Wikipedia
rmwiki
https://rm.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pagina_principala
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Multimedia
Spezial
Discussiun
Utilisader
Utilisader discussiun
Wikipedia
Wikipedia discussiun
Datoteca
Datoteca discussiun
MediaWiki
MediaWiki discussiun
Model
Model discussiun
Agid
Agid discussiun
Categoria
Categoria discussiun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Cuira
0
1827
170283
168819
2026-04-02T18:41:44Z
Albinfo
2471
correctura
170283
wikitext
text/x-wiki
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Cuira
|Tip = Vischnanca politica
|Vopna = CHE Chur COA.svg
|Panorama = Fuerhoernlich ur.JPG
|Descripziun = Cuira, vist dal [[Fürhörnli]]
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = GR
|Regiun = Plessur
|Titel president =
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Charta = Karte Gemeinde Chur 2016.png
|Autezza = 593
|Surfatscha = 28,09
|Populaziun = {{EWZ CH|CH-GR|3901}}
|Data populaziun = {{EWD|CH-GR}}
|Spessezza = 1223
|Fracziuns =
|Cunfina cun =
|NS = 46.84829
|EW = 9.53222
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP = 7000–7007
|Preselecziun = 081
|UST = 3901
|Abitants =
|Surnum =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web = www.chur.ch
|eLIR = 216
}}
'''Cuira''' ([[sursilvan]]: {{Audio|roh-Sursilvan-Cuera.ogg|''Cuera''}}; [[vallader]]: {{Audio|Roh-vallader-Cuoira.ogg|''Cuoira''}}; [[surmiran]]: ''Coira''; [[sutsilvan]]: ''Cuera'', ''Cuira''; [[tudestg]]: ''Chur''; [[talian]]: ''Coira''; [[franzos]]: ''Coire''), la chapitala dal {{chantun|Grischun}}, citad da suprastanza dal district Plessur. Cuira sa chatta al cunfin dal Rein, tranter 550 e 1888 meters sur il nivel da la mar.
[[Datoteca:Chur.jpg|thumb|left]]
== Geografia ==
Vischnancas cunfinantas: [[Churwalden]], [[Domat]], [[Favugn]], [[Haldenstein]], [[Maladers]], [[Malix]], [[Trimmis]].
Cuera ei enconuschent en l'entira Svizra per las numerusas ustrias e bars, che sesanflan fetg spess ina sper l'autra. Il marcau ei posiziunaus fetg central, entras tgei ch' el porscha fetg bia als visitaders. Cuera porscha als habitonts bia differentas pusseivladads da passentar il temps liber.
=== Quartiers da Citad ===
{| class="prettytable"
|- bgcolor="#e3e3e3"
!Quartier
!Nr.
!Nr.-BFS
!NPA
|-
|[[Altstadt]]
|1
|3901001
|7000
|-
|[[Sand]]
|2
|3901002
|7001
|-
|[[Kasernenquartier]]
|3
|3901003
|7002
|-
|[[Industriegebiet]]
|4
|3901004
|7003
|-
|[[Loestrasse-Lürlibad]]
|5
|3901005
|7004
|-
|[[Masans]]
|6
|3901006
|7005
|-
|[[Rheinquartier I]]
|7
|3901007
|7006
|-
|[[Rheinquartier II]]
|8
|3901008
|7007
|-
|[[Araschgen]]
|9
|3901009
|7005
|-
|[[Lürlibad/Bogn Lurli]]
|10
|3901010
|7005
|-
|[[Fürstenwald]]
|11
|3901011
|7006
|-
|[[Spitäler]]
|12
|3901012
|7004
|-
|[[Lachen]]
|13
|3901013
|7003
|-
|[[Lacuna]]
|14
|3901014
|7004
|-
|[[Bahnhof/Staziun]]
|15
|39010015
|7003
|-
|[[Mittenberg]]
|16
|3901016
|7008
|-
|[[Brambrüesch]]
|17
|3901017
|7006
|-
|[[Kornquader]]
|18
|3901018
|7007
|-
|[[Sur Au]]
|19
|3901019
|7006
|-
|[[Rossboden]]
|20
|3901020
|7008
|-
|[[Plankis]]
|21
|3901021
|7006
|}
== Istorgia ==
Il num da questa cidad vegn dal latin ''[[:la:Curia Raetorum|curia]]'', quai vegn d'in num celtic pli vegl, ''kora'', ''koriace'', che signifitga "trocca".
Insaquants stgavaments archeologs mussan che Cuira è vegnida fundada var 3000 avant Cristus, ed era medemamain la pli gronda aglumeraziun urbana da la [[Svizra]] dal quel temp. Ils Romans van a conquistar la citad in 15 avant Crist.
Cuira daventa la chapitala da la regiun Raetia prima, la part da sid da la nova provinza. Il 284 è Cuira creschìi al nivel da chapitala da provintga.
La citad e daventadea [[450]] lieu uvestgal. L'onn 1424 brischa la citad giu totalmain. Il avdants rumantsch bandunan la citad e tudestgs la eregian puspè si. Cuira è pia germanisada ed il rumantsch ha pers sia chapitala. L'onn 1524 ha la refurmaziun lieu lieu er qua, però l'uvestg è restà en la [[Baseglia Catolica|catolic]]. Damai che la [[Baseglia]] s'ha rutta davent dal stadi. L'uvestgiu fascheva gia en il 9avel tschentaner diever dal tudestg sco lingua da scrittira
[[Datoteca:Chur_Eisfeld.jpg|thumb|left]]
En [[1803]] daventa la surfatscha dal chantun Grischun ina parta da la Svizra e Cuira daventa chapitala.
== Linguas ==
Las linguas da Cuira èn il [[Lingua tudestga|tudestg]] (81%), il [[Rumantsch]] (5.4%) ed il [[lingua taliana|talian]] (5,1%).
{| class="prettytable"
|-----
| align="center" bgcolor="#bfefff" colspan="7" | '''Linguas a Cuira '''
|-----
| rowspan="2" align="center" | '''Linguas''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun da l'onn 1970''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun da l'onn 1990''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun da l'onn 2000'''
|-----
| align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Part'''
|-----
|[[Rumantsch]] || align=right | 3'318 || align=right | 5,9 % || align=right | 3'869 || align=right | 6,1 % || align=right | 3'319 || align=right | 6.0%
|-----
|[[Lingua tudestga|Tudestg]] || align=right | 23'585 || align=right | 79,41 % || align=right | 25'719 || align=right | 80,00 % || align=right | 26'715 || align=right | 81 %
|-----
|[[Lingua taliana|Talian]] || align=right | 3'033 || align=right | 4,9 % || align=right | 2'040 || align=right | 5,0 % || align=right | 1'692 || align=right | 5,1 %
|-----
|'''Abitants''' || align=right | 31'193 || align=right | 100 % || align=right | 32'868 || align=right | 100 % || align=right | 32'989 || align=right | 100 %
|}
== Attracziuns ==
Cuera ei cun 5000 onns historia d'urbanisaziun il pli vegl marcau dalla svizra. Aschia ei il marcau vegl ina dallas pli grondas attracziuns.
A Cuera dat ei era da veser il museum retic, nua ch'ins survegn investa ella historia culturala e il museum d'art, nua ch'ei vegn presentau picturas e sculpturas d'artists grischuns. La Giger-Bar ch'ei basada sin motivs dil surrealist H.R Giger, che ei sez oriunds da Cuera, sesanfla ella via Comerciala.
Per fans da baselgias ei da cussegliar ina viseta ella catedrala, ch'ei varga 800 onns veglia, ed ella Baselgia da sogn Martin.
== Persunalidads ==
* [[Josias Braun-Blanquet]], botanist.
* [[Alois Bruegger]], medi.
* [[Jakob Buchli]], bajegiar da locomotivas.
* [[Gion Mathias Cavelty]], scriptur.
* [[Hans Ruedi Giger]], grafist, cun pretsch Oscar.
* [[Hans Gmuer]], scriptur.
* [[Alfred Heuss (musicist)|Alfred Heuss]], musicist.
* [[Rudolf Hotzenkoecherle]], linguist.
* [[Kurt Huber]], scolast a la [[Universitas Ludwig Maximilian]] da [[Muntg]].
* [[Angelika Kauffmann]], ina da las pli grondas picturistas svizras.
* [[Daniel Mahrer]], skiunz.
* [[Giorgio Rocca]], skiunz.
* [[Rad mon Schuetter]], cumponist.
* [[Gian Simmen]], cutgur.
== Politica ==
=== President da citad ===
* 1895-1904 Richard Camenisch (1837-1923)
* 1904-1911 Georg Oreste Olgiati (1869-1920)
* 1911-1915 Robert Pedotti (1868-1915)
* 1915-1926 Georg Hartmann (1873-1932)
* 1926-1935 Adolf Nadig (1877-1960), PLD
* 1936-1951 Gian Mohr (1885-1956), PLD
* 1951-1960 Johann Anton Caflisch
* 1960-1972 Georg Sprecher
* 1973-1988 Andrea Melchior
* 1988-1996 Rolf Stiffler, PLD
* 1996-2000 Christian Aliesch, PPS
* 2001-2012 Christian Boner, PPS
* 2013-2024: Urs Marti, PLS
* Dapi 2025 Hans Martin Meuli, PLS
== Pressa ==
* [[La Quotidiana]]
== Transport ==
La autostrada [[A13 (Svizra)|A13]] passa per la citad.
== Vesair era ==
* [[La Quotidiana]]
== Colliaziuns ==
* Dossier [http://www.chatta.ch/uploads/tx_icsrg/citad-da-cuira.pdf Cuira] sin [http://www.chatta.ch chattà.ch]
* [http://www.chur.ch/ Pagina uffiziala da la citad (en tudestg)]
{{Plessur}}
[[Categoria:Cuira| ]]
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Vischnancas dal chantun Grischun]]
[[Categoria:Vischnancas grischunas - per repassar]]
[[Categoria:Dossier chattà]]
tmc4itzbqvznqmcgk9f6c953wcdywxr
Glion
0
2559
170280
169472
2026-04-02T18:22:20Z
Albinfo
2471
/* Lingua */ correctura
170280
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu_svizzer
|NUM_LIEU = Glion
|FILEPATH_CHARTA = Karte Gemeinde Ilanz Glion 2018.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = CHE Ilanz-Glion COA.svg
|MALETG = Ilanz GR.jpg
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Surselva (district)|Surselva]]
|CIRCUL = [[Foppa (circul)|Foppa]]
|NP = 7130
|NS = 46/46/30/N
|EW = 9/12/22/E
|AUTEZZA = 699
|SURFATSCHA = 4,67
|ABITANTS = 2'323
|STAN_ABITANTS = 31. december 2006
|LINGUA = [[rumantsch]], [[lingua tudestga|tudestg]]
|WEBSITE = www.ilanz.ch
|E-LIR = 1158
}}
'''Glion''' (tudestg: ''Ilanz'') è ina vischnanca politica ed ina citad svizra en il circul Glion en il district da Surselva dal {{chantun|Grischun}} en [[Svizra]].
== Glion ==
=== il marcau ===
Il marcau da Glion ei in marcau ella Surselva. El schai gest sper il Rein anteriur. Sur il Rein Anteriur sesanfla ina punt, che vegn mintga di druvada da persunas, autos ed dalla Viafier retica. A Glion dat ei differentas stizuns, ina plazza da giug, ina scola ed aunc bia dapli caussas.
Glion ei mo in marcau perviada ch‘ei deva pli baul ina citad veglia. Oz habiteschen entgins carstgaus en quella citad veglia. Leu dat ei era ina baselgia reformada, ed agl ur dalla citad veglia sesanfla la casa cumin. La citad veglia ha 4 portas. Oz vivan era biars carstgauns sper la citat veglia, aschia che Glion ei aunc carschiuns intec.
== Geografia ==
=== Fracziuns e quartiers da la vischnanca ===
{| class="prettytable"
|- bgcolor="#E3E3E3"
!Quartier
!Nr.
!Nr.-BFS
!NPA
|-
|Glion/Ilanz
|1
|3574001
|7130
|-
|[[Sontga Clau]]
|2
|3574002
|7130
|-
|[[Strada en Surselva|Strada]]
|3
|3574003
|7130
|}
== Populaziun ==
populaziun 31. december 2003: 2161
=== Lingua ===
Las linguas uffizialas da la vischnanca Glion èn il [[rumantsch]] ed il [[Lingua tudestga|tudestg]].
{| class="prettytable"
|-----
| colspan="7" align="center" bgcolor="#BFEFFF" | '''Linguas a Glion/Ilanz'''
|-----
| rowspan="2" align="center" | '''Linguas''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun da l'onn 1950''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun da l'onn 1990''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun da l'onn 2000'''
|-----
| align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Part'''
|-----
|[[rumantsch]] || align=right | 820 || align=right | 50 % || align=right | 912 || align=right | 40 % || align=right | 813 || align=right | 35 %
|-----
|[[lingua tudestga|tudestg]] || align=right | 738 || align=right | 45 % || align=right | 1141 || align=right | 50 % || align=right | 1184 || align=right | 51 %
|-----
|[[lingua taliana|talian]] || align=right | 82 || align=right | 5 % || align=right | 228 || align=right | 10 % || align=right | 325 || align=right | 14 %
|-----
|'''abitants''' || align=right | 1'640 || align=right | 100 % || align=right | 2'282 || align=right | 100 % || align=right | 2'322 || align=right | 100 %
|}
== Colliaziuns ==
* [http://www.ilanz.ch/ La pagina da la vischnanca]
* Artigel [http://www.e-lir.ch/index.php?id=450&t_articles_id=1158&lemma=Glion&chavazzin=&lemma_lang=r ''Glion''] en il Lexicon Istoric Svizzer
{{Navigaziun Vischnanca d'Ilanz/Glion}}
[[Categoria:Ilanz/Glion| ]]
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Vischnancas dal chantun Grischun]]
[[Categoria:Vischnancas grischunas - per repassar]]
[[Categoria:Foppa]]
ss0qwjxqe3sjd1ivfj8m2icr42vc0bt
Tusaun
0
3041
170309
169330
2026-04-03T10:09:47Z
Albinfo
2471
/* Linguas */
170309
wikitext
text/x-wiki
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Tusaun
|Tip = Vischnanca politica
|Vopna = CHE Thusis COA.svg
|Bandiera = CHE Thusis Flag.svg
|Panorama = Thusis Ansicht.jpg
|Descripziun = Tusaun
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = GR
|Regiun = Viamala
|Titel president =
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Charta = Karte Gemeinde Thusis 2016.png
|Autezza = 720
|Surfatscha = 6,81
|Populaziun = {{EWZ CH|CH-GR|3668}}
|Data populaziun = {{EWD|CH-GR}}
|Spessezza = 440
|Fracziuns =
|Cunfina cun =
|NS = 46.699996
|EW = 9.433335
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP = 7430
|Preselecziun = 081
|UST = 3668
|Abitants =
|Surnum =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web = www.thusis.ch
|eLIR = 2963
}}
'''Tusaun'''<ref>Il toponim en ils idioms rumantschs: [[sutsilvan]] ''Tusàn'', [[sursilvan]] e [[puter]] ''Tusaun'', [[surmiran]] ''Tusang'', [[vallader]] ''Tusang''</ref> ([[lingua tudestga|tudestg]] ''Thusis'', [[lingua taliana|talian]], istoric ''Tosana'') è ina vischnanca politica [[svizra]] en il {{chantun|Grischun}}. Ella è la chapitala dal circul omonim e dal [[Rain Posteriur (district)|district dal Rain Posteriur]].
La muntogna da chasa è il [[Piz Beverin]] cun ses 2'998 m.s.m. Ils 24. dad october 1996 è il Crapteigtunnel tranter Tusaun e [[Runtgaglia]] vegnì avert.
== Populaziun ==
=== Linguas ===
{| class="prettytable"
|-----
| colspan="7" align="center" bgcolor="#BFEFFF" | '''Linguas a Thusis/Tusaun'''
|-----
| rowspan="2" align="center" | '''Linguas''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun 1980''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun 1990''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun 2000'''
|-----
| align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Procent.''' || align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Procent.''' || align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Procent.'''
|-----
|[[Rumantsch]] || align=right | 408 || align=right | 16,16 % || align=right | 479 || align=right | 18,14 % || align=right | 476 || align=right | 17,52 %
|-----
|[[Lingua tudestga|Tudestg]] || align=right | 1887 || align=right | 74,73 % || align=right | 1995 || align=right | 75,40 % || align=right | 2112 || align=right | 77,73 %
|-----
|[[Lingua taliana|Talian]] || align=right | 230 || align=right | 9,11 % || align=right | 172 || align=right | 6,50 % || align=right | 129 || align=right | 4,75 %
|-----
|'''Abitants''' || align=right | 2525 || align=right | 100 % || align=right | 2646 || align=right | 100 % || align=right | 2717 || align=right | 100 %
|}
== Annotaziuns ==
<references/>
{{Rain Posteriur}}
[[Categoria:Tusaun| ]]
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Vischnancas dal chantun Grischun]]
[[Categoria:Tumleastga]]
840kzhfmx9wggjz0vz4tqvnxqnfsk2p
Sevgein
0
3093
170278
170078
2026-04-02T18:10:41Z
Albinfo
2471
correctura
170278
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu per repassar}}
{{Infobox Lieu en Svizra
|NUM_LIEU = Sevgein
|FILEPATH_CHARTA = Karte_Gemeinde_Sevgein 2007.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = Sevgein wappen.svg
|MALETG = Sevgein.jpg
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Surselva (district)|Surselva]]
|CIRCUL = [[Foppa (circul)|Foppa]]
|VISCHNANCA = [[Glion]]
|NP = 7127
|NS = 46/45/55/N
|EW = 9/13/18.5/E
|AUTEZZA = 861
|SURFATSCHA = 4.55
|LINGUA = [[rumantsch]]
|WEBSITE = www.regiun-surselva.ch/Sevgein.738.0.html
|E-LIR = 2705
|}}
'''Sevgein''' è in vitg svizra en il [[chantun Grischun]] en il district Surselva.
== Colliaziuns ==
{{Commonscat}}
{{Navigaziun Vischnanca d'Ilanz/Glion}}
[[Categoria:Ilanz/Glion]]
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
f4putx68hk4ld2xjf55dj0ivnp40ap8
Sogn Martin
0
3112
170310
169036
2026-04-03T10:22:44Z
Albinfo
2471
Lf
170310
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu per repassar}}
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Sogn Martin
|Tip = Fracziun da [[Val (GR)]]
|Anteriur tip = Vischnanca politica
|Onn_entschatta = 1878
|Onn_fin = 2012
|Antecessur1 = Tersnaus
|Maletg_antecessur1 = [[File:Tersnaus wappen.svg|20px|link=Tersnaus]]
|Successur2 = Val (GR)
|Maletg_successur2 = [[File:CHE Vals COA.svg|20px|link=Val (GR)]]
|Vopna = St Martin wappen.svg
|Panorama = St.Martin.jpg
|Descripziun = Sogn Martin en la [[Val S. Pieder]]
|Charta = Karte Gemeinde St. Martin 2014.png
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = GR
|District = Surselva
|Circul = Lumnezia
|Vischnanca = Val (GR)
|Titel president =
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Autezza = 1003
|Surfatscha = 22,83
|Populaziun = 35
|Data populaziun = 31 da december 2013
|Spessezza = 2
|Fracziuns =
|Cunfina cun =
|NS = 46.675
|EW = 9.18
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP = 7116
|Preselecziun = 081
|UST = 3598
|Abitants =
|Surnum =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web =
|eLIR = 2718
}}
'''Sogn Martin''' ([[lingua tudestga|tudestg]] ''Sankt Martin'') ei in pign vitg en il {{chantun|Grischun}} en il district Surselva. Il vitg ei oz in vischinadi e fa oz part della vischnaunca da [[Val (GR)|Val]].
{{Surselva}}
[[Categoria:Val GR]]
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Categoria:Gualsers]]
eg5ty7b15i5xcrhjzz2cjp4sippkywz
Model:Landquart
10
4592
170311
165688
2026-04-03T11:05:57Z
Albinfo
2471
Lf
170311
wikitext
text/x-wiki
{{Chascha da navigaziun
| name = Landquart
| title = <span style="color:#FFFFFF">Vischnancas dal</span> [[Landquart (district)|<span style="color:#FFFFFF">District da Landquart</span>]]
| titlestyle = background:#E00000;color:#FFFFFF;
| image = [[File:CHE Graubünden COA.svg|35px|Vopna dal chantun Grischun]]
| listclass = hlist
| groupstyle = text-align:right; background:#FBDFDF;
| group1 = [[Tschintg Vitgs (circul)|Tschintg Vitgs]]
| list1 =
* [[Haldenstein|Haldenstein (Lantsch sut)]]
* '''[[Landquart GR|Landquart]]'''
* [[Trimmis|Trimmis (Termin)]]
* [[Vaz Sut]]
* [[Zizers|Zizers (Zezras / Zir)]]
| group2 = [[Maiavilla (circul)|Maiavilla]]
| list2 =
* [[Fläsch]]
* [[Jenins|Jenins (Gianin)]]
* '''[[Maiavilla]]'''
* [[Malans]]
}}<noinclude>
[[Categoria:Models da navigaziun (vischnancas svizras)|Landquart]]
</noinclude>
79ykomxq8wlper9in2cg2l55ouuj873
Baselgia (Medel/Lucmagn)
0
5859
170305
166589
2026-04-03T06:37:05Z
Horgner
1074
170305
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu per repassar}}
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Baselgia
|Tip =
|Vopna =
|Panorama = Dardin Casu.jpg
|Descripziun = Casu
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = GR
|Regiun = Surselva
|Vischnanca = Medel (Lucmagn)
|Titel president =
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Charta =
|Autezza = 1369
|Surfatscha =
|Spessezza =
|Fracziuns =
|Cunfina cun =
|NS = 46/39/43.21/N
|EW = 8/51/43.21/E
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP =
|Preselecziun = 081
|UST =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web =
|eLIR =
}}
'''Baselgia''' è la pli gronda fracziun dal vitg da [[Platta]] en la vischnanca da [[Medel/Lucmagn]] en il [[chantun Grischun]]. La fracziun giascha sin 1365 meters sur mar e consista ord set chasas ed intgins bajetgs d'economia. Enturn ils onns 1940 abitavan a Baselgia anc 50 persunas en set famiglias. Oz vegnan las chasas duvradas mo pli sco chasas da vacanzas.
== Funtaunas ==
* Clemens Pally (et al.): ''Val Medel.'' Ediziun Val Medel, 1996
[[Category:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Medel/Lucmagn]]
lemfk8au5jjlirjt55ngpaow909ouyg
Dinosaurs
0
6736
170300
164993
2026-04-03T00:28:17Z
InternetArchiveBot
16747
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
170300
wikitext
text/x-wiki
[[Datoteca:Various dinosaurs.png|thumb|320px|Collascha da differents skelets da dinosaurs]]
Ils '''dinosaurs''' (grec: ''deinos'' – ‹terribel, immens›; ''sauros'' – ‹saur›) èn la gruppa dals [[vertebrats terresters]] (tetrapoda) che dominava avant ca. 235 fin ca. 65 milliuns onns ils sistems ecologics sin la terra franca.
Las enconuschientschas davart ils dinosaurs obtegnan paleontologs cun intercurir [[fossils]] che cumparan en furma d’ossa petrifitgada. Ulteriuras infurmaziuns furneschan improntas da la pel e da tessids, [[fossils da passidas]], ovs e gnieus, [[gastrolits]] ed excrements petrifitgads ch’èn sa mantegnids fin en il temp dad oz. Restanzas da dinosaurs èn vegnidas chattadas sin tut ils continents inclus l’Antarctica, damai ch’ils dinosaurs han entschet ad exister d’in temp che tut la terra franca era unida en il supercontinent Pangea. Fin uss han ils paleontologs descrit pli che 800 differentas spezias da dinosaurs ed i suondan mintg’onn novas. Cumbain che tschertas spezias da dinosaurs tutgan tar ils pli gronds animals da la terra da tut ils temps, era la pluralitad dals dinosaurs pitschna ed agila. Ins sa plinavant che almain tschertas gruppas dals dinosaurs èn stadas [[homoiotermas]] (da sang chaud).
== Sistematica dals dinosaurs ==
Sco ils blers reptils d’ozendi vegnan ils dinosaurs attribuids als [[diapsids]]. Quels sa differenzieschan dals [[sinapsids]] (or dals quals èn naschids ils mammals) e dals [[anapsids]] (las tartarugas d’ozendi) tras duas fanestras da la chavazza che sa chattan en posiziun parallela davos ils egls. Entaifer ils diapsids vegnan ils dinosaurs classifitgads sco [[archosaurs]] (ils ‹reptils regents›) che possedan duas ulteriuras fanestras da la chavazza. Descendents d’ozendi da questa gruppa da reptils èn sper ils crocodils er ils utschels. [[Datoteca:Saurischia.png|thumb|left|150px|Batschida da luschard<br />]]
[[Datoteca:Ornithischia.png|thumb|150px|Batschida per sgular<br />]] Ils dinosaurs vegnan sutdividids en duas gruppas: [[sauriscs]] (saurs cun batschida da luschard) ed [[ornitiscs]] (saurs cun batschida per sgular). Questas duas gruppas sa distinguan ina da l’autra oravant tut tras lur structura da la batschida. Ils sauriscs, als quals appartegnan tant ils teropods carnivors sco er ils sauropods erbivors, han mantegnì la structura da la batschida da lur perdavants e pon vegnir identifitgads tras l’ossa distanta dal pubis e da l’ischium (mira illustraziuns). L’ossa dal pubis e da l’ischium dals ornitiscs erbivors è percunter ordinada en posiziun parallela, inclinada vers enavos.
La classificaziun dals dinosaurs n’è fin oz ni terminada ni regulada cleramain. D’ina vart existan anc bleras largias, da l’autra vart po mintga nova scuverta furnir infurmaziuns che pretendan da restructurar la structuraziun vertenta.
Il taxon ‹dinosaurs› è vegnì definì l’onn 1842 da l’anatom englais [[Sir Richard Owen]]. Ils dinosaurs èn segnads d’ina enorma varietad da las spezias. Auters [[archosaurs]] – tranter els ils dinosaurs sgulants ([[pterosaurs]]) – na tutgan betg tar ils dinosaurs, gist uschè pauc sco ils gronds reptils da la mar dal [[mesozoicum]], ils ictiosaurs, mosasaurs e plesiosaurs.
== Descripziun ==
[[Datoteca:Evolution of dinosaurs EN.svg|thumb|280px|left|Survista sistematica da l’evoluziun dals dinosaurs]]
Da lur parents en lingia directa entaifer ils [[archosaurs]] sa laschan tut ils represchentants da tut las spezias dals dinosaurs differenziar tras in dumber da segns da skelet communabels. I sa tracta da segns da la chavazza sco era da segns da la part dal skelet che sa chatta davos la chavazza. Entant che dinosaurs primars demussan tut quests segns caracteristics, pon furmas posteriuras sa distinguer vaira ferm, uschia ch’inquala caracterisaziun numnada n’è betg pli avant maun ni betg pli pussaivla da cumprovar.
La sutgruppa dals [[sauropods]] cumpiglia ils pli gronds dinosaurs enconuschents; quels furman a medem temp ils animals da la terra ils pli gigantics ch’han insumma existì insacura. Il pli grond e grev dad els è il brachiosaur ch’aveva in’autezza da dudesch meters e pasava fin 70 tonnas. Il pli lung dinosaur è il [[diplodocus]] cun ina lunghezza d’enfin 27 meters. Igl èn bain vegnids enconuschents dinosaurs ch’eran anc bler pli gronds, quels èn però documentads mo tras fragments d’ossa. Tscherta tocca lascha sminar l’existenza da dinosaurs che mesiravan passa 40 meters, e fragments da l’[[argentinosaur]] laschan supponer che tschertins pasavan fin 100 tonnas. Er ils dinosaurs carnivors cumpigliavan gigants. Il pli grond ch’è vegnì cumprovà tras chats bunamain cumplets è il [[tirannosaur rex]] che mesirava var 12 meters. Er qua datti fragments d’ossa che laschan supponer spezias anc pli grondas. Exempels èn il [[gigantosaur]] sidamerican u il [[spinosaur]] african.
Tar ils pli pitschens dinosaurs tutgan duteropods or da la China ch’èn vegnids chattads l’onn 2002, il [[scansoriopterix]] e l’[[epidendrosaur]] ch’è pli probabel mo in animal giuven dal scansoriopterix. Quests pitschens laders pennads avevan la grondezza d’in pasler. Ulteriurs dinosaurs plitost pitschens eran per exempel il [[compsogantus]], il [[saltopus]], l’[[echinodon]] u il [[juravenator]] ch’avevan cun lur grondezza da corp da stgars 60 cm strusch la grondezza d’in giat. Ils pitschens dinosaurs sa nutrivan bunamain mo da charn.
Tge spezias da dinosaurs ch’eran propi las pli pitschnas respectivamain las pli grondas na vegn ins mai ad eruir, perquai ch’ils mussaments en furma da fossils èn e restan incumplets. Tenor las enconuschientschas actualas pon ins dir ch’in dinosaur aveva en media la grondezza d’ina nursa.
Pertge che tscherts dinosaurs han cuntanschì dimensiuns uschè extraordinarias vegn empruvà d’eruir en rom da perscrutaziuns intensivas. La creschientscha gigantica ha entschet en la [[perioda auta dal giura]] ed ha cuntinuà en la [[perioda da crida]]. Dinosaurs n’eran dentant betg ils sulets gigants, er ils saurs sgulants – che pudevan avair en la [[perioda da crida tempriva]] ladezzas da las alas da 12 meters u dapli – ed ils reptils da la mar pudevan cuntanscher grondezzas remartgablas.
In factur ch’ha accelerà decisivamain l’engrondiment era il fatg ch’igl ha dà durant las periodas dal giura e da crida ina vegetaziun abundanta. Uschia pudevan oravant tut ils sauropods consumar enorms quantums da nutriment senza stuair surmuntar grondas distanzas. Tras quai avevan els dapli energia per crescher e correspundentamain s’augmentava er la grondezza dals animals che vivevan da lur charn. Tar in animal da tala grondezza sa midan la finala er la moda da viver e la [[construcziun dal skelet]] considerablamain.
[[Datoteca:Triceratops AMNH 01.jpg|thumb|220px|Skelet dal triceratops, in dinosaur cun corna]]
Sumegliant a [[tartarugas]] e [[crocodils]] possedevan er tscherts dinosaurs [[cuirass]]. Ils [[anchilosaurs]] tutgavan tar ils animals cun ils cuirass ils pli cumplets da tuts temps. Tar intginas spezias avevan schizunt las survantscheglias plattas d’ossa; sulettamain il venter n’era betg cuirassà. In tal cuirass consistiva da millis da plattas d’ossa cun diameters d’insaquants millimeters fin a varsaquants tozzels centimeters.
Auters dinosaurs purtavan [[cornas]]. Cumbain che quellas starmentavan ils adversaris, èsi pauc probabel ch’ellas avevan ina funcziun da defensiun. Pli tgunsch servivan las cornas a far parita tar la paregliaziun, u – sco quai ch’i vegn supponì tar insaquants dinosaurs cun corna – tar cumbats encunter animals da la medema spezia.
La gruppa dals [[pachiecefalosaurs]] èn dinosaurs cun ina chavazza enorm grossa. Pli probabel han els pitgà tar cumbats lur chavazzas ina encunter l’autra, sumegliant als [[mufluns canadais]] d’ozendi. Dinosaurs sco il [[stegosaur]] purtavan percunter grondas plattas d’ossa sin il dies. Lur funcziun n’ha betg pudì vegnir sclerida enfin oz. Auters dinosaurs purtavan velas sin il dies; er lur funcziun n’è anc betg sclerida.
== Evoluziun dals dinosaurs ==
Ils emprims dinosaurs èn pli probabel sa spartids dad auters archosaurs en la mesadad da la [[perioda da trias]] avant ca. 235 milliuns onns. Mo 20 milliuns onns pli baud, a la fin da la perioda da perm, avevi dà la pli gronda [[extincziun da massa]] ch’ha insumma gì lieu insacura. Quella aveva fatg svanir 95 % da tut las spezias existentas sin il mund. In vegl perdavant dals dinosaurs pudess esser stà il [[saurosuchus]], in grond archosaur.
[[Datoteca:Eoraptor resto. 01.png|thumb|250px|Purtret d’in eoraptor lunensis, in dals pli vegls dinosaurs]]
Sco ils pli vegls dinosaurs per propi valan tschertas scuvertas ch’èn vegnidas fatgas en stresas ch’èn 235 milliuns onns veglias (en l’[[Argentinia]] ed en la [[Brasilia]]). Il [[gerrerasaur]], il [[stauricosaur]] e l’[[eoraptor]] eran chatschaders, entant ch’il [[pisanosaur]] era in [[erbivor]]. En las faunas da quest’epoca eran dinosaurs però plitost rars e na furmavan anc betg la gruppa dominanta.
Quai è sa midà in pèr milliuns onns pli tard, tar la midada da la [[perioda da carnium]] en quella dal norium. Da quel temp hai dà in’ulteriura extincziun da massa ch’ha pertutgà oravant tut ils reptils ed [[amfibis]] primars che vegnivan er numnads [[paleotetrapods]]. 42 % da las famiglias dals tetrapods èn mortas ora. Ils uschenumnads [[neotetrapods]], tranter els ils dinosaurs, han occupà las nischas ecologicas ch’èn vegnidas libras. Cun la midada da la perioda dal trias en quella dal giura avant 202 milliuns onns è succedida ina nova extincziun da massa ch’ha fatg svanir definitivamain ils paleotetrapods. Cun quai cumenza la predominanza dals dinosaurs: dals animals da la perioda dal giura ch’èn enconuschents appartegneva quasi mintga spezia terrestra ch’era pli grond ch’in meter a questa gruppa.
== Debattas davart ils dinosaurs ==
=== Eran els animals da sang chaud? ===
[[Datoteca:9119 - Milano, Museo storia naturale - Scipionyx samniticus - Foto Giovanni Dall'Orto 22-Apr-2007.jpg|thumb|200px|left|Scipionix samniticus cun structuras d’avainas vesaivlas]]
Cur ch’ils emprims dinosaurs èn vegnids scuverts, han ils scienziads pensà che dinosaurs sajan animals da sang fraid. Ins s’imaginava ch’ils dinosaurs sajan animals plauns e cumparegliava els cun ils reptils che ston l’emprim sa stgaudar al sulegl per pudair sa mover activamain. Scuvertas ch’èn vegnidas fatgas pli tard han però demussà che dinosaurs han era vivì en lieus pli fraids e ch’almain tscherts dinosaurs eran abels da regular sezs lur temperatura dal corp.
Impurtants mussaments ch’els sajan animals da sang chaud furneschan scuvertas ch’èn vegnidas fatgas en l’[[Antarctica]] ed en l’[[Australia]]. Là han ins chattà dinosaurs polars che stuevan surviver envierns fraids d’ina durada da 6 mais. Pir dacurt han ins er fatg en l’[[Alasca dal Nord]] scuvertas or da la perioda da crida. Quellas demussan che las medemas spezias sco en il rest da l’[[America dal Nord]] han vivì er en territoris ch’eran da quel temp fraids.
Tar blers dinosaurs, oravant tut tar teropods, lascha la construcziun dal skelet supponer ina gronda activitad corporala. Quai renviescha medemamain ad in [[metabolissem]] fitg intensiv. Ins ha er pudì identifitgar en lur ossa structuras dal sistem d’avainas ch’èn tipicas per animals da sang chaud. En pli disponiva ina cifra considerabla da dinosaurs pli pitschens d’in vestgì da plimas, dal qual ins ha pudì concluder ch’i sa tracta d’animals da sang chaud. Sa basond sin questas enconuschientschas è la gronda part dals scienziads ozendi da l’opiniun ch’ils dinosaurs eran animals da sang chaud.
Insaquants scienziads motiveschan il success dals dinosaurs gist tras il fatg ch’els eran animals da sang chaud. Animals da sang chaud èn adina en avantatg visavi animals da sang fraid, damai ch’els pon far chatscha da notg e durant tut il di – quasi independentamain da la temperatura dal conturn. Perquai crain intgins scienziads ch’ils dinosaurs n’avessan gnanc pudì supprimer l’avanzament dals mammals, sch’els na fissan betg stads sezs animals da sang chaud.
=== La relaziun tranter dinosaurs cun plimas ed utschels ===
Utschels e dinosaurs han blers tratgs cuminaivels. Cun passa 100 segns caracteristics pli u main identics valan ils terapods ozendi sco la spezia morta ora la pli parentada cun ils utschels. [[Archaeopterix]], l’emprim exempel valabel d’in dinosaur cun plimas, è vegnì a la glisch l’onn 1861 en il sid da la Germania. Be dus onns avant aveva [[Charles Darwin]] tschentà si la tesa revoluziunara dal svilup da las spezias. Correspundentamain ha quest nov dinosaur provocà discussiuns animadas tranter ils aderents da la [[teoria da l’evoluziun]] e quels dal [[creaziunissem]]. Ils onns 1990 èn vegnidas chattadas ulteriuras spezias da dinosaurs cun plimas, principalmain en la provinza [[Liaoning]] en il nordost da la [[China]].
Damai che plimas evocheschan il maletg d’in utschè, vegnan dinosaurs cun plimas savens resguardads sco animals da punt tranter ils dinosaurs ed ils utschels. Ma per ils paleontologs furman ils skelets dals dinosaurs ina basa baintant pli solida per chattar eventuals tratgs cuminaivels. En mintga cas vegni pli e pli cler che la parentella tranter ils utschels ed ils dinosaurs cun plimas è bler pli cumplexa che supponì; il medem vala per l’evoluziun dal sgular en general.
== Fossils da fastizs – infurmaziuns davart il cumportament dals dinosaurs ==
[[Datoteca:THERIZINOSAURUS.jpg|thumb|150px|left|Reconstrucziun artistica d’in ov dal terizinosaur]]
Ina part fascinanta da la perscrutaziun da dinosaurs furman ils [[fossils da fastizs]]. Tals fossils sco passidas, ovs e gnieus fossils, gastrolits ed [[excrements petrifitgads]] n’èn nagina raritad. Els dattan oravant tut scleriment davart il cumportament dals dinosaurs. I suonda ina descripziun dals fossils da fastizs ils pli impurtants.
Ovs e gnieus da dinosaurs: Sco auters reptils e lur descendents, ils utschels, eran er ils dinosaurs animals ch’uvavan. Crosas d’ovs u schizunt entirs ovs e gnieus fossils èn vegnids chattads sin l’entir mund. Ovs fossils na pon ins per il solit betg attribuir ad in dinosaur ch’è enconuschent tras si’ossa. Per betg perder la survista datti tuttina in sistem da classificaziun; quel sa differenziescha però dal tuttafatg da sistems biologics usitads per classifitgar spezias.
[[Datoteca:Egg Mountain.jpg|thumb|180px||Vita sociala simulada a basa da passidas]]
Passidas fossilas: Sco tar ils ovs datti er qua in sistem da classificaziun parallel. Las passidas dattan scleriment davart il territori da viver dals dinosaurs; cuntrari a l’ossa na pon passidas fossilas numnadamain betg vegnir manadas tras l’aua en auters lieus. Anc pli interessantas èn però las infurmaziuns davart il cumportament dals animals. Or d’in fastiz, pia pliras passidas ina suenter l’autra, sa lascha eruir co che l’animal chaminava, en tge direcziun ch’el gieva, e – sche la lunghezza da las chommas è enconuschenta u almain calculabla – er quant svelt che l’animal era. La sveltezza maximala ch’è vegnida cumprovada enfin uss tar in dinosaur è 40 km/h. Infurmaziuns anc pli precisas davart lur cumportament pon ins gudagnar, sch’igl ha plirs fastizs en in lieu. Savens mainan quels in sper l’auter en la medema direcziun – ina caracteristica da la vita en trieps ch’è vegnida cumprovada tar blers dinosaurs. Tar insaquantas plazzas d’exchavaziun da sauropods erbivors pon ins constatar ch’ils animals gronds sa plazzavan adina a l’ur dal triep. Probablamain faschevan els quai per ch’ils pli pitschens e pli giuvens sajan protegids en il center dal triep. Savens han ins chattà sper il triep passidas da teropods (carnivors) che van en la medema direcziun. Scienziads supponan perquai che quests laders suandavan il triep per lajegiar animals pitschens e flaivels.
Gastrolits: Gastrolits u craps dal magun èn craps ch’ils animals traguttan e deponan en lur magun. Tar ils animals d’ozendi pon ins observar quest cumportament oravant tut tar ils utschels. Qua servan ils gastrolits – che vegnan adina tegnids en moviment – a manizzar il nutriment en in magun da musculs spezial. Er tar differentas spezias da dinosaurs èn vegnids chattads gastrolits, lur funcziun è per entant anc intscherta.
Coprolits: Coprolits èn rests d’excrements petrifitgads. Grazia a questas petrificaziuns reusseschi a scienziads da scuvrir dapli davart la moda da magliar e davart il metabolissem dals dinosaurs. Ils [[microorganissems]] (microfossils) ed eventualmain rests da plantas che vegnan chattads pon vegnir interpretads da scienziads e chattan er applicaziun en la paleogeografia ed en la [[botanica]].
== L’istorgia da la scuverta dals dinosaurs ==
[[Datoteca:LoHueco.jpg|thumb|160px||Exchavaziuns en la regiun da Cuenca, Spagna]]
Dapi lur scuverta giaudan ils dinosaurs ina gronda popularitad. Ils emprims fossils èn en mintga cas vegnids chattads gia avant tschients, gea perfin millis dad onns. Lur derivanza n’ha dentant betg pudì vegnir sclerida. En la China han ins gia chattà avant dapli che 2000 onns fossils che derivavan forsa da dinosaurs e che [[Chang Qu]] ha descrit sco ossa da drags. Er ils [[Grecs]] e [[Romans]] vegls han chattà tals fossils che purschevan material per ditgas e legendas.
L’emprima persuna ch’è stada infurmada davart quests reptils gigants da temps daditg passads e ch’ha fatg retschertgas davart els, è stà il medi englais [[Gideon Mantell]]. Gia l’onn 1820 ha sia dunna chattà in dent fossil. L’emprim dinosaur ch’è vegnì identifitgà e descrit sco tal è dentant stà in fragment d’ina missella ch’in paleontolog amatur ha chattà damanaivel dad [[Oxford]].
L’onn 1858 han ins lura chattà en l’America dal Nord l’emprim skelet d’in dinosaur ch’era quasi dal tuttafatg cumplet. Tuts èn stads surprendids da vesair che tscherts dinosaurs gievan pli probabel mo sin duas chommas. Questa scuverta ha procurà en ils Stadis Unids per ina vaira mania da dinosaurs.
L’onn 1902 è vegnì chattà a [[Montana]], USA, ina part gigantica d’in skelet ch’è vegnida denominada da [[Henry Osborn]] [[tirannosaur rex]]. Ditg valeva quest gigant, cun ses quattordesch meters lunghezza e cun sias sis tonnas, sco il pli grond animal [[carnivor]] ch’ha vivì sin terra franca.
L’onn 1909 ha il Museum da scienzas natiralas a [[Berlin]] lantschà ina grond’expediziun sut la direcziun da [[Werner Janensch]]. Quella ha manà en l’[[Africa da l’Ost]] tudestga, la [[Tansania]] d’ozendi. Destinaziun dal viadi era in pitschen lieu cun num [[Tendaguru]], or dal qual ins aveva gia annunzia chats. Tranter las scuvertas spectacularas ch’ins ha fatg là era, ultra dal [[chentrosaur]] (in stegosaur), er il skelet gigantic dal brachiosaur. Ils resultats da questas scuvertas pon ins observar oz en il Museum da scienzas natiralas a Berlin. Il skelet dal brachiosaur è il pli grond skelet da dinosaur ch’è vegnì erigì sin l’entir mund. Enturn la mesadad dal 20avel tschientaner han ins alura chattà oravant tut en China blers fossils da dinosaurs.
== L’extincziun dals dinosaurs ==
En ils decurs dals ultims 550 milliuns onns hai dà tschintg extincziuns da massa ch’han mintgamai chaschunà la mort da circa la mesadad da tut las spezias d’animals. Tar l’ultima extincziun da massa, ch’ha gì lieu a la fin da la perioda da crida (avant ca. 65 milliuns onns), èn er tut ils dinosaurs morts ora. Quest fatg furma in dals pli gronds misteris da la paleontologia insumma. I dat dapli che 80 ipotesas ch’emprovan da declerar pertge ch’ils dinosaurs èn propi morts ora. Las duas teorias las pli impurtantas vegnan preschentadas qua.
=== La teoria dal meteorit ===
[[Datoteca:Deccan Traps volcano.jpg|thumb|200px||Visualisaziun artistica dal vulcanissem da Dekkan-Trapp]]
Tenor questa teoria – postulada l’emprima giada da [[Luis Alvarez]] ils onns 1970 – è l’extincziun da massa vegnida chaschunada tras in culp d’in meteorit ch’ha gì lieu avant ca. 65 milliuns onns. Il culp haja manà ad ina midada da clima, perquai che la pulvra ch’è vegnida leventada haja stgirentà l’atmosfera e cunquai procurà per in enviern permanent (cumparegliabel cun in enviern nuclear). Per questa teoria pleda l’enritgiment dal metal iridium – in material fitg rar – che sa lascha cumprovar en las stresas da la terra correspundentas. Quest metal pudess tuttavia esser vegnì sin la Terra tras in meteorit. La teoria vegn rinforzada supplementarmain tras ina scuverta ch’è vegnida fatga l’onn 1990 a l’ur da la peninsla [[Jukatan]] al [[Golf da Mexico]]. Là è numnadamain vegnì chattà in crater cun il num [[Chixculub]] ch’è circa 170 km lad.
Critichers da la teoria dal meteorit èn percunter da l’avis ch’in tal culp d’in meteorit na stoppia betg esser l’unic motiv per l’extincziun da massa. Tuttina vala la teoria dal culp d’in meteorit sco la pli plausibla ed usitada per descriver l’extincziun relativamain svelta dals dinosaurs.
=== La teoria dal vulcanissem ===
Questa teoria pretenda che l’activitad smesirada da vulcans ch’ha gì lieu vers la fin da la perioda da crida haja procurà per sumegliantas midadas da clima sco in culp d’in meteorit. In indizi è il vulcanissem vehement da Dekkan-Trapp en l’India ch’ha transporta a la surfatscha almain dus milliuns kilometers cubic [[basalt]]. Tras ils vulcans èsi er pussaivel che tissis èn sa derasads en l’[[atmosfera]]. Quels pudessan esser stads mortals per ils [[embrios]] ch’eran vi da crescher en ils ovs.
=== Motivs cumbinads ===
Blers scienziads partan ozendi dal fatg che betg mo ina da questas catastrofas saja responsabla per l’extincziun da massa. Pli plausibla para la tesa che plirs eveniments ch’han gì lieu circa a medem temp hajan manà a questa catastrofa. Per l’extincziun dals saurs sgulants u dals [[amonits]] a la fin da la perioda da crida pudess er esser responsabel il fatg che la mar è tschessada da quel temp talmain che las mars bassas èn svanidas dal tuttafatg. Tras quai han blers animals pers lur spazi da viver.
Vitiers èn anc vegnidas midadas climaticas chaschunadas tras las mars svanidas. Or d’in clima tropic è daventà in clima plitost moderà cun stads pli chaudas ed envierns pli fraids. Gia tras questas differenzas da la temperatura pudessan bleras spezias esser mortas ora. Il meteorit ch’ha ultra da quai tutgà la Terra e l’augment da las erupziuns da vulcans han pudì effectuar ulteriuras midadas dal clima.
== L’influenza istoric-culturala ==
Nagin’autra gruppa d’animals ch’èn morts ora ha cuntanschì ina tal’impurtanza culturala sco ils dinosaurs. Dapi ch’ils dinosaurs èn cumparids en la publicitad en il decurs dal 19avel tschientaner fruntan els en tut il mund sin grond interess. La popularitad dals dinosaurs è uschè gronda ch’ins po senz’auter discurrer d’ina mania da dinosaurs che dura enfin oz.
[[Datoteca:2005-03-30 - London - Crystal Palace - Victorian Dinosaurs 1 4887762470.jpg|thumb|left||Sculptura dal 1853 en il Crystal Palace a Londra]]
Per in emprim grond interess public per ils dinosaurs ha procurà il [[Crystal Palace]] a [[Londra]] l’onn 1853 cun endrizzar ina cuntrada genuina cun models d’animals en grondezza natirala. Differents da quests dinosaurs aveva il sculptur [[Benjamin W. Hawkins]] reconstruì tenor las indicaziuns dal paleontolog Richard Owen. La cuntrada pon ins admirar anc ozendi.
L’onn 1868 è Hawkins vegnì incumbensà da montar skelets da dinosaurs e da preschentar quels a la publicitad. En in museum a [[New York]] han quests emprims exponats da dinosaurs procurà per ina veritabla fulla da visitaders. En il decurs dals proxims decennis èn ils skelets da blers auters animals vegnids bandischads en ils tschalers dals museums e remplazzads tras questas novas attracziuns. Ozendi concurran sin il pli anc ils relicts dals [[Egipzians]] cun la popularitad dals dinosaurs.
A partir dal 20avel tschientaner cumparan ils dinosaurs er entaifer la litteratura ed il film. Ina da las emprimas e pli renumadas istorgias da [[science-fiction]] è ‹The Lost World› dad [[Arthur Conan Doyle]] (1912) ch’è vegnida filmada pliras giadas. Bleras da questas istorgias (tranter auter era da [[Jules Verne]]) tractan la scuverta d’in territori fin alura nunenconuschent, per exempel d’in guaud tropic u d’in’insla, nua che dinosaurs hajan survivì.
