Wikipedia
rwwiki
https://rw.wikipedia.org/wiki/Intangiriro
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Itangazamakuru
Ibidasanzwe
Ibiganiro
Umukoresha
Ibiganiro by'umukoresha
Wikipedia
Ibiganiro kuri Wikipedia
Dosiye
Ibiganiro kuri dosiye
MediyaWiki
Ibiganiro kuri MediyaWiki
Inyandikorugero
Ibiganiro ku nyandikorugero
Ubufasha
Ibiganiro ku bufasha
Ikiciro
Ibiganiro ku byiciro
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Nyirahabimana Pascasie
0
10444
130840
108329
2026-04-26T16:53:06Z
~2026-25504-41
17985
130840
wikitext
text/x-wiki
Uyu ni umwe mu bagore bacye mu [[Rwanda Rwacu|Rwanda]] bize ubumenyi ishami ry'[[Umugenge|ubugenge]] (physics), ubu ari gukora PhD ku ikoreshwa ry'[[IKORANABUHANGA (ubusobanuro)|ikoranabuhanga]] mu myigishirize y'[[Umugenge|ubugenge]], abwira [[Umwana|abana]] b'[[Umwana|abakobwa]] bakiri bato amahirwe bo ubu bafite yo kwiga amasomo y'ubumenyi, Yitwa '''Dr Madame Nyirahabimana Pascasie'''.
== UBUZIMA TWITE ==
[[Dosiye:University of Rwanda, Nyarugenge Campus.jpg|thumb|Doctor Madam Pascasie Nyirahabimana n'umwarimukazi muri kaminuza y'u Rwanda]]
'''Dr Nyirahabimana Pascasie''',<ref>https://www.bbc.com/gahuza/amakuru-51858367</ref> ni umunyarwanda kazi akaba ari [[Umubyeyi Sharifa|umubyeyi]] w'[[Umwana|abana]] bane, uyu akaba ari [[Kaminuza y'u Rwanda|mwarimukazi]] wa [[Kaminuza nkuru y’u Rwanda|kaminuza Nkuru yu Rwanda]] <ref>{{Cite web |url=https://ce.ur.ac.rw/PROFILE-OF-MRS-PASCASIE-NYIRAHABIMANA |title=Archive copy |access-date=2022-05-10 |archive-date=2022-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001142817/https://ce.ur.ac.rw/PROFILE-OF-MRS-PASCASIE-NYIRAHABIMANA |url-status=dead }}</ref>mu ishami ry'[[Umugenge|ubugenge]] avuga ko nawe atatekerezaga ko aziga [[Umugenge|ubugenge]] cyangwa ngo agere aho ageze ubu. '''Madamu Nyirahabimana Pascasie''' yiga mu mashuri abanza umuntu wari aho wize [[Amashuri Makuru|amashuri]] menshi yari [[Amashuli mu Rwanda|mwarimu]], akumva ko yazaba [[Amashuri Makuru|mwarimu]] abaye abonye ayo mahirwe. yagize ati "Twebwe ntabwo twigaga dufite intumbero kuko no kwiga icyo gihe ntibyari byoroshye". <ref>https://www.bbc.com/gahuza/51850460</ref><ref>https://www.bbc.com/gahuza/amakuru-51858367</ref><ref>https://owsd.net/member/nyirahabimana-pascasie</ref>
'''Madame Nyirahabimana Pascasie''' yahise ahagarika [[Amashuri Makuru|amashuri]] yubaka urugo mu 1995, mu 1996 arabyara [[umwana]] ariko yumvikanye n'umugabo we ko agomba gusigarana [[umwana]] ankajya kwiga. umugabo we yaramushyigikiye ajya kwiga [[Amashuri Makuru|amashuri]] ya [[Kaminuza y'u Rwanda|kaminuza]],<ref>{{Cite web |url=https://ce.ur.ac.rw/PROFILE-OF-MRS-PASCASIE-NYIRAHABIMANA |title=Archive copy |access-date=2022-05-10 |archive-date=2022-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001142817/https://ce.ur.ac.rw/PROFILE-OF-MRS-PASCASIE-NYIRAHABIMANA |url-status=dead }}</ref> kandi atanaretse inshingano yo kurera [[umwana]], imirimo ubusanzwe yombi itoroshye kuko isaba umwanya uhagije. Yagize Ati: "Ibyo rero byatumaga mvuga nti 'ngomba kwiga cyane nkazarangiza [[Amashuri Makuru|amashuri]] bikamfasha guteza imbere [[ubuzima]] bwanjye n'ubw'[[Umuryango w’Abibumye|umuryango]] wanjye'". <ref>https://www.bbc.com/gahuza/51850460</ref><ref>http://154.68.126.6/astrospace/Pascasie.html</ref><ref>https://www.bbc.com/gahuza/amakuru-51858367</ref>
== UBWO YIGAGA ==
'''Madame Nyirahabimana Pascasie''' nawe nkabandi [[abana]] b'[[Abana|abakobwa]] bose bigaga siyansi yabwiwe [[Amagambo ahinnye|amagambo]] yo kumuca intege, akayumva ariko ntayahe agaciro. yakomeje kubona ubusumbane ubwo hariho ishami ry'[[Amashuri Makuru|ayisumbuyei]] ryigisha kwita ku [[Umuryango w’Abibumye|muryango]], rizwi nka 'familiale', yari nk'umwihariko w'[[Abana|abakobwa]], [[Abana|abahungu]] bakaba aribo biga ibindi, nubwo nyuma byaje guhinduka [[Umwana|abana]] b'[[Umwana|abakobwa]] bakadenda biga andi mashami.<ref>https://www.researchgate.net/profile/Nyirahabimana-Pascasie</ref><ref>https://www.bbc.com/gahuza/amakuru-51858367</ref> Dr '''nyirahabimana Pascasie'''<ref>https://owsd.net/member/nyirahabimana-pascasie</ref> ati "Ibibazo nahuye nabyo bikomeye ni imyumvire y'[[Abaturage Rusange|abantu]] batandukanye, ntibumvaga uburyo [[umugore]] ajya kwiga ubumenyi [sciences] kandi ntibumva uko wabifatikanya n'izindi nshingano zirimo [[Urugo rwa Yezu Nyirimpuhwe mu Ruhango|urugo]]". Ariko yaragiye yaragiye yiga [[Amashuri Makuru|amashuri]] [[Amashuri Makuru|yisumbuye]] arayarangiza, yiga na [[Kaminuza y'u Rwanda|kaminuza]] ayirangiza ari imbere y'abandi bose biganaga. Ati: "Twize turi [[Amashuri Makuru|abanyeshuri]] 15,<ref>{{Cite web |url=https://ce.ur.ac.rw/PROFILE-OF-MRS-PASCASIE-NYIRAHABIMANA |title=Archive copy |access-date=2022-05-10 |archive-date=2022-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001142817/https://ce.ur.ac.rw/PROFILE-OF-MRS-PASCASIE-NYIRAHABIMANA |url-status=dead }}</ref> ninjye gusa wabonye amanota yo hejuru, rero wakwibaza uti ni gute [[Umuturirwa|umuntu]] ashobora kubona amanota yo hejuru mu bahungu ari [[Umwana|abakobwana]] cyangwa se ari [[Umugore|umudamu]]?"<ref>https://www.bbc.com/gahuza/51850460</ref><ref>https://www.researchgate.net/profile/Nyirahabimana-Pascasie</ref><ref>http://154.68.126.6/astrospace/Pascasie.html</ref><ref>https://www.bbc.com/gahuza/amakuru-51858367</ref>
== INAMA ATANGA ==
'''Docteur madame Nyirahabimana Pascasie''' agira [[Inama y’Abaminisitiri|inama]] [[Umwana|abakobwa]] bakiri bato kwiremamo icyizere, kumenya ko bafite ubushobozi bungana n'ubw'abahungu ndetse ko ubu banafite amahirwe. Ati: "Njyewe nagendaga ntafite uwo ndeba, ariko bo baragenda batureba imbere, ubwoba bafite rero nibatwegere tubafashe kugira ngo ejo aho turi nituhava bazahajye".<ref>https://www.bbc.com/gahuza/51850460</ref><ref>https://www.researchgate.net/profile/Nyirahabimana-Pascasie</ref><ref>http://154.68.126.6/astrospace/Pascasie.html</ref><ref>https://www.bbc.com/gahuza/amakuru-51858367</ref>
