ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
satwiki
https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ
ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ
ᱨᱮᱫ
ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱪᱷᱟᱸᱪ
ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱛᱷᱚᱠ
ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
TimedText
TimedText talk
ᱢᱳᱰᱩᱞ
ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
Event
Event talk
ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ
0
1194
190189
137547
2026-04-04T12:42:14Z
Kwamikagami
4632
190189
wikitext
text/x-wiki
[[File:The Blue Marble (remastered).jpg|thumb|ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ]]
[[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]]
{{Solar System navbox}}
ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵᱽ ᱛᱮᱫᱚ ᱟᱵᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱸᱜᱮᱞ (planet) ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱱᱟᱥᱮ ᱪᱚᱯᱚᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱵᱚ ᱜᱚᱴᱟᱯᱟᱲᱟ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱵᱚᱱ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱟᱵᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱟᱹᱡ ᱚᱝᱜᱚᱥ ᱵᱚᱱ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱪᱮ ᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱟᱵᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱛᱮᱵᱚ ᱧᱮᱞᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱵᱚ ᱧᱮᱞᱟ ᱾
ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱵᱤ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ [[ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱥᱮᱨᱢᱟ]] ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱠᱚ ᱯᱷᱚᱴᱚ ᱠᱮᱫ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱜᱮ [[ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ|ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ]], [[ᱡᱟᱱᱣᱟᱨ|ᱡᱟᱱᱣᱟ]], ᱡᱤᱵᱽ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ, [[ᱫᱟᱨᱮ]] ᱱᱟᱺᱬᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱣᱟᱝᱨᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ|ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ]] ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱮᱸᱴ ᱟᱨ [[ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ]] ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱯᱞᱟᱥ ᱛᱤᱠᱤᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱶᱟᱝᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱩᱞᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱛᱮ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱵᱟᱹᱭ-ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱮᱱᱛᱮ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱱᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱫᱟᱹᱞ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱚᱝᱜᱚᱥ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱢᱟᱺᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱾
ᱟᱨ ᱟᱫᱷᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱣᱟᱝᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱩᱞᱩᱜ ᱰᱷᱤᱯ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱚᱱᱠᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱯᱚᱥᱟᱜ ᱮᱱᱛᱮ ᱠᱷᱟᱺᱰᱤᱡ ᱪᱟᱵᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱩᱠᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱟᱱᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱟᱜ ᱴᱷᱮᱱ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱫᱟᱹᱞ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱮᱱᱛᱮ ᱢᱤ-ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱟᱵᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱟᱺᱫᱽᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱾
ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]] ᱾
==ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱛᱷᱤᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱚᱱ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱞᱟᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (rotation) ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱫᱚ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (revolution).
==ᱜᱩᱞᱟᱹᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (rotation)==
ᱡᱟᱣ ᱜᱮ ᱥᱤᱧ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱧᱤᱸᱫᱟᱹ ᱟᱨ ᱧᱤᱸᱫᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱜᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵᱼᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱺᱥᱩᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱞᱟᱹᱪᱩᱨ (rotation) ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱵᱚ ᱵᱚ ᱵᱷᱟᱹᱵᱤᱭᱟ ᱡᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱛᱷᱤᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱜᱮᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱹᱴᱨᱤ (axis) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱞᱩᱴᱷᱩ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜᱼᱟ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱞᱩᱴᱷᱩ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱟᱡ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱡ ᱴᱷᱮᱱ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ axis ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱜᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱴᱨᱤ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱵᱟᱠᱷᱨᱟ ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱤᱫᱤᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱵᱚ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱧᱤᱸᱫᱟᱹ ᱵᱚ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱜᱼᱚᱭ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱮ rotation ᱫᱚᱵᱚᱱ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ axis ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱺᱥᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱥᱮᱫ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱵᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱺᱥᱩᱨᱚᱜ ᱵᱚᱱ ᱧᱮᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾
==ᱵᱮᱲᱦᱟᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (revolution)==
ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱜᱮ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭ ᱮ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱮ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (revolution) ᱵᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱨᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱓᱖᱕ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱖ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱭᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ revolution ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱜᱮ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱥᱤᱛᱤᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱮᱢᱟᱱ ᱾
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [http://education.nationalgeographic.com/education/encyclopedia/earth/?ar_a=1 ''National Geographic'' encyclopedic entry about Earth]
* [https://www.webcitation.org/6GVr8TSgV?url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Earth Earth – Profile] – [http://solarsystem.nasa.gov/ Solar System Exploration]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130511235712/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Earth |date=2013-05-11 }} – '''NASA'''
* [http://www.nasa.gov/centers/goddard/earthandsun/earthshape.html Earth – Climate Changes Cause Shape to Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122063915/http://www.nasa.gov/centers/goddard/earthandsun/earthshape.html |date=2009-01-22 }} – '''NASA'''
* [http://www.usgs.gov/ United States Geological Survey] – '''United States Geological Survey|USGS'''
* [https://web.archive.org/web/20090430041323/http://eol.jsc.nasa.gov/Coll/weekly.htm Earth – Astronaut Photography Gateway] – '''NASA'''
* [http://earthobservatory.nasa.gov/ Earth Observatory] – '''NASA'''
* [http://www.astronomycast.com/stars/episode-51-earth/ Earth – Audio (29:28) – Cain/Gay – Astronomy Cast (2007)]
* Earth – Videos – International Space Station:
** [https://www.youtube.com/watch?v=74mhQyuyELQ Video (01:02)] – Earth (time-lapse)
** [https://www.youtube.com/watch?v=l6ahFFFQBZY Video (00:27)] – Earth and '''Aurora (astronomy)|Auroras''' (time-lapse)
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱛᱱᱚᱜ]]
a2951qh5f1mn4x7ausk06k0rgfsscun
190190
190189
2026-04-04T12:42:46Z
Kwamikagami
4632
190190
wikitext
text/x-wiki
[[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ]]
[[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]]
{{Solar System navbox}}
ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵᱽ ᱛᱮᱫᱚ ᱟᱵᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱸᱜᱮᱞ (planet) ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱱᱟᱥᱮ ᱪᱚᱯᱚᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱵᱚ ᱜᱚᱴᱟᱯᱟᱲᱟ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱵᱚᱱ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱟᱵᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱟᱹᱡ ᱚᱝᱜᱚᱥ ᱵᱚᱱ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱪᱮ ᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱟᱵᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱛᱮᱵᱚ ᱧᱮᱞᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱵᱚ ᱧᱮᱞᱟ ᱾
ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱵᱤ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ [[ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱥᱮᱨᱢᱟ]] ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱠᱚ ᱯᱷᱚᱴᱚ ᱠᱮᱫ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱜᱮ [[ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ|ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ]], [[ᱡᱟᱱᱣᱟᱨ|ᱡᱟᱱᱣᱟ]], ᱡᱤᱵᱽ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ, [[ᱫᱟᱨᱮ]] ᱱᱟᱺᱬᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱣᱟᱝᱨᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ|ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ]] ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱮᱸᱴ ᱟᱨ [[ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ]] ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱯᱞᱟᱥ ᱛᱤᱠᱤᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱶᱟᱝᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱩᱞᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱩᱨ ᱛᱮ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱵᱟᱹᱭ-ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱮᱱᱛᱮ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱱᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱫᱟᱹᱞ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱚᱝᱜᱚᱥ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱢᱟᱺᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱾
ᱟᱨ ᱟᱫᱷᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱣᱟᱝᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱩᱞᱩᱜ ᱰᱷᱤᱯ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱚᱱᱠᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱯᱚᱥᱟᱜ ᱮᱱᱛᱮ ᱠᱷᱟᱺᱰᱤᱡ ᱪᱟᱵᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱩᱠᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱟᱱᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱟᱜ ᱴᱷᱮᱱ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱤᱫᱟᱹᱞ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱮᱱᱛᱮ ᱢᱤ-ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱟᱵᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱟᱺᱫᱽᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱾
ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]] ᱾
==ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱛᱷᱤᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱚᱱ ᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱞᱟᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (rotation) ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱫᱚ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (revolution).
==ᱜᱩᱞᱟᱹᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (rotation)==
ᱡᱟᱣ ᱜᱮ ᱥᱤᱧ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱧᱤᱸᱫᱟᱹ ᱟᱨ ᱧᱤᱸᱫᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱜᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵᱼᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱺᱥᱩᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱞᱟᱹᱪᱩᱨ (rotation) ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱵᱚ ᱵᱚ ᱵᱷᱟᱹᱵᱤᱭᱟ ᱡᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱛᱷᱤᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱜᱮᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱯᱟᱹᱴᱨᱤ (axis) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱞᱩᱴᱷᱩ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜᱼᱟ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱞᱩᱴᱷᱩ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱟᱡ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱡ ᱴᱷᱮᱱ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ axis ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱜᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱴᱨᱤ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱵᱟᱠᱷᱨᱟ ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱤᱫᱤᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱵᱚ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱧᱤᱸᱫᱟᱹ ᱵᱚ ᱧᱟᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱜᱼᱚᱭ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱮ rotation ᱫᱚᱵᱚᱱ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ axis ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱺᱥᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱥᱮᱫ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱵᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱺᱥᱩᱨᱚᱜ ᱵᱚᱱ ᱧᱮᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾
==ᱵᱮᱲᱦᱟᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (revolution)==
ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱜᱮ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭ ᱮ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱮ ᱵᱮᱲᱦᱟᱭᱟᱹᱪᱩᱨ (revolution) ᱵᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱪᱩᱨᱚᱜ ᱨᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱫᱚ ᱓᱖᱕ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱖ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱭᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ revolution ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱜᱮ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱥᱤᱛᱤᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱮᱢᱟᱱ ᱾
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [http://education.nationalgeographic.com/education/encyclopedia/earth/?ar_a=1 ''National Geographic'' encyclopedic entry about Earth]
* [https://www.webcitation.org/6GVr8TSgV?url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Earth Earth – Profile] – [http://solarsystem.nasa.gov/ Solar System Exploration]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130511235712/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Earth |date=2013-05-11 }} – '''NASA'''
* [http://www.nasa.gov/centers/goddard/earthandsun/earthshape.html Earth – Climate Changes Cause Shape to Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122063915/http://www.nasa.gov/centers/goddard/earthandsun/earthshape.html |date=2009-01-22 }} – '''NASA'''
* [http://www.usgs.gov/ United States Geological Survey] – '''United States Geological Survey|USGS'''
* [https://web.archive.org/web/20090430041323/http://eol.jsc.nasa.gov/Coll/weekly.htm Earth – Astronaut Photography Gateway] – '''NASA'''
* [http://earthobservatory.nasa.gov/ Earth Observatory] – '''NASA'''