En blers films vegnan ils dinosaurs preschentads sco monsters cannibalics e vegn per part sugerì ch’els vivevan dal temp dals avdants da cuvels. In’excepziun furma il film da fantasia ‹Reise in die Urzeit› (1954), en il qual uffants viagian adina pli lunsch en il passà. Quest film tschecoslovac mussa per l’emprima giada animals dal temp primar en las epocas correspundentas. Il paleontolog [[Josef Augusta]] era stà participà sco cussegliader scientific.
Films d’acziun da Hollywood pli novs che dattan in maletg vaira realistic dals dinosaurs furman ‹Jurassic Parc› (1993) e ‹The Lost World› (1997) da [[Steven Spielberg]]. La teoria da clonar dinosaurs sco quai ch’ella vegn preschentada en ‹Jurassic Parc› n’è dentant betg realistica. Il purtader da l’infurmaziun d’ierta, l’ADN, va numnadamain svelt en malura suenter la mort da la creatira.
Films da dinosaurs pli novs èn savens films documentars ch’emprovan da preschentar ils animals en lur spazi da viver autentic. La seria da [[BBC]] ‹Dinosaurier – im Reich der Giganten› (titel englais: ‹[[Walking with dinosaurs]]›) è vegnida producida cun custs enorms. Ironicamain èsi pussaivel d’illustrar questas creatiras giganticas dal temp preistoric a moda autentica mo cun tecnica grafica la pli moderna (''[[Computer Generated Imagenery]]''). Tuttina n’han illustraziuns artisticas (l’uschenumnà paleoart) betg pers lur impurtanza. Er en grondas producziuns da kino vegn per part anc adina lavurà cun ''Storyboards''.
En in essai cumparì en l’‹[[American Scientist Online]]› da l’onn 2005 s’occupa [[Keith Stewart Thompson]] da l’effect ch’ils dinosaurs han spezialmain sin uffants e giuvens creschids. Dinosaurs sajan in fenomen paradox: cun excepziun da la lingia dals utschels sajan tuts morts ora, ma tuttina sajan tschertins nunditg ferms e privlus. Per uffants, surtut sch’els èn gist vi d’emprender ina lingua, sa porschia qua in mund da fantasia ch’è bain accessibel, ermetic e ch’els san era furmar sez. Ils dinosaurs sajan mez reals, palpabels e corporals, dentant or d’in temp nunchapibel ed inaccessibel. Els sajan a medem temp monsters e cumpogns da far termagls, fetschian tema, ma sajan tuttina charins.<ref>[https://web.archive.org/web/20120603175958/http://www.americanscientist.org/issues/pub/dinosaurs-as-a-cultural-phenomenon Keith Stewart Thompson: ''Dinosaurs as a Cultural Phenomenon'', en: ''American Scientist Online'', nr. 3/2002, p. 212.]</ref>
Suenter l’enorm success economic dal film ‹Jurassic Parc› ha ‹l’actur dinosaur› er conquistà il mund dals gieus da computer. Ina fin da questa fascinaziun da la cultura moderna per ils dinosaurs n’è betg da prevesair.
== Annotaziuns ==
<references/>
== Litteratura ==
* Kevin Padian e Philip Currie: ''Encyclopedia of Dinosaurs'', 1997, Academic Press. ISBN 0-12-226810-5
* Gregory Paul: ''The Scientific American Book of Dinosaurs'', 2000, St. Martin’s Press. ISBN 0-312-26226-4
* Gregory Paul: ''Dinosaurs of the Air: The Evolution and Loss of flight in Dinosaurs and Birds'', 2002, The Johns Hopkins University Press, Baltimore. ISBN 0-8018-6763-0
* David Weishampel, Peter Dodson e Halszka Osmólska: ''The Dinosauria'', 2. ediziun, University of California Press. ISBN 0-520-24209-2
* David Fastovsky und David Weishampel: ''The Evolution and Extinction of the Dinosaurs'', 2005, 2. ediziun, Cambridge University Press, Cambridge, ISBN 0-521-81172-4
* James Farlow e Brett-Surman: ''The Complete Dinosaur'', 1997. Indiana University Press, ISBN 0-253-21313-4
* Ernst Probst e Raymund Windolf: ''Dinosaurier in Deutschland'', 1993, C. Bertelsmann, München. ISBN 3-570-02314-1
* W. J. T. Mitchell: ''The Last Dinosaur Book: The Life and Times of a Cultural Icon'', 1998, The University of Chicago Press, Chicago. ISBN 0-226-53204-6 ([http://www.press.uchicago.edu/Misc/Chicago/532046.html extracts or dal cudesch])
* J. L. Sanz: ''Starring T. rex!: dinosaur mythology and popular culture'', 2002, Indiana University Press, Bloomington, translatà da Philip Mason. ISBN 0-253-34153-1
== Colliaziuns ==
{{Commons|Dinosauria|Dinosaurs}}
* [https://web.archive.org/web/20130203090634/http://g-o.de/dossier-detail-8-2.html Dossier tematic]
* [https://web.archive.org/web/20081108032132/http://www.palaeos.com/Vertebrates/Units/Unit310/100.html Palaeos.com]
* [https://web.archive.org/web/20070220070914/http://www.dinodata.org/index.php DinoData.org]
* [http://skeletaldrawing.com/ L’anatomia dals dinosaurs en maletgs]
[[Categoria:Reptils]]
[[Categoria:Artitgels recumandads (Animals)]]
{{Artitgel 1000|+10}}
clg03lwsfgw8axg92rkfjwfp74bust4
Model:Commonscat
10
8348
170266
154451
2026-04-02T16:51:02Z
Albinfo
2471
text per artigels puter
170266
wikitext
text/x-wiki
<onlyinclude><div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;">[[File:Commons-logo.svg|x16px|link=|Commons]] '''<span class="plainlinks">[{{fullurl:Commons:Category:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|uselang=rm}} Commons: {{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]</span>'''{{#switch:{{{3|}}}
| X =
| puter = – Collecziun da purtrets, videos e datotecas d'audio
| = – Collecziun da maletgs, videos e datotecas d'audio
| #default = {{{3}}}
}}</div></onlyinclude><noinclude>
Colliaziun ad ina categoria en il commons.
Descripziun detagliada:
[[:de:Wikipedia:Textbausteine/Schwesterprojekte]]
[[Categoria:Models da colliaziuns externas]]
</noinclude>
tujt6sezfaifc949e9s53sm4suixb7l
Preda
0
9106
170306
162513
2026-04-03T06:48:21Z
Horgner
1074
170306
wikitext
text/x-wiki
{{student}}
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Preda
|Tip =
|Vopna =
|Panorama = Albula line, from Naz to Preda, aerial view, 2015.jpg
|Descripziun = Albula line, from Naz to Preda
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = GR
|Regiun = Alvra
|Vischnanca = Bravuogn Filisur
|Titel president =
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Charta =
|Autezza = 1790
|Surfatscha =
|Populaziun =
|Data populaziun =
|Spessezza =
|Fracziuns =
|Cunfina cun =
|NS = 46/35/20.87/N
|EW = 9/46/37.19/E
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP = 7482
|Preselecziun = 081
|UST =
|Abitants =
|Surnum =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web =
|eLIR =
}}
[[Datoteca:Albulabauwerke.JPG|thumb|right|La rampa occidentala da la viafier d'Alvra fin a Preda]]
[[Datoteca:Preda.JPG|thumb|300px|La staziun da Preda]]
'''Preda''' è in lieu en la vischnanca [[svizra]] da [[Bravuogn]] che sa chatta sin 1789 meters d'autezza, sper il portal settentriunal dal [[tunnel da l'Alvra]]. Qua finescha la rampa da la [[Viafier d'Alvra]] che tranter Bravuogn e Preda surmunta ina differenza d'autezza da 416 m.
Preda e plinavant il lieu da partenza d'ina senda instructiva da la viafier cun 7 km da lunghezza vers Bravuogn che suonda per la plipart il traject da viafier giu per la val.
A l'ost da Preda, sin il [[Pass da l'Alvra]] cun 2312 meters d'autezza, sa chatta il [[sparta-auas]] tranter il [[Rain]] ([[Mar dal Nord]]) e l'[[En]] ([[Mar Naira]]).
== Colliaziuns ==
{{Commons|Category:Preda|Preda}}
{{Alvra}}
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Bravuogn Filisur]]
cf1gisczqzo68nj9sr53kzf11gyp3n1
Regiun Surselva
0
12048
170288
165570
2026-04-02T19:33:41Z
Albinfo
2471
lösche fusionierte Gemeinden
170288
wikitext
text/x-wiki
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Regiun Surselva
|Tip =
|Auters nums =
|Vopna = Surselva-Blazono.png
|Panorama = Gruob.jpg
|Descripziun = La [[Surselva]] inferiura u [[Foppa]]<br /> cun [[Glion]] en il center e [[Castrisch]] a sanestra
|Charta = Karte Region Surselva 2016.png
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = Grischun
|Chapitala = Glion
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Autezza =
|Surfatscha = 1373,54
|Populaziun = 21'325
|Data populaziun = {{EWD|CH-GR}}
|Spessezza = 15,5
|Vischnancas = 17
|Cunfina cun =
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|UST = 1841
|Abitants =
|Lingua tradiziunala = romontsch
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web = www.regiun-surselva.ch
|eLIR =
}}
La '''regiun Surselva''' è in'unitad d'administraziun dal [[chantun Grischun]] ch'è entrada en vigur il 1. da schaner 2016.
== Vischnancas ==
<div style="padding-left:10px; color:#000000;text-align:left;">
{| class="wikitable zebra"
! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Vopna
! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Num da la vischnanca
! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Populaziun<br /><small>({{EWD|CH-GR}})</small>
! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Surfatscha<br /><small>(in km²)</small>
|-
| align="center" | [[File:Breil Brigels wappen.svg|35px|Breil/Brigels]] || [[Breil]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3981}} || align="center" | 50,64
|-
| align="center" | [[File:CHE Falera COA.svg|35px|Falera]] || [[Falera]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3572}} || align="center" | 22,36
|-
| align="center" | [[File:CHE Ilanz-Glion COA.svg|35px|Ilanz/Glion]] || '''[[Glion]]''' || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3619}} || align="center" | 133,48
|-
| align="center" | [[File:CHE Laax COA.svg|35px|Laax]] || [[Laax]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3575}} || align="center" | 31,71
|-
| align="center" | [[File:CHE Lumnezia COA.svg|35px|Lumnezia]] || [[Lumnezia]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3618}} || align="center" | 159,81
|-
| align="center" | [[File:CHE Medel (Lucmagn) COA.svg|35px|Medel]] || [[Medel/Lucmagn]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3983}} || align="center" | 136,22
|-
| align="center" | [[File:CHE Disentis Muster COA.svg|35px|Disentis/Mustér]] || [[Mustér]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3982}} || align="center" | 90,98
|-
| align="center" | [[File:CHE Sagogn COA.svg|35px|Sagogn]] || [[Sagogn]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3581}} || align="center" | 6,92
|-
| align="center" | [[File:CHE Schluein COA.svg|35px|Schluein]] || [[Schluein]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3582}} || align="center" | 4,79
|-
| align="center" | [[File:CHE Sumvitg COA.svg|35px|Sumvitg]] || [[Sumvitg]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3985}} || align="center" | 101,88
|-
| align="center" | [[File:CHE_Obersaxen_Mundaun_COA.svg|35px|Obersaxen-Mundaun]] || [[Sursaissa]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3988}}|| align="center" | 70,36
|-
| align="center" | [[File:CHE Trun COA.svg|35px|Trun]] || [[Trun]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3987}} || align="center" | 51,90
|-
| align="center" | [[File:CHE Tujetsch COA.svg|35px|Tujetsch]] || [[Tujetsch]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3986}} || align="center" | 133,91
|-
| align="center" | [[File:CHE Vals COA.svg|35px|Vals]] || [[Val (GR)|Val]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3603}} || align="center" | 175,56
|-
| align="center" | [[File:CHE Safiental COA.svg|35px|Safiental]] || [[Val Stussavgia (vischnanca)|Val Stussavgia]] || align="center" | {{EWZ CH|CH-GR|3672}} || align="center" | 151,43
|-
|}
</div>
== Weblinks ==
*[http://www.regiun-surselva.ch/instituziuns/home/ Regiun Surselva]
{{Navigaziun Regiuns dal chantun Grischun}}
[[Categoria:Regiuns dal chantun Grischun]]
hv66mx1dgbpnp5xftj7r6t60fjv54ar
Archiv culturel d’Engiadin’ Ota
0
13135
170299
167040
2026-04-02T22:02:01Z
Bild-Sprache
22665
170299
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}[[File:Zuoz-Planta-House-01E.jpg|thumb|L’Archiv da culturel d’Engiadin’ Ota as rechatta in ''Chesa Planta'' a Zuoz]]
[[File:Kulturarchiv Depot 02.jpg|thumb|L'Archiv culturel d'Engiadin'Ota]]
L’ '''Archiv culturel d’Engiadin’ Ota''' es ün’instituziun publica chi ramassa documainta da l’[[Engiadina|Engiadin]]’ Ota e da las regiuns cunfinantas. Quella renda accessibla la cultura in sieus divers aspets e metta a dispusiziun la documainta als circuls interessos. Daspö la fundaziun da l’Archiv culturel d’Engiadin’ Ota / Kulturarchiv Oberengadin als 11 avuost 1988, haun pudieu gnir piglios incunter u cumpros approximativmaing 500 relaschs e dunaziuns chi consistan da documaints davart l’art, l’architectura, lingua, musica, istorgia natürela etc.
Traunter las archivalias principelas pudains numner il relasch da famiglia da la dinastia da meidis Berry da [[San Murezzan]], 3 000 chartas da las famiglias Puonz, Curtin, Fonio - pastiziers e bierers, il relasch fotografic da Gustav Sommer da [[Samedan]], il quêl consista da ca. 40 000 negativs davart l’ Engiadina, il relasch da l’architect Max Alioth da San Murezzan, quel dal pittur decorativ Kasper Donatsch e quel da la pittura artista [[Bregaglia|bregagliotta]] Elvezia Michel.
L’Archiv da culturel d’Engiadin’ Ota as rechatta in ''Chesa Planta'' a [[Zuoz]].
== Colliaziuns ==
* [https://www.kulturarchiv.ch La pagina del'Archiv culturel d'Engiadin'Ota] (tudestg)
* [http://search.kulturarchiv.ch/ Retschertga]
* [https://www.rtr.ch/novitads/grischun/engiadina/ramassa-durant-30-onns-truvaglias-da-l-engiadin-ota Ramassà durant 30 onns truvaglias da l'Engiadin'Ota], RTR 10.08.2018.
[[Categoria:Engiadin'Ota]]
[[Categoria:Cultura dal chantun Grischun]]
[[Categoria:Archivs en Svizra]]
[[Categoria:Zuoz]]
sh1c5rieut33whztqi808n0g3gb7xfm
Faschissem
0
13511
170301
161898
2026-04-03T00:40:07Z
InternetArchiveBot
16747
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
170301
wikitext
text/x-wiki
[[Datoteca:Mussolini_and_Hitler_1940_(retouched).jpg|thumb|230px|Ils dictaturs Benito Mussolini ed Adolf Hitler a Minca, 1940]]
'''Faschissem''' è l’emprim stà l’autodenominaziun dal moviment politic ch’ha, cun eriger in sistem da regenza dictatoric, dominà sut [[Benito Mussolini]] en l’Italia ils onns 1922 fin 1943/45.
A partir dals onns 1920 è la noziun vegnida duvrada per tut ils moviments, ideologias e sistems da domini segnads d’ina orientaziun extrem naziunalistica, organisads tenor il princip dal manader sco er da tenuta antiliberala ed antimarxistica ch’han empruvà dapi l’[[Emprima Guerra mundiala]] da substituir las democrazias parlamentaras. Il fatg ch’ina autodenominaziun limitada geograficamain e temporalmain è daventada il num generic d’in’entira furma da regenza è contestà e betg nunproblematic, surtut en connex cun il [[Temp dal naziunalsocialissem|stadi naziunalsocialistic]] en [[Germania]]. La noziun ‹neofaschissem› serva a designar moviments e partidas che sa refereschan dapi il 1945 a la tradiziun dal faschissem.
Mintg’emprova da vulair determinar caracteristicas communablas dal faschissem sto vegnir prendida cun precauziun, damai ch’igl existan tranter ils differents moviments faschistics sper tratgs cuminaivels evidents er differenzas pli u main impurtantas. Moviments faschistics èn però segnads indubitablamain d’ina retscha da caracteristicas da las qualas tut ils moviments disponan communablamain. Ils perscrutaders dal faschissem punctueschan quellas en lur definiziuns e teorias savens a moda differenta, uschia che lur lavurs divergeschan ina da l’autra en ils accents.
== Noziun ==
La noziun ‹faschissem› deriva dal pled talian ''fascio'' per ‹fasch›. Cuntrari a blers auters ‹-issems›, sco [[conservatissem]], [[liberalissem]] u [[socialissem]], – uschia fa valair l’istoriografia – na di il pled nagut specific davart quai che duess esser faschistic u betg. Tar in ''fascio'' sa tracti facticamain d’ina lia, d’in’uniun; faschists fissan pia verbalmain ‹uniunists› ed il faschissem tant sco ‹uniunissem›.<ref>Fritz Schotthöfer: ''Il fascio. Sinn und Wirklichkeit des italienischen Faschismus'', 1924; cità tenor Wippermann: ''Faschismus. Eine Weltgeschichte.'' 2009, p. 7.</ref>
Etimologicamain vegn il pled ''fascio'' per il pli deducì dal latin ''fasces''. Quests faschs da pertgas eran simbols da pussanza dal temp da l’[[Imperi roman]], ils quals ils licturs purtavan davant ils pli auts uffiziants romans, ils consuls, preturs e dictaturs.<ref>Wolfgang Benz, Hermann Graml, Hermann Weiß (ed.): ''Enzyklopädie des Nationalsozialismus''. 3. ed., Klett-Cotta, Stuttgart 1997, p. 453.</ref>
En il 19avel tschientaner serviva la noziun ''fascio'' sco autodefiniziun dal moviment naziunal talian resp. dal moviment da lavurants sco forza revoluziunara. Uschia ha il fasch da pertgas designà en il moviment naziunal dal 19avel tschientaner l’unitad da la naziun, e ''fascio'' sa referiva, suenter l’uniun da l’Italia il 1870, ad organisaziuns da lavurants independentas u schizunt anarchicas.<ref>Bauerkämper: ''Der Faschismus in Europa 1918–1945'', p. 13.</ref>
Il term ''fascismo'' è avanzà enturn il 1900 al simbol dal moviment da lavurants revoluziunar. Suenter l’[[Emprima Guerra mundiala]] è quel però vegnì identifitgà cun ils ''fasci di combattimento'', las lias da cumbat che [[Mussolini]] ha fundà il mars 1919.<ref>Hans-Georg Herrnleben: ''Totalitäre Herrschaft. Faschismus – Nationalsozialismus – Stalinismus'', Ploetz, Freiburg 1980, p. 21.</ref>
== Definiziun ==
=== Remartgas preliminaras ===
[[Datoteca:WWII_Europe_1941-1942_Map_EN.png|thumb|220px|Expansiun maximala dal naziunalsocialissem e faschissem en l’Europa il 1941/42]]
Da vulair definir la noziun ‹faschissem› è ordvart difficil, damai che la noziun sco tala na di nagut concret davart il moviment (cf. survart) e che la gronda part dals moviments dal tranterguerras che vegnan designads sco faschistics n’han sezs insumma betg duvrà quest term – cuntrari a quasi tut las partidas e reschims communistics ch’han designà sasezs sco ‹communistics›.<ref>Payne: ''Geschichte des Faschismus'', p. 11s.</ref>
Tge che faschissem è u duai esser è per gronda part vegnì definì da vart dals adversaris ch’han sviluppà teorias davart quest moviment.<ref>Wippermann: ''Faschismus. Eine Weltgeschichte'', p. 7.</ref> Dapi ils onns 1920 han ins manà in’intensiva debatta areguard il faschissem sco noziun generica cumplessiva, la quala na dueva betg be explitgar il moviment e la dictatura da Mussolini, mabain er caracterisar organisaziuns e reschims sumegliants en auters stadis europeics. La perscrutaziun empirica è en quest connex surtut sa stentada d’identifitgar elements structurals centrals dal faschissem.<ref>Bauerkämper: ''Der Faschismus in Europa 1918–1945'', p. 27s.</ref>
Da duvrar ‹faschissem› sco noziun generica che cumpiglia ils reschims en l’[[Italia]], en [[Germania]] ed en il [[Giapun]] ch’han existì fin la fin da la [[Segunda Guerra mundiala]] è contestà en l’istoriografia. Intgins perscrutaders vulan restrenscher il diever da questa noziun sin l’Italia; auters pledeschan persuenter da restrenscher ses diever sin la fasa da moviment dals uschenumnads faschissems en l’Italia, la Germania ed il Giapun. «Sco noziun cumplessiva per las fasas da reschim n’è la noziun però betg adattada damai ch’ella na po betg tschiffar las singulas furmas da sa segirar il domini che sa differenziavan fitg ferm tranter Berlin, Roma e Tokio.» (Bernd Martin)<ref>Bernd Martin: [http://www.freidok.uni-freiburg.de/volltexte/2001/pdf/Martin_Zur_Tauglichkeit_eines_uebergreifenden.pdf ''Zur Tauglichkeit eines übergreifenden Faschismus-Begriffs'']. En: ''Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte'', 29. ann. 1981, p. 48–73 (PDF; 6,3 MB).</ref>
Auters perscrutaders dal faschissem, sco per exempel Roger Griffin, defendan il diever dal pled ‹faschissem› sco noziun generica, e quai cun focusar sin il coc ideologic da quel. Or da quest puntg da vista, vul dir cun tractar il faschissem tuttina sco autras ideologias politicas genericas (liberalissem, socialissem, conservatissem), «èsi evident da tractar in fenomen politic er lura sco faschistic, sche quel exista be en in stadi embrional en il chau d’in ideolog, senza expressiun concreta en ina partida politica, nundir en in moviment da massa».<ref>Roger Griffin (2005): ''Völkischer Nationalismus als Wegbereiter und Fortsetzer des Faschismus: Ein angelsächsischer Blick auf ein nicht nur deutsches Phänomen.'' En: Heiko Kauffmann, Helmut Kellershohn, Jobst Paul (ed.): ''Völkische Bande. Dekadenz und Wiedergeburt – Analysen rechter Ideologie.'' Münster: Unrast.</ref>
=== Emprovas da definir la noziun ===
‹Faschissem› vegn en general duvrà sco noziun superiura istoric-politica per divers moviments u dictaturas da dretga da tenuta antidemocratica ch’èn surtut sa furmads suenter l’[[Emprima Guerra mundiala]].
Cumbain ch’i n’exista fin oz nagin consens areguard las caracteristicas constitutivas u ils motivs ch’han manà al svilup da moviments faschistics, han ins tuttina elavurà l’ultim temp definiziuns che tschiffan elements centrals da quests moviments e da lur fundament ideologic.
L’onn 2004 ha il politolog american Matthew Lyons formulà la suandanta definiziun: «Il faschissem è ina furma d’ideologia d’extrema da dretga che glorifitgescha la naziun u razza sco cuminanza organica che surpassa tut las autras loialitads. El accentuescha in mitus d’ina renaschientscha naziunala u da razza suenter ina perioda da declin u ruina. Per quest intent cloma il faschissem suenter ina ‹revoluziun spirituala› cunter indizis da declin moral sco individualissem u materialissem e prenda en mira da purifitgar la societad organica da forzas u gruppas ‹divergentas› che smanatschan quella. Il faschissem ha la tendenza da glorifitgar virilitad, giuventetgna, in’unitad mistica e la forza regenerativa da violenza. Savens – ma betg adina – sustegna el teorias da la superiuradad da razza, da la persecuziun etnica, da l’expansiun imperialistica e dal genocid. Il faschissem po a medem temp survegnir furma d’in internaziunalissem che s’extenda, a basa da solidaritad da razza u ideologica, sur ils cunfins naziunals. Per ordinari accentuescha il faschissem la predominanza masculina, cumbain ch’el sustegna magari er la solidaritad feminina e porscha novas pussaivladads per dunnas d’ina naziun u razza privilegiada.»<ref>Matthew N. Lyons: [https://www.politicalresearch.org/2016/12/12/what-is-fascism-2/ ''What is Fascism? Some General Ideological Features''], 12 da schaner 2004; translatà dad Alfred Schober en: Heiko Kauffmann, Helmut Kellershohn, Jobst Paul (ed.): ''Völkische Bande. Dekadenz und Wiedergeburt''. Münster 2006.</ref>
En ses cudesch ‹The Anatomy of Fascism›, publitgà medemamain il 2004, circumscriva l’istoriograf american Robert O. Paxton il faschissem sco suonda: «Il faschissem sa lascha definir sco ina furma dal cumportament politic ch’è segnada d’in’occupaziun obsessiva cun declin, umiliaziun e rolla d’unfrenda d’ina cuminanza e cun cults cumpensatorics d’unitad, fermezza e purezza; per quest intent banduna ina partida che sa basa sin las massas, manada d’activists naziunalistics decidids che collavuran cunter veglia, ma a moda effectiva cun elitas tradiziunalas, libertads democraticas e suonda, a basa d’ina violenza idealisada sco purifitganta e senza limitaziuns eticas u legalas, finamiras da la purificaziun a l’intern e da l’expansiun a l’exteriur.»<ref>Robert O. Paxton:'' Anatomie des Faschismus''. DVA, Minca 2006, ISBN 3-421-05913-6, p. 319.</ref>
=== Caracteristicas communablas da moviments faschistics ===
[[Datoteca:Emilio_Gentile_-_Festival_Economia_2014.JPG|thumb|160px|Emilio Gentile]]
Ils onns 1990 ha il perscrutader talian Emilio Gentile preschentà ina definiziun dal faschissem che cumpiglia diesch puncts e ch’attribuescha las caracteristicas centralas da quel ad ina dimensiun organisatorica (cumposiziun sociala, structura, stil da viver e metodas da cumbat da la partida), ad ina culturala (concepziun da l’uman, da la massa e da la politica) ed ad ina instituziunala (il cumplex da las structuras e relaziuns, da las qualas resulta il reschim faschistic):<ref>Emilio Gentile: ''Der Faschismus: Eine Definition zur Orientierung'', en: ''Mittelweg'' 36, 2007, carnet 1.</ref>
==== Dimensiun organisatorica ====
1. Moviments faschistics èn moviments da massa che surpassan las classas. En in’emprima fasa sa recruteschan els surtut dad umens da la classa mesauna e burgaisia pitschna. Blers da quests commembers n’eran avant politicamain betg engaschads, s’organiseschan uss però en las structuras da partida organisadas tenor exempel militar. Els na defineschan lur maletg da sasez resp. lur identitad betg tenor l’ierarchia da la societad u la derivanza da classa, mabain tenor lur appartegnientscha al moviment faschistic. Els considereschan sasezs sco executurs d’ina missiun da la restauraziun naziunala, en stadi da guerra cun ils adversaris politics; els han en mira il monopol da la pussanza politica e sa servan da mesiras da terror, da tactica parlamentara e da cumpromiss cun la classa regenta per eriger in nov urden, il qual destruescha la democrazia parlamentara
==== Dimensiun ideologica resp. culturala ====
2. Moviments faschistics genereschan ina cultura che sa basa sin in pensar mitic, sin il mitus da la giuventetgna sco pussanza che fa avanzar l’istorgia e sin la militarisaziun da la politica sco model per l’organisaziun da la societad.
Gentile renda attent che l’ideologia faschistica vegnia formulada a moda plitost estetica che teoretica, e quai a basa da mitus, rituals e simbols d’ina religiun seculara che serva a furmar las massas culturalmain e socialmain ad ina cuminanza serrada, la finamira da la quala è da stgaffir in «nov uman». Cun far renascher la societad, il stadi e la cultura duai vegnir surmuntada ina fasa da decadenza e degeneraziun. Cun quest maletg dal mund mistic-irraziunal represchenta il faschissem da princip in program antiilluministic.
Tar ils aspects centrals da moviments faschistics tutgan lur organisaziuns paramilitaras, la militarisaziun da l’entira vita publica e manifestaziuns da massa militaricas.
3. Moviments faschistics suondan in’ideologia segnada d’in caracter antiideologic e pragmatic che proclamescha sasezza sco antimaterialistica, antiindividualistica, antiliberala, antidemocratica ed antimarxistica (uschenumnada ‹negaziun faschistica›).
Ils manaders faschistics èn surtut sa servids da la [[Revoluziun d’october]] russa e da la tema d’in’ulteriura derasaziun dal communissem en l’Europa per far patgs cun liberals e conservativs.
4. Moviments faschistics han in maletg totalitar dal primat da la politica, la quala vegn chapida sco revoluziun permanenta. Tras il stadi totalitar vul ins cuntanscher la fusiun da l’individi e da la massa en l’unitad organic-mistica da la naziun che furma ina cuminanza etica e morala. A medem temp vegnan prendidas mesiras da discriminaziun e persecuziun cunter tut quels ch’ins considerescha sco situads ordaifer questa cuminanza, saja quai sco inimis dal reschim u sco commembers da rassas ch’èn apparentamain inferiuras u almain privlusas per l’integritad da la naziun.
Tar las caracteristicas da reschims faschistics tutga er l’unifurmaziun da tut las forzas entaifer la societad, surtut da las medias e dal sistem da furmaziun, collià cun in’exclusiun radicala fin a l’extirpaziun da quels che s’opponan a quest process d’unifurmaziun.
[[Datoteca:La_Difesa_Della_Razza_1.jpg|thumb|160px|Magazin rassistic ed antisemitic talian dal 1938]]
Il naziunalissem ch’ils moviments faschistics represchentan ha ina tempra caracteristica, segnada da l’idea d’in origin mistic. La naziun vegn considerada sco unitad organica che sa basa sin il territori da viver tradiziunal e la derivanza unitara da l’agen pievel.
En quest connex vegn fatga valair la superiuritad da commembers da l’atgna razza, derivanza e naziunalitad envers auters. Quai po manar a furmas antisemiticas e rassisticas, las qualas resortan en il naziunalsocialissem pli ferm che en ils moviments da l’Italia e da l’Europa dal Vest.
Igl è avant maun in pensar marcantamain dichotom, segnà da categorias ch’excludan in l’auter sco ami/inimi, nus/ils auters, superiur/inferiur, e quai gist er vers l’intern da la societad. L’inimi a l’intern da la societad faschistica gioga ina rolla almain uschè impurtanta sco l’inimi a l’exteriur. Il «corp dal pievel» stoppia vegnir nettegià da quests «elements nuschaivels» che smanatschian l’agen «sang».
Dapi il concept da [[Mussolini]] dal ''stato totalitario'' ha la pretensiun faschistica cumpiglià tut las parts da la vita publica ed è penetrà fin en la vita privata. La famiglia aveva d’attribuir cun schendrar uffants a la creschientscha da la cuminanza dal pievel. Democrazia, libertad, pluralissem e la spartiziun tranter stadi, economia e sfera privata considerescha il faschissem sco smanatscha da quest collectivissem organic.
5. Moviments faschistics represchentan ina morala da burgais dal stadi, la qual parta da la subordinaziun absoluta dal burgais sut il stadi, da la submissiun totala da l’individi a la naziun, da disciplina, virilitad, camaradaria e d’in spiert guerresc.
Betg mo la guerra e la violenza vegnan estetisadas, mabain er concurrenzas da sport daventan in simbol da la submissiun a la naziun; questas ultimas porschan en pli la pussaivladad da cuntanscher las parts da la populaziun ch’èn uschiglio nunpoliticas.
==== Dimensiun instituziunala ====
Suenter che moviments faschistics han conquistà la pussanza statala, sa laschan els designar sco reschims faschistics. Per lur politica ed organisaziun statala èn caracteristics:
6. In apparat polizial che surveglia, controllescha e supprima dissens ed opposiziun, er cun recurrer a furmas dal terrur organisà. Quests instruments pon er vegnir applitgads cunter vuschs criticas entaifer las atgnas retschas.
7. Ina partida unitara, la quala garantescha cun si’atgna milissa la defensiun armada dal reschim, recrutescha il cader e l’‹aristocrazia regenta›, organisescha las massas en il stadi totalitar e las mobilisescha spiertalmain ed emoziunalmain en in process educativ ed agitatoric permanent. Entaifer il reschim serva la partida sco organ da la revoluziun cuntinuanta a realisar il mitus dal stadi totalitar en las instituziuns, la societad, la mentalitad e las isanzas da quel.
8. In sistem politic che sa basa sin la simbiosa tranter partida e stadi e ch’è ordinà en furma d’ina ierarchia da funcziuns che vegn instituida da surengiu. Sisum quella sa chatta la figura dal ‹Führer›, munida cun ina sacralitad carismatica; quel maina e coordinescha las activitads da la partida, dal reschim e dal stadi. En in tal sistem politic daventa il princip da la separaziun da las pussanzas obsolet; er la giustia funcziuna la finala tenor ils princips dictads dal manader suprem.
9. In’organisaziun economica corporativa che supprima la libertad dals sindicats ed extenda il champ d’intervenziuns statalas. Sut la controlla dal reschim vegnan lavurants e purs involvids tenor princips tecnocratics ed orientads a l’ideal da la solidaritad. Uschia duai vegnir augmentada la pussanza dal stadi corporativ, resalvond però il possess privat e la spartiziun da la societad en classas.
10. Ina politica exteriura ch’è orientada ad acquistar pussanza e grondezza naziunala e ch’ha la finamira da stgaffir in nov urden sa servind als meds da l’expansiun imperialistica.
== Origin dal faschissem en l’Italia ==
[[Datoteca:March_on_Rome.jpg|thumb|220px|Mussolini a chaschun dal Marsch sin Roma (1922)]]
[[Mussolini]] ha fundà il 1915, cur che l’[[Italia]] è entrada en la guerra, ils Fasci d’azione rivoluzionaria ed ha furmà il mars 1919 dals Fasci dēi lavoratōri e dals Fasci siciliani il moviment Fasci italiani di combattimento, il qual è sa servì d’in fasch da pertgas sco ses simbol. Oriundamain consistiva quest moviment per gronda part d’aderents dal sindicalissem, ina furma dal socialissem da sindicats, fin che Mussolini ha cunfinà quel il 1921 decididamain cunter socialissem e communissem. Tras quai è sia partida, che sa numnava uss Partito Nazionale Fascista (PNF), daventada elegibla er per la classa mesauna burgaisa e sustegnida da parts da la baselgia catolica, dals funcziunaris statals e da l’armada.
Cun agid da paramilitars, terrur sin via, in ferm cult da persuna, propaganda da las massas ed il ‹Marsch sin Roma› inscenà a moda effizienta, ha Mussolini conquistà il 1922 l’uffizi dal primminister talian. Pass per pass ha el sinaquai sviluppà fin il 1925 ina dictatura d’ina partida sut in Cussegl grond faschistic sut si’egida. A quest intent han servì ina lescha d’autorisaziun, il scumond da las ulteriuras partidas, la dissoluziun dals dretgs da burgais e da la libertad da pressa, l’amplificaziun da la milissa da partida ed assassins politics.
Il 1932 ha el preschentà en scrit l’ideologia da ses sistem statal (‹La dottrina del fascismo›). Las caracteristicas da quel eran in naziunalissem extrem, la posiziun – cun agid da meds militars – da l’[[Italia]] sco pussanza gronda en la [[Mar Mediterrana]], l’accent sin la «voluntad a la pussanza» ([[Friedrich Nietzsche]]), il princip dal manader autoritar ([[Vilfredo Pareto]]), l’«acziun directa» sco «forza creativa» ([[Georges Sorel]]) e la fusiun totalitara da stadi e partida unitara sut surveglianza da la polizia secreta. La cumponenta socialrevoluziunara dal temp da partenza han ins percunter mitigià; organisaziuns unitaras cumandadas da lavurants ed interprendiders duevan impedir tuttas furmas da cumbat da classas. Per gudagnar sper la pussanza er l’egemonia en il senn dad [[Antonio Gramsci]], ha il stadi er surpiglià il moviment da sport. Quai cun l’intenziun da glorifitgar il cult dal corp, la forza e virilitad e demonstrar la superiuradad taliana en activitads fisicas sco il campiunadi mundial da ballape u ils gieus olimpics.<ref>Arnd Krüger: ''Sport im faschistischen Italien (1922–1933)'', en: G. Spitzer, D. Schmidt (ed.): ''Sport zwischen Eigenständigkeit und Fremdbestimmung. Festschrift für Prof. Dr. Hajo Bernett.'' P. Wegener, Bonn 1986, p. 213–226; Felice Fabrizio: ''Sport e fascismo. La politica sportiva del regime, 1924–1936.'' Guaraldi, Rimini 1976.</ref>
Sco caracteristicas dal faschissem tenor l’exempel talian valan perquai concepts politics voluntaristics e futuristics che suttamettan las necessitads economicas a la voluntad da pussanza e prendan – sco visiun futuristica – en mira la transfurmaziun radicala da la societad sco destinaziun naziunala<ref>Manfred Hinz: ''Die Zukunft der Katastrophe. Mythische und rationalistische Geschichtstheorie im italienischen Futurismus'', p. 1–18 e 89–111.</ref>, en pli ina furma da regenza avertamain terroristica e dictatorica che fa finta da correspunder a la voluntad dal pievel, segnada d’in cult da persuna exprimì<ref>Cf. Clemens Zimmermann: ''Das Bild Mussolinis. Dokumentarische Formungen und die Brechungen medialer Wirksamkeit.'' En: Gerhard Paul: ''Visual History. Ein Studienbuch'', p. 225s.</ref> e d’ina ferma estetisaziun da la politica che duai surcuvrir e tegnair ensemen interess e moviments divergents.
Tras ses etatissem sa differenziava il ‹nov urden› faschistic da l’Italia cleramain dal reschim naziunalsocialistic. Mussolini è numnadamain sa stentà tras e tras da furmar ses «stadi ferm» cun integrar las veglias elitas.
Per pudair conquistar spazi da viver (''spazio vitale'') sa basava il sistem faschistic sin il princip da l’expansiun cun meds guerrils. Dal 1923 fin il 1934 ha gì lieu la [[Segunda Guerra tranter l’Italia e la Libia]], a partir dal 1935 la [[Guerra da l’Abessinia]], a partir dal 1936 è il pajais sa participà a la [[Guerra civila spagnola]], il 1939 è suandada l’occupaziun da l’[[Albania]], il 1940 la participaziun a la champagna dal vest da la [[Temp dal naziunalsocialissem|Germania naziunalsocialistica]] e la [[Guerra tranter l’Italia e la Grezia]] ed il 1941 è il pajais sa participà a la campagna militar tudestga sin il [[Balcan]] – cunter la [[Jugoslavia]] – sco er als cumbats cunter l’[[Uniun sovietica]] ed en l’[[Africa dal Nord]].<ref>Wolfgang Schieder: ''Die Verdrändung der faschistischen Tätervergangenheit im Nachkriegsitalien''. En: ''Der erste faschistische Vernichtungskrieg'', ed: Aram Mattioli, ISBN 978-3-89498-162-4, p. 181s.</ref> La repressiun taliana en ils territoris africans occupads sa lascha cumparegliar cun il terror d’occupaziun tudestg en la Pologna avant l’attatga sin l’[[Uniun sovietica]]. Sco repressiun cunter il moviment clandestin sin il Balcan ha il militar talian applitgà ils medems meds sco pli baud en l’Africa, numnadamain la strategia da la terra arsa, da nettegiadas etnicas, d’internaziun en massa en champs da concentraziun talians, da rapiment ed execuziun d’ostagis e da la colonisaziun taliana.<ref>Rodogno, Davide: ''Fascism’s European Empire: Italian Occupation During the Second World War''. Cambridge. Cambridge University Press 2006, ISBN 978-0-521-84515-1, p. 333ss.</ref> Per ils faschists èsi evident ch’i sa tractia tant en l’Africa da l’Ost taliana sco er sin il Balcan da razzas che sajan culturalmain, sche betg er biologicamain, inferiuras. Quest antiafricanissem ed antislavissem ha be anc fatg vegnir pir las repressiuns.
A l’entschatta n’era il faschissem betg segnà d’in’orientaziun antisemitica. Repetidamain ha Mussolini refusà en allocuziuns publicas il rassissem ed antisemitissem dals naziunalsocialists, perquai ch’el veseva en questas tendenzas il return dal «germanissem» ch’el aveva adina cumbattì da giuven. Pir dapi la mesadad dals onns 1930, pervi da la coaliziun politica da Mussolini cun il [[Reich tudestg]], hai dà agitaziuns antisemiticas che duevan la finala er manar tar las leschas da razza talianas. Questa politica n’ha però mai gì la finamira d’exterminar ils Gidieus europeics, mabain intendeva da privar quels da lur dretgs, d’als expropriar e bandischar.
=== Teoretichers temprivs dal faschissem ===
[[Datoteca:Flag_of_the_National_Fascist_Party_(PNF).svg|thumb|200px|Bandiera dal faschissem talian]]
* [[Benito Mussolini]] (1883–1945) è stà il 1919 il fundatur dal faschissem talian. El derivava da l’ala sindicalistica da la Partida socialistica da l’Italia ed è stà influenzà fermamain da [[Georges Sorel]], e main – sco ch’el ha pretendì a l’entschatta – da [[Vilfredo Pareto]]. Cun ‹La Dottrina Del Fascismo› ha el publitgà il 1932 si’elavuraziun teoretica.
* [[Robert Michels]] (1876–1936) è stà in sociolog tudestg. Michels derivava da la SPD ed è daventà impurtant sco sociolog da partida. El ha midà en l’Italia, è s’orientà vers il sindicalissem e pli tard vers il faschissem. Il 1928 al ha Mussolini endrizzà ina professura a l’universitad da Perugia per cuntinuar a sviluppar la teoria dal faschissem.
* [[Giovanni Gentile]] (1875–1944) è stà in filosof neoidealistic. El ha represchentà ina direcziun filosofica radicala numnada «actualissem», la quala snegava l’existenza absoluta dals objects e defendeva la teoria che tuttas appartegnientschas vegnan pir stgaffidas en l’«act pur». Gentile è stà il 1922/23 minister da furmaziun faschistic ed ha chatschà tras ina refurma da scola tradiziunalistica. Suenter il 1929 è el però vegnì isolà adina dapli pervi da sias posiziuns radicalas.
* [[Sergio Panunzio]] (1886–1944) è stà in teoreticher dal sindicalissem. El ha sviluppà suenter il 1922 in’impurtanta part da la teoria dal stadi faschistica cun empruvar da cunfinar in da l’auter la relaziun tranter partida e stadi. Panunzio ha docì a la facultad per scienza politica da l’universitad da Perugia ch’ha gì grond’influenza.
* Il giurist [[Alfredo Rocco]] (1875–1935) è oriundamain stà in impurtant pensader dal moviment naziunalistic talian, il qual ha fusiunà il 1923 cun il faschissem. Durant la restructuraziun totalitara dal stadi talian a partir dal 1925 è Rocco stà l’architect da la structura d’instituziuns faschistica. Tranter auter è el er stà responsabel per in dretg penal pli rigurus.
* [[Enrico Corradini]] (1865–1931) è medemamain stà l’emprim naziunalist. El ha represchentà in curs d’expansiun exprimì, en rom dal qual l’Italia sco «naziun proletara» stoppia cumbatter cunter las ritgas naziuns dal vest. Quest’idea, che dueva pli tard daventar fitg impurtanta entaifer il faschissem, ha Corradini collià cun sia veneraziun passiunada per la Roma antica.
* [[Julius Evola]] (1898–1974) è stà in filosof da cultura e derivava d’ina famiglia catolic-tradiziunala a Roma. Pli tard ha el sviluppà in «tradiziunalissem» pajaun-rassistic, orientà a l’antica. Evola represchentava ina vart reacziunara dal faschissem ch’è adina puspè vegnida en conflict cun l’ala modernistica (la quala Evola ha da sia vart crititgà sco degeneraziun dal faschissem). Las posiziuns extremas dad Evola èn adina restadas entaifer il faschissem en ina posiziun minoritara.
== Survista dals moviments faschistics ==
=== Reschims faschistics en l’Europa ===
* [[Italia]]: Faschists (fundaziun 1919, a la pussanza 1922–1945). Dapi il 1922 part d’ina regenza da coaliziun cun conservativs e naziunalists, a partir dal 1925 partida regenta cun meds dictatorics. Suenter la conquista da l’Albania ha existì là dal 1939 fin il 1943 la Partida faschistica albanaisa sco partida locala dals faschists talians.
* [[Germania]]: Naziunalsocialists (fundaziun 1920, a la pussanza 1933–1945). Dal 1926 fin l’annexiun l’onn 1938 (a partir dal 1933 a moda clandestina) ha existì en l’Austria ina NSDAP austriaca sco partida locala dals naziunalsocialists tudestgs.
* [[Rumenia]]: Garda da fier (fundaziun 1927, a la pussanza 1940–1941). Durant la fasa da reschim ha quella furmà, en ina coaliziun cun il militar, la partida statala rumena sut Ion Antonescu.
* [[Croazia]]: Ustascha (fundaziun 1929, a la pussanza 1941–1945)
* [[Spagna]]: Falangists (fundaziun 1933, a la pussanza 1936–1977). A partir dal 1937 sco fracziun parziala entaifer la partida statala franquistica F.E.T. y de las JONS.
* [[Ungaria]]: Partida da las cruschs a frizzas (fundaziun 1935, a la pussanza 1944–1945).
Daspera han existì partidas faschisticas europeicas senza agen reschim tranter auter en ils suandants stadis: [[Austria]], [[Belgia]], [[Bulgaria]], [[Danemarc]], [[Finlanda]], [[Frantscha]], [[Gronda Britannia]], [[Irlanda]], [[Islanda]], [[Lettonia]], [[Liechtenstein]], [[Luxemburg]], [[Norvegia]], [[Pajais Bass]], [[Pologna]], [[Serbia]], [[Svezia]], [[Svizra]] (Front naziunala), [[Tschecoslovachia]] ed [[Uniun sovietica]].
== Gruppaziuns faschisticas ordaifer l’Europa ==
[[Datoteca:1938_Naka_yoshi_sangoku.jpg|thumb|160px|Placat da propaganda giapunais dal 1938]]
Analog a la situaziun en l’[[Europa]] (partidas faschisticas senza agen reschim) hai dà avant e durant la Segunda Guerra mundiala sin auters continents gruppaziuns faschisticas, las qualas han operà sco partidas pitschnas u ordaifer il parlament, tranter auter en ils suandants stadis: [[Egipta]], [[Palestina]], [[Siria]] e [[Libanon]], [[Africa dal Sid]], [[Brasilia]], [[Chile]] e [[Stadis Unids]]. Ina rolla tut speziala, betg mo sco reschim etablì, mabain er sco partenari da coaliziun cun la Germania naziunalsocialistica e l’Italia faschistica (uschenumnadas Pussanzas da l’axa), ha giugà il [[Giapun]] (1926–1945) che duai perquai vegnir preschentà a fund:
L’impuls revoluziunar da divers teoretichers (sco Kita Ikki u Takabatake Motoyuki), gruppaziuns e partidas a partir dal 1920 è stà en il Giapun main exprimì che en l’Europa ed aveva plitost en mira la predominanza d’ina monarchia birocratica, nundemocratica, constituziunala a basa da valurs tradiziunalas che da stgaffir in urden cumplettamain nov. Las duas gruppaziuns las pli fermas dapi il 1936, la Tōhōkai e la partida da giuvenils stabilida tenor il model da la giuventetgna da Hitler, n’eran betg directamain moviments faschistics, ma tuttina segnads da tratgs sumegliants ad organisaziuns faschisticas. L’autoritarissem giapunais a partir dal 1940 sa lascha descriver il meglier sco in cumplex segnà da birocrats dal stadi, manaders economics conservativs e pretorians militars. Cumbain ch’è er en diever la noziun faschissem da Tennō, èsi problematic da vulair applitgar il term faschissem sin la situaziun en il Giapun. Parallelas datti bain areguard l’autoritarissem, il militarissem, il cumportament imperialistic e l’ideologia da razza. Da l’autra vart n’ha betg existì en il Giapun in moviment politic che vuleva arrivar a la pussanza; en pli è l’autoritad constituziunala restada – almain vers anora – intacta ed ha existì vinavant in tschert pluralissem. Sco elements essenzials dal faschissem han ultra da quai mancà (surtut avant il 1941/42) tendenzas vers ina partida unitara, da las massas u d’in manader. Ed areguard la successiun ‹moviment – ideologia – reschim› dal faschissem europeic fa Gregory J. Kasza valair che quella haja gì lieu qua precis en successiun cuntraria.<ref name="Kasza">Gregory J. Kasza: ''Fascism from above? Japan’s kakushin right in comparative perspective''. En: Stein, Ugelvik, Larsen: ''Fascism Outside Europe. The European Impulse Against Domestic Conditions in the Diffusion of Global Fascism''. Columbia University Press, 2002, p. 185ss.</ref>
== Perscrutaziun dal faschissem ==
Tar las uschenumnadas teorias dal faschissem sa tracti da teorias scientificas che sa stentan da descriver ed explitgar las raschuns ed ils tratgs caracteristics dal faschissem sco fenomen istoric. En las scienzas istoricas e socialas han ins sviluppà per quest intent diversas avischinaziuns teoreticas, las qualas sa differenzieschan surtut areguard la dumonda tge elements che sajan da considerar sco caracteristics resp. paradigmatics per moviments faschistics sco er areguard ils facturs socials ed istorics ch’hajan manà al svilup da quests moviments.
=== Tranterguerras e temp da la Segunda Guerra mundiala ===
Il pensar ch’ha furmà la basa da l’ideologia faschistica sco er dal moviment naziunalistic, collectivistic resp. corporativ che dueva purtar quella, è sa sviluppà per grond apart avant l’Emprima Guerra mundiala (prefaschissem) ed ha cumenzà a sa far valair sin champ politic a l’entschatta dal tranterguerras.