== UNESCO ==
[[Umuryango w’Abibumye|Ishami]] ry'[[Umuryango w’Abibumye|Umuryango]] w'[[Umuryango w’Abibumye|abibumbye]] ryita ku [[Uburezi mu Rwanda|uburezi]], ubumenyi n'umuco, UNESCO, rivuga ko [[Uburezi bw'umugore|abagore]] bari mu bushakashatsi muri siyansi ku [[isi]] batagera kuri 30%. Iri [[Umuryango w’Abibumye|shami]] rivuga kandi ko [[Uburezi bw'umugore|abagore]] bari munsi ya [[Uburezi bw'umugore|30%]] ari bo bagera muri za [[Kaminuza y'u Rwanda|kaminuza]]<ref>{{Cite web |url=https://ce.ur.ac.rw/PROFILE-OF-MRS-PASCASIE-NYIRAHABIMANA |title=Archive copy |access-date=2022-05-10 |archive-date=2022-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001142817/https://ce.ur.ac.rw/PROFILE-OF-MRS-PASCASIE-NYIRAHABIMANA |url-status=dead }}</ref> mu masomo ya Siyansi, Ikorabuhanga, [https://www.ed.gov/stem injeniyeri] <ref>https://www.ed.gov/stem</ref>n'[https://www.ed.gov/stem Imibare] <ref>https://www.ed.gov/stem</ref>azwi nka [https://www.ed.gov/stem STEM].<ref>https://www.bbc.com/gahuza/51850460</ref><ref>https://www.ed.gov/stem</ref>
== Reba ==
<references />
[[Ikiciro:Rwanda]]
[[Ikiciro:Abagore ba abayobozi]]
5fxfov23qxk0r9ozn3o3nzhv5orizrk
BMCE Bank of Africa
0
16915
130844
114756
2026-04-27T05:36:01Z
CommonsDelinker
88
Removing [[:c:File:Bmce_afric.png|Bmce_afric.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No license since 19 April 2026.
130844
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Bank_of_Africa,_Korle-Klottey_(IMG_20230201_150011_1).jpg|thumb|Bank of Africa muri Korle-Klottey (BMCE Group )]]
[[Dosiye:Bank of Africa Logo.png|thumb|bank of africa logo]]
BMCE ni [[Banki y'Isi|banki]] yo muri [[Afurika|Afrika]] ikorera ibihugu birenga 20 kumugabane.<ref>{{Cite web |url=https://www.bii.co.uk/en/our-impact/investment/bmce-bank-of-africa/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-11 |archive-date=2023-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230611145019/https://www.bii.co.uk/en/our-impact/investment/bmce-bank-of-africa/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.banktrack.org/bank/bmce_bank</ref>
== Ingaruka ziteganijwe ==
Iri shoramari rigamije gushyiraho ubufatanye burambye hagati ya CDC na BMCE, hagamijwe kugira uruhare mu iterambere ry’[[Ubukungu bw'Afurika|ubukungu bwa Afurika]]. Ifite icyicaro muri [[Maroke|Maroc]] kandi igera mu bihugu bimwe na bimwe bya Afurika bigoye cyane nka [[Burukina Faso|Burkina Faso]] na [[Madagasikari]]. Kwinjira muri banki no kubona imari mu bihugu byinshi bikorera muri BMCE, nko muri [[Bene|Bénin]] na [[Nigeri|Niger]], bikomeje kuba bike cyane. Kubuzwa kubona imari bigabanya iterambere ryimiryango, abaturage nubukungu muri [[Afurika]].
