ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ satwiki https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ ᱨᱮᱫ ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱷᱚᱠ ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ TimedText TimedText talk ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ Event Event talk ᱚᱝᱜᱩᱨ 0 95 190566 184958 2026-04-15T11:37:40Z Rocky 734 571 added [[Category:ᱫᱟᱨᱮ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 190566 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱒}} [[File:Abhar-iran.JPG|thumb|ᱚᱝᱜᱩᱨ]] [[File:Table grapes on white.jpg|thumb|ᱯᱩᱸᱰ ᱚᱝᱜᱩᱨ]] [[File:Raisins 01.jpg|thumb|right|Raisins]] '''ᱚᱝᱜᱩᱨ''' ᱫᱚ ᱱᱟᱹᱲᱤ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱡᱚ ᱵᱤᱞᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱵᱤᱞᱤ]] ᱡᱚ ᱫᱚ ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱟᱨ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱟᱜ ᱫᱚ ᱠᱤᱥᱢᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱜᱚᱫ ᱟᱹᱜᱩ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱨᱟᱥᱟ, ᱡᱟᱢ, ᱟᱪᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ ᱾ ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱚᱰᱚᱠ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ==ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ== {| class="wikitable" |- ! ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ !! ᱧᱩᱛᱩᱢ |- | ᱩᱰᱤᱭᱟᱹ || ᱚᱝᱜᱩᱨ |- | ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱩᱛ || ᱫᱨᱟᱠᱷᱭᱟ |- | ᱦᱤᱱᱫᱤ || ᱚᱝᱜᱩᱨ, अंगुर |- | ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ || ᱫᱨᱟᱠᱷᱭᱚ, દ્રાક્ષ |- | ᱛᱟᱢᱤᱞ || ᱠᱚᱰᱤᱢᱩᱱᱫᱤᱨᱤ, கோடிமுந்திரி |- | ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ || ᱜᱚᱥᱴᱚᱱᱤᱫᱨᱟᱠᱷᱭᱟ, గోష్టనిద్రాక్షా |- | ᱵᱟᱝᱞᱟ || ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱯᱷᱚᱞ, অংগুরফল |- | ᱵᱚᱨᱢᱤᱡᱽ || ᱥᱟ ᱯᱤᱴ |- | ᱤᱸᱝᱞᱤᱥ || ᱜᱨᱮᱯ, grape |} ==ᱩᱯᱨᱩᱢ== ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱫᱚ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱡᱚ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱨᱮ ᱑᱕ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱓᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱡᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮᱢᱚᱱ- ᱟᱨᱟᱜ, ᱵᱮᱸᱜᱟᱲ ᱨᱚᱝ, ᱦᱮᱸᱫᱮ, ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ, ᱥᱟᱥᱟᱝ, ᱠᱚᱢᱞᱟ ᱨᱚᱝ, ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱾ ᱯᱩᱸᱰ ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱫᱚ ᱯᱨᱩᱠᱤᱛᱤ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱟᱨᱟᱜ ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ '''ᱟᱱᱛᱷᱚᱥᱤᱭᱟᱱᱤᱱ''' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱨᱚᱥᱟᱭᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱵᱚᱸᱫᱚᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱵᱮᱸᱜᱟᱲ ᱨᱚᱝ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱨᱚᱝ ᱛᱮ ᱟᱹᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱪᱟᱥ ᱫᱚ ᱖᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱘᱐᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ '''ᱤᱥᱴᱚ''' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱪᱚᱠᱟᱜ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜ-ᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱧᱮᱞ ᱛᱮ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱥᱩ ᱡᱟᱱᱟᱢᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱔᱐᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ '''ᱟᱨᱢᱮᱱᱤᱭᱟ''' ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱴᱤ ᱥᱚᱢᱫᱟᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ== ===ᱨᱟᱱ ᱨᱮ === * ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱨᱟᱱᱟ ᱾ * ᱨᱟᱪᱟᱭ ᱥᱟᱯᱷᱟᱭᱟ ᱾ * ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮ ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡᱟ ᱾ * ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ ᱵᱟᱭ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱢ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ ᱦᱤᱡᱩᱜᱼᱟ ᱾ * ᱠᱮᱱᱥᱟᱨ ᱟᱡᱟᱨ ᱮ ᱫᱟᱨᱟᱢᱟ ᱾ ===ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱚᱨᱮ === * ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱡᱟᱢ, ᱡᱮᱞᱤ, ᱥᱩᱨᱟ, ᱵᱷᱤᱱᱮᱜᱟᱨ ᱮᱢᱟᱱ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ-ᱟ ᱾ ==ᱯᱷᱚᱴᱚ ᱜᱟᱞᱮᱨᱤ== <gallery> Image:GrapesBuds.JPG|ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱵᱷᱩᱴᱩᱜ ᱵᱟᱦᱟ Image:GrapesFlowers.JPG|ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱵᱟᱦᱟ Image:TenderGrapes.JPG|ᱠᱩᱪᱤ ᱚᱝᱜᱩᱨ Image:Cyprusgrapefarm.jpg|ᱚᱝᱜᱩᱨ ᱵᱟᱜᱟᱱ </gallery> ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%85%E0%AC%99%E0%AD%8D%E0%AC%97%E0%AD%81%E0%AC%B0 ᱚᱝᱜᱩᱨ] * [http://news.reseau-concept.net/images/oiv_uk/Client/Stat_2002_def2_EN.pdf Organisation Internationale de la Vigne et du Vin (pdf)] * Plants That Heal by Dr. J C Kurian, Oriental Watchman Publishing House, Pune, India. * [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/tax_search.pl?Vitis Taxonomic listings for Vitis genus, US Department of Agriculture, Germplasm Resources Information Network] * [http://www.safecrop.org/english/output/proceedings.html safecrop.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100714134421/http://www.safecrop.org/english/output/proceedings.html |date=2010-07-14 }}, Proceedings of the 5th International Workshop on Grapevine Downy and Powdery Mildew * [http://www.nutritiondata.com/facts/fruits-and-fruit-juices/1920/2 Nutrition information for grapes] * [http://grapesweb.com Botanical and Nutritional Information] * [http://winegrapes.wsu.edu/virology/ Information on virus diseases of wine grapes] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20160523145652/http://winegrapes.wsu.edu/virology/ |date=2016-05-23 }} * [http://www.extension.org/grapes Viticulture on www.extension.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110712024030/http://www.extension.org/grapes |date=2011-07-12 }} ==ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱛᱮᱭᱟᱜ== ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱟᱨᱮ]] bl9wd747vrex6wkl9ei9yrqbnek2bbx ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱝ ᱫᱷᱚᱱᱤ 0 3401 190498 176427 2026-04-15T06:48:56Z MT731 2184 190498 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱮᱢ. ᱮᱥ. ᱫᱷᱚᱱᱤ | image = Mahendra Singh Dhoni receiving Padma Bhushan.jpg | caption = Dhoni in 2018 | fullname = ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱝ ᱯᱟᱱᱥᱤᱝ ᱫᱷᱚᱱᱤ | birth_date = {{Birth date and age|1981|7|7|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ), ᱥᱤᱧᱚᱛ | nickname = ᱢᱟᱦᱤ, ᱠᱚᱯᱴᱮᱱ ᱠᱩᱞ, ᱮᱢ. ᱮᱥ. ᱰᱤ., ᱛᱷᱟᱞᱟ | heightft = 5 | heightinch = 10 | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱚᱢ | role = ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱠᱤᱯᱚᱨ, ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | international = true | internationalspan = ᱒᱐᱐᱔ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱦᱟᱵᱤᱡ | country = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | testdebutdate = ᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | testdebutyear = ᱒᱐᱐᱕ | testdebutagainst = [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] | testcap = ᱒᱕᱑ | lasttestdate = ᱒᱖ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | lasttestyear = ᱒᱐᱑᱔ | lasttestagainst = [[ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ]] | odidebutdate = ᱒᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | odidebutyear = ᱒᱐᱐᱔ | odidebutagainst = [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] | odicap = ᱑᱕᱘ | lastodidate = ᱘ ᱢᱟᱨᱪ | lastodiyear = ᱒᱐᱑᱙ | lastodiagainst = [[ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ]] | odishirt = ᱗ | T20Idebutdate = ᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | T20Idebutyear = ᱒᱐᱐᱖ | T20Idebutagainst = [[ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] | T20Icap = ᱒ | lastT20Iagainst = ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ | lastT20Idate = ᱒᱗ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | lastT20Iyear = ᱒᱐᱑᱙ | T20Ishirt = ᱗ | club1 = ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ | year1 = ᱑᱙᱙᱙/᱐᱐-᱒᱐᱐᱓/᱐᱔ | club2 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱟᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ | year2 = ᱒᱐᱐᱕/᱐᱕- ᱱᱤᱴᱚᱜ ᱷᱚ | club3 = [[ᱪᱮᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱠᱤᱝᱜᱽᱥ]] | year3 = ᱒᱐᱐᱘-᱒᱐᱑᱕; ᱒᱐᱑᱘- ᱱᱤᱴᱚᱜ | clubnumber3 = ᱗ | club4 = [[ᱨᱟᱭᱡᱤᱝ ᱯᱩᱱᱮ ᱥᱩᱯᱚᱨᱡᱟᱭᱮᱱᱴ]] | year4 = ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ | clubnumber4 = ᱗ | columns = ᱔ | column1 = ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ | column2 = ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ (ODI) | column3 = ᱒᱐-᱒᱐ ᱡᱮᱜᱮᱛ | column4 = ᱒᱐-᱒᱐ | matches1 = ᱙᱐ | matches2 = ᱓᱔᱑ | matches3 = ᱙᱘ | matches4 = ᱓᱐᱕ | runs1 = ᱔,᱘᱗᱖ | runs2 = ᱑᱐,᱕᱐᱐ | runs3 = ᱑,᱖᱑᱗ | runs4 = ᱖,᱓᱑᱒ | bat avg1 = 38.09 | bat avg2 = 50.72 | bat avg3 = 37.60 | bat avg4 = 39.20 | 100s/50s1 = 6/33 | 100s/50s2 = 10/71 | 100s/50s3 = 0/2 | 100s/50s4 = 0/25 | top score1 = 224 | top score2 = 183[[not out|*]] | top score3 = 56 | top score4 = 79[[not out|*]] | deliveries1 = 96 | deliveries2 = 36 | deliveries3 = – | deliveries4 = 12 | wickets1 = 0 | wickets2 = 1 | wickets3 = – | wickets4 = 0 | bowl avg1 = – | bowl avg2 = 31.00 | bowl avg3 = – | bowl avg4 = – | fivefor1 = – | fivefor2 = 0 | fivefor3 = – | fivefor4 = – | tenfor1 = – | tenfor2 = n/a | tenfor3 = – | tenfor4 = – | best bowling1 = – | best bowling2 = 1/14 | best bowling3 = – | best bowling4 = – | catches/stumpings1 = 256/38 | catches/stumpings2 = 314/120 | catches/stumpings3 = 57/34 | catches/stumpings4 = 160/78 | source = http://www.cricinfo.com/india/content/player/28081.html ᱤ.