Dapi l’entschatta dals onns 1920 han ins – parallel a l’avanzament da quest moviment en l’Italia – sviluppà numerusas teorias ed interpretaziuns en connex cun l’origin ed il caracter dal faschissem. Tut tenor la perspectiva scientifica dals singuls auturs han questas teorias ubain in accent sociologic, socio-economic u sociopsicologic. Las emprimas teorias han considerà l’ideologia e la politica da la partida da [[Benito Mussolini]] sco caracteristica constitutiva er per auters moviments cumparegliabels en l’Europa. Surtut il naziunalsocialissem tudestg han ins interpretà sco furma extrema dal faschissem.
Il marxissem (tant da l’ost sco er dal vest) ha valità da quel temp il faschissem sut aspects socio-economics sco expressiun e consequenza d’ina profunda crisa dal chapitalissem da monopols. Interpretaziuns ch’èn s’orientadas a l’analisa da las classas han classifitgà ils faschists sco marionettas dals chapitalists (uschenumnada teoria d’agents), sco classa mesauna che sa radicalisescha a medem temp cunter la burgaisia ed il proletariat, sco consequenza da la dissoluziun da la structura da classas tradiziunala ubain sco nov bonapartissem che profitia dal spazi vid tranter las forzas da las classas che neutraliseschian ina l’autra.
En pliras resoluziuns ha l’Internaziunala communistica condemnà tranter il 1924 ed il 1935 il faschissem sco «dictatura terroristica dals elements ils pli reacziunars, schovinistics ed imperialistics dal chapital da finanzas» (Georgi Dimitroff).
Quests puntgs da vista temprivs, per il pli d’orientaziun monocausala u reducziunistica, valan oz sco antiquads.<ref>Stanley Payne: ''Geschichte des Faschismus. Aufstieg und Fall einer europäischen Bewegung.'' Propyläen, Berlin 2001, p. 592.</ref>
En Germania èn gia sa fatgas valair baud tesas che s’orienteschan – vidvart [[Karl Marx|Marx]] – a la psicanalisa da [[Sigmund Freud]], tranter auter per explitgar l’abilitad surprendenta da moviments faschistics da mobilisar las massas. Pli tard han las lavurs da la Scola da Francfurt intercurì l’inclinaziun da la burgaisia pitschna envers ina structura da la persunalitad specifica, il «caracter autoritar», ed ensemen cun quel envers il princip dal manader. Quest caracter social, ch’è sa sviluppà en Germania surtut dal temp da l’imperi e da la Republica da Weimar, è vegnì considerà sco basa sociopsicologica essenziala da structuras da la societad faschisticas.
Cun l’avanzament dal naziunalsocialissem èn alura daventadas impurtantas teorias dal faschissem ch’accentueschan aspects da la politica economica. Hermann Heller, Rudolf Hilferding, Richard Löwenthal, Franz Borkenau ed auters han preschentà studis ch’han er analisà la «faschisaziun» da l’entir’Europa suenter ch’ils naziunalsocialists èn arrivads a la pussanza e la midada da funcziun dal liberalissem ch’è stada colliada cun quest svilup. Tematisà vegn il faschissem en quest connex a moda cuntraria – ubain sco emprova da manar natiers ina modernisaziun accelerada, ubain sco revolta tradiziunalistica, drizzada cunter la moderna.
=== Discussiun teoretica suenter il 1945 ===
[[Datoteca:Hannah Arendt 1975 (cropped).jpg|thumb|200px|Hannah Arendt (1975)]]
Suenter il 1945 han dominà en l’[[Europa dal Vest]] ed ils [[Stadis Unids]] las teorias dal totalitarissem che consideravan il faschissem ed il realsocialissem sco dictaturas da sumegliant caracter. Quests studis èn sa stentads da preschentar ils sistems parlamentars da l’Occident sco exemplarics e da condemnar tant dictaturas da dretga sco da sanestra sco deviaziuns da quest ideal. Cuntrari a la teoria dal faschissem tematisescha la teoria dal totalitarissem pia sumeglientschas structuralas, metodicas ed ideologicas da differents sistems da regenza dictatorics, sajan quels faschistics ubain communistics.
Expressiun pregnanta ha quest dualissem tranter faschissem e totalitarissem chattà en la [[Guerra fraida]]. D’ina vart è numnadamain il cuntramodel al totalitarissem sa sviluppà al stabilisatur d’identitad da las democrazias liberalas dal vest; da l’autra vart ha la noziun dal faschissem enconuschì da quel temp ina nova conjunctura surtut en si’interpretaziun marxistica.
Sco dus pensaders d’atgna tempra dals emprims decennis suenter la fin da la guerra sajan menziunads Hannah Arendt ed Ernst Nolte:
La tesa dal totalitarissem che [[Hannah Arendt]] ha sviluppà en si’ovra politica principala ‹Elemente und Ursprünge totaler Herrschaft› (‹The Origins of Totalitarianism›) ha sulettamain considerà ils sistems politics dal naziunalsocialissem ed il stalinissem fin la mort da Stalin il 1953 sco totalitars. Cuntrari a blers auters studis da ses temp, ch’avevan surtut en mira da cumparegliar in cun l’auter ils differents sistems totalitaristics, è Arendt sa stentada sper l’analisa dals «elements» da perscrutar ils «origins» da reschims totalitars. Tenor ses avis han l’antisemitissem, l’imperialissem, il rassissem e la societad da la massa ch’era londervi da sa sviluppar furmà motivs per il svilup dal domini da terror totalitar. Il faschissem talian ed il franquissem ha Arendt exclus da questa definiziun. E la noziun faschissem n’ha ella betg duvrà per caracterisar il naziunalsocialissem.
L’istoriograf [[Ernst Nolte]] ha dà a la discussiun novs impuls cun si’ovra ‹Der Faschismus in seiner Epoche› ch’è cumparida l’onn 1963. Nolte vesa il faschissem sco tratg caracteristic da l’epoca dal 1917 fin il 1945: Sulettamain da quel temp sajan ins sa stentà da far frunt a la smanatscha tras l’Uniun sovietica ed al clom da quella suenter al revoluziun mundiala cun meds faschistics. Cunter questa teoria che vesa il faschissem sco reacziun politica sin il success dal bolschevissem è percunter, tranter auters, sa drizzà Zeev Sternhell cun intercurir tratgs prefaschistics ch’eran gia avant maun avant la Revoluziun d’october. La noziun ‹faschissem› sco che la dovra Nolte è, en furma simplifitgada e savens pauc profunda, sa derasada vastamain ed è la finala vegnida applitgada sin quasi tut las dictaturas betg communisticas en l’Europa dal 20avel tschientaner. Surtut è er il naziunalsocialissem vegnì designà tras quai sco faschistic. Per part è il svilup schizunt ì uschè lunsch che ‹faschistic› vegniva duvrà sco denominaziun polemica per anticommunists d’orientaziun autoritara.
=== Accents entaifer la perscrutaziun actuala ===
Ozendi predomineschan en la perscrutaziun dal faschissem surtut access sociologics. Menziunads spezialmain sajan dus, numnadamain per l’ina la chapientscha generica da la noziun faschissem, per l’autra la cunfinaziun da quella da l’autoritarissem.
En la perscrutaziun cumparativa vegnan constatads parairis divergents, gea per part cuntradictorics, e quai betg mo tranter ils differents pensaders e manaders faschistics, mabain magari schizunt tranter quels dal medem moviment. Da l’autra vart èn ils singuls moviments faschistics segnads da numerus princips ed ideas centralas ch’èn sumegliants u schizunt identics. Questas ideas centralas communablas e tratgs ideologics fundamentals da tut ils moviments faschistics vegnan designads en la perscrutaziun sco faschissem generic (cf. latiers survart, en il chapitel ‹Definiziun›, las expectoraziuns da Lyons, Paxton e Gentile). Tar ils critichers da la noziun generica dal faschissem tutgan surtut ils represchentants dal concept dal totalitarissem sco Friedrich Pohlmann e Wolfgang Kraushaar.
[[Datoteca:Francoist_demonstration_in_Salamanca.jpg|thumb|220px|Manifestaziun da franquists a Salamanca (1937)]]
Colliada stretgamain cun la noziun generica dal faschissem è il problem da la cunfinaziun da quel envers auters tips da moviments e reschims. Cuntrari als concepts d’interpretaziun classics, per gronda part marxistics, è sa sviluppada en la perscrutaziun dal faschissem pli nova ina noziun dal faschissem pli differenziada. Ina rolla decisiva en quest connex gioga surtut la cunfinaziun da quel envers l’autoritarissem. Il franquissem en [[Spagna]] e l’Estado Novo portugais sut [[António de Oliveira Salazar]] vegnan per exempel interpretads ord vista marxistica sco fenomens specifics entaifer in faschissem general europeic; perscrutaziuns pli novas han percunter elavurà sper ils tratgs cuminaivels er las differenzas tranter quests ed auters moviments resp. reschims, ils quals èn bain tuts represchentants d’in «naziunalissem autoritar», ma na ston betg exnum vegnir considerads sco faschissem.
Uschia era la Falange en ses origin bain tuttavia in moviment faschistic ed ella dueva er furmar la basa organisatorica da la partida statala franquistica. Sco partida statala è quella però gia baud vegnida stgatschada a l’ur tras autras tendenzas entaifer il sistem da regenza franquistic ed uschia er privada da la pussanza. Tut en tut han elitas tradiziunalas che derivavan dal militar, da la baselgia e dals gronds proprietaris da terren giugà ina rolla bundant pli impurtanta per il reschim en Spagna ch’il moviment faschistic dal pajais. Tant l’Estado Novo en il [[Portugal]] sco er il reschim da [[Franco]] en [[Spagna]] portan tratgs d’ina dictatura militara e d’in corporatissem autoritar. La finamira da quests reschims, uschia fan valair divers perscrutaders, saja stà da conservar l’ierarchia sociala tradiziunala, entant che gruppaziuns faschisticas sajan sa stentadas da surmuntar il status quo cun mobilisar gruppas declassadas. En il cas da la Spagna, uschia vegn tuttavia concedì, possian ins però senz’auter discurrer per la fasa tempriva dal reschim fin il 1945 da tratgs «semifaschistics».<ref>Wolfgang Wippermann: ''Faschismustheorien. Zum Stand der gegenwärtigen Diskussion''. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1989.</ref>
== Annotaziuns ==
<references/>
== Litteratura ==
* Arnd Bauerkämper: ''Der Faschismus in Europa 1918–1945.'' Reclam, Stuttgart 2006, ISBN 3-15-017049-4.
* Jerzy W. Borejsza: ''Schulen des Hasses. Faschistische Systeme in Europa.'' Fischer TB, Francfurt a.M. 1999, ISBN 3-596-60160-6.
* Francis L. Carsten: ''Der Aufstieg des Faschismus in Europa.'' Europäische Verlagsanstalt, Francfurt a.M. 1968.
* Roger Griffin, Matthew Feldman (ed.): ''Fascism. Critical Concepts in Political Science.'' Tschintg toms. Routledge, Londra 2004.
* Armin Heinen: ''Erscheinungsformen des europäischen Faschismus.'' En: Christof Dipper, Lutz Klinkhammer, Alexander Nützenadel: ''Europäische Sozialgeschichte. Festschrift für Wolfgang Schieder.'' (= ''Historische Forschungen'', tom 68) Duncker & Humblot, Berlin 2000, ISBN 3-428-09843-9, p. 3–20.
* Philip Morgan: ''Fascism in Europe, 1919–1945.'' Routledge, New York 2003, ISBN 978-0-415-16942-4.
* Ernst Nolte: ''Der Faschismus in seiner Epoche. Action française, italienischer Faschismus, Nationalsozialismus.'' Piper, Minca 1984, ISBN 3-492-10365-0.
* Robert Paxton: ''Anatomie des Faschismus.'' DVA, Minca 2006, ISBN 3-421-05913-6.
* Stanley G. Payne: ''Geschichte des Faschismus. Aufstieg und Fall einer europäischen Bewegung.'' Propyläen, Berlin 2001, ISBN 3-549-07148-5.
* Werner Röhr: ''Faschismusforschung im Spiegel der Kritik.'' Aurora, Berlin 2014, ISBN 978-3-359-02536-8.
* ''Reactionary Nationalists, Fascists and Dictatorships in the Twentieth Century.'' Ed. Ismael Saz, Zira Box, Toni Morant, Julian Sanz; Palgrave, 2019.
* Thomas Schlemmer / Hans Woller (ed.): ''Der Faschismus in Europa. Wege der Forschung.'' de Gruyter/Oldenbourg, Minca 2014, ISBN 978-3-486-77843-4.
* Wolfgang Wippermann: ''Europäischer Faschismus im Vergleich (1922–1982).'' Suhrkamp, Francfurt a.M. 1983, ISBN 3-518-11245-7.
* Wolfgang Wippermann: ''Faschismus. Eine Weltgeschichte vom 19. Jahrhundert bis heute.'' Primus, Darmstadt 2009, ISBN 3-89678-367-X.
* Friedrich Hacker: ''Das Faschismus-Syndrom. Analyse eines aktuellen Phänomens''. Fischer-Taschenbuch-Verlag, Francfurt a.M. 1992, ISBN 3-596-10775-X.
* Konrad Hecker: ''Der Faschismus und seine demokratische Bewältigung.'' GegenStandpunkt, Minca 1996, ISBN 3-929211-02-5.
* Christoph Cornelißen, Lutz Klinkhammer, Wolfgang Schwentker (ed.): ''Erinnerungskulturen. Deutschland, Italien und Japan seit 1945.'' Fischer, Francfurt a.M. 2003, ISBN 3-596-15219-4.
== Colliaziuns ==
{{Commonscat|Fascism|Faschissem}}
* [https://web.archive.org/web/20081204111538/http://www.shoa.de/drittes-reich/ideologie-und-weltanschauung/143.html ''Faschissem''], sin shoa.de
* Beate Scholz: [http://d-nb.info/971747318/34 ''Italienischer Faschismus als ‹Export›-Artikel (1927–1935). Ideologische und organisatorische Ansätze zur Verbreitung des Faschismus im Ausland''] (PDF)
* Fernando Esposito: [http://docupedia.de/zg/Esposito_faschismus_v1_de_2016: ''Faschismus''], en: ''Docupedia Zeitgeschichte'', 6 da matg 2016
[[Categoria:Istorgia]]
[[Categoria:Artitgels recumandads (Istorgia mundiala)]]
l6r97i07bjk1kpb9e2or9jpspc6p5yy
Premi grischun da litteratura
0
14226
170258
168601
2026-04-02T15:47:32Z
Bild-Sprache
22665
/* Auturas premiadas ed auturs premiads[3] */
170258
wikitext
text/x-wiki
La '''Fundaziun Premi grischun da litteratura''', ch'è vegnida fundada da la soroptimista Milly Enderlin da Cuira, attribuescha mintg'onn ses premi dotà cun CHF 10'000.00 per prestaziuns extraordinarias per la litteratura dal Grischun.<ref>https://web.archive.org/web/20220223091616/http://www.soroptimist-chur.ch/buendner-literaturpreis/index.html</ref>
Auturas ed auturs che vivan en Grischun u han il dretg da burgais grischun ubain auturas ed auturs tar ils quals lur ovras stattan en stretg connex cun il Grischun, pon vegnir onuradas per lur lavur litterara en rumantsch, talian u tudestg cun il Premi grischun da litteratura / Premio letterario grigione / Bündner Literaturpreis.
Il cussegl da fundaziun sa cumpona da Köbi Gantenbein (Fläsch, president), Rita Schmid (Vals, vicepresidenta), Arianna Nussio (Brusio, Andeer), Elisabeth Flury (Lai) e Rico Valär (Zuoz, Zürich).<ref>https://www.suedostschweiz.ch/kultur-musik/2021-01-28/rettung-in-letzter-minute</ref>
== Auturas premiadas ed auturs premiads<ref>https://www.suedostschweiz.ch/kultur-musik/2021-04-07/drei-preise-fuers-buendner-literaturschaffen</ref> ==
* 2026: Begoña Feijoo Fariña, Poschiavo<ref>https://ilbernina.ch/notizie/cultura/premio-letterario-grigione-2026-per-begona-feijoo-farina</ref>
* 2025: [[Flurina Badel]], Ftan<ref>https://www.rtr.ch/novitads/grischun/per-ses-roman-tschiera-flurina-badel-survegn-premi-grischun-da-litteratura</ref>
* 2024: [[Jessica Zuan]], Barcelona/Segl Maria<ref>https://www.rtr.ch/cultura/launa-da-pavagls-jessica-zuan-survegn-premi-grischun-da-litteratura-2024</ref>
* 2023: Joachim B. Schmidt, Reykyavik/Mantogna
* 2022: [[Gion Mathias Cavelty]], Cuira/Turitg<ref>https://www.rtr.ch/cultura/cultura/premi-da-litteratura-grischun-gion-mathias-cavelty-survegn-il-premi-2022</ref>
* 2021: Asa S. Hendry; Luca Maurizio; Ursina Trautmann
* 2020: Romana Ganzoni, Schlarigna
* 2019: Andri Perl, Cuira
* 2018: Melitta Breznik
* 2017: Massimo Lardi
* 2016: Mariella Mehr
* 2015: Angelika Overath, Sent
* 2014: [[Oscar Peer]], Cuira/Lavin
* 2013: Silvio Huonder, Schwielowsee (b. Berlin)/Cuira
* 2012: Andrea Paganini, Cuira/Poschiavo
* 2011: Leta Semadeni, Lavin
* 2010: Peter Michael-Caflisch, Arezen
* 2009: [[Leo Tuor]], Surrein
* 2008: Margrit Sprecher, Turitg-Cuira
* 2007: Benedetto Vigne, Turitg-Salouf
* 2006: Andrea Bellasi und Ursula Riederer, Tusaun
* 2005: Vincenzo Todisco, Razén
* 2004: Cesare Santi, Soazza-Chiasso
* 2003: Bernadette Lerjen-Sarbach, Zizers
* 2002: Robert Vieli, Cuira
* 2001: Rut Plouda, Ftan
* 2000: Kurt Wanner, Splügen
* 1999: Cathomas/Fischbacher/Jecklin
== Annotaziuns ==
<references/>
[[Categoria:Cultura dal chantun Grischun]]
d4zp4blgwznd9zakzh2jmkn35ru3hyn
Obersaxen Mundaun
0
14382
170273
169423
2026-04-02T17:41:06Z
Albinfo
2471
model vischnancas: correcutra
170273
wikitext
text/x-wiki
{{stub}}
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Obersaxen Mundaun
|Tip = Vischnanca politica
|Vopna = CHE Obersaxen Mundaun COA.svg
|Panorama = Obersaxen westwärts.jpg
|Descripziun = Obersaxen
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = Grischun
|Regiun = Surselva
|Titel president =
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Charta = Karte Gemeinde Obersaxen-Mundaun 2016.png
|Autezza =
|Surfatscha = 70,36
|Populaziun = {{EWZ CH|CH-GR|3988}}
|Data populaziun = {{EWD|CH-GR}}
|Spessezza = 17
|Fracziuns =
|Cunfina cun =
|NS = 46.75
|EW = 9.095
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP =
|Preselecziun =
|UST = 3988
|Abitants =
|Surnum =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web = www.obersaxenmundaun.swiss
|eLIR =
}}
'''Obersaxen Mundaun''' è ina vischnanca politica svizra en il {{chantun|Grischun}}, en la [[Regiun Surselva]].
{{Surselva}}
[[Categoria:Vischnancas dal chantun Grischun]]
[[Categoria:Vischnancas grischunas - per repassar]]
[[Categoria:Obersaxen Mundaun| ]]
cxdeomvlarwma3io6hxond9822p37k7
Wikipedia:La pinta
4
14561
170260
169845
2026-04-02T16:26:03Z
Bild-Sprache
22665
/* Was machen? */ Antwort
170260
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:«Grazcha fich per il lavur!» – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tier ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»
:Jetzt wieder auf der Sprache der «Bassa», so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
t9hqcni79nujb6wjstlygbd0my59w8x
170261
170260
2026-04-02T16:28:09Z
Bild-Sprache
22665
/* Was machen? */
170261
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
'''Fetter Text'''== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tier ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
nkobkla6lbgpjzu2xkqebpr7k7z6in7
170262
170261
2026-04-02T16:29:11Z
Bild-Sprache
22665
/* Keine Google-Indexierung? */
170262
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
'''Fetter Text'''== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
khpjj67o6bqgwa67zhe45st62r7r1qo
170271
170262
2026-04-02T17:03:59Z
Albinfo
2471
/* Keine Google-Indexierung? */ Fix
170271
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
ryltyewuf3vr4i9vqroliq5rszo7n2t
170272
170271
2026-04-02T17:15:16Z
Albinfo
2471
/* Was machen? */ Antwort
170272
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]]: Grazcha fich per tia lavur: [https://rm.wikipedia.org/wiki/Spezial:Neue_Seiten?namespace=all&tagfilter=&username=&size-mode=min&size=&wpFormIdentifier=newpagesform 18 artigels nouvs] il mais passo!
::@[[Utilisader:Horgner|Horgner]]: Da sind wir bei der Diskussion, was in rmWP rein soll. Meines Erachtens ist hier weniger mehr! Nicht einfach möglichst viele Artikel, die keinen Mehrwert bieten. Insofern unterstütze ich den Löschantrag.
::Meines Erachtens sollte rmWP den Fokus legen auf Bündner Themen und rätoromanische Kultur – Lemma, die auch über eine Suchmaschine gefunden werden können und so von Rätoromanen eingegeben werden könnten. Wenn jemand einen guten rätoromanischen Artikel über eine brasilianische Band schreiben möchte: von mir aus. Aber Gebastel und Stubs von Fremdsprachigen (wie mir) ohne Mehrwert gehören meines Erachterns gelöscht. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 19:15, 2. avr 2026 (CEST)
0dg3bhyv6otmq4qqw7zxf0x9ofc0hix
170274
170272
2026-04-02T18:03:12Z
Bild-Sprache
22665
Nov chapitel /* Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu ideja */
170274
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]]: Grazcha fich per tia lavur: [https://rm.wikipedia.org/wiki/Spezial:Neue_Seiten?namespace=all&tagfilter=&username=&size-mode=min&size=&wpFormIdentifier=newpagesform 18 artigels nouvs] il mais passo!
::@[[Utilisader:Horgner|Horgner]]: Da sind wir bei der Diskussion, was in rmWP rein soll. Meines Erachtens ist hier weniger mehr! Nicht einfach möglichst viele Artikel, die keinen Mehrwert bieten. Insofern unterstütze ich den Löschantrag.
::Meines Erachtens sollte rmWP den Fokus legen auf Bündner Themen und rätoromanische Kultur – Lemma, die auch über eine Suchmaschine gefunden werden können und so von Rätoromanen eingegeben werden könnten. Wenn jemand einen guten rätoromanischen Artikel über eine brasilianische Band schreiben möchte: von mir aus. Aber Gebastel und Stubs von Fremdsprachigen (wie mir) ohne Mehrwert gehören meines Erachterns gelöscht. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 19:15, 2. avr 2026 (CEST)
== Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu ideja ==
[[File:Pinus cembra20080705.jpg|thumb|Dschember u schiember u schember]]
Ün bun artichel sur il bös-ch d'aguoglias – puter e vallader: «Dschember». Sursilvan: «Schiember». Sutsilvan, surmiran e rumantsch grischun: «Schember» exista già in ''rumantsch grischun'' in lung ed in larg.
Actuelmaing scriv eau artichels sur la cultura engiadinaisa in ''rumauntsch puter'', inua cha quist bös-ch ho üna rolla principela. Aunz ch'eau scriv però ün artichel, guard eau, scha quist exista già in ün oter idiom.
Perche cha quist bös-ch es fich important in l'Engiadina e cuntschaint scu ''dschember'' e na scu ''schember'', d'heja creo ün nouv artichel cuort cun infurmaziuns in pü sur la rolla dal ''dschember'' in Engiadina. A la fin da l'artichel – suot il titel «Guarda eir» – d'heja fat la notizcha, cha que do dapü infurmaziuns sur quist bös-ch in ''rumantsch grischun'' e d'he collio l'artichel cun quel in rumantsch grischun.
Albinfo, ün vichipediaun da la vichipedia tudas-cha, ho installo üna chaschetta sur il artichel «Questa pagina è scritta en Puter. Igl exista eir in artitgel savant il medem tema en rumantsch grischun».
'''Uschè vain fat l'installaziun da la chaschetta:'''
* Ir sün la functiun «+»
* tscherner «Vorlage»
* Der aint «idiom»
* A la schnestra marker tuot ils trais quadrats.
* In «1» scriver il nom dal idiom egen.
* In «lemma2» scriver il nom dal artichel (quel in l'oter idiom).
* In «idiom2» scriver il nom dal idiom da l'artichel, chi es scrit in l'oter idiom.
Quist scu ideja ed exaimpel per üna soluziun e collavuraziun in ''vichipedia rumantscha'' trauter ils idioms: https://rm.wikipedia.org/wiki/Dschember [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 20:03, 2. avr 2026 (CEST)
qgo4i5xzylwqmzdo2kwqfliskfj89kj
170275
170274
2026-04-02T18:04:10Z
Bild-Sprache
22665
/* Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu ideja */
170275
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]]: Grazcha fich per tia lavur: [https://rm.wikipedia.org/wiki/Spezial:Neue_Seiten?namespace=all&tagfilter=&username=&size-mode=min&size=&wpFormIdentifier=newpagesform 18 artigels nouvs] il mais passo!
::@[[Utilisader:Horgner|Horgner]]: Da sind wir bei der Diskussion, was in rmWP rein soll. Meines Erachtens ist hier weniger mehr! Nicht einfach möglichst viele Artikel, die keinen Mehrwert bieten. Insofern unterstütze ich den Löschantrag.
::Meines Erachtens sollte rmWP den Fokus legen auf Bündner Themen und rätoromanische Kultur – Lemma, die auch über eine Suchmaschine gefunden werden können und so von Rätoromanen eingegeben werden könnten. Wenn jemand einen guten rätoromanischen Artikel über eine brasilianische Band schreiben möchte: von mir aus. Aber Gebastel und Stubs von Fremdsprachigen (wie mir) ohne Mehrwert gehören meines Erachterns gelöscht. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 19:15, 2. avr 2026 (CEST)
== Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu ideja ==
[[File:Pinus cembra20080705.jpg|thumb|Dschember u schiember u schember]]
Ün bun artichel sur il bös-ch d'aguoglias (puter e vallader: «Dschember». Sursilvan: «Schiember». Sutsilvan, surmiran e rumantsch grischun: «Schember») exista già in ''rumantsch grischun'' in lung ed in larg.
Actuelmaing scriv eau artichels sur la cultura engiadinaisa in ''rumauntsch puter'', inua cha quist bös-ch ho üna rolla principela. Aunz ch'eau scriv però ün artichel, guard eau, scha quist exista già in ün oter idiom.
Perche cha quist bös-ch es fich important in l'Engiadina e cuntschaint scu ''dschember'' e na scu ''schember'', d'heja creo ün nouv artichel cuort cun infurmaziuns in pü sur la rolla dal ''dschember'' in Engiadina. A la fin da l'artichel – suot il titel «Guarda eir» – d'heja fat la notizcha, cha que do dapü infurmaziuns sur quist bös-ch in ''rumantsch grischun'' e d'he collio l'artichel cun quel in rumantsch grischun.
Albinfo, ün vichipediaun da la vichipedia tudas-cha, ho installo üna chaschetta sur il artichel «Questa pagina è scritta en Puter. Igl exista eir in artitgel savant il medem tema en rumantsch grischun».
'''Uschè vain fat l'installaziun da la chaschetta:'''
* Ir sün la functiun «+»
* tscherner «Vorlage»
* Der aint «idiom»
* A la schnestra marker tuot ils trais quadrats.
* In «1» scriver il nom dal idiom egen.
* In «lemma2» scriver il nom dal artichel (quel in l'oter idiom).
* In «idiom2» scriver il nom dal idiom da l'artichel, chi es scrit in l'oter idiom.
Quist scu ideja ed exaimpel per üna soluziun e collavuraziun in ''vichipedia rumantscha'' trauter ils idioms: https://rm.wikipedia.org/wiki/Dschember [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 20:03, 2. avr 2026 (CEST)
3bkv7g1i7fh064kqe5gbuv027ny67e6
170276
170275
2026-04-02T18:07:53Z
Bild-Sprache
22665
/* Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu ideja */
170276
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]]: Grazcha fich per tia lavur: [https://rm.wikipedia.org/wiki/Spezial:Neue_Seiten?namespace=all&tagfilter=&username=&size-mode=min&size=&wpFormIdentifier=newpagesform 18 artigels nouvs] il mais passo!
::@[[Utilisader:Horgner|Horgner]]: Da sind wir bei der Diskussion, was in rmWP rein soll. Meines Erachtens ist hier weniger mehr! Nicht einfach möglichst viele Artikel, die keinen Mehrwert bieten. Insofern unterstütze ich den Löschantrag.
::Meines Erachtens sollte rmWP den Fokus legen auf Bündner Themen und rätoromanische Kultur – Lemma, die auch über eine Suchmaschine gefunden werden können und so von Rätoromanen eingegeben werden könnten. Wenn jemand einen guten rätoromanischen Artikel über eine brasilianische Band schreiben möchte: von mir aus. Aber Gebastel und Stubs von Fremdsprachigen (wie mir) ohne Mehrwert gehören meines Erachterns gelöscht. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 19:15, 2. avr 2026 (CEST)
== Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu ideja ==
[[File:Pinus cembra20080705.jpg|thumb|Dschember u schiember u schember]]
Ün bun artichel sur il bös-ch d'aguoglias (puter e vallader: «Dschember». Sursilvan: «Schiember». Sutsilvan, surmiran e rumantsch grischun: «Schember») exista già in ''rumantsch grischun'' in lung ed in larg.
Actuelmaing scriv eau artichels sur la cultura engiadinaisa in ''rumauntsch puter'', inua cha quist bös-ch ho üna rolla principela. Aunz ch'eau scriv però ün artichel, guard eau, scha quist exista già in ün oter idiom.
Perche cha quist bös-ch es fich important in l'Engiadina e cuntschaint scu ''dschember'' e na scu ''schember'', d'heja creo ün nouv artichel cuort cun infurmaziuns in pü sur la rolla dal ''dschember'' in Engiadina. A la fin da l'artichel – suot il titel «Guarda eir» – d'heja fat la notizcha, cha que do dapü infurmaziuns sur quist bös-ch in ''rumantsch grischun'' e d'he collio l'artichel cun quel in rumantsch grischun.
Albinfo, ün vichipediaun da la ''vichipedia tudas-cha'', ho installo üna chaschetta sur il artichel «Questa pagina è scritta en Puter. Igl exista eir in artitgel savant il medem tema en rumantsch grischun».
'''Uschè vain fat l'installaziun da la chaschetta:'''
* Ir sün la functiun «+»
* tscherner «Vorlage»
* Der aint «idiom»
* A la schnestra marker tuot ils trais quadrats.
* In «1» scriver il nom dal idiom egen.
* In «lemma2» scriver il nom dal artichel (quel in l'oter idiom).
* In «idiom2» scriver il nom dal idiom da l'artichel, chi es scrit in l'oter idiom.
Quist scu ideja ed exaimpel per üna soluziun e collavuraziun in ''vichipedia rumantscha'' trauter ils idioms: https://rm.wikipedia.org/wiki/Dschember [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 20:03, 2. avr 2026 (CEST)
qpkmql9pz8ba3g2t890b11c8uqwke10
170277
170276
2026-04-02T18:08:36Z
Bild-Sprache
22665
/* Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu ideja */
170277
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]]: Grazcha fich per tia lavur: [https://rm.wikipedia.org/wiki/Spezial:Neue_Seiten?namespace=all&tagfilter=&username=&size-mode=min&size=&wpFormIdentifier=newpagesform 18 artigels nouvs] il mais passo!
::@[[Utilisader:Horgner|Horgner]]: Da sind wir bei der Diskussion, was in rmWP rein soll. Meines Erachtens ist hier weniger mehr! Nicht einfach möglichst viele Artikel, die keinen Mehrwert bieten. Insofern unterstütze ich den Löschantrag.
::Meines Erachtens sollte rmWP den Fokus legen auf Bündner Themen und rätoromanische Kultur – Lemma, die auch über eine Suchmaschine gefunden werden können und so von Rätoromanen eingegeben werden könnten. Wenn jemand einen guten rätoromanischen Artikel über eine brasilianische Band schreiben möchte: von mir aus. Aber Gebastel und Stubs von Fremdsprachigen (wie mir) ohne Mehrwert gehören meines Erachterns gelöscht. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 19:15, 2. avr 2026 (CEST)
== Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu ideja ==
[[File:Pinus cembra20080705.jpg|thumb|Dschember u schiember u schember]]
Ün bun artichel sur il bös-ch d'aguoglias (puter e vallader: «Dschember». Sursilvan: «Schiember». Sutsilvan, surmiran e rumantsch grischun: «Schember») exista già in ''rumantsch grischun'' in lung ed in larg.
Actuelmaing scriv eau artichels sur la cultura engiadinaisa in ''rumauntsch puter'', inua cha quist bös-ch ho üna rolla principela. Aunz ch'eau scriv però ün artichel, guard eau, scha quist exista già in ün oter idiom.
Perche cha quist bös-ch es fich important in l'Engiadina e cuntschaint scu ''dschember'' e na scu ''schember'', d'heja creo ün nouv artichel cuort cun infurmaziuns in pü sur la rolla dal ''dschember'' in Engiadina. A la fin da l'artichel – suot il titel «Guarda eir» – d'heja fat la notizcha, cha que do dapü infurmaziuns sur quist bös-ch in ''rumantsch grischun'' e d'he collio l'artichel cun quel in rumantsch grischun.
Albinfo, ün vichipediaun da la ''vichipedia tudas-cha'', ho installo üna chaschetta sur il artichel «Questa pagina è scritta en Puter. Igl exista eir in artitgel savant il medem tema en rumantsch grischun».
'''Uschè vain fat l'installaziun da la chaschetta:'''
* Ir sün la functiun «+»
* tscherner «Vorlage»
* Der aint «idiom»
* A la schnestra marker tuot ils trais quadrats.
* In «1» scriver il nom dal idiom egen.
* In «lemma2» scriver il nom dal artichel (quel in l'oter idiom).
* In «idiom2» scriver il nom dal idiom da l'artichel, chi es scrit in l'oter idiom.
Quist scu ideja ed exaimpel per üna soluziun e collavuraziun in ''vichipedia rumantscha'' traunter ils idioms: https://rm.wikipedia.org/wiki/Dschember [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 20:03, 2. avr 2026 (CEST)
d91thzydb8ltjik4qlxw739fgu62a4d
170281
170277
2026-04-02T18:22:44Z
Bild-Sprache
22665
/* Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu ideja */
170281
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]]: Grazcha fich per tia lavur: [https://rm.wikipedia.org/wiki/Spezial:Neue_Seiten?namespace=all&tagfilter=&username=&size-mode=min&size=&wpFormIdentifier=newpagesform 18 artigels nouvs] il mais passo!
::@[[Utilisader:Horgner|Horgner]]: Da sind wir bei der Diskussion, was in rmWP rein soll. Meines Erachtens ist hier weniger mehr! Nicht einfach möglichst viele Artikel, die keinen Mehrwert bieten. Insofern unterstütze ich den Löschantrag.
::Meines Erachtens sollte rmWP den Fokus legen auf Bündner Themen und rätoromanische Kultur – Lemma, die auch über eine Suchmaschine gefunden werden können und so von Rätoromanen eingegeben werden könnten. Wenn jemand einen guten rätoromanischen Artikel über eine brasilianische Band schreiben möchte: von mir aus. Aber Gebastel und Stubs von Fremdsprachigen (wie mir) ohne Mehrwert gehören meines Erachterns gelöscht. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 19:15, 2. avr 2026 (CEST)
== Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu proposta ==
[[File:Pinus cembra20080705.jpg|thumb|Dschember u schiember u schember]]
Ün bun artichel sur il bös-ch d'aguoglias (puter e vallader: «Dschember». Sursilvan: «Schiember». Sutsilvan, surmiran e rumantsch grischun: «Schember») exista già in ''rumantsch grischun'' in lung ed in larg.
Actuelmaing scriv eau artichels sur la cultura engiadinaisa in ''rumauntsch puter'', inua cha quist bös-ch ho üna rolla principela. Aunz ch'eau scriv però ün artichel, guard eau, scha quist exista già in ün oter idiom.
Perche cha quist bös-ch es fich important in l'Engiadina e cuntschaint scu ''dschember'' e na scu ''schember'', d'heja creo ün nouv artichel cuort cun infurmaziuns in pü sur la rolla dal ''dschember'' in Engiadina. A la fin da l'artichel – suot il titel «Guarda eir» – d'heja fat la notizcha, cha que do dapü infurmaziuns sur quist bös-ch in ''rumantsch grischun'' e d'he collio l'artichel cun quel in rumantsch grischun.
Albinfo, ün vichipediaun da la ''vichipedia tudas-cha'', ho installo üna chaschetta sur il artichel «Questa pagina è scritta en Puter. Igl exista eir in artitgel savant il medem tema en rumantsch grischun».
'''Uschè vain fat l'installaziun da la chaschetta:'''
* Ir sün la functiun «+»
* tscherner «Vorlage»
* Der aint «idiom»
* A la schnestra marker tuot ils trais quadrats.
* In «1» scriver il nom dal idiom egen.
* In «lemma2» scriver il nom dal artichel (quel in l'oter idiom).
* In «idiom2» scriver il nom dal idiom da l'artichel, chi es scrit in l'oter idiom.
Quist scu ideja ed exaimpel per üna soluziun e collavuraziun in ''vichipedia rumantscha'' traunter ils idioms: https://rm.wikipedia.org/wiki/Dschember [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 20:03, 2. avr 2026 (CEST)
bzclafc2366goqzg5fmrydrhz87myxt
170287
170281
2026-04-02T19:31:54Z
Albinfo
2471
/* Keine Google-Indexierung? */ Antwort
170287
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
:::Es stockt schon und Google verhält sich nicht immer logisch. Wenn ich nach "Pastiziers grischunais" suche, finde ich [[Tuorta da nuschs]], wenn ich nach "tuorta da nuschs" oder https://rm.wikipedia.org/wiki/Tuorta_da_nuschs suche, kriege ich den Artikel nicht angezeigt.
:::Geduld gefragt … [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 21:31, 2. avr 2026 (CEST)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]]: Grazcha fich per tia lavur: [https://rm.wikipedia.org/wiki/Spezial:Neue_Seiten?namespace=all&tagfilter=&username=&size-mode=min&size=&wpFormIdentifier=newpagesform 18 artigels nouvs] il mais passo!
::@[[Utilisader:Horgner|Horgner]]: Da sind wir bei der Diskussion, was in rmWP rein soll. Meines Erachtens ist hier weniger mehr! Nicht einfach möglichst viele Artikel, die keinen Mehrwert bieten. Insofern unterstütze ich den Löschantrag.
::Meines Erachtens sollte rmWP den Fokus legen auf Bündner Themen und rätoromanische Kultur – Lemma, die auch über eine Suchmaschine gefunden werden können und so von Rätoromanen eingegeben werden könnten. Wenn jemand einen guten rätoromanischen Artikel über eine brasilianische Band schreiben möchte: von mir aus. Aber Gebastel und Stubs von Fremdsprachigen (wie mir) ohne Mehrwert gehören meines Erachterns gelöscht. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 19:15, 2. avr 2026 (CEST)
== Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu proposta ==
[[File:Pinus cembra20080705.jpg|thumb|Dschember u schiember u schember]]
Ün bun artichel sur il bös-ch d'aguoglias (puter e vallader: «Dschember». Sursilvan: «Schiember». Sutsilvan, surmiran e rumantsch grischun: «Schember») exista già in ''rumantsch grischun'' in lung ed in larg.
Actuelmaing scriv eau artichels sur la cultura engiadinaisa in ''rumauntsch puter'', inua cha quist bös-ch ho üna rolla principela. Aunz ch'eau scriv però ün artichel, guard eau, scha quist exista già in ün oter idiom.
Perche cha quist bös-ch es fich important in l'Engiadina e cuntschaint scu ''dschember'' e na scu ''schember'', d'heja creo ün nouv artichel cuort cun infurmaziuns in pü sur la rolla dal ''dschember'' in Engiadina. A la fin da l'artichel – suot il titel «Guarda eir» – d'heja fat la notizcha, cha que do dapü infurmaziuns sur quist bös-ch in ''rumantsch grischun'' e d'he collio l'artichel cun quel in rumantsch grischun.
Albinfo, ün vichipediaun da la ''vichipedia tudas-cha'', ho installo üna chaschetta sur il artichel «Questa pagina è scritta en Puter. Igl exista eir in artitgel savant il medem tema en rumantsch grischun».
'''Uschè vain fat l'installaziun da la chaschetta:'''
* Ir sün la functiun «+»
* tscherner «Vorlage»
* Der aint «idiom»
* A la schnestra marker tuot ils trais quadrats.
* In «1» scriver il nom dal idiom egen.
* In «lemma2» scriver il nom dal artichel (quel in l'oter idiom).
* In «idiom2» scriver il nom dal idiom da l'artichel, chi es scrit in l'oter idiom.
Quist scu ideja ed exaimpel per üna soluziun e collavuraziun in ''vichipedia rumantscha'' traunter ils idioms: https://rm.wikipedia.org/wiki/Dschember [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 20:03, 2. avr 2026 (CEST)
af796zyxmuce5di1tomzuq2102bjct2
170303
170287
2026-04-03T06:13:20Z
Horgner
1074
/* Was machen? */
170303
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
:::Es stockt schon und Google verhält sich nicht immer logisch. Wenn ich nach "Pastiziers grischunais" suche, finde ich [[Tuorta da nuschs]], wenn ich nach "tuorta da nuschs" oder https://rm.wikipedia.org/wiki/Tuorta_da_nuschs suche, kriege ich den Artikel nicht angezeigt.
:::Geduld gefragt … [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 21:31, 2. avr 2026 (CEST)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]]: Grazcha fich per tia lavur: [https://rm.wikipedia.org/wiki/Spezial:Neue_Seiten?namespace=all&tagfilter=&username=&size-mode=min&size=&wpFormIdentifier=newpagesform 18 artigels nouvs] il mais passo!
::@[[Utilisader:Horgner|Horgner]]: Da sind wir bei der Diskussion, was in rmWP rein soll. Meines Erachtens ist hier weniger mehr! Nicht einfach möglichst viele Artikel, die keinen Mehrwert bieten. Insofern unterstütze ich den Löschantrag.
::Meines Erachtens sollte rmWP den Fokus legen auf Bündner Themen und rätoromanische Kultur – Lemma, die auch über eine Suchmaschine gefunden werden können und so von Rätoromanen eingegeben werden könnten. Wenn jemand einen guten rätoromanischen Artikel über eine brasilianische Band schreiben möchte: von mir aus. Aber Gebastel und Stubs von Fremdsprachigen (wie mir) ohne Mehrwert gehören meines Erachterns gelöscht. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 19:15, 2. avr 2026 (CEST)
:::Da gehe ich mit euch voll einig. Ich sehe mich zwar als Inklusionist, aber der Ansatz das jede Sprachversion, auch die vom Sprachraum und Anzahl Sprechern eher Kleinen, ist zwar gut gemeint aber in der Realität undurchführbar, wie das Beispiel hier und auch in der Alemannischen Wikipedia zeigt. Die Artikel auf meinem Arbeitstisch haben sich seit die 2015 nicht mehr bewegt, nicht mal per Bot. Wahrscheinlich liessen sich in anderen Themengebieten ähnliche löschenswerte Beispiel finden. Um es aber ganz klar zu stellen es steht mir fern, der Community hier vorzuschreiben zu welchen Themen sie arbeiten kann oder soll. --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:13, 3. avr 2026 (CEST)
== Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu proposta ==
[[File:Pinus cembra20080705.jpg|thumb|Dschember u schiember u schember]]
Ün bun artichel sur il bös-ch d'aguoglias (puter e vallader: «Dschember». Sursilvan: «Schiember». Sutsilvan, surmiran e rumantsch grischun: «Schember») exista già in ''rumantsch grischun'' in lung ed in larg.
Actuelmaing scriv eau artichels sur la cultura engiadinaisa in ''rumauntsch puter'', inua cha quist bös-ch ho üna rolla principela. Aunz ch'eau scriv però ün artichel, guard eau, scha quist exista già in ün oter idiom.
Perche cha quist bös-ch es fich important in l'Engiadina e cuntschaint scu ''dschember'' e na scu ''schember'', d'heja creo ün nouv artichel cuort cun infurmaziuns in pü sur la rolla dal ''dschember'' in Engiadina. A la fin da l'artichel – suot il titel «Guarda eir» – d'heja fat la notizcha, cha que do dapü infurmaziuns sur quist bös-ch in ''rumantsch grischun'' e d'he collio l'artichel cun quel in rumantsch grischun.
Albinfo, ün vichipediaun da la ''vichipedia tudas-cha'', ho installo üna chaschetta sur il artichel «Questa pagina è scritta en Puter. Igl exista eir in artitgel savant il medem tema en rumantsch grischun».
'''Uschè vain fat l'installaziun da la chaschetta:'''
* Ir sün la functiun «+»
* tscherner «Vorlage»
* Der aint «idiom»
* A la schnestra marker tuot ils trais quadrats.
* In «1» scriver il nom dal idiom egen.
* In «lemma2» scriver il nom dal artichel (quel in l'oter idiom).
* In «idiom2» scriver il nom dal idiom da l'artichel, chi es scrit in l'oter idiom.
Quist scu ideja ed exaimpel per üna soluziun e collavuraziun in ''vichipedia rumantscha'' traunter ils idioms: https://rm.wikipedia.org/wiki/Dschember [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 20:03, 2. avr 2026 (CEST)
gz6ucikfzgy74jqz2l89ado8d35ql1g
170304
170303
2026-04-03T06:15:40Z
Horgner
1074
/* Was machen? */
170304
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
:::Es stockt schon und Google verhält sich nicht immer logisch. Wenn ich nach "Pastiziers grischunais" suche, finde ich [[Tuorta da nuschs]], wenn ich nach "tuorta da nuschs" oder https://rm.wikipedia.org/wiki/Tuorta_da_nuschs suche, kriege ich den Artikel nicht angezeigt.
:::Geduld gefragt … [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 21:31, 2. avr 2026 (CEST)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]]: Grazcha fich per tia lavur: [https://rm.wikipedia.org/wiki/Spezial:Neue_Seiten?namespace=all&tagfilter=&username=&size-mode=min&size=&wpFormIdentifier=newpagesform 18 artigels nouvs] il mais passo!
::@[[Utilisader:Horgner|Horgner]]: Da sind wir bei der Diskussion, was in rmWP rein soll. Meines Erachtens ist hier weniger mehr! Nicht einfach möglichst viele Artikel, die keinen Mehrwert bieten. Insofern unterstütze ich den Löschantrag.
::Meines Erachtens sollte rmWP den Fokus legen auf Bündner Themen und rätoromanische Kultur – Lemma, die auch über eine Suchmaschine gefunden werden können und so von Rätoromanen eingegeben werden könnten. Wenn jemand einen guten rätoromanischen Artikel über eine brasilianische Band schreiben möchte: von mir aus. Aber Gebastel und Stubs von Fremdsprachigen (wie mir) ohne Mehrwert gehören meines Erachterns gelöscht. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 19:15, 2. avr 2026 (CEST)
:::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]], @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]:Da gehe ich mit euch voll einig. Ich sehe mich zwar als Inklusionist, aber der Ansatz das jede Sprachversion, auch die vom Sprachraum und Anzahl Sprechern eher Kleinen, ist zwar gut gemeint aber in der Realität undurchführbar, wie das Beispiel hier und auch in der Alemannischen Wikipedia zeigt. Die Artikel auf meinem Arbeitstisch haben sich seit die 2015 nicht mehr bewegt, nicht mal per Bot. Wahrscheinlich liessen sich in anderen Themengebieten ähnliche löschenswerte Beispiel finden. Um es aber ganz klar zu stellen es steht mir fern, der Community hier vorzuschreiben zu welchen Themen sie arbeiten kann oder soll. --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:13, 3. avr 2026 (CEST)
== Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu proposta ==
[[File:Pinus cembra20080705.jpg|thumb|Dschember u schiember u schember]]
Ün bun artichel sur il bös-ch d'aguoglias (puter e vallader: «Dschember». Sursilvan: «Schiember». Sutsilvan, surmiran e rumantsch grischun: «Schember») exista già in ''rumantsch grischun'' in lung ed in larg.
Actuelmaing scriv eau artichels sur la cultura engiadinaisa in ''rumauntsch puter'', inua cha quist bös-ch ho üna rolla principela. Aunz ch'eau scriv però ün artichel, guard eau, scha quist exista già in ün oter idiom.
Perche cha quist bös-ch es fich important in l'Engiadina e cuntschaint scu ''dschember'' e na scu ''schember'', d'heja creo ün nouv artichel cuort cun infurmaziuns in pü sur la rolla dal ''dschember'' in Engiadina. A la fin da l'artichel – suot il titel «Guarda eir» – d'heja fat la notizcha, cha que do dapü infurmaziuns sur quist bös-ch in ''rumantsch grischun'' e d'he collio l'artichel cun quel in rumantsch grischun.
Albinfo, ün vichipediaun da la ''vichipedia tudas-cha'', ho installo üna chaschetta sur il artichel «Questa pagina è scritta en Puter. Igl exista eir in artitgel savant il medem tema en rumantsch grischun».
'''Uschè vain fat l'installaziun da la chaschetta:'''
* Ir sün la functiun «+»
* tscherner «Vorlage»
* Der aint «idiom»
* A la schnestra marker tuot ils trais quadrats.
* In «1» scriver il nom dal idiom egen.