== Ibidukikije n'imibereho ==
Twateje imbere gahunda y'ibikorwa by’ibidukikije, imibereho myiza n’ubucuruzi ku bufatanye na banki. Twafashije kandi gutangiza komite ishinzwe ibidukikije, imibereho myiza n’imiyoborere (ESG) muri banki iyobora ingamba n’imikorere ya ESG.<ref>https://www.bmcedirect.ma/fr/index.html</ref>
== Indanganturo ==
[[Ikiciro:Afurika]]
[[Ikiciro:Iterambere rya Afurica]]
[[Ikiciro:Ubukungu bw’Afurika]]
[[Ikiciro:Ibigo by'imari]]
[[Ikiciro:Ubucuruzi]]
6uxyq2i7rzu1f19ubymykgru69mn8jx
The Action Foundation-TAF
0
17749
130842
130725
2026-04-26T17:12:23Z
NSHUTIYIMANA Moise
17987
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
130842
wikitext
text/x-wiki
'''The Action Foundation (TAF)''' ni umuryango uyobowe n’abaturage wanditswe muri [[Kenya]] ukora ibishoboka byose kugira ngo ukumirwa, ivangura, n’ihohoterwa rikorerwa abana, [[Umugore|abagore]], n’abakobwa bafite ubumuga mu miryango itishoboye.<ref>{{Cite web |url=https://theactionfoundationkenya.org/ |title=Archive copy |access-date=2024-01-23 |archive-date=2023-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117070635/https://theactionfoundationkenya.org/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://absfoundation.org/grants/disability-inclusion/the-action-foundation/</ref><ref>{{Cite web |url=https://philanthropycircuit.org/features/the-action-foundation-creating-societal-impact-via-creative-empowerment-for-disabled-women-and-girls/ |title=Archive copy |access-date=2024-01-23 |archive-date=2024-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240123125905/https://philanthropycircuit.org/features/the-action-foundation-creating-societal-impact-via-creative-empowerment-for-disabled-women-and-girls/ |url-status=dead }}</ref>
== Intego ==
Gukora kugirango ugere kure cyane kugutanga serivisi n'amahirwe mugukorana n'abarezi b'abafite ubumuga hamwe n'abaturage babakikije. Ibi bifasha ayo matsinda atishoboye kwiyubakira ubuzima bwiza, gukura imbaraga, no gutsimbataza impinduka zirambye.<ref>https://www.idealist.org/en/nonprofit/bce22742edc94a83b286f6ccf5db54d9-the-action-foundation-nairobi</ref><ref>https://www.segalfamilyfoundation.org/portfolio-items/actionfoundation/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.masanawaafrika.org/grantee/the-action-foundation |title=Archive copy |access-date=2024-01-23 |archive-date=2024-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240123125904/https://www.masanawaafrika.org/grantee/the-action-foundation |url-status=dead }}</ref>
== Inshingano ==
Ni ukubaka imiryango ihuriweho kandi ihamye aho abana, abagore, nabakobwa bafite ubumuga bashobora gutera imbere. Turatekereza [[Afurika]] yuzuye aho abana, abagore, nabakobwa bafite ubumuga bashobora kumenya ubushobozi bwabo. Mu myaka yashize, TAF yahinduye ibikorwa byayo ku bagenerwabikorwa binyuze mu bikorwa by’abaturage, guhanga udushya, no guhanga ibikorwa hamwe nitsinda rigamije.<ref>https://www.oneworldchildrensfund.org/updates/2020/7/1/the-action-foundation-kenya</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.amplifygirls.org/media/the-action-foundation-communities-driving-change-for-the-inclusivity-for-children-with-disabilities |title=Archive copy |access-date=2024-01-23 |archive-date=2024-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240123125904/https://www.amplifygirls.org/media/the-action-foundation-communities-driving-change-for-the-inclusivity-for-children-with-disabilities |url-status=dead }}</ref>