* [http://www.astronomycast.com/stars/episode-51-earth/ Earth – Audio (29:28) – Cain/Gay – Astronomy Cast (2007)]
* Earth – Videos – International Space Station:
** [https://www.youtube.com/watch?v=74mhQyuyELQ Video (01:02)] – Earth (time-lapse)
** [https://www.youtube.com/watch?v=l6ahFFFQBZY Video (00:27)] – Earth and '''Aurora (astronomy)|Auroras''' (time-lapse)
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱛᱱᱚᱜ]]
lenhnxnd6xacs7pxddenp3n0kdcwtxw
ᱠᱩᱡᱟᱨᱟᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ
0
2837
190198
190048
2026-04-05T09:54:54Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190198
wikitext
text/x-wiki
'''ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ''' ᱯᱩᱨᱟ. ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ '''ᱱᱚᱢᱚᱭᱨᱚᱠᱯᱚᱢ ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ : ᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱖᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱛᱤᱨᱞᱟ. ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
==ᱦᱟᱨᱟᱵᱳᱨᱳ==
ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱨᱪ ᱜᱮᱞ ᱟᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱮᱞ ᱤᱨᱟ.ᱞ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ(1st March 1968) ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱚᱬᱤᱯᱩᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱠᱟ.ᱭᱨᱟᱝ ᱢᱟᱭᱟᱭᱤ ᱞᱮᱭᱠᱟᱭᱤ ᱟ.ᱛᱩᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱚᱲᱦᱚᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱥᱤᱱᱰᱟᱢ ᱥᱤᱱᱥᱟᱝ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱜᱮᱞ ᱟᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱮᱭᱟᱭᱜᱮᱞ ᱤᱨᱟ.ᱞ (1978) ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱺᱭ ᱠᱚ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱛᱮᱫᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫᱚᱜ ᱾ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱚᱨᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱥᱟᱛᱞᱟᱜᱼᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱟ ᱵᱩᱫᱷᱚ ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱚ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱵᱤᱨᱫᱟ. ᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱮ ᱥᱟ.ᱛ ᱛᱮᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱜᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫᱼᱟᱭ ᱾
ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟ.ᱛ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱨᱤᱡᱟᱨᱵ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ (CRPF) ᱨᱮ ᱪᱟ.ᱠᱨᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫᱚᱜ ᱾ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱟ.ᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣᱱᱟᱣ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱛ ᱟᱨ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱧᱮᱞᱛᱮ ᱑᱙᱙᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱘ (1996-98) ᱫᱷᱟ.ᱵᱤᱡ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱴᱤᱢ ᱟ.ᱜᱩᱣᱟ.ᱱ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾
==ᱠᱷᱮᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱱᱟᱜᱟᱢ==
᱑᱙᱘᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ (Gold Medal) ᱜᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱔᱔kg,᱔᱖kg ᱟᱨ ᱔᱘ kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱘kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟ.ᱫ ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱴᱨᱤᱵᱮᱱᱫᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱔kg ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱔᱖kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱑᱙᱙᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Gold Medal) ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱚᱬᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱ ᱔᱘ kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱫᱚᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Silver Medal) ᱠᱮᱫᱼᱛᱟᱭᱟ ᱾
᱑᱙᱘᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱸᱜᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱᱪᱮᱥᱴᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱜᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱠᱩ ᱛᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱩᱥᱤ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱧᱟᱢ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱾ ᱚᱲᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱱ ᱯᱟᱱᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱫᱷᱟᱣ ᱜᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱠᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱦᱚᱸ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. (Gold medal ) ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Silver Medal) ᱜᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾
᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ ᱵᱮᱤᱡᱤᱸ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱦᱤᱨᱳᱥᱤᱢᱟ ᱮᱥᱤᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Bronze Medal) ᱜᱮ ᱧᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠᱚᱠ ᱮᱥᱤᱟᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾
==ᱥᱮᱬᱟ ᱚᱨᱡᱚ==
{|class = "wikitable" style="text-align:center;"
! rowspan=2 width=40|ᱥᱮᱨᱢᱟ
! rowspan=2 width=250|ᱡᱟᱭᱜᱟ
! rowspan=2 width=60|ᱦᱟᱢᱟᱞ
!colspan=4| Snatch (kg)
!colspan=4| Clean & Jerk (kg)
!rowspan=2 width=40| Total
!rowspan=2 width=40| Rank
|-
! width=40|1!! width=40|2!! width=40|3!! width=40|Rank!! width=40|1!! width=40|2!! width=40|3!! width=40|Rank
|-
! colspan=13|[[World Weightlifting Championships|World Championships]]
|-
|[[2005 World Weightlifting Championships|᱒᱐᱐᱕]] || align=left|{{flagicon|ᱠᱟᱛ}} [[ᱫᱳᱦᱟ]], [[ᱠᱟᱛᱟᱨ]]|| [[2005 World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||᱗᱕||'''᱗᱘'''||<s> 79||᱗||95||98||'''100'''||᱗||'''178.0'''||7
|-
|[[2003 World Weightlifting Championships|᱒᱐᱐᱓]] || align=left|{{flagicon|ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ}} [[ᱵᱟᱸᱠᱚᱣᱵᱚᱨ]], [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ]] || [[2003 World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||᱗᱕||᱗᱗.᱕||'''᱘᱐'''||᱖||97.5||'''102.5'''||<s>105||4||'''182.5'''||5
|-
|[[1999 World Weightlifting Championships|᱑᱙᱙᱙]] || align=left|{{flagicon|ᱜᱨᱤᱥ}} [[ᱱᱯᱤᱨᱟᱣᱚᱥ]], [[ᱜᱨᱤᱥ]] || [[᱑᱙᱙᱙ World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||'''᱗᱕'''||<s>80||<s>80||᱑᱐||95||100||'''105'''||{{sica}}||'''180'''||5
|}
==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ==
{{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}}
https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231171650/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-12-31 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231171650/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-12-31 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}
http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
http://www.athens2004.com/en/ParticipantsAthletes/newParticipants?pid=9003801
https://web.archive.org/web/20071028023001/http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=722&moduleid=&maincatid=48&subid=0&comid=55
http://www.mapsofindia.com/who-is-who/sports/n-kunjarani-devi.html
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱤ ᱞᱚᱵᱽᱥ ᱳᱢᱮᱱ ᱒᱐᱑᱙]]
0gu1kachcpcn93avtx33f02lgk8a58t
ᱞᱟᱫᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
0
16276
190193
172865
2026-04-05T05:10:35Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190193
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱞᱟᱫᱤᱱ
| image = Ladin2 K.jpg
| nativename = ''lingaz ladin'', ''ladin''
| states = [[ᱤᱴᱟᱞᱤ]]
| region = [[:en:Trentino-Alto Adige/Südtirol|Trentino-Alto Adige/Südtirol]]<br />[[ᱵᱷᱮᱱᱮᱛᱳ]]
| speakers = ᱔᱑,᱑᱒᱙
| date =
| familycolor = Indo-European
| fam1 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱤᱱᱫᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ]]
| fam2 = [[ᱤᱴᱟᱞᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱴᱟᱞᱤᱠ]]
| fam3 = [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ]]
| fam4 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱯᱟᱪᱮᱭᱟᱭ]]
| fam5 = ᱤᱴᱟᱞᱳ-ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ
| fam6 = [[ᱨᱟᱭᱮᱛᱳᱼᱨᱳᱢᱟᱱᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱨᱟᱭᱮᱛᱳ-ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ]]
| dia1 = [[:en:Cadorino dialect|ᱠᱟᱫᱳᱨᱤᱱᱳ]]
| dia2 = [[:en:Nones dialect|ᱱᱳᱱᱮᱥ]]
| dia3 = [[:en:Fornes dialects|ᱯᱷᱳᱨᱱᱮᱥ]]
| dia4 = ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱾
| agency = [http://www.spell-termles.ladinia.net/en.html The office for Ladin language planning]<br />[http://www.istladin.net/eng/indexeng.html Ladin Cultural Centre Majon di Fascegn]<br />[[Istitut Ladin Micurà de Rü]]<br />[[Istituto Ladin de la Dolomites]]
| iso3 = lld
| glotto = ladi1250
| glottorefname = Ladin
| lingua = 51-AAA-l
| notice = IPA
}}
{{Infobox country languages
| country = <br />ᱮᱛᱚᱢ ᱴᱟᱭᱨᱳᱞ<br />ᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞᱤᱴᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲᱮᱞ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ :
| image = Language distribution in South Tyrol, 2011.svg
| image size = 280px
}}
{{Infobox country languages
| country = <br />ᱴᱨᱮᱱᱴᱤᱱᱳ ᱾<br />᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱤᱭᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞᱤᱴᱤ ᱥᱟᱭᱠᱟᱲᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ:
| image = Language distribution Trentino 2011.png
| image size = 280px
}}
{{Infobox country languages
| country = <br />ᱵᱩᱞᱮᱱᱳ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱾<br />ᱢᱟᱹᱱᱟᱱ ᱞᱟᱫᱤᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| image = Lingua ladina in provincia di Belluno.svg
| image size = 280px
}}
'''ᱞᱟᱫᱤᱱ''' ᱫᱚ [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱨᱟᱭᱮᱛᱳ-ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱨᱟᱭᱮᱛᱳ-ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ]] ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱜᱩᱥᱴᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱠᱚᱧᱮ [[ᱤᱴᱟᱞᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱴᱟᱭᱨᱳᱞ]], [[ᱴᱨᱮᱱᱴᱤᱱᱳ]], [[ᱵᱮᱞᱩᱱᱳ ᱯᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱮᱞᱩᱱᱳ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚᱨᱮᱱ [[ᱞᱟᱫᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] ᱠᱚᱠᱚ ᱨᱚᱲ ᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱪᱷᱮᱨ==
ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱤᱨᱳᱞ ᱫᱤᱥᱚᱢ, ᱴᱨᱮᱱᱴᱤᱱᱳ ᱟᱨ ᱵᱮᱞᱩᱱᱟᱱ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱔ ᱤᱴᱟᱞᱤ ᱢᱩᱱᱥᱤᱯᱟᱞᱴᱤ ᱨᱮ ᱞᱟᱰᱤᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱞᱟᱫᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ-ᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱤᱨᱳᱞ ᱟᱨ ᱴᱨᱮᱱᱴᱤᱱᱳ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱜᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱨᱠᱟᱨᱤ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ-ᱟ, ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱜ-ᱟ ᱾<ref>https://www.coe.int/en/web/minorities</ref>
'''ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱤᱨᱳᱞ'''
᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱤᱨᱳᱞ ᱨᱤᱱ ᱒᱐,᱕᱔᱘ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱞᱚᱫᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱞᱟᱰᱤᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱳᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ (ᱚᱞ ᱟᱨ ᱨᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ) ᱾<ref>https://astat.provinz.bz.it/de/default.asp</ref>
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱫᱚ ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱡᱮᱰ ᱟᱞᱯᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱞᱜᱟᱨ ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱞᱟᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱨᱟᱴᱳ-ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱩᱞᱜᱟᱨ ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱟᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱨᱚᱲ-ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱩᱥᱴᱤᱭᱳᱱ ᱞᱮᱰᱤᱱᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ-ᱟ ᱾ ᱖ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮ, ᱵᱟᱵᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱟᱞᱳ-ᱤᱴᱟᱞᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱞᱟᱰᱤᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱠᱚᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱞᱚᱰᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱵᱩᱨᱩ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
==ᱢᱟᱹᱱ==
==ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ==
==ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱚᱞ==
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
* [[ᱞᱟᱫᱤᱱ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ]]
* [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ]]
* [[ᱤᱴᱟᱞᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ]]
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Commons category}}
{{Interwiki|code=lld}}
{{Wiktionary category|type=ᱞᱟᱫᱤᱱ|category=ᱞᱟᱫᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
*[https://web.archive.org/web/20070808180743/http://www.spell-termles.ladinia.net/en.html The office for Ladin language planning]
*[http://www.raibz.rai.it/la/index.php Rai Ladinia] – Newscasts and broadcasts from public broadcaster [[Rai Sender Bozen (TV channel)|Rai Sender Bozen]].
*[http://www.noeles.info Noeles.info] – News portal in Ladin.
*[https://web.archive.org/web/20080905133157/http://www.lauscdiladins.com/ Weekly Paper] – ''La Usc Di Ladins'' (The Voice of the Ladins, in Ladin).
*[http://dialectometry.com/ald/ Ladinienatlas ALD-I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171109101527/http://dialectometry.com/ald/ |date=2017-11-09 }}
*[http://ald.sbg.ac.at/ald/ald-i/ Linguistic Atlas of Dolomitic Ladinian and neighbouring Dialects – Speaking Linguistic Atlas]
*[[Joachim Grzega|Grzega, Joachim]], {{in lang|de}} [http://www1.ku-eichstaett.de/SLF/EngluVglSW/MEWD.pdf Ku-eichstaett.de], ''Materialien zu einem etymologischen Wörterbuch des Dolomitenladinischen (MEWD)'', Katholische Universität Eichstätt-Ingolstadt (KU) 2005.
*[http://dilf2.ladintal.it/ Italian-Fassano Ladin Dictionary]
*[http://www.istitutoladino.it/index.php?option=com_content&view=article&id=45 Italian-Cadorino Ladin Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180902183906/http://www.istitutoladino.it/index.php?option=com_content&view=article&id=45 |date=2018-09-02 }}
*[http://ladin-cadorin.blogspot.com/2007/09/glossario-italiano-ladino-venas.html Italian-Cadorino Ladin Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010042902/http://ladin-cadorin.blogspot.com/2007/09/glossario-italiano-ladino-venas.html |date=2017-10-10 }}
*[http://dizionario-italiano-gardenese.ladinternet.it/ Italian-Gardenese Ladin Dictionary]
*[http://www.micura.it/en/8-news/355-dizionar-online Italian-Badiotto Ladin Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513193114/https://www.micura.it/en/8-news/355-dizionar-online |date=2021-05-13 }}
*[http://www.micura.it/en/dictionaries/gh/dl German-Gardenese Ladin Dictionary]
*[http://www.micura.it/en/dictionaries/vb/dl German-Badiotto Ladin Dictionary]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=new100&morpho=0&basename=new100\ier\rom&first=0 Ladin basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database]
*[http://www.provincia.bz.it/ASTAT/downloads/mit17_02.pdf Declaration of language group affiliation in South Tyrol – Population Census 2001] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303233308/http://www.provincia.bz.it/ASTAT/downloads/mit17_02.pdf |date=2016-03-03 }}
