Wikipedia
rmwiki
https://rm.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pagina_principala
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Multimedia
Spezial
Discussiun
Utilisader
Utilisader discussiun
Wikipedia
Wikipedia discussiun
Datoteca
Datoteca discussiun
MediaWiki
MediaWiki discussiun
Model
Model discussiun
Agid
Agid discussiun
Categoria
Categoria discussiun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Quinto
0
3829
170171
167906
2026-04-01T20:25:04Z
SpinnerLaserzthe2nd
18983
([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Quinto COA.svg]] → [[File:CHE Quinto COA 2025.svg]]
170171
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu_svizzer
|NUM_LIEU = Quinto
|FILEPATH_CHARTA = Karte Gemeinde Quinto.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = CHE Quinto COA 2025.svg
|CHANTUN = Tessin
|DISTRICT = [[Leventina (district)|Leventina]]
|CIRCUL = Quinto
|NP = 6777
|GRAD_DA_LADEZZA = 69° 67'
|GRAD_DA_LUNGHEZZA = 15° 24'
|AUTEZZA = 1'011
|SURFATSCHA = 75.2
|ABITANTS = 1072
|STAN_ABITANTS = 31. december 2006
|LINGUA = [[Lingua taliana|talian]]
|WEBSITE = www.tiquinto.ch
|}}
'''Quinto''' ([[lingua tudestga|tudestg]], istoric ''Quint im Livinental'') è ina vischnanca politica [[svizra]] en il [[chantun Tessin]]. Ella è situada en il circul Quinto dal [[Leventina (district)|district Leventina]].
{{Leventina}}
[[Categoria:Lieu en il chantun Tessin]]
[[Categoria:Vischnancas dal chantun Tessin]]
218ne5r6fmcsktuqo2j25271lg9t8u8
Leventina (district)
0
6303
170172
167907
2026-04-01T20:25:05Z
SpinnerLaserzthe2nd
18983
([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Quinto COA.svg]] → [[File:CHE Quinto COA 2025.svg]]
170172
wikitext
text/x-wiki
{{District svizzer
|NUM_DISTRICT = Distretto di Leventina
|VOPNA = Leventina-coat of arms.svg
|CHANTUN = Tessin
|CHAPITALA = Faido
|UST = 2103
|SURFATSCHA = 479,9
|ABITANTS = 9838
|STAN_ABITANTS = 31 da december 2008
|SPESSEZZA = 20,5
|LINGUA = [[lingua taliana|talian]]
|CHARTA = Karte Bezirk Leventina 2007.png
}}
Il '''district Leventina''' ([[lingua taliana|talian]] ''distretto di Leventina'') è in district dal [[chantun Tessin]].
== Circuls e vischnancas ==
{| class="boxshadow" cellpadding=5 style="margin:1em 1em 1.5em 1em; padding:5px; border:1px solid #aaa"
|+ align="center" | '''Circul d'Iriel'''<br/>'''''Circolo di Airolo'''''
|-
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Vopna
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Num da la vischnanca
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Abitants<br /><small>({{EWD|CH-GR}})</small>
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Surfatscha<br /><small>in km²</small>
|-
| style="text-align:center; background:#f0f0f0" | [[File:CHE Airolo COA.svg|25px|Airolo]]
| style="background:#f0f0f0" | '''[[Airolo]]'''
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | {{EWZ CH|CH-TI|5061}}
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | 94,5
|-
| style="text-align:center; background:#f0f0f0" | [[File:Bedretto-coat_of_arms.svg|25px|Bedretto]]
| style="background:#f0f0f0" | [[Bedretto]]
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | {{EWZ CH|CH-TI|5063}}
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | 75,2
|-
|}
{| class="boxshadow" cellpadding=5 style="margin:1em 1em 1.5em 1em; padding:5px; border:1px solid #aaa"
|+ align="center" | '''Circul da Faido'''<br/>'''''Circolo di Faido'''''
|-
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Vopna
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Num da la vischnanca
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Abitants<br /><small>({{EWD|CH-GR}})</small>
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Surfatscha<br /><small>in km²</small>
|-
| style="text-align:center; background:#f0f0f0" | [[File:Faido-coat_of_arms.svg|25px|Faido]]
| style="background:#f0f0f0" | '''[[Faido]]'''
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | {{EWZ CH|CH-TI|5072}}
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | 132,7
|-
|}
{| class="boxshadow" cellpadding=5 style="margin:1em 1em 1.5em 1em; padding:5px; border:1px solid #aaa"
|+ align="center" | '''Circul da Giornico'''<br/>'''''Circolo di Giornico'''''
|-
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Vopna
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Num da la vischnanca
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Abitants<br /><small>({{EWD|CH-GR}})</small>
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Surfatscha<br /><small>in km²</small>
|-
| style="text-align:center; background:#f0f0f0" | [[File:Bodio-coat_of_arms.svg|25px|Bodio]]
| style="background:#f0f0f0" | [[Bodio]]
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | {{EWZ CH|CH-TI|5064}}
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | 6,4
|-
| style="text-align:center; background:#f0f0f0" | [[File:Giornico-coat_of_arms.svg|25px|Giornico]]
| style="background:#f0f0f0" | '''[[Giornico]]'''
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | {{EWZ CH|CH-TI|5073}}
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | 19,5
|-
| style="text-align:center; background:#f0f0f0" | [[File:Personico-coat_of_arms.svg|25px|Personico]]
| style="background:#f0f0f0" | [[Personico]]
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | {{EWZ CH|CH-TI|5076}}
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | 39,1
|-
| style="text-align:center; background:#f0f0f0" | [[File:Pollegio-coat_of_arms.svg|25px|Pollegio]]
| style="background:#f0f0f0" | [[Pollegio]]
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | {{EWZ CH|CH-TI|5077}}
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | 5,9
|-
|}
{| class="boxshadow" cellpadding=5 style="margin:1em 1em 1.5em 1em; padding:5px; border:1px solid #aaa"
|+ align="center" | '''Circul da Quinto'''<br/>'''''Circolo di Quinto'''''
|-
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Vopna
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Num da la vischnanca
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Abitants<br /><small>({{EWD|CH-GR}})</small>
! style="text-align:center; background:#E00000; color:#fff" | Surfatscha<br /><small>in km²</small>
|-
| style="text-align:center; background:#f0f0f0" | [[File:Dalpe-coat_of_arms.svg|25px|Dalpe]]
| style="background:#f0f0f0" | [[Dalpe]]
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | {{EWZ CH|CH-TI|5071}}
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | 14,5
|-
| style="text-align:center; background:#f0f0f0" | [[File:Prato(Leventina)-coat_of_arms.svg|25px|Prato (Leventina)]]
| style="background:#f0f0f0" | [[Prato (Leventina)]]
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | {{EWZ CH|CH-TI|5078}}
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | 16,9
|-
| style="text-align:center; background:#f0f0f0" | [[File:CHE Quinto COA 2025.svg|25px|Quinto]]
| style="background:#f0f0f0" | '''[[Quinto]]'''
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | {{EWZ CH|CH-TI|5079}}
| style="text-align:right; background:#f0f0f0" | 75,2
|-
|}
{{Tessin}}
[[Categoria:Districts dal chantun Tessin]]
5oa4nqj32m8tszvo3cxopdm4xyii8ii
Utilisader:Bild-Sprache
2
14805
170197
168996
2026-04-01T22:37:04Z
Bild-Sprache
22665
170197
wikitext
text/x-wiki
Eau sun ida a scoula a Samedan, inua ch'eau d'he imprais Rumauntsch Puter. Scu figlia da genituors our da culturas differentas – la mamma dalla Bassa ed il bap dal Puschlev – suni creschida sü traunter trais culturas, che haun promouvo mieus interess per quellas. Scu vichipediauna suni activa illa Vichipedia Rumauntscha scu eir illa Vichipedia Tudas-cha.<gallery mode="packed" heights="160">
Datoteca:Samedan as seen from Crasta Mora.jpg|Engiadin' Ota
Datoteca:Kirche Samedan 4.JPG|Samedan
</gallery>
<small>→ [[Utilisader:Bild-Sprache/Nouv artechel]]</small>
g0y3motjrlaxexz9alcmid6zw71yxg3
Pastiziers grischunais
0
14838
170198
170018
2026-04-01T22:42:18Z
Bild-Sprache
22665
/* Pastiziers grischunais */
170198
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Fähigkeitszeugnis Castelmur.jpg|miniatura|Attestat per il pastizier Bartolomeo Castelmur da la Bersaglia, scrit l'an 1827 a Türin.]]