== Amateka ==
Action Foundation ikorera mu midugudu minini idasanzwe ya [[Nairobi]], [[umurwa]] mukuru wa [[Kenya]], ni ukuvuga Kibera, Mukuru, Mathare, na Kawangware, kandi ifatanya n'amashuri n'abaturage bo mu turere umunani twose muri Kenya.<ref>https://smartmile.eu/the-action-foundation/</ref><ref>https://www.educationaboveall.org/our-partners/action-foundation</ref>
== Indanganturo ==
<references />
[[Ikiciro:Kenya]]
[[Ikiciro:Isi]]
[[Ikiciro:Ubumuga]]
[[Ikiciro:Uburenganzira bwa muntu]]
[[Ikiciro:Afurika]]
[[Ikiciro:Africa knowledge initiative]]
ibfa7ljx0xlmx4lwrefp3tiywlksj5m
Gutongera
0
21988
130846
129124
2026-04-27T09:54:45Z
NTNLWKR
17209
impinduka nshya
130846
wikitext
text/x-wiki
== Gutongera ==
Gutongera ni umugenzo wo gusukiranya amagambo uyatura ku muntu cyangwa ku kintu ugamije ko ahinduka cyangwa gihinduka mu buryo Utongera ashaka ko kigendamo bitewe nuburyo yifuza.<ref>https://kazinduzi.org/words/gutongera</ref> ni umugenzo ahanini ukoreshwa hagamijwe ikibi cyangwa ikiza kumuntu cyangwa kubintu runaka. <ref>https://www.igihe.com/umuco/umurage/article/imyumvire-y-abakurambere-ku-bazimu</ref>
Mu nyandiko dukesha ikinyamakuru Igihe mu nkuru yanditswe muri 2013 bavuzeko Gutongera bikoreshwa n'Umupfumu atongera nk'inkoko aho ayitera umuti akayica akoresheje umushyo cyangwa akayirambika ku kirere akayibaga" ibyo nka bimwe mi migenzo bakora batongera abazimu bateye ngo babagushe neza. <ref>[https://www.igihe.com/umuco/umurage/article/imyumvire-y-abakurambere-ku-bazimu#:~:text=Iyo%20umupfumu%20amaze%20gutongera%20inkoko,kirere%20akayibaga%2C%20akayirora%20ibiranga%20yitonze. https://www.igihe.com/umuco/umurage/article/imyumvire-y-abakurambere-ku-bazimu#:~:text=Iyo%20umupfumu%20amaze%20gutongera%20inkoko,kirere%20akayibaga%2C%20akayirora%20ibiranga%20yitonze.]</ref>
== Inkomoko ==
0fl72rey8v83xxyekhesoeq8ksfxaly
Urwibutso rwa jenocide rwa musange
0
22508
130841
130797
2026-04-26T17:11:44Z
NSHUTIYIMANA Moise
17987
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
130841
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|excludeProperties=Q139490568}}'''[[Urwibutso rwa Jenoside|URWIBUTSO]] RWA [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|JENOSIDE]] YAKOREWE ABATUTSI MU 1994 MUSANGE'''
Uru ni [[Urwibutso rwa Jenoside|urwibutso]] ruherereye mu [[Intara y'amajyepfo|ntara y'amajyepfo]] mu karere ka Nyamagabe,umurenge wa Musange,akagari ka Jenda mucyahoze ari komine Musange<ref>https://www.nyamagabe.gov.rw/default-title-9/musange-hatangirijwe-ku-rwego-rwintara-kwibuka-ku-nshuro-ya-30-jenoside-yakorewe-abatutsi-mu-1994</ref>.
