြစ်တေ။ အဆောက်အဦများ၊ ကျောင်းပရိဘောဂများ ဆုံးရှုံးပနာ ပညာရီး နုံ့နန့်ခရေ်ငြား၊
* ကျောင်းသုံးမျိုးမှ တမျိုးစားတည်း ဖြစ်လှာလို့ လူမျိုးဘာသာမရွီး သင်ယူနှိုင်ရေ လူထုကျောင်းတိ ဖြစ်လှာခြင်း၊
* မြန်မာဘာသာစွာ နိုင်ငံတော်ဘာသာ ဖြစ်လှာခြင်း၊
* ကျောင်းသုံးစာအုပ်နန့် စာတမ်းတိကို မြန်မာဘာသာနန့် ထုတ်ဝီခြင်းနန့်
* သင်ရိုးတိစွာ လူနီမှုဘဝနန့် ကိုက်ညီလာခြင်းဟူရေ အကျိုးအမြတ်များ ရလာရေ။

=== စစ်ပြီးခေတ် ===
၁၉၄၅ ဂျူလိုင်လမာ ဗြိတိသျှ စစ်တပ်များ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ပနာဝင်ရောက်လှာရေ။ ပညာရီးကို စစ်အုပ်ချုပ်ရီးအစိုးရက အုပ်ချုပ်ခဲ့လို့ ပညာရီးအသုံးစရိတ်တိအတွက် စစ်ရီး ရန်ပုံဖေသာမှ အားလုံးအကျ ခံရေ။ ပညာရီးဝါဒနန့် သဘောတရားမာ ဆင်မလားမှ ရီးဆွဲသော ပညာရီးစီမံကိန်း အတိုင်းပင် ဖြစ်တေ။ ၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၅ မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရီးမှ သာမန်အုပ်ချုပ်ရီးသို့ ကူးပြောင်းရေ။ ထိုစစ်ပြီးခေတ်မာ အယင် ဗြိတိသျှအစိုးရခေတ်ပိုင် မဟုတ်၊ ဂျပန်ခေတ်ကအတိုင်း ကျောင်း တမျိုးစားတည်း ထားဟိပြီးး၊ မြန်မာစာကို အဓိကဘာသာရပ်အဖြစ် ဆက်ပနာသင်ကြားပနာ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိစွာ တပြေးညီ ဖြစ်ခရေ။

=== လွတ်လပ်ရီးကာလအလွန် ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရီး ရယားသော် ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ အနည်းနန့်အများ တိုးတက်‌ ပြောင်းလဲပြီး၊ မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်းရို့မာ မြန်မာဘာသာနန့် သင်ကြားရဖို့ဆိုရေ စည်းကမ်းချက် အကောင်အထည် ပေါ်လာရေ။ ကျောင်းတိ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်လာပြီးကေ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်‌လုပ်ခြင်းစွာ ပိုမာကျယ်လာရေ။ မြန်မာကျောင်းသုံးစာအုပ်ရာမက အိန်းဂလိချ်ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကိုပါ မြန်မာပြည်မာ ထုတ်လုပ်ရေ။ ရှေးက အိန်းဂလိချ်ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိသာ မဟုတ်၊ မြန်မာကျောင်းသုံးစာအုပ်တိကိုပင် နိုင်ငံခြားမှ မာယူ တင်သွင်းရရေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်လုပ်မှုစွာ ပုဂ္ဂလိကအသွင်သာ ဟိသိမ့်ရေ။ တတ်ကျွမ်းလိမ္မာပနာ ဝါရင့်ပြီး ဆရာ/မများ၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရေ ဝါရင့်အရာဟိတိ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပီအသင်းဧ့ ကျောင်းသုံးစာအုပ် စာတည်းအဖွဲ့မှ ဆရာ/မ ဟောင်းများ စရေ ပုဂ္ဂိုလ်တိကို ရွီးချယ်လို့ ပညာရီးဆိုင်ရေ သင်ရိုးနန့် မာတိကာရို့၏ လိုအင်အတိုင်း ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိကို ရီးသားပြု‌စုစီရေ။ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဖြန့်ချိရီးနန့် ငှားရမ်းရီး ဌာနခွဲကို ၁၉၅၂ က ပညာမင်းကြီးရုံးမာ ဖွင့်ပြီး၊ အစိုးရကျောင်းဟိ ကျောင်းသား/သူတိ လက်သို့ အရောက် ပို့ပီးရေ။ ယကေလေ့ နိုင်ငံခြားမှ ကျောင်းသုံးစာအုပ် မာယူတင်သွင်းမှုစွာ လုံးဝဲ ရပ်စဲမလားသေးချေ။ ဘာသာပြန် စာပီအသင်းမှ အပ ပြင်ပစာပီတိုက်နန့် အိန္ဒိယစာအုပ်တိုက်တိက ဝယ်ယူ အသုံးပြုရေ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိအတွက် ၄ ‌နှစ်အထဲ နိုင်ငံတော်ဖေသာ သိန်း ၄၀ ကျော်မှ အသုံးပြုခရေ။ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်လုပ်မှုမာ ပုဂ္ဂလိက လွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားရေအလျောက် ပြင်ပစျီးကွက်မာ ခေတ်စားသော ကာလပေါ် ဝထုစာအုပ် အမျိုးအစားတိပင် ကျောင်းသုံးစာအုပ် အဖြစ်သို့ ပြဋ္ဌာန်းပီးရရေ။

=== တော်လှန်ရီးအစိုးရ ===
တော်လှန်ရီးအစိုးရလက်ထက် ၁၉၆၆ ခုနှစ် အခြီခံပညာရီး ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ဗျာယ် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းရေ။ တည်ဆဲ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို ပြန်ပနာ စိစစ် မွမ်းမံကာ၊ အသစ်ဖြစ်လှာသော သင်ရိုးနန့် အညီ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ ပြုစုထုတ်ဝီရေ။ စာအုပ်ပြုစုရန် ယင့်ချင့် ကော်မတီဧ့ လကအောက်မာ ဘာသာရပ်အလိုက် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်အဖွဲ့ အသီးသီး ဖွဲ့စည်းကာ ထိုအဖွဲ့ရို့က ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို အနီချ  ဆွေးနွေး ပြုစုရေ။

ဆိုရှယ်လစ် ခေတ်ပြောင်းတော်လှန်ရီး ကာလမာမှ ပုဂ္ဂလိက စာအုပ်ရီးသား ပြုစုမှု ပပျောက်လားကာ၊ အဖွဲ့အစည်းနန့် ပြုစုမှု ထွန်းကားလာရေ။ ထိုအဖွဲ့အစည်းများမာ တက္ကသိုလ် ဆိုင်ရေ ကိုယ်စားလှယ်၊ ဆရာအတတ်သင် ကိုယ်စားလှယ်၊ ပညာရီး သုတေသနဆိုင်ရေ ကိုယ်စားလှယ်၊ ပညာရီး စီမံအုပ်ချုပ်မှုပိုင်း ဆိုင်ရေ ကိုယ်စားလှယ်၊ ပညာရီး စိတ်ပညာ တတ်ကျွမ်းမှု ကိုယ်စားလှယ်၊ ဘာသာရပ် တတ်ကျွမ်းသူ ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ်များ အပြင် ကျောင်းတိမာ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ သင်ကြားပို့ချနိန်ရေ ဆရာတိ ပါဝင်ရေ။ ခေတ်အဆက်ဆက် အနည်းနန့် အများ လွှမ်းမိုးခရေ ''Blackie and Son, Longman's Green and Co., Collinn, Oxford University Press'' စရေ နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီထုတ် စာအုပ်၊ တသီးပုဂ္ဂလ ဖြစ်ရေ ''M. West, Chapman, H. G. Wells, Westway, Dulley Stamp'' အစဟိစွာရို့၏ စာအုပ်တိကို ကျောင်းသုံးအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မဟိတော့။ ဘာသာပြန်ဆိုထားသော ကျောင်းသုံးစာအုပ်ဆိုပနာလည်း မဟိတော့။ ထိုစာအုပ်တိ နီရာမာ &quot;ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ပညာရီးဝန်ကြီးဌာန၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ကော်မတီမှ ထုတ်ဝီစွာ&quot;ဆိုရေ စာတန်းနန့် ပြည်မားဖြစ် စာအုပ်တိက နီရာယူရေ။ သို့အတွက်နန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ပြုစုလိုက်ပြီးကေ တိုက်ဆောက်၊ ကားစီးနိုင်လားရေဆိုရေ ပြောစမှတ် စကားစွာ ချုပ်ငြိမ်းလားရေ။

== ကျောင်းသုံးစာအုပ်နန့် သုတစာပီ ==
ကျောင်းသားလူငယ်များ ဘက်စုံ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်လာယောင် ရေရှည် အကျိုးမျှော်လို့ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို ပြုစုရေ။ သင်ယူရဖို့ ကျောင်းသားတိ၏ အသက်၊ လိ့လာနိုင်စွမ်း၊ စိတ်အခြီအနီ၊ နားလည်နိုင်ဖို့ အသုံးအနှုန်း စရေ အချက်တိကို သတိပြုပနာ ပြုစုရရေအပြင် အချက်အလက်တိကို ဆီလျော် မျှတစီရန် အဆင့်ဆင့် ပြုစုရသိမ့်ရေ။ အလွယ်ကာသား မှတ်မိနှိုင်ယောင် လိုအပ်ရေ နီရာမာ ရုပ်ပုံ၊ မြီပုံများ စနစ်တကျ ထည့်ပီးရရေအပြင် မင်ကျမင်န စာလုံးအရွယ်၊ စာအုပ်အရွယ်၊ စာအုပ်ချုပ်ပုံ အစဟိရေ အချက်တိလည်း ပါရေ။ စာအုပ်ပါ သုတကို ဆည်းပူး မှတ်ရခြင်းနန့် ကျောင်းသားသူငယ်ရို့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရေ ဖွံ့ဖြိုးလာယား ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းယောင် ကျင့်ကြံနှိုင်လာမည်။

[[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာ]]မာ အတွက်အချက် သုတ၊ လူမှုသိပ္ပံဘာသာကျောင်းစာအုပ်မာ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရီးစနစ်ဧ့ ဥပေဒသ၊ မြန်မာ့စီးပွားရီး သမဝါယမ လုပ်ငန်း၊ ကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းများ သုတ၊ [[ပထဝီဝင်]]ကျောင်းစာအုပ်မာ ရီမြီ တောတောင် မြစ်ချောင်း အင်းအိုင်ရို့၏ အတိမ်အနက်၊ အမြင့်၊ တည်နီရာရို့အပြင် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရီး လုပ်ငန်း၊ ပထဝီအနိန်အထား အရ စီးပွားရီးလုပ်ငန်း သုတ၊ [[သမိုင်း]]ကျောင်းစာအုပ်မာ သမိုင်းဖြစ်စိုင်၊ မျိုးချစ်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လှာရီး၊ လူလူချင်း ခေါင်းပုံမဖြတ်ရီး၊ သမိုင်းပေး တာဝန် ထမ်းဆောင်ရီး သုတ၊ [[သိပ္ပံပညာ|သိပ္ပံ]]ကျောင်းစာအုပ်မာ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ စူးစမ်းချင်လာဖို့ သုတတိကို ထည့်သွင်းရရေ။ 

=== ဆင်ခြင်ပြဋ္ဌာန်းသင့်ရေ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ===
[[သိပ္ပံမောင်ဝ]]ဧ့ ''ဝထုဆောင်းပါးတိ'' ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့စဉ်၊ အလိုအလျောက်ပင် ကျောင်းသားလူမမေတိစွာ သိပ္ပံမောင်ဝကို လိုက်တု ရီးကတ်ရေ။ ယင်းခါ၊ မြန်မာစာဝါကျ တိုနှံ့နှံ့တိစွာ မြန်မာစာမာ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ သမိုင်း၊ ပထဝီဝင်၊ သင်္ချာဘာသာရပ်မာပင် ဝင်ပြီးကေ မှိုလိုပေါက်အောင် ရီးလှာကြလို့ ဆရာတိက &quot;မင်းရို့စွာ သိပ္ပံမောင်ဝမဟုတ်၊ သိပ္ပံမောင်ဝဟာ စာပီသက်ရင့်သူ တယောက်၊ သူရီးရင် ရီးရေပိုင် ဖြစ်စွာ၊ မင်းရို့က ခုမှ စာသင်ဆဲ အရွယ်တွေ၊ နီရာတိုင်း အတုလိုက်မခိုးနန့်&quot; ဟု တဖွဖွ သတိပီးခရရေ။

နောက်ထပ်၊ တခေတ်က ကျောင်းသုံး ဖြစ်ခသော &quot;''မိတ္တဗလဋီကာ''&quot;စွာလေ့ ကျောင်းလောကမာ မွီနှောက်ခရေ။ သုံးပွာ်‌လူဇော်လုပ်နည်း အတိုင်းပင် ကျောင်းသားအချင်းချင်း သုံးပွာ်လူဇော်လုပ်လာပြီးကေ ဆရာတိ စိတ်ခြူခံကာ ဖြီယှင်းကတ်ရရေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ်ဟူစွာ မူလကပင် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဖြစ်ရန် ရည်စူးလို့ သတ်သတ် စီမံ ပြုစုရရေ စာအုပ်မျိုး ဖြစ်ရာ ပြင်ပစျီးကွက်မှ အရောင်းသွက် ထင်ပေါ်လို့ စင်တော် ကောက်ခံရရေ စာအုပ်ကို ကျောင်းသုံး ပြဋ္ဌာန်းသော် အနည်းနန့် အများ ကမောက်ကမ ဖြစ်တတ်ရေ။

=== မူလတန်းအဆင့် ===
အသက် ၅-၁၀ နှစ် မူလတန်းဆင့် ကောင်မချေျားစွာ သင်သမျှကို သံသယ မထားဘဲ ခံယူတတ်ရေ။ မြင်ကေ မြင်ရေအတိုင်း မတွန့်ဆုတ်ဘဲ ပြောတတ် လုပ်တတ်ကာ မသိ မတတ်ကေ အမီးအပြင်းး ထူတတ်ပြီး ဖိုးပြောချင်ကောင်မချေျား ဖြစ်ကတ်ရာ ကျောင်းစာအုပ်မာ မပါဝင်ရေ မီးခွန်းတိကို မီးမြန်းရေအခါ ဂွတီးဂွကျ အဖြီမျိုး ပေါ်လှာတတ်ရေ။ တခါက မူလတန်းပြ ဆရာမတဦးစွာ စကားပုံတိကို မြန်မာစာ မီးခွန်းမာ ထည့်မေးရာ မသင်ပြခဖူးသော '''ဘုရားပြီးငြမ်းဖျက်'''ဟူရေ စကားပုံကို ထည့်မေးမိရေ။ မေးပုံမာ &quot;ဘုရားပြီး&quot; နောက်မာ ကွက်လပ်ချန်ပေးကာ အဖြီကို ရီးရန် ဖြစ်တေ။ ယင်းခါ ဖြီးဖြန်း ဖြေကတ်ပုံမာ အချေတချို့က &quot;ဘုရားပြီး ရှိခိုး&quot;ဆိုပနာ တဖုံ၊ &quot;ဘုရားပြီး ထုံးသုတ်&quot;ဆိုပနာ တမျိုး၊ &quot;ဘုရားပြီး မီးထွန်း&quot;ဆိုပနာ တလီ ဖြေကြရေ အပြင် တချို့တလီက စကားလိမ်ထင်ကာ &quot;ဘုရားပြီး ဖယီးပြား&quot;ဟု ရမ်းတုတ်ဖြေရေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ ကျစ်လျစ်တိကျရရေ ဖြစ်ပနာ အမားအယွင်း ပါဟိကေ ပြန်ပျင်ရရေ။ နမူနာ မူလတန်း ဖတ်စာအုပ်မာ &quot;မေဖေသာ မီးဖွားဧ့&quot;ဟု ပါဟိဖူးရာ၊ ကောင်မချေျားနန့် မီးဖွားခြင်း မဆိုင်၊ ကောင်မချေျား နားလည်လိမ့်မေ မဟုတ်ဟု ထောက်ပြကြလို့ ထို‌စာကြောင်းကို ဖြုတ်ပယ်‌ပီးရရေ။ ယင်းနည်းပိုင်ပင် အချက်အလက် မားယွင်းမှု ရာမက၊ အတွက်အချက် အမားအယွင်း၊ ရုပ်ပုံအမားအယွင်းတိကိုလည်း ဝိုင်းဝန်း ဝေဖန် အကြံပြုကတ်ရရေ။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

[[Category:ပညာရီး]]
[[ကဏ္ဍ:ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ]]</text>
      <sha1>005y348qio9cme8uaqj6oj0del26vgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18736</id>
      <parentid>18734</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T07:44:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40281" sha1="kwo0yw0u6m5t2891pvmkuedszaj1kkt" xml:space="preserve">ဇာအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံအစိုးရ ဌာန တခုခုက အတည်ပြုပနာ ကျောင်းတိမာ အသုံးပြုဖို့ ပြဋ္ဌာန်း‌ ကြေညာလိုက်ရေအခါ ထို[[စာအုပ်]]စွာ '''ကျောင်းသုံးစာအုပ်''' ဖြစ်လာရေ။ '''ကျောင်းသုံးစာအုပ်'''ဆိုစွာမာ ကျောင်းတိနန့် ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းတိမာ အသုံးပြုဖို့ ဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းထားသော အခြီခံပညာ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ မာတိကာနန့် ကျောင်းသုံးကော်မတီက ထုတ်ရေ သို့မဟုတ် အသိအမှတ် ပြုဗျာယ် ပြဋ္ဌာန်းထားရေ စာအုပ်ကို ဆိုလိုရေ။ ယင်းစွာ နိစိုင်ထုတ်၊ အပတ်စိုင်ထုတ်၊ လစိုင်ထုတ် [[သတင်းစာ]]၊ စာစောင်၊ မဂ္ဂဇင်းတိမာပိုင် အချိန်မှန် ထုတ်ဝီရရေ စာပီမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်ဝီရီးမာ အချိန်မှန် ထုတ်ဝီရန် ပြဿနာ မဟိဘဲ၊ ကျေင်းဖွင့်စမာ အသင့်ဖြစ်ရန် အချိန်မီ ထုတ်ဝီရီး ပြဿနာသာ ဟိရေ။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite book|author=ဦးသိုက်ထွန်း|title=သုတစာပီစာတမ်းများ|publisher=စာပီဗိမာန်|page=၁၅၉|date=၁၉၈၀}}&lt;/ref&gt;
== ပြဋ္ဌာန်းစာ ==
ကျောင်းပြင်ပဟိ ပုဂ္ဂလိကပိုင် ထင်ရှားသော စာအုပ် တအုပ်ကို ကျောင်းသုံးစာအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းနှိုင်ရေ။ နမူနာ၊ အယင်တခေတ်က ''သိပ္ပံမောင်ဝဧ့ ဝထုဆောင်းပါးတိ''၊ သာဓုဧ့ ''တပ်ထဲက မြတ်ကိုကို''၊ သခင်နုဧ့ ''သုံးပွာ်‌လူဇော်လုပ်နည်း (မိတ္တဗလဋီကာ)'' အစဟိရေ စာအုပ်တိစွာ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ ဖြစ်ဖူးရေ။ ဂုချိန်ခါ ပြင်ပစျီးကွက်မှ စာအုပ်မျိုးကို ကျောင်းသုံးအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မဟိတော့ချေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ်ဟု ဆိုရာမာ တပည့်များ သုံးရန် ပြဋ္ဌာန်းပီးထားရေ ဖတ်စာအုပ်နန့် ယင်းအတွက် စာအုပ်တိ ရာမက၊ သင်ခန်းစာ လိ့ကျင့်ရန် လုပ်ငန်းစာအုပ် (work book)၊ အပိုဖတ်ရန် စာအုပ်၊ ဖြည့်ဖတ်ရန် စာအုပ်ဆိုပနာလည်း ဟိနှိုင်ရေ။ ယင်းအပြင်၊ ဆရာကိုင်၊ ဆရာလက်စွဲ၊ ဆရာလမ်းညွှန်ဆိုပနာ အရာကျောင်းသုံးစာအုပ်တိလည်း ဟိတတ်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ ဘာသာရပ်များအလိုက်ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အသုံးချပုံနည်းများအလိုက် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အမျိုးအစား ထွေပြားသော ပုံနှိပ်စာပီ ဖြစ်တေ။ ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ ရသဖြင့် မွမ်းမံပေးရေ ဖြစ်စီ၊ မပီးရေ ဖြစ်စီ အခြီခံအနိန်နန့် သုတကို အမြဲတစေ ပီးဖို့ ရည်သန်ရရေ။ ၁၉၈၀ မရောက်ခင်အထိ အခြီခံပညာရီးနယ်ပယ်မာ သင်ကြားသော ဘာသာရပ်မျို‌ပေါင်း ၂၀ အတွက် ပြဋ္ဌာန်းရေ ကျောင်းသုံးစာအုပ် အမျိုးအစားမာ ၈၇ မျိုးဟိပြီးကေ ကြက်ချီးတန်းမှ ဒသမတန်းအထိ တနှစ်တနှစ်လျှင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီသော စာအုပ်ပေါင်း သိန်း ၁၃၀ ခန့် ဟိရေ။

== အမျိုးအစား ==
ပြဋ္ဌာန်းထားသော‌ ကျောင်းသုံးစာအုပ် မကန်မဝှန်ကို ခြုံငုံပြီးကေ အမျိုးအစားခွဲသော် အဓိကကတော့ခါ ဝိဇ္ဇာသုတပေး စာအုပ်တိနန့် သိပ္ပံသုတပေး စာအုပ်တိ ဖြစ်တေ။ မြန်မာစာ၊ အိန်းဂလိချ်စာ၊ သမိုင်း၊ ပထဝီဝင်၊ ဘောဂဗေဒ၊ ပါဠိ စရေ ဘာသာရပ်တိအတွက် ပြဋ္ဌာန်းသော စာအုပ်စွာ ဝိဇ္ဇာသုတပေး စာအုပ် ဖြစ်ပြီးကေ၊ သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒ၊ ဘူမိဗေဒ စရေ ဘာသာရပ်တိအတွက် ပြဋ္ဌာန်းသော စာအုပ်စွာ သိပ္ပံသုတပေး စာအုပ် ဖြစ်တေ။

== အရေးပါမှု ==
လက်သမားအတွက် အဆောက်အဦတခု ဆောက်ရန် ကိရိယာ တန်ဆာပလာ လိုရေပိုင် ကျောင်းသားအတွက် အသိပညာ အဆောက်အဦ တခု ဆောက်ရန် ကျောင်းသုံးစာအုပ် လိုရေ။ ဇာကျောင်းသားမဆို ကျောင်းသုံးစာအုပ် မဟိကေ သက်ဆိုင်ရေ ဘာသာရပ်ကို ကောင်းစွာ နားလည်မည် မဟုတ်။ ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ သင်ကြားသူ ဆရာ၊ ဆရာမများ တကူးတကအပင်ပန်းခံ ရှာဖွီ ကြံစည်မနီရဘဲ အဆင်သင့် အသုံးချနှိုင်ယောင် စီစိုင်ထားပြီးသား၊ ကကြီး၊ ခခွီး သင်ပုန်းကြီး ဖတ်စာအုပ်က အစ အလွန် ဗလဗွီသတ် ခက်ခဲ နက်နဲလှသော အတတ်ပညာဆိုင်ရေ ဘာသာရပ်စာအုပ်တိ၊ သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရေ စာအုပ်တိ၊ အတွေးအခေါ်ဆိုင်ရေ စာအုပ်တိအဆုံး အားလုံးသော စာအုပ်တိမာ သင်ကြားရဖို့ ဆရာတိကို သင်ယူသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူတိ အခြီခံကျကျ ငုံမိအောင်၊ ဓါတ်ပေါက်အောင်၊ အဆင့်အဆင့် တတ်မြောက်လွယ်ယောင်၊ တတ်မြောက်ပြီးယပြီးနောက်မာလည်း သက်ဆိုင်ရေ ဘာသာရပ်ကို ဆက်ပနာ လိ့လာလိုက်စား တိုးတက်ယောင် အခြီခံပီးရေ အုတ်မြစ်သာ ဖြစ်တေ။ သို့အတွက်နန့် သင်ယူသူ၏ အသက်အရွယ်၊ အဆင့်အတန်း၊ အတွိအကြုံ အစဟိစွာရို့နန့် ဆီလျော် မျှတအောင် အဆင့်ဆင့် ညီညီညာညာ တိုးတက်မှု ဟိစီရန် ပြုပြုပျင်ပြင် ချင့်ချင်ချိန်ချိန်နန့် ကျစ်လျစ်သိပ်စွားစွာ စီစိုင်ထားရရေ။

သင်ယူသိဟိရဖို့ အကြောင်းအရာတိ၏ အနှစ်သာရကို ယေဘုယျ ဖော်ပြထားပြီးသား၊ ထိုဟင့် ဒေဟင့်သော တတ်ကျွမ်းမှုတိကို တတ်သိစီရန် အခြီခံများ ပြည့်စုံရေ။

== ကျောင်းသုံးစာအုပ် သမိုင်း ==

=== ကိုလိုနီခေတ် ===
[[သီပေါမင်း]] ပါတော်မူပြီးရေ အချိန် ၁၈၈၅ မှစပြီးကေ ၁၉၄၈ လွတ်လပ်ရီး ရရေ အချိန်ထိ ကာလတလျှောက်လုံးမာ နယ်ချဲ့ရို့ မြန်မာပြည်မာ ချမှတ်ကျင့်သုံးသော ပညာရီးကို ကိုလိုနီပညာရီး (ခ) ကျွန်ပညာရီးဟု ခေါ်ရေ။ လူတန်းစား ခွဲခြားရီး ဝါဒကြောင့် မြန်မာပြည် ပညာရီးမာ ကျောင်း ၃ စား ခွဲခြား တည်ထောင်ခပြီးကေ ယင်းရို့မာ 
* မြန်မာစာသတ်သတ် သင်ကြားသော တိုင်းရင်းသား ဘာသာသင်ကျောင်း
* အိန်းဂလိချ်၊ မြန်မာ နှစ်ဘာသာ သင်ကြားသော ကျောင်း
* အိန်းဂလိချ်စာ သတ်သတ် သင်ကြားသော ကျောင်းဆိုပနာ ဖြစ်တေ။
မြန်မာစာသင်ကျောင်းတိစွာ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းသော တိုင်းရင်းသားတိအတွက် ဖြစ်ကေလေ့၊ ၁၀၀ နှုန်းသော အစိုးရလုပ်ငန်းကိုမျှ ခံစားခွင့် မရချေ။ ကျွန်စိတ်မွီးရေ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ အောက်တန်းလွှာ သုတပေး ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိနန့်သာ ချို့ချို့ငဲ့ငဲ့ သင်ယူရရေအလျောက် တိုင်းရင်းသား ဘာသာ ကျောင်းထွက်သူတိစွာ တိုက်စာရွီး၊ ကျောက်ထိုးဆရာ၊ အမြင့်ဆုံး မူလတန်းပြ ကျောင်းဆရာတိသာ လုပ်နိုင်ခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံစွာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးနိုင်ငံ ဖြစ်ပါ့စီ၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းနန့် ဆိုင်ရေ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း ကျောင်းစာအုပ်တိ ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မဟိလို့ အသက်မွီးဝမ်းကျောင်း ပညာ မရချေ။

ဒုတိယအမျိုးအစား ဖြစ်ရေ အိန်းဂလိချ်၊ မြန်မာ နှစ်ဘာသာသင် ကျောင်းတိမာ မြန်မာစာမှအပ ကျန်ဘာသာရပ်အားလုံးကို အိန်းဂလိချ်စာ ကျောင်းစာအုပ်နန့် သင်ကြားပနာ မြန်မာစာမာ ဒုတိယအရေးကြီးသော ဘာသာရပ်သာ ဖြစ်တေ။ အိန်းဂလိချ်စာကို ၆၅% ဇောင်းပီး သင်ကြားရေ။ ထိုကျောင်းထွက်များ တက္ကသိုလ် ဆက်သင်နှိုင်ရန် လိုအပ်ရေ သုတကို ကျောင်းစာအုပ်တိက ဖြည့်ဆည်းပီးရေ။ ထိုကျောင်းမျိုးမာ ပညာသင်နှိုင်သူမာ ဥစ္စာ အတော်အသင့် ကြွယ်ဝရေ မြို့နီလူတန်းစားတိရာ ဖြစ်ပနာ ကျောမွဲ တောနီလူတန်းစားများ လားလား မကပ်နှိုင်ရေ ကျောင်းမျိုး ဖြစ်တေ။

တတိယအမျိုးအစား ဖြစ်ရေ အိန်းဂလိချ်စာသတ်သတ် သင်ကျောင်းစွာ အခွင့်ထူးခံ လူတန်းစား သားသမီးတိအတွက် ဖြစ်ပြီးကေ၊ သုတပါ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကောင်းများစွာနန့် အိန်းဂလိချ်အပါအဝင် ဥရောပတိုက်သား ဖလောင်းသွီးပါသူတိကိုသာ လက်ခံသင်ကြားရေ။ နောင်မာ မျက်နှာကြီးအရာဟိ၊ သဌီးသူကြွယ်သားသမီးများ၊ အနောက်တိုင်း ယိုင်ကျေးမှု ခံယူလိုသူတိကိုလည်း တက်ရောက်ခွင့် ပီးရေ။ လူနည်းစု‌ အုပ်ချုပ်ရီးအထက်တန်းလွှာ သားသမီးတိကို ထားရာကျောင်း ဖြစ်ပြီးကေ၊ စရိတ်စက ကြီးမားလှရာ ဆင်းရဲသားများ အနားမသီနိုင်ချေ။ ထိုကျောင်းထွက်တိစွာ အမြင့်ဆုံး ရာထူးအထိ ထမ်းဆောင်နိုင်ခရေ။

ကိုလိုနီပညာရီးမာ ကျောင်းအမျိုးအစားအလိုက် ကျောင်းသုံးစာအုပ်မာ ဆီနန့် ရေပမာ များစွာ ခြားနားရေ။ မြန်မာ သို့မဟုတ် အရာတိုင်းရင်းသား ဘာသာနန့် ရီးသားထားသော စာအုပ်တိ အထူး ယှားပါးခရေ။ အကြီးမားဆုံး ထိုးနှက်ချက် ၂ ခုမာ တိုင်းရင်းသား ဘာသာသင် ကျောင်းတိအတွက် အဆင့်မီ မြန်မာဖတ်စာ မဟိခြင်းနန့် အူရဒူ၊ ဟင်ဒီ၊ တမီလ်၊ တလ်ဂူ၊ ဘင်္ဂလီ စာပီတိကို မြန်မာစာနန့် အပြိုင် အရာတိုင်းရင်းသား ဘာသာတိအဖြစ် အလေးပီးထားခြင်းရို့ ဖြစ်တေ။

[[အမျိုးသားကျောင်းတိ]] ပေါ်ပေါက်လာရေအခါ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိကို အမျိုးသားပညာရီးကောင်စီက သတ်မှတ်ပီးပြီး၊ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို လွတ်လပ်စွာ ပြဋ္ဌာန်းနှိုင်ခကာ၊ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ကို မကြိုက်လျှင် ပညာမင်းကြီးပင် ဝင်စွက်ခွင့် မဟိအောင် လွတ်လပ်လားရေ။ အမျိုးသားပညာရီးဧ့ &quot;အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ၊ ပညာ&quot;ဆိုရေ ဦးတည်ချက်နန့် အမျိုးသားကျောင်းတိမာ [[မြန်မာစာ]]၊ ဘာသာရီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရာဇဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပထဝီရို့ကို အရေးပီး သင်ကြားလာရေ။

အမျိုးသားကျောင်းတိ မပေါ်ပေါက်မီက မြန်မာစာပီ၊ ရာဇဝင်ရို့ကို ချောင်ထိုးထားကာ၊ မြန်မာစာကို အိန်းဂလိချ်စာနန့် တွဲပြီးကေ ဘာသာပြန်ခိုင်းရုံသာ ဟိပြီးး၊ မြန်မာစာဧ့ ဂုဏ်ရသ ခက်ခဲနက်နဲသိမ်မွေ့ပုံကို ဖော်ထုတ်ခြင်း မဟိလို့ မြန်မာစာစွာ အောက်ခရင်းအဆင့်မာ ဟိခရေ။ မြန်မာရာဇဝင်ကိုလေ့ မသင်ပီးဘဲ အိန်းဂလိချ်အင်ပါယာကြီး ကြီးထွားလှာပုံ ကျောင်းစာအုပ်နန့် သင်ကြားခရေ။

=== ဂျပန်ခေတ် ===
ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဖြန့်ချိရာမာ တနိုင်ငံလုံး တပြေးညီ ဟိရေ ကာလမာ [[ဂျပန်ခေတ်]] ဖြစ်တေ။ ၁၉၄၁ ဂျန်နဝါရီမာ ဗြိတိသျှအစိုးရရေ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးကြောင့် ဆုတ်ခွာပြီးကေ ဂျပန်စစ်တပ်များ ဝင်ရောက်လှာကပင် စပြီးကေ ဂျပန်ခေတ် စတင်ပြီး၊ ဒေခေတ်မာ ကျောင်းတိမာ စာပီသင်ကြားရီး ပြောင်းလဲလာရေ။ ဗြိတိသျှအစိုးရ လက်ထက်အခါကပိုင် မဟုတ်ဘဲ တမျိုးတစားတည်းသော ကျောင်းတိအဖြစ် ဖွင့်လှစ်လာရာ၊ စာပို့ချရာမာလည်း အိန်းဂလိချ် မြန်မာ နှစ်ဘာသာနန့် မသင်ကြားဘဲ မြန်မာဘာသာသတ်သတ် နန့် သင်ကြားစီရေအတွက် အယှုံးထဲက အမြတ်ထွက်လှာသော ပညာရီး ဖြစ်တေ။ အဆောက်အဦများ၊ ကျောင်းပရိဘောဂများ ဆုံးရှုံးပနာ ပညာရီး နုံ့နန့်ခရေ်ငြား၊
* ကျောင်းသုံးမျိုးမှ တမျိုးစားတည်း ဖြစ်လှာလို့ လူမျိုးဘာသာမရွီး သင်ယူနှိုင်ရေ လူထုကျောင်းတိ ဖြစ်လှာခြင်း၊
* မြန်မာဘာသာစွာ နိုင်ငံတော်ဘာသာ ဖြစ်လှာခြင်း၊
* ကျောင်းသုံးစာအုပ်နန့် စာတမ်းတိကို မြန်မာဘာသာနန့် ထုတ်ဝီခြင်းနန့်
* သင်ရိုးတိစွာ လူနီမှုဘဝနန့် ကိုက်ညီလာခြင်းဟူရေ အကျိုးအမြတ်များ ရလာရေ။

=== စစ်ပြီးခေတ် ===
၁၉၄၅ ဂျူလိုင်လမာ ဗြိတိသျှ စစ်တပ်များ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ပနာဝင်ရောက်လှာရေ။ ပညာရီးကို စစ်အုပ်ချုပ်ရီးအစိုးရက အုပ်ချုပ်ခဲ့လို့ ပညာရီးအသုံးစရိတ်တိအတွက် စစ်ရီး ရန်ပုံဖေသာမှ အားလုံးအကျ ခံရေ။ ပညာရီးဝါဒနန့် သဘောတရားမာ ဆင်မလားမှ ရီးဆွဲသော ပညာရီးစီမံကိန်း အတိုင်းပင် ဖြစ်တေ။ ၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၅ မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရီးမှ သာမန်အုပ်ချုပ်ရီးသို့ ကူးပြောင်းရေ။ ထိုစစ်ပြီးခေတ်မာ အယင် ဗြိတိသျှအစိုးရခေတ်ပိုင် မဟုတ်၊ ဂျပန်ခေတ်ကအတိုင်း ကျောင်း တမျိုးစားတည်း ထားဟိပြီးး၊ မြန်မာစာကို အဓိကဘာသာရပ်အဖြစ် ဆက်ပနာသင်ကြားပနာ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိစွာ တပြေးညီ ဖြစ်ခရေ။