ᱮᱥ.ᱯᱤ.ᱮᱱ ᱠᱨᱤᱠᱤᱱᱯᱷᱳ | date = ᱒᱙ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱙ }} '''ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱝ ᱫᱷᱚᱱᱤ''' ᱫᱚ (ᱡᱟᱱᱟᱢᱼᱤᱸ ᱢᱟ. ᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ), ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱛᱮ ᱮᱢᱹᱮᱥ ᱫᱷᱚᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱡᱮᱜᱮᱛᱼᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱮᱪ ᱟᱨ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱴ ᱠᱚ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱮᱱᱮᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱤᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ Tᱼ20 ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱚᱯ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱼᱢᱟᱦᱟᱸᱨᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱚᱯ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣᱚᱜ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱮᱱᱮᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱜᱚᱲᱚ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱠᱤᱱᱟ ᱾ == ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱤᱸᱨᱟᱡᱤ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ, ᱑᱙᱘᱑ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ, [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱹᱠᱤᱱᱟ ᱾ ᱟᱭᱳ/ᱜᱳᱜᱳ ᱫᱮᱵᱽᱠᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱯᱟᱱᱚ ᱥᱤᱝ ᱛᱤᱠᱤᱱᱟᱹᱜ ᱠᱚᱞᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱟᱛᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱵᱟᱵᱟ ᱛᱟᱠᱚ ᱫᱚ [[ᱩᱛᱛᱚᱨᱟᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱟᱞᱢᱳᱨᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱢᱜᱳᱰ, ᱵᱟᱨᱚ ᱵᱷᱟᱹᱞᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱾ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱠᱤᱨᱟᱱᱤᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱫᱚ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱪᱟᱹᱠᱨᱤ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱚ ᱠᱷᱮᱢᱟᱣ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱫᱟᱫᱟ ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱝ ᱫᱷᱚᱱᱤ ᱟᱨ ᱫᱟᱹᱭ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱡᱚᱭᱚᱱᱛᱤ ᱜᱩᱯᱛᱟ ᱾ == ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱚᱲᱦᱚᱱ == ᱫᱷᱚᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞᱚᱜ ᱰᱤ.ᱮ.ᱵᱷᱤ ᱡᱚᱵᱟᱦᱚᱨ ᱵᱤᱫᱭᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ, ᱥᱭᱮᱢᱚᱲᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱥᱟᱹᱛ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱞᱚᱜ ᱚᱠᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚ ᱵᱮᱰᱢᱤᱱᱴᱚᱱ ᱟᱨ ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱡᱷᱩᱸᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱞᱚᱠ ᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱪᱠᱚ ᱡᱤᱛᱟ.ᱣᱚᱜ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱮᱱᱮᱢ ᱛᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱯᱷᱩᱴᱵᱚᱞ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱜᱳᱞᱠᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱡᱤᱡ ᱠᱳᱪ ᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱛᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞ ᱫᱚᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱪᱮ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱚᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱫᱟᱣ ᱵᱟᱠᱚ ᱮᱢᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱤᱠᱷᱟᱹᱱ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱤᱯᱤᱝ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱚᱭ ᱨᱤᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚᱢᱟᱱᱰᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱞᱳᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱕ᱼ᱑᱙᱙᱘ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱤᱯᱤᱝ ᱛᱩᱞᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ == ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱥᱟᱶ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱤᱫᱼᱢᱟᱦᱟᱨᱤ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱠᱠᱨᱤᱡ ᱨᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱵᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱤᱢᱤᱱ ᱜᱟᱱ ᱥᱳᱴ ᱠᱚ ᱧᱮᱧᱮᱞᱤᱭᱟ. ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱ ᱮ ᱨᱤᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱝ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱴᱮᱥᱴ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱔-᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱠᱤᱯᱤᱝ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱫᱷᱩᱶᱟ ᱫᱷᱟᱨ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱨᱮ ᱯᱚᱯᱩᱞᱟᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱡᱚᱨᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱚᱛᱚᱠ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱷᱟᱱ ᱴᱤᱢ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱮᱨᱤᱭᱟᱹᱶ ᱨᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱒᱓ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱑᱔᱘ ᱨᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱵᱤᱥᱟᱠᱷᱟᱯᱟᱴᱱᱟᱢ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{Wikiquote}} {{Commons category|ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱝ ᱫᱷᱚᱱᱤ}} * {{ESPNcricinfo}} * Mahendra Singh Dhoni at [https://indiankanoon.org/search/?formInput=+Mahendra+Singh+Dhoni IndianKanoon] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱫᱷᱚᱱᱤ, ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱝ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱑ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[Category:ACC Asian XI One Day International cricketers]] [[Category:Chennai Super Kings cricketers]] [[Category:Cricketers at the 2007 Cricket World Cup]] [[Category:Cricketers at the 2011 Cricket World Cup]] [[Category:Cricketers at the 2015 Cricket World Cup]] [[Category:Cricketers at the 2019 Cricket World Cup]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[Category:India Blue cricketers]] [[Category:India One Day International cricketers]] [[Category:India Test cricketers]] [[Category:India Twenty20 International cricketers]] [[Category:India Test cricket captains]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[Category:Recipients of the Padma Shri in sports]] [[Category:Recipients of the Rajiv Gandhi Khel Ratna]] [[Category:Rising Pune Supergiant cricketers]] [[Category:Recipients of the Padma Bhushan in sports]] [[Category:Indian A cricketers]] ild05kwh8ef4ylih7kx8qgp16vftmbt ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ 0 4365 190475 180308 2026-04-14T19:36:59Z ~2026-20262-76 10889 190475 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ | image = Southafrica cricket logo.svg | alt = Refer to caption | caption = South Africa cricket crest<ref>{{cite web|url=http://www.sport24.co.za/Cricket/SAinSriLanka/No-flag-on-cricket-emblem-20140714 | title = No flag on cricket emblem!? |publisher=[[News24]] |accessdate=14 July 2014}}</ref> | nickname = Proteas | association = [[Cricket South Africa]] | captain = [[Faf du Plessis]] | coach = [[Ottis Gibson]] | test_status_year = 1889 | icc_status = Full member | icc_member_year = 1909 | icc_region = [[African Cricket Association|ACA]] (Africa) | test_rank = 3rd | odi_rank = 3rd | t20i_rank = 3rd | test_rank_best = 1st | odi_rank_best = 1st | t20i_rank_best = 1st (8-Aug-2012) | first_test = v {{cr|ENG}} at [[St George's Park Cricket Ground|St George's Park]], [[Port Elizabeth]], 12–13 March 1889 | most_recent_test = v {{cr|SL}} at [[St George's Park Cricket Ground|St George's Park]], [[Port Elizabeth]]; 21–23 February 2019 | num_tests = 432 | num_tests_this_year = 5 | test_record = 164/144<br>(124 draws) | test_record_this_year = 3/2 (0 draws) | first_odi = v {{cr|IND}} at [[Eden Gardens]], [[Calcutta]]; 10 November 1991 | most_recent_odi = v {{cr|AUS}} at [[Old Trafford (cricket ground)|Old Trafford]], [[Manchester]]; 6 July 2019 | num_odis = 619 | num_odis_this_year = 19 | odi_record = 381/215<br>(6 ties, 17 no result) |odi_record_this_year = 11/7<br>(0 ties, 1 no result) | wc_apps = 7 | wc_first = [[1992 Cricket World Cup|1992]] | wc_best = Semi-finalist (1992, [[1999 Cricket World Cup|1999]], [[2007 Cricket World Cup|2007]], [[2015 Cricket World Cup|2015]]) | first_t20i = v {{cr|NZL}} at the [[Wanderers Stadium]], [[Johannesburg]]; 21 October 2005 | most_recent_t20i = v {{cr|SL}} at [[Wanderers Stadium]], [[Johannesburg]]; 24 March 2019 | num_t20is = 113 | num_t20is_this_year = 6 | t20i_record = 67/44<br>(1 tie, 1 no result) | t20i_record_this_year = 4/1<br>(1 tie, 0 no result) | wt20_apps = 6 | wt20_first = [[2007 ICC World Twenty20|2007]] | wt20_best = Semi-finalist ([[2009 ICC World Twenty20|2009]], [[2014 ICC World Twenty20|2014]]) | h_pattern_la = | h_pattern_b = _collar | h_pattern_ra = | h_pattern_pants = | h_leftarm = FFFFF0 | h_body = FFFFF0 | h_rightarm = FFFFF0 | h_pants = FFFFF0 | a_pattern_la = _rsa_ct25 | a_pattern_b = _rsa_ct25 | a_pattern_ra = _rsa_ct25 | a_pattern_pants = _goldsides | a_leftarm = 005443 | a_body = 005443 | a_rightarm = 005443 | a_pants = 005443 | t_pattern_la = _rsa_t20_25 | t_pattern_b = _rsa_t20_25 | t_pattern_ra = _rsa_t20_25 | t_pattern_pants = _goldsides | t_leftarm = F2C200 | t_body = F2C200 | t_rightarm = F2C200 | t_pants = 005443 | asofdate = 6 July 2019 }} '''ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ''' (ᱤᱝᱨᱮᱡᱤ:South Africa national cricket