* In «lemma2» scriver il nom dal artichel (quel in l'oter idiom).
* In «idiom2» scriver il nom dal idiom da l'artichel, chi es scrit in l'oter idiom.
Quist scu ideja ed exaimpel per üna soluziun e collavuraziun in ''vichipedia rumantscha'' traunter ils idioms: https://rm.wikipedia.org/wiki/Dschember [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 20:03, 2. avr 2026 (CEST)
byyl813d29jmus7gh2fbga1dt76l0k3
170314
170304
2026-04-03T11:28:18Z
Albinfo
2471
/* Was machen? */
170314
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="margin-right: 14em;">
{{Wikipedia-La Pinta}}
</div>
== Mes cisalpin ==
Bon dì, ve scrivi in milanes che tant se capissom benon.
Volevi invitàv al "Mes cisalpin": l'ann passad hem fad un'editathon dedicada ai lengue gall-italeghe (con la Wikipedia piemontesa, lombarda, ligurina e emiliana-romagnoeula) e quell marz chi volevom fàlla pussee granda, a meter dent tute i lengue de la banda cisalpina!
In quella editathon chi se scrivaria di sgent, sit e storia lombarda, piemontesa, romancia, ladina, ligurina, emiliana, romagnoeula, veneta e furlana. Volii sgiontàv? [[Utilisader:Sciking|Sciking]] ([[Utilisader discussiun:Sciking|talk]]) 16:27, 26. schan 2024 (CET)
== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].
We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[Special:Contributions/Andreas|Andreas]] (administrator)
These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.
However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.
Thanks, [[Utilisader:Superpes15|Superpes15]] ([[Utilisader discussiun:Superpes15|talk]]) 23:54, 7. favr 2024 (CET)
== Lavuratori a Mustér: 19-22 da favrer 2026 ==
Cordiala invitaziun ad in luvratori da scriver!
Wikimedia CH vul denter auter explicit promover artechels rumantschs da tuts idioms. Quei cun in luvratori en collaboraziun culla claustra da Mustér, dils 19 entochen ils 22 da fevrer 2026 a Mustér.
La finamira ei da haver entuorn 20 auturas ed auturs svizzers e digl exteriur che possedan gia experientscha cun scriver contribuziuns per Wikipedia - ni era buc. Beinvegnidas ein numnadamein era novas persunas interessadas da scriver artechels: «Specialmein vulein nus plidentar auturas ed auturs che derivan digl entir spazi linguistic romontsch», scriva Wikimedia CH en ina communicaziun allas medias. Auturas ed auturs che scrivan per rumantsch, talian u tudestg ein cordialmein beinvegni da s'annunziar.
Infos, program ed annunzia sut:
https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026/Kloster
Cordialmein, @[[Utilisader:Cayne Wolf|Cayne Wolf]] 17:59, 9. oct 2025 (CET)
== Wikipedia 25: cercasi volontari per registrare un benvenuto sonoro ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div lang="it" dir="ltr">
[[File:Work-in-progress sketch of the Confetti mascot easter egg.jpg|frameless|250px|right]]
{{int:please-translate}}
{{int:Hello}},
scusate se scrivo in italiano!
Per il [[:m:Wikipedia 25|25° compleanno di Wikipedia]] e per creare delle [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|sorpresine per i lettori]] come proposto dalla Wikimedia Foundation, sto invitando i volontari delle varie Wikipedie dell'area italiana a registrare la frase "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella loro lingua regionale.
Il messaggio audio comparirà "a sorpresa" sulla Wikipedia in italiano e sulle altre wikipedie aderenti al progetto degli [[:m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|Ester eggs experiments]]. Farà parte di una raccolta di suoni che include tutte le registrazioni di "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nelle varie lingue registrate, più alcuni altri suoni provenienti da Commons. Quando un utente cliccerà sulla mascotte del Globetto (Baby Globe) che suona con un sintetizzatore, verrà riprodotto un suono casuale da questa raccolta. Quindi, la frase nella tua lingua non verrà riprodotta ogni volta, ma solo alcune volte e in modo casuale.
'''Briefing su come registrare il benvenuto sonoro su Wikipedia''' ([[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#c-CDekock-WMF-20251209155700-Song_Ng%C6%B0-20251201160400|da qui]]):
#la registrazione audio deve essere più corta di 10 secondi, e consistere solo nella frase "Benvenuti su Wikipedia" o "Ti diamo il benvenuto su Wikipedia" nella tua lingua regionale;
#il file va caricato su [[:commons:Special:UploadWizard|Wikimedia Commons]] e bisogna chiederne la protezione da parte di un admin di modo da impedire che sia vandalizzato o spostato;
#condividi il link del file su Commons [[:m:Talk:Wikipedia_25/Easter_egg_experiments#Are_there_ideas_or_elements_that_you_would_love_to_see_implemented_on_your_language_Wikipedia?|qui]] notificando l'utente CDekock-WMF;
#'''deadline''' per fornire i link agli audio su Commons dei "Benvenuti su Wikipedia": '''mercoledi 21 gennaio 2026'''.
Registriamo più audio possibile. {{Int:Feedback-thanks-title}} --[[User:Una tantum|Una tantum]] ([[User talk:Una tantum|talk]])
</div>
</div>
16:44, 14. schan 2026 (CET)
== Rapport d'ün inscunter da vichipediaunas rumauntschas e vichipediauns rumauntschs ==
A la reuniun dals vichipediauns ed vichipediaunas aunt la clostra da Mustér – '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/GLAM-on-Tour/Disentis_2026 GLAM on tour clostra Mustér in favrer 2026]''' – d' eiran traunter oter eir trais vichipediauns ed üna vichipediauna chi discuorran rumauntsch. Ils quels haun fundo üna pitschna gruppa – cumünaunza – per promouver l' activited aint illa vichipedia rumauntscha cun l'ideja d'ün concept per inscunters in avenir per interessentas ed interessents chi discuorran u imprendan rumauntsch ed haun già ün nivel per scriver simpels artichels.
'''L'ideja d'ün concept per inscunters in avenir'''
Ils vichipediauns e la vichipediauna chi d' eiran a la reuniun, haun elavuro idejas traunter se: «Nus pudessans scriver artichels simpels, ma da quels, chi haun da fer qualchosa cun la regiun rumauntscha. Scu ideja pudessans scriver biografias da persunas, chi sun relevantas per la regiun, sur cultura chi' d es impurtainta per ils rumauntschs, ma eir artechels sur vschninaunchas ed oter pü.»
L'ideja da la pitschna cumünaunza rumauntscha es eir cha artichels nu sun uschè complichos scu per exaimpel aint illa vichipedia tudas-cha, uschè cha eir scolaras e scolars paun incler bain a quels ed üser daperse.
La Vichipedia Rumauntscha sto per se svess ed as pudess profiler cun ün concept egen, scu üna vichipedia unica, chi nun es üna copcha da la Vichipedia Tudas-cha, Taliauna, Francesa u Inglaisa, perche cha las rumauntschas ed ils rumauntschs saun püssas linguas e pudessan ler artichels eir in otras linguas. Per quist ho la pitschna cumünaunza creo l'ideja d'ün concept egen per pussibels inscunters, inua ch'as po cultiver la lingua e la cultura rumauntscha eir in cumpagnia da vichipediaunas e vichipediauns.
La pitschna cumünaunza rumauntscha vuless organiser inscunters per interessentas ed interessents in Engiadina, Surselva ed eir a Cuira, per musser e der scoula scu cha's scriva artichels da wikipedia (infurmaziuns, maxima, reglas, tecnica), ma eir per cultiver la lingua, la cultura ed il dialog traunter se. Ed uschè as pudess sviluper cul temp ün spiert da cumünaunza eir traunter las vichipediaunas rumauntschas ed ils vichipediauns rumauntschs cun quels, chi sun rumauntschs, ma eir cun quels, chi haun imprais u imprendan rumauntsch. Uschè pudess la cumünaunza integrer persunas da la bassa u oters in sieu circul.
'''Bger agüd dalla Vichipedia Tudas-cha per la Vichipedia Rumauntscha'''
Vichipediauns da la Vichipedia Tudas-cha haun do bger agüd in tecnica ed ideas per la wikipedia rumauntscha. Els haun per exaimpel optimo models (boxas d'infurmaziun per l'ös). L'interess e l'agüd da las vichipediaunas tudas-chas e dals vichipediauns tudas-chs es fich grand, servizaivel ed ütil. La cumünaunza nun es in isolaziun, ella es part d'ün grand muond da vichipediaunas ed vichipediauns. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 14:16, 2. mars 2026 (CET)
<gallery>
Datoteca:Disentis, Winter - Rhätische Bahn.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto 1K4A7140.jpg|
Datoteca:Kloster-disentis-roman-bibliothek-2.jpg|
Datoteca:Kloster Disentis Romanische Bibliothek - Zeitungen 2.jpg|
Datoteca:Sagenhafte Survelva 20260219 1926.jpg|
Datoteca:Disentis GLAM 2026 Gruppenfoto La Pendenta 1K4A5934.jpg|
Datoteca:Wikifanten im Schnee-4.jpeg|
</gallery>
== Keine Google-Indexierung? ==
Ist das normal, dass Google neue Seite nur selten aufnimmt? In anderen Wikipedia-Sprachen ist das ja meist eine Sache von Minuten. Aber die letzte neue Seite, die über Google zu finden ist, stammt vom 14. Februar: [[Timon Peter]].
Ist das ein neues Problem oder schon länger so? [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 20:02, 4. mars 2026 (CET)
:@[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]: kürzlich musste ich feststellen, dass es ein solche Problem auch in en.WP gibt. Und zwar nicht aufgrund eines Fehlers von Google (wie ich zuerst meinte), sondern erwünscht von WP, siehe https://wikipediaservices.com/wikipedia-page-not-indexed-on-google . Den Artikel [https://www.google.com/search?q=Ursina+Giger+%28*+1985+a+Must%C3%A9r%29+ei+ina+cantadura+svizra+da+jazz%2C+cumponista+e+musicista+da+studio.+ Ursina Giger] von 22. Feb. findet Google aktuell. [[Utilisader:Hadi|Hadi]] ([[Utilisader discussiun:Hadi|talk]]) 20:21, 5. mars 2026 (CET)
::Ja, zwischenzeitlich hat Google etwas nachgeholt – aber hinkt immer noch hinterher.
::Danke jedenfalls für den Hinweis auf den Artikel. Da scheint es sich aber eher um "ungesichtete" Artikel zu handeln. Ich konnte jedenfalls kein "noindex" finden im Code. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:00, 5. mars 2026 (CET)
:::Es stockt schon und Google verhält sich nicht immer logisch. Wenn ich nach "Pastiziers grischunais" suche, finde ich [[Tuorta da nuschs]], wenn ich nach "tuorta da nuschs" oder https://rm.wikipedia.org/wiki/Tuorta_da_nuschs suche, kriege ich den Artikel nicht angezeigt.
:::Geduld gefragt … [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 21:31, 2. avr 2026 (CEST)
== Was machen? ==
Sali mitenand,
leider nicht in rätoromanisch... @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]], @[[Utilisader:Hadi|Hadi]], @[[Utilisader:Terfili|Terfili]]
Ich wollte die bemitleidenswerten Artikel die ich auf meiner Unterseite [[Utilisader:Horgner/Arbeitstisch]] zusammen gestellt habe, wahrscheinlich gibt es noch weitere, durchgehen und aufmotzen. Dabei bin ich mir nun nicht mehr sicher ob das in vielen Fällen Sinn macht [[Monthey]], [[Mase]], [[Täsch]], [[Erschmatt]], [[Ayent]], [[Grafschaft]] sind da gute Beispiele. Ich mache hier mal den Vorschlag, dass man solche Leichen die nur aus einem Satz, Kategorien und einer Navileiste bestehen löschen sollte, falls der Ort nicht im Kanton Graubünden liegt. Für Orte im Kanton Graubünden oder wo etwas mehr Arbeit schon reingesteckt wurde, würde ich meine Aufmotzaktion durchziehen. Löschen würde ich deshalb weil sogar die Sätze und Navileisten teilweise nicht mehr stimmen wegen den Gemeindefusionen. Was ist eure Meinung? --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:33, 31. mars 2026 (CEST)
:'''«Grazcha fich per il lavur!»''' – was so viel bedetuet, wie «vielen Dank für die Arbeit» (Idiom Puter). Albinfo und ich haben die Ortsartikel, die nur mit einem Satz angelegt sind, angeschaut. Sie sind nicht im Idiom Puter, weshalb ich sie nicht ausbauen kann. Zu diesem Thema habe ich generell eine Frage und einen Vorschlag an die Rätoromanen unter uns:
:'''«Nischi, nus nu pudains scriver qualchosa tiers ad ün artichel, chi'd es scrit in ün oter idiom, uschigliö fains ün battibuogl cun nossa lingua. Sur quist problem cun üna proposta per üna soluziun scriv eau in ün artichel separet sün La Pinta.»'''
:Jetzt wieder auf der Sprache der '''«Bassa»''', so bezeichnen die Bündnerromanen die Deutschschweiz: Viele dieser Artikel wurden vor langer Zeit angelegt und möglich, dass es sich um Wikipedianer handelt, die kein Rätoromanisch sprechen. Meiner Ansicht nach würde es Sinn machen, Artikel solcher Art zu löschen, wenn die Autoren schon länger nicht mehr aktiv in der Vichipedia Rumauntscha waren. [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 18:26, 2. avr 2026 (CEST)
::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]]: Grazcha fich per tia lavur: [https://rm.wikipedia.org/wiki/Spezial:Neue_Seiten?namespace=all&tagfilter=&username=&size-mode=min&size=&wpFormIdentifier=newpagesform 18 artigels nouvs] il mais passo!
::@[[Utilisader:Horgner|Horgner]]: Da sind wir bei der Diskussion, was in rmWP rein soll. Meines Erachtens ist hier weniger mehr! Nicht einfach möglichst viele Artikel, die keinen Mehrwert bieten. Insofern unterstütze ich den Löschantrag.
::Meines Erachtens sollte rmWP den Fokus legen auf Bündner Themen und rätoromanische Kultur – Lemma, die auch über eine Suchmaschine gefunden werden können und so von Rätoromanen eingegeben werden könnten. Wenn jemand einen guten rätoromanischen Artikel über eine brasilianische Band schreiben möchte: von mir aus. Aber Gebastel und Stubs von Fremdsprachigen (wie mir) ohne Mehrwert gehören meines Erachterns gelöscht. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 19:15, 2. avr 2026 (CEST)
:::@[[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]], @[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]]:Da gehe ich mit euch voll einig. Ich sehe mich zwar als Inklusionist, aber der Ansatz das jede Sprachversion, auch die vom Sprachraum und Anzahl Sprechern eher Kleinen, ist zwar gut gemeint aber in der Realität undurchführbar, wie das Beispiel hier und auch in der Alemannischen Wikipedia zeigt. Die Artikel auf meinem Arbeitstisch haben sich seit die 2015 nicht mehr bewegt, nicht mal per Bot. Wahrscheinlich liessen sich in anderen Themengebieten ähnliche löschenswerte Beispiel finden. Um es aber ganz klar zu stellen es steht mir fern, der Community hier vorzuschreiben zu welchen Themen sie arbeiten kann oder soll. --[[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 08:13, 3. avr 2026 (CEST)
=== Fusiuns da vischnancas ===
Ich habe auch mal einen Arbeitstisch erstellt: [[Utilisader:Albinfo/Fusiuns da vischnancas]]
Jede Hilfe bei der Abarbeitung der veralteten Gemeindeartikel ist willkommen. Einfach in der Liste mitarbeiten.
Und es wäre schöner, wenn nicht überall stünde, dass XY eine Gemeinde war, sondern dass es ein Dorf in der Gemeinde YZ ist. Kategorien und Infobox haben meist auch bei aktuellen Artikeln noch Verbesserungsbedarf.
== Soluziun per ün tema «interrumantsch» scu proposta ==
[[File:Pinus cembra20080705.jpg|thumb|Dschember u schiember u schember]]
Ün bun artichel sur il bös-ch d'aguoglias (puter e vallader: «Dschember». Sursilvan: «Schiember». Sutsilvan, surmiran e rumantsch grischun: «Schember») exista già in ''rumantsch grischun'' in lung ed in larg.
Actuelmaing scriv eau artichels sur la cultura engiadinaisa in ''rumauntsch puter'', inua cha quist bös-ch ho üna rolla principela. Aunz ch'eau scriv però ün artichel, guard eau, scha quist exista già in ün oter idiom.
Perche cha quist bös-ch es fich important in l'Engiadina e cuntschaint scu ''dschember'' e na scu ''schember'', d'heja creo ün nouv artichel cuort cun infurmaziuns in pü sur la rolla dal ''dschember'' in Engiadina. A la fin da l'artichel – suot il titel «Guarda eir» – d'heja fat la notizcha, cha que do dapü infurmaziuns sur quist bös-ch in ''rumantsch grischun'' e d'he collio l'artichel cun quel in rumantsch grischun.
Albinfo, ün vichipediaun da la ''vichipedia tudas-cha'', ho installo üna chaschetta sur il artichel «Questa pagina è scritta en Puter. Igl exista eir in artitgel savant il medem tema en rumantsch grischun».
'''Uschè vain fat l'installaziun da la chaschetta:'''
* Ir sün la functiun «+»
* tscherner «Vorlage»
* Der aint «idiom»
* A la schnestra marker tuot ils trais quadrats.
* In «1» scriver il nom dal idiom egen.
* In «lemma2» scriver il nom dal artichel (quel in l'oter idiom).
* In «idiom2» scriver il nom dal idiom da l'artichel, chi es scrit in l'oter idiom.
Quist scu ideja ed exaimpel per üna soluziun e collavuraziun in ''vichipedia rumantscha'' traunter ils idioms: https://rm.wikipedia.org/wiki/Dschember [[Utilisader:Bild-Sprache|Bild-Sprache]] ([[Utilisader discussiun:Bild-Sprache|talk]]) 20:03, 2. avr 2026 (CEST)
1ie2m9k35w9qszx4e2utjcrx471or0b
Santa Melissa
0
14727
170289
168012
2026-04-02T20:22:33Z
Bild-Sprache
22665
170289
wikitext
text/x-wiki
'''Melissa''' ([[Italia]], ils 28 favrer 126 – Marcianopoli, 16 da settember 157) d'eira üna giuvintschella e martira da las tradiziuns cristiaunas dal 2evel tschienter e santificheda
Seguond la legenda, d'eir'la üna missiunaria da la penisola taliauna e vivaiva a Marcianopoli cun la missiun da evangelica auters populs. A medem temp, la Tracia, la regiun en la quala sa chattava la citad, era controllada dal governatur Antioco. Fui martirizada da el durant la persecuzione da l'imperatur Antonino Pio.
Sia festa liturgica è celebrada ils 16 da settember in baselgia catolica romauna e l'ortodoxia.
== Vita ==
Melissa, cristiana devota originaria da la regiun da Brescia, en Italia, vegniva enviada sco missionaria en Tracia durant il regn da Antonin Pius.
Là, sut il govern dal perseguitur Antioco, sia predicaziun ha purtà a la conversiun da blers pagans, fatg che ha provocà l'arrest. Dotada da dons miraculus, ha destrü il idols da Apollo e Ercole, suscitond scandal tranter ils gentils e aggravond l'ira da las autoritads.
Rifiutand da renegar la feda cristiana, vegnì affida a la mugliera d'Antioco e a in grupp da dunnas influenzadas che empruvavan, senza success, da persvader ella da bandunar sia feda.
Il tentativ da farla abiurar fallì. Melissa resistì a mintga forma da pressiun e reussì a convertir la mugliera d'Antioco e autras dunnas dal circul pagan. La medema donna incaricada da conducerla a l'idolatria sa convertì al cristianissem. Insieme, iniziaron a evangelisar en secret, affrontond il constant periclit da la persecuzione.
Quand Antioco scuvrì la conversiun da sia mugliera, sa furia intensiva e ordinò l'execuziun immediata da ambas. Melissa e la consorte dal governatur furan decapitadas, sigillond lur testimoni da fede cun il martiri. Melissa affrontò la mort cun coraggi incrollabel, sco tgi che camina vers la gloria, retschaint la corona eterna reservada als sants martirs.
Temp dapi, in cristian macedon da num Acacio, che passava per Marcianopoli sin la via da turnar a sia terra natala, vegn a savair che las reliquias sacras da Santa Melissa giacevan anc ensepultas.
Moss da pietad e zel, sa rivolse al governatur e dumandò il permess da purtar cun si il corp da la santa per darle ina digna sepultura en sia regiun. Antioco, ignorond la vera intenzion d'Acacio, el concedì l'auturizaziun.
Acacio collocò cun cura ils rests mortals da Santa Melissa en in baul e partì subit per mar. Tuttavia, durant il viadi sa maletg gravamein e morì. La nav approdò sin in promontori da l'insla da Lemno e là, tenor la volontad dal defunt, ils cumpogns da viadi sepulì las reliquias da la santa martira.
Il medem Acacio, che ha mussà tant'amur e reverenza per ils martirs da Crist, vegnì sepolt accanto a la tomba da Santa Melissa.
La memoria da Santa Melissa e da Acacio resta viva en la tradiziun cristiana sco exempel da fidelitad, zel apostolic e devoziun incrollabla. Lur historia represchenta betg mo il trionf da la fede sin la persecuzione, mabain er la forza da la veritad evangelica, capabla da transformar ils cor en il denter da las structuras da poder paganas da l'Imperi Roman.
== Colliaziuns ==
* [https://roman-martyrology.brandt.id.au/martyrs/09-15.html Biblioteca catolica hagiografica - S. Melissa]
[[Categoria:Persunas dil temp antic]]
[[Categoria:Artichels in rumauntsch puter]]
[[Categoria:Cristianissem]]
qyymivzi7oau345gnko9v4kyi54gc0t
170290
170289
2026-04-02T20:23:59Z
Bild-Sprache
22665
170290
wikitext
text/x-wiki
'''Melissa''' ([[Italia]], ils 28 favrer 126 – Marcianopoli, 16 da settember 157) d'eira üna giuvintschella e martira da las tradiziuns cristiaunas dal 2evel tschienter e santificheda
Seguond la legenda, d'eir'la üna missiunaria da la penisola taliauna e vivaiva a Marcianopoli cun la missiun da evangelica auters pövels. A medem temp, la Tracia, la regiun en la quala sa chattava la citad, era controllada dal governatur Antioco. Fui martirizada da el durant la persecuzione da l'imperatur Antonino Pio.
Sia festa liturgica è celebrada ils 16 da settember in baselgia catolica romauna e l'ortodoxia.
== Vita ==
Melissa, cristiana devota originaria da la regiun da Brescia, en Italia, vegniva enviada sco missionaria en Tracia durant il regn da Antonin Pius.
Là, sut il govern dal perseguitur Antioco, sia predicaziun ha purtà a la conversiun da blers pagans, fatg che ha provocà l'arrest. Dotada da dons miraculus, ha destrü il idols da Apollo e Ercole, suscitond scandal tranter ils gentils e aggravond l'ira da las autoritads.
Rifiutand da renegar la feda cristiana, vegnì affida a la mugliera d'Antioco e a in grupp da dunnas influenzadas che empruvavan, senza success, da persvader ella da bandunar sia feda.
Il tentativ da farla abiurar fallì. Melissa resistì a mintga forma da pressiun e reussì a convertir la mugliera d'Antioco e autras dunnas dal circul pagan. La medema donna incaricada da conducerla a l'idolatria sa convertì al cristianissem. Insieme, iniziaron a evangelisar en secret, affrontond il constant periclit da la persecuzione.
Quand Antioco scuvrì la conversiun da sia mugliera, sa furia intensiva e ordinò l'execuziun immediata da ambas. Melissa e la consorte dal governatur furan decapitadas, sigillond lur testimoni da fede cun il martiri. Melissa affrontò la mort cun coraggi incrollabel, sco tgi che camina vers la gloria, retschaint la corona eterna reservada als sants martirs.
Temp dapi, in cristian macedon da num Acacio, che passava per Marcianopoli sin la via da turnar a sia terra natala, vegn a savair che las reliquias sacras da Santa Melissa giacevan anc ensepultas.
Moss da pietad e zel, sa rivolse al governatur e dumandò il permess da purtar cun si il corp da la santa per darle ina digna sepultura en sia regiun. Antioco, ignorond la vera intenzion d'Acacio, el concedì l'auturizaziun.
Acacio collocò cun cura ils rests mortals da Santa Melissa en in baul e partì subit per mar. Tuttavia, durant il viadi sa maletg gravamein e morì. La nav approdò sin in promontori da l'insla da Lemno e là, tenor la volontad dal defunt, ils cumpogns da viadi sepulì las reliquias da la santa martira.
Il medem Acacio, che ha mussà tant'amur e reverenza per ils martirs da Crist, vegnì sepolt accanto a la tomba da Santa Melissa.
La memoria da Santa Melissa e da Acacio resta viva en la tradiziun cristiana sco exempel da fidelitad, zel apostolic e devoziun incrollabla. Lur historia represchenta betg mo il trionf da la fede sin la persecuzione, mabain er la forza da la veritad evangelica, capabla da transformar ils cor en il denter da las structuras da poder paganas da l'Imperi Roman.
== Colliaziuns ==
* [https://roman-martyrology.brandt.id.au/martyrs/09-15.html Biblioteca catolica hagiografica - S. Melissa]
[[Categoria:Persunas dil temp antic]]
[[Categoria:Artichels in rumauntsch puter]]
[[Categoria:Cristianissem]]
m4yl2nyh68xzz0rg5gux6eawcqehx63
170291
170290
2026-04-02T20:24:55Z
Bild-Sprache
22665
170291
wikitext
text/x-wiki
'''Melissa''' ([[Italia]], ils 28 favrer 126 – Marcianopoli, 16 da settember 157) d'eira üna giuvintschella e martira da las tradiziuns cristiaunas dal 2evel tschienter e santificheda
Seguond la legenda, d'eir'la üna missiunaria da la ''penisola taliauna'' e vivaiva a Marcianopoli cun la missiun evangelica d'auters pövels. A medem temp, la Tracia, la regiun en la quala sa chattava la citad, era controllada dal governatur Antioco. Fui martirizada da el durant la persecuzione da l'imperatur Antonino Pio.
Sia festa liturgica è celebrada ils 16 da settember in baselgia catolica romauna e l'ortodoxia.
== Vita ==
Melissa, cristiana devota originaria da la regiun da Brescia, en Italia, vegniva enviada sco missionaria en Tracia durant il regn da Antonin Pius.
Là, sut il govern dal perseguitur Antioco, sia predicaziun ha purtà a la conversiun da blers pagans, fatg che ha provocà l'arrest. Dotada da dons miraculus, ha destrü il idols da Apollo e Ercole, suscitond scandal tranter ils gentils e aggravond l'ira da las autoritads.
Rifiutand da renegar la feda cristiana, vegnì affida a la mugliera d'Antioco e a in grupp da dunnas influenzadas che empruvavan, senza success, da persvader ella da bandunar sia feda.
Il tentativ da farla abiurar fallì. Melissa resistì a mintga forma da pressiun e reussì a convertir la mugliera d'Antioco e autras dunnas dal circul pagan. La medema donna incaricada da conducerla a l'idolatria sa convertì al cristianissem. Insieme, iniziaron a evangelisar en secret, affrontond il constant periclit da la persecuzione.
Quand Antioco scuvrì la conversiun da sia mugliera, sa furia intensiva e ordinò l'execuziun immediata da ambas. Melissa e la consorte dal governatur furan decapitadas, sigillond lur testimoni da fede cun il martiri. Melissa affrontò la mort cun coraggi incrollabel, sco tgi che camina vers la gloria, retschaint la corona eterna reservada als sants martirs.
Temp dapi, in cristian macedon da num Acacio, che passava per Marcianopoli sin la via da turnar a sia terra natala, vegn a savair che las reliquias sacras da Santa Melissa giacevan anc ensepultas.
Moss da pietad e zel, sa rivolse al governatur e dumandò il permess da purtar cun si il corp da la santa per darle ina digna sepultura en sia regiun. Antioco, ignorond la vera intenzion d'Acacio, el concedì l'auturizaziun.
Acacio collocò cun cura ils rests mortals da Santa Melissa en in baul e partì subit per mar. Tuttavia, durant il viadi sa maletg gravamein e morì. La nav approdò sin in promontori da l'insla da Lemno e là, tenor la volontad dal defunt, ils cumpogns da viadi sepulì las reliquias da la santa martira.
Il medem Acacio, che ha mussà tant'amur e reverenza per ils martirs da Crist, vegnì sepolt accanto a la tomba da Santa Melissa.
La memoria da Santa Melissa e da Acacio resta viva en la tradiziun cristiana sco exempel da fidelitad, zel apostolic e devoziun incrollabla. Lur historia represchenta betg mo il trionf da la fede sin la persecuzione, mabain er la forza da la veritad evangelica, capabla da transformar ils cor en il denter da las structuras da poder paganas da l'Imperi Roman.
== Colliaziuns ==
* [https://roman-martyrology.brandt.id.au/martyrs/09-15.html Biblioteca catolica hagiografica - S. Melissa]
[[Categoria:Persunas dil temp antic]]
[[Categoria:Artichels in rumauntsch puter]]
[[Categoria:Cristianissem]]
f9q7xfa4n72yvwdukb3ylq8e3dctwz7
170292
170291
2026-04-02T20:29:20Z
Bild-Sprache
22665
170292
wikitext
text/x-wiki
'''Melissa''' ([[Italia]], ils 28 favrer 126 – Marcianopoli, 16 da settember 157) d'eira üna giuvintschella e martira da las tradiziuns cristiaunas dal 2evel tschienter e santificheda
Seguond la legenda, d'eir'la üna missiunaria da la ''penisola taliauna'' e vivaiva a Marcianopoli cun la missiun evangelica d'auters pövels. A listess temp, la Tracia, la regiun in quella as rechattaiva la cited, d'eira controlleda dal guvernatur Antioco. Fui martirizada da el durant la persecuzione da l'imperatur Antonino Pio.
Sia festa liturgica è celebrada ils 16 da settember in baselgia catolica romauna e l'ortodoxia.
== Vita ==
Melissa, cristiana devota originaria da la regiun da Brescia, en Italia, vegniva enviada sco missionaria en Tracia durant il regn da Antonin Pius.
Là, sut il govern dal perseguitur Antioco, sia predicaziun ha purtà a la conversiun da blers pagans, fatg che ha provocà l'arrest. Dotada da dons miraculus, ha destrü il idols da Apollo e Ercole, suscitond scandal tranter ils gentils e aggravond l'ira da las autoritads.
Rifiutand da renegar la feda cristiana, vegnì affida a la mugliera d'Antioco e a in grupp da dunnas influenzadas che empruvavan, senza success, da persvader ella da bandunar sia feda.
Il tentativ da farla abiurar fallì. Melissa resistì a mintga forma da pressiun e reussì a convertir la mugliera d'Antioco e autras dunnas dal circul pagan. La medema donna incaricada da conducerla a l'idolatria sa convertì al cristianissem. Insieme, iniziaron a evangelisar en secret, affrontond il constant periclit da la persecuzione.
Quand Antioco scuvrì la conversiun da sia mugliera, sa furia intensiva e ordinò l'execuziun immediata da ambas. Melissa e la consorte dal governatur furan decapitadas, sigillond lur testimoni da fede cun il martiri. Melissa affrontò la mort cun coraggi incrollabel, sco tgi che camina vers la gloria, retschaint la corona eterna reservada als sants martirs.
Temp dapi, in cristian macedon da num Acacio, che passava per Marcianopoli sin la via da turnar a sia terra natala, vegn a savair che las reliquias sacras da Santa Melissa giacevan anc ensepultas.
Moss da pietad e zel, sa rivolse al governatur e dumandò il permess da purtar cun si il corp da la santa per darle ina digna sepultura en sia regiun. Antioco, ignorond la vera intenzion d'Acacio, el concedì l'auturizaziun.
Acacio collocò cun cura ils rests mortals da Santa Melissa en in baul e partì subit per mar. Tuttavia, durant il viadi sa maletg gravamein e morì. La nav approdò sin in promontori da l'insla da Lemno e là, tenor la volontad dal defunt, ils cumpogns da viadi sepulì las reliquias da la santa martira.
Il medem Acacio, che ha mussà tant'amur e reverenza per ils martirs da Crist, vegnì sepolt accanto a la tomba da Santa Melissa.
La memoria da Santa Melissa e da Acacio resta viva en la tradiziun cristiana sco exempel da fidelitad, zel apostolic e devoziun incrollabla. Lur historia represchenta betg mo il trionf da la fede sin la persecuzione, mabain er la forza da la veritad evangelica, capabla da transformar ils cor en il denter da las structuras da poder paganas da l'Imperi Roman.
== Colliaziuns ==
* [https://roman-martyrology.brandt.id.au/martyrs/09-15.html Biblioteca catolica hagiografica - S. Melissa]
[[Categoria:Persunas dil temp antic]]
[[Categoria:Artichels in rumauntsch puter]]
[[Categoria:Cristianissem]]
trosba6ymoomtcbz3wjvpwkwnwny1p5
170293
170292
2026-04-02T20:34:49Z
Bild-Sprache
22665
170293
wikitext
text/x-wiki
'''Melissa''' ([[Italia]], ils 28 favrer 126 – Marcianopoli, 16 da settember 157) d'eira üna giuvintschella e martira da las tradiziuns cristiaunas dal 2evel tschienter e santificheda
Seguond la legenda, d'eir'la üna missiunaria da la ''penisola taliauna'' e vivaiva a Marcianopoli cun la missiun evangelica d'auters pövels. A listess temp, la Tracia, la regiun in quella as rechattaiva la cited, d'eira controlleda dal guvernatur Antioco d'eir'la gnida s-chavazzeda düraunt la persecuziun da l'imperatur Antonino Pio.
Sia festa liturgica vain festageda ils 16 da settember in baselgia catolica romauna e l'ortodoxia.
== Vita ==
Melissa, cristiana devota originaria da la regiun da Brescia, en Italia, vegniva enviada sco missionaria en Tracia durant il regn da Antonin Pius.
Là, sut il govern dal perseguitur Antioco, sia predicaziun ha purtà a la conversiun da blers pagans, fatg che ha provocà l'arrest. Dotada da dons miraculus, ha destrü il idols da Apollo e Ercole, suscitond scandal tranter ils gentils e aggravond l'ira da las autoritads.
Rifiutand da renegar la feda cristiana, vegnì affida a la mugliera d'Antioco e a in grupp da dunnas influenzadas che empruvavan, senza success, da persvader ella da bandunar sia feda.
Il tentativ da farla abiurar fallì. Melissa resistì a mintga forma da pressiun e reussì a convertir la mugliera d'Antioco e autras dunnas dal circul pagan. La medema donna incaricada da conducerla a l'idolatria sa convertì al cristianissem. Insieme, iniziaron a evangelisar en secret, affrontond il constant periclit da la persecuzione.
Quand Antioco scuvrì la conversiun da sia mugliera, sa furia intensiva e ordinò l'execuziun immediata da ambas. Melissa e la consorte dal governatur furan decapitadas, sigillond lur testimoni da fede cun il martiri. Melissa affrontò la mort cun coraggi incrollabel, sco tgi che camina vers la gloria, retschaint la corona eterna reservada als sants martirs.
Temp dapi, in cristian macedon da num Acacio, che passava per Marcianopoli sin la via da turnar a sia terra natala, vegn a savair che las reliquias sacras da Santa Melissa giacevan anc ensepultas.
Moss da pietad e zel, sa rivolse al governatur e dumandò il permess da purtar cun si il corp da la santa per darle ina digna sepultura en sia regiun. Antioco, ignorond la vera intenzion d'Acacio, el concedì l'auturizaziun.
Acacio collocò cun cura ils rests mortals da Santa Melissa en in baul e partì subit per mar. Tuttavia, durant il viadi sa maletg gravamein e morì. La nav approdò sin in promontori da l'insla da Lemno e là, tenor la volontad dal defunt, ils cumpogns da viadi sepulì las reliquias da la santa martira.
Il medem Acacio, che ha mussà tant'amur e reverenza per ils martirs da Crist, vegnì sepolt accanto a la tomba da Santa Melissa.
La memoria da Santa Melissa e da Acacio resta viva en la tradiziun cristiana sco exempel da fidelitad, zel apostolic e devoziun incrollabla. Lur historia represchenta betg mo il trionf da la fede sin la persecuzione, mabain er la forza da la veritad evangelica, capabla da transformar ils cor en il denter da las structuras da poder paganas da l'Imperi Roman.
== Colliaziuns ==
* [https://roman-martyrology.brandt.id.au/martyrs/09-15.html Biblioteca catolica hagiografica - S. Melissa]
[[Categoria:Persunas dil temp antic]]
[[Categoria:Artichels in rumauntsch puter]]
[[Categoria:Cristianissem]]
66hqf4c5tt5i0rndhm3uwlvvvtcav48
170294
170293
2026-04-02T20:38:47Z
Bild-Sprache
22665
170294
wikitext
text/x-wiki
'''Melissa''' (naschida in [[Italia]], ils 28 favrer 126; morta a Marcianopoli, 16 da settember 157) d'eira üna giuvintschella e martira da las tradiziuns cristiaunas dal 2evel tschienter e santificheda
Seguond la legenda, d'eir'la üna missiunaria da la ''penisola taliauna'' e vivaiva a Marcianopoli cun la missiun evangelica d'auters pövels. A listess temp, la Tracia, la regiun in quella as rechattaiva la cited, d'eira controlleda dal guvernatur Antioco d'eir'la gnida s-chavazzeda düraunt la persecuziun da l'imperatur Antonino Pio.
Sia festa liturgica vain festageda ils 16 da settember in baselgia catolica romauna e l'ortodoxia.
== Vita ==
Melissa, cristiana devota originaria da la regiun da Brescia, en Italia, vegniva enviada sco missionaria en Tracia durant il regn da Antonin Pius.
Là, sut il govern dal perseguitur Antioco, sia predicaziun ha purtà a la conversiun da blers pagans, fatg che ha provocà l'arrest. Dotada da dons miraculus, ha destrü il idols da Apollo e Ercole, suscitond scandal tranter ils gentils e aggravond l'ira da las autoritads.
Rifiutand da renegar la feda cristiana, vegnì affida a la mugliera d'Antioco e a in grupp da dunnas influenzadas che empruvavan, senza success, da persvader ella da bandunar sia feda.
Il tentativ da farla abiurar fallì. Melissa resistì a mintga forma da pressiun e reussì a convertir la mugliera d'Antioco e autras dunnas dal circul pagan. La medema donna incaricada da conducerla a l'idolatria sa convertì al cristianissem. Insieme, iniziaron a evangelisar en secret, affrontond il constant periclit da la persecuzione.
Quand Antioco scuvrì la conversiun da sia mugliera, sa furia intensiva e ordinò l'execuziun immediata da ambas. Melissa e la consorte dal governatur furan decapitadas, sigillond lur testimoni da fede cun il martiri. Melissa affrontò la mort cun coraggi incrollabel, sco tgi che camina vers la gloria, retschaint la corona eterna reservada als sants martirs.
Temp dapi, in cristian macedon da num Acacio, che passava per Marcianopoli sin la via da turnar a sia terra natala, vegn a savair che las reliquias sacras da Santa Melissa giacevan anc ensepultas.
Moss da pietad e zel, sa rivolse al governatur e dumandò il permess da purtar cun si il corp da la santa per darle ina digna sepultura en sia regiun. Antioco, ignorond la vera intenzion d'Acacio, el concedì l'auturizaziun.
Acacio collocò cun cura ils rests mortals da Santa Melissa en in baul e partì subit per mar. Tuttavia, durant il viadi sa maletg gravamein e morì. La nav approdò sin in promontori da l'insla da Lemno e là, tenor la volontad dal defunt, ils cumpogns da viadi sepulì las reliquias da la santa martira.
Il medem Acacio, che ha mussà tant'amur e reverenza per ils martirs da Crist, vegnì sepolt accanto a la tomba da Santa Melissa.
La memoria da Santa Melissa e da Acacio resta viva en la tradiziun cristiana sco exempel da fidelitad, zel apostolic e devoziun incrollabla. Lur historia represchenta betg mo il trionf da la fede sin la persecuzione, mabain er la forza da la veritad evangelica, capabla da transformar ils cor en il denter da las structuras da poder paganas da l'Imperi Roman.
== Colliaziuns ==
* [https://roman-martyrology.brandt.id.au/martyrs/09-15.html Biblioteca catolica hagiografica - S. Melissa]
[[Categoria:Persunas dil temp antic]]
[[Categoria:Artichels in rumauntsch puter]]
[[Categoria:Cristianissem]]
66gafn89qwudrahjdlqz9h685czondl
170295
170294
2026-04-02T20:41:09Z
Bild-Sprache
22665
/* Vita */
170295
wikitext
text/x-wiki
'''Melissa''' (naschida in [[Italia]], ils 28 favrer 126; morta a Marcianopoli, 16 da settember 157) d'eira üna giuvintschella e martira da las tradiziuns cristiaunas dal 2evel tschienter e santificheda
Seguond la legenda, d'eir'la üna missiunaria da la ''penisola taliauna'' e vivaiva a Marcianopoli cun la missiun evangelica d'auters pövels. A listess temp, la Tracia, la regiun in quella as rechattaiva la cited, d'eira controlleda dal guvernatur Antioco d'eir'la gnida s-chavazzeda düraunt la persecuziun da l'imperatur Antonino Pio.
Sia festa liturgica vain festageda ils 16 da settember in baselgia catolica romauna e l'ortodoxia.
== Vita ==
Melissa, üna cristiauna, devota oriundamaing da la regiun da Brescia, in Italia, vegniva invideda scu missionaria a Tracia duraunt il regn da Antonin Pius.
Lo, suot il govern dal perseguitur Antioco, sia predicaziun ha purtà a la conversiun da blers pagans, fatg che ha provocà l'arrest. Dotada da dons miraculus, ha destrü il idols da Apollo e Ercole, suscitond scandal tranter ils gentils e aggravond l'ira da las autoritads.
Rifiutand da renegar la feda cristiana, vegnì affida a la mugliera d'Antioco e a in grupp da dunnas influenzadas che empruvavan, senza success, da persvader ella da bandunar sia feda.
Il tentativ da farla abiurar fallì. Melissa resistì a mintga forma da pressiun e reussì a convertir la mugliera d'Antioco e autras dunnas dal circul pagan. La medema donna incaricada da conducerla a l'idolatria sa convertì al cristianissem. Insieme, iniziaron a evangelisar en secret, affrontond il constant periclit da la persecuzione.
Quand Antioco scuvrì la conversiun da sia mugliera, sa furia intensiva e ordinò l'execuziun immediata da ambas. Melissa e la consorte dal governatur furan decapitadas, sigillond lur testimoni da fede cun il martiri. Melissa affrontò la mort cun coraggi incrollabel, sco tgi che camina vers la gloria, retschaint la corona eterna reservada als sants martirs.
Temp dapi, in cristian macedon da num Acacio, che passava per Marcianopoli sin la via da turnar a sia terra natala, vegn a savair che las reliquias sacras da Santa Melissa giacevan anc ensepultas.
Moss da pietad e zel, sa rivolse al governatur e dumandò il permess da purtar cun si il corp da la santa per darle ina digna sepultura en sia regiun. Antioco, ignorond la vera intenzion d'Acacio, el concedì l'auturizaziun.
Acacio collocò cun cura ils rests mortals da Santa Melissa en in baul e partì subit per mar. Tuttavia, durant il viadi sa maletg gravamein e morì. La nav approdò sin in promontori da l'insla da Lemno e là, tenor la volontad dal defunt, ils cumpogns da viadi sepulì las reliquias da la santa martira.
Il medem Acacio, che ha mussà tant'amur e reverenza per ils martirs da Crist, vegnì sepolt accanto a la tomba da Santa Melissa.
La memoria da Santa Melissa e da Acacio resta viva en la tradiziun cristiana sco exempel da fidelitad, zel apostolic e devoziun incrollabla. Lur historia represchenta betg mo il trionf da la fede sin la persecuzione, mabain er la forza da la veritad evangelica, capabla da transformar ils cor en il denter da las structuras da poder paganas da l'Imperi Roman.
== Colliaziuns ==
* [https://roman-martyrology.brandt.id.au/martyrs/09-15.html Biblioteca catolica hagiografica - S. Melissa]
[[Categoria:Persunas dil temp antic]]
[[Categoria:Artichels in rumauntsch puter]]
[[Categoria:Cristianissem]]
injisewne04yytzjp1t9nhcropcmu2w
170296
170295
2026-04-02T20:48:24Z
Bild-Sprache
22665
/* Vita */
170296
wikitext
text/x-wiki
'''Melissa''' (naschida in [[Italia]], ils 28 favrer 126; morta a Marcianopoli, 16 da settember 157) d'eira üna giuvintschella e martira da las tradiziuns cristiaunas dal 2evel tschienter e santificheda
Seguond la legenda, d'eir'la üna missiunaria da la ''penisola taliauna'' e vivaiva a Marcianopoli cun la missiun evangelica d'auters pövels. A listess temp, la Tracia, la regiun in quella as rechattaiva la cited, d'eira controlleda dal guvernatur Antioco d'eir'la gnida s-chavazzeda düraunt la persecuziun da l'imperatur Antonino Pio.
Sia festa liturgica vain festageda ils 16 da settember in baselgia catolica romauna e l'ortodoxia.
== Vita ==
Melissa, üna cristiauna, devota oriundamaing da la regiun da Brescia, in Italia, vegniva invideda scu missionaria a Tracia duraunt il regn da Antonin Pius.
Lo, suot la regenza dal persecuziun dad Antioco, sia predicaziun ha purtà a la conversiun da blers pagans, fatg che ha provocà l'arrest. Dotada da dons miraculus, ha destrü il idols da Apollo e Ercole, suscitond scandal tranter ils gentils e aggravond l'ira da las autoritads.
Rifiutand da renegar la feda cristiana, vegnì affida a la mugliera d'Antioco e a in grupp da dunnas influenzadas che empruvavan, senza success, da persvader ella da bandunar sia feda.
Il tentativ da farla abiurar fallì. Melissa resistì a mintga forma da pressiun e reussì a convertir la mugliera d'Antioco e autras dunnas dal circul pagan. La medema donna incaricada da conducerla a l'idolatria sa convertì al cristianissem. Insieme, iniziaron a evangelisar en secret, affrontond il constant periclit da la persecuzione.
Quand Antioco scuvrì la conversiun da sia mugliera, sa furia intensiva e ordinò l'execuziun immediata da ambas. Melissa e la consorte dal governatur furan decapitadas, sigillond lur testimoni da fede cun il martiri. Melissa affrontò la mort cun coraggi incrollabel, sco tgi che camina vers la gloria, retschaint la corona eterna reservada als sants martirs.
Temp dapi, in cristian macedon da num Acacio, che passava per Marcianopoli sin la via da turnar a sia terra natala, vegn a savair che las reliquias sacras da Santa Melissa giacevan anc ensepultas.
Moss da pietad e zel, sa rivolse al governatur e dumandò il permess da purtar cun si il corp da la santa per darle ina digna sepultura en sia regiun. Antioco, ignorond la vera intenzion d'Acacio, el concedì l'auturizaziun.
Acacio collocò cun cura ils rests mortals da Santa Melissa en in baul e partì subit per mar. Tuttavia, durant il viadi sa maletg gravamein e morì. La nav approdò sin in promontori da l'insla da Lemno e là, tenor la volontad dal defunt, ils cumpogns da viadi sepulì las reliquias da la santa martira.
Il medem Acacio, che ha mussà tant'amur e reverenza per ils martirs da Crist, vegnì sepolt accanto a la tomba da Santa Melissa.
La memoria da Santa Melissa e da Acacio resta viva en la tradiziun cristiana sco exempel da fidelitad, zel apostolic e devoziun incrollabla. Lur historia represchenta betg mo il trionf da la fede sin la persecuzione, mabain er la forza da la veritad evangelica, capabla da transformar ils cor en il denter da las structuras da poder paganas da l'Imperi Roman.
== Colliaziuns ==
* [https://roman-martyrology.brandt.id.au/martyrs/09-15.html Biblioteca catolica hagiografica - S. Melissa]
[[Categoria:Persunas dil temp antic]]
[[Categoria:Artichels in rumauntsch puter]]
[[Categoria:Cristianissem]]
1905qe1q6p2wnv5sp2ai4xd43fwfx3g
Schmidt's Girls College
0
14761
170302
168252
2026-04-03T02:18:50Z
InternetArchiveBot
16747
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
170302
wikitext
text/x-wiki
'''Schmidt's Girls College'''<ref>"[http://www.schmidtschule.org/index.php/en/ Home]." Schmidt's Girls College. Retrieved on 23 January 2015. "Student at Schmidt's Girls College today, leader tomorrow!"</ref> (Schmidt-Schule Ost-Jerusalem è ina scola internaziunala tudestga per mattas [[Christians|cristianas]] ed [[Muslim|musulmanas]],<ref>"[http://www.schmidtschule.org/index.php/en/schule/willkommen-an-der-schmidtschule Schule]." ''Schmidt-Schule Jerusalem''. Retrieved on 23 January 2015.</ref> situada en [[East Jerusalem|Jerusalem da l’Ost]].<ref>"[http://www.schmidtschule.org/index.php/en/kontakt-impressum Kontakt]." ''Schmidt-Schule Jerusalem''. Retrieved on 23 January 2015. "Nablus Road 2 P.O. Box 19070 East-Jerusalem via Israel"</ref> Ella è vegnida fundada il 1886 ed oz frequentan la scola var 500 scolars. Ella cumpiglia in program da ''[[grundschule]]'' (scola primara),<ref>"[https://web.archive.org/web/20150123220110/http://www.schmidtschule.org/index.php/en/grundschule/willkommen-in-der-grundschule Herzlich Willkommen auf der Grundschulseite der Schmidt Schule in Ost-Jerusalem]." Schmidt-Schule Jerusalem. Retrieved on 23 January 2015.</ref> sco er il program {{ill|Deutsche Internationale Abiturprüfung|de}} (DIAP, Abitur internaziunal tudestg).<ref>"[https://web.archive.org/web/20150123220445/http://www.schmidtschule.org/index.php/en/diap/willkommen-bei-diap Information on the German International Abitur (DIAP)]." ''Schmidt-Schule Jerusalem''. Retrieved on 23 January 2015.</ref> Ella porscha er in program [[Tawjihi]]. Malgrà ch’ella è possedida e sustegnida da [[the German Association of the Holy Land|l’Associaziun tudestga da la Terra Sontga]], è ella actualmain sut la tgira dal convent internaziunal da las soras da la [[Congregation of Jesus|Congregaziun da Jesus]]. Las lecziuns vegnan instruidas en tudestg e la lingua discurrida ordaifer la classa è englais. Il persunal d’instrucziun è cumpost da scolasts arabs e tudestgs.