=== လွတ်လပ်ရီးကာလအလွန် ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရီး ရယားသော် ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ အနည်းနန့်အများ တိုးတက်‌ ပြောင်းလဲပြီး၊ မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်းရို့မာ မြန်မာဘာသာနန့် သင်ကြားရဖို့ဆိုရေ စည်းကမ်းချက် အကောင်အထည် ပေါ်လာရေ။ ကျောင်းတိ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်လာပြီးကေ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်‌လုပ်ခြင်းစွာ ပိုမာကျယ်လာရေ။ မြန်မာကျောင်းသုံးစာအုပ်ရာမက အိန်းဂလိချ်ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကိုပါ မြန်မာပြည်မာ ထုတ်လုပ်ရေ။ ရှေးက အိန်းဂလိချ်ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိသာ မဟုတ်၊ မြန်မာကျောင်းသုံးစာအုပ်တိကိုပင် နိုင်ငံခြားမှ မာယူ တင်သွင်းရရေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်လုပ်မှုစွာ ပုဂ္ဂလိကအသွင်သာ ဟိသိမ့်ရေ။ တတ်ကျွမ်းလိမ္မာပနာ ဝါရင့်ပြီး ဆရာ/မများ၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရေ ဝါရင့်အရာဟိတိ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပီအသင်းဧ့ ကျောင်းသုံးစာအုပ် စာတည်းအဖွဲ့မှ ဆရာ/မ ဟောင်းများ စရေ ပုဂ္ဂိုလ်တိကို ရွီးချယ်လို့ ပညာရီးဆိုင်ရေ သင်ရိုးနန့် မာတိကာရို့၏ လိုအင်အတိုင်း ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိကို ရီးသားပြု‌စုစီရေ။ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဖြန့်ချိရီးနန့် ငှားရမ်းရီး ဌာနခွဲကို ၁၉၅၂ က ပညာမင်းကြီးရုံးမာ ဖွင့်ပြီး၊ အစိုးရကျောင်းဟိ ကျောင်းသား/သူတိ လက်သို့ အရောက် ပို့ပီးရေ။ ယကေလေ့ နိုင်ငံခြားမှ ကျောင်းသုံးစာအုပ် မာယူတင်သွင်းမှုစွာ လုံးဝဲ ရပ်စဲမလားသေးချေ။ ဘာသာပြန် စာပီအသင်းမှ အပ ပြင်ပစာပီတိုက်နန့် အိန္ဒိယစာအုပ်တိုက်တိက ဝယ်ယူ အသုံးပြုရေ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိအတွက် ၄ ‌နှစ်အထဲ နိုင်ငံတော်ဖေသာ သိန်း ၄၀ ကျော်မှ အသုံးပြုခရေ။ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်လုပ်မှုမာ ပုဂ္ဂလိက လွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားရေအလျောက် ပြင်ပစျီးကွက်မာ ခေတ်စားသော ကာလပေါ် ဝထုစာအုပ် အမျိုးအစားတိပင် ကျောင်းသုံးစာအုပ် အဖြစ်သို့ ပြဋ္ဌာန်းပီးရရေ။

=== တော်လှန်ရီးအစိုးရ ===
တော်လှန်ရီးအစိုးရလက်ထက် ၁၉၆၆ ခုနှစ် အခြီခံပညာရီး ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ဗျာယ် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းရေ။ တည်ဆဲ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို ပြန်ပနာ စိစစ် မွမ်းမံကာ၊ အသစ်ဖြစ်လှာသော သင်ရိုးနန့် အညီ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ ပြုစုထုတ်ဝီရေ။ စာအုပ်ပြုစုရန် ယင့်ချင့် ကော်မတီဧ့ လကအောက်မာ ဘာသာရပ်အလိုက် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်အဖွဲ့ အသီးသီး ဖွဲ့စည်းကာ ထိုအဖွဲ့ရို့က ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို အနီချ  ဆွေးနွေး ပြုစုရေ။

ဆိုရှယ်လစ် ခေတ်ပြောင်းတော်လှန်ရီး ကာလမာမှ ပုဂ္ဂလိက စာအုပ်ရီးသား ပြုစုမှု ပပျောက်လားကာ၊ အဖွဲ့အစည်းနန့် ပြုစုမှု ထွန်းကားလာရေ။ ထိုအဖွဲ့အစည်းများမာ တက္ကသိုလ် ဆိုင်ရေ ကိုယ်စားလှယ်၊ ဆရာအတတ်သင် ကိုယ်စားလှယ်၊ ပညာရီး သုတေသနဆိုင်ရေ ကိုယ်စားလှယ်၊ ပညာရီး စီမံအုပ်ချုပ်မှုပိုင်း ဆိုင်ရေ ကိုယ်စားလှယ်၊ ပညာရီး စိတ်ပညာ တတ်ကျွမ်းမှု ကိုယ်စားလှယ်၊ ဘာသာရပ် တတ်ကျွမ်းသူ ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ်များ အပြင် ကျောင်းတိမာ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ သင်ကြားပို့ချနိန်ရေ ဆရာတိ ပါဝင်ရေ။ ခေတ်အဆက်ဆက် အနည်းနန့် အများ လွှမ်းမိုးခရေ ''Blackie and Son, Longman's Green and Co., Collinn, Oxford University Press'' စရေ နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီထုတ် စာအုပ်၊ တသီးပုဂ္ဂလ ဖြစ်ရေ ''M. West, Chapman, H. G. Wells, Westway, Dulley Stamp'' အစဟိစွာရို့၏ စာအုပ်တိကို ကျောင်းသုံးအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မဟိတော့။ ဘာသာပြန်ဆိုထားသော ကျောင်းသုံးစာအုပ်ဆိုပနာလည်း မဟိတော့။ ထိုစာအုပ်တိ နီရာမာ &quot;ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ပညာရီးဝန်ကြီးဌာန၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ကော်မတီမှ ထုတ်ဝီစွာ&quot;ဆိုရေ စာတန်းနန့် ပြည်မားဖြစ် စာအုပ်တိက နီရာယူရေ။ သို့အတွက်နန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ပြုစုလိုက်ပြီးကေ တိုက်ဆောက်၊ ကားစီးနိုင်လားရေဆိုရေ ပြောစမှတ် စကားစွာ ချုပ်ငြိမ်းလားရေ။

== ကျောင်းသုံးစာအုပ်နန့် သုတစာပီ ==
ကျောင်းသားလူငယ်များ ဘက်စုံ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်လာယောင် ရေရှည် အကျိုးမျှော်လို့ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို ပြုစုရေ။ သင်ယူရဖို့ ကျောင်းသားတိ၏ အသက်၊ လိ့လာနိုင်စွမ်း၊ စိတ်အခြီအနီ၊ နားလည်နိုင်ဖို့ အသုံးအနှုန်း စရေ အချက်တိကို သတိပြုပနာ ပြုစုရရေအပြင် အချက်အလက်တိကို ဆီလျော် မျှတစီရန် အဆင့်ဆင့် ပြုစုရသိမ့်ရေ။ အလွယ်ကာသား မှတ်မိနှိုင်ယောင် လိုအပ်ရေ နီရာမာ ရုပ်ပုံ၊ မြီပုံများ စနစ်တကျ ထည့်ပီးရရေအပြင် မင်ကျမင်န စာလုံးအရွယ်၊ စာအုပ်အရွယ်၊ စာအုပ်ချုပ်ပုံ အစဟိရေ အချက်တိလည်း ပါရေ။ စာအုပ်ပါ သုတကို ဆည်းပူး မှတ်ရခြင်းနန့် ကျောင်းသားသူငယ်ရို့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရေ ဖွံ့ဖြိုးလာယား ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းယောင် ကျင့်ကြံနှိုင်လာမည်။

[[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာ]]မာ အတွက်အချက် သုတ၊ လူမှုသိပ္ပံဘာသာကျောင်းစာအုပ်မာ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရီးစနစ်ဧ့ ဥပေဒသ၊ မြန်မာ့စီးပွားရီး သမဝါယမ လုပ်ငန်း၊ ကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းများ သုတ၊ [[ပထဝီဝင်]]ကျောင်းစာအုပ်မာ ရီမြီ တောတောင် မြစ်ချောင်း အင်းအိုင်ရို့၏ အတိမ်အနက်၊ အမြင့်၊ တည်နီရာရို့အပြင် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရီး လုပ်ငန်း၊ ပထဝီအနိန်အထား အရ စီးပွားရီးလုပ်ငန်း သုတ၊ [[သမိုင်း]]ကျောင်းစာအုပ်မာ သမိုင်းဖြစ်စိုင်၊ မျိုးချစ်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လှာရီး၊ လူလူချင်း ခေါင်းပုံမဖြတ်ရီး၊ သမိုင်းပေး တာဝန် ထမ်းဆောင်ရီး သုတ၊ [[သိပ္ပံပညာ|သိပ္ပံ]]ကျောင်းစာအုပ်မာ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ စူးစမ်းချင်လာဖို့ သုတတိကို ထည့်သွင်းရရေ။ 

=== ဆင်ခြင်ပြဋ္ဌာန်းသင့်ရေ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ===
[[သိပ္ပံမောင်ဝ]]ဧ့ ''ဝထုဆောင်းပါးတိ'' ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့စဉ်၊ အလိုအလျောက်ပင် ကျောင်းသားလူမမေတိစွာ သိပ္ပံမောင်ဝကို လိုက်တု ရီးကတ်ရေ။ ယင်းခါ၊ မြန်မာစာဝါကျ တိုနှံ့နှံ့တိစွာ မြန်မာစာမာ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ သမိုင်း၊ ပထဝီဝင်၊ သင်္ချာဘာသာရပ်မာပင် ဝင်ပြီးကေ မှိုလိုပေါက်အောင် ရီးလှာကြလို့ ဆရာတိက &quot;မင်းရို့စွာ သိပ္ပံမောင်ဝမဟုတ်၊ သိပ္ပံမောင်ဝဟာ စာပီသက်ရင့်သူ တယောက်၊ သူရီးရင် ရီးရေပိုင် ဖြစ်စွာ၊ မင်းရို့က ခုမှ စာသင်ဆဲ အရွယ်တွေ၊ နီရာတိုင်း အတုလိုက်မခိုးနန့်&quot; ဟု တဖွဖွ သတိပီးခရရေ။

နောက်ထပ်၊ တခေတ်က ကျောင်းသုံး ဖြစ်ခသော &quot;''မိတ္တဗလဋီကာ''&quot;စွာလေ့ ကျောင်းလောကမာ မွီနှောက်ခရေ။ သုံးပွာ်‌လူဇော်လုပ်နည်း အတိုင်းပင် ကျောင်းသားအချင်းချင်း သုံးပွာ်လူဇော်လုပ်လာပြီးကေ ဆရာတိ စိတ်ခြူခံကာ ဖြီယှင်းကတ်ရရေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ်ဟူစွာ မူလကပင် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဖြစ်ရန် ရည်စူးလို့ သတ်သတ် စီမံ ပြုစုရရေ စာအုပ်မျိုး ဖြစ်ရာ ပြင်ပစျီးကွက်မှ အရောင်းသွက် ထင်ပေါ်လို့ စင်တော် ကောက်ခံရရေ စာအုပ်ကို ကျောင်းသုံး ပြဋ္ဌာန်းသော် အနည်းနန့် အများ ကမောက်ကမ ဖြစ်တတ်ရေ။

=== မူလတန်းအဆင့် ===
အသက် ၅-၁၀ နှစ် မူလတန်းဆင့် ကောင်မချေျားစွာ သင်သမျှကို သံသယ မထားဘဲ ခံယူတတ်ရေ။ မြင်ကေ မြင်ရေအတိုင်း မတွန့်ဆုတ်ဘဲ ပြောတတ် လုပ်တတ်ကာ မသိ မတတ်ကေ အမီးအပြင်းး ထူတတ်ပြီး ဖိုးပြောချင်ကောင်မချေျား ဖြစ်ကတ်ရာ ကျောင်းစာအုပ်မာ မပါဝင်ရေ မီးခွန်းတိကို မီးမြန်းရေအခါ ဂွတီးဂွကျ အဖြီမျိုး ပေါ်လှာတတ်ရေ။ တခါက မူလတန်းပြ ဆရာမတဦးစွာ စကားပုံတိကို မြန်မာစာ မီးခွန်းမာ ထည့်မေးရာ မသင်ပြခဖူးသော '''ဘုရားပြီးငြမ်းဖျက်'''ဟူရေ စကားပုံကို ထည့်မေးမိရေ။ မေးပုံမာ &quot;ဘုရားပြီး&quot; နောက်မာ ကွက်လပ်ချန်ပေးကာ အဖြီကို ရီးရန် ဖြစ်တေ။ ယင်းခါ ဖြီးဖြန်း ဖြေကတ်ပုံမာ အချေတချို့က &quot;ဘုရားပြီး ရှိခိုး&quot;ဆိုပနာ တဖုံ၊ &quot;ဘုရားပြီး ထုံးသုတ်&quot;ဆိုပနာ တမျိုး၊ &quot;ဘုရားပြီး မီးထွန်း&quot;ဆိုပနာ တလီ ဖြေကြရေ အပြင် တချို့တလီက စကားလိမ်ထင်ကာ &quot;ဘုရားပြီး ဖယီးပြား&quot;ဟု ရမ်းတုတ်ဖြေရေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ ကျစ်လျစ်တိကျရရေ ဖြစ်ပနာ အမားအယွင်း ပါဟိကေ ပြန်ပျင်ရရေ။ နမူနာ မူလတန်း ဖတ်စာအုပ်မာ &quot;မေဖေသာ မီးဖွားဧ့&quot;ဟု ပါဟိဖူးရာ၊ ကောင်မချေျားနန့် မီးဖွားခြင်း မဆိုင်၊ ကောင်မချေျား နားလည်လိမ့်မေ မဟုတ်ဟု ထောက်ပြကြလို့ ထို‌စာကြောင်းကို ဖြုတ်ပယ်‌ပီးရရေ။ ယင်းနည်းပိုင်ပင် အချက်အလက် မားယွင်းမှု ရာမက၊ အတွက်အချက် အမားအယွင်း၊ ရုပ်ပုံအမားအယွင်းတိကိုလည်း ဝိုင်းဝန်း ဝေဖန် အကြံပြုကတ်ရရေ။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

[[Category: ဘာသာရပ်အညွှန်းတိ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ]]</text>
      <sha1>kwo0yw0u6m5t2891pvmkuedszaj1kkt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18763</id>
      <parentid>18736</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T08:59:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40369" sha1="1cph61887l7gx48qtak6um6eqs3ohqd" xml:space="preserve">ဇာအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံအစိုးရ ဌာန တခုခုက အတည်ပြုပနာ ကျောင်းတိမာ အသုံးပြုဖို့ ပြဋ္ဌာန်း‌ ကြေညာလိုက်ရေအခါ ထို[[စာအုပ်]]စွာ '''ကျောင်းသုံးစာအုပ်''' ဖြစ်လာရေ။ '''ကျောင်းသုံးစာအုပ်'''ဆိုစွာမာ ကျောင်းတိနန့် ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းတိမာ အသုံးပြုဖို့ ဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းထားသော အခြီခံပညာ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ မာတိကာနန့် ကျောင်းသုံးကော်မတီက ထုတ်ရေ သို့မဟုတ် အသိအမှတ် ပြုဗျာယ် ပြဋ္ဌာန်းထားရေ စာအုပ်ကို ဆိုလိုရေ။ ယင်းစွာ နိစိုင်ထုတ်၊ အပတ်စိုင်ထုတ်၊ လစိုင်ထုတ် [[သတင်းစာ]]၊ စာစောင်၊ မဂ္ဂဇင်းတိမာပိုင် အချိန်မှန် ထုတ်ဝီရရေ စာပီမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်ဝီရီးမာ အချိန်မှန် ထုတ်ဝီရန် ပြဿနာ မဟိဘဲ၊ ကျေင်းဖွင့်စမာ အသင့်ဖြစ်ရန် အချိန်မီ ထုတ်ဝီရီး ပြဿနာသာ ဟိရေ။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite book|author=ဦးသိုက်ထွန်း|title=သုတစာပီစာတမ်းများ|publisher=စာပီဗိမာန်|page=၁၅၉|date=၁၉၈၀}}&lt;/ref&gt;
== ပြဋ္ဌာန်းစာ ==
ကျောင်းပြင်ပဟိ ပုဂ္ဂလိကပိုင် ထင်ရှားသော စာအုပ် တအုပ်ကို ကျောင်းသုံးစာအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းနှိုင်ရေ။ နမူနာ၊ အယင်တခေတ်က ''သိပ္ပံမောင်ဝဧ့ ဝထုဆောင်းပါးတိ''၊ သာဓုဧ့ ''တပ်ထဲက မြတ်ကိုကို''၊ သခင်နုဧ့ ''သုံးပွာ်‌လူဇော်လုပ်နည်း (မိတ္တဗလဋီကာ)'' အစဟိရေ စာအုပ်တိစွာ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ ဖြစ်ဖူးရေ။ ဂုချိန်ခါ ပြင်ပစျီးကွက်မှ စာအုပ်မျိုးကို ကျောင်းသုံးအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မဟိတော့ချေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ်ဟု ဆိုရာမာ တပည့်များ သုံးရန် ပြဋ္ဌာန်းပီးထားရေ ဖတ်စာအုပ်နန့် ယင်းအတွက် စာအုပ်တိ ရာမက၊ သင်ခန်းစာ လိ့ကျင့်ရန် လုပ်ငန်းစာအုပ် (work book)၊ အပိုဖတ်ရန် စာအုပ်၊ ဖြည့်ဖတ်ရန် စာအုပ်ဆိုပနာလည်း ဟိနှိုင်ရေ။ ယင်းအပြင်၊ ဆရာကိုင်၊ ဆရာလက်စွဲ၊ ဆရာလမ်းညွှန်ဆိုပနာ အရာကျောင်းသုံးစာအုပ်တိလည်း ဟိတတ်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ ဘာသာရပ်များအလိုက်ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အသုံးချပုံနည်းများအလိုက် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အမျိုးအစား ထွေပြားသော ပုံနှိပ်စာပီ ဖြစ်တေ။ ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ ရသဖြင့် မွမ်းမံပေးရေ ဖြစ်စီ၊ မပီးရေ ဖြစ်စီ အခြီခံအနိန်နန့် သုတကို အမြဲတစေ ပီးဖို့ ရည်သန်ရရေ။ ၁၉၈၀ မရောက်ခင်အထိ အခြီခံပညာရီးနယ်ပယ်မာ သင်ကြားသော ဘာသာရပ်မျို‌ပေါင်း ၂၀ အတွက် ပြဋ္ဌာန်းရေ ကျောင်းသုံးစာအုပ် အမျိုးအစားမာ ၈၇ မျိုးဟိပြီးကေ ကြက်ချီးတန်းမှ ဒသမတန်းအထိ တနှစ်တနှစ်လျှင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီသော စာအုပ်ပေါင်း သိန်း ၁၃၀ ခန့် ဟိရေ။

== အမျိုးအစား ==
ပြဋ္ဌာန်းထားသော‌ ကျောင်းသုံးစာအုပ် မကန်မဝှန်ကို ခြုံငုံပြီးကေ အမျိုးအစားခွဲသော် အဓိကကတော့ခါ ဝိဇ္ဇာသုတပေး စာအုပ်တိနန့် သိပ္ပံသုတပေး စာအုပ်တိ ဖြစ်တေ။ မြန်မာစာ၊ အိန်းဂလိချ်စာ၊ သမိုင်း၊ ပထဝီဝင်၊ ဘောဂဗေဒ၊ ပါဠိ စရေ ဘာသာရပ်တိအတွက် ပြဋ္ဌာန်းသော စာအုပ်စွာ ဝိဇ္ဇာသုတပေး စာအုပ် ဖြစ်ပြီးကေ၊ သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒ၊ ဘူမိဗေဒ စရေ ဘာသာရပ်တိအတွက် ပြဋ္ဌာန်းသော စာအုပ်စွာ သိပ္ပံသုတပေး စာအုပ် ဖြစ်တေ။

== အရေးပါမှု ==
လက်သမားအတွက် အဆောက်အဦတခု ဆောက်ရန် ကိရိယာ တန်ဆာပလာ လိုရေပိုင် ကျောင်းသားအတွက် အသိပညာ အဆောက်အဦ တခု ဆောက်ရန် ကျောင်းသုံးစာအုပ် လိုရေ။ ဇာကျောင်းသားမဆို ကျောင်းသုံးစာအုပ် မဟိကေ သက်ဆိုင်ရေ ဘာသာရပ်ကို ကောင်းစွာ နားလည်မည် မဟုတ်။ ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ သင်ကြားသူ ဆရာ၊ ဆရာမများ တကူးတကအပင်ပန်းခံ ရှာဖွီ ကြံစည်မနီရဘဲ အဆင်သင့် အသုံးချနှိုင်ယောင် စီစိုင်ထားပြီးသား၊ ကကြီး၊ ခခွီး သင်ပုန်းကြီး ဖတ်စာအုပ်က အစ အလွန် ဗလဗွီသတ် ခက်ခဲ နက်နဲလှသော အတတ်ပညာဆိုင်ရေ ဘာသာရပ်စာအုပ်တိ၊ သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရေ စာအုပ်တိ၊ အတွေးအခေါ်ဆိုင်ရေ စာအုပ်တိအဆုံး အားလုံးသော စာအုပ်တိမာ သင်ကြားရဖို့ ဆရာတိကို သင်ယူသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူတိ အခြီခံကျကျ ငုံမိအောင်၊ ဓါတ်ပေါက်အောင်၊ အဆင့်အဆင့် တတ်မြောက်လွယ်ယောင်၊ တတ်မြောက်ပြီးယပြီးနောက်မာလည်း သက်ဆိုင်ရေ ဘာသာရပ်ကို ဆက်ပနာ လိ့လာလိုက်စား တိုးတက်ယောင် အခြီခံပီးရေ အုတ်မြစ်သာ ဖြစ်တေ။ သို့အတွက်နန့် သင်ယူသူ၏ အသက်အရွယ်၊ အဆင့်အတန်း၊ အတွိအကြုံ အစဟိစွာရို့နန့် ဆီလျော် မျှတအောင် အဆင့်ဆင့် ညီညီညာညာ တိုးတက်မှု ဟိစီရန် ပြုပြုပျင်ပြင် ချင့်ချင်ချိန်ချိန်နန့် ကျစ်လျစ်သိပ်စွားစွာ စီစိုင်ထားရရေ။

သင်ယူသိဟိရဖို့ အကြောင်းအရာတိ၏ အနှစ်သာရကို ယေဘုယျ ဖော်ပြထားပြီးသား၊ ထိုဟင့် ဒေဟင့်သော တတ်ကျွမ်းမှုတိကို တတ်သိစီရန် အခြီခံများ ပြည့်စုံရေ။

== ကျောင်းသုံးစာအုပ် သမိုင်း ==

=== ကိုလိုနီခေတ် ===
[[သီပေါမင်း]] ပါတော်မူပြီးရေ အချိန် ၁၈၈၅ မှစပြီးကေ ၁၉၄၈ လွတ်လပ်ရီး ရရေ အချိန်ထိ ကာလတလျှောက်လုံးမာ နယ်ချဲ့ရို့ မြန်မာပြည်မာ ချမှတ်ကျင့်သုံးသော ပညာရီးကို ကိုလိုနီပညာရီး (ခ) ကျွန်ပညာရီးဟု ခေါ်ရေ။ လူတန်းစား ခွဲခြားရီး ဝါဒကြောင့် မြန်မာပြည် ပညာရီးမာ ကျောင်း ၃ စား ခွဲခြား တည်ထောင်ခပြီးကေ ယင်းရို့မာ 
* မြန်မာစာသတ်သတ် သင်ကြားသော တိုင်းရင်းသား ဘာသာသင်ကျောင်း
* အိန်းဂလိချ်၊ မြန်မာ နှစ်ဘာသာ သင်ကြားသော ကျောင်း
* အိန်းဂလိချ်စာ သတ်သတ် သင်ကြားသော ကျောင်းဆိုပနာ ဖြစ်တေ။
မြန်မာစာသင်ကျောင်းတိစွာ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းသော တိုင်းရင်းသားတိအတွက် ဖြစ်ကေလေ့၊ ၁၀၀ နှုန်းသော အစိုးရလုပ်ငန်းကိုမျှ ခံစားခွင့် မရချေ။ ကျွန်စိတ်မွီးရေ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ အောက်တန်းလွှာ သုတပေး ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိနန့်သာ ချို့ချို့ငဲ့ငဲ့ သင်ယူရရေအလျောက် တိုင်းရင်းသား ဘာသာ ကျောင်းထွက်သူတိစွာ တိုက်စာရွီး၊ ကျောက်ထိုးဆရာ၊ အမြင့်ဆုံး မူလတန်းပြ ကျောင်းဆရာတိသာ လုပ်နိုင်ခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံစွာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးနိုင်ငံ ဖြစ်ပါ့စီ၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းနန့် ဆိုင်ရေ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း ကျောင်းစာအုပ်တိ ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မဟိလို့ အသက်မွီးဝမ်းကျောင်း ပညာ မရချေ။

ဒုတိယအမျိုးအစား ဖြစ်ရေ အိန်းဂလိချ်၊ မြန်မာ နှစ်ဘာသာသင် ကျောင်းတိမာ မြန်မာစာမှအပ ကျန်ဘာသာရပ်အားလုံးကို အိန်းဂလိချ်စာ ကျောင်းစာအုပ်နန့် သင်ကြားပနာ မြန်မာစာမာ ဒုတိယအရေးကြီးသော ဘာသာရပ်သာ ဖြစ်တေ။ အိန်းဂလိချ်စာကို ၆၅% ဇောင်းပီး သင်ကြားရေ။ ထိုကျောင်းထွက်များ တက္ကသိုလ် ဆက်သင်နှိုင်ရန် လိုအပ်ရေ သုတကို ကျောင်းစာအုပ်တိက ဖြည့်ဆည်းပီးရေ။ ထိုကျောင်းမျိုးမာ ပညာသင်နှိုင်သူမာ ဥစ္စာ အတော်အသင့် ကြွယ်ဝရေ မြို့နီလူတန်းစားတိရာ ဖြစ်ပနာ ကျောမွဲ တောနီလူတန်းစားများ လားလား မကပ်နှိုင်ရေ ကျောင်းမျိုး ဖြစ်တေ။

တတိယအမျိုးအစား ဖြစ်ရေ အိန်းဂလိချ်စာသတ်သတ် သင်ကျောင်းစွာ အခွင့်ထူးခံ လူတန်းစား သားသမီးတိအတွက် ဖြစ်ပြီးကေ၊ သုတပါ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကောင်းများစွာနန့် အိန်းဂလိချ်အပါအဝင် ဥရောပတိုက်သား ဖလောင်းသွီးပါသူတိကိုသာ လက်ခံသင်ကြားရေ။ နောင်မာ မျက်နှာကြီးအရာဟိ၊ သဌီးသူကြွယ်သားသမီးများ၊ အနောက်တိုင်း ယိုင်ကျေးမှု ခံယူလိုသူတိကိုလည်း တက်ရောက်ခွင့် ပီးရေ။ လူနည်းစု‌ အုပ်ချုပ်ရီးအထက်တန်းလွှာ သားသမီးတိကို ထားရာကျောင်း ဖြစ်ပြီးကေ၊ စရိတ်စက ကြီးမားလှရာ ဆင်းရဲသားများ အနားမသီနိုင်ချေ။ ထိုကျောင်းထွက်တိစွာ အမြင့်ဆုံး ရာထူးအထိ ထမ်းဆောင်နိုင်ခရေ။

ကိုလိုနီပညာရီးမာ ကျောင်းအမျိုးအစားအလိုက် ကျောင်းသုံးစာအုပ်မာ ဆီနန့် ရေပမာ များစွာ ခြားနားရေ။ မြန်မာ သို့မဟုတ် အရာတိုင်းရင်းသား ဘာသာနန့် ရီးသားထားသော စာအုပ်တိ အထူး ယှားပါးခရေ။ အကြီးမားဆုံး ထိုးနှက်ချက် ၂ ခုမာ တိုင်းရင်းသား ဘာသာသင် ကျောင်းတိအတွက် အဆင့်မီ မြန်မာဖတ်စာ မဟိခြင်းနန့် အူရဒူ၊ ဟင်ဒီ၊ တမီလ်၊ တလ်ဂူ၊ ဘင်္ဂလီ စာပီတိကို မြန်မာစာနန့် အပြိုင် အရာတိုင်းရင်းသား ဘာသာတိအဖြစ် အလေးပီးထားခြင်းရို့ ဖြစ်တေ။

[[အမျိုးသားကျောင်းတိ]] ပေါ်ပေါက်လာရေအခါ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိကို အမျိုးသားပညာရီးကောင်စီက သတ်မှတ်ပီးပြီး၊ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို လွတ်လပ်စွာ ပြဋ္ဌာန်းနှိုင်ခကာ၊ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ကို မကြိုက်လျှင် ပညာမင်းကြီးပင် ဝင်စွက်ခွင့် မဟိအောင် လွတ်လပ်လားရေ။ အမျိုးသားပညာရီးဧ့ &quot;အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ၊ ပညာ&quot;ဆိုရေ ဦးတည်ချက်နန့် အမျိုးသားကျောင်းတိမာ [[မြန်မာစာ]]၊ ဘာသာရီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရာဇဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပထဝီရို့ကို အရေးပီး သင်ကြားလာရေ။

အမျိုးသားကျောင်းတိ မပေါ်ပေါက်မီက မြန်မာစာပီ၊ ရာဇဝင်ရို့ကို ချောင်ထိုးထားကာ၊ မြန်မာစာကို အိန်းဂလိချ်စာနန့် တွဲပြီးကေ ဘာသာပြန်ခိုင်းရုံသာ ဟိပြီးး၊ မြန်မာစာဧ့ ဂုဏ်ရသ ခက်ခဲနက်နဲသိမ်မွေ့ပုံကို ဖော်ထုတ်ခြင်း မဟိလို့ မြန်မာစာစွာ အောက်ခရင်းအဆင့်မာ ဟိခရေ။ မြန်မာရာဇဝင်ကိုလေ့ မသင်ပီးဘဲ အိန်းဂလိချ်အင်ပါယာကြီး ကြီးထွားလှာပုံ ကျောင်းစာအုပ်နန့် သင်ကြားခရေ။

=== ဂျပန်ခေတ် ===
ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဖြန့်ချိရာမာ တနိုင်ငံလုံး တပြေးညီ ဟိရေ ကာလမာ [[ဂျပန်ခေတ်]] ဖြစ်တေ။ ၁၉၄၁ ဂျန်နဝါရီမာ ဗြိတိသျှအစိုးရရေ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးကြောင့် ဆုတ်ခွာပြီးကေ ဂျပန်စစ်တပ်များ ဝင်ရောက်လှာကပင် စပြီးကေ ဂျပန်ခေတ် စတင်ပြီး၊ ဒေခေတ်မာ ကျောင်းတိမာ စာပီသင်ကြားရီး ပြောင်းလဲလာရေ။ ဗြိတိသျှအစိုးရ လက်ထက်အခါကပိုင် မဟုတ်ဘဲ တမျိုးတစားတည်းသော ကျောင်းတိအဖြစ် ဖွင့်လှစ်လာရာ၊ စာပို့ချရာမာလည်း အိန်းဂလိချ် မြန်မာ နှစ်ဘာသာနန့် မသင်ကြားဘဲ မြန်မာဘာသာသတ်သတ် နန့် သင်ကြားစီရေအတွက် အယှုံးထဲက အမြတ်ထွက်လှာသော ပညာရီး ဖြစ်တေ။ အဆောက်အဦများ၊ ကျောင်းပရိဘောဂများ ဆုံးရှုံးပနာ ပညာရီး နုံ့နန့်ခရေ်ငြား၊
* ကျောင်းသုံးမျိုးမှ တမျိုးစားတည်း ဖြစ်လှာလို့ လူမျိုးဘာသာမရွီး သင်ယူနှိုင်ရေ လူထုကျောင်းတိ ဖြစ်လှာခြင်း၊
* မြန်မာဘာသာစွာ နိုင်ငံတော်ဘာသာ ဖြစ်လှာခြင်း၊
* ကျောင်းသုံးစာအုပ်နန့် စာတမ်းတိကို မြန်မာဘာသာနန့် ထုတ်ဝီခြင်းနန့်
* သင်ရိုးတိစွာ လူနီမှုဘဝနန့် ကိုက်ညီလာခြင်းဟူရေ အကျိုးအမြတ်များ ရလာရေ။

=== စစ်ပြီးခေတ် ===
၁၉၄၅ ဂျူလိုင်လမာ ဗြိတိသျှ စစ်တပ်များ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ပနာဝင်ရောက်လှာရေ။ ပညာရီးကို စစ်အုပ်ချုပ်ရီးအစိုးရက အုပ်ချုပ်ခဲ့လို့ ပညာရီးအသုံးစရိတ်တိအတွက် စစ်ရီး ရန်ပုံဖေသာမှ အားလုံးအကျ ခံရေ။ ပညာရီးဝါဒနန့် သဘောတရားမာ ဆင်မလားမှ ရီးဆွဲသော ပညာရီးစီမံကိန်း အတိုင်းပင် ဖြစ်တေ။ ၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၅ မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရီးမှ သာမန်အုပ်ချုပ်ရီးသို့ ကူးပြောင်းရေ။ ထိုစစ်ပြီးခေတ်မာ အယင် ဗြိတိသျှအစိုးရခေတ်ပိုင် မဟုတ်၊ ဂျပန်ခေတ်ကအတိုင်း ကျောင်း တမျိုးစားတည်း ထားဟိပြီးး၊ မြန်မာစာကို အဓိကဘာသာရပ်အဖြစ် ဆက်ပနာသင်ကြားပနာ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိစွာ တပြေးညီ ဖြစ်ခရေ။

=== လွတ်လပ်ရီးကာလအလွန် ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရီး ရယားသော် ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ အနည်းနန့်အများ တိုးတက်‌ ပြောင်းလဲပြီး၊ မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်းရို့မာ မြန်မာဘာသာနန့် သင်ကြားရဖို့ဆိုရေ စည်းကမ်းချက် အကောင်အထည် ပေါ်လာရေ။ ကျောင်းတိ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်လာပြီးကေ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်‌လုပ်ခြင်းစွာ ပိုမာကျယ်လာရေ။ မြန်မာကျောင်းသုံးစာအုပ်ရာမက အိန်းဂလိချ်ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကိုပါ မြန်မာပြည်မာ ထုတ်လုပ်ရေ။ ရှေးက အိန်းဂလိချ်ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိသာ မဟုတ်၊ မြန်မာကျောင်းသုံးစာအုပ်တိကိုပင် နိုင်ငံခြားမှ မာယူ တင်သွင်းရရေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်လုပ်မှုစွာ ပုဂ္ဂလိကအသွင်သာ ဟိသိမ့်ရေ။ တတ်ကျွမ်းလိမ္မာပနာ ဝါရင့်ပြီး ဆရာ/မများ၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရေ ဝါရင့်အရာဟိတိ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပီအသင်းဧ့ ကျောင်းသုံးစာအုပ် စာတည်းအဖွဲ့မှ ဆရာ/မ ဟောင်းများ စရေ ပုဂ္ဂိုလ်တိကို ရွီးချယ်လို့ ပညာရီးဆိုင်ရေ သင်ရိုးနန့် မာတိကာရို့၏ လိုအင်အတိုင်း ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိကို ရီးသားပြု‌စုစီရေ။ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဖြန့်ချိရီးနန့် ငှားရမ်းရီး ဌာနခွဲကို ၁၉၅၂ က ပညာမင်းကြီးရုံးမာ ဖွင့်ပြီး၊ အစိုးရကျောင်းဟိ ကျောင်းသား/သူတိ လက်သို့ အရောက် ပို့ပီးရေ။ ယကေလေ့ နိုင်ငံခြားမှ ကျောင်းသုံးစာအုပ် မာယူတင်သွင်းမှုစွာ လုံးဝဲ ရပ်စဲမလားသေးချေ။ ဘာသာပြန် စာပီအသင်းမှ အပ ပြင်ပစာပီတိုက်နန့် အိန္ဒိယစာအုပ်တိုက်တိက ဝယ်ယူ အသုံးပြုရေ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိအတွက် ၄ ‌နှစ်အထဲ နိုင်ငံတော်ဖေသာ သိန်း ၄၀ ကျော်မှ အသုံးပြုခရေ။ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ထုတ်လုပ်မှုမာ ပုဂ္ဂလိက လွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားရေအလျောက် ပြင်ပစျီးကွက်မာ ခေတ်စားသော ကာလပေါ် ဝထုစာအုပ် အမျိုးအစားတိပင် ကျောင်းသုံးစာအုပ် အဖြစ်သို့ ပြဋ္ဌာန်းပီးရရေ။