'''AMATEKA YARANZE MUSANGE MBERE YA [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|JENOSIDE]]'''
Mbere abaturage bari bunze ubumwe bahahirana, ndetse bagashyingirana.Nyuma yuko [[Grégoire Kayibanda|Gregoire KAYIBANDA]] agiriye k'ubutegetsi nka perezida waranzwe n'amacakubiri nironda bwoko, karere mu butegetsi bwe akaza guhirikwa kubutegetsi na [[Juvénal Habyarimana|Juvenil HABYARIMANA]] ariko utaragize icyo ahindura mu miyoborere ye. Kimwe n'ahandi mugihugu hakomeje gutozwa [[interahamwe]] ndetse no kubiba amacakubiri agamije kwangisha Abahutu [[Abatutsi|Abatutsi.]] Aha ni hamwe mu gihugu hageragerejwe jenoside mu myaka 1959-1963<ref>https://www.minubumwe.gov.rw/news-detail/kwibuka30-min-dr-bizimana-yagaragaje-ibyaranzwe-itegurwa-rya-jenoside-ku-gikongoro</ref>
'''MUGIHE CYA JENOSIDE'''
Bitewe nuko Musange ari ahantu hagizwe n'imisozi miremire ,[[amashyamba]] nibihuru. Ibi byatumaga Interahamwe zitwika ibihuru n'amazu ngo hatagira nuwihisha,bamwe bahungiraga mu mashuri abanza nka Masagara na MUSANGE tutibagiwe no munsengero nka [[ADEPR Rwanda|ADEPR]] Masizi na Centarali gatorika[[Catholic Relief Services|(catholic)]] ya Masagara, gusa interahamwe nabasirikare ba egisi fari(Ex-FAR) barahabasangaga bakabica. Gusa nyuma y'ibizazane no guhigwa amanywa n'ijoro,hari bamwe baharokokeye bahishwe n'abahutu bari bafite umutima wa kimuntu ndetse nabakomeje kugerageza guhunga mpaka barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi 1994 mu Rwanda.
'''NYUMA YA JENOSIDE'''
Abarokotse muri ako gace, ntibasigajwe inyuma n'amateka ubu bafatanya n'abandi mu kubaka u Rwanda. Nyuma ya [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|Jenoside]], abayikoze bakemera ibyaha bagasaba n'imbabazi bakatiwe n'nkiko gacaca<ref>https://www.minijust.gov.rw/fileadmin/user_upload/Minijust/Official_gazettes_2/______________________2008_Official_Gazettes/Official_Gazette_no_11_of_01.06.2008.pdf</ref> ndetse bamwe baranafunguwe bagaruka mu buzima busanzwe mu rwego rwo gusigasira ayo mateka no kurwanya ingengabitekerezo ya [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|Jenoside]] cyane cyane m'urubyiruko rwavutse nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi 1994. Urwibatso rwa Jenoside rwa Musange muri 2004 rwashyinguwemo imibiri y'Abatutsi mucyubahiro yagiye iboneka nyuma.Nyuma uru rwibutso rwaje kuvugururwa mu mwaka wa 2018 kugeza 2019.<ref>https://www.nyamagabe.gov.rw/default-title-9/musange-hatangirijwe-ku-rwego-rwintara-kwibuka-ku-nshuro-ya-30-jenoside-yakorewe-abatutsi-mu-1994</ref>. Kuri ubu ni urwibutso ruruhukiyemo imibiri yabarenga 26,000.Buri mwaka , hamwe n'igihugu cyose abatuye musange bifatanya n'abandi mukwibuka inzirakarengane z'Abatutsi zazize Jenoside mu 1994 mu Rwanda.
== AMASHAKIRO ==
<references />
guu9no3ntolrsgivnx7qpugk5sz00pk
Itegurwa rya jenocide yakorewe abatutsi
0
22526
130843
130819
2026-04-26T17:13:13Z
NSHUTIYIMANA Moise
17987
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
130843
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiye:Nyamata Memorial Site 13 (cropped).jpg|thumb|Nyamata memorial site]]
'''<u>Itegurwa rya [[Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994|Jenoside]] yakorewe Abatutsi</u>'''
Itegurwa rya Jenoside yakorewe Abatutsi ryatangiye kera binyuze mu kubiba amacakubiri n’ivangura rishingiye ku moko. Guhera mu gihe cy’abakoroni no mu Repubulika ya mbere n'iya kabiri, Abatutsi batangiye kugaragazwa nk’abanyamahanga n’abanzi b’igihugu. Hashyizweho indangamuntu zanditsemo amoko kugira ngo bitwaze uburyo bwo kubatoteza, kubambura uburenganzira bwabo, no kubameneshea mu nzego z’uburezi n’umurimo, ibyo byose bikaba byari urufatiro rwo kumvisha abaturage ko Umututsi atari umunyarwanda nk'abandi.