La tradiziun dals '''pastiziers grischunais''' (eir pastiziers svizers) vo inavous fin al 15evel tschienter. Per l'istorgia culturela ed economica dal [[chantun Grischun]] haun ils pastiziers e cafetiers grischunais a l'ester üna granda importanza.
== Pastiziers grischunais ==
Per l'[[Engiadina]], la [[Val Müstair]] e la [[Val d'Alvra|Val d'Alvra]] (Grischun rumauntsch), per il [[Puschlav|Puschlev]] e la [[Bregaglia|Bergaglia]] (Grischun taliaun), e per part eir per [[Tavau]] e l'[[Partenz/Tavau (district)|Partens]] (Grischun tudas-ch) es l'istorgia dals pastiziers e cafetiers a l'ester decisiv.
Las retscherchas haun musso, cha quasi tuot las regiuns [[Protestantissem|protestantas]] dal chantun Grischun d'eiran strettamaing in context cun il mister dal pastizier e cha pastizeris catolics d'eiran üna minurited. Perche cha'l mister da pastizeri d'eira deraso tar ils protestants pudess dad'üna vart magari esser gia, cha'ls protestants nun haun giuridicamaing pudieu lavurer taunt bgers misteris a l'ester. Da l'otra vart capitaiva la scolaziun tra contacts familiers e collaziuns, ils quels as haun spezialiso in quist misteri. Cun il misteri da pastizeri haun ils protestants dal chantun Grischun in mincha cas chatto üna nischa ed as haun bainsvelt spezialiso sün quella. Cun success.<ref name=":1" />
Düraunt decennis sun ils pastizieris e cafetiers dvantos üna brancha fich rendabla. L'expansiun dals emigrats d'eira enorma: ella as stendiva dal 15evel tschienter fin al cumanzamaint dal 20evel tschienter ed includaiva tuot il continent europeic, da la [[Spagna]] fin a la [[Russia]], da la [[Scandinavia]] fin al süd da l'[[Italia]] (Sicilia).<ref>''[https://www.20min.ch/story/schweizer-zuckerbaecker-ein-stueck-schweizer-geschichte-in-perugia-kaempft-um-seine-zukunft-103323299 Exportschlager: Kaffeehaus-Kultur aus dem Bündnerland]''. Autur: Gaudenz Valentin Looser. In: 20min. Consulte ils 29 marz 2026</ref>
<gallery>
Datoteca:Engadiner Zuckerbäcker.png|Pastiziers engiadinais
Datoteca:Confiserie Caduff.jpg|Pastizaria ''Caduff,'' Frauntscha
</gallery>
Ils pastiziers grischunais haun lascho inavous stizis cun luras creaziuns per pastizerias, cun la cultivaziun dals cafès ed haun piglio influenca sülla cultura dals cafès europeics. In tuot l'[[Europa]] vaivani ün excellent nom e lur cafès in las citeds europeicas d'eiren dvantos centers per la vita sociela, culturela e politica.<ref name=":0" />
Cun ils evenimaints revoluzioners al cumanzamaint dal 20evel tschienter – la [[Emprima Guerra mundiala|prüma guerra mundiela]], la [[revoluziun russa]], la [[Guerra civila spagnola|guerra civila spagnöla]] – es l'epoca d'emigraziun dals pastiziers grischunais e lur cafès gnida a fin.<ref name=":0">''[https://www.swissinfo.ch/ger/swiss-abroad/als-sich-europas-elite-in-den-schweizer-cafés-ausgewanderter-bündnerinnen-traf/87475310 Als sich Europas Elite in den Schweizer Cafés ausgewanderten Bündner:innen traf]''. Autur: Luca Beti In: swissinfo. Consulte ils 29 marz 2026</ref> Il poet rumauntsch, [[Peider Lansel]], ho do ün'expressiun da quista fin aint in üna giazetta taliauna:
''E flüm, quai podains affermar sgür e tschert, vezza cun sentimaint da dulur, svanir ils caffetiers svizzers. Tant plü cha quels eiran, scu dit, bumischma glioud, lavuratuors a galanthommens, jond adüna bein perüna cun il Flümans, respetond ed amond la citad ch’ls ospitaiva.''
[[Datoteca:Palazzi Poschiavo1.jpg|miniatura|Palazzi Puschlev]]
Quist epoca ho lascho stizis illas citeds europeicas ed eir ils lös da vschinedis, scu ils palazzis in Engiadina, in Bregaglia ed in Puschlev daun perdütta a la richezza, cha'ls emigrants haun purto a chesa.<ref name=":1">''[https://soliswiss.ch/berichte/wie-ausgewanderte-buendner-die-welt-versuessten/ Wie ausgewanderte Bündner die Welt versüssten]''. In: soliswiss.ch. Consulte ils 29 da marz 2026</ref>
=== Sectur economic important ===
Fin a la prüma guerra mundiela furmaivan ils pastiziers, ils fabricants da licör ed ils cafetiers a l'ester, insembel cun l'agricultura ed il turissem dal lö da vschinedi, l'industria dal chanun Grischun.
Da tuot las regiuns ho l'Engiadin'Ota la pü lungia tradiziun d'emigraziun ed ho profito il pü ferm da quella: Düraunt il 19evel tschienter es naschieu in l'Engiadin'Ota il prüm center da finanzas dal chantun Grischun. Cun il guadagn dals pastiziers e cafetiers a l'ester ho in l'Engiadin'Ota pudieu gnir finanzo üna granda part dalla industria nuova, la hotelleria e l'infrastructura chi tuocha tiers.
== Creaziuns da dutscharias renumedas ==
[[Datoteca:Marz3.jpg|miniatura|«Lübecker Marzipan»]]
'''Lübecker Marzipan:''' Marzipan vain dal Oriaint ed es gnieu in Europa tres las cruschedas. Ils pastiziers grischunais a Venezia haun già bod fat la cugnuschenza cul marzipan, scu as po chatter in variusas spezialiteds da marzipan, chi sun scrittas giò aint ils vegls cudeschs da recettas. Al cumanzamaint dal 19evel tschienter es il bregagliot Wilhelm Pamotti da Castagna emigro a Königsberg, inua'l ho fundo l'an 1809 üna fabrica da marzipan, perche cha in la Prussia as pudaiva chatter marzipan be in apotecas. La sia pastizeria ho'l uvrieu sper il chasté e cul temp d'eira'l gnieu incruno cul titel «Hofkonditor» (pastizeri dal reg). Pü tard es il sieu «Königsberger Marzipan» gnieu produit tra sias rezetas da la firma «Marzipan Kayser Lübeck» a Lübeck, chi venda il marzipan in tuot il muond.