=== တော်လှန်ရီးအစိုးရ ===
တော်လှန်ရီးအစိုးရလက်ထက် ၁၉၆၆ ခုနှစ် အခြီခံပညာရီး ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ဗျာယ် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းရေ။ တည်ဆဲ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို ပြန်ပနာ စိစစ် မွမ်းမံကာ၊ အသစ်ဖြစ်လှာသော သင်ရိုးနန့် အညီ ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ ပြုစုထုတ်ဝီရေ။ စာအုပ်ပြုစုရန် ယင့်ချင့် ကော်မတီဧ့ လကအောက်မာ ဘာသာရပ်အလိုက် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်အဖွဲ့ အသီးသီး ဖွဲ့စည်းကာ ထိုအဖွဲ့ရို့က ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို အနီချ  ဆွေးနွေး ပြုစုရေ။

ဆိုရှယ်လစ် ခေတ်ပြောင်းတော်လှန်ရီး ကာလမာမှ ပုဂ္ဂလိက စာအုပ်ရီးသား ပြုစုမှု ပပျောက်လားကာ၊ အဖွဲ့အစည်းနန့် ပြုစုမှု ထွန်းကားလာရေ။ ထိုအဖွဲ့အစည်းများမာ တက္ကသိုလ် ဆိုင်ရေ ကိုယ်စားလှယ်၊ ဆရာအတတ်သင် ကိုယ်စားလှယ်၊ ပညာရီး သုတေသနဆိုင်ရေ ကိုယ်စားလှယ်၊ ပညာရီး စီမံအုပ်ချုပ်မှုပိုင်း ဆိုင်ရေ ကိုယ်စားလှယ်၊ ပညာရီး စိတ်ပညာ တတ်ကျွမ်းမှု ကိုယ်စားလှယ်၊ ဘာသာရပ် တတ်ကျွမ်းသူ ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ်များ အပြင် ကျောင်းတိမာ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ သင်ကြားပို့ချနိန်ရေ ဆရာတိ ပါဝင်ရေ။ ခေတ်အဆက်ဆက် အနည်းနန့် အများ လွှမ်းမိုးခရေ ''Blackie and Son, Longman's Green and Co., Collinn, Oxford University Press'' စရေ နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီထုတ် စာအုပ်၊ တသီးပုဂ္ဂလ ဖြစ်ရေ ''M. West, Chapman, H. G. Wells, Westway, Dulley Stamp'' အစဟိစွာရို့၏ စာအုပ်တိကို ကျောင်းသုံးအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မဟိတော့။ ဘာသာပြန်ဆိုထားသော ကျောင်းသုံးစာအုပ်ဆိုပနာလည်း မဟိတော့။ ထိုစာအုပ်တိ နီရာမာ &quot;ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ပညာရီးဝန်ကြီးဌာန၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ကော်မတီမှ ထုတ်ဝီစွာ&quot;ဆိုရေ စာတန်းနန့် ပြည်မားဖြစ် စာအုပ်တိက နီရာယူရေ။ သို့အတွက်နန့် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ပြုစုလိုက်ပြီးကေ တိုက်ဆောက်၊ ကားစီးနိုင်လားရေဆိုရေ ပြောစမှတ် စကားစွာ ချုပ်ငြိမ်းလားရေ။

== ကျောင်းသုံးစာအုပ်နန့် သုတစာပီ ==
ကျောင်းသားလူငယ်များ ဘက်စုံ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်လာယောင် ရေရှည် အကျိုးမျှော်လို့ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို ပြုစုရေ။ သင်ယူရဖို့ ကျောင်းသားတိ၏ အသက်၊ လိ့လာနိုင်စွမ်း၊ စိတ်အခြီအနီ၊ နားလည်နိုင်ဖို့ အသုံးအနှုန်း စရေ အချက်တိကို သတိပြုပနာ ပြုစုရရေအပြင် အချက်အလက်တိကို ဆီလျော် မျှတစီရန် အဆင့်ဆင့် ပြုစုရသိမ့်ရေ။ အလွယ်ကာသား မှတ်မိနှိုင်ယောင် လိုအပ်ရေ နီရာမာ ရုပ်ပုံ၊ မြီပုံများ စနစ်တကျ ထည့်ပီးရရေအပြင် မင်ကျမင်န စာလုံးအရွယ်၊ စာအုပ်အရွယ်၊ စာအုပ်ချုပ်ပုံ အစဟိရေ အချက်တိလည်း ပါရေ။ စာအုပ်ပါ သုတကို ဆည်းပူး မှတ်ရခြင်းနန့် ကျောင်းသားသူငယ်ရို့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရေ ဖွံ့ဖြိုးလာယား ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းယောင် ကျင့်ကြံနှိုင်လာမည်။

[[သင်္ချာ|သင်္ချာဘာသာ]]မာ အတွက်အချက် သုတ၊ လူမှုသိပ္ပံဘာသာကျောင်းစာအုပ်မာ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရီးစနစ်ဧ့ ဥပေဒသ၊ မြန်မာ့စီးပွားရီး သမဝါယမ လုပ်ငန်း၊ ကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းများ သုတ၊ [[ပထဝီဝင်]]ကျောင်းစာအုပ်မာ ရီမြီ တောတောင် မြစ်ချောင်း အင်းအိုင်ရို့၏ အတိမ်အနက်၊ အမြင့်၊ တည်နီရာရို့အပြင် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရီး လုပ်ငန်း၊ ပထဝီအနိန်အထား အရ စီးပွားရီးလုပ်ငန်း သုတ၊ [[သမိုင်း]]ကျောင်းစာအုပ်မာ သမိုင်းဖြစ်စိုင်၊ မျိုးချစ်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လှာရီး၊ လူလူချင်း ခေါင်းပုံမဖြတ်ရီး၊ သမိုင်းပေး တာဝန် ထမ်းဆောင်ရီး သုတ၊ [[သိပ္ပံပညာ|သိပ္ပံ]]ကျောင်းစာအုပ်မာ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ စူးစမ်းချင်လာဖို့ သုတတိကို ထည့်သွင်းရရေ။ 

=== ဆင်ခြင်ပြဋ္ဌာန်းသင့်ရေ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ===
[[သိပ္ပံမောင်ဝ]]ဧ့ ''ဝထုဆောင်းပါးတိ'' ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့စဉ်၊ အလိုအလျောက်ပင် ကျောင်းသားလူမမေတိစွာ သိပ္ပံမောင်ဝကို လိုက်တု ရီးကတ်ရေ။ ယင်းခါ၊ မြန်မာစာဝါကျ တိုနှံ့နှံ့တိစွာ မြန်မာစာမာ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ သမိုင်း၊ ပထဝီဝင်၊ သင်္ချာဘာသာရပ်မာပင် ဝင်ပြီးကေ မှိုလိုပေါက်အောင် ရီးလှာကြလို့ ဆရာတိက &quot;မင်းရို့စွာ သိပ္ပံမောင်ဝမဟုတ်၊ သိပ္ပံမောင်ဝဟာ စာပီသက်ရင့်သူ တယောက်၊ သူရီးရင် ရီးရေပိုင် ဖြစ်စွာ၊ မင်းရို့က ခုမှ စာသင်ဆဲ အရွယ်တွေ၊ နီရာတိုင်း အတုလိုက်မခိုးနန့်&quot; ဟု တဖွဖွ သတိပီးခရရေ။

နောက်ထပ်၊ တခေတ်က ကျောင်းသုံး ဖြစ်ခသော &quot;''မိတ္တဗလဋီကာ''&quot;စွာလေ့ ကျောင်းလောကမာ မွီနှောက်ခရေ။ သုံးပွာ်‌လူဇော်လုပ်နည်း အတိုင်းပင် ကျောင်းသားအချင်းချင်း သုံးပွာ်လူဇော်လုပ်လာပြီးကေ ဆရာတိ စိတ်ခြူခံကာ ဖြီယှင်းကတ်ရရေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ်ဟူစွာ မူလကပင် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဖြစ်ရန် ရည်စူးလို့ သတ်သတ် စီမံ ပြုစုရရေ စာအုပ်မျိုး ဖြစ်ရာ ပြင်ပစျီးကွက်မှ အရောင်းသွက် ထင်ပေါ်လို့ စင်တော် ကောက်ခံရရေ စာအုပ်ကို ကျောင်းသုံး ပြဋ္ဌာန်းသော် အနည်းနန့် အများ ကမောက်ကမ ဖြစ်တတ်ရေ။

=== မူလတန်းအဆင့် ===
အသက် ၅-၁၀ နှစ် မူလတန်းဆင့် ကောင်မချေျားစွာ သင်သမျှကို သံသယ မထားဘဲ ခံယူတတ်ရေ။ မြင်ကေ မြင်ရေအတိုင်း မတွန့်ဆုတ်ဘဲ ပြောတတ် လုပ်တတ်ကာ မသိ မတတ်ကေ အမီးအပြင်းး ထူတတ်ပြီး ဖိုးပြောချင်ကောင်မချေျား ဖြစ်ကတ်ရာ ကျောင်းစာအုပ်မာ မပါဝင်ရေ မီးခွန်းတိကို မီးမြန်းရေအခါ ဂွတီးဂွကျ အဖြီမျိုး ပေါ်လှာတတ်ရေ။ တခါက မူလတန်းပြ ဆရာမတဦးစွာ စကားပုံတိကို မြန်မာစာ မီးခွန်းမာ ထည့်မေးရာ မသင်ပြခဖူးသော '''ဘုရားပြီးငြမ်းဖျက်'''ဟူရေ စကားပုံကို ထည့်မေးမိရေ။ မေးပုံမာ &quot;ဘုရားပြီး&quot; နောက်မာ ကွက်လပ်ချန်ပေးကာ အဖြီကို ရီးရန် ဖြစ်တေ။ ယင်းခါ ဖြီးဖြန်း ဖြေကတ်ပုံမာ အချေတချို့က &quot;ဘုရားပြီး ရှိခိုး&quot;ဆိုပနာ တဖုံ၊ &quot;ဘုရားပြီး ထုံးသုတ်&quot;ဆိုပနာ တမျိုး၊ &quot;ဘုရားပြီး မီးထွန်း&quot;ဆိုပနာ တလီ ဖြေကြရေ အပြင် တချို့တလီက စကားလိမ်ထင်ကာ &quot;ဘုရားပြီး ဖယီးပြား&quot;ဟု ရမ်းတုတ်ဖြေရေ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ်စွာ ကျစ်လျစ်တိကျရရေ ဖြစ်ပနာ အမားအယွင်း ပါဟိကေ ပြန်ပျင်ရရေ။ နမူနာ မူလတန်း ဖတ်စာအုပ်မာ &quot;မေဖေသာ မီးဖွားဧ့&quot;ဟု ပါဟိဖူးရာ၊ ကောင်မချေျားနန့် မီးဖွားခြင်း မဆိုင်၊ ကောင်မချေျား နားလည်လိမ့်မေ မဟုတ်ဟု ထောက်ပြကြလို့ ထို‌စာကြောင်းကို ဖြုတ်ပယ်‌ပီးရရေ။ ယင်းနည်းပိုင်ပင် အချက်အလက် မားယွင်းမှု ရာမက၊ အတွက်အချက် အမားအယွင်း၊ ရုပ်ပုံအမားအယွင်းတိကိုလည်း ဝိုင်းဝန်း ဝေဖန် အကြံပြုကတ်ရရေ။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

[[Category: ဘာသာရပ်အညွှန်းတိ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ]]
[[ကဏ္ဍ: ပညာရီးလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]</text>
      <sha1>1cph61887l7gx48qtak6um6eqs3ohqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကျောင်းသုံးစာအုပ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4550</id>
    <revision>
      <id>18735</id>
      <timestamp>2026-06-18T07:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ဘာသာရပ်အညွှန်းတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="94fihypwaf9zy3s540nswbkglt4qwc5" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဘာသာရပ်အညွှန်းတိ]]</text>
      <sha1>94fihypwaf9zy3s540nswbkglt4qwc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သုတေသန</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4551</id>
    <revision>
      <id>18737</id>
      <timestamp>2026-06-18T07:50:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Research-Warner-Highsmith.jpeg|thumb|upright|[[Basrelief]] sculpture &quot;Research holding the torch of knowledge&quot; (1896) by [[Olin Levi Warner]]. [[Library of Congress]], [[Thomas Jefferson Building]], in [[Washington, D.C.]]]]  '''သုတေသန''' ({{lang-en|'''research'''}}) ဆိုစွာမာ သိုမှီးစုဆောင်း ရဟိထားရေ ဗဟုသုတများစွာကို တိုးပွားစီရန်အ...&quot;</comment>
      <origin>18737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7358" sha1="fkixeugtcxx8pob2wabva7pfynyls8z" xml:space="preserve">[[File:Research-Warner-Highsmith.jpeg|thumb|upright|[[Basrelief]] sculpture &quot;Research holding the torch of knowledge&quot; (1896) by [[Olin Levi Warner]]. [[Library of Congress]], [[Thomas Jefferson Building]], in [[Washington, D.C.]]]]

'''သုတေသန''' ({{lang-en|'''research'''}}) ဆိုစွာမာ သိုမှီးစုဆောင်း ရဟိထားရေ ဗဟုသုတများစွာကို တိုးပွားစီရန်အတွက်ရာ ပြုလုပ်ရေ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းဟိပြီးကေ စနစ်ကျသော အလုပ်တမျိုးဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;{{Cite book|doi = 10.1787/9789264239012-en|title = Frascati Manual|series = The Measurement of Scientific, Technological and Innovation Activities|year = 2015|isbn = 978-9264238800|last1 = OECD|url = https://eduq.info/xmlui/handle/11515/35750|author1-link = OECD|access-date = 19 September 2020|archive-date = 5 June 2020|archive-url = https://web.archive.org/web/20200605123738/https://eduq.info/xmlui/handle/11515/35750|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; သုတေသနမာ ပြဿနာ (သို့) အကြောင်းအရာတရပ်နန့်ပတ်သက်ပနာ နားလည်မှု ပိုပြီးကေဖြစ်ပေါ်လှာစီရန် သတင်းအချက်အလက်တိကို စုဆောင်းခြင်း၊ စနစ်တကျ စီမံခြင်းနန့် အသေးစိတ် လိ့လာသုံးသပ် စိစစ်ဝေဖန် ပိုင်းခြားခြင်းတိ ပါဝင်ရေ။ သုတေသနလုပ်ငန်းတခုစွာ နယ်ပယ်တခုမာ အတိတ်ကပြုလုပ်ခသော (သုတေသန)လုပ်ငန်းတခုကို ချဲ့ထွင်ခြင်းလည်း ဖြစ်နှိုင်ရေ။ အကြောင်းအရာတရပ် (သို့) ပညာရီးအတွက် ဗဟုသုတအသိပညာတိကို ပိုပြီးကေ ဖွံ့ဖြိုးစီရန် သုတေသနလုပ်ငန်းတိကို အသုံးပြုနှိုင်ရေ။  စမ်းသပ်မှုတိ၊ လုပ်ငန်းစဉ်တိ၊ ကိရိယာတိ၏ ကြောင်းကျိုးခိုင်လုံမှုကို စစ်ဆီးစမ်းသပ်ရန် အယင်ပြုလုပ်ဖူးသော သုတေသနလုပ်ငန်းမှ အစိတ်အပိုင်းတချို့ (သို့) တခုလုံးကို ပုံစံတူ လုပ်ဆောင်နိုင်လီရေ။ 

(သိပ္ပံပညာရပ်)အသုံးချသုတေသန (applied research) နန့် မတူဘဲ အခြီခံသုတေသန (basic research) ဧ့ မူလရည်ရွယ်ချက်တိမာ လူသားရို့ဧ့ အသိပညာတိ တိုးတက်နိုင်ရီးအတွက် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ လိ့လာစူးစမ်းခြင်း၊ အနက်ဖော်ထုတ်ခြင်းနန့် စနစ်၊ နည်းလမ်းပိုင်းဆိုင်ရေ သုတေသနနန့် ဖွံ့ဖြိုးမှုရို့ ဖြစ်တေ။ သုတေသနပြုရာမာ ချိုင်ကပ်ပုံနည်းလမ်းတိစွာ 'အသိပညာ ဘာသာရပ်တိ' (epistemologies) ထက်မာမူတည်ကာ ချိုင်းကပ်ပုံတိစွာ လူမှုဘာသာရပ်တိ{{efn|လူမှုဘာသာရပ်တိဆိုစွာမာ ဒဿန၊ ဂီတ၊ စာပီ၊ အနုပညာဘာသာရပ် အစဟိစွာရို့ဖြစ်တေ။}} (humanities) နန့် သိပ္ပံဘာသာရပ်တိကြား ကေလည်းကောင်း ထိုတူညီရေ ဘာသာရပ်တိအတွင်းမာကေလည်းကောင်း ကကောင်း ကွဲပြားနှိုင်ရေ။ သုတေသန ပုံစံတချို့ဟိ၏ ။ ယင်းရို့မာ သိပ္ပံ၊ လူမှုဘာသာရပ်တိ၊ အနုပညာ၊ စီးပွားရီး၊ လူမှုဆက်ဆံ၊ လုပ်ငန်းဆိုင်ရေ စီးပွားရီး၊ စျီးကွက်ဆိုင်ရေ၊ ဘဝ၊ နည်းပညာ အစဟိစွာရို့ဖြစ်တေ။ သုတေသနလုပ်ဆောင်မှုတိနန့်ပတ်သက်ပနာ သိပ္ပံနည်းကျလိ့လာမှုကို အိန်းဂလိချ်ဘာသာစကားဖြင့် metascience (သို့) meta-research ဟု သုံးနှုန်းရေ။

== ဝေါဟာရကေးမြစ် ==
[[File:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|thumb|upright=0.7|[[Aristotle]], (384–322 BC), one of the early figures in the development of the [[scientific method]]&lt;ref&gt;&quot;[https://www.pbs.org/saf/1307/features/knows.htm The Origins of Science] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030303204503/http://www.pbs.org/saf/1307/features/knows.htm |date=3 March 2003 }}&quot;. ''[[Scientific American Frontiers]]''.&lt;/ref&gt;]]

သုတေသနစွာ ပါဠိဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာရာ ''သုတ'' (အကြားအမြင်) နန့် ''ဧသနာ'' (ယှာမှီးခြင်း) ရို့ကို ပေါင်းစပ်ထားရေ စကားလုံးဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ သုတေသနထုံး၊ စာမျက်နှာ= ၈-၁၀။&lt;/ref&gt;

အိန်းဂလိချ်ဘာသာစကား ''research'' စွာ အလယ်ခေတ် ပြင်သစ်ဘာသာစကားမှ  &quot;''recherche''&quot; မှဆင်းသက်လာကာ ''ရှာဖွီထွက်ခြင်း'' အနက်ရဟိရေ။ ယင်းစကားလုံးမာလေ့သော့ ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်ဘာသာ ဝေါဟာရ &quot;''recerchier''&quot; မှဖြစ်ပနာ ''re''- နန့် &quot;cerchier&quot; (သို့)  &quot;sercher&quot; (ရှာဖွီ) ရို့ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်တေ။ ထိုဝေါဟာရကို အစောဆုံးအသုံးပြုခရေ မှတ်တမ်းမာ ၁၅၇၇ မာ ဖြစ်တေ။&lt;ref name=&quot;Merriam_webster&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/research|title=Research|author=|first=|date=|website=Merriam-Webster.com|publisher=Merriam-Webster, Inc.|accessdate=20 May 2018}}&lt;/ref&gt;

==မှတ်စု==
{{notelist}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}


[[Category:သုတေသနရင်းမြစ်တိ]]

{{stub}}</text>
      <sha1>fkixeugtcxx8pob2wabva7pfynyls8z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဆောင်းပါးတိုအားလုံး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4552</id>
    <revision>
      <id>18738</id>
      <timestamp>2026-06-18T07:51:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အကြောင်းအရာစာရင်းတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="4jmmggaotwaxu0e6iak6sdzcojy1mah" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အကြောင်းအရာစာရင်းတိ]]</text>
      <sha1>4jmmggaotwaxu0e6iak6sdzcojy1mah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ချီဟိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4553</id>
    <revision>
      <id>18739</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:03:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ဖိုင်:Cihai_1937.JPG|right|thumb|200x200px| ၁၉၃၇ ထုတ် ချီဟိုင်အဘိဓာန်]] &quot;ချီဟိုင်&quot;(辞海)ကို ၁၉၁၅ မာပုဂ္ဂလိက ကျုံးဟွာ စာအုပ်တိုက် တည်ထောင်သူ လူဖေ့ခွေ ကစတင်ခခြင်း ဖြစ်တေ။ ပထမဆုံးအယ်ဒီတာ စူးရှင်းချိန် စ...&quot;</comment>
      <origin>18739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35730" sha1="qm1lf40ipzrp88g2vs1xz2vuuv4ss26" xml:space="preserve">[[ဖိုင်:Cihai_1937.JPG|right|thumb|200x200px| ၁၉၃၇ ထုတ် ချီဟိုင်အဘိဓာန်]]
&quot;ချီဟိုင်&quot;(辞海)ကို ၁၉၁၅ မာပုဂ္ဂလိက ကျုံးဟွာ စာအုပ်တိုက် တည်ထောင်သူ လူဖေ့ခွေ ကစတင်ခခြင်း ဖြစ်တေ။ ပထမဆုံးအယ်ဒီတာ စူးရှင်းချိန် စွာ ၁၉၃၆ ခုနှစ်မာ အတွဲကြီးနှစ်တွဲကို တရားဝင်ထုတ်ဝီခရေ။ ၁၉၅၇ စတ်တင်ဘာလ လက်ျာဝါဒီတဗျင်းများလွန်းလှုပ်ရှားနိန်ချိန်မာ၊ [[မော်စီတုန်း]] [[ရှန်ဟိုင်း]]သို့ လည်ပတ်ခရေအခါ ချီဟိုင်ကို မွမ်းမံပနာ ထုတ်ဝီရန် ဆုံးဖြတ်ခရာ၊ စူးရှင်းချိန်က အယ်ဒီတာချုပ် လုပ်ရရေ။ ပြီးကေ [[ယိုင်ကျေးမှု တော်လှန်ရီး]] ဖြစ်ပွားရာ၊ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီတီးဖြတ်မှုတနားတရပ်လားရေ။ &lt;ref name=&quot;王炳根2014&quot;&gt;{{Template:Cite book|author=王炳根|title=玫瑰的盛開與凋謝 冰心與吳文藻（一九五一～一九九九）|url=http://books.google.com/books?id=e04wBQAAQBAJ&amp;pg=PA120-IA51|date=1 November 2014|publisher=獨立作家|isbn=978-986-5729-42-4|pages=120–}}&lt;/ref&gt;  ချီဟိုင် ထုတ်ဝီရာမာ နန်ကျင်းမှ ဟန်ကျိုးသို့ ပြောင်းရွိရခြင်းနန့် ပြည်မားစစ်ကို ကြုံခရရေအပြင်၊ မူကွဲအမျိုးမျိုး ထုတ်ဝီခြင်းကိုလေ့ ကြုံခရရေ။ 

&quot;ချီဟိုင်&quot;စွာ ဘာသာစကားလုံးကောက်နန့် [[စွယ်စုံကျမ်း]] လုံးကောက်များ စုဆောင်းပေါင်းစပ်ထားသော ပေါင်းစည်းအဘိဓာန် တစုံ ဖြစ်တေ။ သက်ဆိုင်ရေ တတ်ကျွမ်းပညာသျှင်အဖွဲ့များ အကူအညီနန့် ကြပ်မတ်စွာ ပြုစုထားပနာ သိကောင်းစရာတိနန့် တိကျမှန်ကန်မှုမာ အလွန် စိတ်ချရယား၊ [[တရုတ်ပြည်]]ဧ့ အအားထားရဆုံး [[ရည်ညွှန်းကျမ်း]]တိထဲက တရွီ ဖြစ်တေ။ အလွယ်ဖြင့် မှတ်ပုံတင်သော ကုမ္ပဏီနာမည်ကို လက်မခံလို့ ဟောင်ကောင်ကုမ္ပဏီဧ့ နာမည်ကို ထိုစာအုပ်မာ သို့မဟုတ် ၁၇၁၆ ခုနှစ်ဧ့ ခန်းကျိအဘိဓာန်မာရာ ယှာတွိ့မည် ဖြစ်တေ။ ချီဟိုင်ကို လက်ဟိမာ ရှန်ဟိုင်းအဘိဓာန်ထုတ်ဝီရီးတိုက်မှ တာဝန်ယူ ထုတ်ဝီပြီး၊ ထိုင်ဝမ်မာ ရိုးရာတရုတ်စာဖြင့် ထုတ်ဝီရေ။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်ထုတ် ချီဟိုင်စာအုပ်မာ တရုတ်စာလုံးပေါင်း ၁၉၄၈၅ လုံး စုဆောင်းထားရေ။ (ထိုထဲမာ ရိုးရာစာလုံးနန့် ဆင်တူစာလုံးများ ပါဝင်ရေ။) 

'''ချီဟိုင်ကြီး'''မာ ချီဟိုင်ကို အခြီခံပြီး အကျယ်ဖြန့်ထားသော ဧရာမ[[အဘိဓာန်]]စာအုပ်ကြီး ဖြစ်ကာ၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်မာ တရားဝင် ထုတ်ဝီပြီး၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစပြီးကေ ဆက်တိုက် ထုတ်ဝီစွာ၊ ၂၀၁၅ နှစ်ကုန်ထိ ထုတ်ခရေ။

== အကြောင်းအရာစဉ် ==
ချီဟိုင်စွာ [[ဝေါဟာရ]]ကို အဓိကအကြောင်းအရာအဖြစ် အသုံးပြုရေ။ ချီဟိုင်စွာ အများသုံးဝေါဟာရအပြင် ကြွယ်ဝလှသော အထူးပြုဘာသာရပ် အခေါ်အဝေါ်ဝေါဟာရတိကိုပါ စုဆောင်းစွာ ဖြစ်ရာ၊ [[သဘာဝတ္ထဗေဒ|အတွေးအခေါ်]], [[သမိုင်း]], [[ဆီးပညာ]], [[ဥပဒေ]], [[ဓာတုဗေဒ]], [[ဘာသာတရား]], [[သင်္ချာ]] စရေ များမြောင်လှသော ဘာသာရပ်တိနန့် နယ်ပယ်အသီးသီးမှ ဝေါဟာရတိကို စုဆောင်းထားရေအတွက် စွယ်စုံကျမ်းနန့် တူလှစွာသော ဧရာမအဘိဓာန် ဖြစ်လာရေ။ 

ချီဟိုင်စွာ စကားလုံး တည်ပုဒ်ထားရေအတွက် လုံးကောက်အဘိဓာန် အနေနန့်ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ဝေါဟာရအဘိဓာန် အနေနန့်ပါ အသုံးကျရေ။

== ပြုစုရေသမိုင်း ==
&quot;မြစ်စင်းတရာ ပင်လယ်ထဲ စီးဝင်ရေ&quot;ဆိုရေ တရုတ်စကားပုံကို မှီးလို့ ချီဟိုင်ဟု မှည့်သော ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက်ဧ့ တာဝန်ခံ လူဖေ့ခွေစွာ ၁၉၁၅ မာ စတင် လှုပ်ရှားခပြီးကေ၊ ကုန်သွယ်ရီးစာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်သော &quot;ချီယွင်&quot;အဘိဓာန်နန့် နိူင်းပြိုင်နီရရေ။ 

၁၉၂၉ မာ ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက် ချီဟိုင်ပြုစုရီးအဖွဲ့စွာ [[နန်ကျင်း]]မှ [[ဟန်ကျိုး]]သို့ ပြောင်းရွိစွာ &lt;ref name=&quot;方韶毅2011&quot;&gt;{{Template:Cite book|author=方韶毅|title=民國文化隱者錄|url=http://books.google.com/books?id=NYGAAQAAQBAJ&amp;pg=PA231|date=1 July 2011|publisher=獨立作家－秀威出版|isbn=978-986-221-758-0|pages=231–}}&lt;/ref&gt; ။ 

ကြာရှည်ရင်းနှီးရယား၊ အကျိုးအမြတ် မရဟိအတွက်နန့်၊ အကြိမ်များစွာ လုပ်ငန်း ရပ်ဆိုင်းရယားနောက်၊ လူဖေ့ခွေစွာ ဆက်တိုက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး၊ ၁၉၂၈ မာ စူးရှင်းချိန်ကို အထူးဖိတ်ခေါ်ကာ ချီဟိုင် အယ်ဒီတာအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီးကေ၊ နောက်ဆုံး ၁၉၃၆ မာ တရားဝင် ထုတ်ဝီလိုက်ရာ၊ တပြည်လုံး အံ့ဩဘနန်း ဖြစ်ကုန်ရေ။ 

[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] ထူထောင်ပြီးကေသွီးသစ်လောင်းရီးနန့် လူတန်းစားတွန်းလှန်ရီးအတွက် လိုအပ်ချက်နန့် မကိုက်ညီအတွက်နန့် ချီဟိုင်ကို နောက်ထပ် မွမ်းမံရန် မော်စီခေါက်က တောင်းဆိုရေ&lt;ref&gt;{{Template:Cite book|author=智效民|title=民国那些教育家|url=http://books.google.com/books?id=u3qMAwAAQBAJ&amp;pg=PA189|date=1 October 2013|publisher=四川文艺出版社；Esphere Media (美国艾思传媒)|language=zh-cn|isbn=978-7-5411-3768-6|page=189|quote=由於辞海不能適應「思想改造」和「階級鬥爭」的需要，毛澤東要求重新修訂。}}&lt;/ref&gt; ။ 

၁၉၅၇ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ [[မော်စီတုန်း]] စွာ ချီဟိုင်အဟောင်းကို ပြုပျင်ရန် ရှန်ဟိုင်းမာ ဆုံးဖြတ်ခရေ။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်မာ ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက် ချီဟိုင်ပြုစုရီးအဖွဲ့ကို တည်ထောင်လိုက်ယားနောက်၊ ပြင်ဆင်မှုလုပ်ငန်းမာပါဝင်ရန် တတ်ကျွမ်းသူ ၅၀၀၀ လှောက်နန့် ဖွဲ့စည်းခရေ။ ၁၉၆၁ မှ ၁၉၆၂ နှစ်ဦးထိ ချီဟိုင် အစမ်းကျမ်းကို ထုတ်ဝီစွာ၊ ၁၉၆၅ မာ &quot;အတည်မပြုရသိမ့်သော မူကြမ်း&quot;ကို ပြီးစီးစွာ၊ ယိုင်ကျေးမှုတော်လှန်ရီး ကာလအတွင်းမှာ မွမ်းမံတီးဖြတ်ရီးလုပ်ငန်း တနားတခါ ရပ်တန့်လားခရေ တော်လှန်ရီး ပြီးကေ ပြန်ပနာ စတင်ရာ၊ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မာ ပထမဆုံးအနိန်နန့်ကြိမ် ပြုပျင်မွမ်းမံထားသော ချီဟိုင်ကို တရားဝင် အရာတွင်ရေ။ 

အသွင်ပြောင်းပြီး ပြန်ပနာမွီးဖွားလာရေ၊ လူတန်းစားတော်လှန်ရီးခေတ်မာ ထုတ်ဝီသော ဒုတိယကြိမ်ထုတ် ချီဟိုင်မာ တည်ပုဒ်တိနန့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တိစွာ နိုင်ငံရီးအရကေလေ့ကောင်း၊ အတွေးအခေါ်နန့် သဘောတရားပိုင်းမာကေလည်းကောင်း လက်ဝဲဆန်နိန်ပြီးကေ ယိုင်ကျေးမှုတော်လှန်ရီး ပြီးထိအောင် ပြင်ဆင်နိုင်ခြင်း မဟိဘဲ ကျန်နီစွာ &lt;ref name=&quot;中国图书评论2010&quot;&gt;{{Template:Cite book|title=中国图书评论|url=http://books.google.com/books?id=EepMAQAAIAAJ|year=2010|publisher=中国图书评论编辑部|language=zh-cn|page=6|quote=第二版《辞海》对第一版《辞海》作了脱胎换骨的改造。但是,由于第二版《辞海》是在&quot;以 阶级斗争为纲&quot;的年代出版的,条目的设置和释义受到一定的影响。&quot;文化大革命&quot;结束后,对《辞海》 ... 同时,许多重要问题,特别是思想、政治和理论问题的拨乱反正,还未能 在这一版中得到反映,释文中仍然存有一些&quot;左&quot;的痕迹。 1981 年年初,夏老主持召开 ...}}&lt;/ref&gt; ။ 

[[ထိုင်ဝမ်]]ဟိ ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက်မှ လေဖေးဟုန် ပြန်ပနာပြုပျင်ပြီး အသစ်ထုတ်လိုက်သော ချီဟိုင်ကို ထိုင်ဝမ်မူအနေနန့် ၂၀၀၀ ခုနှစ် ရောက်သော် ဒသမကြိမ်မြောက်ပင် ထုတ်လိုက်ယာ ဖြစ်တေ &lt;ref&gt;[http://www.chunghwabook.com.tw/product_d.php?lang=tw&amp;tb=1&amp;id=32&amp;cid=2 辭海]，臺灣中華書局&lt;/ref&gt; ။

== စကားအက်ဖွယ်ရာ ==
မော်ဝါဒီတဦး ဖြစ်သူ ချိန်စုံလီက ဝေဖန်ကပင်ာ ၁၉၉၉ ထုတ် ချီဟိုင်မာ တန်ပြန်သောင်းကျန်းမှုနန့် ဆိုင်ရေ ဝေါဟာရများမာ နိုင်ငံရီးအရ မားယွင်းဖော်ပြမှုတိ ဟိနီရေလို့ ဖြစ်တေ ။ 

ပညာသျှင် လီစုံ့ရှင်းက ဝေဖန်ကပင်ာ ဆဋ္ဌမကြိမ်ထုတ် ချီဟိုင်မာ တိုင်းတာရီးယူနစ်တိနန့် ပတ်သက်ပြီး အစကြိမ်ထုတ်တိထက် ပြင်ဆင်ထားရေ မှန်ကေလေ့ ပြင်ဆင်ရန် အချက်တိ များစွာ ကျန်ဟိနီသိမ့်ရေ ဆိုပနာ ဖြစ်တေ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=再评《辞海》在量和单位方面存在的问题 |url=http://www.cnki.net/KCMS/detail/detail.aspx?QueryID=0&amp;CurRec=18&amp;recid=&amp;filename=WHSW201004019&amp;dbname=CJFDTEMN&amp;dbcode=CJFQ&amp;pr=&amp;urlid=&amp;yx=&amp;v=MjkzNThSOGVYMUx1eFlTN0RoMVQzcVRyV00xRnJDVVJMK2ZZdWRtRnlIZ1VyM09NaVhZZWJHNEg5SE1xNDlFYlk= |accessdate=9 November 2019 |archivedate=21 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210121043459/https://www.cnki.net/KCMS/detail/detail.aspx?QueryID=0&amp;CurRec=18&amp;recid=&amp;filename=WHSW201004019&amp;dbname=CJFDTEMN&amp;dbcode=CJFQ&amp;pr=&amp;urlid=&amp;yx=&amp;v=MjkzNThSOGVYMUx1eFlTN0RoMVQzcVRyV00xRnJDVVJMK2ZZdWRtRnlIZ1VyM09NaVhZZWJHNEg5SE1xNDlFYlk= }}&lt;/ref&gt; ။ 