Mu ntangiriro z’imyaka ya 1990, itegurwa ryahinduye isura rishyirwa mu bikorwa binyuze mu ikubitiro ry’itangazamakuru ry’urwango n’icengezamatwara mubisha. Hashyizweho radio RTLM n’ikinyamakuru Kangura byakwirakwizaga amagambo n’inyandiko bisebya Abatutsi, babita "[[Inyenzi]]" n’ibindi bikoresho by’itoteza. Inyandiko nka "Amategeko icumi y'Abahutu" yagize uruhare rukomeye mu gushishikariza abaturage kwanga no guha akato [[Abatutsi]], bituma igice kimwe cy'[[Abaturage Ubuzima n’Imiturire|abaturage]] cyumva ko kwica undi ari inshingano yo kurinda igihugu.
Hagati aho, ubutegetsi bwariho bwatangiye gushinga no gutoza gisirikare imitwe y’urubyiruko rw’Inkeragutabara ruzwi nka [[Interahamwe]] n’Impuzamugambi. Urwo rubyiruko rwahabwaga imyitozo yo kwica no gukoresha intwaro mu gihugu hose, ndetse runahabwa intwaro gakondo n’imbunda. Muri icyo gihe, inzego z’ubuyobozi bwite bwa Leta zakoze amalisiti y’Abatutsi n’abahutu batavugaga rumwe n’ubutegetsi kugira ngo bazahite bicwa umunsi umushinga nyirizina watangiye.
== Mbere y’uko Jenoside nyirizina itangira muri Mata 1994, habayeho amagerageza y'ubwicanyi mu bice bitandukanye by’igihugu nka Kibirira, Bugesera, na Mutara. Ibi bikorwa byari bigamije kureba uko abaturage bitwara mu bwicanyi no gusuzuma niba amahanga azagira icyo akora. Kubera ko amahanga yacecetse kuri ayo magerageza, abateguraga Jenoside bahawe intege zo gukomeza umushinga wabo, kugeza igihe ihanurwa ry'indege ya Habyarimana ryakoreshejwe nk'imbarutso yo gutangiza itsembatsembanyi ryari ryarateguwe mu buryo bwose: mu mitekerereze, mu nzego z’ubuyobozi, no mu bikoresho.<ref>https://search.yahoo.com/search?fr=mcafee&type=E210US714G0&p=preparation+of+genocide+in+rwanda</ref> ==
== AMASHAKIRO ==
bhcduq6rhri4oim5dpheuktsrb9bwzx
Umugenzo wo Gutsirika
0
22530
130845
2026-04-27T09:36:22Z
NTNLWKR
17209
urupapuro rushya
130845
wikitext
text/x-wiki
== Umugenzo wo Gutsirika ==
'''Gutsirika''' ni umugenzo gakondo ukorwaga mu muco nyabanyarwanda hagamijwe gukumira, gukingira cyangwa kurinda abantu ndetse nibintu kugirango hatagira ikibi kigera kubantu cyangwa ibintu.<ref>https://www.igihe.com/umuco/article/kurasaga-imyotso-kurumika-kugombora-uburyo-gakondo-bwamamaye-mu-kuvura-indwara</ref>
Umugenzo wo gutsirika wakorwaga n'abakurambere gusa no mur'iyinsi hari abakibikora nkumuco. Dore uburyo butandukanye gutsirika byakorwagamo ni ubu:<ref>https://www.kigalitoday.com/ubukungu/ubwiteganyirize/article/ngoma-gutsirika-inguzanyo-biri-gusiga-benshi-ari-ba-bihemu-ku-mabanki</ref>
=== Gukingira ikibi (Ubwirinzi): ===