team) ᱫᱚ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱫᱤᱥᱟᱹᱢ ᱨᱮᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟᱠᱩ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱟᱣᱱᱪᱤᱞ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱫᱚᱥᱥᱚ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵᱛᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸᱨᱤ, ᱴᱮᱥᱴ, ᱴᱤ-ᱴᱳᱭᱮᱱᱴᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱜᱟᱛᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱠᱩᱣᱟ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱟᱜᱮ ᱜᱟᱛᱮ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱦᱚᱸ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱟᱯ ᱵᱟᱹᱠᱩ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱫᱟᱲᱮᱣᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱪᱳᱠᱟᱨᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱩ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱳᱣᱟ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ == ᱑᱙᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱵᱟᱫᱽ ᱱᱤᱛᱤ ᱠᱟᱠᱷᱟᱱᱟᱜ ᱛᱮ ᱟᱭᱥᱤᱥᱤ ᱱᱩᱠᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱟᱛᱮ ᱵᱚᱸᱫᱷ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱡᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱮ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱥᱟᱫᱟ ᱪᱟᱢᱲᱟ ᱫᱚᱞ ᱠᱩ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱜᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱠᱩ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱜ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱟᱭᱥᱤᱥᱤ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱱᱤᱥᱮᱫᱷᱮ ᱡᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱟᱜ ᱱᱟᱣᱟ ᱱᱤᱛᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱭᱥᱤᱥᱤ ᱟᱭᱟᱜ ᱱᱤᱥᱮᱫᱷᱮ ᱩᱴᱷᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱑᱙᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱑᱙᱙᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸᱨᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱜᱟᱛᱮᱠᱩ ᱜᱟᱛᱮᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱥᱤᱥᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱟᱯ ᱟᱭᱳᱡᱳᱠ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵᱛᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱩ ᱮᱢᱟᱣᱫᱤ ᱛᱟᱸᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ == ᱡᱤᱛᱠᱟᱨ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ == == ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨᱠᱚ == {| class="wikitable" |- ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | Name ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | Age ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | Batting style ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | Bowling style ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | Domestic team ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | SA20 Team ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | Forms<!--NOTE: This refers to the forms they've been selected for South Africa recently, not over their whole South Africa career--> ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | C ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | S/N ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | Captain ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | Last Test ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | Last ODI ! style="text-align:center; background:#007749; color:#FFB81C; | Last T20I |- ! colspan="13" | Batters |- | [[Temba Bavuma]] || {{age|1990|5|17}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|medium]] || [[Highveld Lions cricket team|Lions]] || {{n/a}} || Test, ODI || Y || 11 || Test, ODI (C) || {{cricon|AUS}} 2025 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|AUS}} 2023 |- | [[David Bedingham]] || {{age|1994|4|22}} || Right-handed || {{n/a}} || [[Western Province cricket team (South Africa)|Western Province]] || [[Sunrisers Eastern Cape]] || Test || {{n/a}} || 5 || || {{cricon|ZIM}} 2025 || {{n/a}} || {{n/a}} |- | [[Matthew Breetzke]] || {{age|1998|11|03}} || Right-handed || {{n/a}} || [[Warriors cricket team|Warriors]] || [[Durban's Super Giants]] || Test, T20I || {{n/a}} || 35 || || {{cricon|ZIM}} 2025 || {{n/a}} || {{cricon|PAK}} 2024 |- | [[Tony de Zorzi]] || {{age|1997|8|28}} || Left-handed || {{n/a}} || [[Western Province cricket team (South Africa)|Western Province]] || {{n/a}} || Test, ODI || Y || 33 || || {{cricon|ZIM}} 2025 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{n/a}} |- | [[Reeza Hendricks]] || {{age|1989|8|14}} || Right-handed || Right-arm [[off spin|off break]] || [[Highveld Lions cricket team|Lions]] || [[MI Cape Town]] || ODI, T20I || Y || 17 || || {{n/a}} || {{cricon|AFG}} 2024 || {{cricon|PAK}} 2024 |- | [[David Miller (South African cricketer)|David Miller]] || {{age|1989|6|10}} || Left-handed|| {{n/a}} || [[Dolphins cricket team|Dolphins]] || [[Paarl Royals]] || ODI, T20I || Y || 10 || || {{n/a}} || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|PAK}} 2024 |- | [[Jason Smith (cricketer)|Jason Smith]] || {{age|1994|10|11}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|medium-fast]] || [[Dolphins cricket team|Dolphins]] || [[Durban's Super Giants]] || ODI, T20I || {{n/a}} || 57 || || {{n/a}} || {{cricon|IRE}} 2024 || {{cricon|WIN}} 2024 |- | [[Tristan Stubbs]] || {{age|2000|8|14}} || Right-handed || Right-arm [[off spin|off break]] || [[Warriors cricket team|Warriors]] || [[Sunrisers Eastern Cape]] || Test, ODI, T20I || Y || 30 || || {{cricon|AUS}} 2025 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|IND}} 2024 |- | [[Rassie van der Dussen]] || {{age|1989|2|7}} || Right-handed || Right-arm [[Leg spin|leg break]] || [[Highveld Lions cricket team|Lions]] || [[MI Cape Town]] || ODI, T20I || Y || 72 || || {{cricon|AUS}} 2022 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|ZIM}} 2025 |- | [[Dewald Brevis]] ||{{age|2003|4|29}} || Right-handed || Right-arm [[Leg spin|leg break]] || [[Titans (cricket team)|Titans]] || [[MI Cape Town]] || Test, T20I || Y || 52 || || {{cricon|ZIM}} 2025 || {{n/a}} || {{cricon|ZIM}} 2025 |- ! colspan="13" | All-rounders |- | [[Corbin Bosch]] || {{age|1994|10|10}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|fast-medium]] || [[Titans (cricket team)|Titans]] || {{n/a}} || Test, ODI, T20I|| {{n/a}} || 37 || || {{cricon|ZIM}} 2025 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|ZIM}} 2025 |- | [[Donovan Ferreira]] || {{age|1998|7|21}} || Right-handed || {{n/a}} || [[Titans cricket team|Titans]] || [[Joburg Super Kings]] || T20I || {{n/a}} || 55 || || {{n/a}} || {{n/a}} || {{cricon|PAK}} 2024 |- | [[Dayyaan Galiem]] || {{age|1997|1|2}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|medium-fast]] || [[Titans (cricket team)|Titans]] || [[Paarl Royals]] || T20I || {{n/a}} || || || {{n/a}}|| {{n/a}} || {{cricon|PAK}} 2024 |- | [[Marco Jansen]] || {{age|2000|5|1}} || Right-handed || Left-arm [[fast bowling|fast]] || [[Warriors cricket team|Warriors]] || [[Sunrisers Eastern Cape]] || Test, ODI, T20I || Y || 70 || || {{cricon|PAK}} 2025 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|IND}} 2024 |- | [[Patrick Kruger]] || {{age|1995|2|3}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|medium]] || [[Warriors cricket team|Warriors]] || [[Sunrisers Eastern Cape]] || T20I || {{n/a}} || 61 || || {{n/a}} || {{n/a}} || {{cricon|IND}} 2024 |- | [[George Linde]] || {{age|1991|12|4}} || Left-handed || [[Left-arm orthodox]] || [[Western Province cricket team (South Africa)|Western Province]] || [[MI Cape Town]] || T20I || {{n/a}} || 27 || || {{cricon|PAK}} 2021 || {{cricon|SRI}} 2021 || {{cricon|ZIM}} 2025 |- | [[Aiden Markram]] || {{age|1994|10|4}} || Right-handed || Right arm [[off spin|off break]] || [[Titans (cricket team)|Titans]] || [[Sunrisers Eastern Cape]] ||Test, ODI, T20I || Y || 4 || T20I (C); Test, ODI (VC) || {{cricon|PAK}} 2025 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|IND}} 2024 |- | [[Wiaan Mulder]] || {{age|1998|2|19}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|medium]] || [[Highveld Lions cricket team|Lions]] || [[Durban's Super Giants]] || Test, ODI, T20I || {{n/a}} || 24 || || {{cricon|ZIM}} 2025 || {{cricon|IRE}} 2024 || {{cricon|IRE}} 2024 |- | [[Senuran Muthusamy]] || {{age|1994|02|22}} || Left-handed || [[Left-arm orthodox]] || [[Highveld Lions cricket team|Lions]] || [[Pretoria Capitals]] || Test, ODI, T20I || {{n/a}} || 67 || || {{cricon|BAN}} 2024 || {{cricon|PAK}} 2025 || {{cricon|AUS}} 2025 |- | [[Andile Phehlukwayo]] || {{age|1996|3|3}} || Left-handed || Right-arm [[fast bowling|medium-fast]] || [[Dolphins cricket team|Dolphins]] || [[Paarl Royals]] || ODI, T20I || Y || 23 || || {{cricon|IND}} 2018 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|WIN}} 2024 |- | [[Andile Simelane]] || {{age|2003|6|3}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|fast]] || [[Dolphins cricket team|Dolphins]] || [[Sunrisers Eastern Cape]] || T20I || {{n/a}} || 99 || || {{n/a}} || {{n/a}} || {{cricon|ZIM}} 2025 |- ! colspan="13" | Wicket-keepers |- | [[Ryan Rickelton]] || {{age|1996|7|11}} || Left-handed || {{n/a}} || [[Highveld Lions cricket team|Lions]] || [[MI Cape Town]] || Test, ODI, T20I || Y || 44 || T20I (VC) || {{cricon|PAK}} 2025 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|PAK}} 2024 |- | [[Kyle Verreynne]] || {{age|1997|5|12}} || Right-handed || {{n/a}} || [[Western Province cricket