== မူကွဲ ==

=== ချီဟိုင်, Cihai ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| ဗားရှင်း 
| ဖြန့်ချိချိန် 
| စုဆောင်း စကားလုံး 
| စာအုပ်နံပါတ် 
|-
| ပထမကြိမ်ထုတ် 
| ၁၉၃၆ 
| 82,827 
| - 
|-
| ဒုတိယကြိမ်ထုတ် 
| ၁၉၆၅ 
| 97,792 
| - 
|-
| တတိယကြိမ်ထုတ် 
|၁၉၇၉
| 127,186 
| ယူနီဖောင်းစာအုပ်နံပါတ် 17187-27 
|-
| စတုတ္ထကြိမ်ထုတ် 
| ၁၉၈၉ 
| 123,931 
| ISBN 9787532600830 
|-
| ပဉ္စမကြိမ်ထုတ် 
|၁၉၉၉
| 122,835 
| ISBN 9787532605231 
|-
| ဆဋ္ဌမကြိမ်ထုတ် 
|၂၀၀၉
| 127,221 
| ISBN 9787532631056 
|}

* [[၁၉၃၆]] ထုတ် -ပ-ဒု ၂ တွဲ၊ စူးရှင်းချိန် တီးဖြတ်ရေ။ ယင်းစွာ အကြိမ်များစွာ ပုံနှိပ်ခံရ၊ [[၁၉၈၁]] [[ဂျန်နဝါရီ]]မာ ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက်မှ ကြိမ်ဖန်တရာ ပုံနှိပ်ခရေ။ 
* [[၁၉၄၇]] ထုတ် - တတွဲတည်း၊ ဟောင်ကောင် ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက်စွာ [[၁၉၈၃]] ခုနှစ်မာပြန်ပနာပုံနှိပ်ခရေ။ ISBN 978-962-231-005-6 
* [[၁၉၆၁]] ထုတ် - ၁၉၆၁ မှ [[၁၉၆၂]] အစောပိုင်းအထိထုတ်ဝီခရေ ချီဟိုင်ဧ့ စမ်းသပ်စာအုပ်။ ဘာသာရပ်စနစ်ဖြင့် ၁၆ တွဲခွဲထား။ 

* [[၁၉၆၅]] ထုတ် - ချီဟိုင် အတည်မပြုသိမ့်ရေ မူကြမ်း၊ အထဲပိုင်းမာရာ ဖြန့်ချိ၊ ပ/ဒု ၂ တွဲခွဲ။ 

* [[၁၉၇၉]] ထုတ် - ရှန်ဟိုင်းအဘိဓာန်ထုတ်ဝီရီးမှ ထုတ်ဝီရေ။ သုံးတွဲပါ၊ အထူးပြုဘာသာရပ် ၂၆ ခုဟိ။ [[၁၉၈၀]] ခုနှစ်မာ အသေးစား ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီခရေ။ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ထုတ်ဝီမှုမာ စကားလုံးအသစ်တိနန့် စွယ်စုံကျမ်းဆောင်းပါးတိ ပါဝင်ရေ။ အယ်ဒီစွာတိမာ စူးရှင်းချိန် ၊ ချိန်ဝမ့်တောက်နန့် ရှကျိန်းနုံ ဖြစ်။ 

: [[၁၉၇၉]] ခုနှစ်မာ ထုတ်ဝီခရေ ချီဟိုင်မာစာလုံးပေါင်း ၁၄၈၇၂ လုံး၊ စကားလုံး ၉၁၇၀၆ နန့်သရုပ်ဖော်ပုံ ၃၀၀၀ ကျော် ပါဝင်ရေ။ ရဟိသောစကားလုံးတိကို တရုတ်စာလုံး ဆွဲချက်အလိုက် ခွဲထုတ် စီစိုင်ရေ။ 

* [[၁၉၈၉]] ထုတ် - ၁၉၇၉ ထုတ်နန့် တတူတူပင် ဖြစ်ပြီးကေ စွယ်စုံကျမ်းဝင်စကားလုံးတိကို ခွဲခြားရေ မာတိကာ တစောင် ထည့်ခရေ။ 

: [[၁၉၈၉]] ထုတ် ချီဟိုင်မာ ပါဝင်ရေ စာလုံးပေါင်း ၁၆,၅၃၄ လုံး၊ အသုံးများသော စကားလုံးတိနန့် စွယ်စုံကျမ်းလာ စကားလုံးပေါင်း ၁၀၃၀၀၀ ကျော်ဟိရေ။ စာအုပ် တအုပ်လုံးမာ စာလုံးရေ ၁၆ သန်းကျော်ဟိရေ။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်ရီးဌာနအလွယ်ဇယားနန့် တရုတ်စာလုံး ဒေါင့်လေးထောင့်နန့် ရှာဖွီနည်း ရည်ညွှန်းနန့်တည်ပုဒ်ပြင်ပစာသား ရှာဖွီခြင်း ရည်ညွှန်းကိုထည့်သွင်းခရေ။ 
: ၁၉၈၉ ခုနှစ်ထုတ် ချီဟိုင်မှထုတ်ဝီသောစကားလုံးတိစွာ စွယ်စုံကျမ်းလာ စကားလုံးတိအပေါ် ပိုပြီးကေအာရုံစိုက်ရေ။ 

* [[၁၉၉၉]] ထုတ် - ဗားရှင်းမျိုးစုံဟိ၊ ရောင်စုံပုံများ ထည့်အုံးပြီး အသံထွက်အလိုက်စီထားသော ဗားရှင်းလည်း ဟိ၊ ၂၀၀၃ မာ သိမ်းဆည်းရဖို့ စီးရီးကို ထုတ်ဝီ။ တီးဖြတ် ရှကျိန်းနုံ ဖြစ် &lt;ref&gt;{{Template:Cite web|url=http://chlb.cishu.com.cn/Version/AidText?version=5&amp;aid=4|title=《辞海》（1999 年版）|accessdate=|author=|date=|publisher=}}&lt;/ref&gt; ။ 

: ဗားရှင်းအားလုံးဧ့ စာသားနန့် အကြောင်းအရာရေ တူညီပြီး၊ ကွဲပြားမှုကို ရုပ်ပုံ အထားအသိုနန့် တည်ပုဒ်အစီအစိုင်ဖြစ်တေ၊ ရောင်စုံစာအုပ်မာကာလာဓာတ်ပုံတိကို အသုံးပြုရေ။ အရာစာအုပ်တိမာ ဖြူမည်းမျှိုင်းဆွဲ သရုပ်ဖော်ပုံကို အသုံးပြုရေ။ အသံစဉ်ဗားရှင်းမာ တရုတ်အသံထွက်အလိုက် စကားလုံးစီစိုင်ထားရာ ချီဟိုင်စာအုပ်တိအနက် ပထမဆုံးအနိန်နန့် ဖြစ်တေ။ 
: ၁၉၉၉ ထုတ် ချီဟိုင်မာစာလုံးပေါင်း ၁၉,၄၈၅ ခု (ရိုးရာစာလုံးတိနန့် မူကွဲစာလုံးများ) ပါဝင်ရေ၊ ယင်းအနက် ၁၇,၆၇၄ စွာ တည်ပုဒ်တိအဖြစ်စာရင်းဝင်ခရေ။ တည်ပုဒ်နန့် သီးသန့်ဝေါဟာရတိမာ ၁၂၂၈၃၅ လုံး၊ စာအုပ်တရွီလုံးမာ စာလုံးပေါင်း ၁၉၈၃၀၀၀၀  ဟိရေ။ 
:* ပုံမှန်စာအုပ် : ၃ တွဲ။ 
:* ခြုံ့စာအုပ်: ၁ တွဲ။ 
:* ရောင်စုံစာအုပ် - အတွဲ ၅ တွဲ (နောက်ဆက်တွဲရည်ညွှန်းကျမ်း ပါ) ။ 
:* ရောင်စုံပုံခြည်း သိမ်းဆည်းရန်စာအုပ် - အတွဲ ၉ တွဲ၊  ချီဟိုင် အယ်ဒီတာ ရှကျိန်းနုံ ကိုယ်တိုင်လက်မှတ်ထိုးထားရေ ရွှီသတ္တုပါးအမှတ်တရကဒ်ဖြင့် အရောင်အပြည့် ပုံနှိပ်ခြင်း။ 
:* ရောင်စုံခြုံ့စာအုပ် (sequence): စုစုပေါင်း ၅ တွဲ။ 
:* ပုံမှန်ဆိုက်စာအုပ် (အသံထွက်စီ): ၄ တွဲ။ 
:* ပြန်ပနာထုတ်ဝီ (sequence): 2002 ခုနှစ်မာထုတ်ဝီ၊ ၁ တွဲ။ လုံးကောက်တည်ပုဒ် အရွီအတွက်မာ ၁၇,၅၂၃ ခု၊ ရိုးရာနန့်မူကွဲအလုံးရေ ၆၁၂၉ လုံး၊ စာလုံးပေါင်း ၁၀၅,၄၀၀ နန့် တအုပ်လုံး စာလုံးရေ ၁၈.၈၂ သန်းဟိရေ။ 
:* ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီစုဆောင်းမှု (sequence): စုစုပေါင်း ၄ တွဲ။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်မာထုတ်ဝီခပြီးကေ စုစုပေါင်းစကားလုံး ၁၇.၀၈ သန်း၊ ဖြူမဲမျှိုင်းဆွဲပုံပေါင်း ၃,၆၀၀ ကျော်ဟိရေ။ 

* [[၂၀၀၉]] ထုတ် - ၂၀၀၉ စတ်တင်ဘာ ၂၁ ရက်မာထုတ်ဝီစွာ၊ ၂၀၀၉ ထုတ် ချီဟိုင်ကို ရှကျိန်းနုံနန့် ချိန်ကျိလိရို့မှ အဓိက တီးဖြတ်ရေ။ ယင်းဧ့နယ်ပယ်စွာ ပဉ္စမကြိမ်ထက် စိကေချေ ပိုပြီးကေမြင့်မားရေ။ စုစုပေါင်း စာလုံးရီမာ ၂၂ သန်းမျှသော စာလုံးများ ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ ၁၉၉၉ ခုနှစ်မာ ပဉ္စမထုတ်ဝီမှုထက် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုပြီးကေမြင့်မားရေ။ [[တည်ပုဒ်]] တသောင်း ထပ်တိုးစွာ၊ အပြောင်းအလဲရေ စာအုပ်ဧ့ သုံးပုံတပုံကျော်လှောက် ဟိပြီးး တည်ပုဒ် ၇၀၀၀ လောက်ကို ဖျက်ပစ်ခရေ။ 
တည်ပုဒ်သစ်တိက လွဲလို့၊ မူလတည်ပုဒ်များမာ ကကောင်းများလွန်းရေ ပြန်ညွှန်းများ၊ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုယှင်းပြချက်သစ်များ၊ အခြီအနီသစ်များ၊ သတ်မှတ်ချက်သစ်များ၊ ကိန်းဂဏန်းသစ်တိကို ထည့်သွင်းရေ။ ပျောက်ဆုံးနိန်ရေစကားတိ၊ အသံများ၊ အဓိပ္ပာယ်တိနန့် အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူမှုတိ၊ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ပစ္စည်းများ၊ [[စကားလုံး]]များ၊ [[သင်္ကေတ]]များစရေ အမားအယွင်းတိနန့် မလိုအပ်ရေစကားလုံးတိ၊ မသင့်လျော်သော အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူမှုတိကို ပြင်ဆင်ရန် ကျန်ဟိနီသိမ့်ရေ ဖြစ်တေ&lt;ref&gt;{{Template:Cite web|url=http://chlb.cishu.com.cn/Version/AidText?version=6&amp;aid=8|title=历版辞海|accessdate=2018-11-10|work=chlb.cishu.com.cn}}&lt;/ref&gt; ။ 
===ဆဋ္ဌမကြိမ်ထုတ် ချီဟိုင်===
ဆဋ္ဌမကြိမ်ထုတ် (၂၀၀၉)စွာ ရောင်စုံအဘိဓာန် ဖြစ်ပြီးကေ နိုင်ငံတိုင်း စံချိန်စံညွှန်းအရ ၁၆ ချိုးဖြင့် ငါးတွဲ(စာကိုယ်အတွက် ၄ တွဲ၊ ကျမ်းညွှန်းအတွက် ၁ တွဲ)။ စာအုပ်မာ စာလုံးရေ ၂၂ သန်းလှောက်ရှိပြီး တည်ပုဒ်ပေါင်း ၁၂၇၀၀၀ လှောက်ဟိရေ။ အသံထွက်အလိုက် စီရေ။ စာအုပ်ထဲမာ ရောင်စုံပုံပေါင်း ၁၈၀၀၀ ကျော် (၁၉၉၉ ခုနှစ်ထက် ရုပ်ပုံ ၂၀၀၀ ကျော်နန့် အမှန်အကန်ပုံပေါင်း ၅၀၀ ကျော်ဖြည့်စွက်ထားရေ)၊ အများစုကတော့ခါ အရောင်ရုပ်ပုံများ၊ ဓာတ်ပုံတိနန့် စာသားတိ၊ ရောင်စုံများဖြစ် ရေ။  

ဆဋ္ဌမကြိမ်ထုတ် ချီဟိုင်စွာ ရှီးခေတ် [[တရုတ်စာ]]လုံးတိကို စုဆောင်းစွာကို ဖောက်ထွက်ပြီး၊ မျက်မှောက်ခေတ် အများသုံး တရုတ်စာ ၅၀၀၀ ကျော်ကို ထပ်မံစုစည်းရာ၊ အဓိပ္ပာယ်အရ ပြောကေ၊ အလုံးရေ ၂၀၀၀၀ တိုးမြှင့်စုစည်းခြင်း ဖြစ်တေ။
 
[[တရုတ်အက္ခရာ]]များ၊ အသံထွက်ကူးယူချက်တိ၊ အထူးပုံသဏ္ဌာန်စကားလုံးသတ်မှတ်ချက်တိ၊ ဒီဂျစ်ရေအသုံးပြုမှု၊ အရွီအတွက်နန့် ယူနစ်တိနန့်သိပ္ပံနည်းကျနန့် နည်းပညာဆိုင်ရေ အသုံးအနှုန်းတိကိုလည်း အမျိုးသားယူနီဖောင်းစည်းမျှိုင်းတိနန့်အညီ ကိုင်တွယ်ရေ။

==ထိုင်ဝမ်ချီဟိုင်==
[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]မှ [[ထိုင်ဝမ်]]သို့ ပြောင်းရွိခရေ ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက် (ထိုင်ဝမ်ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက်) စွာ ၁၉၅၆ ခုနှစ်မာ &quot;ချီဟိုင်&quot; အတွဲ ၂ ခုကိုလေ့ထုတ်ဝီခရေ။ ထိုင်ဝမ် ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက် ချီဟိုင်ပြုစုရီးကော်မတီစွာ &quot;ချီဟိုင်ဧ့ နောက်ဆုံးမူကွဲ&quot; (၈ ကြိမ်မြောက်) ကို ထုတ်ဝီခရေ။

== ချီဟိုင်ကြီး ==
ချီဟိုင်ကြီး(Da Ci Hai)ဧ့နယ်ပယ်စွာ ချီဟိုင်ထက် ၂.၅ ဆပိုပြီးကေများပြားရေ။ တရွီလုံးမာ စာလုံးရေသန်း ၅၀ လှောက်ဟိရေ။ 
[[ဝေါဟာရ]]များ၊ 
[[အတွေးအခေါ်]]၊ 
[[ဘာသာတရား]]၊ 
[[စိတ်ပညာ]]၊ 
[[နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ]]၊ 
[[ဥပဒေ]]၊ 
[[စစ်ရီး]]၊ 
[[စီးပွားရီး]]၊ 
[[စီမံခန့်ခွဲမှု]]၊ 
[[လူမျိုး]]၊ 
ရှေးတရုတ်[[သမိုင်း]]၊ 
ခေတ်သစ်တရုတ်သမိုင်း၊ 
[[ကမ္ဘာ့သမိုင်း]]၊ 
တရုတ်ပထဝီဝင်၊
[[ကမ္ဘာ့ပထဝီဝင်]]၊
တရုတ်စာပီ၊
[[နိုင်ငံခြားစာပီ]]၊ 
[[အနုပညာ]]၊ 
[[ဆိုကရွီးတီး]]၊ 
[[ပြဇာတ်]]၊ 
[[ပညာရီး]]၊ 
[[အားကဇပ်]]၊ 
[[ဘာသာဗေဒ]]၊ 
[[ယိုင်ကျေးမှု]]ဆိုင်ရေ[[စာနယ်ဇင်းပညာ]]၊ 
[[သင်္ချာ]]နန့်[[ရူပဗေဒ]]၊ 
[[နက္ခတ္တဗေဒ]]၊ 
မြီကမ္ဘာသိပ္ပံ၊ 
[[အာယုဗေဒ]]၊ 
[[စိုက်ပျိုးရီးသိပ္ပံ]]၊ 
[[ဆီးသိပ္ပံ]]၊ 
[[စက်မှု]]နန့်[[လျှပ်စစ်]]၊ 
[[ဓာတုဗေဒ]] နန့် [[ရက်ကန်း]]၊
[[အဆောက်အဦ]]နန့် [[ရီကြောင်း]]၊
[[သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး]]၊ 
[[သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်သိပ္ပံ]]၊ 
[[စွမ်းအင်သိပ္ပံ]]၊ 
[[ရင်းမြစ်သိပ္ပံ]]နန့်
[[သတင်း]]သိပ္ပံ
စရေ ကဏ္ဍခွဲ ၃၈ ခုဟိရေ။ ယင်းမာ [[တည်ပုဒ်]]၂၈၀,၀၀၀ နန့် [[ဓာတ်ပုံ]] ၈၀၀၀ ပါဝင်ရေ။ ယင်းစွာ တရုတ်နိုင်ငံဧ့ [[နိုင်ငံရီး]], [[စီးပွားရီး]], [[ယိုင်ကျေးမှု]], [[သိပ္ပံနန့် နည်းပညာ]]ရို့၏ နယ်ပယ်သမိုင်း၊ လက်ဟိအခြီအနီနန့် [[ဗဟုသုတ]]ရို့ကို ရောင်ပြန်ဟပ် ဖော်ပြရုံရာမကဘဲ၊ သိပ္ပံနန့်နည်းပညာဧ့ အယင့်ယင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဧ့ မျက်နှာစာသစ်ကို ဖော်ပြခြင်း၊ ကမ္ဘာတဝန်းဟိ နိုင်ငံပေါင်းစုံဧ့ အသိပညာနန့် [[သတင်းအချက်အလက်]]ကိုပါ သိဟိစီရေ&lt;ref&gt;{{Template:Cite web|title=2000余位学人铸成38卷《大辞海》|url=http://www.xinhuanet.com/book/2018-08/08/c_129928641.htm|publisher=新华网|accessdate=2018-10-10|language=中文}}&lt;/ref&gt; ။
ချီဟိုင်ကြီးရေ ၁၀ နှစ်မြောက်ငါးနှစ်စီမံကိန်း၊ ၁၁ နှစ်ငါးနှစ်စီမံကိန်းနန့် ၁၂ နှစ်မြောက်ငါးနှစ်စီမံကိန်းဧ့ အမျိုးသားအဓိကစာအုပ်ထုတ်ဝီရီးအစီအစိုင်မာ ပါဝင်ခရေ။ ယင်းစွာ ၂၀၀၇ ခုနှစ်မာ နိုင်ငံတော်ပုံနှိပ်နန့် ထုတ်ဝီရီး အုပ်ချုပ်ရီးအဖွဲ့မှ ငွီကြေးထောက်ပင့်ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်မာအမျိုးသားထုတ်ဝီရီးမှ [[ရန်ပုံဖေသာ]] ထောက်ပင့်ခရေ။ [[၂၀၁၆]] ခုနှစ်၊ [[စတ်တင်ဘာလ]]မာ အမျိုးသားပုံနှိပ်ထုတ်ဝီရီး ရန်ပုံဖေသာစီမံကိန်းနန့် စီမံခန့်ခွဲမှုရုံးစွာ ချီဟိုင်ကြီးကို ထောက်ခံအားပီးခပြီးကေ၊ ထူးချွန်(၉၁ မှတ်)ဟု အကဲဖြတ်ပီးခရေ။ &lt;ref&gt;{{Template:Cite web|title=前言|url=http://www.dacihai.com.cn/publish_explain.html|accessdate=2018-10-10}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားချက်တိ ==

=== ကိုးကားစရာ ===
{{Template:Reflist|32em}}

=== ရင်းမြစ် ===

== ပြင်ပလင့်ခ် ==

* [http://www.dacihai.com.cn/ Da Cihai (အွန်လိုင်းဗားရှင်း)] 
* [https://web.archive.org/web/20080516083356/http://www.cishu.com.cn/ Shanghai Dictionary Press] 
* ထိုင်ဝမ် ကျုံးဟွာစာအုပ်ကုမ္ပဏီလီမိတက် [https://web.archive.org/web/20160313144456/https://chunghwabook.wordpress.com/%E8%BE%AD%E6%B5%B7/ Cihai] 
* ကျုံးဟွာစာအုပ်ကုမ္ပဏီ (Hong Kong) Co., Ltd ။ : [http://www.chunghwabook.com.hk/Index/book_detail?id=426 Ci Hai (ပေါင်းစပ်)] 
* [https://web.archive.org/web/20050404123244/http://www.housebook.com.cn/2k07/2.htm Cihai စိတ်ဓာတ်] 

== ကြေ့ပါ ==

* &quot; ရင်းမြစ် &quot; 
* တရုတ်အဘိဓာန် 
* &quot; Xinhua Dictionary &quot; နန့် &quot; Modern Chinese Dictionary &quot; 
* တရုတ်စွယ်စုံကျမ်း

[[ကဏ္ဍ:အထူးပြုအဘိဓာန်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:စွယ်စုံကျမ်းတိ]]
[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ဗဟိုဌာနတိ]]</text>
      <sha1>qm1lf40ipzrp88g2vs1xz2vuuv4ss26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စွယ်စုံကျမ်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4554</id>
    <revision>
      <id>18740</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:14:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Brockhaus Lexikon.jpg|thumb|၁၉၀၂ ခုနှစ် ထုတ်ဝီသော Brockhaus Konversations-Lexicon]] '''စွယ်စုံကြမ်း'''ဆိုစွာမာ အားလုံးသောဘာသာရပ်တိကို ရှင်းလင်း‌ဖော်ပြထားရေစာအုပ်အစုအဝေး တခုဖြစ်တေ။ [[အက္ခရာ]]စဉ်လိုက် အကြောင်းအရ...&quot;</comment>
      <origin>18740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35659" sha1="3uxlwk62zed6xejjwa4mpr986dcy1j4" xml:space="preserve">[[File:Brockhaus Lexikon.jpg|thumb|၁၉၀၂ ခုနှစ် ထုတ်ဝီသော Brockhaus Konversations-Lexicon]]
'''စွယ်စုံကြမ်း'''ဆိုစွာမာ အားလုံးသောဘာသာရပ်တိကို ရှင်းလင်း‌ဖော်ပြထားရေစာအုပ်အစုအဝေး တခုဖြစ်တေ။ [[အက္ခရာ]]စဉ်လိုက် အကြောင်းအရာတိကို ဖော်ပြထားရေ။ အေဒီ ၁ ရာစုကနိန် ဖလင်းနီးဆိုသူ ရောမမြို့သား ရီးသားခရေ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး စွယ်စုံကျမ်းကြီးရေ ဂုထိတိုင် ဟိနီဆဲ ဖြစ်တေ။ ထိုစာအုပ်ကြီးကို '''သဘာဝသမိုင်း စာအုပ်ကြီး'''ဟု ခေါ်ဝေါ်ကတ်တေ။ အတွဲပေါင်း (၃၇)တွဲ ပါဝင်ဗျယ်ဒေး ဆောင်းပါးပေါင်း နှစ်သောင်းကျော် ပါဝင်ရေ။ အတွဲပေါင်း (၅၀၂၀)ပါဝင်ရေ အကြီးမားဆုံး စွယ်စုံကျမ်းကြီးမာ တတိယအကြိမ် ပြုစုထားရေ တရုတ်စွယ်စုံကျမ်းကြီး ဖြစ်တေ။ အက္ခရာစိုင်အလိုက် ဘာသာရပ်တိကို စီစိုင်ဖော်ပြထားရေ စွယ်စုံကျမ်းကို ၁၇၀၄-ခုနှစ်မာ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီခရေ။ အိန်းဂလိချ် ဓမ္မဆရာတဦး ဖြစ်ရေ ဂျွန်ဟာရစ်က ရီးသားခရေ။ စွယ်စုံကျမ်း နာမည်မာ '''တလောကလုံးဆိုင်ရေ ဝိဇ္ဇာနန့် သိပ္ပံ အိန်းဂလိချ် အဘိဓာန်''' ဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;၂၀၀၄-ခု၊ အောက်တိုဘာလထုတ် (စာပီလောက) ခင်မောင်ဇော်ဧ့ တီထွင်မှုတိ စာအုပ်မှ&lt;/ref&gt;

လောကဓမ္မ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ ကျမ်းစွယ်စုံ ရှီးရခိုင်ပညာဟိရို့က လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတပါဝင်ရေကျမ်းကို စွယ်စုံကျမ်းဆိုပနာ နာမည်မှည့်ခေါ်ခ ကြယင့်နည်းတူ ဂုခေတ်မာ သိပ္ပံပညာ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရပ်များ စုပေါင်းပါဝင်ရေ အိန်းဂလိချ်ဘာသာဖြင့် '''Encyclopedia''' ဟူရေ ကျမ်းမျိုးကို ရခိုင်ဘာသာနန့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အမည်ပီးလီရေ။

ဗဟုသုတ အမျိုးမျိုးရို့ကို ဗဟုသုတယှာမှီးသူရို့ လွယ်လင့်တကူ ရှာဖွီဖတ်ရှုလို့ အကိုးအကား ပြုနှိုင်ကတ်စီခြင်းငှာ စုဆောင်းရီးသား ပြုစုထားရေကျမ်းကို [[အိန်းဂလိချ်ဘာသာ]]ဖြင့် 'Encyclopedia'ဟု ခေါ်လီရေ။ လူရို့စွာ ကိုယ့်နန့် တကွ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို သိလိုရေဆန္ဒဖြင့် သိမှတ်ပြုဖွယ်ရာရို့ကို ရှာဖွီစူးစမ်းပနာ စာတိကို ရီးသားကတ်လီရေ။ ဒေ စွာမာ စာအုပ်အမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်ပါလတ်တေ။ ယေကေလဲ လူရို့သိလိုရေ ဗဟုသုတအချက်အလက်တို့ကို အလွယ်ချေ ရှာဖွီရန် ခဲယဉ်းလှရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ဗဟုသုတအမျိုးမျိုးနန့် ဆိုင်ရေ အချက်အလက်တိကို စုဆောင်းလို့၊ လူရို့ လွယ်လင့်တကူဖတ်ရှု ကိုးကားနှိုင်ကတ်စီရန် စွယ်စုံကျမ်းဟူစွာကို ပြုစုကတ်ရရေ။ စွယ်စုံကျမ်းစွာ လူ တိရစ္ဆာန် အရာဝထုရို့နန့် တကွ ယင်းရို့တည်ဟိရာ နီရာဒေသအကြောင်းရို့ကို ဖော်ပြပီးရေ။ ယင်းအတွက်နန့် စွယ်စုံကျမ်းဧ့ အခြီခံသဘောကား လူရို့က ဇာလေ့၊ ဇာသူလေ့၊ ဇာမှာလဲ၊ ဇာခါလဲ၊ ဇာပိုင်လဲ၊ ဇာကြောင့်လဲဆိုပနာ မီးလိုက်သော မီးခွန်းရို့ကို အဖြီရှာပီးရရေ သဘောပင်ဖြစ်၏။

== စွယ်စုံဟု မှည့်ခေါ်ရခြင်းအကြောင်း ==
'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'ဆိုရေ စကားစွာ [[ဂရိဘာသာစကား]]မှ ဆင်းသက်လာပြီးကေ၊ ဝိဇ္ဇာနန့် သိပ္ပံပညာရပ်တိကို သင်ကြားပေးခြင်းဆိုရေ အနက်အဓိပ္ပာယ်ဟိရေ။ ဒေသဘောစွာ ပညာဗဟုသုတအရာမာ နှစ်ဖက်စွယ်စုံ ဟိရေဆိုရေ သဘောပင်ဖြစ်တေ။ မြန်မာ့ဂန္ထဝင်မာ ကျည်းကန်ရွာမာ သီတင်းသုံးသော အသျှင်နန္ဒဓဇ မောင်သျှင်စွာ သက္ကရာဇ် ၁၁၅၈ခု နှစ်မာ ပုစ္ဆာပေါင်းတဒေါင့်တရာပါဝင်ရေ စွယ်စုံကျော်ထင်နာမည်ဟိ ပုစ္ဆာကျမ်းကို ပြုစုခရေ။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မာ [[ကျည်းကန်ရှင်ကြီး]]ဟု မာဧ့။

ဧပိုင်ရီးသားရာမာ ဆရာတော်ဘုရားစွာ 'လောက ဓမ္မ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ ဉာဏ်စွယ်စုံ ဖြစ်စီခြင်းငှာ'ဆိုပနာ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြဆိုခရေ။ ထိုပြဆိုခရေ ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း စွယ်စုံကျော်ထင်ကျမ်းမာ လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတရို့နန့် ပြည့်ဝဗျာယ်ဟိလီရေ။ ရှီးရိုးရခိုင်ပညာဟိရို့က လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်းရို့မာ စွယ်စုံဗဟုသုတဟိအောင် ရည်ရွယ်ချက်ထားကြဘိပိုင် အနောက်နိုင်ငံမာဟိရေ ဗဟုသုတလိုလားသူ ပညာသျှင်ရို့စွာလေ့ သိပ္ပံနန့် ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်များမာ စွယ်စုံဗဟုသုတဟိရန် ရည်ရွယ်ကတ်လီရေ။

ဂုခေတ်ရခိုင်ပြည်ဟိ ဗဟုသုတယှာမှီးလိုရေ ပုဂ္ဂိုလ်ရို့စွာလည်း အနောက်တိုင်း နိုင်ငံသားရို့နန့် ယင်းနည်းပိုင်သိပ္ပံနန့် ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်တိနန့်ဆိုင်ရေ ဗဟုသုတအချက်အလက်ကို လိ့လာ ယှာမှီးလိုကတ်လီရေ။ ယင်းအတွက်နန့် လောက၊ ဓမ္မ နှစ်ချက်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် စွယ်စုံဟုခေါ်ဝေါ်ခစွာကို အစွဲပြုပနာ၊ သိပ္ပံပညာ၊ ဝိဇ္ဇာပညာနှစ်ချက် ပြည့်စုံခြင်းဧ့ သဘောကိုယူပြီးကေ၊ 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' ဆိုရေ ကျမ်းမျိုးကို [[ရခိုင်ဘာသာ]]ဖြင့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အမည်ပီးလီရေ။

== စွယ်စုံကျမ်းဂန္ထဝင် ==
အနောက်နိုင်ငံသားရို့ဧ့ အဆိုမာ၊ လောကမာဟိရေ ဗဟုသုတအရပ်ရပ်ရို့ကို ကျမ်းစဉ်တိနန့် အယင်ဦးဆုံးရီးသားပြုစုသူမာ [[အရစ္စတိုရေ]] (ဘီစီ ၃၈၄-၃၂၂) ဖြစ်တေဟု ဆိုရေ။ အရစ္စတိုရေကို အနောက်တိုင်းသားရို့က 'စွယ်စုံကျမ်းရို့၏ဖခင်' ဟုသမုတ်ကတ်တေ။

ယေကေလဲ ပညာစွယ်စုံကျမ်းကို ဘီစီ ၁၂ဝဝ ခန့်က [[တရုတ်နိုင်ငံ]]မာ ပြုစုကတ်တေဟု တရုတ်ယိုင်ကျေးမှု သုတေသီ ပုဂ္ဂိုလ်ရို့က ဆိုကတ်စွာ၊ တချို့ကမူ ထိုကျမ်းကို ဘီစီ ၁၂ဝဝ ခန့်က ပြုစုရေလို့ပင်ဆိုကတ်သိမ့်၏။ ဇာပိုင်ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ [[တရုတ်ဘာသာ]]အားဖြင့် 'အားယား'ဟုခေါ်သော ယင့်ချင့်စွယ်စုံကျမ်းမာ ရှီးဦးပေါ် စွယ်စုံကျမ်းအဖြစ်ဖြင့် ဒေနိန့်ထိထင်ရှားဗျာယ်ဟိ ရေ။ ယင်းကျမ်းမာ ရှေးပညာဟိများ ပြုစုထားရေ စာပီတိက ကောင်းနိုးရာရာဗဟုသုတအရပ်ရပ်ရို့ကို ထုတ်နုတ်လို့ စုပေါင်းရီးသားပြုစုထားရေ။ ထိုခေတ်အခါလောက် မှာပင် အိန္ဒိယပြည်မာ ဗေဒကျမ်းကြီးများ ပေါ်ထွန်းခဲ့ရေ။ ယင်းကျမ်းရို့မာ သာမ၊ ယဇု၊ ဣသျှူ၊ အာတပ္ပနဟူလီရေ။ ဘီစီ ၁ဝဝဝ ခေတ်မရောက်ခင် ပေါ်ပေါက်ရေလို့ ပညာသျှင်ရို့ လှောက်မှန်းကတ်တေ။ ထိုဗေဒကျမ်းရို့မာ ယဇ်ပူဇော်နည်း အကြောင်းတိရာမက၊ ရှေးဂီတတိနန့် ထိုခေတ်က ထွန်းကားကေလည်းဟိရေ အယူအဆတိလေ့ ပါဝင်ရေ။ ဗေဒကျမ်းရို့စွာ လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတစွယ်စုံကျမ်းတိဖြစ်၏။ အယင်ကဆိုခရေ အယ်ရစ္စတိုရေဧ့ စွယ်စုံကျမ်းမာမူ အာကာသကြောင်း၊ မိုးလီဝသအကြောင်း၊ တိရစ္ဆာန်များအကြောင်းစရေ သုတေသနပြုထားရေ အချက် အလက်တို့ ပါဝင်ကတ်တေ။