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱴᱟᱞᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱨᱳᱢᱟᱱᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱴᱟᱞᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
nq5jfd3i6m2m8w6xjukvi710sutgoqq
ᱥᱳᱨᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
0
18398
190192
190176
2026-04-05T02:26:20Z
CommonsDelinker
91
Replacing OpenSpeaks-srb-Ramani_Dalbehera-OpenSpeaks-srb-Idital-OG-Aadhaar_Experience_01.webm with [[File:OpenSpeaks-srb-Ramani_Dalbehera-OG-Aadhaar_Experience_01.webm]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]:
190192
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱥᱳᱨᱟ
| altname = ᱥᱟᱵᱷᱟᱨᱟ
| nativename = 𑃐𑃚𑃝, ସଉରା
| region = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| ethnicity = [[ᱥᱳᱨᱟ ᱦᱚᱲ|ᱥᱳᱨᱟ]]
| image = [[File:Sora language.png|250px]]
| imagecaption = [[ᱥᱳᱨᱟᱝ ᱥᱳᱢᱯᱮᱝ ᱪᱤᱠᱤ|ᱥᱳᱨᱟᱝ ᱥᱳᱢᱯᱮᱝ]] ᱛᱮ 'ᱥᱳᱨᱟ' ᱚᱞ
| speakers = ᱔᱐᱙,᱕᱔᱙, ᱥᱳᱨᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱ ᱖᱑% (᱒᱐᱑᱑ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ)
| date =
| ref = <ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language_MTs.html|title=Statement 1: Abstract of speakers' strength of languages and mother tongues - 2011|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2018-07-07}}</ref>
| familycolor = Austroasiatic
| fam1= [[ᱚᱥᱴᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱚᱥᱴᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ]]
| fam2= [[ᱢᱩᱱᱰᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱢᱩᱱᱰᱟ]]
| fam3= [[ᱢᱩᱱᱰᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ#ᱦᱟᱹᱯᱟᱹᱴᱤᱧ|ᱮᱛᱚᱢ]]
| fam4= ᱥᱳᱨᱟ-ᱜᱳᱨᱩᱢ
| iso3 = srb
| glotto = sora1254
| glottorefname = Sora
| script = [[ᱥᱳᱨᱟᱝ ᱥᱳᱢᱯᱮᱝ ᱪᱤᱠᱤ|ᱥᱳᱨᱟᱝ ᱥᱳᱢᱯᱮᱝ]], [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱪᱤᱠᱤ|ᱳᱰᱤᱭᱟ]], [[ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ|ᱞᱟᱛᱤᱱ]], [[ᱛᱮᱹᱞᱮᱜᱩ ᱪᱤᱠᱤ|ᱛᱮᱹᱞᱮᱜᱩ]]
}}
[[File:OpenSpeaks-srb-Ramani Dalbehera-OG-Aadhaar Experience 01.webm|thumb|ᱥᱚᱨᱟ ᱨᱮᱱ ᱞᱟᱱᱡᱤᱭᱟ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱱᱫᱷᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱱ ᱰᱤᱡᱤᱴᱟᱞ ᱟᱭᱰᱤ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱱᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱮᱫᱟ]]
[[File:OpenSpeaks-srb-Idital-Opino Gomango-Namad Dalbehera-Intro.webm|thumb|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ, ᱱᱟᱢᱟᱫᱽ ᱰᱟᱞᱵᱮᱦᱟᱨᱟ, ᱥᱚᱨᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱨᱩᱯ ᱤᱰᱤᱴᱟᱞ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱨᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟᱭ]]
'''ᱥᱳᱨᱟ''' ({{Audio|Pronunciation of "Sora".wav|ᱩᱪᱟᱨᱳᱱ}}) ᱫᱚ [[ᱚᱥᱴᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱚᱥᱴᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ [[ᱢᱩᱱᱰᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱢᱩᱱᱰᱟ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱤᱱ [[ᱥᱳᱨᱟ ᱦᱚᱲ]] ᱠᱚᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ᱾ ᱥᱳᱨᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱞᱫᱚᱦᱚ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱠᱚᱢ ᱜᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱦᱚᱲᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱨ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱨ ᱛᱷᱩᱛᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱚᱪᱟ ᱢᱚᱪᱟ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱜᱮ ᱥᱳᱨᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱚᱸ [[ᱭᱩᱱᱮᱥᱠᱚ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ 'ᱟᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ' ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="UNESCO">{{Cite web|url=http://www.unesco.org/culture/languages-atlas/en/atlasmap/language-id-1205.html|title=Sora|website=UNESCO Atlas of the World's Languages in danger|publisher=[[UNESCO]]|language=en|access-date=2018-03-18}}</ref>
==ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ==
ᱥᱳᱨᱟ ᱨᱚᱲᱼᱦᱚᱲ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱟᱭᱛᱮ [[ᱜᱚᱧᱡᱟᱢ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱜᱚᱧᱡᱟᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ]], [[ᱜᱚᱡᱚᱯᱚᱛᱤ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱜᱚᱡᱚᱯᱚᱛᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] (ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱜᱩᱢᱢᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ)<ref name=":0">Anderson, Gregory D.S (ed). 2008. ''The Munda languages''. Routledge Language Family Series 3.New York: Routledge. {{ISBN|0-415-32890-X}}.</ref>, ᱟᱨ [[ᱨᱟᱭᱜᱚᱰᱟ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱨᱟᱭᱜᱚᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]], ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱸᱰᱮᱯᱟᱥᱮ [[ᱠᱳᱨᱟᱯᱩᱴ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱠᱳᱨᱟᱯᱩᱴ]] ᱟᱨ [[ᱠᱚᱱᱫᱷᱚᱢᱟᱲ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱠᱚᱱᱫᱷᱚᱢᱟᱲ]] ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱜᱮᱭᱟ; ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ([[ᱵᱤᱡᱚᱭᱱᱚᱜᱚᱨᱚᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱟᱨ [[ᱥᱨᱤᱠᱟᱠᱩᱞᱟᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]) ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱥᱳᱨᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱞᱠᱟᱣ ᱯᱮᱴᱟᱨᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ - ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱦᱟᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱼᱯᱮ ᱜᱮᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱑,᱕᱖,᱐᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱥᱳᱨᱟ ᱨᱚᱲᱼᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱑᱑ ᱨᱮ ᱑,᱖᱖,᱐᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱠᱚ ᱰᱷᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name=":4">Mahapatra, B. (1991). MUNDA LANGUAGES IN CENSUS. Bulletin of the Deccan College Research Institute, 51/52, 329-336. Retrieved from https://www.jstor.org/stable/42930411</ref> ᱑᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱮᱞ ᱱᱟᱥᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱑,᱖᱘,᱐᱐᱐ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱰᱷᱮᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name=":4" /> ᱑᱙᱓᱑ ᱛᱮᱜᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱮᱞ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱑,᱙᱔,᱐᱐᱐ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱑᱙᱕᱑ ᱨᱮ, ᱥᱳᱨᱟ ᱨᱚᱲᱼᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟ ᱮᱞ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱒,᱕᱖,᱐᱐᱐ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name=":4" /> ᱑᱙᱖᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱮᱞ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱒,᱖᱕,᱐᱐᱐ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱒᱙᱗᱑ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱒,᱒᱑,᱐᱐᱐ ᱨᱮ ᱟᱲᱜᱳ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=":4" />
==ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ==
==ᱟᱲᱟᱝ ᱥᱚᱜᱥᱮᱞᱮᱡ ᱥᱟᱬᱮᱥ==
==ᱨᱚᱱᱚᱲ==
==ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ==
==ᱚᱞ ᱛᱚᱦᱚᱨ==
ᱥᱳᱨᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱚᱞᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=":3" /> ᱛᱚᱵᱮ ᱥᱳᱨᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱳᱨᱟ ᱥᱳᱢᱯᱮᱝ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱓᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱝᱜᱮᱭ ᱜᱳᱢᱟᱝᱜᱳ ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾
[[File:Sora Sompeng script with white background.jpg|center|thumb]]
ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚᱣᱟᱜ [[ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱳᱰᱤᱭᱟ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱪᱤᱠᱤ]] ᱛᱮ ᱥᱳᱨᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱚᱞᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=":3" />
[[File:Oriya cons.gif|center|thumb]]
ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ, [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱟᱨ [[ᱛᱮᱞᱮᱝᱜᱟᱱᱟ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ [[ᱛᱮᱹᱞᱮᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱮᱹᱞᱮᱜᱩ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱛᱮᱹᱞᱮᱜᱩ ᱪᱤᱠᱤ]] ᱛᱮᱜᱮ ᱥᱳᱨᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱚᱞᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=":3" />
[[File:Telugu script on patterned background.gif|center|thumb]]
ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ, [[ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ|ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱪᱤᱠᱤ]] ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱚᱞ ᱜᱮᱭᱟ᱾
==ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ==
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [https://web.archive.org/web/20080704112703/http://ling.lll.hawaii.edu/faculty/stampe/aa.html ᱚᱥᱴᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ: ᱢᱩᱱᱰᱟ ᱟᱨ ᱢᱳᱱ-ᱠᱷᱚᱢᱮᱨ]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱥᱴᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱱᱰᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱪᱤᱠᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱮᱹᱞᱮᱜᱩ ᱪᱤᱠᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ]]
t9is0jjfxtsy54b7b3ifakas31mt6z6
ᱥᱳᱨᱟ ᱦᱚᱲ
0
25746
190194
188029
2026-04-05T06:30:45Z
Psubhashish
86
ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ +
190194
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
|+ class="infobox-title fn org" id="5" |ᱥᱳᱨᱟ
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:OpenSpeaks-srb-Ramani Dalbehera-OG-Aadhaar Experience 01.webm|frameless]]<div class="infobox-caption">ᱥᱚᱨᱟ ᱨᱮᱱ ᱞᱟᱱᱡᱤᱭᱟ ᱵᱚᱦᱚᱜ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱱᱤᱛ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱱᱟᱹᱭᱠᱟᱹᱣ ᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱫᱟ</div>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#b0c4de;" |ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱟᱶ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱚ
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_India.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:normal;" |[[ᱳᱰᱤᱥᱟ|ᱳᱲᱤᱥᱥᱟ]]
| class="infobox-data" |709,349<ref name="Cen2011"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="186">[http://www.censusindia.gov.in/2011census/SCST-Series/ST14.html "ST-14 Scheduled Tribe Population By Religious Community"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="187">''Census of India''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="188">Ministry of Home Affairs, India<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="189"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">15 October</span> 2017</span>.</span></cite></ref>
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:normal;" |[[ᱚᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ|ᱚᱱᱫᱷᱚᱨᱟ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]]
| class="infobox-data" |139,424
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#b0c4de;" |ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ ᱾
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[ᱥᱳᱨᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱳᱨᱟ]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#b0c4de;" |ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ|ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱾]] •  [[ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ|ᱠᱷᱤᱥᱴᱟᱱ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#b0c4de;" |ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱟᱱ ᱩᱯᱚᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |ᱢᱩᱱᱰᱟ,[[ᱦᱳ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ|ᱦᱳ]], ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱚᱱᱼᱠᱷᱮᱢᱮᱨ ᱦᱚᱲᱠᱚ
|}
[[Category:Articles using infobox ethnic group with image parameters|IRSora people]]
[[File:OpenSpeaks-srb-Idital-Opino Gomango-Namad Dalbehera-Intro.webm|thumb|ᱱᱟᱢᱟᱫᱽ ᱰᱟᱞᱵᱮᱦᱟᱨᱟ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱫᱚ ᱤᱰᱤᱴᱟᱞ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱟᱨᱮᱛᱮ ᱥᱚᱨᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱨᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟᱭ]]
''''''ᱥᱳᱨᱟ'''''' (ᱮᱴᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱨ ᱵᱨᱟᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ '''ᱥᱟᱣᱳᱨᱟ''', '''ᱥᱳᱨᱟ''',''''''ᱥᱟᱵᱟᱨᱟ'''''' ᱟᱨ '''ᱥᱟᱵᱟᱨᱟ''') ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱯᱩᱨᱵᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱢᱩᱱᱰᱟ ᱩᱯᱚᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ|ᱳᱲᱤᱥᱟ]] ᱟᱨ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱩᱯᱚᱠᱥᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ [[ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ|ᱟᱱᱫᱽᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
ᱥᱳᱨᱟ ᱠᱚ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱᱜᱮ ᱵᱨᱟᱢᱵᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱟᱵᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱳᱼᱟᱨᱤᱭᱟᱱ ᱵᱳᱭᱫᱚᱨᱵᱷᱚ ᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱤᱱᱰᱳᱼᱚᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱩᱞᱤᱱᱫᱚ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱜᱨᱮᱠᱳᱼᱨᱟᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢᱛᱮ ᱥᱳᱨᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ, ᱯᱮᱞᱤᱱᱤ ᱩᱱᱠᱩ "ᱥᱩᱣᱟᱨᱤ" ᱟᱨ ᱴᱳᱞᱮᱢᱤ ᱩᱱᱠᱩ "ᱥᱟᱵᱨᱟᱭ" ᱠᱚ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
== ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ==
[[ᱨᱮᱫ:A_Lanjia_Saura_couple.jpg|thumb|ᱞᱟᱧᱡᱤᱭᱟ ᱥᱟᱣᱳᱨᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱨᱤᱭ ᱾]]
== ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ==
ᱥᱳᱨᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱱ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱵᱚᱸᱜᱟ, ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱥᱮ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱱᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ, ᱦᱚᱲ ᱥᱮ ᱜᱟᱛᱟᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱹᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨᱛᱮ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱱ, ᱜᱚᱱᱚᱝ, ᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾
== ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱟᱛᱳ ᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱳᱨᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱜᱳᱢᱟᱝᱜᱳ (ᱥᱮ ᱜᱟᱢᱳᱝ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢᱟᱱ ᱢᱩᱲᱩᱫ, ᱵᱳᱭᱭᱟ (ᱥᱮ ᱵᱳᱭᱭᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢᱟᱱ ᱢᱩᱲᱩᱫ) ᱢᱚᱱᱰᱚᱞ, ᱨᱟᱭᱛᱳ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱤᱠ (ᱢᱮᱥᱮᱱᱜᱚᱨ) ᱼ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱹᱞᱤ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱟᱨ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱳᱨᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽ ᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱡᱚᱥᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱟᱛᱟᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾[[ᱨᱮᱫ:Lanjia_Saura_House_at_'State_Tribal_Fair-2020'_,_Bhubaneswar,India.jpg|thumb|ᱳᱲᱤᱥᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱩᱯᱚᱡᱟᱛᱤ ᱢᱮᱲᱟᱨᱮ ᱞᱟᱧᱡᱤᱭᱟ ᱥᱳᱨᱟ ᱚᱲᱟᱜ,[[ᱵᱷᱩᱵᱽᱱᱮᱥᱚᱨ|ᱵᱷᱩᱱᱵᱷᱮᱥᱵᱚᱨ ᱾]]]]
== ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ ==
g6jcsiryyr7fo3zmy7ut9ovc8gktt83
ᱡᱮᱱᱤᱯᱷᱟᱨ ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ
0
26688
190201