team (South Africa)|Western Province]] || [[Pretoria Capitals]] || Test, ODI || {{n/a}} || 97 || || {{cricon|ZIM}} 2025 || {{cricon|IRE}} 2024 || {{n/a}} |- | [[Lhuan-dre Pretorius]] || {{age|2006|3|27}} || Left-handed || {{n/a}} || [[Titans (cricket team)|Titans]] || [[Paarl Royals]] || Test, T20I || Y || 80 || || {{cricon|ZIM}} 2025 || {{n/a}} || {{cricon|ZIM}} 2025 |- ! colspan="13" | Spin bowlers |- | [[Bjorn Fortuin]] || {{age|1994|10|21}} || Right-handed || [[Left-arm orthodox]] || [[Highveld Lions cricket team|Lions]] || [[Paarl Royals]] || ODI, T20I || Y || 77 || || {{n/a}} || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|IRE}} 2024 |- | [[Keshav Maharaj]] || {{age|1990|2|7}} || Right-handed || [[Left-arm orthodox]] || [[Dolphins cricket team|Dolphins]] || [[Durban's Super Giants]] || Test, T20I || Y || 16 || || {{cricon|ZIM}} 2025 || {{cricon|IND}} 2023 || {{cricon|IND}} 2024 |- | [[Nqaba Peter]] || {{age|2001|12|9}} || Right-handed || Right-arm [[Leg spin|leg break]] || {{N/A}} || [[Paarl Royals]] || ODI, T20I || {{n/a}} || 91 || || {{n/a}} || {{cricon|AFG}} 2024 || {{cricon|ZIM}} 2025 |- | [[Dane Piedt]] || {{age|1990|3|6}} || Right-handed || Right-arm [[off spin|off break]] || [[Knights cricket team|Knights]] || [[MI Cape Town]] || Test || {{n/a}} || 63 || || {{cricon|BAN}} 2024 || {{n/a}} || {{n/a}} |- | [[Tabraiz Shamsi]] || {{age|1990|2|18}} || Right-handed || [[Left-arm unorthodox]] || [[Titans cricket team|Titans]] || [[Joburg Super Kings]] || ODI, T20I || Y || 26 || || {{cricon|SRI}} 2018 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|IND}} 2024 |- ! colspan="13" | Seam bowlers |- | [[Ottneil Baartman]] || {{age|1993|3|18}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|medium-fast]] || [[Dolphins cricket team|Dolphins]] || [[Sunrisers Eastern Cape]] || ODI, T20I || {{n/a}} || 86 || || {{n/a}} || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|PAK}} 2024 |- | [[Nandre Burger]] || {{age|1995|8|11}} || Left-handed || Left-arm [[fast bowling|fast-medium]] || [[Western Province cricket team (South Africa)|Western Province]] || [[Joburg Super Kings]] || Test, ODI, T20I || Y || 71 || || {{cricon|WIN}} 2024 || {{cricon|AFG}} 2024 || {{cricon|ZIM}} 2025 |- | [[Gerald Coetzee]] || {{age|2000|10|02}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|fast]] || [[Titans cricket team|Titans]] || [[Joburg Super Kings]] || Test, T20I || Y || 62 || || {{cricon|SRI}} 2024 || {{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|IND}} 2024 |- | [[Beuran Hendricks]] || {{age|1990|06|08}} || Left-handed || Left-arm [[fast bowling|fast-medium]] || [[Western Province cricket team (South Africa)|Western Province]] || {{n/a}} || ODI || {{n/a}} || 14 || || {{cricon|ENG}} 2020 || {{cricon|IND}} 2023 || {{cricon|IRE}} 2021 |- | [[Kwena Maphaka]] || {{age|2006|4|8}} || Left-handed || Left-arm [[fast bowling|fast]] || [[Highveld Lions cricket team|Lions]] || [[Paarl Royals]] || Test, ODI, T20I || {{n/a}} || 81 || || {{cricon|PAK}} 2025 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|ZIM}} 2025 |- | [[Lungi Ngidi]] || {{age|1996|3|29}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|fast-medium]] || [[Titans cricket team|Titans]] || [[Paarl Royals]] || Test, ODI, T20I || Y || 22 || || {{cricon|WIN}} 2024 || {{cricon|IRE}} 2024 || {{cricon|IRE}} 2024 |- | [[Anrich Nortje]] || {{age|1993|11|16}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|fast]] || [[Warriors cricket team|Warriors]] || [[Pretoria Capitals]] || ''ODI'', T20I || {{n/a}} || 20 || || {{cricon|WIN}} 2023 || {{cricon|AUS}} 2023 || {{cricon|IND}} 2024 |- | [[Dane Paterson]] || {{age|1989|4|4}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|fast-medium]] || [[Western Province cricket team (South Africa)|Western Province]] || {{n/a}} || Test || {{n/a}} || 42 || || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|PAK}} 2019 || {{cricon|ZIM}} 2018 |- | [[Kagiso Rabada]] || {{age|1995|5|25}} || Left-handed || Right-arm [[fast bowling|fast]] || [[Highveld Lions cricket team|Lions]] || [[MI Cape Town]] || Test, ODI, T20I || Y || 25 || || {{cricon|PAK}} 2025 || {{cricon|PAK}} 2024 || {{cricon|IND}} 2024 |- | [[Lutho Sipamla]] || {{age|1998|5|12}} || Right-handed || Right-arm [[fast bowling|fast-medium]] || [[Highveld Lions cricket team|Lions]] || {{n/a}} || T20I || {{n/a}} || 65 || || {{cricon|NZL}} 2022 || {{cricon|PAK}} 2021 || {{cricon|IND}} 2024 |- | [[Lizaad Williams]] || {{age|1993|10|01}} || Left-handed || Right-arm [[fast bowling|medium-fast]] || [[Titans cricket team|Titans]] || [[Joburg Super Kings]] || ODI, T20I || {{n/a}} || 6 || || {{cricon|BAN}} 2022|| {{cricon|IRE}} 2024 || {{cricon|IRE}} 2024 |} == ᱠᱳᱪᱠᱚ == * Proteas Head Coach : {{Flagicon|BAR}} [[Ottis Gibson]] * Assistant Coach : {{Flagicon|SA}} [[Malibongwe Maketa]] * Batting Coach : {{Flagicon|RSA}} [[Dale Benkenstein]] * Bowling Coach : {{Flagicon|SA}} [[Claude Henderson]] * Fielding Coach : {{Flagicon|SA}} [[Justin Ontong]] * High Performance Manager : {{Flagicon|SA}} [[Vincent Barnes]] * Fitness Trainer : {{Flagicon|SA}} [[Greg King (cricketer)|Greg King]] * Physiotherapist : Craig Govender * Technical Analyst : Prasanna Agoram * Media Manager : Lerato Malekutu * Logistics Officer : Volvo Masubelele * Security Liaison : Zunaid Wadee == ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞᱢᱮ == *[[Cricket in South Africa]] *[[History of Test cricket from 1884 to 1889]] *[[History of Test cricket from 1890 to 1900]] *[[International cricket in South Africa from 1971 to 1981]] == ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == *[http://www.cricket.co.za/ United Cricket Board of South Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230501192528/https://cricket.co.za/ |date=2023-05-01 }} == ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ == {{ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞᱠᱩ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] 6v351p04y4ek79lg0o2uzmi52t2mi9m ᱪᱷᱟᱸᱪ:ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ 10 5853 190551 32305 2026-04-15T09:13:35Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 190551 wikitext text/x-wiki {{sister |position={{{position|}}} |project=wiktionary |text=ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ '''''[[wikt:sat:{{{1|Special:Search/{{lc:{{SUBPAGENAME}}}}}}}|{{{1|{{lc:{{SUBPAGENAME}}}}}}}]]'''''{{#if:{{{2|}}} |{{#if:{{{3|}}} |, |&nbsp;ᱥᱮ }} '''''[[wikt:sat:{{{2}}}|{{{2}}}]]''''' }}{{#if:{{{3|}}} |{{#if:{{{4|}}} |, |, ᱥᱮ }} '''''[[wikt:sat:{{{3}}}|{{{3}}}]]''''' }}{{#if:{{{4|}}} |{{#if:{{{5|}}} |, |, ᱥᱮ }} '''''[[wikt:sat:{{{4}}}|{{{4}}}]]''''' }}{{#if:{{{5|}}} |, ᱥᱮ '''''[[wikt:sat:{{{5}}}|{{{5}}}]]''''' }} ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟᱭ ᱢᱮ }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> ewlwt0hk168cl12i60ixfsq6ehbeb5q 190552 190551 2026-04-15T09:14:30Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱪᱷᱟᱸᱪ:Wiktionary]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱪᱷᱟᱸᱪ:ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ: ᱪᱤᱠᱤ ᱵᱚᱫᱤᱞ 190551 wikitext text/x-wiki {{sister |position={{{position|}}} |project=wiktionary |text=ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ '''''[[wikt:sat:{{{1|Special:Search/{{lc:{{SUBPAGENAME}}}}}}}|{{{1|{{lc:{{SUBPAGENAME}}}}}}}]]'''''{{#if:{{{2|}}} |{{#if:{{{3|}}} |, |&nbsp;ᱥᱮ }} '''''[[wikt:sat:{{{2}}}|{{{2}}}]]''''' }}{{#if:{{{3|}}} |{{#if:{{{4|}}} |, |, ᱥᱮ }} '''''[[wikt:sat:{{{3}}}|{{{3}}}]]''''' }}{{#if:{{{4|}}} |{{#if:{{{5|}}} |, |, ᱥᱮ }} '''''[[wikt:sat:{{{4}}}|{{{4}}}]]''''' }}{{#if:{{{5|}}} |, ᱥᱮ '''''[[wikt:sat:{{{5}}}|{{{5}}}]]''''' }} ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟᱭ ᱢᱮ }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> ewlwt0hk168cl12i60ixfsq6ehbeb5q 190554 190552 2026-04-15T09:16:10Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 190554 wikitext text/x-wiki {{sister |position={{{position|}}} |project=wiktionary |text=ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ '''''[[wikt:sat:{{{1|Special:Search/{{lc:{{SUBPAGENAME}}}}}}}|{{{1|{{lc:{{SUBPAGENAME}}}}}}}]]'''''{{#if:{{{2|}}} |{{#if:{{{3|}}} |, |&nbsp;ᱥᱮ }} '''''[[wikt:sat:{{{2}}}|{{{2}}}]]''''' }}{{#if:{{{3|}}} |{{#if:{{{4|}}} |, |, ᱥᱮ }} '''''[[wikt:sat:{{{3}}}|{{{3}}}]]''''' }}{{#if:{{{4|}}} |{{#if:{{{5|}}} |, |, ᱥᱮ }} '''''[[wikt:sat:{{{4}}}|{{{4}}}]]''''' }}{{#if:{{{5|}}} |, ᱥᱮ '''''[[wikt:sat:{{{5}}}|{{{5}}}]]''''' }} ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟᱭ ᱢᱮ ᱾ }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> rcdcsil075lzr4ugawa4oipyirtw7wt ᱣᱚᱨᱩᱬ ᱟᱨᱚᱱ 0 16482 190485 188147 2026-04-15T06:27:38Z MT731 2184 190485 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱣᱚᱨᱩᱬ ᱟᱨᱚᱱ | image = Varun Aaron.jpg | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱣᱚᱨᱩᱱ ᱨᱮᱢᱚᱸᱰ ᱟᱨᱚᱱ | nickname = ᱨᱩᱱ | birth_date = {{Birth date and age|1989|10|29|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = Right-arm fast | role = [[ᱵᱚᱣᱞᱟᱨ (ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ)|ᱵᱚᱣᱞᱟᱨ]] | international = true | internationalspan = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱕ | testdebutdate = ᱒᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | testdebutyear = ᱒᱐᱑᱑ | testdebutagainst = ᱣᱮᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱡᱽ | lasttestdate = ᱑᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | testcap = ᱒᱗᱓ | lasttestyear = ᱒᱐᱑᱕ | lasttestagainst = ᱥᱟᱣᱩᱛᱷ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ | odidebutdate = ᱒᱓ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | odidebutyear = ᱒᱐᱑᱑ | odidebutagainst = ᱤᱝᱜᱽᱞᱮᱱᱰ | odicap = ᱑᱙᱒ | lastodidate = ᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | lastodiyear = ᱒᱐᱑᱔ | lastodiagainst = ᱥᱨᱤ ᱞᱚᱝᱠᱟ | club1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ U-19 | year1 = | club2 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year2 = {{nowrap|2008–present}} | club3 = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ]] | year3 = ᱒᱐᱐᱘–᱒᱐᱑᱐ | club4 = [[Delhi Daredevils]] | year4 = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱓ | club5 = [[ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱜᱟᱨ ᱵᱟᱝᱜᱽᱞᱳᱨ]] | year5 = ᱒᱐᱑᱔–᱒᱐᱑᱖ | clubnumber5 = ᱗᱗ | club6 = [[ᱫᱩᱨᱦᱟᱢ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱞᱟᱵᱽ|ᱫᱩᱨᱦᱟᱢ]] | year6 = ᱒᱐᱑᱔ | club7 = [[ᱠᱤᱝᱜᱽ XI ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ]] | year7 = ᱒᱐᱑᱗–᱒᱐᱑᱘ | clubnumber7 = ᱗᱗ | club8 = [[Leicestershire County Cricket Club|Leicestershire]] | year8 = ᱒᱐᱑᱘ | club9 = [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱳᱭᱟᱞ]] | year9 = ᱒᱐᱑᱙–᱒᱐᱒᱐ | clubnumber8 = ᱑᱑ | columns = ᱔ | column1 = [[ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱮᱥᱴ]] | matches1 = ᱙ | runs1 = ᱓᱕ | bat avg1 = ᱓.