== စွယ်စုံကျမ်းစီစိုင်ပုံများ ==
ခရစ် ၁၄ဝဝ ပြည့်နှစ်မှအစပြုပနာ စွယ်စုံကျမ်းမာ ဗဟုသုတအချက်အလက်တို့ကို အစီအစိုင်ဖြင့် စနစ် တကျရီးသားရေ နည်းနိဿယရို့စွာ တိုးတက်ကောင်းမွန်ပါလတ်တေ။ ပမာအားဖြင့်၊ ၁၄၈၁ ခုနှစ်မာ ကက္ကစတန်ထုတ်ဝီသော စွယ်စုံကျမ်းမာ အကိုးအကားအတွက် အသုံးကျသောကျမ်းဖြစ်တေ။ စွယ်စုံကျမ်းမာ ရုပ်ပုံများထည့်သွင်းလာရေမာ ဒေကျမ်းစွာ ပထမဖြစ်ရေလို့ ဆိုရဖို့။ ယကေလေ့ ၁၅၄၁ ခုနှစ်မာ [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]] ဗားလမြို့မှ ရင်းဂဲလဗတ်ပြုစုသော စွယ်စုံကျမ်း ပေါ်ထွက်လှာမှပင် 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' ဆိုရေ အသုံးအနှုန်းကို ပထမတွိရရေ။ ၁၅ဝ၆ ခုနှစ်မာ အီတလီမာ ထုတ်ဝီသော ရက်ဖာအယ်လီ မတ်ဖဲဧ့ စွယ်စုံကျမ်းမာ လူပုဂ္ဂိုလ်ရို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနန့် အညွန်းစနစ်ရို့ကို အယင်ဦးဆုံး တွိရရေ။ ၁၆၂ဝ ပြည့်နှစ်မာ ဖရန်းစစ်ဘေကင်ပြုစုသော စွယ်စုံကျမ်းမာ ဗဟုသုတ အဝဝရို့ကို အမျိုးအစားအလိုက် အခန်း ကဏ္ဍခွဲပြီးကေပြဆိုရာမာ ပထမဟုဆိုကတ်ရေ။ ၁၇ဝ၄ ခုနှစ်မာ ဂျွန်ဟဲရစ်ဆိုသူပြုစုသော ဝိဇ္ဇာနန့် သိပ္ပံစွယ်စုံကျမ်းမာကား၊ အညွှန်းစနစ်ကို အက္ခရာဝလိနည်းနန့် ညွှန်းရေအပြင်၊ ကျမ်းကိုးစာရင်းကိုလေ့ ပြဆိုလို့၊ တတ်ကျွမ်းသူ ပညာသျှင်ရို့ ကိုယ်တိုင်ရီးသားပီးရေ စာကိုယ်များပါဝင်လီရေ။

၁၇ဝ၄ ခုနှစ်မာပင် [[ဂျာမနီနိုင်ငံ]]မာ ပေါ်ပေါက်သော စွယ်စုံကျမ်းမာကား၊ အကြောင်းရပ်ရို့ကို ရီးသားသော ပညာသျှင်အများရို့၏ ဆောင်းပါးခြည်းသက်သက်နန့် ရီးသားပြုစုသောကျမ်း ဖြစ်ပနာ၊ ယင်းပိုင် ဆောင်းပါးအတိကို စွယ်စုံကျမ်းအဖြစ် ထုတ်ဝီကပင်ာ ပထမပင်ဖြစ်လီရေ။ ၁၇၂၈ ခုနှစ်မာ အိဖရိမ် ချိမ်းဗားက ထုတ်ဝီသော 'စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကား၊ အပြန်အလှန်ညွှန်းသောစနစ်ကို အယင်ဦးဆုံး အသုံးပြုရေကျမ်း ဖြစ်လီရေ။

== ဘာသာစကားအလိုက် စွယ်စုံကျမ်းတိ ==
=== လက်တင်ဘာသာစွယ်စုံကျမ်းတိ ===
ယပြီးနောက်မာကား၊ ဘီစီ ၃ဝ ခန့်မာ မားကပ် ရေရင် ရှီယပ်ဗယ်ရို(ဘီစီ ၁၁၆-၂၇)စွာ ဝိဇ္ဇာနန့် သိပ္ပံပညာရပ်များ ပါဝင်ရေ စွယ်စုံကျမ်းကို အတွဲ ၉ တွဲဖြင့် ရီးသားစီရင်ခရေ။ အေဒီ၇ဝခုနှစ်ခန့်မာ ပလင်နီစွာ 'သဘာဝသမိုင်း' နာမည်ဟိသော ကျမ်းကို အတွဲပေါင်း ၃၇ တွဲ၊ အခန်းပေါင်း ၁၄၉၃ ခန်းရို့နန့် ရီးသားခရေ။ ၅ ရာစုအတွင်းမှာ မာတီယာနပ် ကရာလားစွာ စာသင်သားရို့ နှုတ်ငုံဆောင်ရန် လွယ်ကူသော ဗဟုသုတကျမ်းကို ကဗျာဖွဲ့ပြီးကေ စီရင်ခရေ။ ထိုကျမ်းမာ သဒ္ဒါနည်းမှစပြီးကေ၊ ဂီတ အနုပညာထိ အမျိုးမျိုးသော ပညာရပ်ရို့ ပါဝင်ရေ။ ခရစ် ၆ဝဝ မှ ၆၃ဝ ပြည့်နှစ် အကြားမာ အိဇီဒို နာမည်ဟိသော ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးရေ ဗဟုသုတကျမ်းကိုပြုစုရာ၊ ထိုကျမ်းကို ၉ ရာစုနှစ် ကျမ်းပြု ပုဂ္ဂိုလ်ရို့က မှီးယူကတ်ရရေ။ ယပြီးနောက်မာလည်း ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးနန့် လူပုဂ္ဂိုလ်တိစွာ စွယ်စုံကျမ်း သဘောသက်ရောက်ရေ ကျမ်းအမျိုးမျိုးရို့ကို ပြုစုခကတ်တေ။ ယကေလေ့ ထိုကျမ်းတိမာ များရေအားဖြင့် လက်တင်ဘာသာနန့်ရာဟိရေ။ 

တခါတရီ ဂရိဘာသာဖြင့် ရီးသားသော ကျမ်းတိပေါ်ပေါက်ခရေ။ ယကေလေ့ အကြောင်းရပ်ဟူသမျှရို့ကို စနစ်တကျ အခန်းပိုင်းခြားလို့ ရီးသားထားရေမဟုတ်ပါ။ ခရစ် ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်ရေအခါမှ၊ ဗင်းဆင့်ဆိုသူရေ 'ကြီးမုံပြင်ကြီး'ဆိုရေ ကျမ်းကို စနစ်တကျအခန်းခွဲပြီးကေ၊ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ရီးသားခရေ။ ဥရောပအလယ်ခေတ်မာ ထွက်ပေါ်လှာသော စွယ်စုံကျမ်းရို့မာ လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာများလီရေ။

=== တရုတ်စွယ်စုံကျမ်းတိ ===
၁၄ ရာစုနှစ်အတွင်းမှာ တရုတ်ပြည်မာလည်း မာတွာလင် ဆိုသူ တရုတ်ပညာဟိစွာ စွယ်စုံကျမ်းတစောင်ကို ပြုစုရေ။ ၁၅ ရာစုနှစ်မာမူ၊ ယွန်လိုဧကရာဇ်ဘုရင်ဧ့ အမိန့်တော်ဖြင့် တရုတ်ပညာဟိတိစွာ စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုရေ။ ယွန်လိုဧ့ ရည်ရွယ်ချက်မာ [[ကွန်ဖူးဇီး]]ဧ့ အဆုံးအမများ၊ ရာဇဝင်များ၊ ယထာဘူတပညာရပ်များ၊ ဝိဇ္ဇာနန့် သိပ္ပံပညာရပ်များ အစဟိစွာ ရို့ကို တပေါင်းတည်းပြုစုစီရန်ဖြစ်၏။

ယကေလေ့ ထိုကျမ်းမာစာအုပ်ပေါင်း ၂၂၉၄၇ အုပ်ဟိရေဖြစ်ပနာ၊ ယင်းအနက်သုံးအုပ်မျှကိုသာ ပုံနှိပ်နှိုင်ခရာ၊ မင်မင်းဆက် ကုန်ဆုံးရေအခါ၊ နှစ်အုပ်မာ ပျောက်ပျက်လားယားလျှင် ဗောက်ဆာသူပုန် ထသောခေတ်မာ ကျန်တရွီလည်း ပျောက်ပျက်လားလီရေ။ ၁၈ ရာစုနှစ်ဦးမာကား၊ တရုတ်ဧကရာဇ် ဘုရင် ကန်ရှီးဧ့ အမိန့်အရ အတွဲပေါင်း ၅ဝ၂ဝ ဟိရေ စွယ်စုံကျမ်းကိုပြုစုလို့၊ ကန်ရှီးဘုရင်အား ဆက်ခံသူ ယွန်ချင်း (ခရစ် ၁၇၂၃-၃၅ ခုနှစ်)လက်ထက်မာ ထုတ်ဝီရေ။ ထိုစွယ်စုံကျမ်း အတွဲပေါင်း ၇ဝဝ ရို့ကို ဗြိတိသျှပြတိုက်မာ ဒေနိန့်ထိပြထားလီရေ။

=== ပြင်သစ်စွယ်စုံကျမ်းတိ ===
အယင်ကဖော်ပြခသော ချမ်းဗားဧ့ 'စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' စွယ်စုံကျမ်းကို ပြင်သစ်ရို့က [[ပြင်သစ်ဘာသာ]]သို့ ပြန်ဆိုကတ်ရေ။ ထိုစွယ်စုံကျမ်း ဥပမာကိုယူပနာ ဒီးဒရိုးစွာ ၁၇၅၁-၁၇၇၂ ခုနှစ်အထဲ အတွဲပေါင်း ၂၈ တွဲဟိရေ ပြင်သစ်စွယ်စုံကျမ်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာရေ။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်မာမူ လာရုဆ ဆိုသူပြုစုသော ၂ဝ ရာစု စွယ်စုံကျမ်းဆိုပနာ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ပေါ်ထွက်လှာရေ။

=== ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းတိ ===
ဂျာမနီနိုင်ငံမာ ၁၇၃၂ ခုနှစ်မှ ၁၇၅ဝ ပြည့်နှစ်အထိ အတွဲပေါင်း ၆၄ တွဲဟိရေ 'ယူနီဗာဆယ် လက္ကဇီကွန်'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကို ဇက်ပွဲစားဆိုသူပြုစုရေ။ ယင်းကျမ်းမာ ထိုခေတ်က အသက်ထင်ရှား ဟိသူတိဧ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ ပါဝင်ရေ။ ယင်းအပြင် ၁၇၉၆ ခုနှစ်မာပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ၁၈၈၁ ခုနှစ်မာပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ပညာသျှင်အသီးသီးရို့က ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုကတ်တေ။

=== အိန်းဂလိချ်စွယ်စုံကျမ်းတိ ===
အယင်ကပြဆိုခပြီးကေသော အိန်းဂလိချ်စွယ်စုံကျမ်းတိအပြင်၊ ဂုခေတ်မာ အကိုးအကားပြုဖို့ ကျမ်းတိအနက် အလွန်ထင်ရှားသော အိန်းဂလိချ်စွယ်စုံကျမ်းမာ 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား ဗြိတိနိကား' ဖြစ်လီရေ။ ယင်းကျမ်းကို ၁၇၆၈ ခုနှစ်ကပင် ၁၇၇၁ ခုနှစ်အထဲ အတွဲ ၃ တွဲဖြင့် အယင်ဦးဆုံး [[စံဂိုး့တလန်နိုင်ငံ]] အက်ဒင်ဗာရာမြို့မာ ရီးသားပြုစု ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီခရေ။ ယပြီးနောက် ၁၇၇၈ ခုနှစ်ကပင် ၁၇၈၃ ခုနှစ် အထဲ၊ ဒုတိယတီးဖြတ်သော ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီရေ။

=== အမေရိကန်စွယ်စုံကျမ်း ===
[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]မာကား၊ ၁၈၂၉ ခုနှစ်မှ ၁၈၃၃ ခုနှစ်အထဲ အမေရိကန်စွယ်စုံကျမ်းကို 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား အမင်ရိကားနား'ဆိုရေနာမည်ဖြင့် ပြုစုထုတ်ဝီခလီရေ။

=== ဆိုဗီယက်ရုရှစွယ်စုံကျမ်း ===
ဆိုဗီယက်ရုရှနိုင်ငံမာ ၁၉၂၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်အထိ ၂၂ နှစ်လုံးလုံးပြုစုခသော 'ဗိုလရှာယာ ဆိုဗီယက်စကာယာ အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'မာ ဒေနိန့်ထိများစွာထင်ရှားလီရေ။ ဂုချိန်ခါ နိုင်ငံအသီးသီးမာ စွယ်စုံကျမ်းတိကို နာမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ထုတ်ဝီဗျာယ် ဟိကတ်တေ။ အထူးအနိန်နန့် ကောင်မချေျားအတွက် ရည်ရွယ်လို့၊ ရုပ်ပုံပေါင်းများစွာပါဝင်ရေ စွယ်စုံကျမ်းရို့မာ များစွာ ခေတ်စားဗျာယ်ဟိရေ။

=== လက်တင်မှ တိုင်းရင်းဘာသာတိသို့ ===
ဥရောပနိုင်ငံမာ မူလက စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုကတ်ရာမာ လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာ ပြုစုကတ်တေ။ ယကေလေ့ ၁၄ ရာစုနှစ်မှ လွန်လာရေခေတ်သို့ ရောက်သော်၊ စွယ်စုံကျမ်းတိကို ဥရောပနိုင်ငံ အသီးသီးရို့က ကိုယ်ရို့ဧ့ တိုင်းရင်းဘာသာစကားဖြင့် ပြုစုလာကတ်၏။ သာဓကအားဖြင့်ပြလျှင်၊ [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]မာ ဗာသော လိုမျူဒီ ဂလန်ဗီးစွာ ၁၃၆ဝ ပြည့်နှစ်မာ စွယ်စုံကျမ်းတခုကို လက်တင်ဘာသာဖြင့် ပြုစုခရေ။ ယင်းကျမ်းကို ၁၃၉၈ ခုနှစ်မာ ဂျွန်ထရေဗီဇာဆိုသူက အိန်းဂလိချ်ဘာသာ ပြန်ဆိုလီရေ။

=== မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း ===
{{main|မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း}}
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းကို [[စာပီဗိမာန်]]မှ ထုတ်ဝီရေ။ [[မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပီအသင်း]]က ပြုစုရေ။ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းမာ အကြောင်းရပ်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ခန့် ပါဟိရေ။ စွယ်စုံကျမ်းတတွဲလျှင် စာမျက်နှာ ၅ဝဝ ကျဖြင့် စီစိုင်ထားရာ၊ အတွဲပေါင်း ၁၅ တွဲဟိရေ။ အရာနိုင်ငံတိ၏ [[စွယ်စုံကျမ်း]]တိနန့် ရင်ဘောင်တန်းနိုင်ဖို့ ဘာသာရပ်ပေါင်းစုံ ပါဝင်ထားရေ။ ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်၊ သိပ္ပံဘာသာရပ်တိအပြင် မြန်မာနိုင်ငံ အကြောင်းအရာများစွာ ပါဝင်ရေ။ ပညာရပ်အလိုက် ပညာသျှင်တိနန့် အစိုးရဌာနတိက တင်ပြခကတ်တေ။ သက်ဆိုင်ရေ ပညာသျှင်တိကိုယ်တိုင် ရှာဖွီစုဆောင်း ရီးသားထားရေ။

== အချေစွယ်စုံကျမ်း ==
ဂုခေတ်မာ အချေလူငယ် လူရွယ်ရို့၏ ပညာရီး အရေးကြီးပုံကို လူရို့စွာ ပိုပြီးကေလေးစားလာကတ်ရာ ဖြစ်တေ။ ယင်းအတွက်နန့် ယင်းအချေလူငယ်ရို့အဖို့လည်း စွယ်စုံကျမ်းစွာ အရေးကြီးရေလို့ သဖောပေါက်ကတ်ရားဖြစ်တေ။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံမာ ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်ကအစပြုပနာ 'အချေစွယ်စုံကျမ်း'ဆိုပနာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ ရေ။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်မာ အမေရိကန်နိုင်ငံမှနိန်ပနာ 'ဗဟုသုတကျမ်း' ဆိုရေနာမည်ဖြင့် စွယ်စုံကျမ်း ပေါ်ပေါက်လာပြန်ရေ။ ကျောင်းသားသုံးအတွက် စွယ်စုံကျမ်းကိုမူ၊ ၁၈၉၃ ခုနှစ်မာ 'ကျောင်းသား စွယ်စုံကျမ်း' ဆိုရေနာမည် ဖြင့် အင်္ဂလန်မာထုတ်ဝီခရေ၊ ၁၉၂၂ ခုနှစ်မာ ယင်းကိုပင် 'ကွမ်ပတန်ဧ့ ရုပ်စုံ စွယ်စုံကျမ်း'ဆိုရေနာမည်သစ်ဖြင့် ပြန်ပနာတီးဖြတ် ထုတ်ဝီခဲ့ပြန်ရေ။ ဂုခေတ်မာ အချေ ရို့အဖို့ စွယ်စုံကျမ်းရို့မာ ရုပ်ပုံ ဓာတ်ပုံအစဟိစွာရို့ မပါဘဲနန့်မဟိချေ။ ဗြိတိသျှစွယ်စုံကျမ်းကို ထုတ်ဝီသူရို့စွာ ပင်လျှင် ၁၉၃၄ ခုနှစ်မှအစပြုပနာ၊ ရုပ်ပုံဓာတ်ပုံရို့ပါဝင်သော ကောင်မချေတိအတွက် 'ဗြိတိသျှ ဂျူနီယာ'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကို ထုတ်ဝီလေ့ ဟိခရေ။

== အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတိ ==
စွယ်စုံကျမ်းထုတ်လုပ်ရိုက်နှိပ်ရေ ကုမ္ပဏီကြီးတိစွာ အိန်တာနက်ခေတ်မာ အခမဲ့ဖြစ်စီ၊ အခကြီးနန့်ဖြစ်စီ Online Encyclopedia အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတိ ကို ပြုလုပ်ကတ်တေ။ ၂၀၂၀ အစောပိုင်းကာလအထိ အကြီးဆုံး အွန်လိုင်း စွယ်စုံကျမ်းတိမာ တရုတ်ဘာသာစကားဧ့ Baidu Baike (ဆောင်းပါး သန်း ၁၀-၂၀ ကြား) နန့် Hudong Baike ( သန်း ၁၀-၂၀ ကြား) ရို့ဖြစ်ကတ်ပြီး ယင်းနောက်မာ ဝီကီးပီးဒီးယားဧ့ အိန်းဂလိချ်ဘာသာစကား (+၆ သန်း)၊ ဂျာမန်ဘာသာစကား (+၂ သန်း)၊ ပြင်သစ်ဘာသာစကား (+၂ သန်း) ရို့ဟိကတ်တေ။&lt;ref name=&quot;wp.org&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.wikipedia.org/|title=Wikipedia|website=www.wikipedia.org|accessdate=September 10, 2020}}&lt;/ref&gt; အရာဘာသာစကားတိဖြင့် ဝီကီးပီးဒီးယား (၁၅) ခုမာ ဆောင်းပါး အရည်အသွီးအမျိုးမျိုး၊ အတိုအရှည်အမျိုးမျိုးဖြင့် (၁) သန်းကျော်တည်ဟိရေ။&lt;ref name=&quot;wp.org&quot; /&gt; စွယ်စုံကျမ်းဧ့ အရွယ်အစားကို ဆောင်းပါး အရွီအတွက်ဖြင့် တိုင်းတာခြင်းစွာ မရီရာရေ နည်းလမ်းတခုဖြစ်တေ။ ဥပမာအနိန်နန့် အထက်ဖော်ပြပါ တရုတ် စွယ်စုံကျမ်းတိမာ အကြောင်းအရာတခုတည်းမာ များစွာသော ဆောင်းပါးတိဟိကတ်၏။ တဖက်မာ ဝီကီးပီးဒီးယားတိက အကြောင်းအရာတခုမာ ဆောင်းပါးတခုကိုရာ လက်ခံကေလေ့ စာသားမဟိသလောက်နည်းပါးရေ ဆောင်းပါးတိကို ဖန်တီးခွင့်ပြုထားရေ။

== ကိုးကား ==

[[Category:စွယ်စုံကျမ်းတိ]]</text>
      <sha1>3uxlwk62zed6xejjwa4mpr986dcy1j4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18741</id>
      <parentid>18740</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T08:15:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35760" sha1="j7g8eypakr05ewgvrpzqxh20snih3hk" xml:space="preserve">[[File:Brockhaus Lexikon.jpg|thumb|၁၉၀၂ ခုနှစ် ထုတ်ဝီသော Brockhaus Konversations-Lexicon]]
'''စွယ်စုံကြမ်း'''ဆိုစွာမာ အားလုံးသောဘာသာရပ်တိကို ရှင်းလင်း‌ဖော်ပြထားရေစာအုပ်အစုအဝေး တခုဖြစ်တေ။ [[အက္ခရာ]]စဉ်လိုက် အကြောင်းအရာတိကို ဖော်ပြထားရေ။ အေဒီ ၁ ရာစုကနိန် ဖလင်းနီးဆိုသူ ရောမမြို့သား ရီးသားခရေ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး စွယ်စုံကျမ်းကြီးရေ ဂုထိတိုင် ဟိနီဆဲ ဖြစ်တေ။ ထိုစာအုပ်ကြီးကို '''သဘာဝသမိုင်း စာအုပ်ကြီး'''ဟု ခေါ်ဝေါ်ကတ်တေ။ အတွဲပေါင်း (၃၇)တွဲ ပါဝင်ဗျယ်ဒေး ဆောင်းပါးပေါင်း နှစ်သောင်းကျော် ပါဝင်ရေ။ အတွဲပေါင်း (၅၀၂၀)ပါဝင်ရေ အကြီးမားဆုံး စွယ်စုံကျမ်းကြီးမာ တတိယအကြိမ် ပြုစုထားရေ တရုတ်စွယ်စုံကျမ်းကြီး ဖြစ်တေ။ အက္ခရာစိုင်အလိုက် ဘာသာရပ်တိကို စီစိုင်ဖော်ပြထားရေ စွယ်စုံကျမ်းကို ၁၇၀၄-ခုနှစ်မာ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီခရေ။ အိန်းဂလိချ် ဓမ္မဆရာတဦး ဖြစ်ရေ ဂျွန်ဟာရစ်က ရီးသားခရေ။ စွယ်စုံကျမ်း နာမည်မာ '''တလောကလုံးဆိုင်ရေ ဝိဇ္ဇာနန့် သိပ္ပံ အိန်းဂလိချ် အဘိဓာန်''' ဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;၂၀၀၄-ခု၊ အောက်တိုဘာလထုတ် (စာပီလောက) ခင်မောင်ဇော်ဧ့ တီထွင်မှုတိ စာအုပ်မှ&lt;/ref&gt;

လောကဓမ္မ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ ကျမ်းစွယ်စုံ ရှီးရခိုင်ပညာဟိရို့က လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတပါဝင်ရေကျမ်းကို စွယ်စုံကျမ်းဆိုပနာ နာမည်မှည့်ခေါ်ခ ကြယင့်နည်းတူ ဂုခေတ်မာ သိပ္ပံပညာ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရပ်များ စုပေါင်းပါဝင်ရေ အိန်းဂလိချ်ဘာသာဖြင့် '''Encyclopedia''' ဟူရေ ကျမ်းမျိုးကို ရခိုင်ဘာသာနန့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အမည်ပီးလီရေ။

ဗဟုသုတ အမျိုးမျိုးရို့ကို ဗဟုသုတယှာမှီးသူရို့ လွယ်လင့်တကူ ရှာဖွီဖတ်ရှုလို့ အကိုးအကား ပြုနှိုင်ကတ်စီခြင်းငှာ စုဆောင်းရီးသား ပြုစုထားရေကျမ်းကို [[အိန်းဂလိချ်ဘာသာ]]ဖြင့် 'Encyclopedia'ဟု ခေါ်လီရေ။ လူရို့စွာ ကိုယ့်နန့် တကွ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို သိလိုရေဆန္ဒဖြင့် သိမှတ်ပြုဖွယ်ရာရို့ကို ရှာဖွီစူးစမ်းပနာ စာတိကို ရီးသားကတ်လီရေ။ ဒေ စွာမာ စာအုပ်အမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်ပါလတ်တေ။ ယေကေလဲ လူရို့သိလိုရေ ဗဟုသုတအချက်အလက်တို့ကို အလွယ်ချေ ရှာဖွီရန် ခဲယဉ်းလှရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ဗဟုသုတအမျိုးမျိုးနန့် ဆိုင်ရေ အချက်အလက်တိကို စုဆောင်းလို့၊ လူရို့ လွယ်လင့်တကူဖတ်ရှု ကိုးကားနှိုင်ကတ်စီရန် စွယ်စုံကျမ်းဟူစွာကို ပြုစုကတ်ရရေ။ စွယ်စုံကျမ်းစွာ လူ တိရစ္ဆာန် အရာဝထုရို့နန့် တကွ ယင်းရို့တည်ဟိရာ နီရာဒေသအကြောင်းရို့ကို ဖော်ပြပီးရေ။ ယင်းအတွက်နန့် စွယ်စုံကျမ်းဧ့ အခြီခံသဘောကား လူရို့က ဇာလေ့၊ ဇာသူလေ့၊ ဇာမှာလဲ၊ ဇာခါလဲ၊ ဇာပိုင်လဲ၊ ဇာကြောင့်လဲဆိုပနာ မီးလိုက်သော မီးခွန်းရို့ကို အဖြီရှာပီးရရေ သဘောပင်ဖြစ်၏။

== စွယ်စုံဟု မှည့်ခေါ်ရခြင်းအကြောင်း ==
'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'ဆိုရေ စကားစွာ [[ဂရိဘာသာစကား]]မှ ဆင်းသက်လာပြီးကေ၊ ဝိဇ္ဇာနန့် သိပ္ပံပညာရပ်တိကို သင်ကြားပေးခြင်းဆိုရေ အနက်အဓိပ္ပာယ်ဟိရေ။ ဒေသဘောစွာ ပညာဗဟုသုတအရာမာ နှစ်ဖက်စွယ်စုံ ဟိရေဆိုရေ သဘောပင်ဖြစ်တေ။ မြန်မာ့ဂန္ထဝင်မာ ကျည်းကန်ရွာမာ သီတင်းသုံးသော အသျှင်နန္ဒဓဇ မောင်သျှင်စွာ သက္ကရာဇ် ၁၁၅၈ခု နှစ်မာ ပုစ္ဆာပေါင်းတဒေါင့်တရာပါဝင်ရေ စွယ်စုံကျော်ထင်နာမည်ဟိ ပုစ္ဆာကျမ်းကို ပြုစုခရေ။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မာ [[ကျည်းကန်ရှင်ကြီး]]ဟု မာဧ့။

ဧပိုင်ရီးသားရာမာ ဆရာတော်ဘုရားစွာ 'လောက ဓမ္မ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ ဉာဏ်စွယ်စုံ ဖြစ်စီခြင်းငှာ'ဆိုပနာ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြဆိုခရေ။ ထိုပြဆိုခရေ ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း စွယ်စုံကျော်ထင်ကျမ်းမာ လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတရို့နန့် ပြည့်ဝဗျာယ်ဟိလီရေ။ ရှီးရိုးရခိုင်ပညာဟိရို့က လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်းရို့မာ စွယ်စုံဗဟုသုတဟိအောင် ရည်ရွယ်ချက်ထားကြဘိပိုင် အနောက်နိုင်ငံမာဟိရေ ဗဟုသုတလိုလားသူ ပညာသျှင်ရို့စွာလေ့ သိပ္ပံနန့် ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်များမာ စွယ်စုံဗဟုသုတဟိရန် ရည်ရွယ်ကတ်လီရေ။

ဂုခေတ်ရခိုင်ပြည်ဟိ ဗဟုသုတယှာမှီးလိုရေ ပုဂ္ဂိုလ်ရို့စွာလည်း အနောက်တိုင်း နိုင်ငံသားရို့နန့် ယင်းနည်းပိုင်သိပ္ပံနန့် ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်တိနန့်ဆိုင်ရေ ဗဟုသုတအချက်အလက်ကို လိ့လာ ယှာမှီးလိုကတ်လီရေ။ ယင်းအတွက်နန့် လောက၊ ဓမ္မ နှစ်ချက်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် စွယ်စုံဟုခေါ်ဝေါ်ခစွာကို အစွဲပြုပနာ၊ သိပ္ပံပညာ၊ ဝိဇ္ဇာပညာနှစ်ချက် ပြည့်စုံခြင်းဧ့ သဘောကိုယူပြီးကေ၊ 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' ဆိုရေ ကျမ်းမျိုးကို [[ရခိုင်ဘာသာ]]ဖြင့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အမည်ပီးလီရေ။

== စွယ်စုံကျမ်းဂန္ထဝင် ==
အနောက်နိုင်ငံသားရို့ဧ့ အဆိုမာ၊ လောကမာဟိရေ ဗဟုသုတအရပ်ရပ်ရို့ကို ကျမ်းစဉ်တိနန့် အယင်ဦးဆုံးရီးသားပြုစုသူမာ [[အရစ္စတိုရေ]] (ဘီစီ ၃၈၄-၃၂၂) ဖြစ်တေဟု ဆိုရေ။ အရစ္စတိုရေကို အနောက်တိုင်းသားရို့က 'စွယ်စုံကျမ်းရို့၏ဖခင်' ဟုသမုတ်ကတ်တေ။

ယေကေလဲ ပညာစွယ်စုံကျမ်းကို ဘီစီ ၁၂ဝဝ ခန့်က [[တရုတ်နိုင်ငံ]]မာ ပြုစုကတ်တေဟု တရုတ်ယိုင်ကျေးမှု သုတေသီ ပုဂ္ဂိုလ်ရို့က ဆိုကတ်စွာ၊ တချို့ကမူ ထိုကျမ်းကို ဘီစီ ၁၂ဝဝ ခန့်က ပြုစုရေလို့ပင်ဆိုကတ်သိမ့်၏။ ဇာပိုင်ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ [[တရုတ်ဘာသာ]]အားဖြင့် 'အားယား'ဟုခေါ်သော ယင့်ချင့်စွယ်စုံကျမ်းမာ ရှီးဦးပေါ် စွယ်စုံကျမ်းအဖြစ်ဖြင့် ဒေနိန့်ထိထင်ရှားဗျာယ်ဟိ ရေ။ ယင်းကျမ်းမာ ရှေးပညာဟိများ ပြုစုထားရေ စာပီတိက ကောင်းနိုးရာရာဗဟုသုတအရပ်ရပ်ရို့ကို ထုတ်နုတ်လို့ စုပေါင်းရီးသားပြုစုထားရေ။ ထိုခေတ်အခါလောက် မှာပင် အိန္ဒိယပြည်မာ ဗေဒကျမ်းကြီးများ ပေါ်ထွန်းခဲ့ရေ။ ယင်းကျမ်းရို့မာ သာမ၊ ယဇု၊ ဣသျှူ၊ အာတပ္ပနဟူလီရေ။ ဘီစီ ၁ဝဝဝ ခေတ်မရောက်ခင် ပေါ်ပေါက်ရေလို့ ပညာသျှင်ရို့ လှောက်မှန်းကတ်တေ။ ထိုဗေဒကျမ်းရို့မာ ယဇ်ပူဇော်နည်း အကြောင်းတိရာမက၊ ရှေးဂီတတိနန့် ထိုခေတ်က ထွန်းကားကေလည်းဟိရေ အယူအဆတိလေ့ ပါဝင်ရေ။ ဗေဒကျမ်းရို့စွာ လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတစွယ်စုံကျမ်းတိဖြစ်၏။ အယင်ကဆိုခရေ အယ်ရစ္စတိုရေဧ့ စွယ်စုံကျမ်းမာမူ အာကာသကြောင်း၊ မိုးလီဝသအကြောင်း၊ တိရစ္ဆာန်များအကြောင်းစရေ သုတေသနပြုထားရေ အချက် အလက်တို့ ပါဝင်ကတ်တေ။

== စွယ်စုံကျမ်းစီစိုင်ပုံများ ==
ခရစ် ၁၄ဝဝ ပြည့်နှစ်မှအစပြုပနာ စွယ်စုံကျမ်းမာ ဗဟုသုတအချက်အလက်တို့ကို အစီအစိုင်ဖြင့် စနစ် တကျရီးသားရေ နည်းနိဿယရို့စွာ တိုးတက်ကောင်းမွန်ပါလတ်တေ။ ပမာအားဖြင့်၊ ၁၄၈၁ ခုနှစ်မာ ကက္ကစတန်ထုတ်ဝီသော စွယ်စုံကျမ်းမာ အကိုးအကားအတွက် အသုံးကျသောကျမ်းဖြစ်တေ။ စွယ်စုံကျမ်းမာ ရုပ်ပုံများထည့်သွင်းလာရေမာ ဒေကျမ်းစွာ ပထမဖြစ်ရေလို့ ဆိုရဖို့။ ယကေလေ့ ၁၅၄၁ ခုနှစ်မာ [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]] ဗားလမြို့မှ ရင်းဂဲလဗတ်ပြုစုသော စွယ်စုံကျမ်း ပေါ်ထွက်လှာမှပင် 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' ဆိုရေ အသုံးအနှုန်းကို ပထမတွိရရေ။ ၁၅ဝ၆ ခုနှစ်မာ အီတလီမာ ထုတ်ဝီသော ရက်ဖာအယ်လီ မတ်ဖဲဧ့ စွယ်စုံကျမ်းမာ လူပုဂ္ဂိုလ်ရို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနန့် အညွန်းစနစ်ရို့ကို အယင်ဦးဆုံး တွိရရေ။ ၁၆၂ဝ ပြည့်နှစ်မာ ဖရန်းစစ်ဘေကင်ပြုစုသော စွယ်စုံကျမ်းမာ ဗဟုသုတ အဝဝရို့ကို အမျိုးအစားအလိုက် အခန်း ကဏ္ဍခွဲပြီးကေပြဆိုရာမာ ပထမဟုဆိုကတ်ရေ။ ၁၇ဝ၄ ခုနှစ်မာ ဂျွန်ဟဲရစ်ဆိုသူပြုစုသော ဝိဇ္ဇာနန့် သိပ္ပံစွယ်စုံကျမ်းမာကား၊ အညွှန်းစနစ်ကို အက္ခရာဝလိနည်းနန့် ညွှန်းရေအပြင်၊ ကျမ်းကိုးစာရင်းကိုလေ့ ပြဆိုလို့၊ တတ်ကျွမ်းသူ ပညာသျှင်ရို့ ကိုယ်တိုင်ရီးသားပီးရေ စာကိုယ်များပါဝင်လီရေ။

၁၇ဝ၄ ခုနှစ်မာပင် [[ဂျာမနီနိုင်ငံ]]မာ ပေါ်ပေါက်သော စွယ်စုံကျမ်းမာကား၊ အကြောင်းရပ်ရို့ကို ရီးသားသော ပညာသျှင်အများရို့၏ ဆောင်းပါးခြည်းသက်သက်နန့် ရီးသားပြုစုသောကျမ်း ဖြစ်ပနာ၊ ယင်းပိုင် ဆောင်းပါးအတိကို စွယ်စုံကျမ်းအဖြစ် ထုတ်ဝီကပင်ာ ပထမပင်ဖြစ်လီရေ။ ၁၇၂၈ ခုနှစ်မာ အိဖရိမ် ချိမ်းဗားက ထုတ်ဝီသော 'စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကား၊ အပြန်အလှန်ညွှန်းသောစနစ်ကို အယင်ဦးဆုံး အသုံးပြုရေကျမ်း ဖြစ်လီရေ။