[[Datoteca:Suizos-El Pozo-Madrid.jpg|miniatura|Bollo suizo]]
'''Bollo suizo:''' Al cumanzamaint dal 19evel tschienter haun duos pastiziers dal Puschlev a Bilbau (Spagna) creo il «Bollo suizo», ün chülin, fat cun lat e painch, ch'els haun perfecziuno our dal «pan grass», üna spezialited dal Puschlev. Cul temp es quista creaziun dvanteda üna spezialität cugnuschainta ed es fin hoz fich populera in Spagna.<ref name=":0" />
'''Tuorta Helvezia''' es üna dutscheria tradiziunela a Mantua (Italia) ed as metta insembel in chignoulas our da pasta da mandlas, chi as mantunan üna sün l'otra. Traunter quistas as metta ün'implida da zücher ed alv d'öv e zieva vain la dutscharia miss aint il fuorn e couschida. Garnida ed implicheda vain'la cun crema da painch, Zabaione, minchataunt eir cun pitschens töchs da tschiculatta. L'origen da la tuorta Helvezia – scu bgeras dutscharias tradiziunelas da Mantua – vain d'ün pastizier grischunais, Samson Lutscher, chi vivaiva e lavuraiva a Mantua a la fin dal 18evel tschienter.<ref name=":1" />
== Litteratura ==
* Dolf Kaiser: ''[https://www.kulturarchiv.ch/fileadmin/pdf/Fast_ein_Volk_von_Zuckerbaeckern.pdf Fast ein Volk von Zuckerbäckern? Bündner Konditoren, Cafetiers und Hoteliers in europäischen Lade bis zum Ersten Weltrkieg. Ein wirtschaftlicher Beitrag]''. NZZ ediziun, Turich 1985, <nowiki>ISBN 3-85823-134-7</nowiki>. Consulte ils 29 marz 2026
== Indicaziuns da funtaunas ==
<references />
[[Categoria:Chantun Grischun]]
[[Categoria:Istorgia dal chantun Grischun]]
[[Categoria:Istorgia da la Svizra]]
[[Categoria:Istorgia]]
[[Categoria:Economia (Svizra)]]
[[Categoria:Economia]]
3brato48qfc7adm9u36vblosb7xpa0g
170199
170198
2026-04-01T22:43:21Z
Bild-Sprache
22665
/* Sectur economic important */
170199
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Fähigkeitszeugnis Castelmur.jpg|miniatura|Attestat per il pastizier Bartolomeo Castelmur da la Bersaglia, scrit l'an 1827 a Türin.]]
La tradiziun dals '''pastiziers grischunais''' (eir pastiziers svizers) vo inavous fin al 15evel tschienter. Per l'istorgia culturela ed economica dal [[chantun Grischun]] haun ils pastiziers e cafetiers grischunais a l'ester üna granda importanza.
== Pastiziers grischunais ==
Per l'[[Engiadina]], la [[Val Müstair]] e la [[Val d'Alvra|Val d'Alvra]] (Grischun rumauntsch), per il [[Puschlav|Puschlev]] e la [[Bregaglia|Bergaglia]] (Grischun taliaun), e per part eir per [[Tavau]] e l'[[Partenz/Tavau (district)|Partens]] (Grischun tudas-ch) es l'istorgia dals pastiziers e cafetiers a l'ester decisiv.
Las retscherchas haun musso, cha quasi tuot las regiuns [[Protestantissem|protestantas]] dal chantun Grischun d'eiran strettamaing in context cun il mister dal pastizier e cha pastizeris catolics d'eiran üna minurited. Perche cha'l mister da pastizeri d'eira deraso tar ils protestants pudess dad'üna vart magari esser gia, cha'ls protestants nun haun giuridicamaing pudieu lavurer taunt bgers misteris a l'ester. Da l'otra vart capitaiva la scolaziun tra contacts familiers e collaziuns, ils quels as haun spezialiso in quist misteri. Cun il misteri da pastizeri haun ils protestants dal chantun Grischun in mincha cas chatto üna nischa ed as haun bainsvelt spezialiso sün quella. Cun success.<ref name=":1" />
Düraunt decennis sun ils pastizieris e cafetiers dvantos üna brancha fich rendabla. L'expansiun dals emigrats d'eira enorma: ella as stendiva dal 15evel tschienter fin al cumanzamaint dal 20evel tschienter ed includaiva tuot il continent europeic, da la [[Spagna]] fin a la [[Russia]], da la [[Scandinavia]] fin al süd da l'[[Italia]] (Sicilia).<ref>''[https://www.20min.ch/story/schweizer-zuckerbaecker-ein-stueck-schweizer-geschichte-in-perugia-kaempft-um-seine-zukunft-103323299 Exportschlager: Kaffeehaus-Kultur aus dem Bündnerland]''. Autur: Gaudenz Valentin Looser. In: 20min. Consulte ils 29 marz 2026</ref>
<gallery>
Datoteca:Engadiner Zuckerbäcker.png|Pastiziers engiadinais
Datoteca:Confiserie Caduff.jpg|Pastizaria ''Caduff,'' Frauntscha
</gallery>
Ils pastiziers grischunais haun lascho inavous stizis cun luras creaziuns per pastizerias, cun la cultivaziun dals cafès ed haun piglio influenca sülla cultura dals cafès europeics. In tuot l'[[Europa]] vaivani ün excellent nom e lur cafès in las citeds europeicas d'eiren dvantos centers per la vita sociela, culturela e politica.<ref name=":0" />
Cun ils evenimaints revoluzioners al cumanzamaint dal 20evel tschienter – la [[Emprima Guerra mundiala|prüma guerra mundiela]], la [[revoluziun russa]], la [[Guerra civila spagnola|guerra civila spagnöla]] – es l'epoca d'emigraziun dals pastiziers grischunais e lur cafès gnida a fin.<ref name=":0">''[https://www.swissinfo.ch/ger/swiss-abroad/als-sich-europas-elite-in-den-schweizer-cafés-ausgewanderter-bündnerinnen-traf/87475310 Als sich Europas Elite in den Schweizer Cafés ausgewanderten Bündner:innen traf]''. Autur: Luca Beti In: swissinfo. Consulte ils 29 marz 2026</ref> Il poet rumauntsch, [[Peider Lansel]], ho do ün'expressiun da quista fin aint in üna giazetta taliauna:
''E flüm, quai podains affermar sgür e tschert, vezza cun sentimaint da dulur, svanir ils caffetiers svizzers. Tant plü cha quels eiran, scu dit, bumischma glioud, lavuratuors a galanthommens, jond adüna bein perüna cun il Flümans, respetond ed amond la citad ch’ls ospitaiva.''
[[Datoteca:Palazzi Poschiavo1.jpg|miniatura|Palazzi Puschlev]]
Quist epoca ho lascho stizis illas citeds europeicas ed eir ils lös da vschinedis, scu ils palazzis in Engiadina, in Bregaglia ed in Puschlev daun perdütta a la richezza, cha'ls emigrants haun purto a chesa.<ref name=":1">''[https://soliswiss.ch/berichte/wie-ausgewanderte-buendner-die-welt-versuessten/ Wie ausgewanderte Bündner die Welt versüssten]''. In: soliswiss.ch. Consulte ils 29 da marz 2026</ref>
=== Sectur economic important ===
Fin a la prüma guerra mundiela furmaivan ils pastiziers, ils fabricants da licör ed ils cafetiers a l'ester, insembel cun l'agricultura ed il turissem dal lö da vschinedi, l'industria dal chanun Grischun.
Da tuot las regiuns ho l'Engiadin'Ota la pü lungia tradiziun d'emigraziun ed ho profito il pü ferm da quella: Düraunt il 19evel tschienter es naschieu in l'Engiadin'Ota il prüm center da finanzas dal chantun Grischun. Cun il guadagn dals pastiziers e cafetiers a l'ester ho in l'Engiadin'Ota pudieu gnir finanzo üna granda part da l'industria nuova, la hotelleria e l'infrastructura chi tuocha tiers.
== Creaziuns da dutscharias renumedas ==
[[Datoteca:Marz3.jpg|miniatura|«Lübecker Marzipan»]]
'''Lübecker Marzipan:''' Marzipan vain dal Oriaint ed es gnieu in Europa tres las cruschedas. Ils pastiziers grischunais a Venezia haun già bod fat la cugnuschenza cul marzipan, scu as po chatter in variusas spezialiteds da marzipan, chi sun scrittas giò aint ils vegls cudeschs da recettas. Al cumanzamaint dal 19evel tschienter es il bregagliot Wilhelm Pamotti da Castagna emigro a Königsberg, inua'l ho fundo l'an 1809 üna fabrica da marzipan, perche cha in la Prussia as pudaiva chatter marzipan be in apotecas. La sia pastizeria ho'l uvrieu sper il chasté e cul temp d'eira'l gnieu incruno cul titel «Hofkonditor» (pastizeri dal reg). Pü tard es il sieu «Königsberger Marzipan» gnieu produit tra sias rezetas da la firma «Marzipan Kayser Lübeck» a Lübeck, chi venda il marzipan in tuot il muond.