==Istorgia==
===Perioda ottomana: bajetg "Old Hospice"===
Il 1886 è vegnida fundada ina scola per mattas arabas en il [[Mutasarrifate of Jerusalem]], lura part da l’[[Ottoman Empire|Imperi ottoman]], en il nov bajetg "[[:commons:Category:Catholic old Hospice (Schmidt Compound, Jerusalem)|Old Hospice]]", che ella spartiva cun in hospice da pelegrins ed ina staziun medicinala, a la numeraziun 25 da [[Hillel Street]], ina via che maina vers ost al [[Jaffa Gate]]. La scola ed la staziun medicinala eran sut la tgira d’in convent da las soras catolicas [[Sisters of Mercy of St. Borromeo]]. Il 1890 ha il sacerdot tudestg [[Lazarist]], il pader {{ill|Friedrich Wilhelm Schmidt|de|Friedrich Wilhelm Schmidt (Lazarist)}} (1833-1907) surpiglià la direcziun administrativa e sviluppà la scola fin a sia mort tragica. La scola porta ses num. Il dumber da scolars è creschì da 36 il 1890 a var 120 il 1914 ed a 138 il 1915. Il plan d’instrucziun suandava ils plans da las scolas statalas tudestgas.
Durant il viadi da [[Wilhelm II, German Emperor|Kaiser Wilhelm II]] tras la [[Palestine (region)|Palestina]], ha el er visità il Schmidt's Girls College. En in inscunter cun el ha Wilhelm Schmidt proponì da construir ina nova e pli gronda chasa per pelegrins. Il kaiser aveva gia sustegnì la construcziun da la [[Church of the Redeemer, Jerusalem|Baselgia luterana dal Redentur]] en la citad veglia e la fundaziun da l’[[Abbey of the Dormition]] sin [[Mount Zion]]. Cun ses sustegn ha l’Associaziun tudestga da la Terra Sontga acquistà duas parcellas visavi la [[Damascus Gate]] en Jerusalem, nua ch’els han construì il [[Paulus-Haus]]. Suenter la mort da Schmidt il 1907 è la direcziun administrativa passada al {{ill|Father Ernst Schmitz|de|Ernst Schmitz (Priester)}}, che ha cuntinuà a construir la biblioteca ed ad expandir las collecziuns da scienzas natiralas. L’hospice da pelegrins è sa spustà en il nov bajetg il 1908, nua ch’è vegnida fundada er ina seminara da scolasts. Uschia è vegnì disponibel dapli spazi d’instrucziun en l’old hospice.
A l’entschatta da la [[First World War|Emprima Guerra mundiala]] è la scola vegnida serrada, sco tut las autras instituziuns internaziunalas, ma ella ha repiglià l’activitad il 1915 grazia a las bunas relaziuns tranter la Germania e l’Imperi ottoman. L’unic obligatori era d’includer il [[Turkish language|tirc]] sco lingua d’instrucziun.
===Perioda britannica===
Suenter la conquista da Jerusalem tras las truppas britannicas la fin da 1917 è la scola vegnida serrada per trais onns. Cura ch’ella ha avert puspè sut il [[Mandatory Palestine|Mandat britannic da Palestina]], ha l’englais remplazzà il tudestg sco lingua principala d’instrucziun. Pli tard è il tudestg vegnì duvrà puspè. Cun adoptar ils plans d’instrucziun palestinians han ils scolars pudì survegnir certificats da secundara palestinians ensemen cun ils tudestgs ed er far in examen da scolasts. A l’entschatta ha la scola instruì 27 scolars repartids en duas classas ed ina gruppa da [[kindergarten]]. Pervia dal pitschen dumber da mattas èn er vegnids acceptads mats fin il 1930. Il 1936 era il dumber da scolars creschì a 370.
Il tudestg è daventà ina lingua obligatorica da la sisavla classa enavant en ils onns 1930. Ina divisiun tudestga era cumposta da duas classas da scolars tudestgs instruids tenor ils plans tudestgs.
A partir dal 1925 han la baselgia tudestga e lo stadi augmentà lur sustegn per la scola, dentant la scola è restada per gronda part nuninfluenza da l’ideologia [[Nazi Party|nazista]] suenter il [[March 1933 German federal election|1933]].
A l’entschatta da la [[Second World War|Segunda Guerra mundiala]] èn ils scolasts tudestgs vegnids deportads, inclusiv la directura da la scola, Sister Marina Kramm, che è vegnida remplazzada da la sora araba Elia Sa’ati. Il persunal tudestg è turnà il 1943 e la scola è restada activa fin a l’entschatta da la [[Palestine War|Guerra da Palestina]] il matg 1948.
===Perioda giordana: "Paulus-Haus"===
L’old hospice en Hillel Street, duvrà sco bajetg da scola, sa chattava en la [[West Jerusalem|part occidentala, israeliana da Jerusalem]] suenter la [[1949 Armistice Agreements|convenziun da tregua dal 1949]]. Tuttina vivevan ils scolars principalmain en Jerusalem da l’Ost, sut administraziun da [[Jordan]], ed els stuevan traversar la [[Green Line (Israel)|lingia da tregua]] sin lur viadi a la scola. Perquai è la scola vegnida spustada temporarmain en il Paulus-Haus l’1 d’october 1950. Il rectur, Pader Sonnen, ha pudì realisar la spustada spert grazia al sustegn da las autoritads israelianas, mobilisond passa 60 furguns per il transport. Trais onns pli tard aveva la scola var 400 scolars. (Ils bajetgs da l’Old Hospice servan oz a l’''Associaziun dals Giudieus talians da Jerusalem'', cun la [[Synagogues of Jerusalem|Sinagoga taliana]] e, dapi il 1952, il [[List of Israeli museums|Museum d’art giudaic talian]].)
Il Paulus-Haus n’era betg concepì sco scola da pensiun e ha stuì cuntinuar a servir sco hospice. En ils onns 1950 èn vegnids construids plirs novs bajetgs e l’En ils onns 1950 èn vegnids construids plirs novs bajetgs e l’onn 1962 ha cumenzà la construcziun d’in nov areal da scola sin terren vischin al Paulus-Haus. Malgrà ch’el è vegnì terminà ils 14 da matg 1967, ha la [[Six-Day War|Guerra da sis dis]] cumenzà suenter paucs dis, durant la quala il nov bajetg ha subì donns externs considerabels.
En zercladur 1967 ha Israel occupà Jerusalem da l’Ost ed il [[West Bank]], d’ubi vegnan ina part dals scolars.
==Survista academica==
Il temp da scola da 12 onns finescha cun il certificat palestinian [[Tawjihi]] ed il {{ill|Deutsche Internationale Abiturprüfung|de}} (DIAP, "Program internaziunal tudestg da l’Abitur"). L’abitur è renconuschì da las autoritads d’educaziun palestinianas ed pussibilitescha d’applitgar per studi superiur en Germania, Palestina ed en il mund entir. Var 100% dals scolars da Schmidt’s College cuntinueschan cun studi universitari. Il Schmidt's Girls College vegn considerà sco instituziun prestigiusa ed ils absolvents èn fitg tschertgads da patruns. La scola è sut la tgira dal convent da las soras da la [[Congregation of Jesus]] (CJ), er enconuschentas sco las soras da Mary Ward, tranter autras organisaziuns.
La scola è ina scola catolica che suonda il [[Corpus Iuris Canonici]] (lit. "Corpus da dretg canon") e metta en evidenza las pretensiuns da la [[Gravissimum educationis]]. Dapi sia fundaziun suonda ella tradiziuns tudestgas ed ha ina stretga connexiun cun l’ambient d’educaziun tudestg. En il medem temp è ella ina scola en ina regiun predominantamain [[Muslim|musulmana]]. Quai sa reflectescha en la cumpusiziun da scolars: 80% musulmans e 20% cristians, quai ch’è il cuntrari da la cumpusiziun dal persunal d’instrucziun.
== Absolvents enconuschents ==
[[Karimeh Abbud]] (1893–1940), fotografa
[[Yusra Al Barbari]] (1923–2009), scolasta e activista palestiniana
[[Salma Khadra Jayyusi]] (1925–2023), istoriana e scienziada da litteratura palestiniana
[[Shahd Seethaler-Wari]] (*1983), planisadra urbana ed architecta tudestg-palestiniana
==Referenzas==
2yizh9e5g77kutx6rc622rb25crdckt
Utilisader discussiun:Horgner
3
14768
170286
168746
2026-04-02T19:18:18Z
Albinfo
2471
Nov chapitel /* Gemeindefusionen */
170286
wikitext
text/x-wiki
== Test ==
{{Einwohnerzahl Wikidata}} Einwohner (Stand: {{Einwohnerzahl-Stand Wikidata|Q1183411}})
{{#property:P1082}} [[Utilisader:Horgner|Horgner]] ([[Utilisader discussiun:Horgner|talk]]) 14:53, 16. schan 2026 (CET)
== Koordinaten ==
Sind jetzt in der Infobox drin. Aber man muss, damit es angezeigt wird, den Kanton in zwei Buchstaben ändern und das Textformat der Koordinaten in ein Zahlenformat ändern. --[[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 21:40, 21. favr 2026 (CET)
:[[:Model:Infochascha Unitad d'administraziun svizra]] hat jetzt auch Koordinaten, die aber bisher noch komplett in der Infochascha fehlen. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 22:23, 21. favr 2026 (CET)
::[[:Model:Infochascha Unitad d'administraziun svizra]] holt jetzt Wikidata, falls kein Wert vorhanden. Bei ehemaligen Gemeinden wie [[Andiast]] also am besten den Eintrag löschen. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 09:37, 22. favr 2026 (CET)
== Gemeindefusionen ==
Ich habe mal eine Übersicht über die dringendsten Anpassungen nach Gemeindefusionen aufgeführt: [[Utilisader:Albinfo/Fusiuns da vischnancas]]
[[Suraua]] ist ein schön ausgearbeitetes Beispiel für Sursilvan.
[[Müstair]] könnte man wohl als Vorlage für Rumantschu Grischun verwenden. [[Utilisader:Albinfo|Albinfo]] ([[Utilisader discussiun:Albinfo|talk]]) 21:18, 2. avr 2026 (CEST)
1ktkcocd8vn9v1w5hambb8jk4lg8hmf
Utilisader:Bild-Sprache
2
14805
170297
170197
2026-04-02T21:30:26Z
Bild-Sprache
22665
170297
wikitext
text/x-wiki
Eau sun ida a scoula a Samedan, inua ch'eau d'he imprais Rumauntsch Puter. Scu figlia da genituors our da culturas differentas – la mamma dalla Bassa ed il bap dal Puschlev – suni creschida sü traunter trais culturas, che haun promouvo mieus interess per quellas. Scu vichipediauna suni activa illa Vichipedia Rumauntscha scu eir illa Vichipedia Tudas-cha.<gallery mode="packed" heights="160">
Datoteca:Samedan as seen from Crasta Mora.jpg|Engiadin' Ota
Datoteca:Kirche Samedan 4.JPG|Samedan
</gallery>
== Artichels ==
'''Pastiziers'''
* [[Pastiziers grischunais]]
* [[Tuorta da nuschs]]
* [[Fuatscha grassa]]
* [[Grassins]]
* Tuorta engiadinaisa
'''Musica'''
* [[Fränzli Waser]]
* [[Ils Fränzlis da Tschlin]]
* [[Paulin Nuotclà]]
* [[Chapella Open Air]]
* [[Istorgia da musica dalla Clostra da Mustér|Istorgia da musica dal Closter da Mustér]]
'''Auturas ed auturs'''
* [[Jessica Zuan]]
* [[Elisabeth Bardill]]
* [[Margarita Uffer]]
'''Institutions culturels ed otras'''
* [[Archiv culturel da duonnas dal Grischun]]
* [[Biblioteca dalla Clostra da Mustér|Biblioteca dal Closter da Mustér]]
* [[Fundaziun grischuna per la fotografia]]
* [[Fabrica da stoffa Trun]]
'''Natüra ed animels'''
* [[Nuorsa dalla Surselva]]
* [[Dschember]]
'''Sport'''
* [[Maraton da skis engiadinais]]
<small>→ [[Utilisader:Bild-Sprache/Nouv artechel]]</small>
6niye47dxn7xso3w7x523lew25l0f3n
170298
170297
2026-04-02T21:34:11Z
Bild-Sprache
22665
/* Artichels */
170298
wikitext
text/x-wiki
Eau sun ida a scoula a Samedan, inua ch'eau d'he imprais Rumauntsch Puter. Scu figlia da genituors our da culturas differentas – la mamma dalla Bassa ed il bap dal Puschlev – suni creschida sü traunter trais culturas, che haun promouvo mieus interess per quellas. Scu vichipediauna suni activa illa Vichipedia Rumauntscha scu eir illa Vichipedia Tudas-cha.<gallery mode="packed" heights="160">
Datoteca:Samedan as seen from Crasta Mora.jpg|Engiadin' Ota
Datoteca:Kirche Samedan 4.JPG|Samedan
</gallery>
== Artichels ==
'''Pastiziers e pastizarias'''
* [[Pastiziers grischunais]]
* [[Tuorta da nuschs]]
* [[Fuatscha grassa]]
* [[Grassins]]
* Tuorta engiadinaisa
'''Musica'''
* [[Fränzli Waser]]
* [[Ils Fränzlis da Tschlin]]
* [[Paulin Nuotclà]]
* [[Chapella Open Air]]
* [[Istorgia da musica dalla Clostra da Mustér|Istorgia da musica dal Closter da Mustér]]
'''Auturas ed auturs'''
* [[Jessica Zuan]]
* [[Elisabeth Bardill]]
* [[Margarita Uffer]]
'''Instituziuns'''
* [[Archiv culturel da duonnas dal Grischun]]
* [[Biblioteca dalla Clostra da Mustér|Biblioteca dal Closter da Mustér]]
* [[Fundaziun grischuna per la fotografia]]
* [[Fabrica da stoffa Trun]]
'''Natüra ed animels'''
* [[Nuorsa dalla Surselva]]
* [[Dschember]]
'''Sport'''
* [[Maraton da skis engiadinais]]
<small>→ [[Utilisader:Bild-Sprache/Nouv artechel]]</small>
9ncclifa5bluxjj3a9p8jdsxe5quaa3
Margarita Uffer
0
14815
170269
169138
2026-04-02T17:00:50Z
Bild-Sprache
22665
170269
wikitext
text/x-wiki
{{Idiom|puter|lemma2=Margarita Gangale-Uffer|idiom2=rumantsch grischun}}
'''Margarita Uffer''' cun pseudonims «Falispa, Dita ed XX» (naschida als 22 da schner 1921, [[Son Gagl|San Gal]] – morta als 26 da lügl 2010, [[Muralto]]) d’ eira ün' autura retorumauntscha.
== Biografia ==
Margarita Uffer d’ eira la figlia dal autur e magister Giatgen Mitgel Uffer e Anna Silba (naschida Spinas). Ella es gnida sül muond als 22 da schner in San Gal, cun dret da burgais a [[Savognin]].
Sieu frer pü vegl, Leza Uffer, es dvanto editur da parevlas rumauntschas. Margarita Uffer ho absolvia «Séminaire de français moderne» a l’ Universited da [[Genevra|Genervra]] ed ho survgnieu il diplom da magistra. Sius sogiuorns da studi la mainan a Cambridge e [[Italia]]. Sper que ho’ la eir stüdgio la lingua [[Albania|albanaisa]]. Insembel cun sia famiglia piglia Margarita Uffer domicil dal 1949 ad [[Orselina]] ([[chantun Tessin]]). L’ an 1978 ho’ la marido Giuseppe Gangale, ün perscruteder la linguas minuritaras, chi muraiva però al listess an.<ref name=":0">Manfred Gross: [https://ead.nb.admin.ch/html/uffer.html ''Margarita Uffer.'' In: ''Historisches Lexikon der Schweiz'']. Ils 14 da schier 2014.</ref>
Margarita Uffer ho publicho bgeras poesias ed istorgias in differents idioms rumauntschs cun sieu nom ed eir cun il pseudonym «Falispa, Dita ed XX». Sper ''[[Curo Mani|Curò Mani]]'' vela ella scu autura la püss impurtainta da la lingua rumauntsch [[Sutsilvan]]. Il cudesch «Giuseppe Gangale» ho’ la dedicho in algordanza da sieu hom e la sia ouvra.<ref name=":0" />
L'Archiv l litterar svizzer tar la biblioteca tegna in salv sieu relasch.<ref>''[https://ead.nb.admin.ch/html/uffer.html Fond da Margarita Uffer. Inventar dal fond da Margarita Uffer a l’Archiv svizzer da litteratura (ASL)].'' ''ead.nb.admin.ch''. Consulto al 21 favrer 2026</ref>
== Ouvra (selecziun) ==
''Giuseppe Gangale, ein Leben im Dienste der Minderheiten. Eine Lebensbeschreibung anhand autobiographischer Dichtungen und nachgelassener Dokumente.'' Terra-Grischuna, Chur 1986. <nowiki>ISBN 978-3-908133-24-7</nowiki>.
== Litteratura ==
* Gion Deplazes: ''Die Rätoromanen.'' Gün 1994.
== Colliaziuns ==
* {{E-LIR|3118}}
== Indicaziun da funtaunas ==
<references />
[[Categoria:Dunnas]]
[[Categoria:Litteratura]]
[[Categoria:Persunas dal 20avel tschientaner]]
[[Categoria:Persunas svizras]]
[[Categoria:Persunas grischunas]]
[[Categoria:Scripturs da la Svizra]]
1zrc3mdiutgwxkng07wopfp8c4ckpu8
170270
170269
2026-04-02T17:03:39Z
Bild-Sprache
22665
/* Biografia */
170270
wikitext
text/x-wiki
{{Idiom|puter|lemma2=Margarita Gangale-Uffer|idiom2=rumantsch grischun}}
'''Margarita Uffer''' cun pseudonims «Falispa, Dita ed XX» (naschida als 22 da schner 1921, [[Son Gagl|San Gal]] – morta als 26 da lügl 2010, [[Muralto]]) d’eira ün autura retorumauntscha.
== Biografia ==
Margarita Uffer d’eira la figlia dal autur e magister Giatgen Mitgel Uffer e Anna Silba (naschida Spinas). Ella es gnida sül muond als 22 da schner in San Gal, cun dret da burgais a [[Savognin]].
Sieu frer pü vegl, Leza Uffer, es dvanto editur da parevlas rumauntschas. Margarita Uffer ho absolvia «Séminaire de français moderne» a l’Universited da [[Genevra|Genervra]] ed ho survgnia il diplom da magistra. Si sogiuorns da studi l'haun maino a Cambridge e [[Italia]]. Sper que ho’la eir stüdgio la lingua [[Albania|albanaisa]]. Insembel cun sia famiglia piglia Margarita Uffer domicil dal 1949 ad [[Orselina]] ([[chantun Tessin]]). L’an 1978 ho'la marido Giuseppe Gangale, ün perscruteder la linguas minuritaras, chi muraiva però al listess an.<ref name=":0">Manfred Gross: [https://ead.nb.admin.ch/html/uffer.html ''Margarita Uffer.'' In: ''Historisches Lexikon der Schweiz'']. Ils 14 da schier 2014.</ref>
Margarita Uffer ho publicho bgeras poesias ed istorgias in differents idioms rumauntschs cun sieu nom ed eir cun il pseudonym «Falispa, Dita ed XX». Sper ''[[Curo Mani|Curò Mani]]'' vela ella scu autura la püss impurtainta da la lingua rumauntsch [[Sutsilvan]]. Il cudesch «Giuseppe Gangale» ho’ la dedicho in algordanza da sieu hom e la sia ouvra.<ref name=":0" />
L'Archiv litterari svizzer tar la biblioteca tegna in salv sia relasch.<ref>''[https://ead.nb.admin.ch/html/uffer.html Fond da Margarita Uffer. Inventar dal fond da Margarita Uffer a l’Archiv svizzer da litteratura (ASL)].'' ''ead.nb.admin.ch''. Consulto al 21 favrer 2026</ref>
== Ouvra (selecziun) ==
''Giuseppe Gangale, ein Leben im Dienste der Minderheiten. Eine Lebensbeschreibung anhand autobiographischer Dichtungen und nachgelassener Dokumente.'' Terra-Grischuna, Chur 1986. <nowiki>ISBN 978-3-908133-24-7</nowiki>.
== Litteratura ==
* Gion Deplazes: ''Die Rätoromanen.'' Gün 1994.
== Colliaziuns ==
* {{E-LIR|3118}}
== Indicaziun da funtaunas ==
<references />
[[Categoria:Dunnas]]
[[Categoria:Litteratura]]
[[Categoria:Persunas dal 20avel tschientaner]]
[[Categoria:Persunas svizras]]
[[Categoria:Persunas grischunas]]
[[Categoria:Scripturs da la Svizra]]
8z1svkiuofqta8wx2j1ndsiaj6jtww5
Jessica Zuan
0
14831
170259
169570
2026-04-02T15:49:34Z
Bild-Sprache
22665
/* Ouvras */
170259
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
'''Jessica Zuan''' (naschida l' an 1984) es üna scriptura Svizra, chi scriva lirica in rumauntsch puter.
== Biografia ==
Jessica Zuan es la figlia d' ün bap [[Engiadina|engiadinais]] ed üna mamma americauna. L' infanzia ho' la passanto in Engiadin' Ota, illas vschinaunchas [[La Punt Chamues-ch]] e [[Segl|Segl Maria]]. Già adura ho la famiglia però fat müda a [[Genevra]], inua Jessica Zuan ho frequento la scoula gimnasiela in frances ed inua ella ho absolvia la matura. In seguit ho' la stüdgio scienza da litteratura. Zieva l' examen es ell' ida our d' pajais in [[Frantscha|Frauntscha]] e daspö l' an 2005 viva, scriva e lavura Jessica Zuan a [[Barcelona]].<ref name=":0">''[https://chasaeditura.ch/wp-content/uploads/2023/05/2024-03-08_Buendner_Zeitung_Seite_13.pdf Die lyrische Stimme der Rumantschia]''. In: ''Bündner Zeitung'', Pagina 13. Autur: Carsten Michels.</ref><ref name=":1">''[https://chasaeditura.ch/jessica-zuan/ Jessica Zuan – Chasa Editura Rumantscha].'' In: ''chasaeditura.ch.'' Consulte ils 27 marz 2026. </ref>
A l' ester nu pudaiva la lingua rumauntscha esser cultiveda cun oters, usché cha' l linguach matern svaniva plaun a plaun our da la sia algordanza. Jessica Zuan as ho pudia güder: ella cumanzaiva da scriver vers in Rumauntsch Putér. In quist möd ho' la reconquistia la lingua per se svess.<ref name=":0" />
L' an 2017 ho la chesa editura «Editions Samizdat Geneve» publicho il prüm tom da lirica «L'orizi» da Jessica Zuan, cuaint las poesias sun stampedas in frances scu eir in rumauntsch puter. Intaunt turn' la da temp in temp in Engiadin' Ota, per lascher reviver las argordanzas our dal temp d' infanzia, las quellas ella porta scu imaginaziuns in se.<ref name=":0" />
Per sias ouvras ho Jessica Zaun survgnia divers premis: il «[[Premi da promoziun culturela dal chantun Grischun]]», il «[[Premi da la promoziun da la Regiun Malögia]]», il «Premi Nollegiu da Barcelona» ed il «[[Premi grischun da litteratura|Premi Grischun da litteratura]]».<ref name=":1" /> L' an 2023 es gnida presenteda la lirica da Jessica Zaun als dis da litteratura a [[Soloturn]] (Solothurner Literaturtage), la lirica cun il sia motiv centrel: las relaziuns cun oters – ir davent e turner – spetter.<ref>''[https://grheute.ch/engadiner-autorin-an-den-solothurner-literaturtagen Jessica Zuan – Chasa Editura Rumantscha].'' In: ''chasaeditura.ch.'' Conuslte ils 27 marz 2026.</ref>
Actuelmaing publichescha l' autura regulermaing in las revistas ed antologias da l' [[Union per la Litteratura Rumauntscha (ULR)]], inua ella es üna commembra. Impü lavur' la eir scu co-redactura per la revista «[[Litteratura rumantscha|La Litteratura]]».<ref name=":1" />
== Ouvras ==
* ''L’orizi – La tempête.'' Cun traducziuns da Denise Mützenberg. Samizdat, Genevra 2017.
* ''Stremblidas e s-chima – Beben und Schaum – Tremblements et écumes.'' Cun traducziuns in tudas-ch da Claire Hauser Pult ed in frances da Walter Rosselli. Chasa Editura Rumantscha, Cuira 2019.
* ''Stremblidas e s-chima – Tremolors i escuma.'' Cun traducziuns in catalan da Dolors Udina e Antoni Clapés. Llibres del Segle, Girona 2023.
* ''5 idioms 5 dunnas.'' Antologia cun Carin Caduff, Gianna Olinda Cadonau, Jessica Zuan, Dominique Caglia, Martina Cantieni. Edito da Denise Mützenberg. Traducziuns in frances da Denise Mützenberg. Les Troglodytes, Genevra 2023.
* ''Launa da pavagls.'' Chasa Editura Rumantscha, Cuira 2023.
* ''Set poemes.'' Cun traducziuns da Dolors Udina ed Antoni Clapés. Café Central, Barcelona 2024.
== Premis ==
* 2020: Premi da promoziun culturela dal chantun Grischun
* 2020: Premi da la promoziun da la Regiun Malögia
* 2023: Premi Nollegiu, Barcelona, per la pü megldra traducziun dal tom lyric in catalan
* 2024: Premi Grischun da litteratura
== Indicaziun da funtaunas ==
<references />
[[Categoria:Dunnas]]
[[Categoria:Litteratura]]
[[Categoria:Litteratura rumantscha]]
[[Categoria:Litteratura franzosa]]
[[Categoria:Cultura ed art]]
[[Categoria:Cultura dal chantun Grischun]]
[[Categoria:Cultura rumantscha]]
[[Categoria:Cultura (Svizra)]]
[[Categoria:Lirica]]
olig1cxqwfrveefzz27wj18vut55qmv
Utilisader:Horgner/Arbeitstisch2
2
14841
170307
170081
2026-04-03T06:49:31Z
Horgner
1074
170307
wikitext
text/x-wiki
== categories ==
Last updated on Fri, 3 Apr 2026 06:49:11 +0000.
[https://petscan.wmflabs.org/?ores%5Fprob%5Fto=&common%5Fwiki=auto&langs%5Flabels%5Fno=&manual%5Flist=&langs%5Flabels%5Fany=&ores%5Ftype=any&max%5Fsitelink%5Fcount=&min%5Fidentifiers=&search%5Fquery=&format=wiki&doit=Los%21&manual%5Flist%5Fwiki=&combination=subset&search%5Fmax%5Fresults=500&wikidata%5Fitem=with&namespace%5Fconversion=keep&after=&templates%5Fyes=&search%5Ffilter=&outlinks%5Fyes=&edits%5Bflagged%5D=both&active%5Ftab=tab%5Foutput&referrer%5Fname=&labels%5Fno=&output%5Flimit=&talk%5Fpage%5Fexists=both&sparql=&project=wikipedia&templates%5Fno=Infobox%5FLieu%5Fen%5FSvizra%0D%0AInfochascha%5FUnitad%5Fd%27administraziun%5Fsvizra%0D%0ALieu%5Fsvizzer&edits%5Banons%5D=both&ores%5Fprediction=any&since%5Frev0=&sortby=size&sortorder=ascending&links%5Fto%5Fall=&links%5Fto%5Fany=&wikidata%5Flabel%5Flanguage=&wikidata%5Fsource%5Fsites=&wpiu=any&sparql%5Fserver=wikidata&sitelinks%5Fno=&labels%5Fyes=&pagepile=&cb%5Flabels%5Fno%5Fl=1&cb%5Flabels%5Fany%5Fl=1&show%5Fdisambiguation%5Fpages=no&max%5Fage=&minlinks=&negcats=&min%5Fstatements=&ores%5Fprob%5Ffrom=&referrer%5Furl=&sitelinks%5Fany=&edits%5Bbots%5D=both&cb%5Flabels%5Fyes%5Fl=1&categories=Lieu%20en%20Svizra&labels%5Fany=&common%5Fwiki%5Fother=&depth=5&max%5Fidentifiers=&search%5Fwiki=&larger=&smaller=20000&min%5Fredlink%5Fcount=1&show%5Fsoft%5Fredirects=no&outlinks%5Fany=&maxlinks=&sitelinks%5Fyes=&links%5Fto%5Fno=&wikidata%5Fprop%5Fitem%5Fuse=Q11925&language=rm&output%5Fcompatability=catscan&templates%5Fany=&subpage%5Ffilter=either&min%5Fsitelink%5Fcount=&max%5Fstatements=&interface%5Flanguage=de&rxp%5Ffilter=&page%5Fimage=any&outlinks%5Fno=&show%5Fredirects=no&source%5Fcombination=&before=&ns%5B0%5D=1&langs%5Flabels%5Fyes= Regenerate this table] or [https://petscan.wmflabs.org/?ores%5Fprob%5Fto=&common%5Fwiki=auto&langs%5Flabels%5Fno=&manual%5Flist=&langs%5Flabels%5Fany=&ores%5Ftype=any&max%5Fsitelink%5Fcount=&min%5Fidentifiers=&search%5Fquery=&manual%5Flist%5Fwiki=&combination=subset&search%5Fmax%5Fresults=500&wikidata%5Fitem=with&namespace%5Fconversion=keep&after=&templates%5Fyes=&search%5Ffilter=&outlinks%5Fyes=&edits%5Bflagged%5D=both&active%5Ftab=tab%5Foutput&referrer%5Fname=&labels%5Fno=&output%5Flimit=&talk%5Fpage%5Fexists=both&sparql=&project=wikipedia&templates%5Fno=Infobox%5FLieu%5Fen%5FSvizra%0D%0AInfochascha%5FUnitad%5Fd%27administraziun%5Fsvizra%0D%0ALieu%5Fsvizzer&edits%5Banons%5D=both&ores%5Fprediction=any&since%5Frev0=&sortby=size&sortorder=ascending&links%5Fto%5Fall=&links%5Fto%5Fany=&wikidata%5Flabel%5Flanguage=&wikidata%5Fsource%5Fsites=&wpiu=any&sparql%5Fserver=wikidata&sitelinks%5Fno=&labels%5Fyes=&pagepile=&cb%5Flabels%5Fno%5Fl=1&cb%5Flabels%5Fany%5Fl=1&show%5Fdisambiguation%5Fpages=no&max%5Fage=&minlinks=&negcats=&min%5Fstatements=&ores%5Fprob%5Ffrom=&referrer%5Furl=&sitelinks%5Fany=&edits%5Bbots%5D=both&cb%5Flabels%5Fyes%5Fl=1&categories=Lieu%20en%20Svizra&labels%5Fany=&common%5Fwiki%5Fother=&depth=5&max%5Fidentifiers=&search%5Fwiki=&larger=&smaller=20000&min%5Fredlink%5Fcount=1&show%5Fsoft%5Fredirects=no&outlinks%5Fany=&maxlinks=&sitelinks%5Fyes=&links%5Fto%5Fno=&wikidata%5Fprop%5Fitem%5Fuse=Q11925&language=rm&output%5Fcompatability=catscan&templates%5Fany=&subpage%5Ffilter=either&min%5Fsitelink%5Fcount=&max%5Fstatements=&interface%5Flanguage=de&rxp%5Ffilter=&page%5Fimage=any&outlinks%5Fno=&show%5Fredirects=no&source%5Fcombination=&before=&ns%5B0%5D=1&langs%5Flabels%5Fyes= edit the query].
{| border=1 class='wikitable'
!Title !! Page ID !! Namespace !! Size (bytes) !! Last change !! Wikidata
|-
| [[Seraplana|Seraplana]] || 10713 || 0 || 1299 || 20130712175542 || [[:d:Q879497|Q879497]]
|-
| [[Pugaus|Pugaus]] || 4770 || 0 || 1626 || 20160710164553 || [[:d:Q16853450|Q16853450]]
|-
| [[Griosch|Griosch]] || 10617 || 0 || 2085 || 20130712224311 || [[:d:Q1547000|Q1547000]]
|-
| [[Acla|Acla]] || 5856 || 0 || 2634 || 20240822171703 || [[:d:Q14566750|Q14566750]]
|-
| [[Dardin|Dardin]] || 4128 || 0 || 8085 || 20210810184505 || [[:d:Q1165775|Q1165775]]
|}
kkido58beloi7217hhx3bnitmye5ghs
Tuorta Engiadinaisa
0
14851
170254
170193
2026-04-02T15:10:07Z
Bild-Sprache
22665
170254
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
La '''Tuorta Engiadinaisa''' es üna tuorta arduonda, sföglieda duos fin trais voutas cun pasta fruolla rasanida stiglia e traunter quistas es ün' implida da crema da painch aromatiseda cun vaniglia. Perfecziuneda vain la spezialited cun üna glasura florentina, chi fo la Tuorta Engiadinaisa unica.
== Tuorta Engiadinaisa ==
qzlnzrluo8a3moidhup41zjvsv7lmkh
170255
170254
2026-04-02T15:10:25Z
Bild-Sprache
22665
170255
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
La '''Tuorta Engiadinaisa''' es üna tuorta arduonda, sföglieda duos fin trais voutas cun pasta fruolla rasanida stiglia e traunter quistas es ün' implida da crema da painch cun ün aroma da vaniglia. Perfecziuneda vain la spezialited cun üna glasura florentina, chi fo la Tuorta Engiadinaisa unica.
== Tuorta Engiadinaisa ==
be4iq71nr53cxir93svmqt904ihyjd0
170256
170255
2026-04-02T15:33:09Z
Bild-Sprache
22665
/* Tuorta Engiadinaisa */
170256
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
La '''Tuorta Engiadinaisa''' es üna tuorta arduonda, sföglieda duos fin trais voutas cun pasta fruolla rasanida stiglia e traunter quistas es ün' implida da crema da painch cun ün aroma da vaniglia. Perfecziuneda vain la spezialited cun üna glasura florentina, chi fo la Tuorta Engiadinaisa unica. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta da nuschs|Tuorta]] [[Tuorta da nuschs|da nuschs]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Tuorta Engiadinaisa ==
fo50dansycanm7bvs32hl31acgwmye4
170257
170256
2026-04-02T15:33:49Z
Bild-Sprache
22665
170257
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
La '''Tuorta Engiadinaisa''' es üna tuorta arduonda, sföglieda duos fin trais voutas cun pasta fruolla rasanida stiglia, traunter quistas es ün' implida da crema da painch cun ün aroma da vaniglia. Perfecziuneda vain la spezialited cun üna glasura florentina, chi fo la Tuorta Engiadinaisa unica. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta da nuschs|Tuorta]] [[Tuorta da nuschs|da nuschs]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Tuorta Engiadinaisa ==
icsvefg22qawhp0kh6pob42ze1w8xr6
170279
170257
2026-04-02T18:16:53Z
Bild-Sprache
22665
170279
wikitext
text/x-wiki
La '''Tuorta Engiadinaisa''' es üna tuorta arduonda, sföglieda duos fin trais voutas cun pasta fruolla rasanida stiglia, traunter quistas es ün' implida da crema da painch cun ün aroma da vaniglia. Perfecziuneda vain la spezialited cun üna glasura florentina, chi fo la Tuorta Engiadinaisa unica. Nu's sto confuonder cun la [[Tuorta da nuschs|Tuorta]] [[Tuorta da nuschs|da nuschs]] u cun la [[Tuorta Grischuna]].
== Tuorta Engiadinaisa ==
jfxlpyalx0s7327qj5kbczdjumyjhtc
Dschember
0
14852
170214
170213
2026-04-02T12:26:57Z
Bild-Sprache
22665
170214
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lur fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember udura caracteristicalmaing.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot gon da dschember in europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun Schember, cha managia dschember, descriva detaglio sur quist bös-ch d'aguogl.
ekebkxhx33bmolxnt7imnkapwuf6at1
170215
170214
2026-04-02T12:27:26Z
Bild-Sprache
22665
170215
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lur fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember udura intensiv.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot gon da dschember in europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun Schember, cha managia dschember, descriva detaglio sur quist bös-ch d'aguogl.
rgnzyld01ko8tp3f7xj360lxe0kqpis
170217
170215
2026-04-02T12:31:57Z
Bild-Sprache
22665
170217
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lur fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna udur intensiva e caracteristica.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot gon da dschember in europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun Schember, cha managia dschember, descriva detaglio sur quist bös-ch d'aguogl.
ljzjzllhjhvhcvsoo11ydbsp9l7p1gk
170218
170217
2026-04-02T12:32:34Z
Bild-Sprache
22665
170218
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Lur fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot gon da dschember in europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun Schember, cha managia dschember, descriva detaglio sur quist bös-ch d'aguogl.
jn1uo42wdnhviydhqo8yeus0ecxghem
170219
170218
2026-04-02T12:33:52Z
Bild-Sprache
22665
170219
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember important: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot gon da dschember in europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun Schember, cha managia dschember, descriva detaglio sur quist bös-ch d'aguogl.
fyk2no6rxatqfhwm4gkgy9jb2vqdn3n
170221
170219
2026-04-02T12:35:04Z
Bild-Sprache
22665
170221
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot gon da dschember in europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun Schember, cha managia dschember, descriva detaglio sur quist bös-ch d'aguogl.
a0xaeewhi12lbke8uk4s1vjsr7oqunf
170222
170221
2026-04-02T12:36:08Z
Bild-Sprache
22665
/* Tamangur */
170222
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun Schember, cha managia dschember, descriva detaglio sur quist bös-ch d'aguogl.
baabe0zvmqebdtvw6tpz1z3lzarulbo
170223
170222
2026-04-02T12:36:25Z
Bild-Sprache
22665
/* Tamangur */
170223
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in Europa as chatta in la cuntredgia Tamangur in Engiadina Bassa, chi cumainza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la Val Müstair.
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun Schember, cha managia dschember, descriva detaglio sur quist bös-ch d'aguogl.
h85bvrgvk2yikzjd752b69x9j7jrq3y
170224
170223
2026-04-02T12:38:56Z
Bild-Sprache
22665
/* Tamangur */
170224
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in Europa as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in Engiadina Bassa, chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
07bqpfkp3n47kse29e8sy8bt4tmriu3
170225
170224
2026-04-02T12:40:04Z
Bild-Sprache
22665
170225
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in Europa as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in Engiadina Bassa, chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
6y3gqmv6y5qkig4l6m0m3g3oj2p89cn
170227
170225
2026-04-02T12:44:16Z
Bild-Sprache
22665
/* Industria da lain */
170227
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras ]]
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in Europa as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in Engiadina Bassa, chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
p2enbni6gwojmk5zrdertjh1ol7x51t
170228
170227
2026-04-02T12:45:56Z
Bild-Sprache
22665
/* Industria da lain */
170228
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in Europa as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in Engiadina Bassa, chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
awbboc9rjyotu5q5ztbh6jt2ownj9h8
170229
170228
2026-04-02T12:46:29Z
Bild-Sprache
22665
/* Il dschember */
170229
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'Engiadina ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in Europa as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in Engiadina Bassa, chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Incidaziun da funtaunas ==
770absj96y0wi1r7jmh9arhx3pfsu5z
170230
170229
2026-04-02T12:48:11Z
Bild-Sprache
22665
170230
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. s. m e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m.s.m e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Incidaziun da funtaunas ==
qa4xp1yzimlf21brtveb6clbw6mn6zh
170236
170230
2026-04-02T12:49:16Z
Bild-Sprache
22665
/* Tamangur */
170236
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Incidaziun da funtaunas ==
72wpriuzcvxirgousgjuyap2m2305ow
170237
170236
2026-04-02T12:57:21Z
Bild-Sprache
22665
/* Incidaziun da funtaunas */
170237
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
r0lcy4htulzi84q9kyzirr0p9sssb5g
170240
170237
2026-04-02T12:58:20Z
Bild-Sprache
22665
170240
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
i637ajha9nkmm3zworxwx89q2yw1vvy
170241
170240
2026-04-02T13:11:52Z
Bild-Sprache
22665
Bild-Sprache ha spustà la pagina [[Utilisader:Bild-Sprache/Dschember]] a [[Dschember]]
170240
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
i637ajha9nkmm3zworxwx89q2yw1vvy
170243
170241
2026-04-02T13:14:06Z
Bild-Sprache
22665
/* Il dschember */
170243
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Indicaziun da funtaunas ==
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
nn0qa9em4eln743olf3qc05l3ec35bl
170244
170243
2026-04-02T13:14:49Z
Bild-Sprache
22665
/* Indicaziun da funtaunas */
170244
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Indicaziun da funtaunas ==
[[//rm.wikipedia.org/wiki/Datoteca:Commons-logo.svg|verweis=|16x16px|Commons]] '''Commons: Schember''' – Collecziun da maletgs, videos e datotecas d'audio
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
j9mmj1l70aqe41iav12vldoce498wan
170245
170244
2026-04-02T13:16:42Z
Bild-Sprache
22665
/* Indicaziun da funtaunas */
170245
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Indicaziun da funtaunas ==
[[//rm.wikipedia.org/wiki/Datoteca:Commons-logo.svg|verweis=|16x16px|Commons]] '''Commons: Schember''' – Collecziun da purtrets, videos e datotecas d'audio
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
03e88z91eysro6kjoltgq5mcabzt9bx
170246
170245
2026-04-02T13:17:14Z
Bild-Sprache
22665
/* Indicaziun da funtaunas */
170246
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Indicaziun da funtaunas ==
[[//rm.wikipedia.org/wiki/Datoteca:Commons-logo.svg|verweis=|16x16px|Commons]] '''Commons: Dschember''' – Schelta da purtrets, videos e datotecas d'audio
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
209gut4a1rjrzcpt90y1026gl9b6er2
170251
170246
2026-04-02T13:17:52Z
Bild-Sprache
22665
/* Indicaziun da funtaunas */
170251
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
i637ajha9nkmm3zworxwx89q2yw1vvy
170252
170251
2026-04-02T13:18:41Z
Bild-Sprache
22665
/* Litteratura */
170252
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina al la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Indicaziuns da funtaunas ==
[[//rm.wikipedia.org/wiki/Datoteca:Commons-logo.svg|verweis=|16x16px|Commons]] '''Commons: Schember''' – Collecziun da maletgs, videos e datotecas d'audio
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
pt52n32jgkkcvjayudkkfvoeqjlry1s
170253
170252
2026-04-02T13:38:36Z
Bild-Sprache
22665
/* Tamangur */
170253
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina cun la [[Val Müstair]].
=== Il dschember ===
L'artichel da vichipedia in Rumauntsch Grischun ''[[Schember]]'', cha managia ''dschember'', descriva in lunch ed in larg sur quist bös-ch d'aguoglias.
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Indicaziuns da funtaunas ==
[[//rm.wikipedia.org/wiki/Datoteca:Commons-logo.svg|verweis=|16x16px|Commons]] '''Commons: Schember''' – Collecziun da maletgs, videos e datotecas d'audio
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
d2plpm75k76x973mzswngpluq7b8rkg
170263
170253
2026-04-02T16:38:48Z
Bild-Sprache
22665
/* Il dschember */
170263
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina cun la [[Val Müstair]].
== Guarda eir ==
Ün artichel sur il dschember n lung ed in larg as trouva in Rumauntsch Grischun suot il pled ''[[Schember]].''
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Indicaziuns da funtaunas ==
[[//rm.wikipedia.org/wiki/Datoteca:Commons-logo.svg|verweis=|16x16px|Commons]] '''Commons: Schember''' – Collecziun da maletgs, videos e datotecas d'audio
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
d4cur3gg6umjrmlw2n3sgv68zojtn5t
170264
170263
2026-04-02T16:45:48Z
Bild-Sprache
22665
170264
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina cun la [[Val Müstair]].
== Guarda eir ==
Ün artichel sur il dschember n lung ed in larg as trouva in Rumauntsch Grischun suot il pled ''[[Schember]].''
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Colliaziuns ==
{{Commonscat|Pinus cembra|Dschember}}
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
oxokzd4gcdh7k78x53fbexwkwekr497
170265
170264
2026-04-02T16:49:55Z
Albinfo
2471
/* Colliaziuns */
170265
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina cun la [[Val Müstair]].
== Guarda eir ==
Ün artichel sur il dschember n lung ed in larg as trouva in Rumauntsch Grischun suot il pled ''[[Schember]].''
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Colliaziuns ==
{{Commonscat|Pinus cembra|Dschember|puter}}
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
kyyrny2sqcbw1pfwczo8b9693o2lols
170267
170265
2026-04-02T16:51:32Z
Albinfo
2471
/* Colliaziuns */
170267
wikitext
text/x-wiki
{{Puter}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina cun la [[Val Müstair]].
== Guarda eir ==
Ün artichel sur il dschember n lung ed in larg as trouva in Rumauntsch Grischun suot il pled ''[[Schember]].''
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Colliaziuns ==
{{Commonscat|Pinus cembra|Dschember|puter}}
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
42arsd922vt5t6gkqxinpryklxt1jmb
170268
170267
2026-04-02T16:55:39Z
Albinfo
2471
+Model:Idiom
170268
wikitext
text/x-wiki
{{idiom|puter|idiom2=rumantsch grischun|lemma2=Schember}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina cun la [[Val Müstair]].
== Guarda eir ==
Ün artichel sur il dschember n lung ed in larg as trouva in Rumauntsch Grischun suot il pled ''[[Schember]].''
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Colliaziuns ==
{{Commonscat|Pinus cembra|Dschember|puter}}
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
9u3wizouhix2g1x0o856i0ozgxlf2hm
170282
170268
2026-04-02T18:30:09Z
Bild-Sprache
22665
/* Guarda eir */
170282
wikitext
text/x-wiki
{{idiom|puter|idiom2=rumantsch grischun|lemma2=Schember}}
[[Datoteca:Pinus cembra20080705.jpg|miniatura|Dschember]]
Il '''dschember''' (lat. Pinus cembra) es ün bös-ch caracteristic da la cuntregia da l'[[Engiadina]] ed es part da la famiglia da pinas. Il bös-ch d'aguogl po ragiundscher ün'eted fin da püss tschient ans. Pervi da la sia resistenza cunter il fraid as deraset il dschember luntaun in l'Engiadina. Las fibras da lain sun spessas ed ils dschembers sun rich da rescha, per que cha'l lain da dschember ho üna buna savur intensiva.
=== Industria da lain ===
[[Datoteca:Gens de l'alpe Musée dauphinois 2020 abc24.jpg|miniatura|Intagliadüras]]
Aint l'industria da lain in l'Engiadina es il lain da dschember il elemaint centrel: el vain druvo tradiziunelmaing per fabricher mobiglias, scu per exaimpel s-chabels, baunchs e schatullas cun intagliadüras da rosettas e per las maisas tradiziunelas cun platta da crap da s-chaglia. Cun la sorta da lein sun eir intavledas las stüvettas.
=== Tamangur ===
Il pü ot god da dschember in [[Europa]] as chatta in la cuntregia [[Tamangur]] in [[Engiadina|Engiadina Bassa]], chi cumanza a l'imbouchadüra da la Val Plazèr sün ün otezza da 1994 m. sur mer e piglia üna fin al sectur Zondra da Tamangur al Pass da Costainas sün ün otezza da 2251 m. sur mer e chi colla l'Engiadina cun la [[Val Müstair]].
== Guarda eir ==
Ün artichel sur il dschember in lung ed in larg as trouva in Rumauntsch Grischun suot il pled ''[[Schember]].''
== Litteratura ==
* ''[https://web.archive.org/web/20160304070957/http://www.gehoelze.ch/Arve.pdf Infurmaziuns davart la plaunta]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
* ''[https://web.archive.org/web/20150923175741/http://www.proholz.at/?id=2168 Infurmaziuns davart il lain da dschember]''. Consulte ils 2 avrigl 2026
== Colliaziuns ==
{{Commonscat|Pinus cembra|Dschember|puter}}
[[Categoria:Plantas]]
[[Categoria:Engiadina]]
9yxvzsieseuvox52fnnziwe7ls4svn4
Utilisader:Bild-Sprache/Dschember
2
14853
170242
2026-04-02T13:11:52Z
Bild-Sprache
22665
Bild-Sprache ha spustà la pagina [[Utilisader:Bild-Sprache/Dschember]] a [[Dschember]]
170242
wikitext
text/x-wiki
#RENVIAMENT [[Dschember]]
8mkaojuzi0ajbu5h205lsiogts3aov1
Utilisader:Albinfo/Fusiuns da vischnancas
2
14854
170284
2026-04-02T19:07:13Z
Albinfo
2471
Creà la pagina cun "Gemeindefusionen in Graubünden gemäss [[:de:Gemeindefusionen_in_der_Schweiz#Liste_der_Gemeindefusionen_nach_Kantonen_seit_2000|Gemeindefusionen in der Schweiz#Liste der Gemeindefusionen nach Kantonen seit 2000]] und [[:de:Neu entstandene politische Gemeinden der Schweiz]] zum Überprüfen. * ✅ – erster Satz resp. Einleitung ist korrekt. Infobox und Kategorien zu überprüfen. Oft kein Verweis auf Fusion. * ☑ – erster Satz resp. Einleitung ist nicht falsch,…"
170284
wikitext
text/x-wiki
Gemeindefusionen in Graubünden gemäss [[:de:Gemeindefusionen_in_der_Schweiz#Liste_der_Gemeindefusionen_nach_Kantonen_seit_2000|Gemeindefusionen in der Schweiz#Liste der Gemeindefusionen nach Kantonen seit 2000]] und [[:de:Neu entstandene politische Gemeinden der Schweiz]] zum Überprüfen.