== ဘာသာစကားအလိုက် စွယ်စုံကျမ်းတိ ==
=== လက်တင်ဘာသာစွယ်စုံကျမ်းတိ ===
ယပြီးနောက်မာကား၊ ဘီစီ ၃ဝ ခန့်မာ မားကပ် ရေရင် ရှီယပ်ဗယ်ရို(ဘီစီ ၁၁၆-၂၇)စွာ ဝိဇ္ဇာနန့် သိပ္ပံပညာရပ်များ ပါဝင်ရေ စွယ်စုံကျမ်းကို အတွဲ ၉ တွဲဖြင့် ရီးသားစီရင်ခရေ။ အေဒီ၇ဝခုနှစ်ခန့်မာ ပလင်နီစွာ 'သဘာဝသမိုင်း' နာမည်ဟိသော ကျမ်းကို အတွဲပေါင်း ၃၇ တွဲ၊ အခန်းပေါင်း ၁၄၉၃ ခန်းရို့နန့် ရီးသားခရေ။ ၅ ရာစုအတွင်းမှာ မာတီယာနပ် ကရာလားစွာ စာသင်သားရို့ နှုတ်ငုံဆောင်ရန် လွယ်ကူသော ဗဟုသုတကျမ်းကို ကဗျာဖွဲ့ပြီးကေ စီရင်ခရေ။ ထိုကျမ်းမာ သဒ္ဒါနည်းမှစပြီးကေ၊ ဂီတ အနုပညာထိ အမျိုးမျိုးသော ပညာရပ်ရို့ ပါဝင်ရေ။ ခရစ် ၆ဝဝ မှ ၆၃ဝ ပြည့်နှစ် အကြားမာ အိဇီဒို နာမည်ဟိသော ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးရေ ဗဟုသုတကျမ်းကိုပြုစုရာ၊ ထိုကျမ်းကို ၉ ရာစုနှစ် ကျမ်းပြု ပုဂ္ဂိုလ်ရို့က မှီးယူကတ်ရရေ။ ယပြီးနောက်မာလည်း ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးနန့် လူပုဂ္ဂိုလ်တိစွာ စွယ်စုံကျမ်း သဘောသက်ရောက်ရေ ကျမ်းအမျိုးမျိုးရို့ကို ပြုစုခကတ်တေ။ ယကေလေ့ ထိုကျမ်းတိမာ များရေအားဖြင့် လက်တင်ဘာသာနန့်ရာဟိရေ။ 

တခါတရီ ဂရိဘာသာဖြင့် ရီးသားသော ကျမ်းတိပေါ်ပေါက်ခရေ။ ယကေလေ့ အကြောင်းရပ်ဟူသမျှရို့ကို စနစ်တကျ အခန်းပိုင်းခြားလို့ ရီးသားထားရေမဟုတ်ပါ။ ခရစ် ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်ရေအခါမှ၊ ဗင်းဆင့်ဆိုသူရေ 'ကြီးမုံပြင်ကြီး'ဆိုရေ ကျမ်းကို စနစ်တကျအခန်းခွဲပြီးကေ၊ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ရီးသားခရေ။ ဥရောပအလယ်ခေတ်မာ ထွက်ပေါ်လှာသော စွယ်စုံကျမ်းရို့မာ လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာများလီရေ။

=== တရုတ်စွယ်စုံကျမ်းတိ ===
၁၄ ရာစုနှစ်အတွင်းမှာ တရုတ်ပြည်မာလည်း မာတွာလင် ဆိုသူ တရုတ်ပညာဟိစွာ စွယ်စုံကျမ်းတစောင်ကို ပြုစုရေ။ ၁၅ ရာစုနှစ်မာမူ၊ ယွန်လိုဧကရာဇ်ဘုရင်ဧ့ အမိန့်တော်ဖြင့် တရုတ်ပညာဟိတိစွာ စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုရေ။ ယွန်လိုဧ့ ရည်ရွယ်ချက်မာ [[ကွန်ဖူးဇီး]]ဧ့ အဆုံးအမများ၊ ရာဇဝင်များ၊ ယထာဘူတပညာရပ်များ၊ ဝိဇ္ဇာနန့် သိပ္ပံပညာရပ်များ အစဟိစွာ ရို့ကို တပေါင်းတည်းပြုစုစီရန်ဖြစ်၏။

ယကေလေ့ ထိုကျမ်းမာစာအုပ်ပေါင်း ၂၂၉၄၇ အုပ်ဟိရေဖြစ်ပနာ၊ ယင်းအနက်သုံးအုပ်မျှကိုသာ ပုံနှိပ်နှိုင်ခရာ၊ မင်မင်းဆက် ကုန်ဆုံးရေအခါ၊ နှစ်အုပ်မာ ပျောက်ပျက်လားယားလျှင် ဗောက်ဆာသူပုန် ထသောခေတ်မာ ကျန်တရွီလည်း ပျောက်ပျက်လားလီရေ။ ၁၈ ရာစုနှစ်ဦးမာကား၊ တရုတ်ဧကရာဇ် ဘုရင် ကန်ရှီးဧ့ အမိန့်အရ အတွဲပေါင်း ၅ဝ၂ဝ ဟိရေ စွယ်စုံကျမ်းကိုပြုစုလို့၊ ကန်ရှီးဘုရင်အား ဆက်ခံသူ ယွန်ချင်း (ခရစ် ၁၇၂၃-၃၅ ခုနှစ်)လက်ထက်မာ ထုတ်ဝီရေ။ ထိုစွယ်စုံကျမ်း အတွဲပေါင်း ၇ဝဝ ရို့ကို ဗြိတိသျှပြတိုက်မာ ဒေနိန့်ထိပြထားလီရေ။

=== ပြင်သစ်စွယ်စုံကျမ်းတိ ===
အယင်ကဖော်ပြခသော ချမ်းဗားဧ့ 'စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' စွယ်စုံကျမ်းကို ပြင်သစ်ရို့က [[ပြင်သစ်ဘာသာ]]သို့ ပြန်ဆိုကတ်ရေ။ ထိုစွယ်စုံကျမ်း ဥပမာကိုယူပနာ ဒီးဒရိုးစွာ ၁၇၅၁-၁၇၇၂ ခုနှစ်အထဲ အတွဲပေါင်း ၂၈ တွဲဟိရေ ပြင်သစ်စွယ်စုံကျမ်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာရေ။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်မာမူ လာရုဆ ဆိုသူပြုစုသော ၂ဝ ရာစု စွယ်စုံကျမ်းဆိုပနာ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ပေါ်ထွက်လှာရေ။

=== ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းတိ ===
ဂျာမနီနိုင်ငံမာ ၁၇၃၂ ခုနှစ်မှ ၁၇၅ဝ ပြည့်နှစ်အထိ အတွဲပေါင်း ၆၄ တွဲဟိရေ 'ယူနီဗာဆယ် လက္ကဇီကွန်'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကို ဇက်ပွဲစားဆိုသူပြုစုရေ။ ယင်းကျမ်းမာ ထိုခေတ်က အသက်ထင်ရှား ဟိသူတိဧ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ ပါဝင်ရေ။ ယင်းအပြင် ၁၇၉၆ ခုနှစ်မာပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ၁၈၈၁ ခုနှစ်မာပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ပညာသျှင်အသီးသီးရို့က ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုကတ်တေ။

=== အိန်းဂလိချ်စွယ်စုံကျမ်းတိ ===
အယင်ကပြဆိုခပြီးကေသော အိန်းဂလိချ်စွယ်စုံကျမ်းတိအပြင်၊ ဂုခေတ်မာ အကိုးအကားပြုဖို့ ကျမ်းတိအနက် အလွန်ထင်ရှားသော အိန်းဂလိချ်စွယ်စုံကျမ်းမာ 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား ဗြိတိနိကား' ဖြစ်လီရေ။ ယင်းကျမ်းကို ၁၇၆၈ ခုနှစ်ကပင် ၁၇၇၁ ခုနှစ်အထဲ အတွဲ ၃ တွဲဖြင့် အယင်ဦးဆုံး [[စံဂိုး့တလန်နိုင်ငံ]] အက်ဒင်ဗာရာမြို့မာ ရီးသားပြုစု ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီခရေ။ ယပြီးနောက် ၁၇၇၈ ခုနှစ်ကပင် ၁၇၈၃ ခုနှစ် အထဲ၊ ဒုတိယတီးဖြတ်သော ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီရေ။

=== အမေရိကန်စွယ်စုံကျမ်း ===
[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]မာကား၊ ၁၈၂၉ ခုနှစ်မှ ၁၈၃၃ ခုနှစ်အထဲ အမေရိကန်စွယ်စုံကျမ်းကို 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား အမင်ရိကားနား'ဆိုရေနာမည်ဖြင့် ပြုစုထုတ်ဝီခလီရေ။

=== ဆိုဗီယက်ရုရှစွယ်စုံကျမ်း ===
ဆိုဗီယက်ရုရှနိုင်ငံမာ ၁၉၂၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်အထိ ၂၂ နှစ်လုံးလုံးပြုစုခသော 'ဗိုလရှာယာ ဆိုဗီယက်စကာယာ အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'မာ ဒေနိန့်ထိများစွာထင်ရှားလီရေ။ ဂုချိန်ခါ နိုင်ငံအသီးသီးမာ စွယ်စုံကျမ်းတိကို နာမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ထုတ်ဝီဗျာယ် ဟိကတ်တေ။ အထူးအနိန်နန့် ကောင်မချေျားအတွက် ရည်ရွယ်လို့၊ ရုပ်ပုံပေါင်းများစွာပါဝင်ရေ စွယ်စုံကျမ်းရို့မာ များစွာ ခေတ်စားဗျာယ်ဟိရေ။

=== လက်တင်မှ တိုင်းရင်းဘာသာတိသို့ ===
ဥရောပနိုင်ငံမာ မူလက စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုကတ်ရာမာ လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာ ပြုစုကတ်တေ။ ယကေလေ့ ၁၄ ရာစုနှစ်မှ လွန်လာရေခေတ်သို့ ရောက်သော်၊ စွယ်စုံကျမ်းတိကို ဥရောပနိုင်ငံ အသီးသီးရို့က ကိုယ်ရို့ဧ့ တိုင်းရင်းဘာသာစကားဖြင့် ပြုစုလာကတ်၏။ သာဓကအားဖြင့်ပြလျှင်၊ [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]မာ ဗာသော လိုမျူဒီ ဂလန်ဗီးစွာ ၁၃၆ဝ ပြည့်နှစ်မာ စွယ်စုံကျမ်းတခုကို လက်တင်ဘာသာဖြင့် ပြုစုခရေ။ ယင်းကျမ်းကို ၁၃၉၈ ခုနှစ်မာ ဂျွန်ထရေဗီဇာဆိုသူက အိန်းဂလိချ်ဘာသာ ပြန်ဆိုလီရေ။

=== မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း ===
{{main|မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း}}
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းကို [[စာပီဗိမာန်]]မှ ထုတ်ဝီရေ။ [[မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပီအသင်း]]က ပြုစုရေ။ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းမာ အကြောင်းရပ်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ခန့် ပါဟိရေ။ စွယ်စုံကျမ်းတတွဲလျှင် စာမျက်နှာ ၅ဝဝ ကျဖြင့် စီစိုင်ထားရာ၊ အတွဲပေါင်း ၁၅ တွဲဟိရေ။ အရာနိုင်ငံတိ၏ [[စွယ်စုံကျမ်း]]တိနန့် ရင်ဘောင်တန်းနိုင်ဖို့ ဘာသာရပ်ပေါင်းစုံ ပါဝင်ထားရေ။ ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်၊ သိပ္ပံဘာသာရပ်တိအပြင် မြန်မာနိုင်ငံ အကြောင်းအရာများစွာ ပါဝင်ရေ။ ပညာရပ်အလိုက် ပညာသျှင်တိနန့် အစိုးရဌာနတိက တင်ပြခကတ်တေ။ သက်ဆိုင်ရေ ပညာသျှင်တိကိုယ်တိုင် ရှာဖွီစုဆောင်း ရီးသားထားရေ။

== အချေစွယ်စုံကျမ်း ==
ဂုခေတ်မာ အချေလူငယ် လူရွယ်ရို့၏ ပညာရီး အရေးကြီးပုံကို လူရို့စွာ ပိုပြီးကေလေးစားလာကတ်ရာ ဖြစ်တေ။ ယင်းအတွက်နန့် ယင်းအချေလူငယ်ရို့အဖို့လည်း စွယ်စုံကျမ်းစွာ အရေးကြီးရေလို့ သဖောပေါက်ကတ်ရားဖြစ်တေ။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံမာ ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်ကအစပြုပနာ 'အချေစွယ်စုံကျမ်း'ဆိုပနာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ ရေ။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်မာ အမေရိကန်နိုင်ငံမှနိန်ပနာ 'ဗဟုသုတကျမ်း' ဆိုရေနာမည်ဖြင့် စွယ်စုံကျမ်း ပေါ်ပေါက်လာပြန်ရေ။ ကျောင်းသားသုံးအတွက် စွယ်စုံကျမ်းကိုမူ၊ ၁၈၉၃ ခုနှစ်မာ 'ကျောင်းသား စွယ်စုံကျမ်း' ဆိုရေနာမည် ဖြင့် အင်္ဂလန်မာထုတ်ဝီခရေ၊ ၁၉၂၂ ခုနှစ်မာ ယင်းကိုပင် 'ကွမ်ပတန်ဧ့ ရုပ်စုံ စွယ်စုံကျမ်း'ဆိုရေနာမည်သစ်ဖြင့် ပြန်ပနာတီးဖြတ် ထုတ်ဝီခဲ့ပြန်ရေ။ ဂုခေတ်မာ အချေ ရို့အဖို့ စွယ်စုံကျမ်းရို့မာ ရုပ်ပုံ ဓာတ်ပုံအစဟိစွာရို့ မပါဘဲနန့်မဟိချေ။ ဗြိတိသျှစွယ်စုံကျမ်းကို ထုတ်ဝီသူရို့စွာ ပင်လျှင် ၁၉၃၄ ခုနှစ်မှအစပြုပနာ၊ ရုပ်ပုံဓာတ်ပုံရို့ပါဝင်သော ကောင်မချေတိအတွက် 'ဗြိတိသျှ ဂျူနီယာ'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကို ထုတ်ဝီလေ့ ဟိခရေ။

== အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတိ ==
စွယ်စုံကျမ်းထုတ်လုပ်ရိုက်နှိပ်ရေ ကုမ္ပဏီကြီးတိစွာ အိန်တာနက်ခေတ်မာ အခမဲ့ဖြစ်စီ၊ အခကြီးနန့်ဖြစ်စီ Online Encyclopedia အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတိ ကို ပြုလုပ်ကတ်တေ။ ၂၀၂၀ အစောပိုင်းကာလအထိ အကြီးဆုံး အွန်လိုင်း စွယ်စုံကျမ်းတိမာ တရုတ်ဘာသာစကားဧ့ Baidu Baike (ဆောင်းပါး သန်း ၁၀-၂၀ ကြား) နန့် Hudong Baike ( သန်း ၁၀-၂၀ ကြား) ရို့ဖြစ်ကတ်ပြီး ယင်းနောက်မာ ဝီကီးပီးဒီးယားဧ့ အိန်းဂလိချ်ဘာသာစကား (+၆ သန်း)၊ ဂျာမန်ဘာသာစကား (+၂ သန်း)၊ ပြင်သစ်ဘာသာစကား (+၂ သန်း) ရို့ဟိကတ်တေ။&lt;ref name=&quot;wp.org&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.wikipedia.org/|title=Wikipedia|website=www.wikipedia.org|accessdate=September 10, 2020}}&lt;/ref&gt; အရာဘာသာစကားတိဖြင့် ဝီကီးပီးဒီးယား (၁၅) ခုမာ ဆောင်းပါး အရည်အသွီးအမျိုးမျိုး၊ အတိုအရှည်အမျိုးမျိုးဖြင့် (၁) သန်းကျော်တည်ဟိရေ။&lt;ref name=&quot;wp.org&quot; /&gt; စွယ်စုံကျမ်းဧ့ အရွယ်အစားကို ဆောင်းပါး အရွီအတွက်ဖြင့် တိုင်းတာခြင်းစွာ မရီရာရေ နည်းလမ်းတခုဖြစ်တေ။ ဥပမာအနိန်နန့် အထက်ဖော်ပြပါ တရုတ် စွယ်စုံကျမ်းတိမာ အကြောင်းအရာတခုတည်းမာ များစွာသော ဆောင်းပါးတိဟိကတ်၏။ တဖက်မာ ဝီကီးပီးဒီးယားတိက အကြောင်းအရာတခုမာ ဆောင်းပါးတခုကိုရာ လက်ခံကေလေ့ စာသားမဟိသလောက်နည်းပါးရေ ဆောင်းပါးတိကို ဖန်တီးခွင့်ပြုထားရေ။

== ကိုးကား ==
 [[Category:အွန်လိုင်းရင်းမြစ်တိ]]
[[Category:အမျိုးသားစွယ်စုံကျမ်းတိ]]</text>
      <sha1>j7g8eypakr05ewgvrpzqxh20snih3hk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သုတေသနနည်းစနစ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4555</id>
    <revision>
      <id>18742</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:သုတေသနကိရိယာတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="04xzwn29io5ynjwd5ml69vtv0rsd73b" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:သုတေသနကိရိယာတိ]]</text>
      <sha1>04xzwn29io5ynjwd5ml69vtv0rsd73b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ယှာဖွီရီးတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4556</id>
    <revision>
      <id>18743</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:သုတေသနကိရိယာတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="04xzwn29io5ynjwd5ml69vtv0rsd73b" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:သုတေသနကိရိယာတိ]]</text>
      <sha1>04xzwn29io5ynjwd5ml69vtv0rsd73b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စာတမ်းရီးသားခြင်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4557</id>
    <revision>
      <id>18744</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:သုတေသနကိရိယာတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="04xzwn29io5ynjwd5ml69vtv0rsd73b" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:သုတေသနကိရိယာတိ]]</text>
      <sha1>04xzwn29io5ynjwd5ml69vtv0rsd73b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စာတမ်းကိုးကားခြင်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4558</id>
    <revision>
      <id>18745</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:သုတေသနကိရိယာတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="04xzwn29io5ynjwd5ml69vtv0rsd73b" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:သုတေသနကိရိယာတိ]]</text>
      <sha1>04xzwn29io5ynjwd5ml69vtv0rsd73b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရည်ညွှန်းစာအုပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4559</id>
    <revision>
      <id>18746</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:25:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;==ရည်ညွှန်းစာအုပ်== ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဟူစွာ ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဧ့  သဘောသဘာဝနန့် ကြန်အင်လက္ခဏများ အကြောင်းကို  ရှင်းလင်းတင်ပြရေ။ ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဆိုစွာမာ သိလိုရေ  အချက်ကို အလွယ်ခ...&quot;</comment>
      <origin>18746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8048" sha1="gm7eqyonuwt3mhul38lhi9ece9xfoqk" xml:space="preserve">==ရည်ညွှန်းစာအုပ်==
ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဟူစွာ ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဧ့ 
သဘောသဘာဝနန့် ကြန်အင်လက္ခဏများ အကြောင်းကို 
ရှင်းလင်းတင်ပြရေ။ ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဆိုစွာမာ သိလိုရေ 
အချက်ကို အလွယ်ချေ တမုဟုတ်ချင်း အပြင်းရှာဖွီရ 
လွယ်ယောင် စီစိုင်ထားရေ စာအုပ်မျိုး ဖြစ်ကြောင်း၊ 
ရည်ညွှန်းစာအုပ်တိကို နှစ်မျိုး ခွဲခြားနှိုင်ကြောင်း၊ 
*ပထမ တမျိုးမာ ပညာပီးစာအုပ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီးကေ အချက်အလက် 
တိကို စနစ်တကျ စီစိုင်ထားကြောင်း၊ 
*ဒုတိယတမျိုးမာ ကိုယ့်သိလိုရေ အချက်အလက် ဇာနီရာတွင် ဟိရေကို 
ညွှန်ပြထားရေ အညွှန်းစာအုပ်မျိုး ဖြစ်ကြောင်း စသည်အနိန်နန့် 
ရှင်းလင်းတင်ပြထားရေ။

ဘာသာစကား ရည်ညွှန်းစာအုပ်တိ စာတမ်းမာ ဘာသာ 
စကား ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဆိုစွာမာ ဘာသာစကားကို သုံးစွဲ 
ရာမာ သိလိုရေ အချက်အလက်တိကို အလွယ်ကာသား ရှာဖွီ 
နိုင်ဖို့ တကူးတကစီစိုင်ထားရေ စာအုပ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း 
ရှင်းလင်းပြရေ။ ဘာသာစကားထိုဟင့် ဒေဟင့် အဘိဓာန်၊ ဘာသာ 
စကား အထူးပြု အဘိဓာန်နန့် ဘာသာရပ်ဆိုင်ရေ အဘိဓာန်၊ 
ဘာသာစကား အညွှန်းစာအုပ်တိ အကြောင်းကို တင်ပြရေ။
စာပီရည်ညွှန်းစာအုပ်တိ စာတမ်းမာ စာပီနန့် 
သက်ဆိုင်ရေ ရည်ညွှန်းစာအုပ်တိ ဖြစ်ကတ်ရေ စာစုစာရင်း၊ 
စာပီလမ်းညွှန်၊ စာပီအဘိဓာန်၊ စွယ်စုံကျမ်း၊ စာပီသမိုင်း၊ 
စာညွန့်ပေါင်း၊ စာကိုးစကားကိုး၊ စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ 
ဝေဖန်စာအစဟိရေ စာပီဆိုင်ရေ ရည်ညွှန်းကျမ်းတိ အကြောင်း 
ကို ခွဲခြမ်း စိတ်ဖြာလို့ တင်ပြရေ။

မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ရည်ညွှန်းစာအုပ်တိ စာတမ်းမာ 
မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ရည်ညွှန်းစာအုပ်တိဖြစ်ရေ အဘိဓာန်၊ 
စွယ်စုံကျမ်း၊ လမ်းညွှန်၊ နှစ်စိုင်ထုတ်စာအုပ်၊ လက်စွဲစာအုပ်၊ 
မြီပုံစာအုပ်၊ ဂေဇက်တီးယား စရေ စာအုပ်တိ အကြောင်း 
ကို ရှင်းလင်း တင်ပြရေ။

စာတမ်းနန့် ဆက်စပ်ပနာ မရှင်းမလင်းသော အချက်တိ၊ 
သိလိုရေ အချက်တိကို မီးမြန်းနှိုင်ကတ်ရန် မီးခွန်းပုံစံ 
တိကို ကြိုတင်ပီးပို့ထားရေ။ ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဟူစွာ 
စာတမ်းမာ မီးမြန်းဆွေးနွေးသူ ၁ဝ ဦး၊ ဘာသာစကား 
ရည်ညွှန်းစာအုပ်တိ စာတမ်းမာ မီးမြန်းဆွေးနွေးသူ ကိုးဦး၊ 
စာပီရည်ညွှန်း စာအုပ်တိ စာတမ်းမာ မီးမြန်းဆွေးနွေးသူ 
၁၅ ဦး၊ မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ရည်ညွန်းစာအုပ်တိ စာတမ်းမာ 
မီးမြန်းဆွေးနွေးသူ ၁၈ ဦးက မီးခွန်းပုံစံတိနန့် အသီးသီး 
မီးမြန်း ဆွေးနွေးခကတ်တေ။
===မြန်မာရည်ညွှန်းစာအုပ် စာတမ်းဖတ်ပွဲ===
မြန်မာရည်ညွှန်းစာအုပ် စာတမ်းဖတ်ပွဲကို ၁၉၈၄ ခုနှစ် 
ဇန္နဝါရီလ ၁၁ ရက်နိမှ ၁၃ ရက်အထိ [[ကုန်စွာလမ်း]]၊ 
စာပီဗိမာန် ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက် ခန်းမမာ ကျင်းပခရေ။ 
ယင့်ချင့် စာတမ်းဖတ်ပွဲမာ [[ဦးသော်ကောင်း]]က ရည်ညွှန်း 
စာအုပ်ဟူစွာ စာတမ်း၊ [[ဦးမောင်မောင်ညွန့် ]](မင်းလှ 
ညွန့်ကြူး)က ဘာသာစကား၊ ရည်ညွှန်းစာအုပ်တိ စာတမ်း၊ 
[[ဦးကျော်အောင်]] (ကျော်အောင်)က စာပီရည်ညွှန်းစာအုပ်တိ 
စာတမ်း၊ [[ဒေါ်ကြန်]]က မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ရည်ညွှန်းစာအုပ်တိ 
စာတမ်းရို့ကို အသီးသီး တင်သွင်းဖတ်ကတ်ားခရေ။

===ဖတ်ကတ်ားတင်သွင်းသော စာတမ်းများ===
:နိစွဲ             စာတမ်းနာမည်              ဖတ်ကတ်ားသူ
#၁၁-၁-၈၄ ရည်ညွှန်းစာအုပ်ဟူစွာ         ဦးသော်ကောင်း
#၁၂-၁-၈၄ ဘာသာစကားရည်ညွှန်း          ဦးမောင်မောင်ညွန့်
#၁၂-၁-၈၄ စာပီရည်ညွှန်းစာအုပ်တိ        ဦးကျော်အောင်
#၁၃-၁-၈၄ မှတ်တမ်းမှတ်ရာ                 ဒေါ်ကြန်
&lt;ref&gt;နှစ်ချုပ်၊ ၁၉၈၅ &lt;/ref&gt;

==ရည်ညွှန်းစာအုပ် အမျိုးအစား (၁၀) မျိုး==
# [[စွယ်စုံကျမ်း]] (Encyclopedia)
# [[စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်|နှစ်ချုပ်]] (Yearbook)
# [[အဘိဓာန်]] (Dictionaries)
# [[လက်စွဲစာအုပ်]] (Handbooks)
# [[လမ်းညွှန်စာအုပ်]] (Directory)
# [[အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်]] (Biographical Dictionaries)
# [[မြီပုံစာအုပ်]] (Atlases)
# [[ဂေဇက်တီးယား]] (Gazetteers)
# [[အညွှန်း]] (Indexes) 
# [[စာစုစာရင်း]] (Bibliography)

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;
[[Category: စာတမ်းကိုးကားခြင်းတိ]]</text>
      <sha1>gm7eqyonuwt3mhul38lhi9ece9xfoqk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စမ်းသပ်ခြင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4560</id>
    <revision>
      <id>18747</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Apollo 15 feather and hammer drop.ogv|thumb|အာကာသယာဉ်မှူး ဒေးဗစ်စံဂိုး့ က လထက်မာ တူ နန့် ငှက်မွီးကို အသုံးပြုပနာ ဆွဲငင်အားကို စမ်းသပ်နေစဉ်]] '''စမ်းသပ်မှု''' ({{langx|en|experiment}}) ဆိုစွာမာ အဆိုပြုယှင်းလင်းချက်|အဆ...&quot;</comment>
      <origin>18747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7302" sha1="8kwl2g1fm052fci5ae9so61aydvvdde" xml:space="preserve">[[File:Apollo 15 feather and hammer drop.ogv|thumb|အာကာသယာဉ်မှူး ဒေးဗစ်စံဂိုး့ က လထက်မာ တူ နန့် ငှက်မွီးကို အသုံးပြုပနာ ဆွဲငင်အားကို စမ်းသပ်နေစဉ်]]
'''စမ်းသပ်မှု''' ({{langx|en|experiment}}) ဆိုစွာမာ [[အဆိုပြုယှင်းလင်းချက်|အဆိုကတ်မ်း]]တခုကို ထောက်ခံရန် သို့မဟုတ် ခြီဖျက်ရန်၊ သို့မဟုတ် အယင်က မစမ်းဖူးသောအရာတခုဧ့ ထိရောက်မှု သို့မဟုတ် ဖြစ်နှိုင်ခြီကို ဆုံးဖြတ်ရန် ဆောင်ရွက်ရေ လုပ်ငန်းစဉ်တခု ဖြစ်တေ။ စမ်းသပ်မှုတိစွာ သီးသန့်အကြောင်းအချက်တခုကို ပြုပျင်ပြောင်းလဲလိုက်ရေအခါ ဇာရလဒ် ဖြစ်ပေါ်စွာကို သရုပ်ပြခြင်းနန့် အကြောင်းနန့်အကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ထိုးထွင်းသိမြင်စီရေ။ စမ်းသပ်မှုတိစွာ ရည်မှန်းချက်နန့် အတိုင်းအတာအရ များစွာကွဲပြားကေလေ့ အရာထခါလုပ်ဆောင်နှိုင်ရေ လုပ်ငန်းစဉ်နန့် ရလဒ်တိကို ယုတ္တိကျကျ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းအပေါ် အမြဲမှီခိုရေ။ သဘာဝအတိုင်း စမ်းသပ်လိ့လာမှုတိ လည်း ဟိသိမ့်ရေ။

အချေတဦးစွာ အရာဝထုများ မြီပြင်ထက်တို့ ဇာပိုင်ကျရေကို နားလည်ရန် အခြီခံစမ်းသပ်မှုတိကို ပြုလုပ်နိုင်ပိုင်၊ သိပ္ပံပညာသျှင်အဖွဲ့တိစွာ ဖြစ်စိုင်တခုအပေါ် ယင်းရို့၏ နားလည်မှုကို တိုးမြှင့်ဖို့အတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ စနစ်တကျ စနည်းနာစစ်ဆီးမှုတိ ပြုလုပ်ရနှိုင်ရေ။ သိပ္ပံသင်ခန်းစာမာ ကျောင်းသားများ သင်ယူတတ်မြောက်ရီးအတွက် စမ်းသပ်မှုတိနန့် တခြားသော လက်တွိလုပ်ဆောင်မှုတိစွာ အလွန်အရေးကြီးရေ။ စမ်းသပ်မှုတိစွာ စာမိန်းပွဲရမှတ်တိကို တိုးတက်စီနှိုင်ပြီး၊ အထူးအနိန်နန့် အချိန်အကြာကြီး အသုံးပြုကေ ကျောင်းသားတဦးကို ယင်းရို့သင်ယူနိန်ရေ အကြောင်းအရာတိအပေါ် ပိုပြီးကေစိတ်ပါပါဝင်လှာစီရန် ကူညီပီးနှိုင်ရေ။&lt;ref name=Stohr-Hunt&gt;{{cite journal|last1=Stohr-Hunt|first1=Patricia|title=An Analysis of Frequency of Hands-on Experience and Science Achievement|journal=Journal of Research in Science Teaching|date=1996|volume=33|issue=1|pages=101–109|doi=10.1002/(SICI)1098-2736(199601)33:1&lt;101::AID-TEA6&gt;3.0.CO;2-Z|bibcode=1996JRScT..33..101S}}&lt;/ref&gt; စမ်းသပ်မှုတိစွာ (နမူနာ- အကြိုက်ဆုံးကိုယှာရန် ချောကလက်အမျိုးမျိုးကို မြည်းစမ်းကြေ့ခြင်းပိုင်ယှောင်) ပုဂ္ဂိုလ်ရီးနန့် တရားမဝင်သော သဘာဝနှိုင်းနိူင်းမှုတိကပင် (နမူနာ- [[အက်တမ်အောက်အမှုန်]]များအကြောင်း သတင်းအချက်အလက် ရှာဖွီတွိဟိရန် မျှော်လင့်နိန်ရေ သိပ္ပံပညာသျှင်တိစွာက ကြီးကြပ်ရေ သပွတ်အူလိုက်ကိရိယာများ လိုအပ်ရေ စမ်းသပ်မှုတိပိုင်ယှောင်) အလွန်အကျွံ ထိန်းချုပ်ထားရေ စမ်းသပ်မှုတိအထိ အမျိုးမျိုးကွဲပြားနှိုင်ရေ။ [[သဘာဝသိပ္ပံ]]နန့် လူမှုသိပ္ပံရို့အကြား စမ်းသပ်မှုတိဧ့ အသုံးပြုပုံမာ သိသိသာသာ ကွဲပြားရေ။