Ni umugenzo abakurambere bakoraga bafunze inzira z'ikibi(nk'uburozi, imbaraga mbi cyangwa umuvumo) kugirango zitagera kumuntu, kunyamanswa cyangwa se ku matungo.<ref>https://www.kigalitoday.com/ubukungu/ubwiteganyirize/article/ngoma-gutsirika-inguzanyo-biri-gusiga-benshi-ari-ba-bihemu-ku-mabanki</ref>
=== Gukingira umuhoro/ubutaka: ===
Ni ugufunga ikibanza cyangwa imyaka kugira ngo ntihagire inyamanswa cyangwa umuntu ubyangiza, binyuze mu mihango y'ubupfumu gakondo.<ref>https://www.kigalitoday.com/ubukungu/ubwiteganyirize/article/ngoma-gutsirika-inguzanyo-biri-gusiga-benshi-ari-ba-bihemu-ku-mabanki</ref>
=== Gukumira ibyonnyi by'imyaka: ===
Mu muco n'imigenzo gakondo yab'abanyarwanda hari ubwo gutsirika byakoreshwaga mubahinzi bakumira ibyonnyi bishobora kwangiza umusaruro wimyaka bahinze nk'amasaka, amashaza,ibitoki, ubunyobwa nibindi bitandukanye.<ref>https://www.kigalitoday.com/ubukungu/ubwiteganyirize/article/ngoma-gutsirika-inguzanyo-biri-gusiga-benshi-ari-ba-bihemu-ku-mabanki</ref>
== Amashakiro: ==
ptqypfote7peg53lw8bvenn920qjxq1
Kugangahura
0
22531
130847
2026-04-27T10:43:33Z
NTNLWKR
17209
urupapuro rushya
130847
wikitext
text/x-wiki
=== Kugangahura ===
Ni umugenzo gakondo wakorwaga nabanyarwa bo hambere mbere yuko abakoroni baza, kuganagahura byabagaho igihe inkuba yabagakubise abantu cyangwa ahantu kugirango hakumirwe kuba yakongera gukubita aho hantu.<ref>https://www.bbc.com/gahuza/articles/c5yv8y0zjgjo</ref>
bivugwako iyo inkuba yakubitaga ahantu habaga hari ubwandu ubwo bwandu bukavanwaho nuko bakoraga ikigikorwa cyo kugangahura kuko cyaraziraga kuba inkuba yakubita umuntu, itungo cyangwa igiti ngo babe harigikorwa kindi bakora kuri uwo muntu cyangwa icyo kintu batarakigangahura.<ref>https://www.bbc.com/gahuza/articles/c5yv8y0zjgjo</ref>
kugangahura byakorwaga hifashishijwe urubingo,amazi y'ubuhoro, kamaramahano,umunyu n'ibindi bitandukanye.<ref>https://www.kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/rutsiro-batinye-kubaga-inka-zakubiswe-n-inkuba-batabanje-kuzigangahura</ref>
=== Ese iyo inkuba yakubitaga ahantu cyangwa umuntu byagendaga gute? ===
Bafataga ayo mazi avanze n'imiti itandukanye bakayatera hahantu inkuba yakubise Noneho bijyanye n'indagu babaga bereje, bagahumanura aho hantu ibyo bigakorwa kugirango hatazagira uwo byongera kubaho aho hantu cyangwa se umuzimu w'abo bantu akaba yatera abasigaye.<ref>https://www.bbc.com/gahuza/articles/c5yv8y0zjgjo</ref>
kandi ntibyari byemewe gukora kumuntu wakubiswe n'inkuba umugangahuzi atarahagera ngo bamugangahure<ref>https://www.bbc.com/gahuza/articles/c5yv8y0zjgjo</ref>
jh49jp0cbsdwhlsr0ulve9woqborcty