* ✅ – erster Satz resp. Einleitung ist korrekt. Infobox und Kategorien zu überprüfen. Oft kein Verweis auf Fusion.
* ☑ – erster Satz resp. Einleitung ist nicht falsch, aber auch nicht wirklichkorrekt. Zu aktualisieren komplett.
* 🗸 – erster Satz resp. Einleitung ist veraltet. Zu aktualisieren, Infobox und Kategorien aktualisieren
{| class="wikitable sortable"
|Status
|Gemeinde neu
|Jahr
|Gemeinden alt
|-
|☑
|[[Cuira]]
|2025
|🗸 Cuira
🗸 [[Tschiertschen-Praden]]
🗸 [[Model:Plessur]]
🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|☑
|[[Cuira]]
|2021
|🗸 Cuira
🗸 [[Haldenstein]]
🗸 [[Model:Plessur]]
🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Muntogna da Schons (vischnanca)|Muntogna da Schons]]
|2021
|🗸 [[Casti-Vargistagn]]
🗸 [[Donat]]
🗸 [[Lon]]
🗸 [[Maton]] (ST)
🗸 [[Model:Rain Posteriur]]
🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Rheinwald]]
|2019
|🗸 [[Valragn]]/Hinterrhein,
🗸 [[Nufenen]]
🗸 [[Spleia]]/Splügen
🗸 [[Model:Rain Posteriur]]
🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Bravuogn Filisur]]
|2018
|🗸 [[Bravuogn Filisur|Bravuogn]] / Bergün
🗸 [[Filisur]]
🗸 [[Model:Alvra]]
🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Obersaxen Mundaun]]
|2016
|🗸 [[Mundaun]]
🗸 Sursaissa / [[Sursaissa|Obersaxen]]
🗸 [[Model:Surselva]]
|-
|✅
|[[Surses]]
|2016
|🗸 [[Beiva]] / Bivio
🗸 [[Cunter]]
🗸 [[Murmarera]]
🗸 [[Mulegns]]
🗸 [[Riom-Parsonz]] (SM)
🗸 [[Salouf]]
🗸 [[Savognin]] (SM)
🗸 [[Sour]]
🗸 [[Tinizong-Rona]]
🗸 [[Model:Alvra]]
🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Alvra (vischnanca)|Alvra]] / Albula
|2015
|🗸 [[Alvagni]]
🗸 [[Alvaschagn]]
🗸 [[Brinzauls]]
✅ [[Casti]] / Tiefencastel
🗸 [[Mon]]
🗸 [[Stierva]]
🗸 [[Surava]]
✅ [[Model:Alvra]]
🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Calanca]]
|2015
|🗸 [[Arvigo]]
🗸 [[Braggio]]
☑ [[Cauco]]
🗸 [[Selma]]
✅ [[Model:Moësa]]
🗸 [[Moesa (district)]]
|-
|✅
|[[Tumleastga (vischnanca)|Tumleastga]] / Domleschg
|2015
|🗸 [[Almens]]
🗸 [[Pasqual]] / Paspels
🗸 [[Pratval]]
🗸 [[Roten]] / Rodels
🗸 [[Tumegl]] / Tomils
✅ [[Tumegl (anteriura vischnanca)]]
✅ [[Model:Rain Posteriur]]
🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|☑
|[[Glion]] / Ilanz
|2014
|☑ [[Castrisch]]
✅ [[Duin]] (SV)
☑ [[Glion (Montreux)|Glion]]
✅ [[Ladir]] (SV)
✅ [[Luven]]
🗸 [[Pigniu]] / Panix
✅ [[Pitasch]]
🗸 [[Riein]]
✅ [[Ruschein]] (SV)
🗸 [[Rueun]] (SV)
✅ [[Schnaus]]
☑ [[Sevgein]]
✅ [[Siat]] (SV)
✅ [[Model:Surselva]]
🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Lumnezia]]
|2013
|✅ [[Cumbel]] (SV)
✅ [[Degen]]
✅ [[Lumbrein]] (SV)
✅ [[Murissen]]
✅ [[Suraua]] (SV)
✅ [[Vella]] (SV)
✅ [[Vignogn]]
✅ [[Vrin]]
✅ [[Model:Surselva]]
🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Val Stussavgia (vischnanca)|Val Stussavgia]] / Safiental
|2013
|🗸 [[Stussavgia]]
🗸 [[Tenna]]
✅ [[Valendau]]
🗸 [[Versomi]]
✅ [[Model:Surselva]]
🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Valsot]]
|2013
|✅ [[Ramosch]]
✅ [[Tschlin]]
✅ [[Model:En]]
🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Landquart GR|Landquart]]
|2012
|🗸 [[Igis]]
🗸 [[Mastrils]]
✅ [[Model:Landquart]]
🗸 [[Landquart (district)]]
|-
|✅
|[[Bregaglia]]
|2010
|🗸 [[Bondo]]
✅ [[Castasegna]]
🗸 [[Soglio]]
🗸 [[Stampa]]
✅ [[Vicosoprano]]
✅ [[Model:Malögia]]
✅ [[Malögia (district)]]
|-
|🗸
|[[Mundaun]]
|2009
|✅ [[Flond]]
🗸 [[Surcuolm]]
✅ [[Model:Surselva]]
✅ [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Tumegl (anteriura vischnanca)]] / Tomils
|2009
|✅ [[Veulden]] / Feldis
✅ [[Sched]]
✅ [[Tràn]]
🗸 [[Tumegl]] / Tomils
✅ [[Model:Rain Posteriur]]
✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|🗸
|[[Tschiertschen-Praden]]
|2009
|✅ [[Praden]]
☑ [[Tschiertschen]]
✅ [[Model:Plessur]]
✅ [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Val Müstair]]
|2009
|✅ [[Fuldera]]
✅ [[Lü]]
✅ [[Müstair]]
✅ [[Santa Maria Val Müstair]]
✅ [[Tschierv]]
✅ [[Valchava]]
✅ [[Model:En]]
🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Farera]]
|2008
|✅ [[Farera (anteriura vischnanca)]] / Ausserferrera
✅ [[Calantgil]] / Innerferrera
✅ [[Model:Rain Posteriur]]
✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Sankt Peter-Pagig]]
|2008
|✅ [[Pagig]]
✅ [[Sankt Peter]]
✅ [[Model:Plessur]]
✅ [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Suraua]] (SV)
|2002
|✅ [[Camuns]] (SV)
✅ [[Surcasti]] (SV)
✅ [[Tersnaus]] (SV)
✅ [[Uors-Peiden]] (SV)
|}
In der Bassa gäbe es wohl noch viel mehr anzupassen …
qui4wzqmzi93k5y9kgaibvmxh5te8bv
170285
170284
2026-04-02T19:14:55Z
Albinfo
2471
170285
wikitext
text/x-wiki
Gemeindefusionen in Graubünden gemäss [[:de:Gemeindefusionen_in_der_Schweiz#Liste_der_Gemeindefusionen_nach_Kantonen_seit_2000|Gemeindefusionen in der Schweiz#Liste der Gemeindefusionen nach Kantonen seit 2000]] und [[:de:Neu entstandene politische Gemeinden der Schweiz]] zum Überprüfen.
* ✅ – erster Satz resp. Einleitung ist korrekt. Infobox und Kategorien zu überprüfen. Oft kein Verweis auf Fusion.
* ☑ – erster Satz resp. Einleitung ist nicht falsch, aber auch nicht wirklichkorrekt. Zu aktualisieren komplett.
* 🗸 – erster Satz resp. Einleitung ist veraltet. Zu aktualisieren, Infobox und Kategorien aktualisieren
{| class="wikitable sortable"
|Status
|Gemeinde neu
|Jahr
|Gemeinden alt
|-
|☑
|[[Cuira]]
|2025
|🗸 Cuira <br />🗸 [[Tschiertschen-Praden]] <br />🗸 [[Model:Plessur]] <br />🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|☑
|[[Cuira]]
|2021
|🗸 Cuira <br />🗸 [[Haldenstein]] <br />🗸 [[Model:Plessur]] <br />🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Muntogna da Schons (vischnanca)|Muntogna da Schons]]
|2021
|🗸 [[Casti-Vargistagn]] <br />🗸 [[Donat]] <br />🗸 [[Lon]] <br />🗸 [[Maton]] (ST) <br />🗸 [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Rheinwald]]
|2019
|🗸 [[Valragn]] / Hinterrhein <br />🗸 [[Nufenen]] <br />🗸 [[Spleia]]/Splügen <br />🗸 [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Bravuogn Filisur]]
|2018
|🗸 [[Bravuogn Filisur|Bravuogn]] / Bergün <br />🗸 [[Filisur]] <br />🗸 [[Model:Alvra]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Obersaxen Mundaun]]
|2016
|🗸 [[Mundaun]] <br />🗸 Sursaissa / [[Sursaissa|Obersaxen]] <br />🗸 [[Model:Surselva]]
|-
|✅
|[[Surses]]
|2016
|🗸 [[Beiva]] / Bivio <br />🗸 [[Cunter]] <br />🗸 [[Murmarera]] <br />🗸 [[Mulegns]] <br />🗸 [[Riom-Parsonz]] (SM) <br />🗸 [[Salouf]] <br />🗸 [[Savognin]] (SM) <br />🗸 [[Sour]] <br />🗸 [[Tinizong-Rona]] <br />🗸 [[Model:Alvra]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Alvra (vischnanca)|Alvra]] / Albula
|2015
|🗸 [[Alvagni]] <br />🗸 [[Alvaschagn]] <br />🗸 [[Brinzauls]] <br />✅ [[Casti]] / Tiefencastel <br />🗸 [[Mon]] <br />🗸 [[Stierva]] <br />🗸 [[Surava]] <br />✅ [[Model:Alvra]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Calanca]]
|2015
|🗸 [[Arvigo]] <br />🗸 [[Braggio]] <br />☑ [[Cauco]] <br />🗸 [[Selma]] <br />✅ [[Model:Moësa]] <br />🗸 [[Moesa (district)]]
|-
|✅
|[[Tumleastga (vischnanca)|Tumleastga]] / Domleschg
|2015
|🗸 [[Almens]] <br />🗸 [[Pasqual]] / Paspels <br />🗸 [[Pratval]] <br />🗸 [[Roten]] / Rodels <br />🗸 [[Tumegl]] / Tomils <br />✅ [[Tumegl (anteriura vischnanca)]] <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|☑
|[[Glion]] / Ilanz
|2014
|☑ [[Castrisch]] <br />✅ [[Duin]] (SV) <br />☑ [[Glion (Montreux)|Glion]] <br />✅ [[Ladir]] (SV) <br />✅ [[Luven]] <br />🗸 [[Pigniu]] / Panix <br />✅ [[Pitasch]] <br />🗸 [[Riein]] <br />✅ [[Ruschein]] (SV) <br />🗸 [[Rueun]] (SV) <br />✅ [[Schnaus]] <br />☑ [[Sevgein]] <br />✅ [[Siat]] (SV) <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Lumnezia]]
|2013
|✅ [[Cumbel]] (SV) <br />✅ [[Degen]] <br />✅ [[Lumbrein]] (SV) <br />✅ [[Murissen]] <br />✅ [[Suraua]] (SV) <br />✅ [[Vella]] (SV) <br />✅ [[Vignogn]] <br />✅ [[Vrin]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Val Stussavgia (vischnanca)|Val Stussavgia]] / Safiental
|2013
|🗸 [[Stussavgia]] <br />🗸 [[Tenna]] <br />✅ [[Valendau]] <br />🗸 [[Versomi]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Valsot]]
|2013
|✅ [[Ramosch]] <br />✅ [[Tschlin]] <br />✅ [[Model:En]] <br />🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Landquart GR|Landquart]]
|2012
|🗸 [[Igis]] <br />🗸 [[Mastrils]] <br />✅ [[Model:Landquart]] <br />🗸 [[Landquart (district)]]
|-
|✅
|[[Bregaglia]]
|2010
|🗸 [[Bondo]] <br />✅ [[Castasegna]] <br />🗸 [[Soglio]] <br />🗸 [[Stampa]] <br />✅ [[Vicosoprano]] <br />✅ [[Model:Malögia]] <br />✅ [[Malögia (district)]]
|-
|🗸
|[[Mundaun]]
|2009
|✅ [[Flond]] <br />🗸 [[Surcuolm]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />✅ [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Tumegl (anteriura vischnanca)]] / Tomils
|2009
|✅ [[Veulden]] / Feldis <br />✅ [[Sched]] <br />✅ [[Tràn]] <br />🗸 [[Tumegl]] / Tomils <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|🗸
|[[Tschiertschen-Praden]]
|2009
|✅ [[Praden]] <br />☑ [[Tschiertschen]] <br />✅ [[Model:Plessur]] <br />✅ [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Val Müstair]]
|2009
|✅ [[Fuldera]] <br />✅ [[Lü]] <br />✅ [[Müstair]] <br />✅ [[Santa Maria Val Müstair]] <br />✅ [[Tschierv]] <br />✅ [[Valchava]] <br />✅ [[Model:En]] <br />🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Farera]]
|2008
|✅ [[Farera (anteriura vischnanca)]] / Ausserferrera <br />✅ [[Calantgil]] / Innerferrera <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Sankt Peter-Pagig]]
|2008
|✅ [[Pagig]] <br />✅ [[Sankt Peter]] <br />✅ [[Model:Plessur]] <br />✅ [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Suraua]] (SV)
|2002
|✅ [[Camuns]] (SV) <br />✅ [[Surcasti]] (SV) <br />✅ [[Tersnaus]] (SV) <br />✅ [[Uors-Peiden]] (SV)
|}
In der Bassa gäbe es wohl noch viel mehr anzupassen …
j5yrlelyb63y5bxn4rmyei5vzpq2em6
170312
170285
2026-04-03T11:21:33Z
Albinfo
2471
noch einiges dazu gekommen
170312
wikitext
text/x-wiki
Gemeindefusionen in Graubünden gemäss [[:de:Gemeindefusionen_in_der_Schweiz#Liste_der_Gemeindefusionen_nach_Kantonen_seit_2000|Gemeindefusionen in der Schweiz#Liste der Gemeindefusionen nach Kantonen seit 2000]] und [[:de:Neu entstandene politische Gemeinden der Schweiz]] zum Überprüfen.
* ✅ – erster Satz resp. Einleitung ist korrekt. Infobox und Kategorien zu überprüfen. Oft kein Verweis auf Fusion.
* ☑ – erster Satz resp. Einleitung ist nicht falsch, aber auch nicht wirklichkorrekt. Zu aktualisieren komplett.
* 🗸 – erster Satz resp. Einleitung ist veraltet. Zu aktualisieren, Infobox und Kategorien aktualisieren
{| class="wikitable sortable"
|Status
|Gemeinde neu
|Jahr
|Gemeinden alt
|-
|☑
|[[Cuira]]
|2025
|🗸 Cuira <br />🗸 [[Tschiertschen-Praden]] <br />🗸 [[Model:Plessur]] <br />🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|☑
|[[Cuira]]
|2021
|🗸 Cuira <br />🗸 [[Haldenstein]] <br />🗸 [[Model:Plessur]] <br />🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Muntogna da Schons (vischnanca)|Muntogna da Schons]]
|2021
|🗸 [[Casti-Vargistagn]] <br />🗸 [[Donat]] <br />🗸 [[Lon]] <br />🗸 [[Maton]] (ST) <br />🗸 [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|☑
|[[Cuira]]
|2020
|🗸 Cuira <br />🗸 [[Maladers]]<br />🗸 [[Model:Plessur]] <br />🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Rheinwald]]
|2019
|🗸 [[Valragn]] / Hinterrhein <br />🗸 [[Nufenen]] <br />🗸 [[Spleia]]/Splügen <br />🗸 [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Bravuogn Filisur]]
|2018
|🗸 [[Bravuogn Filisur|Bravuogn]] / Bergün <br />🗸 [[Filisur]] <br />🗸 [[Model:Alvra]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|☑
|[[Breil]] / Brigels
|2018
|🗸 [[Mundaun|Breil]] [[Mundaun|/ Brigels]] <br />✅ [[Vuorz]] <br />🗸 [[Model:Surselva]]<br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|☑
|[[Tusaun]] / Thusis
|2018
|✅ [[Tusaun]] <br />🗸 [[Mut]]<br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Grono]]
|2017
|☑ [[Grono]]<br />🗸 [[Leggia]] <br />🗸 [[Verdabbio]] <br />🗸 [[Model:Moësa]] <br />🗸 [[Moesa (district)]]
|-
|✅
|[[Obersaxen Mundaun]]
|2016
|🗸 [[Mundaun]] <br />🗸 [[Sursaissa]] / Obersaxen <br />🗸 [[Model:Surselva]]<br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Surses]]
|2016
|🗸 [[Beiva]] / Bivio <br />🗸 [[Cunter]] <br />🗸 [[Murmarera]] <br />🗸 [[Mulegns]] <br />🗸 [[Riom-Parsonz]] (SM) <br />🗸 [[Salouf]] <br />🗸 [[Savognin]] (SM) <br />🗸 [[Sour]] <br />🗸 [[Tinizong-Rona]] <br />🗸 [[Model:Alvra]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Claustra-Serneus]]
|2016
|✅ [[Claustra-Serneus]] <br />✅ [[Saas en il Partenz]] <br />🗸 [[Model:Partenz/Tavau]] <br />🗸 [[Partenz/Tavau (district)]]
|-
|✅
|[[Luzein]]
|2016
|✅ [[Luzein]] <br />🗸 [[Sontg Antönia]]
🗸 [[Model:Partenz/Tavau]] <br />🗸 [[Partenz/Tavau (district)]]
|-
|✅
|[[Alvra (vischnanca)|Alvra]] / Albula
|2015
|🗸 [[Alvagni]] <br />🗸 [[Alvaschagn]] <br />🗸 [[Brinzauls]] <br />✅ [[Casti]] / Tiefencastel <br />🗸 [[Mon]] <br />🗸 [[Stierva]] <br />🗸 [[Surava]] <br />✅ [[Model:Alvra]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Zernez]]
|2015
|🗸 [[Lavin]] <br />🗸 [[Susch]]<br />✅ [[Zernez]]
✅ [[Model:En]] <br />🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Scuol]]
|2015
|🗸 [[Ardez]] <br />🗸 [[Ftan]] <br />🗸 [[Guarda]] <br />✅ [[Zernez|Scuol]] <br />✅ [[Sent]] <br />🗸 [[Tarasp]]<br />✅ [[Model:En]] <br />🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Calanca]]
|2015
|🗸 [[Arvigo]] <br />🗸 [[Braggio]] <br />☑ [[Cauco]] <br />🗸 [[Selma]] <br />✅ [[Model:Moësa]] <br />🗸 [[Moesa (district)]]
|-
|✅
|[[Tumleastga (vischnanca)|Tumleastga]] / Domleschg
|2015
|🗸 [[Almens]] <br />🗸 [[Pasqual]] / Paspels <br />🗸 [[Pratval]] <br />🗸 [[Roten]] / Rodels <br />🗸 [[Tumegl]] / Tomils <br />✅ [[Tumegl (anteriura vischnanca)]] <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Val (GR)]]
|2025
|✅ [[Val (GR)|Val]] <br />✅ [[Sogn Martin]]<br />🗸 [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|☑
|[[Glion]] / Ilanz
|2014
|☑ [[Castrisch]] <br />✅ [[Duin]] (SV) <br />☑ [[Glion (Montreux)|Glion]] <br />✅ [[Ladir]] (SV) <br />✅ [[Luven]] <br />🗸 [[Pigniu]] / Panix <br />✅ [[Pitasch]] <br />🗸 [[Riein]] <br />✅ [[Ruschein]] (SV) <br />🗸 [[Rueun]] (SV) <br />✅ [[Schnaus]] <br />☑ [[Sevgein]] <br />✅ [[Siat]] (SV) <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Lumnezia]]
|2013
|✅ [[Cumbel]] (SV) <br />✅ [[Degen]] <br />✅ [[Lumbrein]] (SV) <br />✅ [[Murissen]] <br />✅ [[Suraua]] (SV) <br />✅ [[Vella]] (SV) <br />✅ [[Vignogn]] <br />✅ [[Vrin]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Valsot]]
|2013
|✅ [[Ramosch]] <br />✅ [[Tschlin]] <br />✅ [[Model:En]] <br />🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Val Stussavgia (vischnanca)|Val Stussavgia]] / Safiental
|2013
|🗸 [[Stussavgia]] <br />🗸 [[Tenna]] <br />✅ [[Valendau]] <br />🗸 [[Versomi]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Arosa]]
|2013
|✅ [[Arosa]]
🗸 [[Calfreisen]] <br />🗸 [[Castiel]]<br />🗸 [[Langwies]] <br />🗸 [[Leun]] <br />🗸 [[Molinis]] <br />🗸 [[Peist]] <br />🗸 [[Sankt Peter-Pagig]] <br />🗸 [[Model:Plessur]] <br />🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Trun]]
|2012
|🗸 [[Schlans]] <br />✅ [[Trun]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Landquart GR|Landquart]]
|2012
|🗸 [[Igis]] <br />🗸 [[Mastrils]] <br />✅ [[Model:Landquart]] <br />🗸 [[Landquart (district)]]
|-
|✅
|[[Grüsch]]
|2011
|✅ [[Grüsch]] <br />🗸 [[Fanas]] <br />🗸 [[Valzeina]] <br />✅ [[Model:Partenz/Tavau]] <br />🗸 [[Partenz/Tavau (district)]]
|-
|☑
|[[Curvalda]]
|2010
|✅ [[Curvalda]] <br />✅ [[Malix]] <br />✅ [[Parpan]] <br />✅ [[Model:Plessur]] <br />✅ [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Cazas]]
|2010
|✅ [[Cazas]]<br />🗸 [[Purtagn]] <br />🗸 [[Preaz]] <br />🗸 [[Sarn]]<br />✅ [[Tartar]] <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Bregaglia]]
|2010
|🗸 [[Bondo]] <br />✅ [[Castasegna]] <br />🗸 [[Soglio]] <br />🗸 [[Stampa]] <br />✅ [[Vicosoprano]] <br />✅ [[Model:Malögia]] <br />✅ [[Malögia (district)]]
|-
|🗸
|[[Mundaun]]
|2009
|✅ [[Flond]] <br />🗸 [[Surcuolm]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />✅ [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Andeer]]
|2009
|✅ [[Andeer]] <br />✅ [[Clugén]]<br />✅ [[Pignia]] <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Tumegl (anteriura vischnanca)]] / Tomils
|2009
|✅ [[Veulden]] / Feldis <br />✅ [[Sched]] <br />✅ [[Tràn]] <br />🗸 [[Tumegl]] / Tomils <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|🗸
|[[Tschiertschen-Praden]]
|2009
|✅ [[Praden]] <br />☑ [[Tschiertschen]] <br />✅ [[Model:Plessur]] <br />✅ [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Val Müstair]]
|2009
|✅ [[Fuldera]] <br />✅ [[Lü]] <br />✅ [[Müstair]] <br />✅ [[Santa Maria Val Müstair]] <br />✅ [[Tschierv]] <br />✅ [[Valchava]] <br />✅ [[Model:En]] <br />🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Tavau]]
|2009
|✅ [[Tavau]] <br />✅ [[Tavau Tain]] <br />✅ [[Model:Partenz/Tavau]] <br />✅ [[Partenz/Tavau (district)]]
|-
|✅
|[[Farera]]
|2008
|✅ [[Farera (anteriura vischnanca)]] / Ausserferrera <br />✅ [[Calantgil]] / Innerferrera <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Sankt Peter-Pagig]]
|2008
|✅ [[Pagig]] <br />✅ [[Sankt Peter]] <br />✅ [[Model:Plessur]] <br />✅ [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Trimmis]]
|2008
|✅ [[Says]]<br />✅ [[Trimmis]]<br />✅ [[Model:Landquart]]<br />✅ [[Landquart (district)]]
|-
|✅
|[[Sontg Antönia]]
|2007
|✅ [[Sontg Antönia]] <br />✅ [[Sontg Antönia Ascharina|Ascharina]] <br />✅ [[Model:Partenz/Tavau]] <br />✅ [[Partenz/Tavau (district)]]
|-
|✅
|[[Spleia]]
|2006
|✅ [[Spleia]] <br />✅ [[Medel/Valragn]] <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Donat]]
|2003
|✅ [[Donat]]<br />✅ [[Patzen-Fardün]]<br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Suraua]] (SV)
|2002
|✅ [[Camuns]] (SV) <br />✅ [[Surcasti]] (SV) <br />✅ [[Tersnaus]] (SV) <br />✅ [[Uors-Peiden]] (SV)
|}
In der Bassa gäbe es wohl noch viel mehr anzupassen …
553dpnceriwxtt84deqvknn1x42ll24
170313
170312
2026-04-03T11:25:44Z
Albinfo
2471
170313
wikitext
text/x-wiki
Gemeindefusionen in Graubünden gemäss [[:de:Gemeindefusionen_in_der_Schweiz#Liste_der_Gemeindefusionen_nach_Kantonen_seit_2000|Gemeindefusionen in der Schweiz#Liste der Gemeindefusionen nach Kantonen seit 2000]] und [[:de:Neu entstandene politische Gemeinden der Schweiz]] zum Überprüfen.
* ✅ – erster Satz resp. Einleitung ist korrekt. Infobox und Kategorien zu überprüfen. Oft kein Verweis auf Fusion.
* ☑ – erster Satz resp. Einleitung ist nicht falsch, aber auch nicht wirklichkorrekt. Zu aktualisieren komplett.
* 🗸 – erster Satz resp. Einleitung ist veraltet. Zu aktualisieren, Infobox und Kategorien aktualisieren
Jede Hilfe ist willkommen. Geprüfte Artikel gerne in der Liste vermerken.
{| class="wikitable sortable"
!Status
!Gemeinde neu
!Jahr
!Gemeinden alt
|-
|☑
|[[Cuira]]
|2025
|🗸 Cuira <br />🗸 [[Tschiertschen-Praden]] <br />🗸 [[Model:Plessur]] <br />🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|☑
|[[Cuira]]
|2021
|🗸 Cuira <br />🗸 [[Haldenstein]] <br />🗸 [[Model:Plessur]] <br />🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Muntogna da Schons (vischnanca)|Muntogna da Schons]]
|2021
|🗸 [[Casti-Vargistagn]] <br />🗸 [[Donat]] <br />🗸 [[Lon]] <br />🗸 [[Maton]] (ST) <br />🗸 [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|☑
|[[Cuira]]
|2020
|🗸 Cuira <br />🗸 [[Maladers]]<br />🗸 [[Model:Plessur]] <br />🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Rheinwald]]
|2019
|🗸 [[Valragn]] / Hinterrhein <br />🗸 [[Nufenen]] <br />🗸 [[Spleia]]/Splügen <br />🗸 [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Bravuogn Filisur]]
|2018
|🗸 [[Bravuogn Filisur|Bravuogn]] / Bergün <br />🗸 [[Filisur]] <br />🗸 [[Model:Alvra]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|☑
|[[Breil]] / Brigels
|2018
|🗸 [[Mundaun|Breil]] [[Mundaun|/ Brigels]] <br />✅ [[Vuorz]] <br />🗸 [[Model:Surselva]]<br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|☑
|[[Tusaun]] / Thusis
|2018
|✅ [[Tusaun]] <br />🗸 [[Mut]]<br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Grono]]
|2017
|☑ [[Grono]]<br />🗸 [[Leggia]] <br />🗸 [[Verdabbio]] <br />🗸 [[Model:Moësa]] <br />🗸 [[Moesa (district)]]
|-
|✅
|[[Obersaxen Mundaun]]
|2016
|🗸 [[Mundaun]] <br />🗸 [[Sursaissa]] / Obersaxen <br />🗸 [[Model:Surselva]]<br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Surses]]
|2016
|🗸 [[Beiva]] / Bivio <br />🗸 [[Cunter]] <br />🗸 [[Murmarera]] <br />🗸 [[Mulegns]] <br />🗸 [[Riom-Parsonz]] (SM) <br />🗸 [[Salouf]] <br />🗸 [[Savognin]] (SM) <br />🗸 [[Sour]] <br />🗸 [[Tinizong-Rona]] <br />🗸 [[Model:Alvra]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Claustra-Serneus]]
|2016
|✅ [[Claustra-Serneus]] <br />✅ [[Saas en il Partenz]] <br />🗸 [[Model:Partenz/Tavau]] <br />🗸 [[Partenz/Tavau (district)]]
|-
|✅
|[[Luzein]]
|2016
|✅ [[Luzein]] <br />🗸 [[Sontg Antönia]]
🗸 [[Model:Partenz/Tavau]] <br />🗸 [[Partenz/Tavau (district)]]
|-
|✅
|[[Alvra (vischnanca)|Alvra]] / Albula
|2015
|🗸 [[Alvagni]] <br />🗸 [[Alvaschagn]] <br />🗸 [[Brinzauls]] <br />✅ [[Casti]] / Tiefencastel <br />🗸 [[Mon]] <br />🗸 [[Stierva]] <br />🗸 [[Surava]] <br />✅ [[Model:Alvra]] <br />🗸 [[Alvra (district)]]
|-
|✅
|[[Zernez]]
|2015
|🗸 [[Lavin]] <br />🗸 [[Susch]]<br />✅ [[Zernez]]
✅ [[Model:En]] <br />🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Scuol]]
|2015
|🗸 [[Ardez]] <br />🗸 [[Ftan]] <br />🗸 [[Guarda]] <br />✅ [[Zernez|Scuol]] <br />✅ [[Sent]] <br />🗸 [[Tarasp]]<br />✅ [[Model:En]] <br />🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Calanca]]
|2015
|🗸 [[Arvigo]] <br />🗸 [[Braggio]] <br />☑ [[Cauco]] <br />🗸 [[Selma]] <br />✅ [[Model:Moësa]] <br />🗸 [[Moesa (district)]]
|-
|✅
|[[Tumleastga (vischnanca)|Tumleastga]] / Domleschg
|2015
|🗸 [[Almens]] <br />🗸 [[Pasqual]] / Paspels <br />🗸 [[Pratval]] <br />🗸 [[Roten]] / Rodels <br />🗸 [[Tumegl]] / Tomils <br />✅ [[Tumegl (anteriura vischnanca)]] <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />🗸 [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Val (GR)]]
|2025
|✅ [[Val (GR)|Val]] <br />✅ [[Sogn Martin]]<br />🗸 [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|☑
|[[Glion]] / Ilanz
|2014
|☑ [[Castrisch]] <br />✅ [[Duin]] (SV) <br />☑ [[Glion (Montreux)|Glion]] <br />✅ [[Ladir]] (SV) <br />✅ [[Luven]] <br />🗸 [[Pigniu]] / Panix <br />✅ [[Pitasch]] <br />🗸 [[Riein]] <br />✅ [[Ruschein]] (SV) <br />🗸 [[Rueun]] (SV) <br />✅ [[Schnaus]] <br />☑ [[Sevgein]] <br />✅ [[Siat]] (SV) <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Lumnezia]]
|2013
|✅ [[Cumbel]] (SV) <br />✅ [[Degen]] <br />✅ [[Lumbrein]] (SV) <br />✅ [[Murissen]] <br />✅ [[Suraua]] (SV) <br />✅ [[Vella]] (SV) <br />✅ [[Vignogn]] <br />✅ [[Vrin]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Valsot]]
|2013
|✅ [[Ramosch]] <br />✅ [[Tschlin]] <br />✅ [[Model:En]] <br />🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Val Stussavgia (vischnanca)|Val Stussavgia]] / Safiental
|2013
|🗸 [[Stussavgia]] <br />🗸 [[Tenna]] <br />✅ [[Valendau]] <br />🗸 [[Versomi]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Arosa]]
|2013
|✅ [[Arosa]]
🗸 [[Calfreisen]] <br />🗸 [[Castiel]]<br />🗸 [[Langwies]] <br />🗸 [[Leun]] <br />🗸 [[Molinis]] <br />🗸 [[Peist]] <br />🗸 [[Sankt Peter-Pagig]] <br />🗸 [[Model:Plessur]] <br />🗸 [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Trun]]
|2012
|🗸 [[Schlans]] <br />✅ [[Trun]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />🗸 [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Landquart GR|Landquart]]
|2012
|🗸 [[Igis]] <br />🗸 [[Mastrils]] <br />✅ [[Model:Landquart]] <br />🗸 [[Landquart (district)]]
|-
|✅
|[[Grüsch]]
|2011
|✅ [[Grüsch]] <br />🗸 [[Fanas]] <br />🗸 [[Valzeina]] <br />✅ [[Model:Partenz/Tavau]] <br />🗸 [[Partenz/Tavau (district)]]
|-
|☑
|[[Curvalda]]
|2010
|✅ [[Curvalda]] <br />✅ [[Malix]] <br />✅ [[Parpan]] <br />✅ [[Model:Plessur]] <br />✅ [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Cazas]]
|2010
|✅ [[Cazas]]<br />🗸 [[Purtagn]] <br />🗸 [[Preaz]] <br />🗸 [[Sarn]]<br />✅ [[Tartar]] <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Bregaglia]]
|2010
|🗸 [[Bondo]] <br />✅ [[Castasegna]] <br />🗸 [[Soglio]] <br />🗸 [[Stampa]] <br />✅ [[Vicosoprano]] <br />✅ [[Model:Malögia]] <br />✅ [[Malögia (district)]]
|-
|🗸
|[[Mundaun]]
|2009
|✅ [[Flond]] <br />🗸 [[Surcuolm]] <br />✅ [[Model:Surselva]] <br />✅ [[Surselva (district)]]
|-
|✅
|[[Andeer]]
|2009
|✅ [[Andeer]] <br />✅ [[Clugén]]<br />✅ [[Pignia]] <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Tumegl (anteriura vischnanca)]] / Tomils
|2009
|✅ [[Veulden]] / Feldis <br />✅ [[Sched]] <br />✅ [[Tràn]] <br />🗸 [[Tumegl]] / Tomils <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|🗸
|[[Tschiertschen-Praden]]
|2009
|✅ [[Praden]] <br />☑ [[Tschiertschen]] <br />✅ [[Model:Plessur]] <br />✅ [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Val Müstair]]
|2009
|✅ [[Fuldera]] <br />✅ [[Lü]] <br />✅ [[Müstair]] <br />✅ [[Santa Maria Val Müstair]] <br />✅ [[Tschierv]] <br />✅ [[Valchava]] <br />✅ [[Model:En]] <br />🗸 [[En (district)]]
|-
|✅
|[[Tavau]]
|2009
|✅ [[Tavau]] <br />✅ [[Tavau Tain]] <br />✅ [[Model:Partenz/Tavau]] <br />✅ [[Partenz/Tavau (district)]]
|-
|✅
|[[Farera]]
|2008
|✅ [[Farera (anteriura vischnanca)]] / Ausserferrera <br />✅ [[Calantgil]] / Innerferrera <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Sankt Peter-Pagig]]
|2008
|✅ [[Pagig]] <br />✅ [[Sankt Peter]] <br />✅ [[Model:Plessur]] <br />✅ [[Plessur (district)]]
|-
|✅
|[[Trimmis]]
|2008
|✅ [[Says]]<br />✅ [[Trimmis]]<br />✅ [[Model:Landquart]]<br />✅ [[Landquart (district)]]
|-
|✅
|[[Sontg Antönia]]
|2007
|✅ [[Sontg Antönia]] <br />✅ [[Sontg Antönia Ascharina|Ascharina]] <br />✅ [[Model:Partenz/Tavau]] <br />✅ [[Partenz/Tavau (district)]]
|-
|✅
|[[Spleia]]
|2006
|✅ [[Spleia]] <br />✅ [[Medel/Valragn]] <br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Donat]]
|2003
|✅ [[Donat]]<br />✅ [[Patzen-Fardün]]<br />✅ [[Model:Rain Posteriur]] <br />✅ [[Rain Posteriur (district)]]
|-
|✅
|[[Suraua]] (SV)
|2002
|✅ [[Camuns]] (SV) <br />✅ [[Surcasti]] (SV) <br />✅ [[Tersnaus]] (SV) <br />✅ [[Uors-Peiden]] (SV)
|}
In der Bassa gäbe es wohl noch viel mehr anzupassen …
g6w4y66fj0cqj261ahmlz51z06qs8fl
Utilisader:Horgner/Arbeitstisch3
2
14855
170308
2026-04-03T07:16:33Z
Horgner
1074
Creà la pagina cun "== categories == Last updated on Fri, 3 Apr 2026 07:15:22 +0000. [https://petscan.wmflabs.org/?output%5Fcompatability=catscan&smaller=700&before=&sitelinks%5Fany=&min%5Fsitelink%5Fcount=&common%5Fwiki=auto&links%5Fto%5Fany=&labels%5Fany=&categories=Geografia%0D%0A&max%5Fstatements=&common%5Fwiki%5Fother=&labels%5Fno=&search%5Ffilter=&cb%5Flabels%5Fany%5Fl=1&min%5Fredlink%5Fcount=1&search%5Fmax%5Fresults=500&labels%5Fyes=&project=wikipedia&edits%5Banons%5D=both&referrer…"
170308
wikitext
text/x-wiki
== categories ==
Last updated on Fri, 3 Apr 2026 07:15:22 +0000.
[https://petscan.wmflabs.org/?output%5Fcompatability=catscan&smaller=700&before=&sitelinks%5Fany=&min%5Fsitelink%5Fcount=&common%5Fwiki=auto&links%5Fto%5Fany=&labels%5Fany=&categories=Geografia%0D%0A&max%5Fstatements=&common%5Fwiki%5Fother=&labels%5Fno=&search%5Ffilter=&cb%5Flabels%5Fany%5Fl=1&min%5Fredlink%5Fcount=1&search%5Fmax%5Fresults=500&labels%5Fyes=&project=wikipedia&edits%5Banons%5D=both&referrer%5Fname=&maxlinks=&search%5Fwiki=&depth=5&langs%5Flabels%5Fany=&cb%5Flabels%5Fyes%5Fl=1&format=wiki&min%5Fidentifiers=&minlinks=&sortorder=ascending&langs%5Flabels%5Fno=&sitelinks%5Fno=&templates%5Fno=Infobox%5FLieu%5Fen%5FSvizra%0D%0AInfochascha%5FUnitad%5Fd%27administraziun%5Fsvizra&subpage%5Ffilter=either&namespace%5Fconversion=keep&doit=Los%21&talk%5Fpage%5Fexists=both&ores%5Fprob%5Ffrom=&language=rm&langs%5Flabels%5Fyes=&sparql=&page%5Fimage=any&ores%5Fprediction=any&templates%5Fyes=&since%5Frev0=&outlinks%5Fyes=&sitelinks%5Fyes=&show%5Fredirects=no&templates%5Fany=&larger=&links%5Fto%5Fall=&show%5Fdisambiguation%5Fpages=no&sortby=size&links%5Fto%5Fno=&wikidata%5Fprop%5Fitem%5Fuse=&max%5Fage=&negcats=&wikidata%5Fitem=no&wikidata%5Fsource%5Fsites=&source%5Fcombination=&wikidata%5Flabel%5Flanguage=&interface%5Flanguage=de&ns%5B0%5D=1&ores%5Fprob%5Fto=&edits%5Bbots%5D=both&edits%5Bflagged%5D=both&manual%5Flist%5Fwiki=&wpiu=any&max%5Fidentifiers=&combination=subset&after=&referrer%5Furl=&outlinks%5Fany=&rxp%5Ffilter=&max%5Fsitelink%5Fcount=&active%5Ftab=tab%5Foutput&pagepile=&output%5Flimit=&sparql%5Fserver=wikidata&ores%5Ftype=any&show%5Fsoft%5Fredirects=no&outlinks%5Fno=&manual%5Flist=&min%5Fstatements=&search%5Fquery=&cb%5Flabels%5Fno%5Fl=1 Regenerate this table] or [https://petscan.wmflabs.org/?output%5Fcompatability=catscan&smaller=700&before=&sitelinks%5Fany=&min%5Fsitelink%5Fcount=&common%5Fwiki=auto&links%5Fto%5Fany=&labels%5Fany=&categories=Geografia%0D%0A&max%5Fstatements=&common%5Fwiki%5Fother=&labels%5Fno=&search%5Ffilter=&cb%5Flabels%5Fany%5Fl=1&min%5Fredlink%5Fcount=1&search%5Fmax%5Fresults=500&labels%5Fyes=&project=wikipedia&edits%5Banons%5D=both&referrer%5Fname=&maxlinks=&search%5Fwiki=&depth=5&langs%5Flabels%5Fany=&cb%5Flabels%5Fyes%5Fl=1&min%5Fidentifiers=&minlinks=&sortorder=ascending&langs%5Flabels%5Fno=&sitelinks%5Fno=&templates%5Fno=Infobox%5FLieu%5Fen%5FSvizra%0D%0AInfochascha%5FUnitad%5Fd%27administraziun%5Fsvizra&subpage%5Ffilter=either&namespace%5Fconversion=keep&talk%5Fpage%5Fexists=both&ores%5Fprob%5Ffrom=&language=rm&langs%5Flabels%5Fyes=&sparql=&page%5Fimage=any&ores%5Fprediction=any&templates%5Fyes=&since%5Frev0=&outlinks%5Fyes=&sitelinks%5Fyes=&show%5Fredirects=no&templates%5Fany=&larger=&links%5Fto%5Fall=&show%5Fdisambiguation%5Fpages=no&sortby=size&links%5Fto%5Fno=&wikidata%5Fprop%5Fitem%5Fuse=&max%5Fage=&negcats=&wikidata%5Fitem=no&wikidata%5Fsource%5Fsites=&source%5Fcombination=&wikidata%5Flabel%5Flanguage=&interface%5Flanguage=de&ns%5B0%5D=1&ores%5Fprob%5Fto=&edits%5Bbots%5D=both&edits%5Bflagged%5D=both&manual%5Flist%5Fwiki=&wpiu=any&max%5Fidentifiers=&combination=subset&after=&referrer%5Furl=&outlinks%5Fany=&rxp%5Ffilter=&max%5Fsitelink%5Fcount=&active%5Ftab=tab%5Foutput&pagepile=&output%5Flimit=&sparql%5Fserver=wikidata&ores%5Ftype=any&show%5Fsoft%5Fredirects=no&outlinks%5Fno=&manual%5Flist=&min%5Fstatements=&search%5Fquery=&cb%5Flabels%5Fno%5Fl=1 edit the query].