[[Datoteca:Suizos-El Pozo-Madrid.jpg|miniatura|Bollo suizo]]
'''Bollo suizo:''' Al cumanzamaint dal 19evel tschienter haun duos pastiziers dal Puschlev a Bilbau (Spagna) creo il «Bollo suizo», ün chülin, fat cun lat e painch, ch'els haun perfecziuno our dal «pan grass», üna spezialited dal Puschlev. Cul temp es quista creaziun dvanteda üna spezialität cugnuschainta ed es fin hoz fich populera in Spagna.<ref name=":0" />
'''Tuorta Helvezia''' es üna dutscheria tradiziunela a Mantua (Italia) ed as metta insembel in chignoulas our da pasta da mandlas, chi as mantunan üna sün l'otra. Traunter quistas as metta ün'implida da zücher ed alv d'öv e zieva vain la dutscharia miss aint il fuorn e couschida. Garnida ed implicheda vain'la cun crema da painch, Zabaione, minchataunt eir cun pitschens töchs da tschiculatta. L'origen da la tuorta Helvezia – scu bgeras dutscharias tradiziunelas da Mantua – vain d'ün pastizier grischunais, Samson Lutscher, chi vivaiva e lavuraiva a Mantua a la fin dal 18evel tschienter.<ref name=":1" />
== Litteratura ==
* Dolf Kaiser: ''[https://www.kulturarchiv.ch/fileadmin/pdf/Fast_ein_Volk_von_Zuckerbaeckern.pdf Fast ein Volk von Zuckerbäckern? Bündner Konditoren, Cafetiers und Hoteliers in europäischen Lade bis zum Ersten Weltrkieg. Ein wirtschaftlicher Beitrag]''. NZZ ediziun, Turich 1985, <nowiki>ISBN 3-85823-134-7</nowiki>. Consulte ils 29 marz 2026
== Indicaziuns da funtaunas ==
<references />
[[Categoria:Chantun Grischun]]
[[Categoria:Istorgia dal chantun Grischun]]
[[Categoria:Istorgia da la Svizra]]
[[Categoria:Istorgia]]
[[Categoria:Economia (Svizra)]]
[[Categoria:Economia]]
f0yb2hy9meafdohtyefxxlqudlx67w1
Tuorta da nuschs
0
14845
170103
170102
2026-04-01T12:03:14Z
Bild-Sprache
22665
/* Derivanza */
170103
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing cuvierta. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fautscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fautscha grassa]]'' ed ils ''[[grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
i5xi8iby3kjwm09ljmhzv8ggsfgs03n
170104
170103
2026-04-01T12:06:37Z
Bild-Sprache
22665
/* Derivanza */
170104
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing cuvierta. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fautscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fautscha grassa]]'' ed ils ''[[grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
fzzu0rqrm50udzdmbekh1mv9hitgasf
170105
170104
2026-04-01T12:08:04Z
Bild-Sprache
22665
Bild-Sprache ha spustà la pagina [[Utilisader:Bild-Sprache/Tuorta da nuschs]] a [[Tuorta da nuschs]]
170104
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing cuvierta. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fautscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fautscha grassa]]'' ed ils ''[[grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
fzzu0rqrm50udzdmbekh1mv9hitgasf
170107
170105
2026-04-01T12:09:10Z
Bild-Sprache
22665
170107
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing cuvierta. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fautscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fautscha grassa]]'' ed ils ''[[grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
[[Categoria:Spezialiteds]]
[[Categoria:Engiadina]]
t0b49ba54dn8uwt2al0l2krtgxrxt22
170108
170107
2026-04-01T12:10:11Z
Bild-Sprache
22665
170108
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing cuvierta. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fautscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fautscha grassa]]'' ed ils ''[[grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
[[Categoria:Engiadina]]
ow5nhtsaupv2gpkrbd7e921r0po9qsu
170109
170108
2026-04-01T12:13:29Z
Bild-Sprache
22665
170109
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing cuvierta. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fautscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fautscha grassa]]'' ed ils ''[[grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
cl7fm8gsxcqu6fgrj1eernrhgb92647
170110
170109
2026-04-01T12:52:58Z
Bild-Sprache
22665
/* Litteratura */
170110
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing cuvierta. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fautscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fautscha grassa|Fuatscha grassa]]'' ed ils ''[[grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
l3zqkzd5m896iufy7y9lr7zd9p8mgna
170111
170110
2026-04-01T12:53:10Z
Bild-Sprache
22665
/* Litteratura */
170111
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing cuvierta. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fuatscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fautscha grassa|Fuatscha grassa]]'' ed ils ''[[grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
3naldr1ws93hir9pcqe17kh03f2jgof
170114
170111
2026-04-01T13:50:08Z
Bild-Sprache
22665
/* Litteratura */
170114
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing cuvierta. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fuatscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fautscha grassa|Fuatscha grassa]]'' ed ils ''[[Grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
g49l4qiptrxxxty28gf7c696la3vfn1
170161
170114
2026-04-01T18:19:11Z
Bild-Sprache
22665
/* Derivanza */
170161
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing cuvierta. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fuatscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fuatscha grassa]]'' ed ils ''[[Grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
rnusb2aa8z07uuy28gskskdy6l1u0rm
170188
170161
2026-04-01T21:48:20Z
Bild-Sprache
22665
/* Litteratura */
170188
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing impastida. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fuatscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fuatscha grassa]]'' ed ils ''[[Grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da gran, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
0k7tot0p3rzaez6wa42cr4w80tvl68y
170189
170188
2026-04-01T21:49:55Z
Bild-Sprache
22665
/* Litteratura */
170189
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Engadiner Nusstorte2.jpg|miniatura|Tuorta da nuschs]]
La '''tuorta da nusch''', in tudas-ch eir tuorta da nusch grischunaisa u tuorta da nusch engiadinaisa, es üna tuorta platta ed arduonda da pasta fruolla, implida cun töchs da nuschs gross e caramellisos. Ella vela scu relasch culinaric svizzer e scu specialited la pü cuntschainta dal [[chantun Grischun]]. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta Engiadinaisa]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Derivanza ==
Il svilup dal rezept da la tuorta da nusch sto in stretta colliaziun cun la tradiziun dals [[pastiziers grischunais]], da quels l'emigraziun ho cumanzo fingià a la fin dal temp medievel e chi düraiva fin aint il cumanzamaint dal 20evel tschienter.
Düraunt üna löncha perioda haun ils pastiziers grischunais cultivo ün dialog inter-culturel, inua specialitedas, cugnuschentschas da pastizier e recettas d'eiran gnidas mandedas a l'ester e nouvas d'eiran gnidas tiers in patria. In l'Engiadina a's cugnuoscha già daspö tschienters la tuorta da nuschs. Ils pastiziers vendaivan las quellas in diversas pastizerias in l'ester. Uschè es per exaimpel gnieu a la surfatscha üna recetta da la tuorta da nuschs illa pastizeria ''Josty'' – ün cunom da Madulain – a Berlin. La pastizeria ''Heinz & Tester'' da Toulouse (Frauntscha) – eir tuots duos cunoms grischunais – avaiva vendo la tuorta da nuschs daspö l'an 1881 fin als ans da 1930, cura la pastizeria d'eira gnida serreda.
In l'Engiadina nu creschan bös-chs da nusch, perche il clima es da memma fraid, uschè cha las nuschs stöglian ster in context culs pastiziers grischunais, da quels i d'eiran colonias al süd da la Frauntscha. Lo a's haun ils pastizieris grischunais prubabel lascho inspirer da la specialited ''Le Bourianoix'', üna dudscharia simila. In la vschinauncha dascunter Toulouse, Périgord, as rechatta ün center da cultivaziun da nuschs, ''Noix du Périgord AOC'', üna nusch, chi vela scu relasch culinaric frances. In cuntrari da la spezialited ''Le Bourianoix'', es la tuorta da nuschs cumplettamaing impastida. Quist prolungia la conservaziun.