᱘᱘ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱙ | deliveries1 = ᱑,᱑᱘᱙ | wickets1 = ᱑᱘ | bowl avg1 = ᱕᱒.᱖᱑ | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱓/᱙᱗ | catches/stumpings1 = ᱑/– | column2 = [[ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ|ODI]] | matches2 = ᱙ | runs2 = ᱘ | bat avg2 = ᱘.᱐᱐ | 100s/50s2 = ᱐/᱐ | top score2 = ᱖[[not out|*]] | deliveries2 = ᱓᱘᱐ | wickets2 = ᱑᱑ | bowl avg2 = ᱓᱘.᱐᱙ | fivefor2 = ᱐ | tenfor2 = ᱐ | best bowling2 = ᱓/᱒᱔ | catches/stumpings2 = ᱑/– | column3 = [[ᱯᱩᱭᱞᱩ -ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|FC]] | matches3 = ᱖᱓ | runs3 = ᱗᱙᱙ | bat avg3 = ᱑᱐.᱕᱑ | 100s/50s3 = ᱐/᱑ | top score3 = ᱗᱒ | deliveries3 = ᱙,᱕᱐᱘ | wickets3 = ᱑᱖᱗ | bowl avg3 = ᱓᱒.᱘᱒ | fivefor3 = ᱖ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = ᱖/᱓᱒ | catches/stumpings3 = ᱑᱒/– | column4 = [[List A cricket|LA]] | matches4 = ᱕᱗ | runs4 = ᱒᱒᱓ | bat avg4 = ᱑᱒.᱓᱘ | 100s/50s4 = ᱐/᱐ | top score4 = ᱓᱔ | deliveries4 = ᱒,᱗᱑᱐ | wickets4 = ᱙᱓ | bowl avg4 = ᱒᱖.᱑᱕ | fivefor4 = ᱒ | tenfor4 = ᱐ | best bowling4 = ᱕/᱔᱗ | catches/stumpings4 = ᱑᱑/– | date = ᱑᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | year = ᱒᱐᱑᱘ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/360911.html ESPNcricinfo }} '''ᱣᱚᱨᱩᱬ ᱨᱮᱢᱚᱸᱰ ᱟᱨᱚᱱ''' ᱫᱚ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ) [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤᱛᱮ ᱞᱮᱫᱽᱫᱟᱭᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ U-19 ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ (ᱣᱟᱱᱰᱮ) ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ]] ᱨᱳᱭᱟᱞᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡᱼᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [http://www.wisdenindia.com/player/India/Varun-Aaron/4074.html Varun Aaron]'s profile page on Wisden * {{cricinfo|ref=ci/content/player/360911.html}} * [http://www.royalchallengers.com/varun-aaron Varun Aaron - IPL Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160627222542/http://www.royalchallengers.com/varun-aaron |date=2016-06-27 }} from [[Royal Challengers Bangalore|RoyalChallengers]] * {{Twitter}} * [http://www.jainuniversity.ac.in/Sports.htm Varun Aaron] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202005445/http://www.jainuniversity.ac.in/Sports.htm |date=2017-02-02 }}'s name on [[Jain University]] Website {{DEFAULTSORT:ᱟᱨᱚᱱ, ᱣᱚᱨᱩᱬ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱜᱟᱨ ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱳᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:India One Day International cricketers]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Leicestershire cricketers]] meldzzgs16jpz4353vvltgnzjsfvebi 190507 190485 2026-04-15T07:24:44Z MT731 2184 190507 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱣᱚᱨᱩᱬ ᱟᱨᱚᱱ | image = Varun Aaron.jpg | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱣᱚᱨᱩᱱ ᱨᱮᱢᱚᱸᱰ ᱟᱨᱚᱱ | nickname = ᱨᱩᱱ | birth_date = {{Birth date and age|1989|10|29|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = Right-arm fast | role = [[ᱵᱚᱣᱞᱟᱨ (ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ)|ᱵᱚᱣᱞᱟᱨ]] | international = true | internationalspan = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱕ | testdebutdate = ᱒᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | testdebutyear = ᱒᱐᱑᱑ | testdebutagainst = ᱣᱮᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱡᱽ | lasttestdate = ᱑᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | testcap = ᱒᱗᱓ | lasttestyear = ᱒᱐᱑᱕ | lasttestagainst = ᱥᱟᱣᱩᱛᱷ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ | odidebutdate = ᱒᱓ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | odidebutyear = ᱒᱐᱑᱑ | odidebutagainst = ᱤᱝᱜᱽᱞᱮᱱᱰ | odicap = ᱑᱙᱒ | lastodidate = ᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | lastodiyear = ᱒᱐᱑᱔ | lastodiagainst = ᱥᱨᱤ ᱞᱚᱝᱠᱟ | club1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ U-19 | year1 = | club2 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year2 = {{nowrap|2008–present}} | club3 = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ]] | year3 = ᱒᱐᱐᱘–᱒᱐᱑᱐ | club4 = [[Delhi Daredevils]] | year4 = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱓ | club5 = [[ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱜᱟᱨ ᱵᱟᱝᱜᱽᱞᱳᱨ]] | year5 = ᱒᱐᱑᱔–᱒᱐᱑᱖ | clubnumber5 = ᱗᱗ | club6 = [[ᱫᱩᱨᱦᱟᱢ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱞᱟᱵᱽ|ᱫᱩᱨᱦᱟᱢ]] | year6 = ᱒᱐᱑᱔ | club7 = [[ᱠᱤᱝᱜᱽ XI ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ]] | year7 = ᱒᱐᱑᱗–᱒᱐᱑᱘ | clubnumber7 = ᱗᱗ | club8 = [[Leicestershire County Cricket Club|Leicestershire]] | year8 = ᱒᱐᱑᱘ | club9 = [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱳᱭᱟᱞ]] | year9 = ᱒᱐᱑᱙–᱒᱐᱒᱐ | clubnumber8 = ᱑᱑ | columns = ᱔ | column1 = [[ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱮᱥᱴ]] | matches1 = ᱙ | runs1 = ᱓᱕ | bat avg1 = ᱓.᱘᱘ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱙ | deliveries1 = ᱑,᱑᱘᱙ | wickets1 = ᱑᱘ | bowl avg1 = ᱕᱒.᱖᱑ | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱓/᱙᱗ | catches/stumpings1 = ᱑/– | column2 = [[ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ|ODI]] | matches2 = ᱙ | runs2 = ᱘ | bat avg2 = ᱘.᱐᱐ | 100s/50s2 = ᱐/᱐ | top score2 = ᱖[[not out|*]] | deliveries2 = ᱓᱘᱐ | wickets2 = ᱑᱑ | bowl avg2 = ᱓᱘.᱐᱙ | fivefor2 = ᱐ | tenfor2 = ᱐ | best bowling2 = ᱓/᱒᱔ | catches/stumpings2 = ᱑/– | column3 = [[ᱯᱩᱭᱞᱩ -ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|FC]] | matches3 = ᱖᱓ | runs3 = ᱗᱙᱙ | bat avg3 = ᱑᱐.᱕᱑ | 100s/50s3 = ᱐/᱑ | top score3 = ᱗᱒ | deliveries3 = ᱙,᱕᱐᱘ | wickets3 = ᱑᱖᱗ | bowl avg3 = ᱓᱒.᱘᱒ | fivefor3 = ᱖ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = ᱖/᱓᱒ | catches/stumpings3 = ᱑᱒/– | column4 = [[List A cricket|LA]] | matches4 = ᱕᱗ | runs4 = ᱒᱒᱓ | bat avg4 = ᱑᱒.᱓᱘ | 100s/50s4 = ᱐/᱐ | top score4 = ᱓᱔ | deliveries4 = ᱒,᱗᱑᱐ | wickets4 = ᱙᱓ | bowl avg4 = ᱒᱖.᱑᱕ | fivefor4 = ᱒ | tenfor4 = ᱐ | best bowling4 = ᱕/᱔᱗ | catches/stumpings4 = ᱑᱑/– | date = ᱑᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | year = ᱒᱐᱑᱘ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/360911.html ESPNcricinfo }} '''ᱣᱚᱨᱩᱬ ᱨᱮᱢᱚᱸᱰ ᱟᱨᱚᱱ''' ᱫᱚ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ) [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤᱛᱮ ᱞᱮᱫᱽᱫᱟᱭᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ U-19 ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ (ᱣᱟᱱᱰᱮ) ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ]] ᱨᱳᱭᱟᱞᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡᱼᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [http://www.wisdenindia.com/player/India/Varun-Aaron/4074.html Varun Aaron]'s profile page on Wisden * {{cricinfo|ref=ci/content/player/360911.html}} * [http://www.royalchallengers.com/varun-aaron Varun Aaron - IPL Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160627222542/http://www.royalchallengers.com/varun-aaron |date=2016-06-27 }} from [[Royal Challengers Bangalore|RoyalChallengers]] * {{Twitter}} * [http://www.jainuniversity.ac.in/Sports.htm Varun Aaron] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202005445/http://www.jainuniversity.ac.in/Sports.htm |date=2017-02-02 }}'s name on [[Jain University]] Website {{DEFAULTSORT:ᱟᱨᱚᱱ, ᱣᱚᱨᱩᱬ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱜᱟᱨ ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱳᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:India One Day International cricketers]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Leicestershire cricketers]] acatrqn0bpit85b21hnpeob8zgwr2zp ᱡᱟᱝ 0 20019 190549 95512 2026-04-15T09:04:06Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 Removed redirect to [[ᱡᱟᱝ (ᱡᱤᱣ)]] 190549 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ}} [[File:Разнообразие семян.jpg|thumb|350px| ᱱᱟᱱᱟ-ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Micrograph|ᱢᱟᱭᱠᱨᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]]]] [[botany|ᱩᱫᱽᱵᱷᱤᱫ ᱥᱟᱬᱮᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ '''ᱡᱟᱝ''' ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ '''ᱵᱷᱨᱩᱬ''' (embryo) ᱟᱨ ᱥᱟᱺᱪᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱥᱴᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ 'ᱴᱮᱥᱴᱟ' (testa) ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱠᱷᱚᱞ ᱛᱮ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, '''ᱡᱟᱝ''' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱜᱮ [[Sowing|ᱮᱨ]] ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱪᱷᱚᱞᱠᱟᱹ (husk) ᱥᱮ [[tuber|ᱟᱹᱲᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱦᱮᱫ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱯᱟᱠᱚᱣ ᱟᱠᱟᱱ [[ovule|ᱰᱤᱢᱵᱚᱠ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ [[embryo sac|ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱛᱷᱤᱞᱤ]] ᱫᱚ [[pollen|ᱨᱮᱱᱩ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[sperm|ᱥᱩᱠᱨᱟᱬᱩ]] ᱛᱮ [[fertilization|ᱜᱟᱵᱷᱟᱣ]] ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ [[zygote|ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ]] ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱳ ᱫᱟᱨᱮ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱢᱟᱯ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱚᱨᱟ ᱜᱮ ᱡᱟᱝ ᱫᱟᱨᱮ ([[spermatophytes]]) ᱠᱚᱣᱟᱜ [[reproduction|ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[fern|ᱯᱷᱟᱨᱱ]], [[moss|ᱥᱮᱣᱞᱮ]] ᱟᱨ [[marchantiophyta|ᱞᱤᱵᱷᱟᱨᱣᱟᱨᱴᱥ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱡᱟᱝ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱨᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱜᱮ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[forest|ᱵᱤᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ [[grassland|ᱜᱷᱟᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ]] ᱟᱨ ᱞᱚᱞᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱲ [[climates|ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ]] ᱨᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ [[flowering plant|ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱰᱤᱢᱵᱟᱥᱚᱭ (ovary) ᱯᱟᱠᱚᱣ ᱠᱟᱛᱮ [[fruit|ᱡᱚ]] ᱵᱮᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱝ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱵᱚ "ᱡᱟᱝ" ᱵᱚᱱ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱨᱮ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱡᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱩᱨᱡᱚᱢᱩᱠᱷᱤ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱡᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱷᱚᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱜᱮ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱞ ᱫᱚ ᱯᱟᱥᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[stone fruits|ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱚ]] (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[peach|ᱯᱤᱪ]]) ᱨᱮ ᱡᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱷᱚᱨ ([[endocarp]]) ᱟᱥᱚᱞ ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱲᱦᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ [[Nut (fruit)|ᱱᱟᱴ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱝ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱷᱚᱞ ᱟᱱ ᱡᱚ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[acorn|ᱮᱠᱳᱨᱱ]] ᱥᱮ [[hazelnut|ᱦᱮᱡᱮᱞᱱᱟᱴ]] ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ == ᱯᱩᱭᱞᱩ [[Evolutionary history of plants#Colonization of land|ᱚᱛ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱔᱖᱘ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{Cite book|last=McGhee|first=George R. Jr.|url=https://books.google.com/books?id=wFqrAgAAQBAJ&pg=PA51|title=When the Invasion of Land Failed: The Legacy of the Devonian Extinctions|date=2013-11-12|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-16057-5|language=en}}</ref> ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱯᱳᱨ (spores) ᱛᱮ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[gymnosperms|ᱡᱤᱢᱱᱳᱥᱯᱟᱨᱢ]] ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱰᱤᱢᱵᱟᱥᱚᱭ (ovary) ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[Devonian|ᱰᱮᱵᱷᱳᱱᱤᱭᱟᱱ]] ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱮᱫ (᱔᱑᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱓᱕᱘ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ) ᱠᱚ ᱥᱤᱨᱡᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|author1=Mary Bagley|date=2014-02-22|title=Devonian Period: Climate, Animals & Plants|url=https://www.livescience.com/43596-devonian-period.html|access-date=2022-01-02|website=livescience.com|language=en}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱢᱱᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ [[Pteridospermatophyta|ᱡᱟᱝ ᱯᱷᱟᱨᱱ]] ᱠᱚ [[Carboniferous|ᱠᱟᱨᱵᱳᱱᱤᱯᱷᱮᱨᱟᱥ]] ᱡᱩᱜᱽ (᱓᱕᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱙᱙ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ) ᱨᱮ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ; ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱰᱤᱢᱵᱚᱠ (ovules) ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ 'ᱠᱟᱯᱩᱞ' (cupule) ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ,<ref>{{Cite book|last=Bora|first=Lily|url=https://books.google.com/books?id=Z3ro0CxBVPgC&pg=PA45|title=Principles of Paleobotany|date=2010|publisher=Mittal Publications|isbn=978-81-8293-024-7|language=en}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚᱛᱮ ᱮᱥᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱟᱝ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱚᱜ ᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite book|last1=Taylor|first1=Edith L.|url=https://books.google.com/books?id=_29tNNeQKeMC&pg=PA511|title=Paleobotany: The Biology and Evolution of Fossil Plants|last2=Taylor|first2=Thomas N.|last3=Krings|first3=Michael|date=2009-01-21|publisher=Academic Press|isbn=978-0-08-055783-0|language=en}}</ref> ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱺᱪᱟᱣ (seed storage), ᱡᱤᱭᱟᱹᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ (viability) ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱽ-ᱦᱟᱥᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱥᱟ (hygrometric dependence) ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱟᱱ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * ᱑᱘᱓᱒ ᱨᱮ [[Augustin Pyramus de Candolle]]-ᱟᱜ ''Conservation des Graines'' ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱺᱪᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱓-ᱵᱷᱚᱞᱤᱭᱩᱢ ᱟᱱᱟᱜ ''Physiologie végétale, ou Exposition des forces et des fonctions vitales des végétaux'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ (᱑᱘᱓᱒, v. ᱒, pp. ᱖᱑᱘–᱖᱒᱖, ᱯᱮᱨᱤᱥ);<ref name="Justice">{{cite book |last1=Justice |first1=Oren L. |last2=Bass |first2=Louis N. |title=Principles and Practices of Seed Storage |date=April 1978 |publisher=United States Agriculture Department |location=Washington, D.C. |page=252 |edition=Agriculture Handbook No. 506 |url=https://naldc.nal.usda.gov/download/CAT87208646/PDF |access-date=7 February 2023 |archive-date=7 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207154214/https://naldc.nal.usda.gov/download/CAT87208646/PDF }}</ref> (ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ, "ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱟᱬᱮᱥ, ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱟᱹᱛ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ") * ᱑᱘᱔᱖ ᱨᱮ Augustin de Candolle ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱤᱭᱟᱹᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ (viability) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "Sur la durée relative de la faculté de germer des graines appartenant à diverses familles" ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ (''[[Annales des Sciences Naturelles]]; Botanique'', ᱑᱘᱔᱖, III ᱖: ᱓᱗᱓–᱓᱘᱒);<ref name="Justice" /> (ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ, "ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ") * ᱑᱘᱙᱗ ᱨᱮ Victor Jodin ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱽ ᱡᱚᱠᱷᱟ (hygrometric studies) ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ (''Annales Agronomiques'', ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱑᱘᱙᱗)<ref name="Guppy">{{cite book |last1=Guppy |first1=Henry B. |title=Studies in Seeds and Fruits |date=1912 |publisher=Williams and Norgate |location=London, England |pages=147–150 |url=https://archive.org/details/studiesinseedsfr00guppuoft |access-date=5 February 2023 }}</ref> * ᱑᱙᱑᱒ ᱨᱮ [[Henry B. Guppy]]-ᱟᱜ ᱕᱒᱘ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱟᱱᱟᱜ "''Studies in Seeds and Fruits- An Investigation with the Balance''" (᱑᱙᱑᱒, ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ, ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ); ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ''Science'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮ ᱪᱟᱨᱪᱟ ᱞᱮᱱᱟ (ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱑᱔, ᱣᱟᱥᱤᱝᱴᱚᱱ, ᱰᱤ.ᱥᱤ.)<ref>{{cite journal |last1=Harshberger |first1=John W. |title=Book Review: Scientific Books |journal=Science |date=June 12, 1914 |volume=39 |issue=1015 |pages=873–874 |doi=10.1126/science.39.1015.873|url=https://zenodo.org/record/1559849 }}</ref> == ᱦᱟᱨᱟ-ᱵᱩᱨᱩ == [[File:Seed Development Cycle.svg|thumb|right|'''ᱡᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟ-ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱚ''': {{Col-begin}} {{Col-break}} '''I''' ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ (Zygote)<br /> '''II''' ᱯᱨᱳ-ᱮᱢᱵᱽᱨᱟᱭᱳ (Proembryo)<br /> '''III''' ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱟᱱᱟᱜ (Globular) {{Col-break}} '''IV''' ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱟᱱᱟᱜ (Heart)<br /> '''V''' ᱴᱚᱨᱯᱮᱰᱳ (Torpedo)<br /> '''VI''' ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱨᱩᱬ (Mature Embryo) {{col-end}} '''ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱚ''': ''᱑. ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱒. ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ ᱓. ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱔. ᱥᱟᱥᱯᱮᱱᱥᱚᱨ ᱕. ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (Cotyledons) ᱖. ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱢᱮᱨᱤᱥᱴᱮᱢ ᱗. ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱢᱮᱨᱤᱥᱴᱮᱢ ᱘. ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱨᱮᱦᱮᱫ (Radicle) ᱙. ᱦᱟᱭᱯᱳᱠᱳᱴᱟᱭᱤᱞ ᱑᱐. ᱮᱯᱤᱠᱳᱴᱟᱭᱤᱞ ᱑᱑. ᱡᱟᱝ ᱠᱷᱚᱞ (Seed Coat)''']] [[Angiosperm|ᱮᱱᱡᱤᱭᱳᱥᱯᱟᱨᱢ]] (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ "ᱮᱥᱮᱫ ᱡᱟᱝ" ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱥᱮ ᱡᱤᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱚ (fruit) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱝ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱥᱮᱫ ᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱡᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱟᱨ ᱡᱤᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱛᱷᱚᱨ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱢᱱᱳᱥᱯᱟᱨᱢ (gymnosperms) ᱨᱮᱫᱚ ᱡᱟᱝ ᱮᱥᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱵᱟᱝ ᱵᱮᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱠᱳᱱ (cones) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱤᱥ ᱨᱮ "ᱱᱟᱝᱜᱟ" (naked) ᱜᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱠᱳᱱᱤᱯᱷᱟᱨ (conifer) ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱫᱚ ᱡᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱣᱚᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱳᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱞ ᱛᱮ ᱯᱚᱴᱚᱢᱚᱜ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱮᱱᱡᱤᱭᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ: (᱑) ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱨᱩᱬ (embryo), (᱒) ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ (endosperm), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱴᱨᱤᱯᱞᱚᱭᱰ (triploid) ᱠᱟᱱᱟ, (᱓) ᱰᱤᱢᱵᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱳ ᱫᱟᱨᱮ ᱴᱤᱥᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱝ ᱠᱷᱚᱞ ᱾ ᱮᱱᱡᱤᱭᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟ-ᱵᱩᱨᱩ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ [[double fertilization|ᱰᱟᱵᱚᱞ ᱯᱷᱟᱨᱴᱤᱞᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ]] ᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱺᱰᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱢᱮᱴ ᱫᱚ ᱵᱤᱞᱤ (egg cell) ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱳᱥ (central cell) ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱜᱟᱵᱷᱟᱣ (fertilization) ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱮ ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ ᱫᱚ ᱰᱷᱮᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱴᱤᱥᱩ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱥᱩ ᱜᱮ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱩᱭ ᱚᱢᱚᱱ (germination) ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱣᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ == ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱟᱨ ᱧᱮᱞᱚᱜ (Shape and appearance) == ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱱᱟ-ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱜᱮᱭᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ === ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ === * '''ᱵᱷᱮᱸᱰᱮ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ''' ({{visible anchor|Reniform|text=reniform}}) – ᱠᱤᱰᱱᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱞᱳᱵᱽ (lobes) ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ * '''ᱪᱚᱠᱳ/ᱵᱚᱨᱜᱟᱠᱟᱨ''' ᱥᱮ '''ᱟᱭᱚᱛᱟᱠᱟᱨ''' (Oblong) – ᱠᱳᱬ ᱟᱱᱟᱜ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱚᱥᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ * '''ᱛᱮᱠᱳᱬᱟ''' (Triangular) – ᱯᱮᱭᱟ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱟᱱᱟᱜ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱥᱮᱫ ᱰᱷᱮᱨ ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ * '''ᱰᱤᱢᱵᱟᱠᱟᱨ''' (Elliptic ᱥᱮ Ovate) – ᱵᱤᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.anbg.gov.au/cpbr/cd-keys/peakey/key/The%20Pea%20Key/Media/Html/165_seed_shape.html|title=Seed shape|work=anbg.gov.au|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140226052530/https://www.anbg.gov.au/cpbr/cd-keys/peakey/key/The%20Pea%20Key/Media/Html/165_seed_shape.html|archive-date=2014-02-26}}</ref> * '''ᱰᱤᱥᱠᱳᱭᱮᱰ''' (Discoid) – ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱰᱤᱥᱠ ᱥᱮ ᱛᱷᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱴᱟ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ * '''ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ''' (Globose) – ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱥᱮ [[Sphere|ᱜᱳᱞᱚᱠ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱾ * '''ᱥᱟᱵᱽ-ᱜᱞᱳᱵᱳᱥ''' (Subglobose) – ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱜᱳᱞᱚᱠ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱨᱚᱝ, ᱚᱱᱚᱞ (texture) ᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ '''ᱥᱴᱨᱟᱭᱮᱴ''' (Striate) ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱜᱟᱨ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱝ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱟᱨ ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ (brown) ᱜᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱦᱤᱥ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱷᱚᱥᱠᱷᱚᱥᱟ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱞ ᱡᱩᱫᱤ ᱠᱚᱨᱠ (cork) ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ '''ᱥᱩᱵᱮᱨᱳᱥ''' (suberose) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱥᱟᱠᱷᱟ (Structure) == [[File:Dycotyledon seed diagram-en.svg|thumb|ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱷᱮᱸᱰᱮ ᱡᱟᱝ ([[dicot]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾]] [[File:Budowa nasienia-dwuliscienne.svg|thumb|upright|ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱨ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (dicot) ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ: (a) ᱡᱟᱝ ᱠᱷᱚᱞ, (b) [[endosperm|ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ]], (c) [[cotyledon|ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ]], (d) ᱦᱟᱭᱯᱳᱠᱳᱴᱟᱭᱤᱞ ᱾]] ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱡᱟᱝ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱦᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ: # ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ [[embryo|ᱵᱷᱨᱩᱬ]] (embryo); # ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱝ ᱠᱷᱚᱞ (seed coat) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱢᱤᱫ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (monocotyledons) ᱟᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱨ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱥᱟᱺᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ '''[[endosperm|ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ]]''' ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ === ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱠᱚᱢ === ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱚᱠᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ (ᱢᱟᱨᱴᱤᱱ ᱑᱙᱔᱖) ᱾<ref name="Gerhard Leubner-2015">{{citation |url=http://www.seedbiology.de/evolution2.asp |title=The Seed Biology Place |publisher=Gerhard Leubner Lab, Royal Holloway, University of London |access-date=13 October 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924100016/http://www.seedbiology.de/evolution2.asp |archive-date=24 September 2015 }}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱩᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱥᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱬ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱨᱩᱬ (embryo) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱩᱯᱟᱛ (ratio) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (cotyledons) ᱫᱚ ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱥᱴᱤ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱮ ᱥᱳᱥᱚᱬ ᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱭ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Gerhard Leubner-2015" /> ᱢᱤᱫ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (monocotyledons) ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱞᱮᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱨ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (dicotyledons) ᱨᱮ ᱜᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱡᱤᱢᱱᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱨᱮ ᱵᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱ (linear ᱟᱨ spatulate) ᱡᱟᱝ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=uGJL_Ys6wlQC |title=Seeds: Ecology, Biogeography, and Evolution of Dormancy and Germination |isbn=978-0-12-080263-0 |page=27 |last1=Baskin |first1=Carol C. |last2=Baskin |first2=Jerry M. |year=2001 |publisher=Elsevier}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱜᱩᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ (morphology), ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱨᱤᱢᱟᱬ ᱟᱨ ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱾ [[File:Monocot