144042
2026-04-05T11:38:58Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190201
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱡᱮᱱᱤᱯᱷᱟᱨ ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ
| image = Jennifer Winget snapped promoting her web series Code M.jpg
| caption = ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱡᱮᱱᱤᱯᱷᱟᱨ ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1985|5|30}}
| birth_place = <!--Per Infobox instructions-->[[ᱵᱯᱢᱵᱮ]],<!--we indicate the name of the city at the time she was born.--> [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| occupation = ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ
| years_active = 1995–ᱱᱤᱛ
| known_for = ''[[ᱠᱟᱥᱟᱣᱚᱛᱤ ᱡᱤᱸᱫᱽᱜᱤ ᱠᱮ]]''<br/>''[[Dill Mill Gayye]]''<br/>''[[
ᱥᱟᱨᱚᱥᱣᱚᱛᱤᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ (ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ)]]''<br/>''[[Beyhadh]]''<br/>''[[ᱵᱤᱯᱟᱱᱱᱟ]]''
| spouse = {{marriage|[[ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱜᱨᱳᱵᱚᱨ]]|2012|2014|reason=divorced}}
}}
'''ᱡᱮᱱᱤᱯᱷᱟᱨ ᱩᱭᱝᱜᱮᱴ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ 30 ᱢᱮ 1985) ᱢᱤᱫᱦᱚᱲ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱦᱳᱥᱴ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱧᱟᱢᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱢᱤᱫᱦᱚᱲ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱮᱠᱟᱰᱤᱢᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱹᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=From Rupali Ganguli to Jennifer Winget: Five Highest Paid TV Actresses |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/from-rupali-ganguli-to-jennifer-winget-indian-television-actresses-who-withdraw-the-biggest-paychecks--news-52000/amp |access-date=26 June 2022 |website=Outlook India}}</ref> 1995 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ 'ᱮᱠᱮᱞᱮ ᱦᱟᱢ ᱮᱠᱮᱞᱮ ᱛᱩᱢ' ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ 2002 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ '''ᱥᱚᱠ ᱞᱚᱠ ᱵᱳᱢ ᱵᱳᱢ''<nowiki/>' ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱭ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱩᱱᱤ ''ᱠᱟᱥᱳᱛᱤ ᱡᱤᱱᱫᱚᱜᱤ ᱠᱟᱭ'' ᱥᱱᱮᱦᱟ ᱵᱟᱡᱚᱡ,''ᱥᱟᱝᱜᱚᱢ'' ᱨᱮ ᱜᱟᱝᱜᱟ ᱵᱷᱟᱴᱤᱭᱟ ᱟᱨ ''ᱰᱤᱞ ᱢᱤᱞ ᱜᱚᱭᱮ'' ᱨᱮ ᱰᱚᱠᱛᱟᱨ ᱨᱤᱫᱽᱫᱷᱤᱢᱟ ᱜᱩᱯᱛᱚ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩᱢᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=On Television star Jennifer Winget's birthday, take a look at her television journey and stardom |url=https://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/on-jennifer-winget-birthday-a-look-at-her-television-journey-6434268/lite/ |access-date=30 May 2020 |website=The Indian Express}}</ref> ᱳᱭᱤᱱᱜᱮᱴ ᱥᱚᱨᱥᱚᱛᱤᱪᱚᱱᱫᱨᱚ ᱨᱮ ᱠᱩᱢᱩᱫ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨᱤ ᱰᱮᱥᱟᱭ, ᱢᱚᱱᱚᱥᱚᱱᱚᱥᱟᱱ ᱛᱨᱟᱭᱞᱟᱨ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ''ᱵᱮᱦᱚᱫ'' ᱢᱮᱭᱟ ᱢᱮᱦᱨᱳᱛᱨᱟ ᱟᱨ ᱨᱩᱴᱮᱱᱴᱤᱠ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ''ᱵᱮᱯᱟᱱᱦᱟ'' ᱡᱳᱭᱟ ᱥᱤᱫᱤᱠ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ ᱮ ᱮᱞ ᱴᱤ ᱵᱟᱞᱟᱡᱤᱭᱟᱜ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱠᱳᱰ ᱮᱢ ᱥᱟᱶ ᱳᱭᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱸᱦᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱳᱴᱤᱴᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Bepannah Actress Jennifer Winget Believes She's Headed in the Right Direction. Here's Why |url=https://www.ndtv.com/entertainment/bepannah-actress-jennifer-winget-believes-shes-headed-in-the-right-direction-heres-why-1857735 |access-date=3 May 2019 |website=NDTV.com}}</ref>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ ᱢᱮ 1985 ᱨᱮ ᱵᱳᱢᱵᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ,<ref name="Birth place">{{Cite web |title=Jennifer Winget gears up for cinematic debut with Kunal Kohli's 'Phir Se' |url=http://www.thenewsreports.com/jennifer-winget-gears-up-for-cinematic-debut-with-kunal-kohlis-phir-se/10962/devrupa-rakshit |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318223403/http://www.thenewsreports.com/jennifer-winget-gears-up-for-cinematic-debut-with-kunal-kohlis-phir-se/10962/devrupa-rakshit |archive-date=18 March 2015 |access-date=20 December 2014 |website=The News Reports}}</ref> ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱜ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱾<ref name="DOB">{{Cite web |date=30 May 2014 |title=Jennifer Winget Birthday Bumps: 10 Things to know about the Indian TV star! |url=http://us.india.com/stream/jennifer-winget-birthday-bumps-10-things-to-know-about-the-indian-tv-star-67699/ |access-date=16 October 2014 |publisher=India.com |archive-date=11 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111182811/http://us.india.com/stream/jennifer-winget-birthday-bumps-10-things-to-know-about-the-indian-tv-star-67699/ |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱱᱡᱟᱵᱤ ᱟᱭᱳ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱷᱤᱥᱴᱟᱱ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱵᱟᱝ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱦᱳᱭᱳᱜᱼᱟ ᱾<ref name="ToI1708">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Delhi_Times/Sarees_not_mini_skirts_for_Jennifer/articleshow/2285450.cms|title=Sarees, not mini skirts for Jennifer|last=Mehrotra|first=Mohini|date=17 August 2007|work=The Times of India|access-date=28 February 2008}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱡᱤᱭᱚᱱ ==
=== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱹᱢᱤ (1995-2009) ===
1995 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ 'ᱚᱠᱮᱞᱮ ᱦᱟᱢ ᱮᱠᱮᱞᱮ ᱛᱩᱢ' ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱩᱭᱝᱜᱮᱴ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢᱛᱮ 1997 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ '''ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱤ ᱟᱭᱮᱡᱤ ᱵᱟᱨᱟᱴ''<nowiki/>' ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱢᱩᱠᱷᱮᱨᱡᱤ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="ToI1408">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Ahmedabad_Times/I_never_plan_things_Jennifer/articleshow/2278472.cms|title='I never plan things,' Jennifer|last=Unnithan|first=Chitra|date=14 August 2007|work=The Times of India|access-date=28 February 2008}}</ref> ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 2000 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ 'ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱳ ᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮ ᱯᱮᱭᱟᱨ ᱦᱳ ᱜᱟᱭᱟ' ᱨᱮ ᱛᱟᱱᱩ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ 18 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ''ᱠᱩᱪ ᱱᱟ ᱠᱟᱦᱳ'' ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="ToI1708"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱤ ᱥᱳ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="ToI1408" /><ref name="IT1307">{{Cite news|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/july/july311.php|title=Star Plus to expand primetime with launch of 'Sangam'|last=K|first=Prema|date=23 July 2007|access-date=28 February 2008|publisher=Indian Television}}</ref><ref name="TT2008">{{Cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1070820/asp/entertainment/story_8214582.asp|title=She spreads her wings|last=Roy|first=Priyanka|date=20 August 2007|work=The Telegraph|access-date=28 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430180154/http://www.telegraphindia.com/1070820/asp/entertainment/story_8214582.asp|archive-date=30 April 2008|location=Kolkota}}</ref> ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱳᱭᱤᱱᱜᱮᱴ ᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱨᱮᱠ ᱫᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱠᱟᱨᱛᱤᱠᱟ ᱥᱳ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱳᱭᱱᱟᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
ᱩᱱᱤ ''ᱠᱟᱥᱳᱛᱤ ᱡᱤᱱᱫᱚᱜᱤ ᱠᱮ'' ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱥᱵᱷᱚᱛᱟ ᱛᱤᱭᱚᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱥᱱᱮᱦᱟ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱟᱴᱷ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="ride">{{Cite web |date=27 September 2014 |title=Telly heartthrobs' soapy ride to success |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Telly-heartthrobs-soapy-ride-to-success/articleshow/43533666.cms |access-date=21 October 2014 |website=[[The Times of India]]}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ''ᱠᱟᱭᱟ ᱦᱳᱜᱟ ᱱᱤᱱᱢᱳ ᱠᱟ'' ᱠᱟᱵᱷᱤᱛᱟ ᱠᱳᱥᱤᱠ ᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶᱨᱮ ᱱᱟᱛᱮᱥᱟ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ 2007 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱴᱟᱨᱯᱚᱞᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲᱠᱩᱥᱤᱱᱟᱜ ᱰᱨᱟᱢᱟ ''ᱠᱟᱦᱤᱱ ᱴᱳ ᱦᱳᱜᱟ'' ᱨᱮ ᱥᱵᱷᱮᱴᱞᱟᱱᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱥᱴᱟᱨᱯᱚᱞᱚᱥ ᱰᱨᱟᱢᱟ ''ᱥᱟᱝᱜᱚᱢ'' ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱜᱟᱝᱜᱟ ᱵᱷᱟᱛᱤᱭᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
[[ᱨᱮᱫ:Winget_at_STAR_Plus_Dandia_Shoot.jpg|thumb|2011 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ''ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱚᱞᱥ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱩᱴᱤᱭᱩᱴ ᱨᱮ ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ ᱾]]
== ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
᱙ ᱮᱯᱨᱤᱞ 2012 ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱜᱨᱳᱵᱷᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱭᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=23 December 2014 |title=Karan Singh Grover's link ups - Karan Singh Grover's link-ups - The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Karan-Singh-Grovers-link-ups/photostory/45616360.cms |access-date=9 June 2018 |website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv/Ive-no-strategies-to-keep-Karan-tied-down-Jennifer-Winget/articleshow/12797790.cms|title=I've no strategies to keep Karan tied down: Jennifer Winget|last=Maheshwari|first=Neha|date=22 April 2012|work=The Times of India|access-date=7 April 2014}}</ref> ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ, ᱩᱭᱤᱝᱮᱴ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱜᱨᱳᱵᱷᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Karan-Jennifer divorce">{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/karan-singh-grover-confirms-divorce-with-jennifer-winget-on-twitter/|title=Karan Singh Grover confirms divorce with Jennifer Winget on Twitter|last=Bajwa|first=Dimpal|date=9 December 2014|work=The Indian Express|access-date=15 December 2014}}</ref><ref name="Jennifer admits her marriage to Karan Singh Grover is over">{{Cite web |title=Jennifer admits her marriage to Karan Singh Grover is over |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Jennifer-Winget-admits-her-marriage-to-Karan-Singh-Grover-is-over/articleshow/45307678.cms |access-date=22 November 2014 |website=[[The Times of India]]}}</ref>
== ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ==
[[ᱨᱮᱫ:Jennifer_Winget_at_the_launch_of_Watch_Time's_magazine_11.jpg|thumb|2012 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱭᱝᱜᱮᱴ]]
ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱦᱚᱲᱠᱩᱥᱤ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮᱢᱚᱜᱤᱡ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Kapil Sharma to Jennifer Winget, 10 highest-paid Indian TV actors who charge a hefty amount per episode |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/kapil-sharma-to-ram-kapoor-10-highest-paid-indian-tv-actors-who-charge-a-hefty-amount-per-episode/amp |access-date=30 June 2022 |website=GQ India}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱱ ᱟᱨ ᱮᱥᱮᱨᱟᱱ ᱚᱱᱥᱨᱤᱱ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱟᱨ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Author-backed to experimental roles: 6 reasons why Jennifer Winget is the undisputed queen of Indian Television |url=https://www.indiatoday.in/amp/television/what-s-hot/story/6-reasons-jennifer-winget-is-the-undisputed-queen-of-indian-tv-1245543-2018-05-30 |access-date=31 May 2018 |website=India Today}}</ref> 2014 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱰᱤᱯᱷ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ 10 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱩᱪᱤ ᱨᱮ 5 ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-televisions-top-10-actresses/20140702.htm|title=Television's Top 10 Actresses|access-date=3 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916011914/http://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-televisions-top-10-actresses/20140702.htm|archive-date=16 September 2018|publisher=Rediff}}</ref>
== ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ==
=== ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ===
{| class="wikitable sortable"
!ᱥᱮᱨᱢᱟ
!ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ
!ᱮᱱᱮᱢ
!ᱱᱳᱴᱠᱚ
!ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ
|-
|1995
|''ᱮᱠᱮᱞᱮ ᱦᱟᱢ ᱮᱠᱮᱞᱮ ᱛᱩᱢ''
|ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱩᱲᱤ
| rowspan="4" |ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ
| rowspan="2" style="text-align:left;" |
|-
|1997
|''ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱤ ᱟᱭᱮᱡᱤ ᱵᱟᱨᱟᱴ''
|ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ
|-
|2000
|''ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱳ ᱨᱟᱡᱱᱤ ᱥᱮ ᱯᱤᱭᱟᱨ ᱦᱳ ᱜᱚᱭ''
|ᱛᱟᱱᱩ
| style="text-align:left;" |<ref>{{Cite web |title=Raja Ko Rani Se Pyar Ho Gaya(2000) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54572 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120123041717/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54572 |archive-date=23 January 2012 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref>
|-
|2003
|''ᱠᱩᱪ ᱱᱟ ᱠᱟᱦᱳ''
|ᱯᱩᱡᱟᱹ
| style="text-align:left;" |<ref>{{Cite web |last=Vaid |first=Kritika |date=6 May 2018 |title=Did You Know Jennifer Winget and Aishwarya Rai Once Shared Screen Space? Check Pics |url=https://www.india.com/entertainment/jennifer-winget-has-worked-with-abhishek-bachchan-aishwarya-rai-in-this-movie-check-details-3037768/ |access-date=23 April 2020 |website=India News, Breaking News, Entertainment News {{!}} India.com |language=en}}</ref>
|-
|2013
|''ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱤᱵᱩᱴ ᱵᱟᱝ ᱦᱳᱴᱤ''
|ᱟᱭᱤᱥᱟ ᱢᱚᱛᱚᱞ
|
|
|-
|2018
|''ᱯᱷᱤᱨ ᱥᱮ''
|ᱠᱟᱡᱚᱞ ᱠᱟᱯᱩᱨ
|
|
|}
=== ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ===
=== ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡ ===
{| class="wikitable sortable"
!ᱥᱮᱨᱢᱟ
!ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ
!ᱮᱱᱮᱢ
!ᱯᱮᱴᱨᱟᱢ
!ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ
|-
|2020–2022
|''ᱠᱳᱰ ᱮᱢ''
|ᱢᱮᱡᱚᱨ ᱢᱚᱱᱤᱠᱟ ᱢᱮᱦᱨᱟ
|ᱮᱹᱞᱴᱤᱵᱟᱞᱟᱡᱤ
| style="text-align:left;" |<ref>{{Cite web |title=Jennifer Winget to Play Army Officer in ALTBalaji's Code M |url=https://www.news18.com/amp/news/movies/jennifer-winget-to-play-army-officer-in-altbalajis-new-show-code-m-2184861.html |access-date=10 January 2020 |website=news18.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 January 2020 |title=Code M review: Jennifer Winget, Rajat Kapoor offer a crackling thriller |url=https://www.hindustantimes.com/tv/code-m-review-jennifer-winget-rajat-kapoor-offer-a-crackling-thriller/story-9xvm1dWUvcdLNXD5VgnqcO.html |access-date=6 August 2020 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref>
|-
|2024
|''ᱨᱟᱭᱥᱤᱝᱦᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱨᱟᱭᱥᱤᱝᱦᱚᱱᱤ''
|ᱟᱱᱥᱩᱠᱠᱟ ᱨᱟᱭᱥᱤᱝᱦᱟᱱᱤ
|ᱥᱳᱱᱤ ᱮᱞ ᱟᱭ ᱵᱷᱤ