Da pasta fruolla deriva fich prubabel da la spezialited engiadinaisa ''Fuatscha grassa'', chi vaign manzuneda già daspö l'an 1773 aint illa litteratura rumauntscha. Insembel cun las specialitedas engaidinaisas ''[[Fuatscha grassa]]'' ed ils ''[[Grassins]]'' cuntegna la tuorta da nuschs tar las specialisedas grischunaisas da pasta fruolla. Ils temps bü bods d'eira zücher üna rarited, perche cha'l cuschtaiva fich bger e d'eira bod na da survgnir.
La pasta fruolla da la tuorta da nuschs fain fatta our da farin'alva, zücher, painch, övs ed üna plüch da sel e l'implida prepareda our da nuschs, zücher caramelliso e gramma. L'implida vaign scumpartida sur la pasta fruolla raseda ed a la fin cuverta cun quella.
== Litteratura ==
* ''[https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte#260 Nusstorte/Tuorta da nuschs]''. In: Patriomoine culinaire suisse. Consulte ils 31 da marz 2026.
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
j8emnzmf347b8elhcbui44qkjiqkfqx
Utilisader:Bild-Sprache/Tuorta da nuschs
2
14846
170106
2026-04-01T12:08:05Z
Bild-Sprache
22665
Bild-Sprache ha spustà la pagina [[Utilisader:Bild-Sprache/Tuorta da nuschs]] a [[Tuorta da nuschs]]
170106
wikitext
text/x-wiki
#RENVIAMENT [[Tuorta da nuschs]]
qg16x9qs3fifmnmkksf5xlhqwk9oo97
Fuatscha grassa
0
14847
170112
2026-04-01T13:47:57Z
Bild-Sprache
22665
Creà la pagina cun "{{Puter}} Fuatscha grassa es üna dudscharia raduonda e platta da pasta foulla chi"
170112
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Fuatscha grassa es üna dudscharia raduonda e platta da pasta foulla chi
tlu220bq4c18l2bi05f2vxrshwdpdj6
170113
170112
2026-04-01T13:48:23Z
Bild-Sprache
22665
170113
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta foulla chi
ey3qchkakmedokez56cjp4wjizqxp2v
170115
170113
2026-04-01T13:50:41Z
Bild-Sprache
22665
170115
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi
o37x63njt3c4tpyw8vcumisjcxw47mt
170116
170115
2026-04-01T13:58:24Z
Bild-Sprache
22665
170116
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün
ejatrvreyy797vt4zfndktn8sbpcey0
170117
170116
2026-04-01T13:59:19Z
Bild-Sprache
22665
170117
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella appartegna e
6112xztvd1vzl5ofj3jix6gvl4x5p7j
170118
170117
2026-04-01T14:06:29Z
Bild-Sprache
22665
170118
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella appartegna e ... Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
d1jo420bekfm2nc20veq7jbosxrd3u2
170119
170118
2026-04-01T14:07:20Z
Bild-Sprache
22665
170119
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
gqzi22rlo7rxz4al9osczdqow4rlmgg
170120
170119
2026-04-01T14:07:35Z
Bild-Sprache
22665
170120
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
bz0b4z4547e2hcridkyy8umvxboxtqh
170121
170120
2026-04-01T14:09:12Z
Bild-Sprache
22665
170121
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom tradischa, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
szeqkrq2ety0zpvnnv7wckyu84dq7ru
170122
170121
2026-04-01T14:09:31Z
Bild-Sprache
22665
170122
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom tradischa, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
2zvsezlyuex0cids2irqomklkg01enk
170123
170122
2026-04-01T14:13:19Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170123
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
33a4xu1m9mg5z7npq9d7xf5tu5q4dnj
170124
170123
2026-04-01T15:20:54Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170124
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es gnida servoda per festas sch Prüman e Pasqua. Eir dals engaidinas sch Chalandamarz d'eira
20vxdcp8b1so9zinicngd6mmtev5sl1
170125
170124
2026-04-01T15:24:05Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170125
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Pasqua, Bümaun, Chalandamarz, las festas da l'an.
nfxhc69bq0eey3npfd8x5kvlm8yqboa
170126
170125
2026-04-01T15:25:36Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170126
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamars u Pasqua – festas da l'an.
11jb4grbc28t0spq0gbfdp0s3d89t74
170127
170126
2026-04-01T15:25:50Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170127
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua – festas da l'an.
hh697x50r04p7r79snjqkdirv90t717
170128
170127
2026-04-01T15:26:35Z
Bild-Sprache
22665
170128
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua – festas da l'an, ma eir per vaglier.
q70qdjtisyxqpc2jmhxxbzud92l551n
170129
170128
2026-04-01T15:28:04Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170129
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua – festas da l'an. Ma eir a vaglier da morts gnivan
ng7pqucb044leyb6qa452bbyv2h6723
170130
170129
2026-04-01T15:28:51Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170130
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua – festas da l'an. Ma eir a vaglier da morts gnivan seguond
f4zs4vawjiid6zla87a3shmm4vr2anu
170131
170130
2026-04-01T15:29:22Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170131
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua – festas da l'an. Ma eir a vaglier da morts gnivan seguond il dicziunari tradiziunelmaing
oux88af9giimk2007tdyivef7q8hqv1
170132
170131
2026-04-01T15:30:07Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170132
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua – festas da l'an. Ma eir a vaglier da morts gniva, seguond il dicziunari, tradiziunelmaing mango üna Fuatscha grassa.
nodvyo21l5zl7uu3htd1t1d9ssmw7u0
170133
170132
2026-04-01T15:32:57Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170133
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua – festas da l'an. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing .... Ma eir a vaglier da morts gniva, seguond il dicziunari, tradiziunelmaing mango üna Fuatscha grassa.
4o5e4zbd4e3mib26v5si6hdykp6sdy3
170134
170133
2026-04-01T15:34:33Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170134
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua – festas da l'an. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir a vaglier da morts.... Ma eir a vaglier da morts gniva, seguond il dicziunari, tradiziunelmaing mango üna Fuatscha grassa.
s4n4odd45joohxulhhsiezeb9twl10j
170135
170134
2026-04-01T15:35:21Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170135
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua – festas da l'an. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir a vaglier da morts mangio üna Fuatscha grassa.
md2xzx8znkshm6zn5d43qjaamafb38n
170136
170135
2026-04-01T15:56:42Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170136
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts.
pisvj1c4gjtjsrrxn3v1misyae9mtbm
170137
170136
2026-04-01T15:59:07Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170137
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva l'aradur üna Fuatscha grassa nudritiva, chi a's fo mez cun painch e mez cun grain, sül champ.
d9kz8r89ahzpggzhtvrt18v88anvf68
170138
170137
2026-04-01T16:00:07Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170138
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva l'aradur üna Fuatscha grassa nudritiva – cun la proporziun mez painch, mez graun – sül champ.
gbg06ledhy8cwpy6q3mtx2ebciurwva
170139
170138
2026-04-01T16:50:16Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170139
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva l'aradur üna Fuatscha grassa nudritiva – cun la proporziun mez painch, mez graun – sül champ. Que cha quista duldscheria faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchò. Per exaimpel la farin'alva d'eira scu pled aint il dicziunari dals 1940 scrit giò cun il pled «megldra farina».
gj3xel394pxiuf6ixm7tg8jdp4jwsqe
170140
170139
2026-04-01T16:53:51Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170140
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül pro. Que cha quista duldscheria faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva «megldra farina».
8yndsyxbt3pzz7ej3yrtryi0c88pqa8
170141
170140
2026-04-01T16:54:10Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170141
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül pro. Que cha quista duldscheria faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina».
gp97pfkwzgtu2ifbuk98v5ty4bcvaai
170142
170141
2026-04-01T16:54:42Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170142
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista duldscheria faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina».
gct3fjq6oo9fsbq40umum71rtysxisp
170143
170142
2026-04-01T17:01:20Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170143
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista duldscheria faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas.
e26ly7f86iwxxr2ka6bhez3mp9djus1
170144
170143
2026-04-01T17:03:27Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170144
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista duldscheria faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
nvovu6etk3xsaq6hvvdg6d2c9g3rmqa
170145
170144
2026-04-01T17:08:01Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170145
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista duldscheria faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
tbj646617v1lcflvp9w0uyz6p0t2heg
170146
170145
2026-04-01T17:13:38Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170146
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista duldscheria faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva.