စမ်းသပ်မှုတိမာ ပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေ တခုတည်းသော လွတ်လပ်သော ပြောင်းလဲနှိုင်ရေကိန်း (independent variable) လွဲပြီးကေ အရာပြောင်းလဲနှိုင်ရေကိန်းတိ၏ သက်ရောက်မှုတိကို အနည်းဆုံးဖြစ်ယောင် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားရေ ထိန်းချုပ်မှုတိ ပါဝင်ရေ။ ယင်းစွာ ထိန်းချုပ်တိုင်းတာမှုတိနန့် အရာတိုင်းတာမှုတိအကြား နှိုင်းနိူင်းခြင်းကတဆင့် ရလဒ်တိ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို တိုးမြှင့်ပီးရေ။ သိပ္ပံဆိုင်ရေ ထိန်းချုပ်မှုတိစွာ သိပ္ပံနည်းကျ နည်းလမ်းဧ့ အစိတ်အပိုင်းတခု ဖြစ်တေ။ ကောင်းဘီယက်အားဖြင့်၊ စမ်းသပ်မှုတခုဟိ ပြောင်းလဲနှိုင်ရေကိန်း အားလုံးကို ထိန်းချုပ်ထားသင့်စွာ (ထိန်းချုပ်တိုင်းတာမှုတိဖြင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားရေ)။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:စာတမ်းရီးသားခြင်းတိ]]
[[ကဏ္ဍ:သုတေသနနည်းစနစ်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ယှာဖွီရီးတိ]]</text>
      <sha1>8kwl2g1fm052fci5ae9so61aydvvdde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ခရီးလားလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4561</id>
    <revision>
      <id>18748</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:37:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="0b75hb4aiq5m5dq23b4iascmk2wxuw5" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]</text>
      <sha1>0b75hb4aiq5m5dq23b4iascmk2wxuw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပညာရီးလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4562</id>
    <revision>
      <id>18749</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:37:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="0b75hb4aiq5m5dq23b4iascmk2wxuw5" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]</text>
      <sha1>0b75hb4aiq5m5dq23b4iascmk2wxuw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4563</id>
    <revision>
      <id>18750</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="0b75hb4aiq5m5dq23b4iascmk2wxuw5" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]</text>
      <sha1>0b75hb4aiq5m5dq23b4iascmk2wxuw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကိုယ်တိုင်လိလာရီးလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4564</id>
    <revision>
      <id>18751</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:38:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="0b75hb4aiq5m5dq23b4iascmk2wxuw5" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]</text>
      <sha1>0b75hb4aiq5m5dq23b4iascmk2wxuw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:အက္ခရာဝလိ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4565</id>
    <revision>
      <id>18752</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{| border=0 class=&quot;toccolours plainlinks&quot; | |- ! {{MediaWiki:Toc}}:  | [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}}} ထိပ်ဆုံး] – [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=0}} 0–9] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=A}} A] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=B}} B] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=C}} C] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=D}} D] [{{SERVER}}{{l...&quot;</comment>
      <origin>18752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4560" sha1="r2yjmyomh7prk73jyfnycht2wy9m6t7" xml:space="preserve">{| border=0 class=&quot;toccolours plainlinks&quot; |
|-
! {{MediaWiki:Toc}}: 
| [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}}} ထိပ်ဆုံး] – [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=0}} 0–9] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=A}} A] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=B}} B] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=C}} C] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=D}} D] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=E}} E] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=F}} F] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=G}} G] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=H}} H] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=I}} I] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=J}} J] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=K}} K] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=L}} L] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=M}} M] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=N}} N] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=O}} O] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=P}} P] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=Q}} Q] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=R}} R] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=S}} S] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=T}} T] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=U}} U] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=V}} V] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=W}} W] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=X}} X] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=Y}} Y] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=Z}} Z]
|-
!
| [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၀}} ၀] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၁}} ၁] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၂}} ၂] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၃}} ၃] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၄}} ၄] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၅}} ၅] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၆}} ၆] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၇}} ၇] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၈}} ၈] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၉}} ၉]
|-
!
| [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=က}} က] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ခ}} ခ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဂ}} ဂ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဃ}} ဃ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=င}} င] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=စ}} စ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဆ}} ဆ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဇ}} ဇ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဈ}} ဈ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဉ }} ဉ ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ည}} ည] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဋ}} ဋ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဌ}} ဌ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဍ}} ဍ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဎ}} ဎ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဏ}} ဏ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=တ}} တ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ထ}} ထ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဒ}} ဒ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဓ}} ဓ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=န}} န] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ပ}} ပ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဖ}} ဖ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဗ}} ဗ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဘ}} ဘ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=မ}} မ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ယ}} ယ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ရ}} ရ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=လ}} လ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဝ}} ဝ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=သ}} သ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဟ}} ဟ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဠ}} ဠ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=အ}} အ] 
|-
!
| [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဣ}} ဣ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဒေ}} ဒေ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဥ}} ဥ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဦ}} ဦ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဧ}} ဧ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဩ}} ဩ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဪ}} ဪ]
|}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- ခွဲခြားသတ်မှတ်ဖို့ ကဏ္ဍတိနန့် အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်ဖို့ ဝီကီးတိအား တမ်းပလိတ်ဧ့ လက်စွဲစာမျက်နှာခွဲ( /doc )မာ ထည့်သွင်းပီးပါဖို့။ --&gt;
[[ကဏ္ဍ:နာမည်ညွှန်း တမ်းပလိတ်တိ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r2yjmyomh7prk73jyfnycht2wy9m6t7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18753</id>
      <parentid>18752</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T08:45:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>YaThaWinTha moved page [[တမ်းပလိတ်:CategoryTOC]] to [[တမ်းပလိတ်:အက္ခရာဝလိ]]</comment>
      <origin>18752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4560" sha1="r2yjmyomh7prk73jyfnycht2wy9m6t7" xml:space="preserve">{| border=0 class=&quot;toccolours plainlinks&quot; |
|-
! {{MediaWiki:Toc}}: 
| [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}}} ထိပ်ဆုံး] – [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=0}} 0–9] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=A}} A] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=B}} B] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=C}} C] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=D}} D] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=E}} E] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=F}} F] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=G}} G] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=H}} H] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=I}} I] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=J}} J] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=K}} K] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=L}} L] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=M}} M] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=N}} N] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=O}} O] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=P}} P] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=Q}} Q] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=R}} R] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=S}} S] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=T}} T] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=U}} U] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=V}} V] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=W}} W] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=X}} X] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=Y}} Y] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|from=Z}} Z]
|-
!
| [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၀}} ၀] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၁}} ၁] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၂}} ၂] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၃}} ၃] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၄}} ၄] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၅}} ၅] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၆}} ၆] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၇}} ၇] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၈}} ၈] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=၉}} ၉]
|-
!
| [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=က}} က] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ခ}} ခ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဂ}} ဂ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဃ}} ဃ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=င}} င] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=စ}} စ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဆ}} ဆ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဇ}} ဇ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဈ}} ဈ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဉ }} ဉ ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ည}} ည] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဋ}} ဋ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဌ}} ဌ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဍ}} ဍ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဎ}} ဎ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဏ}} ဏ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=တ}} တ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ထ}} ထ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဒ}} ဒ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဓ}} ဓ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=န}} န] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ပ}} ပ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဖ}} ဖ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဗ}} ဗ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဘ}} ဘ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=မ}} မ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ယ}} ယ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ရ}} ရ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=လ}} လ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဝ}} ဝ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=သ}} သ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဟ}} ဟ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဠ}} ဠ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=အ}} အ] 
|-
!
| [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဣ}} ဣ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဒေ}} ဒေ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဥ}} ဥ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဦ}} ဦ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဧ}} ဧ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဩ}} ဩ] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=ဪ}} ဪ]
|}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- ခွဲခြားသတ်မှတ်ဖို့ ကဏ္ဍတိနန့် အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်ဖို့ ဝီကီးတိအား တမ်းပလိတ်ဧ့ လက်စွဲစာမျက်နှာခွဲ( /doc )မာ ထည့်သွင်းပီးပါဖို့။ --&gt;
[[ကဏ္ဍ:နာမည်ညွှန်း တမ်းပလိတ်တိ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r2yjmyomh7prk73jyfnycht2wy9m6t7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:CategoryTOC</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4566</id>
    <redirect title="တမ်းပလိတ်:အက္ခရာဝလိ" />
    <revision>
      <id>18754</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:45:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>YaThaWinTha moved page [[တမ်းပလိတ်:CategoryTOC]] to [[တမ်းပလိတ်:အက္ခရာဝလိ]]</comment>
      <origin>18754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="4w666g075z4uzmjttdw6lts5cdio045" xml:space="preserve">#REDIRECT [[တမ်းပလိတ်:အက္ခရာဝလိ]]</text>
      <sha1>4w666g075z4uzmjttdw6lts5cdio045</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Book-stub</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4567</id>
    <revision>
      <id>18755</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:48:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{asbox | image     = Books-aj.svg aj ashton 01.svg | subject   =  | qualifier = [[စာအုပ်]]တရွီအကြောင်း | category  = စာအုပ် ဆောင်းပါးတိုတိ | name      = Template:Book-stub }}&lt;noinclude&gt;[[Category:စာအုပ် ဆောင်းပါးတို တမ်းပလိတ်တိ]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>18755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="377" sha1="mmiqulya6mhzxrw3kg1jezy4769ddd8" xml:space="preserve">{{asbox
| image     = Books-aj.svg aj ashton 01.svg
| subject   = 
| qualifier = [[စာအုပ်]]တရွီအကြောင်း
| category  = စာအုပ် ဆောင်းပါးတိုတိ
| name      = Template:Book-stub
}}&lt;noinclude&gt;[[Category:စာအုပ် ဆောင်းပါးတို တမ်းပလိတ်တိ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mmiqulya6mhzxrw3kg1jezy4769ddd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Infobox Chinese</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4568</id>
    <revision>
      <id>18756</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{{child|}}} | yes | | {{Infobox Chinese/Header |title             = {{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}} |float             = {{{float|}}} |collapse          = {{{collapse|}}} |pic               = {{{pic|}}} |picsize           = {{{picsize|}}} |picalt            = {{{picalt|}}} |pictooltip        = {{{pictooltip|}}} |piccap            = {{{piccap|}}} |pic2              = {{{pic2|}}} |picsize2          = {{{picsize2|}}} |picalt2           = {{{picalt2|}}} |p...&quot;</comment>
      <origin>18756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19813" sha1="bqqdciu231bsey20c7fz4wpsyto7kog" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{{child|}}} | yes | | {{Infobox Chinese/Header
|title             = {{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}
|float             = {{{float|}}}
|collapse          = {{{collapse|}}}
|pic               = {{{pic|}}}
|picsize           = {{{picsize|}}}
|picalt            = {{{picalt|}}}
|pictooltip        = {{{pictooltip|}}}
|piccap            = {{{piccap|}}}
|pic2              = {{{pic2|}}}
|picsize2          = {{{picsize2|}}}
|picalt2           = {{{picalt2|}}}
|pictooltip2       = {{{pictooltip2|}}}
|piccap2           = {{{piccap2|}}}
}}}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{c|}}}{{{t|}}}{{{p|}}}{{{s|}}} | {{Infobox Chinese/Chinese
  |chinese_header    = {{#ifeq: {{{child|}}} | yes | တရုတ်နာမည် | {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{hangul|}}}{{{hanja|}}}{{{kana|}}}{{{kanji|}}}{{{hiragana|}}}{{{kyujitai|}}}{{{shinjitai|}}}{{{tam|}}}{{{hin|}}}{{{san|}}}{{{pli|}}}{{{tgl|}}}{{{msa|}}}{{{mnc|}}}{{{mon|}}}{{{mong|}}}{{{por|}}}{{{rus|}}}{{{tha|}}}{{{tib|}}}{{{qn|}}}{{{uig|}}}{{{vie|}}}{{{chuhan|}}}{{{chunom|}}}{{{hn|}}}{{{zha|}}}{{{dungan-xej|}}}{{{dungan|}}}{{{lang1|}}}{{{lang2|}}}{{{lang3|}}}{{{lang4|}}}{{{lang5|}}}{{{lang6|}}}{{{lang7|}}}{{{lang8|}}}{{{lang9|}}}{{{lang10|}}}{{{lang11|}}}| {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{c|}}}{{{t|}}}{{{s|}}} | {{{name1|တရုတ်နာမည်}}} }} }} }}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |showflag          = {{{showflag|}}}
  |order             = {{{order|}}}
  |c                 = {{{c|}}}
  |t                 = {{{t|}}}
  |s                 = {{{s|}}}
  |l                 = {{{l|}}}
  |tp                = {{{tp|}}}
  |p                 = {{{p|{{{hp|}}}}}}
  |w                 = {{{w|}}}
  |mi                = {{{mi|}}}
  |myr               = {{{myr|}}}
  |psp               = {{{psp|}}}
  |myale             = {{{myale|}}}
  |gr                = {{{gr|}}}
  |bpmf              = {{{bpmf|}}}
  |mps               = {{{mps|}}}
  |xej               = {{{xej|}}}
  |zh-dungan         = {{{zh-dungan|}}}
  |sic               = {{{sic|}}}
  |j                 = {{{j|}}}
  |y                 = {{{y|}}}
  |gd                = {{{gd|}}}
  |hk                = {{{hk|}}}
  |mo                = {{{mo|}}}
  |ci                = {{{ci|}}}
  |toi               = {{{toi|}}}
  |gan               = {{{gan|}}}
  |wuu               = {{{wuu|}}}
  |hsn               = {{{hsn|}}}
  |h                 = {{{h|}}}
  |poj               = {{{poj|}}}
  |tl                = {{{tl|}}}
  |buc               = {{{buc|}}}
  |hhbuc             = {{{hhbuc|}}}
  |mblmc             = {{{mblmc|}}}
  |lmz               = {{{lmz|}}}
  |teo               = {{{teo|}}}
  |lizu              = {{{lizu|}}}
  |hain              = {{{hain|}}}
  |mc                = {{{mc|}}}
  |emc               = {{{emc|}}}
  |lmc               = {{{lmc|}}}
  |oc-bs             = {{{oc-bs|}}}
  |oc-zz             = {{{oc-zz|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{c2|}}}{{{t2|}}}{{{p2|}}}{{{s2|}}} | {{Infobox Chinese/Chinese
  |chinese_header    = {{{altname|Alternative Chinese name}}}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |showflag          = {{{showflag|}}}
  |order             = {{{order|}}}
  |c                 = {{{c2|}}}
  |t                 = {{{t2|}}}
  |s                 = {{{s2|}}}
  |l                 = {{{l2|}}}
  |tp                = {{{tp2|}}}
  |p                 = {{{p2|{{{hp2|}}}}}}
  |w                 = {{{w2|}}}
  |mi                = {{{mi2|}}}
  |myr               = {{{myr2|}}}
  |psp               = {{{psp2|}}}
  |myale             = {{{myale2|}}}
  |gr                = {{{gr2|}}}
  |bpmf              = {{{bpmf2|}}}
  |mps               = {{{mps2|}}}
  |xej               = {{{xej2|}}}
  |zh-dungan         = {{{zh-dungan2|}}}
  |sic               = {{{sic2|}}}
  |j                 = {{{j2|}}}
  |y                 = {{{y2|}}}
  |gd                = {{{gd2|}}}
  |hk                = {{{hk2|}}}
  |mo                = {{{mo2|}}}
  |ci                = {{{ci2|}}}
  |toi               = {{{toi2|}}}
  |gan               = {{{gan2|}}}
  |wuu               = {{{wuu2|}}}
  |hsn               = {{{hsn2|}}}
  |h                 = {{{h2|}}}
  |poj               = {{{poj2|}}}
  |tl                = {{{tl2|}}}
  |buc               = {{{buc2|}}}
  |hhbuc             = {{{hhbuc2|}}}
  |mblmc             = {{{mblmc2|}}}
  |lmz               = {{{lmz2|}}}
  |teo               = {{{teo2|}}}
  |lizu              = {{{lizu2|}}}
  |hain              = {{{hain2|}}}
  |mc                = {{{mc2|}}}
  |emc               = {{{emc2|}}}
  |lmc               = {{{lmc2|}}}
  |oc-bs             = {{{oc-bs2|}}}
  |oc-zz             = {{{oc-zz2|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{c3|}}}{{{t3|}}}{{{p3|}}}{{{s3|}}} | {{Infobox Chinese/Chinese
  |chinese_header    = {{{altname3|Second alternative Chinese name}}}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |showflag          = {{{showflag|}}}
  |order             = {{{order|}}}
  |c                 = {{{c3|}}}
  |t                 = {{{t3|}}}
  |s                 = {{{s3|}}}
  |l                 = {{{l3|}}}
  |tp                = {{{tp3|}}}
  |p                 = {{{p3|{{{hp3|}}}}}}
  |w                 = {{{w3|}}}
  |mi                = {{{mi3|}}}
  |myr               = {{{myr3|}}}
  |psp               = {{{psp3|}}}
  |myale             = {{{myale3|}}}
  |gr                = {{{gr3|}}}
  |bpmf              = {{{bpmf3|}}}
  |mps               = {{{mps3|}}}
  |xej               = {{{xej3|}}}
  |zh-dungan         = {{{zh-dungan3|}}}
  |sic               = {{{sic3|}}}
  |j                 = {{{j3|}}}
  |y                 = {{{y3|}}}
  |gd                = {{{gd3|}}}
  |hk                = {{{hk3|}}}
  |mo                = {{{mo3|}}}
  |ci                = {{{ci3|}}}
  |toi               = {{{toi3|}}}
  |gan               = {{{gan3|}}}
  |wuu               = {{{wuu3|}}}
  |hsn               = {{{hsn3|}}}
  |h                 = {{{h3|}}}
  |poj               = {{{poj3|}}}
  |tl                = {{{tl3|}}}
  |buc               = {{{buc3|}}}
  |hhbuc             = {{{hhbuc3|}}}
  |mblmc             = {{{mblmc3|}}}
  |lmz               = {{{lmz3|}}}
  |teo               = {{{teo3|}}}
  |lizu              = {{{lizu3|}}}
  |hain              = {{{hain3|}}}
  |mc                = {{{mc3|}}}
  |emc               = {{{emc3|}}}
  |lmc               = {{{lmc3|}}}
  |oc-bs             = {{{oc-bs3|}}}
  |oc-zz             = {{{oc-zz3|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{c4|}}}{{{t4|}}}{{{p4|}}}{{{s4|}}} | {{Infobox Chinese/Chinese
  |chinese_header    = {{{altname4|Third alternative Chinese name}}}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |showflag          = {{{showflag|}}}
  |order             = {{{order|}}}
  |c                 = {{{c4|}}}
  |t                 = {{{t4|}}}
  |s                 = {{{s4|}}}
  |l                 = {{{l4|}}}
  |tp                = {{{tp4|}}}
  |p                 = {{{p4|{{{hp4|}}}}}}
  |w                 = {{{w4|}}}
  |mi                = {{{mi4|}}}
  |myr               = {{{myr4|}}}
  |psp               = {{{psp4|}}}
  |myale             = {{{myale4|}}}
  |gr                = {{{gr4|}}}
  |bpmf              = {{{bpmf4|}}}
  |mps               = {{{mps4|}}}
  |xej               = {{{xej4|}}}
  |zh-dungan         = {{{zh-dungan4|}}}
  |sic               = {{{sic4|}}}
  |j                 = {{{j4|}}}
  |y                 = {{{y4|}}}
  |gd                = {{{gd4|}}}
  |hk                = {{{hk4|}}}
  |mo                = {{{mo4|}}}
  |ci                = {{{ci4|}}}
  |toi               = {{{toi4|}}}
  |gan               = {{{gan4|}}}
  |wuu               = {{{wuu4|}}}
  |hsn               = {{{hsn4|}}}
  |h                 = {{{h4|}}}
  |poj               = {{{poj4|}}}
  |tl                = {{{tl4|}}}
  |buc               = {{{buc4|}}}
  |hhbuc             = {{{hhbuc4|}}}
  |mblmc             = {{{mblmc4|}}}
  |lmz               = {{{lmz4|}}}
  |teo               = {{{teo4|}}}
  |lizu              = {{{lizu4|}}}
  |hain              = {{{hain4|}}}
  |mc                = {{{mc4|}}}
  |emc               = {{{emc4|}}}
  |lmc               = {{{lmc4|}}}
  |oc-bs             = {{{oc-bs4|}}}
  |oc-zz             = {{{oc-zz4|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{c5|}}}{{{t5|}}}{{{p5|}}}{{{s5|}}} | {{Infobox Chinese/Chinese
  |chinese_header    = {{{altname5|Fourth alternative Chinese name}}}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |showflag          = {{{showflag|}}}
  |order             = {{{order|}}}
  |c                 = {{{c5|}}}
  |t                 = {{{t5|}}}
  |s                 = {{{s5|}}}
  |l                 = {{{l5|}}}
  |tp                = {{{tp5|}}}
  |p                 = {{{p5|}}}
  |w                 = {{{w5|}}}
  |mi                = {{{mi5|}}}
  |myr               = {{{myr5|}}}
  |psp               = {{{psp5|}}}
  |myale             = {{{myale5|}}}
  |gr                = {{{gr5|}}}
  |bpmf              = {{{bpmf5|}}}
  |mps               = {{{mps5|}}}
  |xej               = {{{xej5|}}}
  |zh-dungan         = {{{zh-dungan5|}}}
  |sic               = {{{sic5|}}}
  |j                 = {{{j5|}}}
  |y                 = {{{y5|}}}
  |gd                = {{{gd5|}}}
  |hk                = {{{hk5|}}}
  |mo                = {{{mo5|}}}
  |ci                = {{{ci5|}}}
  |toi               = {{{toi5|}}}
  |gan               = {{{gan5|}}}
  |wuu               = {{{wuu5|}}}
  |hsn               = {{{hsn5|}}}
  |h                 = {{{h5|}}}
  |poj               = {{{poj5|}}}
  |tl                = {{{tl5|}}}
  |buc               = {{{buc5|}}}
  |hhbuc             = {{{hhbuc5|}}}
  |mblmc             = {{{mblmc5|}}}
  |lmz               = {{{lmz5|}}}
  |teo               = {{{teo5|}}}
  |lizu              = {{{lizu5|}}}
  |hain              = {{{hain5|}}}
  |mc                = {{{mc5|}}}
  |emc               = {{{emc5|}}}
  |lmc               = {{{lmc5|}}}
  |oc-bs             = {{{oc-bs5|}}}
  |oc-zz             = {{{oc-zz5|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{my|}}} | {{Infobox Chinese/Burmese
  |burmese_header    = မြန်မာနာမည်
  |my                = {{{my|}}}
  |bi                = {{{bi|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{tib|}}}{{{wylie|}}}{{{thdl|}}}{{{zwpy|}}}{{{lhasa|}}} | {{Infobox Chinese/Tibetan
  |tibetan_header    = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{tib|}}} | တိဘက်နာမည် }}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |tib               = {{{tib|}}}
  |wylie             = {{{wylie|}}}
  |thdl              = {{{thdl|}}}
  |zwpy              = {{{zwpy|}}}
  |lhasa             = {{{lhasa|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{dungan|}}}{{{dungan-xej|}}}{{{dungan-han|}}} | {{Infobox Chinese/Dunganese
  |dunganese_header  = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{dungan|}}}{{{dungan-xej|}}}{{{dungan-han|}}} | Dunganese name }}
  |dungan            = {{{dungan|}}}
  |dungan-xej        = {{{dungan-xej|}}}
  |dungan-han        = {{{dungan-han|}}}
  |dungan-latin      = {{{dungan-latin|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{qn|}}}{{{vie|}}}{{{chuhan|}}} | {{Infobox Chinese/Vietnamese
  |vietnamese_header = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{qn|}}}{{{vie|}}}{{{chuhan|}}} | ဗီယက်နမ်နာမည် }}
  |vie               = {{{vie|}}}
  |qn                = {{{qn|}}}
  |hn                = {{{hn|}}}
  |chuhan            = {{{chuhan|}}}
  |chunom            = {{{chunom|}}}
  |lqn               = {{{lqn|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{tha|}}} | {{Infobox Chinese/Thai
  |thai_header       = ထိုင်းနာမည်
  |tha               = {{{tha|}}}
  |rtgs              = {{{rtgs|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{zha|}}} | {{Infobox Chinese/Zhuang
  |zhuang_header     = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{zha|}}} | Zhuang name }}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |zha               = {{{zha|}}}
  |zha57             = {{{zha57|}}}
  |sd                = {{{sd|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{hanja|}}}{{{hangul|}}} | {{Infobox Chinese/Korean
  |korean_header     = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{hanja|}}}{{{hangul|}}} | ကိုရီးယားနာမည် }}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |hangul            = {{{hangul|}}}
  |hanja             = {{{hanja|}}}
  |rr                = {{{rr|}}}
  |mr                = {{{mr|}}}
  |northkorea        = {{{northkorea|}}}
  |lk                = {{{lk|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{cnhanja|}}}{{{cnhangul|}}} | {{Infobox Chinese/Korean
  |korean_header     = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{cnhanja|}}}{{{cnhangul|}}} | [[တရုတ်နိုင်ငံဟိ ကိုရီးယားဘာသာစကား|တရုတ်ကိုရီးယား]] name }}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |hangul            = {{{cnhangul|}}}
  |hanja             = {{{cnhanja|}}}
  |rr                = {{{cnrr|}}}
  |mr                = {{{cnmr|}}}
  |northkorea        = yes
  |lk                = {{{cnlk|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{nkhanja|}}}{{{nkhangul|}}} | {{Infobox Chinese/Korean
  |korean_header     = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{nkhanja|}}}{{{nkhangul|}}} | မြောက်ကိုရီးယားနာမည် }}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |hangul            = {{{nkhangul|}}}
  |hanja             = {{{nkhanja|}}}
  |rr                = {{{nkrr|}}}
  |mr                = {{{nkmr|}}}
  |northkorea        = yes
  |lk                = {{{nklk|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{skhanja|}}}{{{skhangul|}}} | {{Infobox Chinese/Korean
  |korean_header     = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{skhanja|}}}{{{skhangul|}}} | တောင်ကိုရီးယားနာမည် }}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |hangul            = {{{skhangul|}}}
  |hanja             = {{{skhanja|}}}
  |rr                = {{{skrr|}}}
  |mr                = {{{skmr|}}}
  |northkorea        = 
  |lk                = {{{sklk|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{mong|}}}{{{mon|}}} | {{Infobox Chinese/Mongolian
  |mongolian_header  = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{mong|}}}{{{mon|}}} | မွန်ဂိုလီးယားနာမည် }}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |mon               = {{{mon|}}}
  |mong              = {{{mong|}}}
  |monr              = {{{monr|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{kanji|}}}{{{kana|}}}{{{hiragana|}}}{{{kyujitai|}}}{{{shinjitai|}}} | {{Infobox Chinese/Japanese
  |japanese_header   = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{kanji|}}}{{{kana|}}}{{{hiragana|}}}{{{kyujitai|}}}{{{shinjitai|}}} | ဂျပန်နာမည် }}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |kanji             = {{{kanji|}}}
  |kyujitai          = {{{kyujitai|}}}
  |shinjitai         = {{{shinjitai|}}}
  |kana              = {{{kana|}}}
  |hiragana          = {{{hiragana|}}}
  |romaji            = {{{romaji|}}}
  |revhep            = {{{revhep|}}}
  |tradhep           = {{{tradhep|}}}
  |kunrei            = {{{kunrei|}}}
  |nihon             = {{{nihon|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{msa|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = msa
  |lang_content      = {{{msa}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{ind|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = ind
  |lang_content      = {{{ind}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{tgl|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |blank_header      = Filipino name
  |lang              = tgl
  |lang_content      = {{{tgl}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{uig|}}} | {{Infobox Chinese/Uyghur
  |uyghur_header     = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{uig|}}} | Uyghur name }}
  |hide              = {{{hide|}}}
  |uig               = {{{uig|}}}
  |uly               = {{{uly|}}}
  |uyy               = {{{uyy|}}}
  |sgs               = {{{sgs|}}}
  |usy               = {{{usy|}}}
  |uipa              = {{{uipa|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{mnc_rom|}}}{{{mnc|}}} | {{Infobox Chinese/Manchu
  |manchu_header     = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{mnc_rom|}}}{{{mnc|}}} | မန်ချူးနာမည် }}
  |mnc               = {{{mnc|}}}
  |mnc_rom           = {{{mnc_rom|}}}
  |mnc_a             = {{{mnc_a|}}}
  |mnc_v             = {{{mnc_v|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{ben|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = ben
  |lang_content      = {{{ben}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{asm|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = asm
  |lang_content      = {{{asm}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{nep|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = nep
  |lang_content      = {{{nep}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{pra|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = pra
  |lang_content      = {{{pra}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{tam|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = tam
  |lang_content      = {{{tam}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{hin|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = hin
  |lang_content      = {{{hin}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{san|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = san
  |lang_content      = {{{san}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{pli|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = pli
  |lang_content      = {{{pli}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{por|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              = por
  |lang_content      = {{{por}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{rus|}}} | {{Infobox Chinese/Russian
  |russian_header    = {{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{rus|}}} | ရုရှားနာမည် }}
  |rus               = {{{rus|}}}
  |rusr              = {{{rusr|}}}
  |rusipa            = {{{rusipa|}}}
  |ruslit            = {{{ruslit|}}}
  |scientific        = {{{scientific|}}}
  |iso               = {{{iso|}}}
  |gost              = {{{gost|}}}
  |bgn/pcgn          = {{{bgn/pcgn|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang1_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang1}}}
  |lang_content      =  {{{lang1_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang2_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang2}}}
  |lang_content      =  {{{lang2_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang3_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang3}}}
  |lang_content      =  {{{lang3_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang4_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang4}}}
  |lang_content      =  {{{lang4_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang5_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang5}}}
  |lang_content      =  {{{lang5_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang6_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang6}}}
  |lang_content      =  {{{lang6_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang7_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang7}}}
  |lang_content      =  {{{lang7_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang8_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang8}}}
  |lang_content      =  {{{lang8_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang9_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang9}}}
  |lang_content      =  {{{lang9_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang10_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang10}}}
  |lang_content      =  {{{lang10_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{ {{{|safesubst:}}}#if:{{{lang11_content|}}} | {{Infobox Chinese/Blank
  |lang              =  {{{lang11}}}
  |lang_content      =  {{{lang11_content|}}}
  }}
}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{child|}}} | yes | | {{Infobox Chinese/Footer
  |footnote          = {{{footnote|}}}
}} }}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, not here!  --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bqqdciu231bsey20c7fz4wpsyto7kog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Infobox book</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4569</id>
    <revision>
      <id>18757</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:52:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox | italic title = {{{italic title|}}} | bodyclass = vcard | bodystyle = {{#if:{{{infoboxwidth|{{{width|}}}}}} |width:{{{infoboxwidth|{{{width}}}}}} }}  &lt;!---------------Title-----------------&gt; | titlestyle = font-style:italic;padding-bottom:0.2em&lt;!--(so title doesn't touch border)--&gt;; | title = &lt;includeonly&gt;&lt;!--  --&gt;{{{name|{{PAGENAME}}}}} &lt;!--  --&gt;&lt;span class=&quot;Z3988&quot;           title=&quot;ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt={{urlencode:info:ofi/fmt:kev:mtx:book}}&amp;rft.ge...&quot;</comment>
      <origin>18757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8644" sha1="ag6wor3boj1ro9mxt7emqpg4s1n45lg" xml:space="preserve">{{Infobox
| italic title = {{{italic title|}}}
| bodyclass = vcard
| bodystyle = {{#if:{{{infoboxwidth|{{{width|}}}}}} |width:{{{infoboxwidth|{{{width}}}}}} }}

&lt;!---------------Title-----------------&gt;
| titlestyle = font-style:italic;padding-bottom:0.2em&lt;!--(so title doesn't touch border)--&gt;;
| title = &lt;includeonly&gt;&lt;!--
 --&gt;{{{name|{{PAGENAME}}}}} &lt;!--
 --&gt;&lt;span class=&quot;Z3988&quot;
          title=&quot;ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt={{urlencode:info:ofi/fmt:kev:mtx:book}}&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle={{urlencode:{{{name|}}}}}&lt;!--
                 --&gt;{{#if:{{{author|}}}    |&amp;rft.author={{urlencode:{{{author}}}}}}}&lt;!--
                 --&gt;{{#if:{{{last|}}}      |&amp;rft.aulast={{urlencode:{{{last}}}}}}}&lt;!--
                 --&gt;{{#if:{{{first|}}}     |&amp;rft.aufirst={{urlencode:{{{first}}}}}}}&lt;!--
                 --&gt;{{#if:{{{pub_date|{{{release_date|}}}}}} |&amp;rft.date={{urlencode:{{{pub_date|{{{release_date}}}}}}}}}}&lt;!--
                 --&gt;{{#if:{{{publisher|}}} |&amp;rft.pub={{urlencode:{{{publisher}}}}}}}&lt;!--
                 --&gt;{{#if:{{{location|}}}  |&amp;rft.place={{urlencode:{{{location}}}}}}}&lt;!--
                 --&gt;{{#if:{{{pages|}}}     |&amp;rft.pages={{urlencode:{{{pages}}}}}}}&lt;!--
                 --&gt;{{#if:{{{series|}}}    |&amp;rft.series={{urlencode:{{{series}}}}}}}&lt;!--
                 --&gt;{{#if:{{{oclc|}}}      |&amp;rft_id=info:oclcnum/{{{oclc}}}}}&quot;&gt;&lt;!--
 --&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--
       --&gt;&lt;/includeonly&gt;

&lt;!---------------Image-----------------&gt;
| imagestyle = {{#if:{{{image|}}}||display:none}}
| image = {{#if:{{{image|}}} &lt;!--
   then:--&gt;|  {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|}}} |sizedefault=frameless |upright=1 |alt={{{alt|}}} |border={{{border|}}} |suppressplaceholder=yes}}&lt;!--
   else:--&gt;| {{#ifeq:{{yesno|{{lc:{{{exclude_cover|no}}}}}}}|yes | |{{main other|[[Category:မျက်နှာဖုံးပုံ မပါဝင်ရေ စာအုပ်တိ]]}} }}
          }}
| caption = {{{caption|{{{image_caption|}}}}}}

&lt;!---------------Data------------------&gt;
| label1  = တီးဖြတ်သူ{{#if:{{{editors|}}}|များ}}
|  data1  = {{{editors|{{{editor|}}}}}}

| label2  = စာရီးသူ{{#if:{{{authors|}}}|များ}}
|  data2  = {{{authors|{{{author|}}}}}}

| label3  = အသံထွက်&amp;nbsp;ဖတ်ကတ်ားသူ
|  data3  = {{{audio_read_by|}}}

| label4  = မူလဂေါင်းစိုင်
|  data4  = {{#if:{{{title_orig|}}} |{{#if:{{{orig_lang_code|}}}|{{lang|{{{orig_lang_code|}}} |{{{title_orig}}} |italics={{#invoke:infobox/utilities|set_italics|{{{orig_lang_code|}}}|{{{title_orig}}}}}}}|''{{{title_orig}}}''}} }}

| label5  = Working&amp;nbsp;title
|  data5  = {{#if:{{{title_working|}}} |''{{{title_working}}}''}}

| label6  = ဘာသာပြန်သူ{{#if:{{{translators|}}}|များ}}
|  data6  = {{{translators|{{{translator|}}}}}}

| label7  = သရုပ်ဖော်သူ{{#if:{{{illustrators|}}}|များ}}
|  data7  = {{{illustrators|{{{illustrator|}}}}}}

| label8  = မျက်နှာဖုံး&amp;nbsp;သရုပ်ဖော်
|  data8  = {{{cover_artist|}}}

| label10 = နိုင်ငံ
|  data10 = {{{country|}}}

| label11 = ဘာသာစကား
|  data11 = {{{language|}}}

| label12 = အတွဲ
|  data12 = {{{series|}}}

| label13 = {{longitem|ထုတ်ဝီအမှတ်}}
|  data13 = {{{release_number|}}}

| label14 = အကြောင်းအရာ{{#if:{{{subjects|}}}|များ}}
|  data14 = {{{subjects|{{{subject|}}}}}}

| label15 = အမျိုးအစား{{#if:{{{genres|}}}|များ}}
|  data15 = {{{genres|{{{genre|}}}}}}

| label16 = Set&amp;nbsp;in
|  data16 = {{{set_in|}}}

| label17 = ထုတ်ဝီခြင်း
|  data17 = {{{published|}}}

| label18 = ထုတ်ဝီသူ
|  data18 = {{{publisher|}}}{{#if:{{{publisher2|}}} |, {{{publisher2}}} }}

| label19 = {{longitem|ထုတ်ဝီရေရက်}}
|  data19 = {{{pub_date|{{{release_date|}}}}}}

| label20 = {{longitem|အိန်းဂလိချ်ဘာသာဖြင့်&amp;nbsp;ထုတ်ဝီခြင်း}}
|  data20 = {{{english_pub_date|{{{english_release_date|}}}}}}

| label21 = မီဒီယာ&amp;nbsp;အမျိုးအစား
|  data21 = {{{media_type|}}}

| label22 = စာမျက်နှာ
|  data22 = {{{pages|}}}

| label23 = ဆု{{#if:{{{awards|}}}|များ}}
|  data23 = {{{awards|{{{award|}}}}}}

| label30 = [[International Standard Book Number|ISBN]]
|  data30 = {{#if:{{{isbn|{{{ISBN|}}}}}}
             | {{#iferror:{{#expr:{{{isbn|{{{ISBN}}}}}}}} |{{{isbn|{{{ISBN}}}}}}
                | [[Special:Booksources/{{{isbn|{{{ISBN}}}}}}|{{{isbn|{{{ISBN}}}}}}]]
            }} {{{isbn_note|{{{ISBN_note|}}}}}} }}

| label31 = [[OCLC#Control Numbers|{{abbr|OCLC|Online Computer Library Center number}}]]
|  data31 = {{#if:{{{oclc|}}} |[//www.worldcat.org/oclc/{{urlencode:{{{oclc}}}}} {{{oclc}}}]}}

| label32 = {{longitem|[[Dewey Decimal Classification|Dewey Decimal]]}}
|  data32 = {{{dewey|}}}

| label33 = [[Library of Congress Classification|{{abbr|LC&amp;nbsp;Class|Library of Congress Classification}}]]
|  data33 = {{{congress|}}}

| label34 = အယင်စာအုပ်
|  data34 = {{#if:{{{preceded_by|}}} |''{{{preceded_by|}}}''
             | {{#if:{{{preceded_by_quotation_marks|}}} |&quot;{{{preceded_by_quotation_marks|}}}&quot;}}
            }}

| label35 = နောက်ထွက်စာအုပ်
|  data35 = {{#if:{{{followed_by|}}} |''{{{followed_by|}}}''
             | {{#if:{{{followed_by_quotation_marks|}}} |&quot;{{{followed_by_quotation_marks|}}}&quot;}}
            }}

| label36 = {{longitem|မူရင်းစာသား}}
|  data36 = {{#if:{{{native_wikisource|}}} &lt;!--
     then:--&gt;| ''{{lang |{{{orig_lang_code|}}}
                  | [[s:{{#if:{{{orig_lang_code|}}}|{{{orig_lang_code|}}}:}}{{{native_wikisource|}}}|{{{title_orig|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}]]&lt;!--
              --&gt;}}'' ⇒ &lt;!--
              --&gt;{{#ifeq:{{#language:{{{orig_lang_code}}}}}|{{{orig_lang_code}}} |
                  | {{iso2lang|{{{orig_lang_code}}}}}&lt;!--
              --&gt;}} [[ဝီကီးရင်းမြစ်]]&lt;!--
              --&gt;{{main other|[[Category:နိုင်ငံခြားဘာသာစကားဝီကီးရင်းမြစ်သို့ လင့်ခ်ချိတ်ထားရေဆောင်းပါးတိ]]}} &lt;!--(create hidden category to be monitored by WikiProject:Wikisource)
     else:--&gt;| {{#if:{{{native_external_url|}}}
                | ''{{lang |{{{orig_lang_code|}}}
                     | [{{{native_external_url|}}} {{{title_orig|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}}]&lt;!--
                 --&gt;}}'' &lt;!--
                 --&gt;{{#if:{{{native_external_host|}}} |at {{{native_external_host|}}} |online}}
            }} }}

| label37 = {{#if:{{{native_wikisource|}}} |ဘာသာပြန် |{{#if:{{{native_external_url|}}}|ဘာသာပြန်|စာသား}} }}
|  data37 = {{#if:{{{wikisource|}}} &lt;!--
     then:--&gt;| {{#if:{{{native_wikisource|}}} |ဝီကီးရင်းမြစ် |[[ဝီကီးရင်းမြစ်]]}}&lt;!--
              --&gt;{{main other|[[Category:ဝီကီးရင်းမြစ်သို့ ချိတ်ဆက်ထားရေ ဆောင်းပါးတိ]]}} &lt;!--(create hidden category to be monitored by WikiProject:Wikisource)
              --&gt;ပေါ်ဟိ ''[[s:{{{wikisource|}}}|{{{name|{{PAGENAME}}}}}]]''&lt;!--
     else:--&gt;| {{#if:{{{external_url|}}}
                | {{#if:{{{external_host|}}} |{{{external_host|}}} |အွန်လိုင်း}} &lt;!--
                 --&gt;ပေါ်ဟိ ''[{{{external_url|}}} {{{name|{{PAGENAME}}}}}]'' 
            }} }}

| belowstyle = border-top:#aaa 1px solid;font-size:90%;
| below = {{{notes|{{{note|}}}}}}