|<ref>{{Cite news|url=https://m.timesofindia.com/web-series/news/hindi/watch-jennifer-winget-and-karan-wahi-in-raisinghani-vs-raisinghani-on-sony-liv/articleshow/107030886.cms|title=Jennifer Winget, Karan Wahi's 'Raisinghani V/S Raisinghani' First Look Unveiled|last=|first=|date=21 January 2024|work=The Times of India|access-date=21 January 2024|language=en}}</ref>
|}
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
g11zmzgdeiqqypvx1wzt7civ4wjnj9j
190202
190201
2026-04-05T11:39:00Z
KiranBOT
9533
removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v2.2.9s
190202
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱡᱮᱱᱤᱯᱷᱟᱨ ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ
| image = Jennifer Winget snapped promoting her web series Code M.jpg
| caption = ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱡᱮᱱᱤᱯᱷᱟᱨ ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1985|5|30}}
| birth_place = <!--Per Infobox instructions-->[[ᱵᱯᱢᱵᱮ]],<!--we indicate the name of the city at the time she was born.--> [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| occupation = ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ
| years_active = 1995–ᱱᱤᱛ
| known_for = ''[[ᱠᱟᱥᱟᱣᱚᱛᱤ ᱡᱤᱸᱫᱽᱜᱤ ᱠᱮ]]''<br/>''[[Dill Mill Gayye]]''<br/>''[[
ᱥᱟᱨᱚᱥᱣᱚᱛᱤᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ (ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ)]]''<br/>''[[Beyhadh]]''<br/>''[[ᱵᱤᱯᱟᱱᱱᱟ]]''
| spouse = {{marriage|[[ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱜᱨᱳᱵᱚᱨ]]|2012|2014|reason=divorced}}
}}
'''ᱡᱮᱱᱤᱯᱷᱟᱨ ᱩᱭᱝᱜᱮᱴ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ 30 ᱢᱮ 1985) ᱢᱤᱫᱦᱚᱲ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱦᱳᱥᱴ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱧᱟᱢᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱢᱤᱫᱦᱚᱲ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱮᱠᱟᱰᱤᱢᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱹᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=From Rupali Ganguli to Jennifer Winget: Five Highest Paid TV Actresses |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/from-rupali-ganguli-to-jennifer-winget-indian-television-actresses-who-withdraw-the-biggest-paychecks--news-52000/amp |access-date=26 June 2022 |website=Outlook India}}</ref> 1995 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ 'ᱮᱠᱮᱞᱮ ᱦᱟᱢ ᱮᱠᱮᱞᱮ ᱛᱩᱢ' ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ 2002 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ '''ᱥᱚᱠ ᱞᱚᱠ ᱵᱳᱢ ᱵᱳᱢ''<nowiki/>' ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱭ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱩᱱᱤ ''ᱠᱟᱥᱳᱛᱤ ᱡᱤᱱᱫᱚᱜᱤ ᱠᱟᱭ'' ᱥᱱᱮᱦᱟ ᱵᱟᱡᱚᱡ,''ᱥᱟᱝᱜᱚᱢ'' ᱨᱮ ᱜᱟᱝᱜᱟ ᱵᱷᱟᱴᱤᱭᱟ ᱟᱨ ''ᱰᱤᱞ ᱢᱤᱞ ᱜᱚᱭᱮ'' ᱨᱮ ᱰᱚᱠᱛᱟᱨ ᱨᱤᱫᱽᱫᱷᱤᱢᱟ ᱜᱩᱯᱛᱚ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩᱢᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=On Television star Jennifer Winget's birthday, take a look at her television journey and stardom |url=https://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/on-jennifer-winget-birthday-a-look-at-her-television-journey-6434268/lite/ |access-date=30 May 2020 |website=The Indian Express}}</ref> ᱳᱭᱤᱱᱜᱮᱴ ᱥᱚᱨᱥᱚᱛᱤᱪᱚᱱᱫᱨᱚ ᱨᱮ ᱠᱩᱢᱩᱫ ᱥᱩᱱᱫᱚᱨᱤ ᱰᱮᱥᱟᱭ, ᱢᱚᱱᱚᱥᱚᱱᱚᱥᱟᱱ ᱛᱨᱟᱭᱞᱟᱨ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ''ᱵᱮᱦᱚᱫ'' ᱢᱮᱭᱟ ᱢᱮᱦᱨᱳᱛᱨᱟ ᱟᱨ ᱨᱩᱴᱮᱱᱴᱤᱠ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ''ᱵᱮᱯᱟᱱᱦᱟ'' ᱡᱳᱭᱟ ᱥᱤᱫᱤᱠ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ ᱮ ᱮᱞ ᱴᱤ ᱵᱟᱞᱟᱡᱤᱭᱟᱜ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱠᱳᱰ ᱮᱢ ᱥᱟᱶ ᱳᱭᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱸᱦᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱳᱴᱤᱴᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Bepannah Actress Jennifer Winget Believes She's Headed in the Right Direction. Here's Why |url=https://www.ndtv.com/entertainment/bepannah-actress-jennifer-winget-believes-shes-headed-in-the-right-direction-heres-why-1857735 |access-date=3 May 2019 |website=NDTV.com}}</ref>
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ ᱢᱮ 1985 ᱨᱮ ᱵᱳᱢᱵᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ,<ref name="Birth place">{{Cite web |title=Jennifer Winget gears up for cinematic debut with Kunal Kohli's 'Phir Se' |url=http://www.thenewsreports.com/jennifer-winget-gears-up-for-cinematic-debut-with-kunal-kohlis-phir-se/10962/devrupa-rakshit |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318223403/http://www.thenewsreports.com/jennifer-winget-gears-up-for-cinematic-debut-with-kunal-kohlis-phir-se/10962/devrupa-rakshit |archive-date=18 March 2015 |access-date=20 December 2014 |website=The News Reports}}</ref> ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱜ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱾<ref name="DOB">{{Cite web |date=30 May 2014 |title=Jennifer Winget Birthday Bumps: 10 Things to know about the Indian TV star! |url=http://us.india.com/stream/jennifer-winget-birthday-bumps-10-things-to-know-about-the-indian-tv-star-67699/ |access-date=16 October 2014 |publisher=India.com |archive-date=11 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111182811/http://us.india.com/stream/jennifer-winget-birthday-bumps-10-things-to-know-about-the-indian-tv-star-67699/ |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱱᱡᱟᱵᱤ ᱟᱭᱳ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱷᱤᱥᱴᱟᱱ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱵᱟᱝ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱦᱳᱭᱳᱜᱼᱟ ᱾<ref name="ToI1708">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Delhi_Times/Sarees_not_mini_skirts_for_Jennifer/articleshow/2285450.cms|title=Sarees, not mini skirts for Jennifer|last=Mehrotra|first=Mohini|date=17 August 2007|work=The Times of India|access-date=28 February 2008}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤᱡᱤᱭᱚᱱ ==
=== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱹᱢᱤ (1995-2009) ===
1995 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ 'ᱚᱠᱮᱞᱮ ᱦᱟᱢ ᱮᱠᱮᱞᱮ ᱛᱩᱢ' ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱩᱭᱝᱜᱮᱴ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢᱛᱮ 1997 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ '''ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱤ ᱟᱭᱮᱡᱤ ᱵᱟᱨᱟᱴ''<nowiki/>' ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱢᱩᱠᱷᱮᱨᱡᱤ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="ToI1408">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Ahmedabad_Times/I_never_plan_things_Jennifer/articleshow/2278472.cms|title='I never plan things,' Jennifer|last=Unnithan|first=Chitra|date=14 August 2007|work=The Times of India|access-date=28 February 2008}}</ref> ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 2000 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ 'ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱳ ᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮ ᱯᱮᱭᱟᱨ ᱦᱳ ᱜᱟᱭᱟ' ᱨᱮ ᱛᱟᱱᱩ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ 18 ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ''ᱠᱩᱪ ᱱᱟ ᱠᱟᱦᱳ'' ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="ToI1708"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱤ ᱥᱳ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="ToI1408" /><ref name="IT1307">{{Cite news|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/july/july311.php|title=Star Plus to expand primetime with launch of 'Sangam'|last=K|first=Prema|date=23 July 2007|access-date=28 February 2008|publisher=Indian Television}}</ref><ref name="TT2008">{{Cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1070820/asp/entertainment/story_8214582.asp|title=She spreads her wings|last=Roy|first=Priyanka|date=20 August 2007|work=The Telegraph|access-date=28 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430180154/http://www.telegraphindia.com/1070820/asp/entertainment/story_8214582.asp|archive-date=30 April 2008|location=Kolkota}}</ref> ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱳᱭᱤᱱᱜᱮᱴ ᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱨᱮᱠ ᱫᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱠᱟᱨᱛᱤᱠᱟ ᱥᱳ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱳᱭᱱᱟᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
ᱩᱱᱤ ''ᱠᱟᱥᱳᱛᱤ ᱡᱤᱱᱫᱚᱜᱤ ᱠᱮ'' ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱥᱵᱷᱚᱛᱟ ᱛᱤᱭᱚᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱥᱱᱮᱦᱟ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱟᱴᱷ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="ride">{{Cite web |date=27 September 2014 |title=Telly heartthrobs' soapy ride to success |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Telly-heartthrobs-soapy-ride-to-success/articleshow/43533666.cms |access-date=21 October 2014 |website=[[The Times of India]]}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ''ᱠᱟᱭᱟ ᱦᱳᱜᱟ ᱱᱤᱱᱢᱳ ᱠᱟ'' ᱠᱟᱵᱷᱤᱛᱟ ᱠᱳᱥᱤᱠ ᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶᱨᱮ ᱱᱟᱛᱮᱥᱟ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ 2007 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱴᱟᱨᱯᱚᱞᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲᱠᱩᱥᱤᱱᱟᱜ ᱰᱨᱟᱢᱟ ''ᱠᱟᱦᱤᱱ ᱴᱳ ᱦᱳᱜᱟ'' ᱨᱮ ᱥᱵᱷᱮᱴᱞᱟᱱᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱥᱴᱟᱨᱯᱚᱞᱚᱥ ᱰᱨᱟᱢᱟ ''ᱥᱟᱝᱜᱚᱢ'' ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱜᱟᱝᱜᱟ ᱵᱷᱟᱛᱤᱭᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
[[ᱨᱮᱫ:Winget_at_STAR_Plus_Dandia_Shoot.jpg|thumb|2011 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ''ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱚᱞᱥ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱩᱴᱤᱭᱩᱴ ᱨᱮ ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ ᱾]]
== ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
᱙ ᱮᱯᱨᱤᱞ 2012 ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱜᱨᱳᱵᱷᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱭᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=23 December 2014 |title=Karan Singh Grover's link ups - Karan Singh Grover's link-ups - The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Karan-Singh-Grovers-link-ups/photostory/45616360.cms |access-date=9 June 2018 |website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv/Ive-no-strategies-to-keep-Karan-tied-down-Jennifer-Winget/articleshow/12797790.cms|title=I've no strategies to keep Karan tied down: Jennifer Winget|last=Maheshwari|first=Neha|date=22 April 2012|work=The Times of India|access-date=7 April 2014}}</ref> ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ, ᱩᱭᱤᱝᱮᱴ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱜᱨᱳᱵᱷᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Karan-Jennifer divorce">{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/karan-singh-grover-confirms-divorce-with-jennifer-winget-on-twitter/|title=Karan Singh Grover confirms divorce with Jennifer Winget on Twitter|last=Bajwa|first=Dimpal|date=9 December 2014|work=The Indian Express|access-date=15 December 2014}}</ref><ref name="Jennifer admits her marriage to Karan Singh Grover is over">{{Cite web |title=Jennifer admits her marriage to Karan Singh Grover is over |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Jennifer-Winget-admits-her-marriage-to-Karan-Singh-Grover-is-over/articleshow/45307678.cms |access-date=22 November 2014 |website=[[The Times of India]]}}</ref>
== ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ==
[[ᱨᱮᱫ:Jennifer_Winget_at_the_launch_of_Watch_Time's_magazine_11.jpg|thumb|2012 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱭᱝᱜᱮᱴ]]
ᱭᱤᱝᱜᱮᱴ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱦᱚᱲᱠᱩᱥᱤ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮᱢᱚᱜᱤᱡ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Kapil Sharma to Jennifer Winget, 10 highest-paid Indian TV actors who charge a hefty amount per episode |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/kapil-sharma-to-ram-kapoor-10-highest-paid-indian-tv-actors-who-charge-a-hefty-amount-per-episode/amp |access-date=30 June 2022 |website=GQ India}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱱ ᱟᱨ ᱮᱥᱮᱨᱟᱱ ᱚᱱᱥᱨᱤᱱ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱟᱨ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Author-backed to experimental roles: 6 reasons why Jennifer Winget is the undisputed queen of Indian Television |url=https://www.indiatoday.in/television/what-s-hot/story/6-reasons-jennifer-winget-is-the-undisputed-queen-of-indian-tv-1245543-2018-05-30 |access-date=31 May 2018 |website=India Today}}</ref> 2014 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱨᱮᱰᱤᱯᱷ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ 10 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱩᱪᱤ ᱨᱮ 5 ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-televisions-top-10-actresses/20140702.htm|title=Television's Top 10 Actresses|access-date=3 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916011914/http://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-televisions-top-10-actresses/20140702.htm|archive-date=16 September 2018|publisher=Rediff}}</ref>
== ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ ==
=== ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ===
{| class="wikitable sortable"
!ᱥᱮᱨᱢᱟ
!ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ
!ᱮᱱᱮᱢ
!ᱱᱳᱴᱠᱚ
!ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ
|-
|1995
|''ᱮᱠᱮᱞᱮ ᱦᱟᱢ ᱮᱠᱮᱞᱮ ᱛᱩᱢ''
|ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱠᱩᱲᱤ
| rowspan="4" |ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ
| rowspan="2" style="text-align:left;" |
|-
|1997
|''ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱤ ᱟᱭᱮᱡᱤ ᱵᱟᱨᱟᱴ''
|ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ
|-
|2000
|''ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱳ ᱨᱟᱡᱱᱤ ᱥᱮ ᱯᱤᱭᱟᱨ ᱦᱳ ᱜᱚᱭ''
|ᱛᱟᱱᱩ
| style="text-align:left;" |<ref>{{Cite web |title=Raja Ko Rani Se Pyar Ho Gaya(2000) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54572 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120123041717/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54572 |archive-date=23 January 2012 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref>
|-
|2003
|''ᱠᱩᱪ ᱱᱟ ᱠᱟᱦᱳ''
|ᱯᱩᱡᱟᱹ
| style="text-align:left;" |<ref>{{Cite web |last=Vaid |first=Kritika |date=6 May 2018 |title=Did You Know Jennifer Winget and Aishwarya Rai Once Shared Screen Space? Check Pics |url=https://www.india.com/entertainment/jennifer-winget-has-worked-with-abhishek-bachchan-aishwarya-rai-in-this-movie-check-details-3037768/ |access-date=23 April 2020 |website=India News, Breaking News, Entertainment News {{!}} India.com |language=en}}</ref>
|-
|2013
|''ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱤᱵᱩᱴ ᱵᱟᱝ ᱦᱳᱴᱤ''
|ᱟᱭᱤᱥᱟ ᱢᱚᱛᱚᱞ
|
|
|-
|2018
|''ᱯᱷᱤᱨ ᱥᱮ''
|ᱠᱟᱡᱚᱞ ᱠᱟᱯᱩᱨ
|
|
|}
=== ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ===
=== ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱤᱨᱤᱡ ===
{| class="wikitable sortable"
!ᱥᱮᱨᱢᱟ
!ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ
!ᱮᱱᱮᱢ
!ᱯᱮᱴᱨᱟᱢ
!ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ
|-
|2020–2022
|''ᱠᱳᱰ ᱮᱢ''
|ᱢᱮᱡᱚᱨ ᱢᱚᱱᱤᱠᱟ ᱢᱮᱦᱨᱟ
|ᱮᱹᱞᱴᱤᱵᱟᱞᱟᱡᱤ
| style="text-align:left;" |<ref>{{Cite web |title=Jennifer Winget to Play Army Officer in ALTBalaji's Code M |url=https://www.news18.com/news/movies/jennifer-winget-to-play-army-officer-in-altbalajis-new-show-code-m-2184861.html |access-date=10 January 2020 |website=news18.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 January 2020 |title=Code M review: Jennifer Winget, Rajat Kapoor offer a crackling thriller |url=https://www.hindustantimes.com/tv/code-m-review-jennifer-winget-rajat-kapoor-offer-a-crackling-thriller/story-9xvm1dWUvcdLNXD5VgnqcO.html |access-date=6 August 2020 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref>