7pwpphz2pdvrl3k7i3sk2mkf54qoxgs
170147
170146
2026-04-01T17:14:03Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170147
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun las specialitedas engiadinaisas [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista duldscheria faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva – la tuorta da nuschs.
p09w863448m1dc4iprphf952um4y4x7
170148
170147
2026-04-01T17:15:21Z
Bild-Sprache
22665
170148
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista duldscheria faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva – la tuorta da nuschs.
llanqms62hi1cv9uulyxn8bcy8ush1k
170149
170148
2026-04-01T17:16:23Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170149
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva – la tuorta da nuschs.
esgxuorkqw6g45c74gbzrm4b67i7bda
170150
170149
2026-04-01T17:19:26Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170150
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
nezahvg8oryx2grjz4190fdrm70efqn
170151
170150
2026-04-01T17:20:18Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170151
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
m2momgkmikzb6i2x2tmspqoyez4h2os
170152
170151
2026-04-01T17:57:41Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170152
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
A Bümaun a's müda la fautscha grassa tra d'ün oracel: strucler cul daunt a la mited da la fautscha grassa. Scha quista fo ir in taunt töchs, a's ho pocha furtüna per il nouv an. Ma scha quista rumpa in pochs es grands töchs, es la furtüna grande per l'an nouv.
i0iuebcbm2l4sgf045bb71kw8e2eypl
170153
170152
2026-04-01T17:58:21Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa e las üsaunzas */
170153
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
A Bümaun a's müda la fautscha grassa tra d'ün oracel: strucler cul daunt a la mited da la fautscha grassa. Scha quista fo ir in taunt töchs, a's ho pocha furtüna per il nouv an. Ma scha quista rumpa in pochs es grands töchs, es la furtüna granda.
ceazwgqh1bbz25840c0nzbpohvzifbn
170154
170153
2026-04-01T18:00:14Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa e las üsaunzas */
170154
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
A Bümaun a's müda la fautscha grassa tra d'ün oracel: strucler cul daunt a la mited da la fautscha grassa. Scha quista fo ir in taunt töchs, a's ho pocha furtüna per il nouv an. Ma scha quista rumpa in pochs es grands töchs, es la furtüna granda.
La popularited da la dudscharia engiadinaisa a's exprescha tra ün vers:
''Bom ban, sein mezdan,''
''fuatschas grassas nan da Ftan,''
''saramonas vi d’Ardez,''
''brachadellas sü Zernez,''
''biscuitins giò da Lavin,''
''Bom ban, tuot las coppas dal taschin.''
k0lvywwjaarlx5u3r0z1tuyn8iphy5n
170155
170154
2026-04-01T18:00:47Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa e las üsaunzas */
170155
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
A Bümaun a's müda la fautscha grassa tra d'ün oracel: strucler cul daunt a la mited da la fautscha grassa. Scha quista fo ir in taunt töchs, a's ho pocha furtüna per il nouv an. Ma scha quista rumpa in pochs es grands töchs, es la furtüna granda.
La popularited da la dudscharia engiadinaisa a's exprescha tra ün vers:
''Bom ban, sein mezdan,'' ''fuatschas grassas nan da Ftan,'' ''saramonas vi d’Ardez,'' ''brachadellas sü Zernez,'' ''biscuitins giò da Lavin.'' ''Bom ban, tuot las coppas dal taschin.''
boarwnbzfsofyx9z7622w86yxelnv6j
170156
170155
2026-04-01T18:04:25Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa e las üsaunzas */
170156
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
A Bümaun a's müda la fautscha grassa tra d'ün oracel: strucler cul daunt a la mited da la fautscha grassa. Scha quista fo ir in taunt töchs, a's ho pocha furtüna per il nouv an. Ma scha quista rumpa in pochs es grands töchs, es la furtüna granda.
La popularited da la dudscharia engiadinaisa a's exprescha tra ün vers:
''Bom ban, sein mezdan,'' ''fuatschas grassas nan da Ftan,'' ''saramonas vi d’Ardez,'' ''brachadellas sü Zernez,'' ''biscuitins giò da Lavin.'' ''Bom ban, tuot las coppas dal taschin.''
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Fuatscha+grassa&canton=&categorie=#426 Patrimoine culinaire suisse]. Fuatscha grassa. Consulte ils 1 avrigl 2026
4rg9px30wja1qdv61falgt0uan7ddl1
170157
170156
2026-04-01T18:04:41Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa e las üsaunzas */
170157
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
A Bümaun a's müda la fautscha grassa tra d'ün oracel: strucler cul daunt a la mited da la fautscha grassa. Scha quista fo ir in taunt töchs, a's ho pocha furtüna per il nouv an. Ma scha quista rumpa in pochs es grands töchs, es la furtüna granda.
La popularited da la dudscharia engiadinaisa a's exprescha tra ün vers:
''Bom ban, sein mezdan,'' ''fuatschas grassas nan da Ftan,'' ''saramonas vi d’Ardez,'' ''brachadellas sü Zernez,'' ''biscuitins giò da Lavin.'' ''Bom ban, tuot las coppas dal taschin.''
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Fuatscha+grassa&canton=&categorie=#426 Patrimoine culinaire suisse]. ''Fuatscha grassa''. Consulte ils 1 avrigl 2026
m3u4o0oeiyapseibstdqhis50n211r5
170158
170157
2026-04-01T18:05:17Z
Bild-Sprache
22665
Bild-Sprache ha spustà la pagina [[Utilisader:Bild-Sprache/Fuotscha grassa]] a [[Fuatscha grassa]]
170157
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, Chalandamarz u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils pastiziers grischunais emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
A Bümaun a's müda la fautscha grassa tra d'ün oracel: strucler cul daunt a la mited da la fautscha grassa. Scha quista fo ir in taunt töchs, a's ho pocha furtüna per il nouv an. Ma scha quista rumpa in pochs es grands töchs, es la furtüna granda.
La popularited da la dudscharia engiadinaisa a's exprescha tra ün vers:
''Bom ban, sein mezdan,'' ''fuatschas grassas nan da Ftan,'' ''saramonas vi d’Ardez,'' ''brachadellas sü Zernez,'' ''biscuitins giò da Lavin.'' ''Bom ban, tuot las coppas dal taschin.''
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Fuatscha+grassa&canton=&categorie=#426 Patrimoine culinaire suisse]. ''Fuatscha grassa''. Consulte ils 1 avrigl 2026
m3u4o0oeiyapseibstdqhis50n211r5
170160
170158
2026-04-01T18:06:52Z
Bild-Sprache
22665
/* Fuatscha grassa */
170160
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited engiadinaisa.
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, [[Chalandamarz]] u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils [[pastiziers grischunais]] emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
A Bümaun a's müda la fautscha grassa tra d'ün oracel: strucler cul daunt a la mited da la fautscha grassa. Scha quista fo ir in taunt töchs, a's ho pocha furtüna per il nouv an. Ma scha quista rumpa in pochs es grands töchs, es la furtüna granda.
La popularited da la dudscharia engiadinaisa a's exprescha tra ün vers:
''Bom ban, sein mezdan,'' ''fuatschas grassas nan da Ftan,'' ''saramonas vi d’Ardez,'' ''brachadellas sü Zernez,'' ''biscuitins giò da Lavin.'' ''Bom ban, tuot las coppas dal taschin.''
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Fuatscha+grassa&canton=&categorie=#426 Patrimoine culinaire suisse]. ''Fuatscha grassa''. Consulte ils 1 avrigl 2026
e93bxt2d4td0h516h5n7iqu9bpkvw93
170162
170160
2026-04-01T18:19:56Z
Bild-Sprache
22665
170162
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited [[Engiadina|engiadinaisa]].
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, [[Chalandamarz]] u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils [[pastiziers grischunais]] emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
A Bümaun a's müda la fautscha grassa tra d'ün oracel: strucler cul daunt a la mited da la fautscha grassa. Scha quista fo ir in taunt töchs, a's ho pocha furtüna per il nouv an. Ma scha quista rumpa in pochs es grands töchs, es la furtüna granda.