}}&lt;!----Tagging deprecated parameters:
    --&gt;{{main other
        |   {{#if:{{{publisher|}}}    |&lt;!--[[Category:Infobox book using deprecated parameters|1 {{PAGENAME}}]]--&gt;}}&lt;!--
         --&gt;{{#if:{{{publisher2|}}}   |&lt;!--[[Category:Infobox book using deprecated parameters|2 {{PAGENAME}}]]--&gt;}}&lt;!--
         --&gt;{{#if:{{{pub_date|}}}     |&lt;!--[[Category:Infobox book using deprecated parameters|p {{PAGENAME}}]]--&gt;}}&lt;!--
         --&gt;{{#if:{{{release_date|}}} |&lt;!--[[Category:Infobox book using deprecated parameters|r {{PAGENAME}}]]--&gt;}}&lt;!--
         --&gt;{{#if:{{{english_pub_date|}}} |&lt;!--[[Category:Infobox book using deprecated parameters|e {{PAGENAME}}]]--&gt;}}&lt;!--
         --&gt;{{#if:{{{english_release_date|}}} |&lt;!--[[Category:Infobox book using deprecated parameters|d {{PAGENAME}}]]--&gt;}}&lt;!--
    --&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ag6wor3boj1ro9mxt7emqpg4s1n45lg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Infobox Chinese/Chinese</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4570</id>
    <revision>
      <id>18758</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox |child = yes  |headerstyle  = background-color: {{{headercolor|#b0c4de}}}; | labelstyle  = font-weight:normal;  |header1 = {{{chinese_header|Chinese name}}} | label2 = [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]] |  data2 = {{#if:{{{c&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | &lt;span style=&quot;font-size: 1rem&quot;&gt;{{lang|zh-Hani| {{{c}}} }}&lt;/span&gt; }} |{{#ifeq:{{{order|}}}|st|label4|label3}} = [[:en:Traditional Chinese characters|ရိုးရာ တရုတ်]...&quot;</comment>
      <origin>18758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12158" sha1="2lt8rw6riif7du491fssg26nf2uxu97" xml:space="preserve">{{Infobox
|child = yes

|headerstyle  = background-color: {{{headercolor|#b0c4de}}};
| labelstyle  = font-weight:normal;

|header1 = {{{chinese_header|Chinese name}}}
| label2 = [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]]
|  data2 = {{#if:{{{c&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | &lt;span style=&quot;font-size: 1rem&quot;&gt;{{lang|zh-Hani| {{{c}}} }}&lt;/span&gt; }}
|{{#ifeq:{{{order|}}}|st|label4|label3}} = [[:en:Traditional Chinese characters|ရိုးရာ တရုတ်]]
|{{#ifeq:{{{order|}}}|st| data4| data3}} = {{#if:{{{t&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | &lt;span style=&quot;font-size: 1rem&quot;&gt;{{lang|zh-Hant| {{{t}}} }}&lt;/span&gt; }}
|{{#ifeq:{{{order|}}}|st|label3|label4}} = [[:en:Simplified Chinese characters|ရိုးယှင်းရေ တရုတ်]]
|{{#ifeq:{{{order|}}}|st| data3| data4}} = {{#if:{{{s&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | &lt;span style=&quot;font-size: 1rem&quot;&gt;{{lang|zh-Hans| {{{s}}} }}&lt;/span&gt; }}
| label5 = [['Phags-pa script]]
|  data5 = {{#if:{{{phagspa&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{Phagspa|h|{{{phagspa}}}|{{{phagspa-latin|}}}|size=12}} }}
|  data6 = {{#switch:{{{showflag|}}}
| #default=
| jp= {{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Cantonese]] [[Yale romanization of Cantonese|Yale]]
  |   data1  = {{{y&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label2  = [[Hanyu Pinyin]]
  |   data2  = {{{p&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| jyp= {{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Cantonese]] [[Yale romanization of Cantonese|Yale]]
  |   data1  = {{{y&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label2  = [[Cantonese]] [[Jyutping]]
  |   data2  = {{{j&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label3  = [[Hanyu Pinyin]]
  |   data3  = {{{p&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| pj= {{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Hanyu Pinyin]]
  |   data1  = {{{p&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label2  = [[Cantonese]] [[Yale romanization of Cantonese|Yale]]
  |   data2  = {{{y&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| gdp= {{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Guangdong Romanization|Canton Romanization]]
  |   data1  = {{{gd&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label2  = [[Hanyu Pinyin]]
  |   data2  = {{{p&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| toip= {{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Taishanese]] [[Jyutping]]
  |   data1  = {{{toi&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label2  = [[Hanyu Pinyin]]
  |   data2  = {{{p&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| p={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Hanyu Pinyin]]
  |   data1  = {{{p&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| j={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Cantonese]] [[Yale romanization of Cantonese|Yale]]
  |   data1  = {{{y&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| h={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Guangdong Romanization#Hakka|Hakka]]
  |   data1  = {{{h&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| phfs={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Pha̍k-fa-sṳ|Hakka Romanized]]
  |   data1  = {{{phfs&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| gan={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Gan Chinese|Gan]]
  |   data1  = {{{gan&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| wuu={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Wu Chinese|Wu]]
  |   data1  = {{{wuu&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| lmz={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Shanghainese]]&lt;br&gt;  [[Long-short (romanization)|Romanization]]
  |   data1  = {{{lmz&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| hsn={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Xiang Chinese|Xiang]]
  |   data1  = {{{hsn&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| poj={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Hokkien]] [[Pe̍h-ōe-jī|POJ]]
  |   data1  = {{{poj&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| tl={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Taiwanese Romanization System|Tâi-lô]]
  |   data1  = {{{tl&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| bpmf={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Bopomofo]]
  |   data1  = {{{bpmf&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
| xej={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Xiao'erjing]]
  |   data1  = &lt;includeonly&gt;{{#if:{{{xej|}}}|&lt;/includeonly&gt;{{lang|zh-Arab|{{{xej}}}}}&lt;includeonly&gt;|}}&lt;/includeonly&gt;
  }}
| psic={{Infobox
  | child    = yes
  | labelstyle  = font-weight:normal;
  |  label1  = [[Hanyu Pinyin]]
  |   data1  = {{{p&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label2  = [[Sichuanese Mandarin|Sichuanese]] [[Sichuanese Pinyin|Pinyin]]
  |   data2  = {{{sic&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }}
}}

| label7  = [[Chinese postal romanization|Postal]]
|  data7  = {{{psp&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

| label8  = ဆိုလိုရင်း
|  data8  = {{{l&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

|  data9  = {{#if:{{{c|}}}{{{t|}}}{{{p|}}}{{{s|}}}{{{phagspa&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{Infobox
  |{{#ifeq: {{{hide|}}} | no | child | subbox }} = yes
  |bodyclass = collapsible collapsed
  |abovestyle = font-size: 100%; text-align: left; background-color: #f9ffbc;
  |above     = {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | Transcriptions }}
  |headerstyle = background-color: #dcffc9;
  |labelstyle= font-weight:normal;

  | header1 = {{#if:{{{p|}}}{{{tp|}}}{{{w|}}}{{{mi|}}}{{{myr|}}}{{{gr|}}}{{{mps|}}}{{{bpmf&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Standard Chinese|Standard Mandarin]] }} }}
  |  label2 = [[Hanyu Pinyin]]
  |   data2 = {{{p&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label3 = [[Bopomofo]]
  |   data3 = {{{bpmf&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label4 = [[Spelling in Gwoyeu Romatzyh|Gwoyeu Romatzyh]]
  |   data4 = {{{gr&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label5 = [[Wade–Giles]]
  |   data5 = {{{w&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label6 = [[Tongyong Pinyin]]
  |   data6 = {{{tp&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label7 = [[Yale romanization of Mandarin|Yale Romanization]]
  |   data7 = {{{myr&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label8 = [[Mandarin Phonetic Symbols II|MPS2]]
  |   data8 = {{{mps&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label9 = [[Wikipedia:IPA|IPA]]
  |   data9 = {{{mi&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header10 = {{#if:{{{xej|}}}{{{zh-dungan|}}}{{{sic&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Mandarin Chinese|other Mandarin]] }} }}
  |  label11 = [[Xiao'erjing]]
  |   data11 = &lt;includeonly&gt;{{#if:{{{xej|}}}|&lt;/includeonly&gt;{{lang|zh-Arab|{{{xej}}}}}&lt;includeonly&gt;|}}&lt;/includeonly&gt;
  |  label12 = [[Dungan language|Dungan]]
  |   data12 = {{{zh-dungan&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label13 = [[Sichuanese Mandarin|Sichuanese]] [[Sichuanese Pinyin|Pinyin]]
  |   data13 = {{{sic&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header20 = {{#if:{{{wuu|}}}{{{lmz|}}}{{{suz&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Wu Chinese|Wu]] }} }}
  |  label21 = Romanization
  |   data21 = {{{wuu&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label22 = [[Shanghainese]]&lt;br&gt;  [[Long-short (romanization)|Romanization]]
  |   data22 = {{{lmz&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label23 = [[Wenzhounese]]&lt;br&gt;  [[Wenzhounese romanisation|Romanisation]]
  |   data23 = {{{ouji&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label24 = [[Suzhounese]]
  |   data24 = {{{suz&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header35  = {{#if:{{{gan&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Gan Chinese|Gan]] }} }}
  |  label36  = Romanization
  |   data36  = {{{gan&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header40 = {{#if:{{{hsn&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Xiang Chinese|Xiang]] }} }}
  |  label41 = IPA
  |   data41 = {{{hsn&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header45  = {{#if:{{{h&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}{{{phfs&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Hakka Chinese|Hakka]] }} }}
  |  label46  = [[Guangdong Romanization#Hakka|Romanization]]
  |   data46  = {{{h&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label47  = [[Pha̍k-fa-sṳ|Hakka Romanized]]
  |   data47  = {{{phfs&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header50 = {{#if:{{{j|}}}{{{ci|}}}{{{y|}}}{{{gd&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Cantonese|Yue: Cantonese]] }} }}
  |  label51 = [[Yale romanization of Cantonese|Yale Romanization]]
  |   data51 = {{{y&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label52 = [[Wikipedia:IPA for Cantonese|IPA]]
  |   data52 = {{{ci&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label53 = [[Jyutping]]
  |   data53 = {{{j&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label54 = [[Guangdong Romanization|Canton Romanization]]
  |   data54 = {{{gd&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label55 = [[Hong Kong Government Cantonese Romanisation|Hong Kong Romanisation]]
  |   data55 = {{{hk&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label56 = [[Cantonese#Romanization|Macau Romanization]]
  |   data56 = {{{mo&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  | header57 = {{#if:{{{toi&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Yue Chinese|other Yue]] }} }}
  |  label58 = [[Taishanese]] [[Jyutping]]
  |   data58 = {{{toi&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header60 = {{#if:{{{poj|}}}{{{tl|}}}{{{teo|}}}{{{hain|}}}{{{lizu&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Southern Min]] }} }}
  |  label61 = [[Hokkien]] [[Pe̍h-ōe-jī|POJ]]
  |   data61 = {{{poj&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label62 = [[Taiwanese Romanization System|Tâi-lô]]
  |   data62 = {{{tl&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label63 = [[Teochew dialect|Teochew]] [[Guangdong Romanization#Teochew|Peng'im]]
  |   data63 = {{{teo&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label64 = [[Hainanese]] Romanization
  |   data64 = {{{hain&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label65 = [[Leizhou Min|Leizhou]] Romanization
  |   data65 = {{{lizu&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header70 = {{#if:{{{buc&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Eastern Min]] }} }}
  | label71 = [[Fuzhou dialect|Fuzhou]] [[Foochow Romanized|BUC]]
  | data71 = {{{buc&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header72 = {{#if:{{{hhbuc&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Pu-Xian Min]] }} }}
  | label73 = [[Pu-Xian Min|Hinghwa]] [[Hinghwa Romanized|BUC]]
  | data73 = {{{hhbuc&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header74 = {{#if:{{{mblmc&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Northern Min]] }} }}
  | label75 = [[Jian'ou dialect|Jian'ou]] [[Kienning Colloquial Romanized|Romanized]]
  | data75 = {{{mblmc&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header78 = {{#if:{{{phagspa-latin&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Old Mandarin]] }} }}
  |  label79 = Romanized 'Phags-pa
  |   data79 = {{{phagspa-latin&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header80 = {{#if:{{{mc|}}}{{{emc|}}}{{{lmc&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Middle Chinese]] }} }}
  |  label81 = [[Middle Chinese]]
  |   data81 = {{{mc&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label82 = [[Middle Chinese#Early_Middle_Chinese|Early Middle Chinese]]
  |   data82 = {{{emc&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  |  label83 = [[Middle Chinese#Late_Middle_Chinese|Late Middle Chinese]]
  |   data83 = {{{lmc&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

  | header90 = {{#if:{{{oc-bs|}}}{{{oc-zz&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | [[Old Chinese]] }} }}
  | label91 = [[Reconstructions of Old Chinese#Baxter–Sagart (2014)|Baxter-Sagart]]
  |  data91 = {{{oc-bs&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  | label92 = [[Reconstructions of Old Chinese#Zhengzhang (1981–1995)|Zhengzhang]]
  |  data92 = {{{oc-zz&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }} }}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Category:Language infobox templates]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2lt8rw6riif7du491fssg26nf2uxu97</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Infobox Chinese/Footer</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4571</id>
    <revision>
      <id>18759</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox |decat          = yes |child          = {{{child|&lt;includeonly&gt;yes&lt;/includeonly&gt;}}} |bodystyle      =   |below      = {{{footnote&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} }}{{   #ifeq: {{{child&lt;includeonly&gt;|yes&lt;/includeonly&gt;}}} | yes | &lt;/table&gt; }}&lt;noinclude&gt; {{Documentation}} &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>18759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="288" sha1="5dh2k75u4r8akk9tdmnjwom9ofdpxx3" xml:space="preserve">{{Infobox
|decat          = yes
|child          = {{{child|&lt;includeonly&gt;yes&lt;/includeonly&gt;}}}
|bodystyle      = 

|below      = {{{footnote&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
}}{{
  #ifeq: {{{child&lt;includeonly&gt;|yes&lt;/includeonly&gt;}}} | yes | &lt;/table&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5dh2k75u4r8akk9tdmnjwom9ofdpxx3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Infobox Chinese/Header</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4572</id>
    <revision>
      <id>18760</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:53:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{#ifeq: {{{child&lt;includeonly&gt;|yes&lt;/includeonly&gt;}}} | yes | &lt;table class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em&quot;&gt; }}{{Infobox |decat        = yes |child        = {{{child|&lt;includeonly&gt;yes&lt;/includeonly&gt;}}} |bodystyle    = {{#if:{{{float|}}}|float: left; clear: left; margin: 0 1em 1em 0;}} |bodyclass    = {{#if: {{{collapse|}}} | collapsible {{#ifeq: {{{collapse|}}} | yes | collapsed }} }}  |subheaderstyle = font-size: 125%; background-color: {{#if: {{{headercolor|}}} | {{{headercol...&quot;</comment>
      <origin>18760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1442" sha1="9wyyblp99549bponuz3uhwx6vke237i" xml:space="preserve">{{#ifeq: {{{child&lt;includeonly&gt;|yes&lt;/includeonly&gt;}}} | yes | &lt;table class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em&quot;&gt; }}{{Infobox
|decat        = yes
|child        = {{{child|&lt;includeonly&gt;yes&lt;/includeonly&gt;}}}
|bodystyle    = {{#if:{{{float|}}}|float: left; clear: left; margin: 0 1em 1em 0;}}
|bodyclass    = {{#if: {{{collapse|}}} | collapsible {{#ifeq: {{{collapse|}}} | yes | collapsed }} }}

|subheaderstyle = font-size: 125%; background-color: {{#if: {{{headercolor|}}} | {{{headercolor|}}} | #b0c4de }};
|subheader    = {{{title&lt;includeonly&gt;|{{PAGENAMEBASE}}&lt;/includeonly&gt;}}}

|image        = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{pic&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}|sizedefault=frameless|size={{{picsize&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}|upright={{{picupright|}}}|alt={{{picalt&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}{{{pictooltip&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} }}
|caption      = {{{piccap&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
|image2       = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{pic2&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}|sizedefault=frameless|size={{{picsize2&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}|upright={{{picupright2|}}}|alt={{{picalt2&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}{{{pictooltip2&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} }}
|caption2     = {{{piccap2&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}

|headerstyle  = background-color: {{#if: {{{headercolor|}}} | {{{headercolor|}}} | #b0c4de }}
|labelstyle   = width: 50%; white-space: nowrap
}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9wyyblp99549bponuz3uhwx6vke237i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Infobox Chinese/Japanese</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4573</id>
    <revision>
      <id>18761</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox |child = yes  |headerstyle  = background-color: {{{headercolor|#b0c4de}}}; | labelstyle  = font-weight:normal;  | header1 = {{{japanese_header|Japanese name}}} | label2  = [[Kanji]] |  data2  = {{#if: {{{kanji&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | &lt;span style=&quot;font-size:1rem;&quot;&gt;{{lang|ja| {{{kanji}}} }}&lt;/span&gt; }} | label3  = [[Kana]] |  data3  = {{#if: {{{kana&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{lang|ja| {{{kana}}} }} }} | label4  = [[Hiragana]] |  data4  = {{#if: {{{...&quot;</comment>
      <origin>18761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1927" sha1="ftrx0ds532d7386q4ilrksyo25s8xhs" xml:space="preserve">{{Infobox
|child = yes

|headerstyle  = background-color: {{{headercolor|#b0c4de}}};
| labelstyle  = font-weight:normal;

| header1 = {{{japanese_header|Japanese name}}}
| label2  = [[Kanji]]
|  data2  = {{#if: {{{kanji&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | &lt;span style=&quot;font-size:1rem;&quot;&gt;{{lang|ja| {{{kanji}}} }}&lt;/span&gt; }}
| label3  = [[Kana]]
|  data3  = {{#if: {{{kana&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{lang|ja| {{{kana}}} }} }}
| label4  = [[Hiragana]]
|  data4  = {{#if: {{{hiragana&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{lang|ja| {{{hiragana}}} }} }}
| label5  = [[Kyūjitai]]
|  data5  = {{#if: {{{kyujitai&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | &lt;span style=&quot;font-size:1rem;&quot;&gt;{{lang|ja| {{{kyujitai}}} }}&lt;/span&gt; }}
| label6  = [[Shinjitai]]
|  data6  = {{#if: {{{shinjitai&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | &lt;span style=&quot;font-size:1rem;&quot;&gt;{{lang|ja| {{{shinjitai}}} }}&lt;/span&gt; }}
|  data7 = {{#if:{{{romaji|}}}{{{revhep|}}}{{{tradhep|}}}{{{kunrei|}}}{{{nihon&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | {{Infobox
  |{{#ifeq: {{{hide|}}} | no | child | subbox }} = yes
  |bodyclass = collapsible collapsed
  |abovestyle = font-size: 100%; text-align: left; background-color: #f9ffbc;
  |above     = {{#ifeq: {{{hide|}}} | no | | Transcriptions }}
  |labelstyle = font-weight:normal;
  |headerstyle = background-color: #dcffc9;

  | label1 = [[Romanization of Japanese|Romanization]]
  |  data1 = {{{romaji&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  | label2 = [[Hepburn romanization|Revised Hepburn]]
  |  data2 = {{{revhep&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  | label3 = [[Hepburn romanization|Traditional Hepburn]]
  |  data3 = {{{tradhep&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  | label4 = [[Kunrei-shiki romanization|Kunrei-shiki]]
  |  data4 = {{{kunrei&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  | label5 = [[Nihon-shiki romanization|Nihon-shiki]]
  |  data5 = {{{nihon&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  }} }}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Category:Language infobox templates]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ftrx0ds532d7386q4ilrksyo25s8xhs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အန်းနင်းဧ့ နိစိုင်မှတ်တမ်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4574</id>
    <revision>
      <id>18762</id>
      <timestamp>2026-06-18T08:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox book &lt;!-- |italic title  = (see above) --&gt; | name              = The Record of a Pilgrimage to China in Search of the Law | image             = Cover and page of Ennin's Diary - The Record of a Pilgrimage to China in Search of the Law 入唐求法巡禮行記.jpg | caption           = Cover and page of ''The Record of a Pilgrimage to China in Search of the Law''. Version unknown. | alt               =  | author            = Ennin (AD 793 or 794 – 864) | title...&quot;</comment>
      <origin>18762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3308" sha1="s6s017lsk4i1ju561z57k576lfe0t30" xml:space="preserve">{{Infobox book
&lt;!-- |italic title  = (see above) --&gt;
| name              = The Record of a Pilgrimage to China in Search of the Law
| image             = Cover and page of Ennin's Diary - The Record of a Pilgrimage to China in Search of the Law 入唐求法巡禮行記.jpg
| caption           = Cover and page of ''The Record of a Pilgrimage to China in Search of the Law''. Version unknown.
| alt               = 
| author            = Ennin (AD 793 or 794 – 864)
| title_orig        = {{noitalic|入唐求法巡禮行記}}
| orig_lang_code    = 
| title_working     = 
| translator        = 
| illustrator       = 
| cover_artist      = 
| country           = 
| language          = Classical Chinese
| series            = 
| subject           = 
| genre             = 
| published         = 
| media_type        = 
| pages             = 
| awards            = 
| isbn              = 
| oclc              = 
| dewey             = 
| congress          = 
| preceded_by       = 
| followed_by       = 
| wikisource        = 
}}
{{infobox Chinese 
|t=入唐求法巡禮行記
|p=Rù Táng qiúfǎ xúnlǐ xíngjì
|mc=Nyip-Dang gjuw-pjop zwin-léi hæng-kì
|kanji=入唐求法巡禮行記
|kana=にっとうぐほうじゅんれいこうき
|romaji=Nittō guhō junrei kōki
}}
[[File:Page of Ennin's Diary - The Record of a Pilgrimage to China in Search of the Law 入唐求法巡禮行記.jpg|thumb| Page of ''The Record of a Pilgrimage to China in Search of the Law'', of the version kept by Taiwan's [[National Central Library]] ]]

'''''အန်းနင်းဧ့ နိစိုင်မှတ်တမ်''း''' (入唐求法巡禮行記  nittō  guhō  junr eikōki) စွာ ဂျပန်လူမျိုးဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတပါးဖြစ်ရေ အန်နင်းရီးသားခရေ အတွဲလေးတွဲပါရေ နိစိုင်မှတ်တမ်းတိဖြစ်တေ။ ကိုးရာစုလောက်က တရုတ်နိုင်ငံမာ ဟိနီစဉ် ရီးသားခရေ မှတ်တမ်းများ ဖြစ်တေ။ သူစွာ ယင့်အချိန်က တရုတ်နိုင်ငံမာ လိ့လာခဲ့ရေ ဂျပန်နိုင်ငံဧ့ ရဟန်းသျှစ်ပါးထဲက တပါးလည်း ဖြစ်တေ။ သူစွာ (၈၃၈ - ၈၄၇) ခုနှစ်များအထဲ ကိုးနှစ်ခွဲခန့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ဘုရားဖူးလားခပြီးကေ သူဧ့ နိစိုင်မှတ်တမ်းတိကို ရီးသားခရေ။ ထိုစာအုပ်ကို ပရော်ဖက်ဆာ အက်ဒွင်အိုက အတွဲနှစ်အတွဲအဖြစ် အိန်းဂလိချ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုပြီး စာအုပ်ထုတ်ခရေ။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category: ကိုယ်တိုင်လိလာရီးလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]

[[Category:  ခရီးလားလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]
{{Book-stub}}</text>
      <sha1>s6s017lsk4i1ju561z57k576lfe0t30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လူသားတွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်း အကျဉ်းချုပ်-ဆေပီယန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4575</id>
    <revision>
      <id>18764</id>
      <timestamp>2026-06-18T09:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{infobox book|&lt;!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --&gt; | name              = Sapiens:&lt;br /&gt;A Brief History of Humankind | image             =  | caption           = First edition (English Version) | border            = blue | author            = ယူဗယ်လ် နောအ ဟာရာရီ | title_orig        = קיצור תולדות האנושות | country           = Israel | language          = Hebrew (2011), English (2015)...&quot;</comment>
      <origin>18764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11893" sha1="7zqv72wc9o0fj6a73wylo0z3ab0lzxw" xml:space="preserve">{{infobox book|&lt;!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --&gt;
| name              = Sapiens:&lt;br /&gt;A Brief History of Humankind
| image             = 
| caption           = First edition (English Version)
| border            = blue
| author            = ယူဗယ်လ် နောအ ဟာရာရီ
| title_orig        = קיצור תולדות האנושות
| country           = Israel
| language          = Hebrew (2011), English (2015)
| genre             = Nonfiction
| subject           = |သမိုင်း၊ လူမှုရီးအတွေးအခေါ်ပညာ
| publisher         = Dvir Publishing House Ltd. (Israel)&lt;br /&gt;Random House&lt;br/&gt;[[:en:Harper (publisher)|Harper]]
| release_date      = 2011
| media_type        = 
| pages             = 443
| isbn              = 978-0062316097
| followed_by       = ဟိုမိုဒီယပ်စ်– မိုးထခါနိဧ့ အကျိုင်းချုပ်သမိုင်
}}

'''''ဆေပီယန်: လူသားတိဧ့ သမိုင်းကြောင်း အကျိုင်းချုပ်''''' (ဟေဗြဲ : קיצור תולדות האנושות ) စွာ ဂျေရုဆလင်တက္ကသိုလ်မာ ဟာရာရီမှ အိန်းဂလိချ်ဘာသာစကားဖြင့် သင်ကြားခသော ဟောပြောချက်တိကို အခြီခံကာ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မာ ဟေဗြဲဘာသာစကားဖြင့် အစ္စရီးနိုင်ငံမာ ထုတ်ဝီခရေ ယူဗယ်လ် နောဧ ဟာရာရီဧ့ ပထမဆုံး  စာအုပ်ဖြစ်တေ။  ''ဟိုမို ဆာပီယန်လူသားတိကို'' အာရုံစိုက်ထားရေ ဒေစာအုပ်စွာ လူသားရို့ဖြတ်သန်းခရေသမိုင်း (ကျောက်ခေတ်မှစတင်ကာ နှစ်ဆယ့်တရာစုအထိ) ကို စစ်ဝေဖန်ဆန်းစစ်ခရေ။

ထိုစာအုပ်စွာ မြောက်မြားသော ဝေဖန်ချက်တိကို ရဟိခရေ။ အများပြည်သူလူထုက ထိုစာအုပ်ကို အပြုသဘောဆောင်သော မှတ်ချက်တိ ပီးခကေလေ့ သက်ဆိုင်ရေပညာရပ်များမာ တတ်ကျွမ်းမှုဟိရေ ပညာသျှင်မျာတချို့စွာ ယင်းဧ့သိပ္ပံဆိုင်ရေနန့် သမိုင်းဆိုင်ရေ ယူဆချက်တချို့ရို့ ဝေဖန်ခကတ်တေ။

== ထုတ်ဝီခြင်း ==

ဟာရာရီစွာ ဟိုမိုဆာပီယန်များ(လူသားတိ)ကို အာရုံစိုက်ကာ လူသားသမိုင်း(ကျောက်ခေတ်ဟိမှ နှစ်ဆယ့်တရာစုအထိ)ကို ဝေဖန်ဆန်းစစ်ခ''စွာ''။ သူစွာ သမိုင်းကို အဓိကအပိုင်းလေးပိုင်းဖြင့် ခွဲခြမ်း ပြခရေ။

# အသိဉာဏ် တော်လှန်ရီး (Sapiens ရို့၏ စိတ်ကူးစိတ်သန်းတိဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာလတ် ဘီစီ ၇၀၀၀၀၀ဝန်းကျင်) ။
# စိုက်ပျိုးခြင်း တော်လှန်ရီး (စိုက်ပျိုးရီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးလာတက်မှု ခရစ် ၁၀,၀၀၀ ဘီစီ)။
# လူသား ရို့ ဧ့ စည်းလုံး မှု (c. 34 CE,  နိုင်ငံရီးလူ့အဖွဲ့အစည်းတိက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ အင်ပါယာတခုပါးသို့ တဆတ်ဆတ် စုစည်း ခြင်း ) ။
# သိပ္ပံ တော်လှန်ရီး (ခရစ် ၁၅၄၃ စီအီး၊သိပ္ပံပညာ ပေါ်ထွက်လှာခြင်း)။


ဘုရားဖြစ်လှာသော '''တိရစ္ဆာန်'''(သတ္တဝါ ကိုဆိုလိုရေ။)&lt;blockquote&gt;''လူတိဟာ ယင်းရို့ဧ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကျွမ်းတတ်ကျွမ်းကျင် ဆောက်လုပ်နှိုင်ခကတ်ပါရေ။ အစားအစာထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်ခြင်း၊ မြို့ကြီးတိ တည်ဆောက်တာ၊ အင်ပါယာတွေ တည်ထောင်ပြီး ဝီးလံတဲ့ကုန်သွယ်ရီးကွန်ရက်တွေ ဖန်တီးစွာတိကို လုပ်ကိုင်နိုင် ခကတ်ပါရေ။ ယကေလေ့ ကျွန်ုပ်ရို့စွာ ကမ္ဘာမြေလောကဧ့ ဆင်းရဲခက်ခဲမှုပမာဏကို လျော့နည်းစီခပါလား။ လူ့စွမ်းအား အကြီးအကျယ်တိုးများလာခြင်းက ဆာပီယန်(လူသား)တဦးချင်းစီဧ့ ကောင်းကျိုးကို အခေါက်ခေါက်တိုးများလာစီခခြင်းမဟိခပိုင် အရာတိရစ္ဆာန်အများစုကိုလေ့ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်စီလေ့ဟိပါရေ။''

''အနည်းဆုံးတော့ ကျွန်တော်ရို့စွာ အမှန်အကန်တိုးတက်မှုအဖြစ် ငတ်ပြတ်ခြင်း၊ ကပ်ရောဂါနန့် စစ်ပွဲရို့ကို လျော့နည်းစီခြင်းရို့ ပြုလုပ်ခကတ်ပါရေ။ တိုင်ယောင် အရာတိရစ္ဆာန်တိ၏အခြီအနီမာ အယင်ကထက် ပိုပြီးကေအယင့်ယင် ယိုပျက်ယွင်းစီးနိန်ပြီးကေ လူသားအများစုဧ့ တိုးတက်မှုကို တအောင့်လောက်ကပင် စတင် ယိုပျက်ယွင်းစီးနိန်ယာဖြစ်ပါရေ။''&lt;/blockquote&gt;ဟာရာရီ ဧ့ အဓိက ထုတ်‌ဖော်မှု မာ‌‌ ဖေပီယန် စွာ အရွီအတွက်များများဖြင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ကာ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ဟိရေ တခုတည်း သော တိရစ္ဆာန် ဖြစ် အတွက်နန့်သာ ကမ္ဘာ ကို လွှမ်းမိုးနှိုင်ခ စွာ ဆိုပနာဖြစ်တေ ။ သမိုင်းမရောက်ခင်ခေတ်က နီယန်ဒေချင့်သယ်လ်ပိုင်ယှောင် အရာလူ့မျိုးစိတ်တိမျိုးသုဉ်းခြင်းမာ ဆာပီယန်စ်ရို့စွာ အဓိကအကြောင်းရင်းတခုဖြစ်ပြီးကေ တခြားသော ‌သတ္တဝါတိနန့် တတူတူသာ ဖြစ်ကြောင်း သူဖော်ထုတ်ပြောဆိုခရေ။ ‌ဆေဆေယန်တိ၏ အရွီအတွက်မကန်မဝှန်မာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းဟိမှု စွာ နတ်ဘုရားများ၊ နိုင်ငံများ၊ ငွီကြေးနန့် လူ့အခွင့်အရီးတိကဲ့သို့သော စိတ်ကူးစိတ်သန်းမာသာ ဟိနှိုင်ရေအရာတိကို ယုံကြည်နိုင်ခြင်းက ပေါ်ထွက်လှာရေလို့ ထပ်လို့ပြောဆိုရေ။  လူမျိုးရီးဖြစ်စီ၊ လိင်ကွဲပြားမှုဖြစ်စီ၊ နိုင်ငံရီးဖြစ်စီ၊ လုံးဝ ဘက်မလိုက်သော လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းဟိဖို့ မဖြစ်နှိုင်တော့ဟု ဆိုရေ။ ဟာရာရီ စွာ ဘာသာတရား တိ၊ နိုင်ငံရီး ဖွဲ့စည်းပုံ တိ၊ ကုန်သွယ်ရီး ကွန်ယက် တိ၊ နန့် ဥပဒေ ဆိုင်ရေ အဖွဲ့အစည်း တိအပါအဝင် ကြီးမား သော လူသား ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် မှု စနစ် အားလုံး မာလူ ရို့ ဧ့ ထူးခြား သော စိတ်ကတို့ကို သိမြင် နိုင် စွမ်း ဟိခြင်းမှပေါ်ထွက် လာ ခြင်း ဖြစ်တေ ဟု အခိုင်အမာ ဆို စွာ ။  ဟာရာရီစွာ ဖေသာကို အပြန်အလှန်ယုံကြည်စိတ်ချသော စိတ်ကူးယိုင်မှုစနစ်တခုအဖြစ် သဖောထားပြီး နိုင်ငံရီးနန့် စီးပွားရီးစနစ်တိကိုလည်း ဘာသာတရားတိနန့် ပိုပြီးကေဆင်တူစွာဟု ရှုမြင်ရေ။

လယ်ယာခေတ်ပြောင်း တော်လှန်ရီးနန့်ပတ်သက်ပြီး ဟာရာရီ၏ အဓိကအခိုင်အမာပြောဆိုချက်မာ ဆာပီယန်လူသားတိ လူဦးရွီ တိုးပွားလာမှု မြှင့်တက်နီချိန်မာ ဂျုံနန့် နများပိုင်ယှောင်မျိုးစိတ်တိလေ့ ပူးတွဲ ပြောင်းလဲလားခယင့်။ ယင်းရို့၏ အစားအစာတိ နန့် နိစိုင် လူနီမှုဘဝပုံစံ တိသိသိသာသာ ကွဲပြားလာခ အတွက်နန့် ၊ ဆာပီယန် အများစု စွာ အမဲလိုက်မဆတိဖြစ်ခသော အချိန်ကထက် လူအများစု ( နန့် တိရစ္ဆာန် တိ) ရို့ ဧ့ ဘဝကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွားစီခရေ ။ အရာသတ္တဝါတိကို လူသားမှအကြမ်းဖက်ဆက်ဆံခြင်းတိမာ ဒေစာအုပ်တရွီလုံးမာ လည်ပတ်နီရေ အကြောင်းအရာတခုဖြစ်ပင်ရေ။


[[Category:အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]</text>
      <sha1>7zqv72wc9o0fj6a73wylo0z3ab0lzxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မျက်နှာဖုံးပုံ မပါဝင်ရေ စာအုပ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4576</id>
    <revision>
      <id>18765</id>
      <timestamp>2026-06-18T09:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="0b75hb4aiq5m5dq23b4iascmk2wxuw5" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]</text>
      <sha1>0b75hb4aiq5m5dq23b4iascmk2wxuw5</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>