{| border=1 class='wikitable'
!Title !! Page ID !! Namespace !! Size (bytes) !! Last change
|-
| [[Toscana|Toscana]] || 13882 || 0 || 63 || 20210103111938
|-
| [[Liguria|Liguria]] || 13881 || 0 || 63 || 20210103111909
|-
| [[Laos|Laos]] || 6763 || 0 || 97 || 20170308104814
|-
| [[Bhutan|Bhutan]] || 4659 || 0 || 99 || 20130308145125
|-
| [[Cambodscha|Cambodscha]] || 5025 || 0 || 106 || 20130308150913
|-
| [[Brunei|Brunei]] || 5024 || 0 || 111 || 20130308150902
|-
| [[Lazio|Lazio]] || 13880 || 0 || 122 || 20210103111556
|-
| [[Caracas|Caracas]] || 2171 || 0 || 155 || 20161012180934
|-
| [[Rorschach|Rorschach]] || 4617 || 0 || 162 || 20161227014631
|-
| [[India|India]] || 1127 || 0 || 164 || 20250813150003
|-
| [[Kreuzlingen|Kreuzlingen]] || 4612 || 0 || 165 || 20161227013627
|-
| [[Zeneggen|Zeneggen]] || 3781 || 0 || 167 || 20151129124050
|-
| [[Bangladesch|Bangladesch]] || 4656 || 0 || 168 || 20151018132400
|-
| [[Münster-Geschinen|Münster-Geschinen]] || 3822 || 0 || 175 || 20151129124906
|-
| [[Reckingen-Gluringen|Reckingen-Gluringen]] || 3821 || 0 || 176 || 20151129014516
|-
| [[Bahamas|Bahamas]] || 4654 || 0 || 180 || 20161022090401
|-
| [[Fiesch|Fiesch]] || 3813 || 0 || 182 || 20130308130525
|-
| [[Albinen|Albinen]] || 3755 || 0 || 183 || 20130311103444
|-
| [[Embd|Embd]] || 3790 || 0 || 183 || 20161227010021
|-
| [[Ergisch|Ergisch]] || 3764 || 0 || 183 || 20130308031311
|-
| [[Vex|Vex]] || 3722 || 0 || 184 || 20161227011009
|-
| [[Salgesch|Salgesch]] || 3752 || 0 || 184 || 20130308030948
|-
| [[Randa|Randa]] || 3795 || 0 || 184 || 20161227010828
|-
| [[Nax|Nax]] || 3723 || 0 || 185 || 20161227010126
|-
| [[Monthey|Monthey]] || 3405 || 0 || 185 || 20161227010146
|-
| [[Erschmatt|Erschmatt]] || 3757 || 0 || 185 || 20130308031132
|-
| [[Stockholm|Stockholm]] || 8733 || 0 || 185 || 20161021154230
|-
| [[Lalden|Lalden]] || 3778 || 0 || 185 || 20161227005931
|-
| [[Täsch|Täsch]] || 3794 || 0 || 185 || 20161227011056
|-
| [[Mase|Mase]] || 3719 || 0 || 185 || 20161227010437
|-
| [[Eisten|Eisten]] || 3789 || 0 || 185 || 20161227010040
|-
| [[Dübendorf|Dübendorf]] || 2588 || 0 || 186 || 20161227011749
|-
| [[Grafschaft|Grafschaft]] || 3820 || 0 || 186 || 20130308130716
|-
| [[Stalden|Stalden]] || 3787 || 0 || 186 || 20161227011120
|-
| [[Ayent|Ayent]] || 3724 || 0 || 186 || 20161227005730
|-
| [[Törbel|Törbel]] || 3786 || 0 || 186 || 20161227011041
|-
| [[Ghana|Ghana]] || 6921 || 0 || 187 || 20160130103825
|-
| [[Mies|Mies]] || 3217 || 0 || 187 || 20130307231430
|-
| [[Le Vaud|Le Vaud]] || 3248 || 0 || 189 || 20130307233520
|-
| [[Barbados|Barbados]] || 4657 || 0 || 189 || 20160913213501
|-
| [[Staldenried|Staldenried]] || 3788 || 0 || 190 || 20161227011108
|-
| [[Bursins|Bursins]] || 3252 || 0 || 190 || 20130307233605
|-
| [[Burtigny|Burtigny]] || 3254 || 0 || 190 || 20130307233626
|-
| [[Baltschieder|Baltschieder]] || 3777 || 0 || 191 || 20161227005858
|-
| [[Gabun|Gabun]] || 6765 || 0 || 191 || 20160130103830
|-
| [[Longirod|Longirod]] || 3323 || 0 || 191 || 20130308003046
|-
| [[Bursinel|Bursinel]] || 3253 || 0 || 191 || 20130307233616
|-
| [[Bernex|Bernex]] || 3199 || 0 || 192 || 20161227003338
|-
| [[Marchissy|Marchissy]] || 3322 || 0 || 192 || 20130308003035
|-
| [[Saas-Almagell|Saas-Almagell]] || 3783 || 0 || 192 || 20161227010642
|-
| [[Les Agettes|Les Agettes]] || 3721 || 0 || 192 || 20161227005921
|-
| [[Hérémence|Hérémence]] || 3717 || 0 || 192 || 20161227005946
|-
| [[Filet|Filet]] || 3809 || 0 || 192 || 20151128225733
|-
| [[Tartegnin|Tartegnin]] || 3255 || 0 || 192 || 20130307233637
|-
| [[Burundi|Burundi]] || 4667 || 0 || 192 || 20200610022244
|-
| [[Vernamiège|Vernamiège]] || 3720 || 0 || 192 || 20161227011028
|-
| [[Camerun|Camerun]] || 5905 || 0 || 192 || 20130308172942
|-
| [[Pizy|Pizy]] || 3330 || 0 || 192 || 20130308003237
|-
| [[Mörel|Mörel]] || 3806 || 0 || 193 || 20151129004053
|-
| [[Genthod|Genthod]] || 3213 || 0 || 193 || 20161227003452
|-
| [[Carouge|Carouge]] || 3191 || 0 || 193 || 20161227003353
|-
| [[Cologny|Cologny]] || 3186 || 0 || 193 || 20161227003527
|-
| [[Visperterminen|Visperterminen]] || 3780 || 0 || 193 || 20161227010953
|-
| [[Thônex|Thônex]] || 3187 || 0 || 193 || 20161227003628
|-
| [[Céligny|Céligny]] || 3215 || 0 || 194 || 20161227003507
|-
| [[Denens|Denens]] || 3267 || 0 || 194 || 20130307233900
|-
| [[Gambia|Gambia]] || 6766 || 0 || 194 || 20150330014858
|-
| [[Gollion|Gollion]] || 3356 || 0 || 195 || 20130308003733
|-
| [[Thun|Thun]] || 2552 || 0 || 195 || 20130307193007
|-
| [[Berolle|Berolle]] || 3335 || 0 || 195 || 20130308003332
|-
| [[Aubonne|Aubonne]] || 3327 || 0 || 195 || 20130308003205
|-
| [[Saubraz|Saubraz]] || 3325 || 0 || 195 || 20130308003132
|-
| [[Ghirone|Ghirone]] || 6147 || 0 || 195 || 20130311105622
|-
| [[Bister|Bister]] || 3810 || 0 || 195 || 20161227005821
|-
| [[Clarmont|Clarmont]] || 3279 || 0 || 196 || 20130308000155
|-
| [[Pampigny|Pampigny]] || 3344 || 0 || 196 || 20130308003522
|-
| [[Buchillon|Buchillon]] || 3260 || 0 || 197 || 20130307233732
|-
| [[Eclépens|Eclépens]] || 3355 || 0 || 197 || 20130308003722
|-
| [[Bremblens|Bremblens]] || 3287 || 0 || 197 || 20130308000323
|-
| [[Grengiols|Grengiols]] || 3811 || 0 || 198 || 20161227010009
|-
| [[Lodrino|Lodrino]] || 4022 || 0 || 198 || 20161227004534
|-
| [[Riederalp|Riederalp]] || 3805 || 0 || 198 || 20161227010758
|-
| [[Irlanda|Irlanda]] || 1105 || 0 || 198 || 20161014205645
|-
| [[Oensingen|Oensingen]] || 6024 || 0 || 198 || 20151129005449
|-
| [[Kasachstan|Kasachstan]] || 6787 || 0 || 199 || 20230808081418
|-
| [[Martisberg|Martisberg]] || 3808 || 0 || 199 || 20161227010449
|-
| [[Chêne-Bougeries|Chêne-Bougeries]] || 3189 || 0 || 199 || 20130307230559
|-
| [[Comoras|Comoras]] || 6922 || 0 || 200 || 20130308180316
|-
| [[Lax|Lax]] || 3812 || 0 || 201 || 20151128234824
|-
| [[Mauraz|Mauraz]] || 3342 || 0 || 201 || 20130308003500
|-
| [[Betten|Betten]] || 3807 || 0 || 201 || 20250407060722
|-
| [[Mississippi|Mississippi]] || 2247 || 0 || 201 || 20130613222812
|-
| [[Leuk|Leuk]] || 3711 || 0 || 202 || 20151128235445
|-
| [[Steg|Steg]] || 3765 || 0 || 202 || 20130308031321
|-
| [[Binn|Binn]] || 3816 || 0 || 202 || 20151128213127
|-
| [[Visp|Visp]] || 3779 || 0 || 203 || 20151129123358
|-
| [[Varen|Varen]] || 3753 || 0 || 203 || 20151129121612
|-
| [[Crans-près-Céligny|Crans-près-Céligny]] || 3225 || 0 || 203 || 20130307233109
|-
| [[Le Grand-Saconnex|Le Grand-Saconnex]] || 3210 || 0 || 203 || 20161227003710
|-
| [[Agarn|Agarn]] || 3762 || 0 || 203 || 20151128211212
|-
| [[Ernen|Ernen]] || 3815 || 0 || 203 || 20151128224927
|-
| [[Campo (Vallemaggia)|Campo]] || 3851 || 0 || 203 || 20161227004904
|-
| [[Inden|Inden]] || 3754 || 0 || 203 || 20151128232400
|-
| [[Termen|Termen]] || 3803 || 0 || 204 || 20151129115340
|-
| [[Naters|Naters]] || 3799 || 0 || 204 || 20151129004506
|-
| [[Grindel|Grindel]] || 6011 || 0 || 204 || 20151128231646
|-
| [[Meltingen|Meltingen]] || 6014 || 0 || 204 || 20151129002900
|-
| [[Salins|Salins]] || 3729 || 0 || 204 || 20250117202416
|-
| [[Bitsch|Bitsch]] || 3804 || 0 || 204 || 20151128212955
|-
| [[Gampel|Gampel]] || 3759 || 0 || 204 || 20151128230532
|-
| [[Himmelried|Himmelried]] || 6012 || 0 || 205 || 20151128232118
|-
| [[Oberems|Oberems]] || 3763 || 0 || 205 || 20151129005608
|-
| [[Buix|Buix]] || 5540 || 0 || 205 || 20130308155335
|-
| [[Birgisch|Birgisch]] || 3802 || 0 || 205 || 20151128213040
|-
| [[Bellwald|Bellwald]] || 3817 || 0 || 206 || 20151128212233
|-
| [[Ulrichen|Ulrichen]] || 3823 || 0 || 206 || 20151129120523
|-
| [[Unterems|Unterems]] || 3761 || 0 || 206 || 20151129115924
|-
| [[Ried-Brig|Ried-Brig]] || 3800 || 0 || 206 || 20151129015029
|-
| [[Oberwald|Oberwald]] || 3825 || 0 || 206 || 20151129005517
|-
| [[Turtmann|Turtmann]] || 3760 || 0 || 206 || 20151129115646
|-
| [[Leukerbad|Leukerbad]] || 3751 || 0 || 207 || 20151128235429
|-
| [[Kleinlützel|Kleinlützel]] || 6013 || 0 || 207 || 20151128232910
|-
| [[Eggerberg|Eggerberg]] || 3796 || 0 || 207 || 20151128224637
|-
| [[Grimisuat|Grimisuat]] || 3728 || 0 || 207 || 20151128231701
|-
| [[Veysonnaz|Veysonnaz]] || 3730 || 0 || 207 || 20151129121835
|-
| [[Niederwald|Niederwald]] || 3818 || 0 || 208 || 20151129004649
|-
| [[Blitzingen|Blitzingen]] || 3819 || 0 || 208 || 20151128212757
|-
| [[Gian Battista Frizzoni|Gian Battista Frizzoni]] || 14747 || 0 || 208 || 20251022083644
|-
| [[Fieschertal|Fieschertal]] || 3814 || 0 || 209 || 20151128225046
|-
| [[Naz|Naz]] || 3431 || 0 || 209 || 20130308013137
|-
| [[Gilly|Gilly]] || 5329 || 0 || 210 || 20151128230559
|-
| [[Borex|Borex]] || 3229 || 0 || 210 || 20151128212608
|-
| [[Nendaz|Nendaz]] || 3715 || 0 || 210 || 20151129004421
|-
| [[Grens|Grens]] || 3233 || 0 || 210 || 20151128231243
|-
| [[Ardon|Ardon]] || 3713 || 0 || 210 || 20170608145531
|-
| [[Morges|Morges]] || 3273 || 0 || 210 || 20151129004011
|-
| [[Conthey|Conthey]] || 3696 || 0 || 211 || 20151128221359
|-
| [[Perroy|Perroy]] || 3258 || 0 || 211 || 20151129011746
|-
| [[Vich|Vich]] || 3243 || 0 || 211 || 20151129122311
|-
| [[Tannay|Tannay]] || 3218 || 0 || 211 || 20151129115428
|-
| [[Coppet|Coppet]] || 3224 || 0 || 211 || 20151128221345
|-
| [[Vinzel|Vinzel]] || 3251 || 0 || 211 || 20151129122348
|-
| [[Eysins|Eysins]] || 3232 || 0 || 211 || 20151128224713
|-
| [[Ogens|Ogens]] || 3663 || 0 || 211 || 20130308024631
|-
| [[Vétroz|Vétroz]] || 3712 || 0 || 211 || 20151129123444
|-
| [[Founex|Founex]] || 3221 || 0 || 211 || 20151128225538
|-
| [[Romanel-sur-Lausanne|Romanel-sur-Lausanne]] || 3301 || 0 || 211 || 20130308000607
|-
| [[Lavizzara|Lavizzara]] || 3846 || 0 || 211 || 20161227004553
|-
| [[Cheseaux-sur-Lausanne|Cheseaux-sur-Lausanne]] || 3299 || 0 || 212 || 20130308000545
|-
| [[Chamoson|Chamoson]] || 3714 || 0 || 212 || 20151128215315
|-
| [[Guttet-Feschel|Guttet-Feschel]] || 3756 || 0 || 212 || 20151128231523
|-
| [[Oppens|Oppens]] || 3548 || 0 || 212 || 20130308020814
|-
| [[Trélex|Trélex]] || 3237 || 0 || 212 || 20151129115656
|-
| [[Givrins|Givrins]] || 3240 || 0 || 212 || 20151128230828
|-
| [[Denezy|Denezy]] || 3647 || 0 || 212 || 20130308024329
|-
| [[Burkina Faso|Burkina Faso]] || 4668 || 0 || 212 || 20211218120448
|-
| [[Le Mont-sur-Lausanne|Le Mont-sur-Lausanne]] || 3300 || 0 || 212 || 20130308000556
|-
| [[Gingins|Gingins]] || 3235 || 0 || 212 || 20151128230906
|-
| [[Duillier|Duillier]] || 3239 || 0 || 213 || 20151128222907
|-
| [[Genolier|Genolier]] || 3244 || 0 || 213 || 20151128230423
|-
| [[Prangins|Prangins]] || 3238 || 0 || 213 || 20151129013301
|-
| [[Coinsins|Coinsins]] || 3241 || 0 || 213 || 20151128220818
|-
| [[Commugny|Commugny]] || 3220 || 0 || 213 || 20151128221034
|-
| [[La Rippe|La Rippe]] || 3228 || 0 || 213 || 20151128234008
|-
| [[Bellevue|Bellevue]] || 3212 || 0 || 213 || 20151128212248
|-
| [[Crassier|Crassier]] || 5324 || 0 || 213 || 20151128221606
|-
| [[Etoy|Etoy]] || 3261 || 0 || 214 || 20151128224759
|-
| [[Soglio|Soglio]] || 2936 || 0 || 214 || 20130307210628
|-
| [[Cairo|Cairo]] || 2572 || 0 || 214 || 20130613222020
|-
| [[Orny|Orny]] || 3363 || 0 || 214 || 20151129005804
|-
| [[Yens|Yens]] || 3263 || 0 || 214 || 20151129124145
|-
| [[Chéserex|Chéserex]] || 3230 || 0 || 214 || 20151128220914
|-
| [[Moiry|Moiry]] || 3357 || 0 || 215 || 20151129003229
|-
| [[Iseo|Iseo]] || 3928 || 0 || 215 || 20151128232315
|-
| [[Thierrens|Thierrens]] || 3660 || 0 || 215 || 20130308024558
|-
| [[Gimel|Gimel]] || 3326 || 0 || 215 || 20151128230917
|-
| [[Lully (VD)|Lully]] || 3268 || 0 || 215 || 20151129000443
|-
| [[Denges|Denges]] || 3289 || 0 || 216 || 20151128222351
|-
| [[Féchy|Féchy]] || 3332 || 0 || 216 || 20151128225417
|-
| [[L'Isle|L'Isle]] || 3340 || 0 || 216 || 20151128234322
|-
| [[Grancy|Grancy]] || 3345 || 0 || 216 || 20151128231012
|-
| [[Chigny|Chigny]] || 3276 || 0 || 216 || 20151128220516
|-
| [[Bière|Bière]] || 3334 || 0 || 216 || 20151128212854
|-
| [[Oron-la-Ville|Oron-la-Ville]] || 3633 || 0 || 216 || 20130308024056
|-
| [[Monnaz|Monnaz]] || 3277 || 0 || 216 || 20151129003109
|-
| [[Apples|Apples]] || 3337 || 0 || 216 || 20151128211437
|-
| [[Signy-Avenex|Signy-Avenex]] || 3231 || 0 || 217 || 20151129021114
|-
| [[Bogis-Bossey|Bogis-Bossey]] || 3223 || 0 || 217 || 20151128212706
|-
| [[Ballens|Ballens]] || 3336 || 0 || 217 || 20151128212458
|-
| [[Cottens (VD)|Cottens]] || 3347 || 0 || 217 || 20151128221142
|-
| [[Lavigny|Lavigny]] || 3262 || 0 || 217 || 20151128234841
|-
| [[Allaman|Allaman]] || 3259 || 0 || 217 || 20151128211300
|-
| [[Sévery|Sévery]] || 3346 || 0 || 217 || 20151129022817
|-
| [[Saint-Cergue|Saint-Cergue]] || 3234 || 0 || 217 || 20151129020057
|-
| [[Chevenez|Chevenez]] || 5543 || 0 || 217 || 20130308155409
|-
| [[Collonge-Bellerive|Collonge-Bellerive]] || 3180 || 0 || 217 || 20130307230311
|-
| [[Mollens (VD)|Mollens]] || 3748 || 0 || 217 || 20151129003205
|-
| [[Grächen|Grächen]] || 3791 || 0 || 218 || 20161227005958
|-
| [[Seleute|Seleute]] || 5573 || 0 || 218 || 20130308155830
|-
| [[Chevilly|Chevilly]] || 3358 || 0 || 218 || 20151128220619
|-
| [[Cuarnens|Cuarnens]] || 3343 || 0 || 218 || 20151128222012
|-
| [[Cossonay|Cossonay]] || 3348 || 0 || 218 || 20151128221211
|-
| [[Montherod|Montherod]] || 3329 || 0 || 219 || 20151129003614
|-
| [[Arnex-sur-Nyon|Arnex-sur-Nyon]] || 3226 || 0 || 219 || 20151128211548
|-
| [[Colombier (VD)|Colombier]] || 3283 || 0 || 219 || 20151128220723
|-
| [[Réclère|Réclère]] || 5570 || 0 || 219 || 20140418143702
|-
| [[Mont-sur-Rolle|Mont-sur-Rolle]] || 3257 || 0 || 219 || 20151129003041
|-
| [[Ferreyres|Ferreyres]] || 3359 || 0 || 219 || 20151128225109
|-
| [[Vernier|Vernier]] || 2582 || 0 || 219 || 20161227003615
|-
| [[Pompaples|Pompaples]] || 3364 || 0 || 219 || 20151129012426
|-
| [[La Sarraz|La Sarraz]] || 3353 || 0 || 219 || 20151128233924
|-
| [[Reverolle|Reverolle]] || 3280 || 0 || 219 || 20151129015110
|-
| [[Echandens|Echandens]] || 3290 || 0 || 219 || 20151128224349
|-
| [[Epiquerez|Epiquerez]] || 5610 || 0 || 220 || 20130308160328
|-
| [[Vullierens|Vullierens]] || 3284 || 0 || 220 || 20151129123510
|-
| [[Montenol|Montenol]] || 5565 || 0 || 220 || 20130308155704
|-
| [[La Chaux|La Chaux]] || 3351 || 0 || 220 || 20151128234140
|-
| [[Saint-Prex|Saint-Prex]] || 3269 || 0 || 220 || 20151129020424
|-
| [[Saas-Grund|Saas-Grund]] || 3785 || 0 || 220 || 20161227010924
|-
| [[Tolochenaz|Tolochenaz]] || 3272 || 0 || 220 || 20151129115549
|-
| [[Montricher|Montricher]] || 3339 || 0 || 220 || 20220219022453
|-
| [[Saint-Oyens|Saint-Oyens]] || 3324 || 0 || 221 || 20151129020438
|-
| [[Brienz (BE)|Brienz]] || 4702 || 0 || 222 || 20130310040711
|-
| [[Saint-Livres|Saint-Livres]] || 3333 || 0 || 222 || 20151129020617
|-
| [[Préverenges|Préverenges]] || 3288 || 0 || 222 || 20151129013741
|-
| [[Sédeilles|Sédeilles]] || 5363 || 0 || 223 || 20151129022505
|-
| [[Chavannes-de-Bogis|Chavannes-de-Bogis]] || 3222 || 0 || 223 || 20151128220311
|-
| [[Chavannes-des-Bois|Chavannes-des-Bois]] || 3219 || 0 || 223 || 20151128220254
|-
| [[Bougy-Villars|Bougy-Villars]] || 3331 || 0 || 223 || 20151128213526
|-
| [[Mont-la-Ville|Mont-la-Ville]] || 3341 || 0 || 223 || 20151129003056
|-
| [[Schwanden bei Brienz|Schwanden bei Brienz]] || 4695 || 0 || 224 || 20130310040414
|-
| [[Ocean Arctic|Ocean Arctic]] || 6595 || 0 || 224 || 20130614223211
|-
| [[Büsserach|Büsserach]] || 6008 || 0 || 224 || 20130308173916
|-
| [[Gordevio|Gordevio]] || 3852 || 0 || 224 || 20151128231140
|-
| [[Granges-près-Marnand|Granges-près-Marnand]] || 3590 || 0 || 224 || 20130308023237
|-
| [[Rivera|Rivera]] || 3898 || 0 || 224 || 20130308132840
|-
| [[Benin|Benin]] || 4658 || 0 || 224 || 20130308145113
|-
| [[Vaux-sur-Morges|Vaux-sur-Morges]] || 3278 || 0 || 225 || 20151129121526
|-
| [[Saint-Barthélemy|Saint-Barthélemy]] || 3413 || 0 || 225 || 20130308011802
|-
| [[Raron|Raron]] || 3769 || 0 || 225 || 20151129014701
|-
| [[Campo (Blenio)|Campo]] || 6333 || 0 || 225 || 20151128214240
|-
| [[Linescio|Linescio]] || 3849 || 0 || 225 || 20151128235724
|-
| [[Essertines-sur-Rolle|Essertines-sur-Rolle]] || 5328 || 0 || 225 || 20151128224843
|-
| [[Ferden|Ferden]] || 3770 || 0 || 226 || 20151128225156
|-
| [[Ocean Pacific|Ocean Pacific]] || 6588 || 0 || 226 || 20130614222843
|-
| [[Kippel|Kippel]] || 3771 || 0 || 226 || 20151128232939
|-
| [[Lussy-sur-Morges|Lussy-sur-Morges]] || 3265 || 0 || 226 || 20151129000251
|-
| [[Prato (Leventina)|Prato]] || 3830 || 0 || 226 || 20130308131031
|-
| [[Luins|Luins]] || 3250 || 0 || 226 || 20151128235915
|-
| [[Corcelles-près-Payerne|Corcelles-près-Payerne]] || 3606 || 0 || 226 || 20130311103627
|-
| [[Cerentino|Cerentino]] || 3850 || 0 || 226 || 20151128215450
|-
| [[Bussy-Chardonney|Bussy-Chardonney]] || 3266 || 0 || 226 || 20151128213748
|-
| [[Hohtenn|Hohtenn]] || 3766 || 0 || 227 || 20151128232105
|-
| [[Villars-sous-Yens|Villars-sous-Yens]] || 3264 || 0 || 227 || 20151129122520
|-
| [[Ocean Indic|Ocean Indic]] || 6592 || 0 || 227 || 20130614223118
|-
| [[Coeuve|Coeuve]] || 5544 || 0 || 227 || 20151128220835
|-
| [[Eischoll|Eischoll]] || 3774 || 0 || 228 || 20151128224625
|-
| [[Moudon|Moudon]] || 3643 || 0 || 228 || 20161227005524
|-
| [[Cauco|Cauco]] || 6318 || 0 || 228 || 20220425233818
|-
| [[Romanel-sur-Morges|Romanel-sur-Morges]] || 3281 || 0 || 228 || 20151129015346
|-
| [[Mur|Mur]] || 3608 || 0 || 228 || 20151129003825
|-
| [[Jouxtens-Mézery|Jouxtens-Mézery]] || 3298 || 0 || 229 || 20151128232608
|-
| [[Chavannes-le-Veyron|Chavannes-le-Veyron]] || 3349 || 0 || 229 || 20151128220219
|-
| [[Bürchen|Bürchen]] || 3776 || 0 || 229 || 20151128213719
|-
| [[Mezzovico-Vira|Mezzovico-Vira]] || 3899 || 0 || 230 || 20130311103054
|-
| [[Vufflens-le-Château|Vufflens-le-Château]] || 3274 || 0 || 230 || 20151129123145
|-
| [[Ausserberg|Ausserberg]] || 3768 || 0 || 230 || 20151128211856
|-
| [[Zermatt|Zermatt]] || 3793 || 0 || 230 || 20220427140449
|-
| [[Egerkingen|Egerkingen]] || 6026 || 0 || 230 || 20151128224137
|-
| [[Unterbäch|Unterbäch]] || 3775 || 0 || 230 || 20151129120509
|-
| [[Sassel|Sassel]] || 3589 || 0 || 231 || 20151129020705
|-
| [[Kestenholz|Kestenholz]] || 6022 || 0 || 231 || 20151128232952
|-
| [[Lucens|Lucens]] || 3652 || 0 || 231 || 20151129000009
|-
| [[Saint-Sulpice|Saint-Sulpice]] || 3292 || 0 || 231 || 20130308000429
|-
| [[Marnand|Marnand]] || 3591 || 0 || 232 || 20151129002208
|-
| [[Savigny|Savigny]] || 3302 || 0 || 232 || 20151129021044
|-
| [[Ocean Antarctic|Ocean Antarctic]] || 6594 || 0 || 232 || 20130614223303
|-
| [[Cugy (VD)|Cugy]] || 3392 || 0 || 232 || 20151128221847
|-
| [[Pino sulla Sponda del Lago Maggiore|Pino sulla Sponda del Lago Maggiore]] || 6444 || 0 || 232 || 20160204072053
|-
| [[Cerniaz|Cerniaz]] || 3594 || 0 || 232 || 20151128215409
|-
| [[Maracon|Maracon]] || 3637 || 0 || 232 || 20151129001238
|-
| [[Henniez|Henniez]] || 3592 || 0 || 232 || 20151128231824
|-
| [[Ferlens|Ferlens]] || 3625 || 0 || 232 || 20151128225143
|-
| [[Oleyres|Oleyres]] || 5292 || 0 || 232 || 20151129005435
|-
| [[Servion|Servion]] || 3626 || 0 || 232 || 20151129021216
|-
| [[Chabrey|Chabrey]] || 3611 || 0 || 232 || 20151128215341
|-
| [[San Nazzaro (TI)|San Nazzaro]] || 3892 || 0 || 232 || 20130310070117
|-
| [[Ecoteaux|Ecoteaux]] || 3638 || 0 || 233 || 20151128224239
|-
| [[Cudrefin|Cudrefin]] || 3607 || 0 || 233 || 20151128221941
|-
| [[Vendlincourt|Vendlincourt]] || 5574 || 0 || 233 || 20151129121756
|-
| [[Seigneux|Seigneux]] || 3593 || 0 || 233 || 20151129020849
|-
| [[Fey|Fey]] || 3429 || 0 || 233 || 20151128225058
|-
| [[Vulliens|Vulliens]] || 3624 || 0 || 233 || 20151129123522
|-
| [[Ponte Capriasca|Ponte Capriasca]] || 3930 || 0 || 233 || 20130311103128
|-
| [[Steg-Hohtenn|Steg-Hohtenn]] || 13949 || 0 || 233 || 20210415105458
|-
| [[Vuibroye|Vuibroye]] || 3628 || 0 || 233 || 20151129123605
|-
| [[Niedergesteln|Niedergesteln]] || 3767 || 0 || 233 || 20151129004355
|-
| [[Payerne|Payerne]] || 3602 || 0 || 233 || 20161227005416
|-
| [[Laupersdorf|Laupersdorf]] || 6028 || 0 || 233 || 20160727202510
|-
| [[Brig-Glis|Brig-Glis]] || 3797 || 0 || 233 || 20161227005806
|-
| [[Bellerive|Bellerive]] || 3610 || 0 || 234 || 20151128212301
|-
| [[Vucherens|Vucherens]] || 3639 || 0 || 234 || 20151129123208
|-
| [[Vallamand|Vallamand]] || 3609 || 0 || 234 || 20151129120821
|-
| [[Grandcour|Grandcour]] || 3603 || 0 || 234 || 20151128231001
|-
| [[Montmagny|Montmagny]] || 3612 || 0 || 234 || 20151129003538
|-
| [[Sant'Abbondio (TI)|Sant'Abbondio]] || 3897 || 0 || 235 || 20130311103101
|-
| [[Bercher|Bercher]] || 3428 || 0 || 235 || 20151128212217
|-
| [[Sottens|Sottens]] || 3667 || 0 || 235 || 20151129022111
|-
| [[Saint-Saphorin-sur-Morges|Saint-Saphorin-sur-Morges]] || 3275 || 0 || 235 || 20151129020406
|-
| [[Boulens|Boulens]] || 3664 || 0 || 235 || 20151128213514
|-
| [[Bottens|Bottens]] || 3395 || 0 || 235 || 20151128213553
|-
| [[Palézieux|Palézieux]] || 3632 || 0 || 235 || 20151129012038
|-
| [[Sugnens|Sugnens]] || 3430 || 0 || 235 || 20151129022659
|-
| [[Cugnasco|Cugnasco]] || 3876 || 0 || 235 || 20151128221927
|-
| [[Asuel|Asuel]] || 5535 || 0 || 235 || 20151128211740
|-
| [[Bettens|Bettens]] || 3366 || 0 || 235 || 20151128212133
|-
| [[Sullens|Sullens]] || 3369 || 0 || 235 || 20151129022646
|-
| [[Mézières (VD)|Mézières]] || 3622 || 0 || 235 || 20151129004108
|-
| [[Constantine|Constantine]] || 3613 || 0 || 236 || 20151128221001
|-
| [[Daillens|Daillens]] || 3365 || 0 || 236 || 20151128222503
|-
| [[Treytorrens|Treytorrens]] || 3585 || 0 || 236 || 20151129115726
|-
| [[Stampa|Stampa]] || 2934 || 0 || 236 || 20151129022732
|-
| [[Steffisburg|Steffisburg]] || 4733 || 0 || 236 || 20130310041237
|-
| [[Châtillens|Châtillens]] || 3629 || 0 || 236 || 20151128220435
|-
| [[Correvon|Correvon]] || 3661 || 0 || 236 || 20151128221238
|-
| [[Ocean Atlantic|Ocean Atlantic]] || 6591 || 0 || 237 || 20130614222958
|-
| [[Wiler (Lötschen)|Wiler]] || 3772 || 0 || 237 || 20151129123703
|-
| [[Les Tavernes|Les Tavernes]] || 3630 || 0 || 237 || 20151128235516
|-
| [[Castel San Pietro|Castel San Pietro]] || 3993 || 0 || 237 || 20130308134518
|-
| [[Les Cullayes|Les Cullayes]] || 3620 || 0 || 237 || 20151128235340
|-
| [[Eclagnens|Eclagnens]] || 3416 || 0 || 237 || 20151128224251
|-
| [[Collombey-Muraz|Collombey-Muraz]] || 3400 || 0 || 237 || 20130308010624
|-
| [[Montpreveyres|Montpreveyres]] || 3619 || 0 || 238 || 20151129003313
|-
| [[Les Thioleyres|Les Thioleyres]] || 3631 || 0 || 239 || 20151128235500
|-
| [[Etagnières|Etagnières]] || 3419 || 0 || 239 || 20151128224814
|-
| [[Dommartin|Dommartin]] || 3411 || 0 || 239 || 20151128223133
|-
| [[Syens|Syens]] || 3640 || 0 || 240 || 20130308024212
|-
| [[Morbio Superiore|Morbio Superiore]] || 3997 || 0 || 240 || 20130311103029
|-
| [[Oron-le-Châtel|Oron-le-Châtel]] || 3634 || 0 || 240 || 20151129005749
|-
| [[Chavannes-près-Renens|Chavannes-près-Renens]] || 3293 || 0 || 240 || 20130308000439
|-
| [[Ocourt|Ocourt]] || 5568 || 0 || 240 || 20151129005503
|-
| [[Pleujouse|Pleujouse]] || 5569 || 0 || 240 || 20151128234304
|-
| [[Villars-Bramard|Villars-Bramard]] || 3595 || 0 || 240 || 20151129122240
|-
| [[Martherenges|Martherenges]] || 3670 || 0 || 240 || 20151129002125
|-
| [[Miécourt|Miécourt]] || 5564 || 0 || 240 || 20151128234248
|-
| [[Lingua tirca|Lingua tirca]] || 8372 || 0 || 240 || 20170311175215
|-
| [[Forel-sur-Lucens|Forel-sur-Lucens]] || 3649 || 0 || 241 || 20151128225603
|-
| [[Malapalud|Malapalud]] || 3396 || 0 || 241 || 20151129001332
|-
| [[Roche-d'Or|Roche-d'Or]] || 5571 || 0 || 241 || 20151129014855
|-
| [[Vezia|Vezia]] || 3961 || 0 || 241 || 20151129121819
|-
| [[Froideville|Froideville]] || 3397 || 0 || 241 || 20151128225503
|-
| [[Cremin|Cremin]] || 3651 || 0 || 241 || 20130311103401
|-
| [[Château-d'Oex|Château-d'Oex]] || 3375 || 0 || 241 || 20130308010048
|-
| [[Saint-Cierges|Saint-Cierges]] || 3662 || 0 || 241 || 20151129020043
|-
| [[Belmont-sur-Yverdon|Belmont-sur-Yverdon]] || 3545 || 0 || 241 || 20130308020741
|-
| [[Villars-le-Grand|Villars-le-Grand]] || 3614 || 0 || 241 || 20151129122039
|-
| [[Ropraz|Ropraz]] || 3621 || 0 || 241 || 20130308023748
|-
| [[Montignez|Montignez]] || 5566 || 0 || 242 || 20151129003600
|-
| [[Peney-le-Jorat|Peney-le-Jorat]] || 3617 || 0 || 242 || 20151129011848
|-
| [[Oulens-sur-Lucens|Oulens-sur-Lucens]] || 3650 || 0 || 242 || 20151129005639
|-
| [[Fregiécourt|Fregiécourt]] || 5561 || 0 || 242 || 20151128225522
|-
| [[Peyres-Possens|Peyres-Possens]] || 3665 || 0 || 242 || 20151129012345
|-
| [[Bussigny-sur-Oron|Bussigny-sur-Oron]] || 3636 || 0 || 242 || 20151128213815
|-
| [[Bioley-Orjulaz|Bioley-Orjulaz]] || 3420 || 0 || 242 || 20151128213057
|-
| [[Gündlischwand|Gündlischwand]] || 4716 || 0 || 243 || 20130310040756
|-
| [[Puplinge|Puplinge]] || 3185 || 0 || 243 || 20151129013655
|-
| [[Chesalles-sur-Oron|Chesalles-sur-Oron]] || 3635 || 0 || 243 || 20151128220028
|-
| [[Presinge|Presinge]] || 3183 || 0 || 243 || 20151129013234
|-
| [[Sorengo|Sorengo]] || 3946 || 0 || 243 || 20151129022138
|-
| [[Lussery-Villars|Lussery-Villars]] || 3362 || 0 || 243 || 20151129000306
|-
| [[Cadro|Cadro]] || 3977 || 0 || 243 || 20151128214401
|-
| [[Montmelon|Montmelon]] || 5567 || 0 || 243 || 20151129003326
|-
| [[Poliez-le-Grand|Poliez-le-Grand]] || 3409 || 0 || 243 || 20151129012516
|-
| [[Collonges|Collonges]] || 3679 || 0 || 243 || 20130308024926
|-
| [[Combremont-le-Petit|Combremont-le-Petit]] || 3587 || 0 || 244 || 20151128221048
|-
| [[Rougemont|Rougemont]] || 3376 || 0 || 244 || 20130308010059
|-
| [[Corcelles-près-Concise|Corcelles-près-Concise]] || 5281 || 0 || 244 || 20130308153350
|-
| [[Losone|Losone]] || 3873 || 0 || 244 || 20151129000100
|-
| [[Combremont-le-Grand|Combremont-le-Grand]] || 3588 || 0 || 244 || 20151128221104
|-
| [[Hermance|Hermance]] || 3174 || 0 || 244 || 20161227003754
|-
| [[Rossinière|Rossinière]] || 3377 || 0 || 244 || 20130308010110
|-
| [[Fontaines-sur-Grandson|Fontaines-sur-Grandson]] || 3513 || 0 || 244 || 20130308020222
|-
| [[Le Peuchapatte|Le Peuchapatte]] || 5624 || 0 || 244 || 20130308160611
|-
| [[Orbe|Orbe]] || 3449 || 0 || 245 || 20161227005446
|-
| [[Chesalles-sur-Moudon|Chesalles-sur-Moudon]] || 3659 || 0 || 245 || 20151128220049
|-
| [[Lucerna|Lucerna]] || 2549 || 0 || 245 || 20161227012805
|-
| [[Epauvillers|Epauvillers]] || 5609 || 0 || 245 || 20170608145431
|-
| [[Semione|Semione]] || 4028 || 0 || 245 || 20151129020915
|-
| [[Goumoens-le-Jux|Goumoens-le-Jux]] || 3415 || 0 || 245 || 20151128231050
|-
| [[Neyruz-sur-Moudon|Neyruz-sur-Moudon]] || 3646 || 0 || 245 || 20151129004410
|-
| [[Villars-Tiercelin|Villars-Tiercelin]] || 3410 || 0 || 245 || 20151129122509
|-
| [[Lamone|Lamone]] || 3966 || 0 || 245 || 20151128234548
|-
| [[Bratsch|Bratsch]] || 3758 || 0 || 245 || 20160903165814
|-
| [[Siligo|Siligo]] || 11478 || 0 || 245 || 20140305191034
|-
| [[Chavannes-sur-Moudon|Chavannes-sur-Moudon]] || 3645 || 0 || 245 || 20151128220152
|-
| [[Ludiano|Ludiano]] || 4027 || 0 || 245 || 20151128235949
|-
| [[Martigny|Martigny]] || 3677 || 0 || 246 || 20161227010531
|-
| [[Sigirino|Sigirino]] || 3904 || 0 || 246 || 20151129021126
|-
| [[Courtemaîche|Courtemaîche]] || 5549 || 0 || 246 || 20151128221652
|-
| [[Gondo|Gondo]] || 4160 || 0 || 246 || 20170308104734
|-
| [[Renens|Renens]] || 3296 || 0 || 246 || 20151129014224
|-
| [[Matzendorf|Matzendorf]] || 6037 || 0 || 246 || 20130308175254
|-
| [[Bassins|Bassins]] || 3246 || 0 || 247 || 20150324030220
|-
| [[Mosogno|Mosogno]] || 3885 || 0 || 247 || 20151129003918
|-
| [[Lonay|Lonay]] || 3282 || 0 || 247 || 20151129000123
|-
| [[Goumoens-la-Ville|Goumoens-la-Ville]] || 3421 || 0 || 247 || 20151128231101
|-
| [[Malvaglia|Malvaglia]] || 4029 || 0 || 247 || 20151129001318
|-
| [[Mex (VD)|Mex]] || 3371 || 0 || 247 || 20150324161759
|-
| [[Chapelle-sur-Moudon|Chapelle-sur-Moudon]] || 3666 || 0 || 247 || 20151128215635
|-
| [[Carabietta|Carabietta]] || 3934 || 0 || 247 || 20151128215204
|-
| [[Camignolo|Camignolo]] || 3901 || 0 || 247 || 20151128214321
|-
| [[Isorno (TI)|Isorno]] || 3884 || 0 || 248 || 20151128232244
|-
| [[Crissier|Crissier]] || 3297 || 0 || 248 || 20151128221511
|-
| [[Cortina d'Ampezzo|Cortina d'Ampezzo]] || 5780 || 0 || 248 || 20251017100649
|-
| [[Croy|Croy]] || 3497 || 0 || 248 || 20151128221430
|-
| [[Fiez|Fiez]] || 3510 || 0 || 248 || 20151128225749
|-
| [[Valcolla|Valcolla]] || 3972 || 0 || 248 || 20151129120911
|-
| [[Ecublens (VD)|Ecublens]] || 3291 || 0 || 249 || 20161107170358
|-
| [[Montaubion-Chardonney|Montaubion-Chardonney]] || 3668 || 0 || 249 || 20151129002959
|-
| [[Aclens|Aclens]] || 3285 || 0 || 249 || 20151128211132
|-
| [[Suchy|Suchy]] || 3542 || 0 || 249 || 20151129022715
|-
| [[Stabio|Stabio]] || 3990 || 0 || 249 || 20151129022347
|-
| [[Agiez|Agiez]] || 3494 || 0 || 249 || 20151128211230
|-
| [[Mutrux|Mutrux]] || 3529 || 0 || 250 || 20151129004216
|-
| [[Vouvry|Vouvry]] || 3399 || 0 || 250 || 20151129123326
|-
| [[Novazzano|Novazzano]] || 3986 || 0 || 250 || 20151129004559
|-
| [[Essertines-sur-Yverdon|Essertines-sur-Yverdon]] || 3433 || 0 || 250 || 20151128224826
|-
| [[Orzens|Orzens]] || 3549 || 0 || 250 || 20151129005725
|-
| [[Sagno|Sagno]] || 3999 || 0 || 250 || 20151129020139
|-
| [[Bullet|Bullet]] || 3507 || 0 || 250 || 20151128213840
|-
| [[Rovray|Rovray]] || 3565 || 0 || 250 || 20151129015222
|-
| [[Bavois|Bavois]] || 3491 || 0 || 250 || 20151128212401
|-
| [[Gressy|Gressy]] || 3546 || 0 || 250 || 20151128231232
|-
| [[Corsier-sur-Vevey|Corsier-sur-Vevey]] || 3315 || 0 || 250 || 20130308000842
|-
| [[Cronay|Cronay]] || 3557 || 0 || 250 || 20151128221445
|-
| [[Prahins|Prahins]] || 3560 || 0 || 251 || 20151129012549
|-
| [[Le Lieu|Le Lieu]] || 3373 || 0 || 251 || 20151128235036
|-
| [[Riddes|Riddes]] || 3693 || 0 || 251 || 20151129015043
|-
| [[Indemini|Indemini]] || 3896 || 0 || 251 || 20151128232417
|-
| [[Lavertezzo|Lavertezzo]] || 3857 || 0 || 251 || 20151128234507
|-
| [[Vionnaz|Vionnaz]] || 3403 || 0 || 251 || 20151129122337
|-
| [[Premier|Premier]] || 3500 || 0 || 251 || 20151129013247
|-
| [[Muggio|Muggio]] || 4002 || 0 || 251 || 20151129003851
|-
| [[Balerna|Balerna]] || 3996 || 0 || 251 || 20151128212509
|-
| [[La Praz|La Praz]] || 3503 || 0 || 251 || 20151128234021
|-
| [[Concise|Concise]] || 3528 || 0 || 251 || 20151128221019
|-
| [[Fully|Fully]] || 3689 || 0 || 251 || 20151128225432
|-
| [[Saxon|Saxon]] || 3684 || 0 || 251 || 20151129020956
|-
| [[Grandson|Grandson]] || 3523 || 0 || 252 || 20151128231432
|-
| [[Chanéaz|Chanéaz]] || 3561 || 0 || 252 || 20151128215701
|-
| [[Piazzogna|Piazzogna]] || 3891 || 0 || 252 || 20151129012307
|-
| [[L'Abbaye|L'Abbaye]] || 3374 || 0 || 252 || 20151128234347
|-
| [[Romairon|Romairon]] || 3515 || 0 || 252 || 20151129015357
|-
| [[Bofflens|Bofflens]] || 3495 || 0 || 252 || 20151128212725
|-
| [[Démoret|Démoret]] || 3563 || 0 || 252 || 20151128222737
|-
| [[Provence|Provence]] || 3530 || 0 || 252 || 20151129013806
|-
| [[Villars-le-Comte|Villars-le-Comte]] || 3648 || 0 || 252 || 20161227005346
|-
| [[Cabbio|Cabbio]] || 4001 || 0 || 252 || 20151128214447
|-
| [[Dully|Dully]] || 3249 || 0 || 252 || 20151128222855
|-
| [[Cresciano|Cresciano]] || 4024 || 0 || 252 || 20151128221555
|-
| [[Vallorbe|Vallorbe]] || 3439 || 0 || 252 || 20151129121624
|-
| [[Ursins|Ursins]] || 3550 || 0 || 252 || 20151129120649
|-
| [[Champéry|Champéry]] || 3407 || 0 || 253 || 20151128215728
|-
| [[Costa d'Ivur|Costa d'Ivur]] || 10068 || 0 || 253 || 20210309081814
|-
| [[Ligornetto|Ligornetto]] || 3982 || 0 || 253 || 20151128235642
|-
| [[Saillon|Saillon]] || 3692 || 0 || 253 || 20151129020124
|-
| [[Mauborget|Mauborget]] || 3517 || 0 || 253 || 20151129002408
|-
| [[Charrat|Charrat]] || 3691 || 0 || 253 || 20151128220008
|-
| [[Le Chenit|Le Chenit]] || 3372 || 0 || 253 || 20151128234756
|-
| [[Champagne|Champagne]] || 3514 || 0 || 253 || 20151128215302
|-
| [[Leytron|Leytron]] || 3694 || 0 || 253 || 20151128235654
|-
| [[Vaugondry|Vaugondry]] || 3519 || 0 || 253 || 20151129121600
|-
| [[Coldrerio|Coldrerio]] || 3992 || 0 || 253 || 20151128220751
|-
| [[Donneloye|Donneloye]] || 3558 || 0 || 253 || 20151128222949
|-
| [[Grandevent|Grandevent]] || 3512 || 0 || 254 || 20151128231449
|-
| [[Medeglia|Medeglia]] || 4013 || 0 || 254 || 20151129002335
|-
| [[Tévenon|Tévenon]] || 13945 || 0 || 254 || 20210404133613
|-
| [[Bruzella|Bruzella]] || 4000 || 0 || 254 || 20151128213908
|-
| [[Chavornay|Chavornay]] || 3488 || 0 || 255 || 20151128220135
|-
| [[Meiringen|Meiringen]] || 5119 || 0 || 255 || 20130308151747
|-
| [[Bovernier|Bovernier]] || 3687 || 0 || 255 || 20151128213417
|-
| [[Troistorrents|Troistorrents]] || 3402 || 0 || 255 || 20151129115705
|-
| [[Fontanezier|Fontanezier]] || 3527 || 0 || 255 || 20151128225647
|-
| [[Arzo|Arzo]] || 3988 || 0 || 256 || 20151128211646
|-
| [[Sainte-Croix|Sainte-Croix]] || 3505 || 0 || 256 || 20151129020332
|-
| [[St. Niklaus|St. Niklaus]] || 3792 || 0 || 256 || 20130308130128
|-
| [[Val-d'Illiez|Val-d'Illiez]] || 3406 || 0 || 256 || 20151129120924
|-
| [[Porrentruy|Porrentruy]] || 4620 || 0 || 256 || 20250314033941
|-
| [[Osco|Osco]] || 3832 || 0 || 256 || 20240815133616
|-
| [[Les Clées|Les Clées]] || 5280 || 0 || 256 || 20151128235144
|-
| [[L'Abergement|L'Abergement]] || 3448 || 0 || 256 || 20151128234334
|-
| [[Isérables|Isérables]] || 3690 || 0 || 256 || 20151128232233
|-
| [[Essert-Pittet|Essert-Pittet]] || 3543 || 0 || 257 || 20151128224909
|-
| [[Athen|Athen]] || 12343 || 0 || 257 || 20170331193218
|-
| [[Igl Lai|Igl Lai]] || 5996 || 0 || 257 || 20220427153246
|-
| [[Genestrerio|Genestrerio]] || 3991 || 0 || 257 || 20151128230504
|-
| [[Alle|Alle]] || 5534 || 0 || 257 || 20260326075104
|-
| [[Meride|Meride]] || 3985 || 0 || 258 || 20151129002809
|-
| [[Fahy|Fahy]] || 5559 || 0 || 258 || 20151128225252
|-
| [[Bioley-Magnoux|Bioley-Magnoux]] || 3559 || 0 || 258 || 20151128213111
|-
| [[Saint-Légier-La Chiésaz|Saint-Légier-La Chiésaz]] || 3317 || 0 || 258 || 20130308000903
|-
| [[Arnex-sur-Orbe|Arnex-sur-Orbe]] || 3498 || 0 || 258 || 20151128211612
|-
| [[Villars-Burquin|Villars-Burquin]] || 3518 || 0 || 259 || 20151129122225
|-
| [[Mex (VS)|Mex]] || 3673 || 0 || 259 || 20151129002756
|-
| [[Saint-Martin (VS)|Saint-Martin]] || 3718 || 0 || 259 || 20161227010859
|-
| [[Rancate|Rancate]] || 3984 || 0 || 259 || 20151129014747
|-
| [[Lag la Cauma|Lag la Cauma]] || 4533 || 0 || 259 || 20180904105655
|-
| [[Vico Morcote|Vico Morcote]] || 3940 || 0 || 259 || 20130308133750
|-
| [[Gressoney-Saint-Jean|Gressoney-Saint-Jean]] || 13507 || 0 || 260 || 20191020124432
|-
| [[Trey|Trey]] || 3601 || 0 || 260 || 20220721183221
|-
| [[Därligen|Därligen]] || 4706 || 0 || 260 || 20151128222832
|-
| [[Cheseaux-Noréaz|Cheseaux-Noréaz]] || 3553 || 0 || 260 || 20151128220632
|-
| [[Martigny-Combe|Martigny-Combe]] || 3686 || 0 || 260 || 20151129002111
|-
| [[Villars-Sainte-Croix|Villars-Sainte-Croix]] || 3271 || 0 || 260 || 20151129121958
|-
| [[Tremona|Tremona]] || 3987 || 0 || 260 || 20151129115525
|-
| [[Anzonico|Anzonico]] || 3840 || 0 || 261 || 20240815132129
|-
| [[Les Genevez|Les Genevez]] || 5620 || 0 || 261 || 20151128235328
|-
| [[Iseltwald|Iseltwald]] || 4687 || 0 || 261 || 20151128232327
|-
| [[Niederried bei Interlaken|Niederried bei Interlaken]] || 4697 || 0 || 261 || 20130310040604
|-
| [[Jongny|Jongny]] || 3313 || 0 || 261 || 20151128232518
|-
| [[Liberia|Liberia]] || 1684 || 0 || 262 || 20130307180437
|-
| [[Claro|Claro]] || 4025 || 0 || 262 || 20161227004746
|-
| [[Romainmôtier-Envy|Romainmôtier-Envy]] || 3502 || 0 || 262 || 20151129015409
|-
| [[Salvan|Salvan]] || 3683 || 0 || 262 || 20151129020744
|-
| [[Gsteigwiler|Gsteigwiler]] || 4717 || 0 || 262 || 20151128231602
|-
| [[Faoug|Faoug]] || 3616 || 0 || 262 || 20151128225215
|-
| [[Chavannes-le-Chêne|Chavannes-le-Chêne]] || 3583 || 0 || 263 || 20151128220240
|-
| [[Finhaut|Finhaut]] || 3678 || 0 || 263 || 20151128225722
|-
| [[Dizy|Dizy]] || 3361 || 0 || 263 || 20151128222252
|-
| [[Togo|Togo]] || 1604 || 0 || 263 || 20240828101125
|-
| [[Corseaux|Corseaux]] || 3314 || 0 || 263 || 20151128221225
|-
| [[Dorénaz|Dorénaz]] || 3681 || 0 || 264 || 20151128222928
|-
| [[Brenles|Brenles]] || 3658 || 0 || 264 || 20151128214104
|-
| [[Cavagnago|Cavagnago]] || 3839 || 0 || 264 || 20240815132550
|-
| [[Sarzens|Sarzens]] || 3657 || 0 || 264 || 20151129020728
|-
| [[Valeyres-sous-Ursins|Valeyres-sous-Ursins]] || 3547 || 0 || 264 || 20151129120835
|-
| [[Vernayaz|Vernayaz]] || 3682 || 0 || 264 || 20151129121648
|-