La popularited da la dudscharia engiadinaisa a's exprescha tra ün vers:
''Bom ban, sein mezdan,'' ''fuatschas grassas nan da Ftan,'' ''saramonas vi d’Ardez,'' ''brachadellas sü Zernez,'' ''biscuitins giò da Lavin.'' ''Bom ban, tuot las coppas dal taschin.''
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Fuatscha+grassa&canton=&categorie=#426 Patrimoine culinaire suisse]. ''Fuatscha grassa''. Consulte ils 1 avrigl 2026
j7yst22ksqs8jhb1jjfzrwgrytlytxc
170163
170162
2026-04-01T18:21:21Z
Bild-Sprache
22665
170163
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Fuatscha grassa''' es üna dudscharia raduonda e platta da pasta fruolla chi vaign spuolvreda cun zücher cristallin ed ho ün diameter da circa 20 centimeters. Ella vela scu relasch culinaric svizzer. Insembel cun ils [[Grassins]] e la [[Tuorta da nuschs]] cuntegna la Fuotscha grassa tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla. Scu cha'l nom disch our, as tratta que d'üna specialited [[Engiadina|engiadinaisa]].
== Fuatscha grassa ==
La Fuatscha grassa es üna pasta da festa, chi's cuscha per Bümaun, [[Chalandamarz]] u Pasqua. Seguond il dicziunari a's avaiva tradiziunelmaing eir mangio üna Fuatscha grassa a vaglier da morts. Minchataunt a's purtaiva üna fautscha grassa nudriva – cun las proporziuns mez painch, mez farina – a l'aradur sül champ. Que cha quista dudscharia faiva uschè festiva d'eiran prubabelmaing sias ingrediaints: farin'alva, painch, övs e zücher. Per hozindi nun es que spectaculer, ma fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran quists ingrediaints bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled per la farin'alva scu «megldra farina». Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagna nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uscchè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. La farin'alva d'eira in temps passos üna spezialited chi dvantaiva üseda per preparer il manger da festas. E spezielmaing cun zücher, chi d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, a's imoundaiva economicamaing.
La pü veglia recetta d'üna fautscha grassa es gnida chatteda our da l'an 1905 aint il cudesch da cuschiner «Koch-Rezepte bündnerischer Frauen» da quel temp, inua cha la dutscharia raduonda e platta a's preschainta in trais differentas variaziuns.
Üna teoria sur la fuatscha grassa mussa tar ils [[pastiziers grischunais]] emigros: els dessan la fuotscha grassa, chi d'eira già cuntschainta, inricho tres las nuschs, üna spezialited exotica, uschè cha quists avaivan creo üna specialited nouva, nempe la tuorta da nuschs.
=== Fuatscha grassa e las üsaunzas ===
A Bümaun a's müda la fautscha grassa tra d'ün oracel: strucler cul daunt a la mited da la fautscha grassa. Scha quista fo ir in taunt töchs, a's ho pocha furtüna per il nouv an. Ma scha quista rumpa in pochs es grands töchs, es la furtüna granda.
La popularited da la dudscharia engiadinaisa a's exprescha tra ün vers:
''Bom ban, sein mezdan,'' ''fuatschas grassas nan da Ftan,'' ''saramonas vi d’Ardez,'' ''brachadellas sü Zernez,'' ''biscuitins giò da Lavin.'' ''Bom ban, tuot las coppas dal taschin.''
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Fuatscha+grassa&canton=&categorie=#426 Patrimoine culinaire suisse]. ''Fuatscha grassa''. Consulte ils 1 avrigl 2026
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
7er1ig0axcfy9scvf5ieztb3qq4brrw
Utilisader:Bild-Sprache/Fuotscha grassa
2
14848
170159
2026-04-01T18:05:17Z
Bild-Sprache
22665
Bild-Sprache ha spustà la pagina [[Utilisader:Bild-Sprache/Fuotscha grassa]] a [[Fuatscha grassa]]
170159
wikitext
text/x-wiki
#RENVIAMENT [[Fuatscha grassa]]
ry5kmy5bny1ysuken70hia760wg7bak
Grassins
0
14849
170164
2026-04-01T19:50:42Z
Bild-Sprache
22665
Creà la pagina cun "{{Puter}} '''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel, principelmaing aruonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaria svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla."
170164
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel, principelmaing aruonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaria svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
dr6osv70fx0gfi6jn1sweuq1xfpbmub
170165
170164
2026-04-01T19:52:01Z
Bild-Sprache
22665
170165
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel, principelmaing aruonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaria svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
gvxecb8nvit7mlja207lg6ailus891e
170166
170165
2026-04-01T20:04:19Z
Bild-Sprache
22665
/* Grassins */
170166
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel, principelmaing aruonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaria svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal Mailänderli, chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter.
53ce1kaxncc5ufjnlyclhtnkpaq4yp7
170167
170166
2026-04-01T20:05:40Z
Bild-Sprache
22665
170167
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel, principelmaing aruonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaria svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter.
asm30dvrxnzqd8xbu1fnwfuuv8bpigw
170168
170167
2026-04-01T20:07:30Z
Bild-Sprache
22665
170168
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in chantun Grischun, principelmaing aruonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter.
fxgze46j3ylobn9soszj3uu6q6ziock
170169
170168
2026-04-01T20:10:08Z
Bild-Sprache
22665
170169
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in chantun Grischun, principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter.
kwrechyi9964a165ya3e2oggwmeiafg
170170
170169
2026-04-01T20:11:37Z
Bild-Sprache
22665
170170
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter.
pe07a3m98xz1bf70c2zc7ucr7ff177e
170173
170170
2026-04-01T20:59:25Z
Bild-Sprache
22665
/* Grassins */
170173
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücker ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan dl'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
iq4y4yg4umwlzituaq8trmt8bngyh5e
170174
170173
2026-04-01T21:10:49Z
Bild-Sprache
22665
170174
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücker ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan dl'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da mutagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
r6b6ivh182imyciedjzpm5vt7svb55j
170175
170174
2026-04-01T21:18:09Z
Bild-Sprache
22665
/* Grassins */
170175
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücker ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan dl'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da mutagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
tq907o8wg6oz0ve1ab402arc08xj7hc
170176
170175
2026-04-01T21:22:43Z
Bild-Sprache
22665
/* Grassins */
170176
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücker ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan dl'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da mutagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
ll12wc8z5x5grjzqllba241i6sjdtth
170177
170176
2026-04-01T21:24:30Z
Bild-Sprache
22665
/* Grassins */
170177
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan dl'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da mutagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
p0mx57hs86wbb2e2to8t73uhg9qc80w
170178
170177
2026-04-01T21:25:01Z
Bild-Sprache
22665
/* Grassins */
170178
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan da ll'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da mutagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
3qlfww08cx518o44endqqeacvm23wn8
170179
170178
2026-04-01T21:25:39Z
Bild-Sprache
22665
/* Grassins */
170179
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan da ll'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
cymm72uk7sre44oghit3nkhec0f7ght
170180
170179
2026-04-01T21:28:56Z
Bild-Sprache
22665
/* Grassins */
170180
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan da ll'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Grassins&canton=&categorie=#258 Patrimoine culinaire suisse]. ''Grassins''. Consulte ils 1 avrigl 2026
gqw3nvxsgvn60nd9lxfhp7e7be9ak19
170181
170180
2026-04-01T21:29:34Z
Bild-Sprache
22665
170181
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan da ll'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Grassins&canton=&categorie=#258 Patrimoine culinaire suisse]. ''Grassins''. Consulte ils 1 avrigl 2026
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
ara3h96rftr5gk0w8uru4l22eqvgvjv
170182
170181
2026-04-01T21:30:10Z
Bild-Sprache
22665
Bild-Sprache ha spustà la pagina [[Utilisader:Bild-Sprache/Grassins]] a [[Grassins]]
170181
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan da ll'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Grassins&canton=&categorie=#258 Patrimoine culinaire suisse]. ''Grassins''. Consulte ils 1 avrigl 2026
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
ara3h96rftr5gk0w8uru4l22eqvgvjv
170184
170182
2026-04-01T21:34:24Z
Bild-Sprache
22665
170184
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da nadel in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan da l'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Grassins&canton=&categorie=#258 Patrimoine culinaire suisse]. ''Grassins''. Consulte ils 1 avrigl 2026
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
hbrjy0zm8v1eo3ls8tqbdakw5yp2sz6
170194
170184
2026-04-01T22:31:11Z
Bild-Sprache
22665
170194
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da [[Nadel]] in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils grassins sun simils dal biscuit da nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan da l'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la fautscha grassa, es eir il grassin scu biscuit da nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Grassins&canton=&categorie=#258 Patrimoine culinaire suisse]. ''Grassins''. Consulte ils 1 avrigl 2026
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
1p4auhkxj0s15hyccm3wqqju1l7a1jv
170195
170194
2026-04-01T22:32:51Z
Bild-Sprache
22665
/* Grassins */
170195
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da [[Nadel]] in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils Grassins sun simils dal biscuit da Nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils Grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals Grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls Grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan da l'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la Fautscha Grassa, es eir il Grassin scu biscuit da Nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal Grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Grassins&canton=&categorie=#258 Patrimoine culinaire suisse]. ''Grassins''. Consulte ils 1 avrigl 2026
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
h2va20mv0pfx4i85wslku8f6dgiy03m
170196
170195
2026-04-01T22:33:05Z
Bild-Sprache
22665
/* Litteratura */
170196
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Grassins''' sun ün dals classics biscuits da [[Nadel]] in [[chantun Grischun]], principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la [[Fuatscha grassa]] e la [[Tuorta da nuschs]] tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.