|-
|2024
|''ᱨᱟᱭᱥᱤᱝᱦᱟᱱᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱨᱟᱭᱥᱤᱝᱦᱚᱱᱤ''
|ᱟᱱᱥᱩᱠᱠᱟ ᱨᱟᱭᱥᱤᱝᱦᱟᱱᱤ
|ᱥᱳᱱᱤ ᱮᱞ ᱟᱭ ᱵᱷᱤ
|<ref>{{Cite news|url=https://m.timesofindia.com/web-series/news/hindi/watch-jennifer-winget-and-karan-wahi-in-raisinghani-vs-raisinghani-on-sony-liv/articleshow/107030886.cms|title=Jennifer Winget, Karan Wahi's 'Raisinghani V/S Raisinghani' First Look Unveiled|last=|first=|date=21 January 2024|work=The Times of India|access-date=21 January 2024|language=en}}</ref>
|}
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
pajeudsln92wikbkdnxy5992ykv0zz0
ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱩᱠᱞᱟ (ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ)
0
27518
190197
185507
2026-04-05T09:26:47Z
Suyash.dwivedi
410
190197
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Indian politician
| name = ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱩᱠᱞᱟ
| image = Rajendra Shukla in Rewa - March 2026.jpg
| office = ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱜᱚ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| term_start = ᱑᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓
| term_end =
| alongside = [[ᱡᱚᱜᱽᱫᱤᱥ ᱫᱮᱵᱽᱫᱟ]]
| 1blankname = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| 1namedata = [[ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ]]
| office3 = ᱠᱮᱵᱤᱱᱮᱴ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ<br/>[[ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ]]
| 1blankname3 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| 1namedata3 =[[ᱢᱳᱦᱚᱱ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ]]
| 2blankname3 = ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱠᱚ
| 2namedata3 =*ᱫᱤᱥᱩᱣᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱲᱢᱚ
*ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱥᱮᱪᱮᱫ
| termstart3 = ᱒᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓
| termend3 =
| predecessor3 = [[ᱵᱤᱥᱵᱟᱥ ᱥᱟᱨᱟᱝ]]
| 2blankname4 = ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱠᱚ
| 2namedata4 = ᱫᱤᱥᱩᱣᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱲᱢᱚ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ
| term_start4 = ᱒᱖ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱓
| term_end4 = ᱑᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓
| 1blankname4 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| 1namedata4 = [[ᱥᱤᱵᱽᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ]]
| predecessor4 =
| successor4 = [[ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤᱭᱟ ᱩᱭᱠᱮ]]
| term_start5 = ᱓ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖
| term_end5 = ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘
| 1blankname5 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| 1namedata5 = ᱥᱤᱵᱽᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ
| 2blankname5 = ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱠᱚ
| 2namedata5 = ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ
| predecessor5 = [[ᱭᱚᱥᱳᱫᱷᱚᱨᱟ ᱨᱟᱡᱮ ᱥᱤᱱᱫᱤᱭᱟ]]
| successor5 = [[ᱠᱚᱢᱚᱞ ᱱᱟᱛᱷ]]
| term_start6 = ᱒᱐ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱘
| term_end6 = ᱓ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖
| 1blankname6 = ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ
| 1namedata6 = ᱥᱤᱵᱽᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ
| 2blankname6 = ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱠᱚ
| 2namedata6 = ᱮᱱᱟᱨᱡᱤ
| predecessor6 = [[ᱜᱚᱣᱨᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱥᱮᱡᱽᱣᱟᱨ]]
| successor6 = [[ᱯᱟᱨᱚᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱡᱮᱭᱱ]]
| office9 = ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ
| termstart9 = ᱒᱐᱐᱓
| termend9 =
| predecessor9 = [[ᱯᱩᱥᱯᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ]]
| constituency9 = [[ᱨᱤᱣᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱨᱤᱣᱟ]]
| birth_date = {{Birth date and age|1964|8|3|df=y}}
| birth_place = [[ᱨᱤᱣᱟ, ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ|ᱨᱤᱣᱟ]], [[ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| party = {{flagicon image|BJP flag.svg}} [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]]
| spouse = ᱥᱩᱱᱤᱛᱟ ᱥᱩᱠᱞᱟ
| children = ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ, ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ
| father = ᱵᱷᱟᱭᱭᱟᱞᱟᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ
| residence = [[ᱨᱤᱣᱟ, ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ|ᱨᱤᱣᱟ]], [[ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]]
| education = ᱵᱤ.ᱮ. (ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ)
| profession = ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ
| source = https://mpvidhansabha.nic.in/14thvs/2014_74.pdf
| governor = [[ᱢᱟᱝᱜᱩᱵᱷᱟᱭ ᱥᱤ. ᱯᱟᱴᱮᱞ]]
| alma_mater = [[ᱨᱤᱣᱟ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ]]
}}
'''ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱩᱠᱞᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱖᱔) ᱫᱚ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱜᱚ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱟᱨ [[ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱤᱣᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱨᱤᱣᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱜᱷᱮᱞᱠᱷᱚᱸᱰ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱠᱚᱴᱚᱠᱮᱰᱟᱨ ᱥᱣᱟᱨᱜᱤᱭ ᱥᱨᱤ ᱵᱷᱟᱭᱤᱭᱟᱞᱟᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/assembly-elections-2018/madhya-pradesh/rewa-election-result-s12a074/|title=Rewa Assembly constituency (Madhya Pradesh): Full details, live and past results|website=News18|access-date=2019-09-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/politicians/rajendra-shukla-70514.html|title=Rajendra Shukla: Age, Biography, Education, Wife, Caste, Net Worth & More - Oneindia|website=www.oneindia.com|language=en|access-date=2019-09-10}}</ref><ref>{{Cite web |last=रियासत |first=Aaryan Puneet Dwivedi {{!}} रीवा |date=2023-08-26 |title=राजेंद्र शुक्ल के मंत्री बनने पर विंध्य में जश्न: 4 बार विधायक और 4 बार मंत्री बनने का रिकॉर्ड, जानिए 1977 से अब तक कौन-कौन रीवा MLA रहा |url=https://www.rewariyasat.com/rewa/rajendra-shukla-record-of-becoming-mla-and-minister-know-rewa-mla-since-1977-and-assembly-results-111233 |access-date=2023-08-26 |website=www.rewariyasat.com |language=hi}}</ref>
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱩᱠᱞᱟ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱓ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱖᱔ ᱨᱮ ᱨᱤᱣᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱵᱷᱟᱭᱭᱟᱞᱟᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱠᱴᱟᱨ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.dailypioneer.com/2015/state-editions/bhaiyalal-shukla-dies-at-97.html|title=Bhaiyalal Shukla dies at 97|website=www.dailypioneer.com|date=6 December 2015|access-date=9 March 2023|archive-date=9 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230309181849/https://www.dailypioneer.com/2015/state-editions/bhaiyalal-shukla-dies-at-97.html|url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱜᱼᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱤᱸᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱤᱣᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱤᱸᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱨᱮ ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱤᱸᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.oneindia.com/politicians/rajendra-shukla-70514.html|website=www.oneindia.com|title=Rajendra Shukla|access-date=9 March 2023}}</ref>
==ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱤᱸᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱥᱴᱩᱰᱮᱸᱴ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱮᱢ.ᱯᱤ. ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱜᱚ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱯᱨᱚᱛᱤᱵᱷᱟ ᱯᱩᱥᱯᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ ᱑᱓᱙᱔ ᱵᱷᱚᱴ ᱛᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱥᱯᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.oneindia.com/rewa-assembly-elections-mp-74/|title=Rewa Assembly Election Results|website=www.oneindia.com|access-date=10 March 2023}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱨ, ᱡᱤᱣᱤ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ/ᱡᱤᱣᱤ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ, ᱢᱮᱱᱨᱟᱞ ᱨᱤᱥᱳᱨᱥ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱱᱩᱱ ᱟᱨ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤᱭᱚ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱵᱽᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱮᱵᱤᱱᱮᱴ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://mpinfo.org/MPinfoStatic/hindi/council/cabinetmin/rajendra_sukla.asp|title=Life Sketch|last=|first=|date=2018-06-19|website=MPinfo.org (in Hindi)|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619023854/http://mpinfo.org/MPinfoStatic/hindi/council/cabinetmin/rajendra_sukla.asp|archive-date=2018-06-19|access-date=2019-09-10}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱸᱜᱽᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱚᱵᱷᱚᱭ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱥᱟᱶ ᱑᱘,᱐᱘᱙ ᱵᱷᱚᱴ ᱛᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱖ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱓ ᱦᱤᱞᱚᱜ [[ᱥᱤᱵᱽᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ ᱪᱚᱣᱦᱟᱱ]] ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱒᱐᱒᱓ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱷᱤᱠ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=रियासत |first=Aaryan Puneet Dwivedi {{!}} रीवा |date=2023-08-26 |title=MP Cabinet Expansion Live: राजेंद्र शुक्ल, गौरीशंकर बिसेन और राहुल लोधी ने मंत्रिपद की शपथ ली |url=https://www.rewariyasat.com/mp/cabinet-expansion-before-elections-in-madhya-pradesh-rajendra-shukla-gaurishankar-bisen-and-rahul-lodhi-will-become-ministers-111141 |access-date=2023-08-26 |website=www.rewariyasat.com |language=hi}}</ref>
==ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ==
ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱩᱡᱚᱱ ᱥᱚᱢᱟᱡᱽ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱟᱨ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱮᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱰᱨ. ᱢᱩᱡᱤᱵᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱚᱨᱢᱟ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱫᱚᱠᱤᱱ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=रियासत |first=Aaryan Puneet Dwivedi {{!}} रीवा |date=2023-08-26 |title=राजेंद्र शुक्ल के मंत्री बनने पर विंध्य में जश्न: 4 बार विधायक और 4 बार मंत्री बनने का रिकॉर्ड, जानिए 1977 से अब तक कौन-कौन रीवा MLA रहा |url=https://www.rewariyasat.com/rewa/rajendra-shukla-record-of-becoming-mla-and-minister-know-rewa-mla-since-1977-and-assembly-results-111233 |access-date=2023-08-26 |website=www.rewariyasat.com |language=hi}}</ref>
ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠ ᱟᱨ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱯᱩᱥᱯᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ]] ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
*{{Twitter|id=rshuklabjp}}
{{DEFAULTSORT:ᱥᱩᱠᱞᱠ, ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱨᱚ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱤᱣᱟ, ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱖᱔ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱡᱚᱜᱚ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]]
hxf27k79s2najnud85lsnsw89ksoxpg
ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ
0
35399
190195
190059
2026-04-05T09:13:19Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190195
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ, ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ, ᱳᱰᱤᱥᱟ}}
{{Infobox settlement
| name = ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ
| subdivision_name1 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
| demographics1_title1 = ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱫᱚᱨ
| demographics1_info1 = ᱖᱖.᱗᱖%
| demographics_type1 = ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ
| coordinates = {{coord|21.516|N|86.529|E|display=inline,title}}
| population_density_km2 = auto
| subdivision_type1 = ᱯᱚᱱᱚᱛ
| official_name = ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱥᱤ.ᱰᱤ. ᱵᱚᱱᱚᱛ
| area_total_km2 = 647.53
| population_total = 148717
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_blank1_title = [[ᱵᱟᱝ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚ]]
| population_blank1 = {{number and percent|5854|148717|2}}
| population_blank2_title = [[ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ]]
| population_blank2 = {{number and percent|99054|148717|2}}
| subdivision_name2 = [[ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ]]
| subdivision_type2 = ᱦᱚᱱᱚᱛ
| subdivision_name3 = ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ
| subdivision_type3 = ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ
| native_name = କପ୍ତିପଦା
| native_name_lang = od
| registration_plate = OD-11-XXXX
| named_for = [[ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| settlement_type = ᱫᱮᱦᱟᱛ
| postal_code = 757040
| postal_code_type = PIN
| iso_code = IN-OR
| pushpin_map = ᱳᱰᱤᱥᱟ
| elevation_m = 14
| founder =
}}
'''ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮ [[ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱛᱷᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Subdivision & Blocks {{!}} Mayurbhanj District, Government of Odisha {{!}} India|url=https://mayurbhanj.nic.in/subdivision-blocks/|access-date=2021-11-12|language=en-US}}</ref> ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱘᱙᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ]] ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|last=Gan|first=Pradeep Kumar|title=The Estate of Kaptipada : From Its Origin to Merger with Orissa|url=http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/aug2005/engpdf/the%2520estate%2520of%2520kaptipada.pdf|access-date=12 November 2021|website=magazines.odisha.gov.in|archive-date=24 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924100623/http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/aug2005/engpdf/the%20estate%20of%20kaptipada.pdf|url-status=dead}}</ref>
==ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ==
{{OSM Location map
| coord = {{coord|21.516|86.528}}
| zoom = 13
}}
ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱩᱫᱟᱞᱟ ᱥᱤ.ᱰᱤ. ᱛᱮ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱚᱧᱮ-ᱯᱟᱪᱮ, ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱱᱚᱛ, ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱞᱮᱥᱚᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱮᱶᱡᱷᱚᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱢᱩᱱᱫᱟ ᱥᱤ.ᱰᱤ. ᱯᱟᱪᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱖᱒᱖.᱗᱓ ᱵᱚᱨᱜᱚ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱒᱔᱑.᱙᱘ ᱵᱚᱨᱜᱚ ᱢᱤᱞ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱓᱓.᱐᱗ ᱵᱚᱨᱜᱚ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ (᱕᱑.᱓᱘ ᱵᱚᱨᱜᱚ ᱢᱤᱞ) ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱒᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱢᱫᱤᱦᱟ, ᱱᱩᱫᱫᱤᱦᱟ, ᱯᱮᱰᱟᱜᱳᱰᱤ, ᱵᱚᱰᱵᱤᱥᱳᱞ, ᱫᱮᱵᱟᱞᱟ, ᱯᱤᱝᱜᱩ, ᱵᱚᱰᱜᱩᱰᱜᱩᱰᱤᱭᱟ, ᱪᱚᱠᱨᱚᱫᱷᱚᱨᱯᱩᱨ, ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ, ᱡᱷᱤᱸᱠᱯᱟᱰᱟ, ᱵᱚᱰᱠᱷᱚᱞᱟᱰᱤ, ᱥᱟᱞᱪᱩᱣᱟ, ᱡᱟᱰᱤᱰᱟ, ᱡᱟᱢᱵᱟᱱᱤ, ᱢᱚᱡᱤᱜᱚᱰᱤᱭᱟ, ᱢᱚᱸᱠᱫᱟᱯᱟᱰᱟ, ᱨᱟᱱᱤᱯᱳᱠᱷᱚᱨᱤ, ᱱᱳᱴᱴᱟ, ᱥᱟᱨᱚᱛ, ᱥᱟᱨᱟᱫᱤᱦᱟ, ᱠᱟᱞᱟᱢᱜᱚᱰᱤᱭᱟ, ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱯᱳᱠᱷᱚᱨᱤ, ᱞᱚᱵᱽᱱᱟᱭᱚᱫᱤᱯᱩᱨ, ᱨᱟᱢᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱯᱩᱨ ᱟᱨ ᱫᱮᱣᱟᱱᱤ ᱵᱟᱦᱟᱞᱤ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱑,᱔᱘,᱗᱑᱗ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱟᱛᱷᱩᱰᱤ, ᱠᱚᱞᱦᱟ, ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ, ᱜᱳᱸᱰ, ᱥᱳᱱᱴᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱭᱟ, ᱥᱟᱱᱛᱟᱞᱤ, ᱦᱳ, ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱟ, ᱠᱩᱭᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=DISTRICT CENSUS HANDBOOK – MAYURBHANJ|url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2107_PART_B_DCHB_MAYURBHANJ.pdf|access-date=12 November 2021|website=[[Census of India]]}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱥᱤᱰᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱑᱒᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱕᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱯᱨᱟᱭᱢᱮᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱟᱨ ᱓᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱱᱩᱥᱟᱦᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ [[ᱢᱟᱦᱟᱨᱟᱡᱟ ᱥᱨᱤᱨᱟᱢ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱵᱷᱚᱧᱡᱟ ᱫᱮᱣ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ|ᱠᱚᱧᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Kaptipada collage|url=https://www.rtiodisha.gov.in/Pages/printAllManual/office_id:4822/lang:|access-date=2021-11-12|website=www.rtiodisha.gov.in|archive-date=2021-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20211112141507/https://www.rtiodisha.gov.in/Pages/printAllManual/office_id:4822/lang:|url-status=dead}}</ref>
==ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ==
ᱥᱤᱢᱤᱞᱤᱯᱟᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ, [[ᱥᱤᱢᱤᱞᱤᱯᱟᱲ ᱴᱟᱭᱜᱚᱨ ᱨᱤᱡᱚᱨᱵᱷ|ᱥᱤᱢᱤᱞᱤᱯᱟᱲ ᱴᱟᱭᱜᱚᱨ ᱨᱤᱡᱚᱨᱵᱷ]], [[ᱦᱟᱰᱜᱚᱲ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] ᱟᱨ [[ᱠᱩᱞᱰᱤᱦᱟ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱵᱟᱜᱟᱱ]] ᱛᱮ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
* [[ᱥᱩᱱᱮᱭ ᱰᱮᱢ]]
* [[ᱠᱟᱞᱟ ᱰᱮᱢ|ᱠᱟᱞᱚ ᱰᱮᱢ]]
* ᱡᱷᱤᱝᱠᱥᱣᱟᱨ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ
* ᱥᱟᱢᱤᱵᱨᱩᱠᱭᱟ
==ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ==
<!---♦♦♦ Only add a location to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦--->
<!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order ♦♦♦--->
{{cmn|colwidth=20em|rules=yes|
* ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱤᱥᱚᱭ
* ᱜᱚᱣᱫᱚᱜᱟᱱ
* ᱡᱟᱨᱟᱫᱟ
* ᱠᱟᱯᱴᱤᱯᱟᱰᱟ
* ᱠᱟᱨᱟᱯᱟᱰᱟ
* ᱠᱚᱶᱨᱯᱩᱨ
* ᱢᱟᱦᱩᱞᱟᱵᱟᱱᱤ
* [[ᱱᱩᱰᱟᱰᱤᱦᱟ]]
* ᱯᱟᱴᱯᱩᱨ
* ᱯᱮᱲᱟᱜᱟᱰᱤ
* ᱨᱟᱛᱷᱤᱯᱩᱨ
* ᱥᱟᱱᱳ ᱵᱤᱥᱚᱞ
* ᱥᱨᱟᱵᱟᱱᱟ ᱜᱷᱟᱹᱴᱤ
}}
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]]
j64tt7msffn4mmdpvc9xvhs8nivwcre
ᱠᱟᱴᱟᱠᱟᱥᱟᱦᱟᱨ
0
35407
190196
190173
2026-04-05T09:15:36Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190196
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱳᱰᱤᱥᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ}}
{{Infobox settlement
| name = ᱠᱟᱴᱟᱠᱟᱥᱟᱦᱟᱨ
| native_name = କଟକସହର
| native_name_lang = or
| settlement_type = ᱟᱹᱛᱩ
| image_skyline =
| image_caption =
| pushpin_map = India Odisha
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ]]
| subdivision_type3 = ᱛᱚᱦᱥᱤᱞ
| subdivision_name3 = [[ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ, ᱳᱰᱤᱥᱟ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]]
| government_type = [[ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛᱤ ᱨᱟᱡᱽ|ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ]]
| unit_pref = Metric
| area_total_km2 = 0.76
| elevation_m =
| population_total = 655
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_density_km2 = auto
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱕᱒᱐᱒᱔
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ
| area_code = ᱐᱖᱗᱕᱕
| registration_plate = OD-25
| blank_name_sec1 = ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱠᱳᱰ
| blank_info_sec1 = ᱔᱐᱖᱙᱗᱑
| footnotes =
}}
'''ᱠᱟᱴᱟᱠᱟᱥᱟᱦᱟᱨ''' (ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ''ᱠᱟᱴᱟᱠᱟᱥᱟᱦᱟᱨᱟ'') ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮ ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ, ᱳᱰᱤᱥᱟ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]] ᱛᱚᱦᱥᱤᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Census2011">{{cite web|title=Census of India 2011: District Census Handbook - Nayagarh, Part XII-B|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/study/PC11_PCA-TV-2116|publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]|access-date=22 January 2026|format=PDF}}</ref>
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
ᱠᱟᱴᱟᱠᱟᱥᱟᱦᱟᱨ ᱫᱚ ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱚ ᱗᱖ ᱦᱮᱠᱴᱟᱨ (᱑᱙᱐ ᱮᱠᱚᱨ) ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱴᱚᱯᱟᱨ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Census2011"/> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ [[ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱓᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱴᱟᱠᱟᱥᱟᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖᱕᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱓᱓᱔ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓᱒᱑ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Census2011"/> ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱑᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ-ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Village & Town Directory - Nayagarh|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/960|publisher=Directorate of Census Operations, Odisha|access-date=22 January 2026}}</ref>
==ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱯᱚᱧᱪ (Sarpanch) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱟᱹᱱᱩᱱ (Panchayati Raj act) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱡᱽᱱᱮᱛᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|title=Panchayati Raj Institutions in Odisha|url=https://panchayat.odisha.gov.in/|publisher=Government of Odisha|access-date=22 January 2026|archive-date=8 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250508125110/https://panchayat.odisha.gov.in/|url-status=dead}}</ref>
==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱚ ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱴᱮᱦᱥᱤᱞ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ [[ᱠᱷᱩᱨᱫᱟ ᱨᱳᱰ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱠᱷᱩᱨᱫᱟ ᱨᱳᱰ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]] ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ [[ᱵᱷᱩᱵᱽᱱᱮᱥᱚᱨ]] ᱨᱮ [[ᱵᱤᱡᱩ ᱯᱚᱴᱱᱟᱭᱚᱠ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
* [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
* [[ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ, ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [https://nayagarh.odisha.gov.in/ Official Website of Nayagarh District]
{{DEFAULTSORT:ᱠᱟᱴᱟᱠᱟᱥᱟᱦᱟᱨ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛᱱᱚᱜ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ]]
{{Portal|India|Odisha}}
{{Authority control}}
guybolc5499mdagk03kipqwbgxuql40
ᱯᱷᱚᱛᱮᱜᱚᱲ, ᱳᱰᱤᱥᱟ
0
35418
190187
2026-04-04T11:59:29Z
MT731
2184
"{{Infobox settlement | name = ᱯᱷᱚᱛᱮᱜᱚᱲ | other_name = | nickname = ᱜᱟᱰᱟᱡᱤᱛ | settlement_type = ᱟᱹᱛᱩ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Orissa | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190187
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱯᱷᱚᱛᱮᱜᱚᱲ
| other_name =
| nickname = ᱜᱟᱰᱟᱡᱤᱛ
| settlement_type = ᱟᱹᱛᱩ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India Orissa
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|20.30|N|85.33|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total =10000 <ref>{{Cite web|url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/Odisha.html|title = Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref>
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱳᱰᱤᱭᱟ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱕᱒᱐᱖᱓
| area_code_type = ᱮᱥ.ᱴᱤ.ᱰᱤ ᱠᱳᱰ
| area_code = ᱐᱖᱗᱕᱗
| registration_plate = [[:en:Orissa, India|OD]]
| website = {{URL|odisha.gov.in}}
| footnotes =
}}
'''ᱯᱷᱚᱛᱮᱜᱚᱲ''' ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱯᱩᱨ ᱛᱚᱦᱥᱤᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱥᱚᱦᱚᱨ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱓᱘ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ [[ᱵᱷᱩᱵᱽᱱᱮᱥᱚᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱖᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{official website|http://nayagarh.nic.in/}}
{{ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ]]
nk5vkvwucif992k6gqdrhg6o5yxknh6
190188
190187
2026-04-04T12:02:36Z
MT731
2184
190188
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱯᱷᱚᱛᱮᱜᱚᱲ
| other_name =
| nickname = ᱜᱟᱰᱟᱡᱤᱛ
| settlement_type = ᱟᱹᱛᱩ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India Orissa
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|20.30|N|85.33|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total =10000 <ref>{{Cite web|url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/Odisha.html|title = Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref>
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱳᱰᱤᱭᱟ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱕᱒᱐᱖᱓
| area_code_type = ᱮᱥ.ᱴᱤ.ᱰᱤ ᱠᱳᱰ
| area_code = ᱐᱖᱗᱕᱗
| registration_plate = [[:en:Orissa, India|OD]]
| website = {{URL|odisha.gov.in}}
| footnotes =
}}
'''ᱯᱷᱚᱛᱮᱜᱚᱲ''' ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱯᱩᱨ ᱛᱚᱦᱥᱤᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱥᱚᱦᱚᱨ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ|ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱓᱘ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ [[ᱵᱷᱩᱵᱽᱱᱮᱥᱚᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱖᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{official website|http://nayagarh.nic.in/}}
{{ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ]]
j14y99gp22r4dc41r0orndsoexnonm5
ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ
0
35419
190191
2026-04-05T01:06:53Z
MT731
2184
"{{Short description|ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ}} {{Infobox settlement | name = ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ | native_name = ମୟୁରଝଲିଆ | native_name_lang = [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ଓଡ଼ିଆ]] | other_name = ᱵᱳᱲᱟᱵᱟᱨᱡᱷᱟᱨ | nickname = | settleme..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190191
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ}}
{{Infobox settlement
| name = ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ
| native_name = ମୟୁରଝଲିଆ
| native_name_lang = [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ଓଡ଼ିଆ]]
| other_name = ᱵᱳᱲᱟᱵᱟᱨᱡᱷᱟᱨ
| nickname =
| settlement_type = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱟᱹᱛᱩ]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 290
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2/2/1
| image1 = Late, Ramesh Chandra Panda, Foundation - Arjuna Rout Memorial College.jpg
| alt1 = [[ᱨᱟᱢᱮᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱯᱟᱱᱰᱟ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ '''ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱨᱩᱴ ᱢᱮᱢᱚᱨᱤᱭᱟᱞ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ''' ᱨᱮ
| caption1 = [[ᱨᱟᱢᱮᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱯᱟᱱᱰᱟ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ '''ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱨᱩᱴ ᱢᱮᱢᱚᱨᱤᱭᱟᱞ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ''' ᱨᱮ
| image2 = Ranpur palace, Ranpur, Raj-Ranpur, Odisha, India.JPG
| alt2 = ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱢᱚᱦᱚᱞ
| caption2 = [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱯᱩᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱢᱚᱦᱚᱞ
| image3 = Mayurajhalia (Mayurjhalia), Nodal High School.jpg
| alt3 = ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ, ᱱᱟᱜᱟᱨ, ᱳᱰᱤᱥᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
| caption3 = '''ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ''' ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ '''ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''', [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
}}
| pushpin_map = India Odisha#India
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|20|0|46|N|85|25|10|E|display=title|region:IN_type:city_source:GNS-enwiki}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ]]
| subdivision_type3 = ᱛᱚᱦᱥᱤᱞ
| subdivision_name3 = [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date = ᱑᱓ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱖᱗᱖
| founder = [[ᱨᱟᱢᱮᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱯᱟᱱᱰᱟ]]
| named_for = ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ
| government_type = [[ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛᱤ ᱨᱟᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱛᱟᱦᱥᱤᱞᱫᱟᱨ]]
| governing_body = [[ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]]
| unit_pref = Metric
| area_footnotes = Village
| area_rank =
| area_total_km2 = 3.50
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 5064
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱳᱰᱤᱭᱟ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱕᱒᱐᱒᱕
| registration_plate = OD-25
| website = {{URL|odisha.gov.in}}
| footnotes =
| official_name = ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ}}
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''', (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ '''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱚᱞᱼᱟ) ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ ᱵᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱟᱹᱛᱩ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱪᱟᱸᱫᱽᱯᱩᱨ, ᱳᱰᱤᱥᱟ|ᱪᱟᱸᱫᱽᱯᱩᱨ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ==
ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱮᱛ ᱨᱮ ᱵᱳᱨᱟᱵᱟᱨᱡᱷᱟᱲ, '''ᱡᱳᱠᱟᱜᱟᱹᱰᱤᱭᱟᱹ''', '''ᱵᱳᱠᱟᱠᱷᱟᱭᱤ''' ᱟᱨ '''ᱡᱷᱟᱨᱯᱟᱲᱟ''' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ-ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱔᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱓᱑᱘ ᱦᱮᱠᱴᱟᱨ (᱓.᱑᱘ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱾<ref name="Census2011">{{Cite web |title=Mayurjhalia Village Population - Nayagarh Orissa |url=https://www.census2011.co.in/data/village/406891-mayurjhalia-orissa.html |website=CensusIndia |access-date=17 September 2025}}</ref>
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱷᱤᱭᱩᱰᱟᱞ ᱮᱥᱴᱮᱴ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Gazetteer">{{Cite book |title=Orissa District Gazetteers: Nayagarh |publisher=Government of Odisha |year=1982}}</ref>
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ:
* ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ: ᱑,᱙᱒᱕ (᱑,᱐᱑᱖ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱙᱐᱙ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ)<ref name="Census2011"/>
* ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ: ᱔᱓᱑<ref name="Census2011"/>
* ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ: ᱒᱑᱐ (᱑᱑᱖ ᱠᱚᱲᱟ, ᱙᱔ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ) → ᱑᱐.᱙% ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ<ref name="Census2011"/>
* ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱚᱲᱟ-ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ: ᱑᱐᱐᱐ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱮ ᱘᱙᱕ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ, ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱵᱷᱚᱨᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱾<ref name="Census2011"/>
* ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱚᱠ: ᱘᱕.᱔᱒%; ᱠᱚᱲᱟ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱙᱑.᱘᱙%, ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱗᱘.᱒᱘% ᱾<ref name="Census2011"/>
==ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ==
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱨᱟᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱯᱚᱧᱪ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Census2011"/> ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱤᱱ ᱠᱳᱰ ᱫᱚ ᱗᱕᱒᱐᱒᱕ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Census2011"/>
==ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ==
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱨᱮ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ '''ᱡᱚᱜᱚᱱᱱᱟᱛᱷ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ''' ᱟᱨ '''ᱥᱤᱵᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ''' ᱱᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱡᱟᱜᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Gazetteer"/>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ '''ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱨᱟᱣᱩᱴ ᱢᱮᱢᱚᱨᱤᱭᱟᱞ ᱦᱟᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ''' ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Arjuna Rout Memorial Higher Secondary School Mayurjhalia, Nayagarh, Odisha |url=https://careerurl.com/schools/arjuna-rout-memorial-higher-secondary-school-mayurjhalia-mayurajhalia-nayagarh-odisha |website=CareerURL |access-date=17 September 2025}}</ref>
==ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ==
ᱨᱚᱛᱷ ᱡᱟᱛᱨᱟ, ᱫᱩᱨᱜᱟ ᱯᱩᱡᱟ, ᱟᱨ ᱢᱚᱠᱚᱨ ᱥᱚᱝᱠᱨᱟᱱᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱚᱨᱚᱵ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱳᱰᱤᱥᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱟ ᱮᱢᱟᱱ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Gazetteer"/>
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ ᱟᱨ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ==
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱫᱚ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱵᱟᱥ ᱥᱮᱵᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ==
'''ᱜᱳᱯᱟᱞᱯᱩᱨ''', '''ᱱᱚᱨᱥᱤᱝᱯᱩᱨ''' ᱟᱨ '''ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ''' ᱮᱢᱟᱱ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Census2011"/>
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
* [[ᱵᱳᱨᱟᱵᱟᱨᱡᱷᱟᱨ]]
* [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]]
* [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ]]
* [[ᱤᱴᱟᱢᱟᱴᱤ]]
* [[ᱪᱟᱸᱫᱽᱯᱩᱨ (ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ)|ᱪᱟᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [https://www.census2011.co.in/data/village/406891-mayurjhalia-orissa.html ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ – ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ]
{{authority control}}
{{ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ]]
4e6nnvj9mbcv9bhvu6bpb0sggr2etc9
190199
190191
2026-04-05T11:19:22Z
MT731
2184
190199
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ}}
{{Infobox settlement
| name = ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ
| native_name = ମୟୁରଝଲିଆ
| native_name_lang = [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ଓଡ଼ିଆ]]
| other_name = ᱵᱳᱲᱟᱵᱟᱨᱡᱷᱟᱨ
| nickname =
| settlement_type = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱟᱹᱛᱩ]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 290
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2/2/1
| image1 = Late, Ramesh Chandra Panda, Foundation - Arjuna Rout Memorial College.jpg
| alt1 = [[ᱨᱟᱢᱮᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱯᱟᱱᱰᱟ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ '''ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱨᱩᱴ ᱢᱮᱢᱚᱨᱤᱭᱟᱞ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ''' ᱨᱮ
| caption1 = [[ᱨᱟᱢᱮᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱯᱟᱱᱰᱟ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ '''ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱨᱩᱴ ᱢᱮᱢᱚᱨᱤᱭᱟᱞ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ''' ᱨᱮ
| image2 = Ranpur palace, Ranpur, Raj-Ranpur, Odisha, India.JPG
| alt2 = ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱢᱚᱦᱚᱞ
| caption2 = [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱯᱩᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽ ᱢᱚᱦᱚᱞ
| image3 = Mayurajhalia (Mayurjhalia), Nodal High School.jpg
| alt3 = ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ, ᱱᱟᱜᱟᱨ, ᱳᱰᱤᱥᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
| caption3 = '''ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ''' ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ '''ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''', [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
}}
| pushpin_map = India Odisha#India
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|20|0|46|N|85|25|10|E|display=title|region:IN_type:city_source:GNS-enwiki}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ]]
| subdivision_type3 = ᱛᱚᱦᱥᱤᱞ
| subdivision_name3 = [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date = ᱑᱓ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱖᱗᱖
| founder = [[ᱨᱟᱢᱮᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱯᱟᱱᱰᱟ]]
| named_for = ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ
| government_type = [[ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛᱤ ᱨᱟᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱛᱟᱦᱥᱤᱞᱫᱟᱨ]]
| governing_body = [[ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]]
| unit_pref = Metric
| area_footnotes = Village
| area_rank =
| area_total_km2 = 3.50
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 5064
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| demographics1_title1 = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ
| demographics1_info1 = [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱳᱰᱤᱭᱟ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱕᱒᱐᱒᱕
| registration_plate = OD-25
| website = {{URL|odisha.gov.in}}
| footnotes =
| official_name = ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ}}
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱟᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''', (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ '''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱚᱞᱼᱟ) ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ ᱵᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱟᱹᱛᱩ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱪᱟᱸᱫᱽᱯᱩᱨ, ᱳᱰᱤᱥᱟ|ᱪᱟᱸᱫᱽᱯᱩᱨ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ==
ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱮᱛ ᱨᱮ ᱵᱳᱨᱟᱵᱟᱨᱡᱷᱟᱲ, '''ᱡᱳᱠᱟᱜᱟᱹᱰᱤᱭᱟᱹ''', '''ᱵᱳᱠᱟᱠᱷᱟᱭᱤ''' ᱟᱨ '''ᱡᱷᱟᱨᱯᱟᱲᱟ''' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ-ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱔᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱓᱑᱘ ᱦᱮᱠᱴᱟᱨ (᱓.᱑᱘ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱾<ref name="Census2011">{{Cite web |title=Mayurjhalia Village Population - Nayagarh Orissa |url=https://www.census2011.co.in/data/village/406891-mayurjhalia-orissa.html |website=CensusIndia |access-date=17 September 2025}}</ref>
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱷᱤᱭᱩᱰᱟᱞ ᱮᱥᱴᱮᱴ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Gazetteer">{{Cite book |title=Orissa District Gazetteers: Nayagarh |publisher=Government of Odisha |year=1982}}</ref>
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ:
* ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ: ᱑,᱙᱒᱕ (᱑,᱐᱑᱖ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱙᱐᱙ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ)<ref name="Census2011"/>
* ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ: ᱔᱓᱑<ref name="Census2011"/>
* ᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ: ᱒᱑᱐ (᱑᱑᱖ ᱠᱚᱲᱟ, ᱙᱔ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ) → ᱑᱐.᱙% ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ<ref name="Census2011"/>
* ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱚᱲᱟ-ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ: ᱑᱐᱐᱐ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱮ ᱘᱙᱕ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ, ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱵᱷᱚᱨᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱾<ref name="Census2011"/>
* ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱚᱠ: ᱘᱕.᱔᱒%; ᱠᱚᱲᱟ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱙᱑.᱘᱙%, ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱗᱘.᱒᱘% ᱾<ref name="Census2011"/>
==ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ==
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱨᱟᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱯᱚᱧᱪ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Census2011"/> ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱤᱱ ᱠᱳᱰ ᱫᱚ ᱗᱕᱒᱐᱒᱕ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Census2011"/>
==ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ==
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱨᱮ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ '''ᱡᱚᱜᱚᱱᱱᱟᱛᱷ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ''' ᱟᱨ '''ᱥᱤᱵᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ''' ᱱᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱡᱟᱜᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Gazetteer"/>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ '''ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱨᱟᱣᱩᱴ ᱢᱮᱢᱚᱨᱤᱭᱟᱞ ᱦᱟᱭᱚᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱥᱠᱩᱞ''' ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Arjuna Rout Memorial Higher Secondary School Mayurjhalia, Nayagarh, Odisha |url=https://careerurl.com/schools/arjuna-rout-memorial-higher-secondary-school-mayurjhalia-mayurajhalia-nayagarh-odisha |website=CareerURL |access-date=17 September 2025}}</ref>
==ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ==
ᱨᱚᱛᱷ ᱡᱟᱛᱨᱟ, ᱫᱩᱨᱜᱟ ᱯᱩᱡᱟ, ᱟᱨ ᱢᱚᱠᱚᱨ ᱥᱚᱝᱠᱨᱟᱱᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱚᱨᱚᱵ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱳᱰᱤᱥᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱟ ᱮᱢᱟᱱ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Gazetteer"/>
==ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ ᱟᱨ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ==
'''ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ''' ᱫᱚ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱵᱟᱥ ᱥᱮᱵᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱩᱨ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ==
'''ᱜᱳᱯᱟᱞᱯᱩᱨ''', '''ᱱᱚᱨᱥᱤᱝᱯᱩᱨ''' ᱟᱨ '''ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ''' ᱮᱢᱟᱱ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Census2011"/>
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
* [[ᱵᱳᱨᱟᱵᱚᱨᱡᱷᱚᱨ]]
* [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ]]
* [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ]]
* [[ᱤᱴᱟᱢᱟᱴᱤ]]
* [[ᱪᱟᱸᱫᱽᱯᱩᱨ (ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ)|ᱪᱟᱸᱫᱽᱯᱩᱨ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [https://www.census2011.co.in/data/village/406891-mayurjhalia-orissa.html ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ – ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ]
{{authority control}}
{{ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱦᱚᱱᱚᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ]]
qwbx074optjg6vkt9qx7l5571x5w2rh
ᱵᱳᱨᱟᱵᱚᱨᱡᱷᱚᱨ
0
35420
190200
2026-04-05T11:28:59Z
MT731
2184
"{{Short description|ᱳᱰᱤᱥᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ}} {{Infobox settlement | name = ᱵᱳᱨᱟᱵᱚᱨᱡᱷᱚᱨ | native_name = ବୋରବାରଝର | native_name_lang = or | settlement_type = ᱟᱹᱛᱩ | image_skyline = | image_caption = | pushpin_map = India Odisha | pushpin_label_position = right | pus..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190200
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱳᱰᱤᱥᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ}}
{{Infobox settlement
| name = ᱵᱳᱨᱟᱵᱚᱨᱡᱷᱚᱨ
| native_name = ବୋରବାରଝର
| native_name_lang = or
| settlement_type = ᱟᱹᱛᱩ
| image_skyline =
| image_caption =
| pushpin_map = India Odisha
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|20|0|57|N|85|25|19|E|display=title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]]
| subdivision_type2 = [[ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_type3 = ᱛᱚᱦᱥᱤᱞ
| subdivision_name3 = [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]]
| area_total_km2 = 3.50
| population_total = 1475
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_density_km2 = auto
| timezone = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱗᱕᱒᱐᱒᱕
| area_code =
| registration_plate = OD-25
| website =
}}
'''ᱵᱳᱨᱟᱵᱚᱨᱡᱷᱚᱨ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]ᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]] ᱴᱮᱦᱥᱤᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ ᱜᱨᱟᱢ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
ᱵᱳᱨᱟᱵᱚᱨᱡᱷᱚᱨ ᱫᱚ ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱚ ᱓᱕᱐ ᱦᱮᱠᱴᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱴᱚᱯᱟᱨ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Census2011_Village">{{cite web |title=Borabarjhar Population - Nayagarh, Odisha |url=https://www.census2011.co.in/data/village/406892-borabarjhar-odisha.html |publisher=Census of India |access-date=13 January 2026}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱵᱽ-ᱰᱤᱥᱴᱨᱤᱠᱴ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ [[ᱨᱟᱡᱽ-ᱨᱟᱬᱯᱩᱨ|ᱨᱟᱬᱟᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ [[ᱱᱚᱭᱟᱜᱚᱰ|ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱔᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ==
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱵᱳᱨᱟᱵᱚᱨᱡᱷᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱑,᱔᱗᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱗᱒᱗ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱗᱔᱘ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Census2011_Village"/> ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱑᱐᱐᱐ ᱠᱚᱲᱟ ᱨᱮ ᱑᱐᱒᱙ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱵᱷᱚᱨᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱘᱔.᱓᱑% ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Census2011_Village"/>
==ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛᱤ ᱨᱟᱡᱽ ᱠᱟᱹᱱᱩᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱯᱚᱧᱪ (Sarpanch) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱚ ᱗᱕᱒᱐᱒᱕ ᱯᱤᱱ ᱠᱳᱰ (PIN) ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱚᱭᱩᱨᱡᱷᱟᱞᱤᱭᱟ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱳᱥᱴ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱮᱵᱟ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Pin Code: BORABARJHAR, NAYAGARH, ODISHA, India |url=https://pincode.net.in/ODISHA/NAYAGARH/B/BORABARJHAR |publisher=India Post |access-date=13 January 2026}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
{{DEFAULTSORT:ᱵᱳᱨᱟᱵᱚᱨᱡᱷᱚᱨ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱟᱭᱟᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ]]
53y3xfv166gvphxzothokm9sx05xhrk