| [[Gland|Gland]] || 3242 || 0 || 264 || 20130307233404
|-
| [[Villars-Mendraz|Villars-Mendraz]] || 3669 || 0 || 264 || 20151129122009
|-
| [[Evionnaz|Evionnaz]] || 3680 || 0 || 264 || 20151128224743
|-
| [[Massongex|Massongex]] || 3671 || 0 || 265 || 20151129002533
|-
| [[Essertes|Essertes]] || 3627 || 0 || 265 || 20151128224857
|-
| [[Lugnez|Lugnez]] || 5563 || 0 || 265 || 20211231024218
|-
| [[Lovatens|Lovatens]] || 3655 || 0 || 265 || 20151129000027
|-
| [[Carrouge|Carrouge]] || 3623 || 0 || 265 || 20151128215129
|-
| [[Villarzel|Villarzel]] || 3596 || 0 || 265 || 20151129122446
|-
| [[Vérossaz|Vérossaz]] || 3676 || 0 || 265 || 20151129123454
|-
| [[Saxeten|Saxeten]] || 4688 || 0 || 265 || 20151129021017
|-
| [[Rossenges|Rossenges]] || 3642 || 0 || 266 || 20151129015256
|-
| [[Curtilles|Curtilles]] || 3653 || 0 || 266 || 20151128221758
|-
| [[Limmat|Limmat]] || 5293 || 0 || 266 || 20200208134351
|-
| [[Lai Titicaca|Lai Titicaca]] || 6685 || 0 || 266 || 20130311105827
|-
| [[Les Pommerats|Les Pommerats]] || 5619 || 0 || 266 || 20151128235304
|-
| [[Wilderswil|Wilderswil]] || 4721 || 0 || 267 || 20151129123720
|-
| [[Hermenches|Hermenches]] || 3641 || 0 || 267 || 20151128231739
|-
| [[Tokio|Tokio]] || 2560 || 0 || 267 || 20130613222637
|-
| [[Lauterbrunnen|Lauterbrunnen]] || 4696 || 0 || 267 || 20130309102007
|-
| [[Leissigen|Leissigen]] || 4723 || 0 || 267 || 20151128235225
|-
| [[Rolle|Rolle]] || 3256 || 0 || 267 || 20151129015122
|-
| [[Riga|Riga]] || 12351 || 0 || 268 || 20171127130914
|-
| [[Prévonloup|Prévonloup]] || 3654 || 0 || 268 || 20151129013709
|-
| [[Ringgenberg|Ringgenberg]] || 4704 || 0 || 268 || 20151129015010
|-
| [[Fehren|Fehren]] || 6010 || 0 || 268 || 20130308173939
|-
| [[Champtauroz|Champtauroz]] || 3586 || 0 || 268 || 20151128215755
|-
| [[Rocourt|Rocourt]] || 5572 || 0 || 269 || 20151129014832
|-
| [[Boncourt|Boncourt]] || 5537 || 0 || 269 || 20151128212650
|-
| [[Braggio|Braggio]] || 2997 || 0 || 269 || 20220425200405
|-
| [[Mount Vinson|Mount Vinson]] || 2224 || 0 || 269 || 20130308222646
|-
| [[Zullwil|Zullwil]] || 6016 || 0 || 270 || 20130308174544
|-
| [[Lütschental|Lütschental]] || 4718 || 0 || 270 || 20151129000201
|-
| [[Senarclens|Senarclens]] || 3352 || 0 || 270 || 20151129021254
|-
| [[Jangtse|Jangtse]] || 2245 || 0 || 271 || 20160204072721
|-
| [[Develier|Develier]] || 5589 || 0 || 271 || 20151128222327
|-
| [[Buchholterberg|Buchholterberg]] || 5333 || 0 || 271 || 20130310042159
|-
| [[Niederstocken|Niederstocken]] || 5343 || 0 || 271 || 20151129004326
|-
| [[La Neuveville|La Neuveville]] || 5125 || 0 || 272 || 20151128234105
|-
| [[Porza|Porza]] || 3962 || 0 || 272 || 20151129012628
|-
| [[Homberg|Homberg]] || 4732 || 0 || 272 || 20130310041205
|-
| [[Heiligenschwendi|Heiligenschwendi]] || 5342 || 0 || 273 || 20130310042639
|-
| [[Bussy-sur-Moudon|Bussy-sur-Moudon]] || 3644 || 0 || 273 || 20151128213732
|-
| [[Glovelier|Glovelier]] || 5591 || 0 || 273 || 20151128230727
|-
| [[Köniz|Köniz]] || 2553 || 0 || 274 || 20151128232828
|-
| [[Horrenbach-Buchen|Horrenbach-Buchen]] || 4740 || 0 || 274 || 20130310041531
|-
| [[Volga|Volga]] || 2246 || 0 || 274 || 20161016194348
|-
| [[Croglio|Croglio]] || 3915 || 0 || 275 || 20151128221500
|-
| [[Corcelles-le-Jorat|Corcelles-le-Jorat]] || 3618 || 0 || 275 || 20151128221333
|-
| [[Citad da Mexico|Citad da Mexico]] || 2160 || 0 || 275 || 20160202020239
|-
| [[Grancia|Grancia]] || 3937 || 0 || 276 || 20151128231024
|-
| [[Ederswiler|Ederswiler]] || 5590 || 0 || 276 || 20151128224150
|-
| [[Certara|Certara]] || 3975 || 0 || 276 || 20151128215354
|-
| [[Cureglia|Cureglia]] || 3963 || 0 || 276 || 20151128221831
|-
| [[Cimadera|Cimadera]] || 3974 || 0 || 276 || 20151128220849
|-
| [[Cademario|Cademario]] || 3917 || 0 || 276 || 20151128214434
|-
| [[Melano|Melano]] || 3943 || 0 || 276 || 20151129002316
|-
| [[Oberried am Brienzersee|Oberried am Brienzersee]] || 4722 || 0 || 277 || 20130310041116
|-
| [[Tegna|Tegna]] || 3883 || 0 || 277 || 20151129115417
|-
| [[Magadino|Magadino]] || 3889 || 0 || 277 || 20240815154821
|-
| [[Monteggio|Monteggio]] || 3913 || 0 || 277 || 20151129003653
|-
| [[Maroggia|Maroggia]] || 3942 || 0 || 278 || 20151129002155
|-
| [[Curio|Curio]] || 3924 || 0 || 278 || 20151128221817
|-
| [[Gravesano|Gravesano]] || 3903 || 0 || 278 || 20151128231309
|-
| [[Comano|Comano]] || 3964 || 0 || 278 || 20130311103109
|-
| [[Bassecourt|Bassecourt]] || 5579 || 0 || 278 || 20151128212415
|-
| [[Novaggio|Novaggio]] || 3909 || 0 || 278 || 20151129004632
|-
| [[Canobbio|Canobbio]] || 3965 || 0 || 278 || 20151128214228
|-
| [[Cadempino|Cadempino]] || 3931 || 0 || 278 || 20151128214419
|-
| [[Miglieglia|Miglieglia]] || 3910 || 0 || 278 || 20151129002708
|-
| [[Sonvico|Sonvico]] || 3976 || 0 || 279 || 20151129022156
|-
| [[Neggio|Neggio]] || 3918 || 0 || 279 || 20151129004436
|-
| [[Bretigny-sur-Morrens|Bretigny-sur-Morrens]] || 3394 || 0 || 280 || 20151128214035
|-
| [[Campello|Campello]] || 3837 || 0 || 280 || 20240815132430
|-
| [[Missy|Missy]] || 3605 || 0 || 280 || 20220721183707
|-
| [[Mairengo|Mairengo]] || 3836 || 0 || 280 || 20240815133912
|-
| [[Sonogno|Sonogno]] || 3855 || 0 || 280 || 20151129022208
|-
| [[Beurnevésin|Beurnevésin]] || 5536 || 0 || 281 || 20151128212119
|-
| [[Chironico|Chironico]] || 3833 || 0 || 281 || 20240815134159
|-
| [[Calpiogna|Calpiogna]] || 3834 || 0 || 281 || 20240815132705
|-
| [[Vernate|Vernate]] || 3929 || 0 || 281 || 20130308133525
|-
| [[Magliaso|Magliaso]] || 3920 || 0 || 281 || 20151129001409
|-
| [[Brienzwiler|Brienzwiler]] || 4703 || 0 || 281 || 20151128214007
|-
| [[Chancy|Chancy]] || 3202 || 0 || 281 || 20161227003414
|-
| [[Vogorno|Vogorno]] || 3859 || 0 || 282 || 20151129123337
|-
| [[Vuiteboeuf|Vuiteboeuf]] || 3454 || 0 || 282 || 20220219034950
|-
| [[Echichens|Echichens]] || 3286 || 0 || 282 || 20151128224320
|-
| [[Courtételle|Courtételle]] || 5588 || 0 || 282 || 20151128221626
|-
| [[Blatten|Blatten]] || 3773 || 0 || 282 || 20151128212824
|-
| [[Tenero-Contra|Tenero-Contra]] || 3865 || 0 || 283 || 20240815130910
|-
| [[Saint-George|Saint-George]] || 3328 || 0 || 283 || 20151129015800
|-
| [[Bure|Bure]] || 5541 || 0 || 283 || 20221205180737
|-
| [[Eriz|Eriz]] || 5334 || 0 || 283 || 20151128224939
|-
| [[Vergeletto|Vergeletto]] || 3887 || 0 || 284 || 20151129121728
|-
| [[Onsernone|Onsernone]] || 3880 || 0 || 284 || 20151129005357
|-
| [[Villa Luganese|Villa Luganese]] || 3978 || 0 || 284 || 20130310072200
|-
| [[Erschwil|Erschwil]] || 6009 || 0 || 284 || 20130308173928
|-
| [[Höfen bei Thun|Höfen bei Thun]] || 5340 || 0 || 285 || 20151128232015
|-
| [[Fahrni|Fahrni]] || 5335 || 0 || 285 || 20151128225303
|-
| [[Pohlern|Pohlern]] || 4731 || 0 || 286 || 20151129012133
|-
| [[Hasliberg|Hasliberg]] || 5117 || 0 || 287 || 20130310041056
|-
| [[Uebeschi|Uebeschi]] || 4729 || 0 || 287 || 20151129120609
|-
| [[Giez|Giez]] || 3509 || 0 || 287 || 20151128230626
|-
| [[Les Breuleux|Les Breuleux]] || 5622 || 0 || 287 || 20130308160549
|-
| [[Uetendorf|Uetendorf]] || 4735 || 0 || 288 || 20151129120556
|-
| [[Molondin|Molondin]] || 3564 || 0 || 288 || 20151129003122
|-
| [[Prilly|Prilly]] || 3295 || 0 || 288 || 20151129013219
|-
| [[Soulce|Soulce]] || 5600 || 0 || 289 || 20130308160257
|-
| [[Seoul|Seoul]] || 2257 || 0 || 289 || 20161021155327
|-
| [[Forel (VD)|Forel]] || 3309 || 0 || 289 || 20151128225622
|-
| [[Wachseldorn|Wachseldorn]] || 4734 || 0 || 290 || 20151129123731
|-
| [[Thierachern|Thierachern]] || 4739 || 0 || 290 || 20151129115614
|-
| [[Amsoldingen|Amsoldingen]] || 5337 || 0 || 290 || 20151128211400
|-
| [[Teuffenthal|Teuffenthal]] || 4728 || 0 || 290 || 20151129115305
|-
| [[Innertkirchen|Innertkirchen]] || 5115 || 0 || 291 || 20130310041226
|-
| [[Schwendibach|Schwendibach]] || 4725 || 0 || 291 || 20151129020929
|-
| [[Dompierre (VD)|Dompierre]] || 3656 || 0 || 292 || 20151128223042
|-
| [[Oberlangenegg|Oberlangenegg]] || 4724 || 0 || 292 || 20151129005544
|-
| [[Penthalaz|Penthalaz]] || 3360 || 0 || 292 || 20220710115311
|-
| [[Val Stussavgia|Val Stussavgia]] || 6453 || 0 || 292 || 20130817152947
|-
| [[Goumois|Goumois]] || 5611 || 0 || 292 || 20151128231035
|-
| [[Unterlangenegg|Unterlangenegg]] || 4738 || 0 || 293 || 20151129120717
|-
| [[Pleigne|Pleigne]] || 5596 || 0 || 293 || 20240524192616
|-
| [[Assens|Assens]] || 3417 || 0 || 293 || 20151128211703
|-
| [[Onnens|Onnens]] || 3526 || 0 || 294 || 20220710124015
|-
| [[Chapitala|Chapitala]] || 9285 || 0 || 294 || 20160212132835
|-
| [[Heimberg|Heimberg]] || 5338 || 0 || 296 || 20151128231856
|-
| [[Courrendlin|Courrendlin]] || 5586 || 0 || 296 || 20130308160023
|-
| [[Wyna|Wyna]] || 13554 || 0 || 296 || 20200209220338
|-
| [[Forst-Längenbühl|Forst-Längenbühl]] || 4737 || 0 || 297 || 20151128225552
|-
| [[Vaulion|Vaulion]] || 3440 || 0 || 297 || 20220710125009
|-
| [[Châtillon (JU)|Châtillon]] || 5582 || 0 || 297 || 20241107202037
|-
| [[Juriens|Juriens]] || 3501 || 0 || 297 || 20220710122744
|-
| [[Sessa|Sessa]] || 3912 || 0 || 297 || 20151129021202
|-
| [[Diesse|Diesse]] || 5123 || 0 || 297 || 20151128222315
|-
| [[Saas-Balen|Saas-Balen]] || 3784 || 0 || 299 || 20160211132006
|-
| [[Fontenais|Fontenais]] || 5560 || 0 || 299 || 20220120075632
|-
| [[Manno|Manno]] || 3906 || 0 || 300 || 20151129001257
|-
| [[Novalles|Novalles]] || 3508 || 0 || 300 || 20220710123712
|-
| [[Courgenay|Courgenay]] || 5547 || 0 || 300 || 20221210015130
|-
| [[Damphreux|Damphreux]] || 5550 || 0 || 300 || 20250201185239
|-
| [[Dublin|Dublin]] || 12346 || 0 || 300 || 20170707052821
|-
| [[Cornol|Cornol]] || 5545 || 0 || 301 || 20221215173553
|-
| [[Pura|Pura]] || 3923 || 0 || 301 || 20151129013343
|-
| [[Holderbank (SO)|Holderbank]] || 6035 || 0 || 301 || 20130308175144
|-
| [[Begnins|Begnins]] || 3245 || 0 || 301 || 20151128212332
|-
| [[Echallens|Echallens]] || 3412 || 0 || 302 || 20220710115611
|-
| [[Soyhières|Soyhières]] || 5601 || 0 || 303 || 20130308160307
|-
| [[Penthaz|Penthaz]] || 3370 || 0 || 304 || 20220710115348
|-
| [[Verscio|Verscio]] || 3882 || 0 || 304 || 20130308132520
|-
| [[Mettembert|Mettembert]] || 5593 || 0 || 304 || 20130308160140
|-
| [[Courtedoux|Courtedoux]] || 5548 || 0 || 304 || 20130308155503
|-
| [[Courfaivre|Courfaivre]] || 5585 || 0 || 305 || 20130308160012
|-
| [[Lamboing|Lamboing]] || 5124 || 0 || 305 || 20151128234604
|-
| [[Bourrignon|Bourrignon]] || 5581 || 0 || 306 || 20210505121809
|-
| [[Montfavergier|Montfavergier]] || 5618 || 0 || 306 || 20151129003627
|-
| [[Ependes (VD)|Ependes]] || 3544 || 0 || 306 || 20151128224441
|-
| [[Tschiertschen|Tschiertschen]] || 2965 || 0 || 308 || 20220509182413
|-
| [[Guttannen|Guttannen]] || 5118 || 0 || 309 || 20151128231534
|-
| [[Grandfontaine|Grandfontaine]] || 5562 || 0 || 309 || 20230414221523
|-
| [[Rossemaison|Rossemaison]] || 5598 || 0 || 309 || 20221205200957
|-
| [[Bonfol|Bonfol]] || 5538 || 0 || 310 || 20221126163528
|-
| [[Wolfwil|Wolfwil]] || 6021 || 0 || 310 || 20130308174711
|-
| [[Haute-Ajoie|Haute-Ajoie]] || 7814 || 0 || 310 || 20130308192315
|-
| [[Bournens|Bournens]] || 3367 || 0 || 311 || 20220710115658
|-
| [[Iragna|Iragna]] || 4021 || 0 || 312 || 20151128232340
|-
| [[Saint-Maurice|Saint-Maurice]] || 3672 || 0 || 312 || 20161227010849
|-
| [[Val Badia|Val Badia]] || 5153 || 0 || 314 || 20130716214034
|-
| [[Canberra|Canberra]] || 13953 || 0 || 316 || 20210426065134
|-
| [[Calfreisen|Calfreisen]] || 2963 || 0 || 317 || 20220425192504
|-
| [[Hofstetten bei Brienz|Hofstetten bei Brienz]] || 4694 || 0 || 317 || 20250615154832
|-
| [[Svizra taliana|Svizra taliana]] || 6137 || 0 || 317 || 20170308122619
|-
| [[Savosa|Savosa]] || 3960 || 0 || 318 || 20151129021030
|-
| [[Nil|Nil]] || 2243 || 0 || 319 || 20200519181057
|-
| [[Boussens|Boussens]] || 3368 || 0 || 321 || 20220710115515
|-
| [[Moscau|Moscau]] || 2573 || 0 || 322 || 20230515084549
|-
| [[Massagno|Massagno]] || 3947 || 0 || 322 || 20151129002024
|-
| [[Baulmes|Baulmes]] || 3453 || 0 || 322 || 20140609192042
|-
| [[Bretonnières|Bretonnières]] || 3499 || 0 || 322 || 20220710114202
|-
| [[Besazio|Besazio]] || 3989 || 0 || 324 || 20130308134434
|-
| [[Dalpe|Dalpe]] || 3831 || 0 || 325 || 20161227004710
|-
| [[Murray|Murray]] || 4214 || 0 || 325 || 20130308141623
|-
| [[Mümliswil-Ramiswil|Mümliswil-Ramiswil]] || 6041 || 0 || 325 || 20130308175500
|-
| [[Bressaucourt|Bressaucourt]] || 5539 || 0 || 326 || 20151128214049
|-
| [[La Rogivue|La Rogivue]] || 5390 || 0 || 326 || 20130308154302
|-
| [[Arabia Saudita|Arabia Saudita]] || 4652 || 0 || 327 || 20180830151313
|-
| [[Mervelier|Mervelier]] || 5592 || 0 || 327 || 20130308160128
|-
| [[Claustra da Muri|Claustra da Muri]] || 7181 || 0 || 329 || 20160202020326
|-
| [[Schattenhalb|Schattenhalb]] || 5116 || 0 || 329 || 20130310040932
|-
| [[Lignerolle|Lignerolle]] || 3447 || 0 || 329 || 20250726201433
|-
| [[Chardonne|Chardonne]] || 3312 || 0 || 330 || 20151128215621
|-
| [[Gänsbrunnen|Gänsbrunnen]] || 6039 || 0 || 332 || 20130308175317
|-
| [[Mergoscia|Mergoscia]] || 3863 || 0 || 332 || 20151129002827
|-
| [[Oberbuchsiten|Oberbuchsiten]] || 6027 || 0 || 332 || 20130308174937
|-
| [[Soubey|Soubey]] || 5614 || 0 || 333 || 20151129021854
|-
| [[Lingua persiana|Lingua persiana]] || 13873 || 0 || 334 || 20220219034949
|-
| [[Oulens-sous-Echallens|Oulens-sous-Echallens]] || 3414 || 0 || 334 || 20220710115547
|-
| [[Chêne-Pâquier|Chêne-Pâquier]] || 3584 || 0 || 335 || 20151128220903
|-
| [[Montfaucon (JU)|Montfaucon]] || 5613 || 0 || 337 || 20190620180056
|-
| [[Lago Palü|Lago Palü]] || 9613 || 0 || 337 || 20220427153052
|-
| [[Les Bois|Les Bois]] || 5623 || 0 || 338 || 20241205033147
|-
| [[Krzeszowice|Krzeszowice]] || 10061 || 0 || 338 || 20130311044111
|-
| [[Ecuador|Ecuador]] || 7091 || 0 || 339 || 20210524161226
|-
| [[Svizra tudestga|Svizra tudestga]] || 6136 || 0 || 340 || 20200310152140
|-
| [[Corcelles-sur-Chavornay|Corcelles-sur-Chavornay]] || 3489 || 0 || 341 || 20220710122235
|-
| [[Balsthal|Balsthal]] || 6034 || 0 || 341 || 20130308175133
|-
| [[Vuarrens|Vuarrens]] || 3423 || 0 || 341 || 20151129123252
|-
| [[Herbetswil|Herbetswil]] || 6038 || 0 || 341 || 20130308175306
|-
| [[Pomy|Pomy]] || 3551 || 0 || 342 || 20151129012713
|-
| [[Rances|Rances]] || 3452 || 0 || 343 || 20151129014731
|-
| [[Versoix|Versoix]] || 3216 || 0 || 343 || 20161227003602
|-
| [[Cuarny|Cuarny]] || 3555 || 0 || 343 || 20151128221958
|-
| [[Orges|Orges]] || 3532 || 0 || 344 || 20151129005848
|-
| [[Courchavon|Courchavon]] || 5546 || 0 || 344 || 20230414222218
|-
| [[Colico|Colico]] || 6446 || 0 || 344 || 20130311105737
|-
| [[Mathod|Mathod]] || 3534 || 0 || 344 || 20151129002443
|-
| [[Zwieselberg|Zwieselberg]] || 4727 || 0 || 344 || 20210330165750
|-
| [[Yvonand|Yvonand]] || 3554 || 0 || 345 || 20151129124125
|-
| [[Sergey|Sergey]] || 3451 || 0 || 345 || 20151129021229
|-
| [[Morbio Inferiore|Morbio Inferiore]] || 3995 || 0 || 345 || 20130518180942
|-
| [[Pailly|Pailly]] || 3426 || 0 || 346 || 20151129012052
|-
| [[Habkern|Habkern]] || 4699 || 0 || 346 || 20130310040700
|-
| [[Origlio|Origlio]] || 3967 || 0 || 346 || 20250126215206
|-
| [[Chevroux|Chevroux]] || 3604 || 0 || 346 || 20220721175607
|-
| [[Basse-Allaine|Basse-Allaine]] || 7816 || 0 || 346 || 20200527200011
|-
| [[Saint-Brais|Saint-Brais]] || 5616 || 0 || 346 || 20130308160433
|-
| [[Chamblon|Chamblon]] || 3541 || 0 || 347 || 20151128215329
|-
| [[Aquila (TI)|Aquila]] || 6148 || 0 || 347 || 20161227005130
|-
| [[Morrens|Morrens]] || 3393 || 0 || 348 || 20151129003933
|-
| [[Vufflens-la-Ville|Vufflens-la-Ville]] || 3350 || 0 || 348 || 20151129123157
|-
| [[Oslo|Oslo]] || 12350 || 0 || 348 || 20160904132358
|-
| [[Lavey-les-Bains|Lavey-les-Bains]] || 7429 || 0 || 348 || 20151128234919
|-
| [[Suscévaz|Suscévaz]] || 3538 || 0 || 349 || 20151129022555
|-
| [[Charmoille|Charmoille]] || 5542 || 0 || 349 || 20151128215554
|-
| [[Champvent|Champvent]] || 3533 || 0 || 349 || 20151128215742
|-
| [[Penthéréaz|Penthéréaz]] || 3422 || 0 || 349 || 20151129011807
|-
| [[Tschad|Tschad]] || 1126 || 0 || 349 || 20130307180221
|-
| [[Essert-sous-Champvent|Essert-sous-Champvent]] || 3536 || 0 || 351 || 20140608163824
|-
| [[Valeyres-sous-Montagny|Valeyres-sous-Montagny]] || 3535 || 0 || 352 || 20140529205249
|-
| [[Piramida da Carstensz|Piramida da Carstensz]] || 2238 || 0 || 352 || 20150330014650
|-
| [[Rueyres|Rueyres]] || 3427 || 0 || 353 || 20151129015209
|-
| [[Montagny-près-Yverdon|Montagny-près-Yverdon]] || 3540 || 0 || 353 || 20140519204358
|-
| [[Montcherand|Montcherand]] || 3487 || 0 || 353 || 20151129003710
|-
| [[Neuendorf|Neuendorf]] || 6023 || 0 || 353 || 20130308174807
|-
| [[Villars-sous-Champvent|Villars-sous-Champvent]] || 3537 || 0 || 354 || 20140608150844
|-
| [[Poliez-Pittet|Poliez-Pittet]] || 3408 || 0 || 354 || 20151129012500
|-
| [[Tunesia|Tunesia]] || 1603 || 0 || 356 || 20230802150018
|-
| [[Prag|Prag]] || 12367 || 0 || 356 || 20161011213753
|-
| [[Vugelles-La Mothe|Vugelles-La Mothe]] || 3531 || 0 || 356 || 20151129123615
|-
| [[Treycovagnes|Treycovagnes]] || 3539 || 0 || 357 || 20151129115505
|-
| [[Bönigen|Bönigen]] || 4720 || 0 || 357 || 20130310040958
|-
| [[Bratislava|Bratislava]] || 12348 || 0 || 357 || 20240825022242
|-
| [[Amazonas|Amazonas]] || 2244 || 0 || 360 || 20130613222530
|-
| [[Vicques|Vicques]] || 5605 || 0 || 360 || 20130308160243
|-
| [[Zagreb|Zagreb]] || 12364 || 0 || 362 || 20160913193621
|-
| [[Lambha Pahar|Lambha Pahar]] || 2397 || 0 || 363 || 20160204072417
|-
| [[Belgrad|Belgrad]] || 12344 || 0 || 363 || 20191217124607
|-
| [[Sudan|Sudan]] || 1606 || 0 || 364 || 20160730184926
|-
| [[Villars-Epeney|Villars-Epeney]] || 3556 || 0 || 364 || 20170608145611
|-
| [[La Chaux-des-Breuleux|La Chaux-des-Breuleux]] || 5617 || 0 || 365 || 20130308160444
|-
| [[La Baroche|La Baroche]] || 7813 || 0 || 365 || 20151128234213
|-
| [[Glendalough|Glendalough]] || 7245 || 0 || 369 || 20210810185438
|-
| [[Lingua aserbeidschanica|Lingua aserbeidschanica]] || 11652 || 0 || 371 || 20240212082512
|-
| [[Orselina|Orselina]] || 3868 || 0 || 373 || 20151129005737
|-
| [[Valeyres-sous-Rances|Valeyres-sous-Rances]] || 3450 || 0 || 373 || 20151129120854
|-
| [[Torricella-Taverne|Torricella-Taverne]] || 3902 || 0 || 373 || 20130311103312
|-
| [[Aedermannsdorf|Aedermannsdorf]] || 6040 || 0 || 375 || 20130308175328
|-
| [[Claustra da Rheinau|Claustra da Rheinau]] || 7225 || 0 || 375 || 20210830131406
|-
| [[Svizra romanda|Svizra romanda]] || 6135 || 0 || 378 || 20241212144027
|-
| [[Villars-sur-Ollon|Villars-sur-Ollon]] || 7430 || 0 || 378 || 20130308185051
|-
| [[Villars-le-Terroir|Villars-le-Terroir]] || 3418 || 0 || 378 || 20151129122024
|-
| [[Claustra da Königsfelden|Claustra da Königsfelden]] || 7178 || 0 || 378 || 20130308183104
|-
| [[Härkingen|Härkingen]] || 6025 || 0 || 380 || 20150404161012
|-
| [[Vedeggio|Vedeggio]] || 7222 || 0 || 380 || 20130308183413
|-
| [[Los Angeles|Los Angeles]] || 2566 || 0 || 382 || 20220930044423
|-
| [[Teheran|Teheran]] || 2574 || 0 || 382 || 20220625171229
|-
| [[Hilterfingen|Hilterfingen]] || 5339 || 0 || 382 || 20130310042617
|-
| [[Brüssel|Brüssel]] || 12349 || 0 || 383 || 20250526200016
|-
| [[Welschenrohr|Welschenrohr]] || 6036 || 0 || 385 || 20130308175232
|-
| [[Sigriswil|Sigriswil]] || 4730 || 0 || 387 || 20130310041105
|-
| [[Algeria|Algeria]] || 1682 || 0 || 388 || 20130613220553
|-
| [[Lago di Lei|Lago di Lei]] || 5914 || 0 || 390 || 20220427153207
|-
| [[Rumantschia|Rumantschia]] || 2757 || 0 || 397 || 20250405180503
|-
| [[Oberhofen am Thunersee|Oberhofen am Thunersee]] || 4726 || 0 || 397 || 20130310041119
|-
| [[Touring Club da la Svizra|Touring Club da la Svizra]] || 6551 || 0 || 400 || 20130311105957
|-
| [[Les Enfers|Les Enfers]] || 5621 || 0 || 401 || 20130308160539
|-
| [[Elbrus|Elbrus]] || 2228 || 0 || 402 || 20260324072210
|-
| [[Chablais|Chablais]] || 6952 || 0 || 402 || 20170305173101
|-
| [[Le Bémont|Le Bémont]] || 5626 || 0 || 403 || 20130308160633
|-
| [[Claustra da Gnadenthal|Claustra da Gnadenthal]] || 7202 || 0 || 403 || 20130817152930
|-
| [[Vermes|Vermes]] || 5604 || 0 || 403 || 20130308160233
|-
| [[Hessen|Hessen]] || 5208 || 0 || 404 || 20130308152342
|-
| [[Claustra da Fahr|Claustra da Fahr]] || 7185 || 0 || 405 || 20160202020317
|-
| [[Claustra da Hermetschwil|Claustra da Hermetschwil]] || 7206 || 0 || 405 || 20130308183317
|-
| [[Gronda Britannia|Gronda Britannia]] || 1106 || 0 || 406 || 20130505102722
|-
| [[Testament da Tello|Testament da Tello]] || 6306 || 0 || 407 || 20080503112556
|-
| [[Trient (VS)|Trient]] || 3688 || 0 || 408 || 20160822204719
|-
| [[Cassarate (flum)|Cassarate]] || 7223 || 0 || 410 || 20130308183423
|-
| [[Sydney|Sydney]] || 14438 || 0 || 410 || 20221209015855
|-
| [[Evolène|Evolène]] || 3716 || 0 || 411 || 20250722001822
|-
| [[Ballaigues|Ballaigues]] || 3441 || 0 || 411 || 20160914165504
|-
| [[Mauna Kea|Mauna Kea]] || 2512 || 0 || 411 || 20160204073039
|-
| [[Frederica Montseny|Frederica Montseny]] || 11517 || 0 || 413 || 20240927142846
|-
| [[Rebeuvelier|Rebeuvelier]] || 5597 || 0 || 416 || 20130308160224
|-
| [[Annapolis|Annapolis]] || 10751 || 0 || 417 || 20160209054634
|-
| [[Mount Kosciuszko|Mount Kosciuszko]] || 2226 || 0 || 419 || 20160204072934
|-
| [[La Paz|La Paz]] || 2168 || 0 || 421 || 20160204072537
|-
| [[Minsk|Minsk]] || 12372 || 0 || 421 || 20180514003034
|-
| [[Museum Ladin|Museum Ladin]] || 5801 || 0 || 424 || 20141106153129
|-
| [[Courchapoix|Courchapoix]] || 5584 || 0 || 425 || 20130308160001
|-
| [[Montsevelier|Montsevelier]] || 5594 || 0 || 426 || 20130308160151
|-
| [[Kiev|Kiev]] || 12347 || 0 || 427 || 20240814052228
|-
| [[Cosovo|Cosovo]] || 8758 || 0 || 428 || 20220321113832
|-
| [[Oeschinensee|Oeschinensee]] || 7198 || 0 || 430 || 20150201073113
|-
| [[Crusch|Crusch]] || 4225 || 0 || 435 || 20220426182102
|-
| [[Wägitalersee|Wägitalersee]] || 6139 || 0 || 439 || 20130308172900
|-
| [[Sacramento|Sacramento]] || 10747 || 0 || 439 || 20160205045358
|-
| [[Flum|Flum]] || 2242 || 0 || 439 || 20191115084309
|-
| [[Peru|Peru]] || 2161 || 0 || 439 || 20191113073450
|-
| [[Klöntalersee|Klöntalersee]] || 6132 || 0 || 443 || 20160130102950
|-
| [[Montgomery (Alabama)|Montgomery]] || 10756 || 0 || 446 || 20160205045738
|-
| [[Saarland|Saarland]] || 5213 || 0 || 449 || 20210510215259
|-
| [[Brandenburg|Brandenburg]] || 5207 || 0 || 453 || 20130308152330
|-
| [[Lissabon|Lissabon]] || 10320 || 0 || 456 || 20200614135209
|-
| [[Inslas Feroe|Inslas Feroe]] || 8768 || 0 || 457 || 20130311110951
|-
| [[Venezuela|Venezuela]] || 2170 || 0 || 459 || 20161022083439
|-
| [[24 Heures|24 Heures]] || 6647 || 0 || 461 || 20220510192328
|-
| [[Columbia|Columbia]] || 6339 || 0 || 463 || 20200124143559
|-
| [[Copenhagen|Copenhagen]] || 12370 || 0 || 465 || 20170409005559
|-
| [[Chicago|Chicago]] || 10757 || 0 || 466 || 20220902201457
|-
| [[Gion Antoni Calvenzano|Gion Antoni Calvenzano]] || 6427 || 0 || 470 || 20160213114736
|-
| [[Schleswig-Holstein|Schleswig-Holstein]] || 5211 || 0 || 473 || 20130308152405
|-
| [[Delaware|Delaware]] || 8622 || 0 || 475 || 20161013205745
|-
| [[Lai da San Murezzan|Lai da San Murezzan]] || 4527 || 0 || 478 || 20220422184253
|-
| [[Assamblea Naziunala|Assamblea Naziunala]] || 10346 || 0 || 478 || 20220625165754
|-
| [[Manama|Manama]] || 7998 || 0 || 478 || 20160212113029
|-
| [[Piz Kesch|Piz Kesch]] || 2312 || 0 || 479 || 20220422181538
|-
| [[Colorado|Colorado]] || 8620 || 0 || 479 || 20200412225018
|-
| [[Ufenau|Ufenau]] || 6124 || 0 || 485 || 20130308170401
|-
| [[New Jersey|New Jersey]] || 8681 || 0 || 489 || 20160922214816
|-
| [[Claustra da Wettingen|Claustra da Wettingen]] || 7176 || 0 || 490 || 20140525063035
|-
| [[Rodan|Rodan]] || 4211 || 0 || 493 || 20160202021920
|-
| [[Indiana|Indiana]] || 8642 || 0 || 493 || 20220320032336
|-
| [[Districts dal chantun Tessin|Districts dal chantun Tessin]] || 6901 || 0 || 495 || 20160731194439
|-
| [[Ramosch|Ramosch]] || 2908 || 0 || 496 || 20130716202329
|-
| [[Texas|Texas]] || 8661 || 0 || 496 || 20160922215021
|-
| [[Isolino|Isolino]] || 6067 || 0 || 496 || 20240815155121
|-
| [[Idaho|Idaho]] || 8631 || 0 || 498 || 20160922214414
|-
| [[Iowa|Iowa]] || 8645 || 0 || 498 || 20160922214454
|-
| [[Chantun Zug|Chantun Zug]] || 822 || 0 || 500 || 20230313060224
|-
| [[Alexander Frei|Alexander Frei]] || 6716 || 0 || 501 || 20210516113110
|-
| [[Chantun Turitg|Chantun Turitg]] || 813 || 0 || 501 || 20230313060149
|-
| [[Utah|Utah]] || 8659 || 0 || 502 || 20160922215054
|-
| [[Turinga|Turinga]] || 5212 || 0 || 503 || 20130308152417
|-
| [[Lai da Sempach|Lai da Sempach]] || 6128 || 0 || 503 || 20130308170702
|-
| [[Bolivia|Bolivia]] || 2167 || 0 || 508 || 20220822161238
|-
| [[Saxonia|Saxonia]] || 5222 || 0 || 512 || 20130308152601
|-
| [[Chantun Schaffusa|Chantun Schaffusa]] || 840 || 0 || 513 || 20230313060019
|-
| [[Tresa|Tresa]] || 6080 || 0 || 513 || 20130311110006
|-
| [[Montana (stadi)|Montana]] || 8693 || 0 || 513 || 20160922214716
|-
| [[Aara|Aara]] || 4212 || 0 || 513 || 20200208135021
|-
| [[Île de la Harpe|Île de la Harpe]] || 6117 || 0 || 514 || 20170308130627
|-
| [[Hawai|Hawai]] || 8624 || 0 || 515 || 20160922214405
|-
| [[Riviera vadaisa|Riviera vadaisa]] || 6950 || 0 || 517 || 20130308180426
|-
| [[Florida|Florida]] || 8605 || 0 || 519 || 20161013205810
|-
| [[Valisa|Valisa]] || 1101 || 0 || 520 || 20200619181013
|-
| [[Tour d'Aï|Tour d'Aï]] || 6894 || 0 || 520 || 20130308175902
|-
| [[Friul|Friul]] || 6311 || 0 || 521 || 20190919171415
|-
| [[New York|New York]] || 2561 || 0 || 521 || 20130613222108
|-
| [[Mount Everest|Mount Everest]] || 2216 || 0 || 523 || 20260324072456
|-
| [[La Dôle|La Dôle]] || 7037 || 0 || 524 || 20160205044718
|-
| [[Carabbia|Carabbia]] || 3933 || 0 || 525 || 20130308133632
|-
| [[Kilimandscharo|Kilimandscharo]] || 2220 || 0 || 525 || 20150330014655
|-
| [[Alabama|Alabama]] || 8604 || 0 || 525 || 20161005204719
|-
| [[Wisconsin|Wisconsin]] || 8652 || 0 || 525 || 20160922215141
|-
| [[Ohio|Ohio]] || 8676 || 0 || 526 || 20160922214906
|-
| [[Saxonia Inferiura|Saxonia Inferiura]] || 5223 || 0 || 528 || 20161014201159
|-
| [[Wyoming|Wyoming]] || 8650 || 0 || 528 || 20160922215151
|-
| [[Oklahoma|Oklahoma]] || 8675 || 0 || 528 || 20160922214915
|-
| [[Baden-Württemberg|Baden-Württemberg]] || 5200 || 0 || 529 || 20210509133807
|-
| [[Nauru|Nauru]] || 1099 || 0 || 531 || 20150509200741
|-
| [[Sembrancher|Sembrancher]] || 3695 || 0 || 531 || 20150604011209
|-
| [[Virginia|Virginia]] || 8656 || 0 || 531 || 20160922215112
|-
| [[Monte San Salvatore|Monte San Salvatore]] || 6280 || 0 || 532 || 20130311105707
|-
| [[Juneau (Alasca)|Juneau]] || 10746 || 0 || 532 || 20210810190117
|-
| [[Minnesota|Minnesota]] || 8710 || 0 || 532 || 20160922214648
|-
| [[Tennessee|Tennessee]] || 8660 || 0 || 534 || 20160922215030
|-
| [[West Virginia|West Virginia]] || 8653 || 0 || 536 || 20160922215132
|-
| [[South Dakota|South Dakota]] || 8663 || 0 || 536 || 20160922215012
|-
| [[Sofia|Sofia]] || 12369 || 0 || 538 || 20200731151204
|-
| [[North Dakota|North Dakota]] || 8678 || 0 || 540 || 20160922214857
|-
| [[Mississippi (stadi)|Mississippi]] || 8697 || 0 || 543 || 20160922214657
|-
| [[Topeka|Topeka]] || 10767 || 0 || 545 || 20160205045602
|-
| [[Nebraska|Nebraska]] || 8692 || 0 || 546 || 20160922214738
|-
| [[Chantun Soloturn|Chantun Soloturn]] || 841 || 0 || 546 || 20230313055356
|-
| [[Chantun Lucerna|Chantun Lucerna]] || 2394 || 0 || 547 || 20230313055951
|-
| [[Chantun Basilea-Citad|Chantun Basilea-Citad]] || 835 || 0 || 552 || 20230313055909
|-
| [[North Carolina|North Carolina]] || 8614 || 0 || 553 || 20160922214848
|-
| [[South Carolina|South Carolina]] || 8615 || 0 || 553 || 20160922215003
|-
| [[Plazza da s. Peder|Plazza da s. Peder]] || 9744 || 0 || 553 || 20131215130105
|-
| [[Aconcagua|Aconcagua]] || 2236 || 0 || 553 || 20130307184236
|-
| [[Muzzano (Italia)|Muzzano]] || 13202 || 0 || 558 || 20181211194108
|-
| [[Universidade Federal de Minas Gerais|Universidade Federal de Minas Gerais]] || 14774 || 0 || 559 || 20260211205820
|-
| [[Baku|Baku]] || 14421 || 0 || 559 || 20251117031153
|-
| [[Chantun Neuschatel|Chantun Neuschatel]] || 839 || 0 || 559 || 20230313060007
|-
| [[Universidade Federal da Bahia|Universidade Federal da Bahia]] || 14776 || 0 || 561 || 20260211205950
|-
| [[Kansas|Kansas]] || 8751 || 0 || 562 || 20160922214506
|-
| [[Rain dal Nord-Vestfalia|Rain dal Nord-Vestfalia]] || 5224 || 0 || 563 || 20130311104754
|-
| [[Montevideo|Montevideo]] || 2173 || 0 || 563 || 20161012181709
|-
| [[Chantun Turgovia|Chantun Turgovia]] || 830 || 0 || 564 || 20230313060137
|-
| [[Chantun Sviz|Chantun Sviz]] || 828 || 0 || 565 || 20230313060059
|-
| [[Antigua e Barbuda|Antigua e Barbuda]] || 4650 || 0 || 565 || 20210810194346
|-
| [[Washington (stadi)|Washington]] || 8655 || 0 || 569 || 20220903021715
|-
| [[Piz Russein|Piz Russein]] || 2260 || 0 || 570 || 20220421190257
|-
| [[Georgia (Stadis Unids)|Georgia]] || 8623 || 0 || 571 || 20250713074423
|-
| [[Illinois|Illinois]] || 8632 || 0 || 572 || 20160922214434
|-
| [[Michigan|Michigan]] || 8711 || 0 || 573 || 20190607230827
|-
| [[Maryland|Maryland]] || 8716 || 0 || 575 || 20160922214617
|-
| [[Breggia|Breggia]] || 7412 || 0 || 579 || 20130308184748
|-
| [[Kentucky|Kentucky]] || 8722 || 0 || 580 || 20160922214537
|-
| [[Irlanda dal Nord|Irlanda dal Nord]] || 1102 || 0 || 581 || 20130307175935
|-
| [[Piz Linard|Piz Linard]] || 2306 || 0 || 584 || 20220427140549
|-
| [[Rochers de Naye|Rochers de Naye]] || 6890 || 0 || 585 || 20130311110211
|-
| [[Vollèges|Vollèges]] || 3709 || 0 || 587 || 20150604015745
|-
| [[Chantun Glaruna|Chantun Glaruna]] || 821 || 0 || 587 || 20230313054505
|-
| [[Arkansas|Arkansas]] || 8613 || 0 || 588 || 20161005211408
|-
| [[Pass dal Bernina|Pass dal Bernina]] || 4832 || 0 || 588 || 20220422010919
|-
| [[Mount Hood|Mount Hood]] || 8668 || 0 || 589 || 20130308200915
|-
| [[Chantun Sutsilvania|Chantun Sutsilvania]] || 842 || 0 || 592 || 20230313060043
|-
| [[Chantun Basilea-Champagna|Chantun Basilea-Champagna]] || 836 || 0 || 594 || 20230313055830
|-
| [[Ca Mau|Ca Mau]] || 9943 || 0 || 595 || 20170103225652
|-
| [[Universidade do Estado de Minas Gerais|Universidade do Estado de Minas Gerais]] || 14782 || 0 || 595 || 20260211210013
|-
| [[Isole di Magadino|Isole di Magadino]] || 6119 || 0 || 596 || 20240815154956
|-
| [[Monte Generoso|Monte Generoso]] || 6284 || 0 || 596 || 20130311105704
|-
| [[Piz da Dufour|Piz da Dufour]] || 2900 || 0 || 597 || 20170308122420
|-
| [[Isola Grande|Isola Grande]] || 6065 || 0 || 597 || 20240815155036
|-
| [[Scozia|Scozia]] || 1100 || 0 || 599 || 20130307175914
|-
| [[Col du Pillon|Col du Pillon]] || 7438 || 0 || 600 || 20160202020402
|-
| [[Piz Bernina|Piz Bernina]] || 2240 || 0 || 605 || 20220422005837
|-
| [[Ruggell|Ruggell]] || 5265 || 0 || 606 || 20220507080049
|-
| [[Piz Valragn|Piz Valragn]] || 2310 || 0 || 606 || 20220427135953
|-
| [[Moléson|Moléson]] || 6892 || 0 || 608 || 20241010095715
|-
| [[Val Mesauc|Val Mesauc]] || 7379 || 0 || 609 || 20140209161339
|-
| [[Magonza|Magonza]] || 5214 || 0 || 613 || 20160904073321
|-
| [[Chantun Léman|Chantun Léman]] || 7532 || 0 || 613 || 20250705015106
|-
| [[Lai da Sihl|Lai da Sihl]] || 6141 || 0 || 614 || 20130308172912
|-
| [[Mont Tendre|Mont Tendre]] || 7045 || 0 || 616 || 20130308181216
|-
| [[Schaan|Schaan]] || 5250 || 0 || 617 || 20220507074959
|-
| [[Oregon|Oregon]] || 8667 || 0 || 617 || 20160922214924
|-
| [[Eschen|Eschen]] || 5262 || 0 || 617 || 20220506213934
|-
| [[Mauren|Mauren]] || 5266 || 0 || 617 || 20220507080554
|-
| [[Planken|Planken]] || 5256 || 0 || 620 || 20220507073922
|-
| [[Región de Atacama|Región de Atacama]] || 6612 || 0 || 620 || 20130311105345
|-
| [[Gamprin|Gamprin]] || 5264 || 0 || 622 || 20220507074821
|-
| [[Balzers|Balzers]] || 5254 || 0 || 622 || 20220507072705
|-
| [[Región de Coquimbo|Región de Coquimbo]] || 6616 || 0 || 622 || 20140116122049
|-
| [[Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais|Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais]] || 14784 || 0 || 623 || 20260211210021
|-
| [[Triesen|Triesen]] || 5253 || 0 || 623 || 20220507073600
|-
| [[Región de Tarapacá|Región de Tarapacá]] || 6609 || 0 || 626 || 20130311105623
|-
| [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal Atatürk]] || 10570 || 0 || 628 || 20190321082914
|-
| [[Chastè da Chillon|Chastè da Chillon]] || 6271 || 0 || 629 || 20240314220930
|-
| [[Ludovico Sforza|Ludovico Sforza]] || 13052 || 0 || 629 || 20240927143237
|-
| [[Dhaka|Dhaka]] || 2576 || 0 || 631 || 20130613222008
|-
| [[Belize|Belize]] || 2144 || 0 || 633 || 20190919171420
|-
| [[Sighignola|Sighignola]] || 6283 || 0 || 639 || 20130311105708
|-
| [[Col des Mosses|Col des Mosses]] || 7437 || 0 || 639 || 20160202020353
|-
| [[Citad da San Marino|Citad da San Marino]] || 6693 || 0 || 641 || 20240123183130
|-
| [[Missouri (stadi)|Missouri]] || 8696 || 0 || 643 || 20160922214706
|-
| [[Mount Whitney|Mount Whitney]] || 8856 || 0 || 643 || 20230804004201
|-
| [[Cinuos-chel|Cinuos-chel]] || 8134 || 0 || 644 || 20160130040000
|-
| [[Monte Tamaro|Monte Tamaro]] || 6337 || 0 || 646 || 20130309143151
|-
| [[Mönch|Mönch]] || 2321 || 0 || 646 || 20230220195842
|-
| [[Schellenberg|Schellenberg]] || 5263 || 0 || 647 || 20220507074632
|-
| [[Vermont|Vermont]] || 8658 || 0 || 650 || 20170220231452
|-
| [[Pass dal Jaun|Pass dal Jaun]] || 6893 || 0 || 651 || 20130308175850
|-
| [[Universidade Federal do Recôncavo da Bahia|Universidade Federal do Recôncavo da Bahia]] || 14778 || 0 || 654 || 20260211205958
|-
| [[L'Hospitalet de Llobregat|L'Hospitalet de Llobregat]] || 13694 || 0 || 654 || 20200529224249
|-
| [[Bagnes|Bagnes]] || 3708 || 0 || 655 || 20150604015724
|-
| [[Tallahassee|Tallahassee]] || 10745 || 0 || 656 || 20210810193222
|-
| [[Pennsylvania|Pennsylvania]] || 8666 || 0 || 656 || 20160922214934
|-
| [[Flums da la Svizra|Flums da la Svizra]] || 7508 || 0 || 658 || 20210223142131
|-
| [[California|California]] || 8609 || 0 || 658 || 20161005211422
|-
| [[Vorab pign|Vorab pign]] || 2265 || 0 || 659 || 20220427135056
|-
| [[Universidade Estadual de Feira de Santana|Universidade Estadual de Feira de Santana]] || 14780 || 0 || 664 || 20260211205943
|-
| [[Somalia|Somalia]] || 1607 || 0 || 666 || 20200705134030
|-
| [[Triesenberg|Triesenberg]] || 5255 || 0 || 667 || 20220507072927
|-
| [[Monte San Giorgio|Monte San Giorgio]] || 6335 || 0 || 668 || 20130308173540
|-
| [[Maracaibo|Maracaibo]] || 9970 || 0 || 668 || 20130308213843
|-
| [[Región de Antofagasta|Región de Antofagasta]] || 6611 || 0 || 669 || 20130311105346
|-
| [[Saas-Fee|Saas-Fee]] || 3782 || 0 || 672 || 20161227010617
|-
| [[Pass dal Malögia|Pass dal Malögia]] || 4829 || 0 || 673 || 20220425201328
|-
| [[Monte Bisbino|Monte Bisbino]] || 6285 || 0 || 673 || 20080714132104
|-
| [[Connecticut|Connecticut]] || 8621 || 0 || 674 || 20161005211451
|-
| [[Lai da Thun|Lai da Thun]] || 4670 || 0 || 675 || 20230220195722
|-
| [[Chantun Sursilvania|Chantun Sursilvania]] || 843 || 0 || 676 || 20230313060031
|-
| [[Arizona|Arizona]] || 8612 || 0 || 676 || 20220304204854
|-
| [[Lai da Brienz|Lai da Brienz]] || 4606 || 0 || 677 || 20230827143817
|-
| [[Mont Blanc|Mont Blanc]] || 2230 || 0 || 677 || 20260324072144
|-
| [[Bukan|Bukan]] || 11543 || 0 || 678 || 20241123204924
|-
| [[Lexicon istoric retic|Lexicon istoric retic]] || 4856 || 0 || 678 || 20180723195800
|-
| [[Circul administrativ da Thun|Circul administrativ da Thun]] || 12468 || 0 || 678 || 20161124210226
|-
| [[Rain|Rain]] || 4210 || 0 || 680 || 20210127063959
|-
| [[Denali|Denali]] || 2235 || 0 || 681 || 20160202021001
|-
| [[Pass dal Simplon|Pass dal Simplon]] || 6669 || 0 || 682 || 20160204072115
|-
| [[Nevada|Nevada]] || 8687 || 0 || 683 || 20210810191455
|-
| [[Lai da Champfèr|Lai da Champfèr]] || 4580 || 0 || 684 || 20220427153318
|-
| [[Matterhorn|Matterhorn]] || 2323 || 0 || 685 || 20130307190528
|-
| [[Muveran|Muveran]] || 7052 || 0 || 688 || 20130308181301
|-
| [[Alasca|Alasca]] || 8611 || 0 || 690 || 20161005211330
|-
| [[Mount St. Helens|Mount St. Helens]] || 8797 || 0 || 695 || 20140405131751
|-
| [[New Hampshire|New Hampshire]] || 8686 || 0 || 696 || 20160922214757
|-
| [[Chablais vallesan|Chablais vallesan]] || 6955 || 0 || 697 || 20130308180501
|-
| [[Giura (chadaina)|Giura]] || 6987 || 0 || 699 || 20160811084712
|-
| [[Addis Abeba|Addis Abeba]] || 2604 || 0 || 700 || 20160913204323
|}
91vewvg8gwjbu00yzaocn3iv3kl9bf4