== Grassins ==
Ils Grassins sun simils dal biscuit da Nadel svizzer il ''Mailänderli''. Ma in contrari dal ''Mailänderli'', chi includa adüna övs, paun ils Grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals Grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls Grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan da l'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.
Scu la Fautscha Grassa, es eir il Grassin scu biscuit da Nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.
La pasta fruolla dal Grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.
Il poet rumauntsch [[Simon Caratsch]] scrivaiva l'an 1865: ... ''d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs''. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils [[Pastiziers grischunais|pastizeris grischunais]], chi sun ieus our d'pajais.
== Litteratura ==
* [https://www.patrimoineculinaire.ch/Produkte?text=Grassins&canton=&categorie=#258 Patrimoine culinaire suisse]. ''Grassins''. Consulte ils 1 avrigl 2026
[[Categoria:Engiadina]]
[[Categoria:Chantun Grischun]]
qw2675plz5je7nuh4vsmr1620zp9qte
Utilisader:Bild-Sprache/Grassins
2
14850
170183
2026-04-01T21:30:10Z
Bild-Sprache
22665
Bild-Sprache ha spustà la pagina [[Utilisader:Bild-Sprache/Grassins]] a [[Grassins]]
170183
wikitext
text/x-wiki
#RENVIAMENT [[Grassins]]
bm7hxqlfnbuop3y5xrvnc5alutnh4sv
Utilisader:Bild-Sprache/Tuorta Engiadinaisa
2
14851
170185
2026-04-01T21:43:28Z
Bild-Sprache
22665
Creà la pagina cun "{{Puter}}"
170185
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
p1q1klbm0ovq6aw68fmhvxmjkozzk6z
170186
170185
2026-04-01T21:43:56Z
Bild-Sprache
22665
170186
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
La Tuorta Engiadinaisa .....
sydhc7jvx04eg4p6f06586o9zhtp37w
170187
170186
2026-04-01T21:46:58Z
Bild-Sprache
22665
170187
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
La Tuorta Engiadinaisa es üna tuorta arduonda, chi ho püssas vettas cun duos fin trais
4e7rx94yjax1a7wxhadyl1xb2xhx35o
170190
170187
2026-04-01T21:55:51Z
Bild-Sprache
22665
170190
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
La '''Tuorta Engiadinaisa''' es üna tuorta arduonda cun püssas vettas, duos fin trais xxxx our da pasta fruolla rasanida stiglia.
kb93hthqp7t33z085yx742yfgppllyt
170191
170190
2026-04-01T22:07:24Z
Bild-Sprache
22665
170191
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
La '''Tuorta Engiadinaisa''' es üna tuorta arduonda cun püssas vettas, sföglieda duos fin trais voutas cun pasta fruolla rasanida stiglia. Traunter quistas es ün' implida da crema da painch cun vaniglia. Perfecziuneda vain la tuorta cun üna glasura florentina, chi fo la Tuorta Engiadinaisa unica.
cph4xwz2o5yadefopjpew0t731y62os
170192
170191
2026-04-01T22:07:42Z
Bild-Sprache
22665
170192
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
La '''Tuorta Engiadinaisa''' es üna tuorta arduonda cun püssas vettas, sföglieda duos fin trais voutas cun pasta fruolla rasanida stiglia. Traunter quistas es ün' implida da crema da painch cun vaniglia. Perfecziuneda vain la tuorta cun üna glasura florentina, chi fo la Tuorta Engiadinaisa unica.
== Tuorta Engiadinaisa ==
25bnkg6rq7gsqdbw0atamhhoyppee38
170193
170192
2026-04-01T22:10:11Z
Bild-Sprache
22665
170193
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
La '''Tuorta Engiadinaisa''' es üna tuorta arduonda cun püssas vettas, sföglieda duos fin trais voutas cun pasta fruolla rasanida stiglia. Traunter quistas es ün' implida da crema da painch cun vaniglia. Perfecziuneda vain la spezialited cun üna glasura florentina, chi fo la Tuorta Engiadinaisa unica.
== Tuorta Engiadinaisa ==
ktq5sk78d2hrnn79o6ycekzaix1fqk1
Dschember
0
14852
170200
2026-04-02T11:10:52Z
Bild-Sprache
22665
Creà la pagina cun "{{Puter}} Il dschember (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lurs fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, uschè cha quels haun ün udur carasteristic."
170200
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il dschember (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lurs fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, uschè cha quels haun ün udur carasteristic.
ijrt92zv7xewo49zkgtx0b6d2br91ya
170201
170200
2026-04-02T11:12:37Z
Bild-Sprache
22665
170201
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il dschember (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lurs fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, uschè cha quels haun ün udur carasteristic.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important:
0945ydzkgro6dalaxkcuna65yz5wfdi
170202
170201
2026-04-02T11:14:43Z
Bild-Sprache
22665
/* Industria da lain */
170202
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il dschember (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lurs fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, uschè cha quels haun ün udur carasteristic.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
bxhdn1i6tj9zyb7og401ca1kupnp8k8
170203
170202
2026-04-02T11:15:19Z
Bild-Sprache
22665
/* Industria da lain */
170203
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il dschember (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lurs fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, uschè cha quels haun ün udur carasteristic.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
0isasjw4rpg3sc8pges109rdd5dcfj4
170205
170203
2026-04-02T11:15:36Z
Bild-Sprache
22665
170205
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lurs fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, uschè cha quels haun ün udur carasteristic.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
5xz0yte72vrl0xudh2s92dpkzbgdya9
170206
170205
2026-04-02T11:18:15Z
Bild-Sprache
22665
/* Tamangur */
170206
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lurs fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, uschè cha quels haun ün udur carasteristic.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot gon da dschember in europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
m1t9dmwsh9ic67js0ap2y1ebkocporm
170211
170206
2026-04-02T11:20:13Z
Bild-Sprache
22665
/* Tamangur */
170211
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lurs fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, uschè cha quels haun ün udur carasteristic.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot gon da dschember in europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun Schember, ch
e9h6a5kf1hytpf999b85xktfkn1a7qq
170213
170211
2026-04-02T11:21:05Z
Bild-Sprache
22665
/* Il dschember */
170213
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lurs fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, uschè cha quels haun ün udur carasteristic.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot gon da dschember in europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun Schember, cha managia dschember, descriva detaglio sur quist bös-ch d'aguogl.
32w9dp0rv2hqtqv3qgxf2446f8g2qzq