dicot seed.svg|thumb|ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱵᱟᱨ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ ᱡᱟᱝ (᱑) ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱫ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ ᱡᱟᱝ (᱒) ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱾ A. [[Scutellum (botany)|ᱥᱠᱩᱴᱮᱞᱟᱢ]] B. [[Cotyledon|ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ]] C. ᱦᱤᱞᱟᱢ (Hilum) D. ᱯᱞᱩᱢᱩᱞ (Plumule) E. ᱨᱮᱰᱤᱠᱚᱞ (Radicle) F. [[Endosperm|ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ]]]] [[File:Comparison of Monocotyledons and Dicotyledons.png|thumb|[[monocotyledons|ᱢᱤᱫ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ]] ᱟᱨ [[dicotyledons|ᱵᱟᱨ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ]] ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟ]] == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ == ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ [[embryo|ᱵᱷᱨᱩᱬ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ, ᱱᱟᱣᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ [[biological dispersal|ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ]], ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ [[dormancy|ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ (ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ)]] ᱾ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱨᱮ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱩᱯᱟᱹᱭ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ [[sexual reproduction|ᱞᱮᱝᱜᱤᱠ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ [[phenotype|ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ]] ᱮ ᱥᱤᱨᱡᱟᱹᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ [[natural selection|ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]] ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ [[endophyte|ᱮᱱᱰᱳᱯᱷᱟᱭᱴᱤᱠ]] ᱢᱟᱭᱠᱨᱳ-ᱚᱨᱜᱟᱱᱤᱡᱚᱢ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱠᱚᱨᱟᱣᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱮᱢᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱾<ref>{{cite journal | vauthors = Matsumoto H, Fan X, Wang Y, Kusstatscher P, Duan J, Wu S, Chen S, Qiao K, Wang Y, Ma B, Zhu G, Hashidoko Y, Berg G, Cernava T, Wang M | display-authors = 6 | title = Bacterial seed endophyte shapes disease resistance in rice | journal = Nature Plants | volume = 7 | pages = 60–72 | date = January 2021 | issue = 1 | doi = 10.1038/s41477-020-00826-5 | pmid = 33398157 | bibcode = 2021NatPl...7...60M | s2cid = 230508404 }}</ref> === ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ (Embryo nourishment) === ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱥᱮ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱫᱟᱨᱮ ᱮ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱮ ᱮᱢᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱯᱳᱨ (spore) ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ ᱰᱷᱮᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱥᱟᱺᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱳᱥ (multicellular) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ === ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ === ᱡᱟᱱᱣᱟ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱥ ᱴᱷᱟᱶ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱛᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ, ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ-ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱥ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱢᱟ ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱛᱮ ᱯᱷᱟᱴᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱝ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ '''ᱰᱮᱦᱤᱥᱮᱱᱴ''' (dehiscent) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ [[Capsule (fruit)|ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ]], [[Follicle (fruit)|ᱯᱷᱳᱞᱤᱠᱚᱞ]], [[legume|ᱫᱟᱹᱞ ᱡᱟᱹᱛ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱯᱷᱟᱴᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ '''ᱤᱱᱰᱮᱦᱤᱥᱮᱱᱴ''' (indehiscent) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[achene|ᱮᱠᱤᱱ]], [[Caryopsis|ᱠᱮᱨᱤᱭᱳᱯᱥᱤᱥ]], [[Nut (fruit)|ᱱᱟᱴ]], ᱟᱨ [[samara (fruit)|ᱥᱟᱢᱟᱨᱟ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱾<ref>Jones, Samuel B., and Arlene E. Luchsinger. 1979. ''Plant systematics. McGraw-Hill series in organismic biology''. New York: McGraw-Hill. p. 195.</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} {{refbegin|30em}} * {{cite book |editor1-last= |editor1-first= |editor2-last= |editor2-first= |editor3-last= |editor3-first= |title=Pods: wildflowers and weeds in their final beauty |date=1979 |publisher=Macmillan Publishing Company |edition=1st |location=New York, New York |publication-date=1980 |page=186 |language=en |isbn=0-684-15543-5 |last=Embertson |first=Jane |url=https://books.google.com/books?id=ooHwAAAAMAAJ |archive-date=2025-08-13 |access-date=2024-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250813154950/https://books.google.com/books?id=ooHwAAAAMAAJ |url-status=live }} * {{cite book |editor1-last=Heywood |editor1-first=Vernon Hilton |editor2-last=Moore |editor2-first=David Moresby |author-link1=Vernon Heywood |title=Current Concepts in Plant Taxonomy |date=1984 |publisher=[[Systematics Association]] |isbn=978-0-12-347060-7 |url=https://books.google.com/books?id=5A0lAQAAMAAJ |last= |first= |chapter=Microstructural Features of Seed Surface |pages=95–105 |chapter-url=https://archive.org/details/currentconceptsi0000unse_j7b0/page/94/mode/2up }} * [https://www.jstor.org/discover/10.2307/2421457?uid=3739432&uid=2129&uid=2&uid=70&uid=3737720&uid=4&sid=21103564645233 A.C. Martin. The Comparative Internal Morphology of Seeds. American Midland Naturalist Vol. 36, No. 3 (Nov., 1946), pp. 513–660] * [https://books.google.com/books?id=WBw_EJSRNrYC M.B. McDonald, Francis Y. Kwong (eds.). Flower Seeds: Biology and Technology. CABI, 2005.] {{ISBN|0-85199-906-9}} * [https://books.google.com/books?id=KreXLsSG0v8C Edred John Henry Corner. The Seeds of Dicotyledons. Cambridge University Press, 1976.] {{ISBN|0-521-20688-X}} * [https://books.google.com/books?id=pO0sAQAAMAAJ United States Forest Service. Woody Plant Seed Manual. 1948] * [https://web.archive.org/web/20140308062344/http://www.kew.org/ucm/groups/public/documents/document/kppcont_029192.pdf Stuppy, W. Glossary of Seed and Fruit Morphological Terms. Royal botanical gardens, Kew 2004] {{refend}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲᱠᱚ == {{Wiktionary|ᱡᱟᱝ}} {{Commons|Seeds}} *[http://www.seedbiology.de/index.html Royal Holloway, University of London: The Seed Biology Place] *[https://web.archive.org/web/20070528090503/http://www.kew.org/msbp/ The Millennium Seed Bank Project] Kew Garden's ambitious preservation project *[http://www.regjeringen.no/en/dep/lmd/campain/svalbard-global-seed-vault.html?id=462220 The Svalbard Global Seed Vault] – a backup facility for the world's seed banks *[http://5e.plantphys.net/article.php?ch=23&id=8&search=seed Plant Physiology online: Types of Seed Dormancy and the Roles of Environmental Factors] *[https://web.archive.org/web/20131226092844/http://grainscanada.gc.ca//guides-guides/identification/seeds-graines/sows-pogmb-3-eng.htm Canadian Grain Commission:Seed characters used in the identification of small oilseeds and weed seeds] *[https://web.archive.org/web/20141218084446/http://theseedsite.co.uk/ The Seed Site]: collecting, storing, sowing, germinating, and exchanging seeds, with pictures of seeds, seedpods and seedlings. *[https://plantfix.org/shop/ Plant Fix: Check out various plant seeds and learn more information about them] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220319083833/https://plantfix.org/shop/ |date=2022-03-19 }} c0xhlrqs03hycx1v82fjv763nelxsqv 190550 190549 2026-04-15T09:05:08Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 /* ᱦᱟᱨᱟ-ᱵᱩᱨᱩ */ 190550 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ}} [[File:Разнообразие семян.jpg|thumb|350px| ᱱᱟᱱᱟ-ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Micrograph|ᱢᱟᱭᱠᱨᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]]]] [[botany|ᱩᱫᱽᱵᱷᱤᱫ ᱥᱟᱬᱮᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ '''ᱡᱟᱝ''' ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ '''ᱵᱷᱨᱩᱬ''' (embryo) ᱟᱨ ᱥᱟᱺᱪᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱥᱴᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ 'ᱴᱮᱥᱴᱟ' (testa) ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱠᱷᱚᱞ ᱛᱮ ᱯᱚᱴᱚᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, '''ᱡᱟᱝ''' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱜᱮ [[Sowing|ᱮᱨ]] ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱪᱷᱚᱞᱠᱟᱹ (husk) ᱥᱮ [[tuber|ᱟᱹᱲᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱦᱮᱫ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱯᱟᱠᱚᱣ ᱟᱠᱟᱱ [[ovule|ᱰᱤᱢᱵᱚᱠ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ [[embryo sac|ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱛᱷᱤᱞᱤ]] ᱫᱚ [[pollen|ᱨᱮᱱᱩ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[sperm|ᱥᱩᱠᱨᱟᱬᱩ]] ᱛᱮ [[fertilization|ᱜᱟᱵᱷᱟᱣ]] ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ [[zygote|ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ]] ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱫᱚ ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱳ ᱫᱟᱨᱮ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱢᱟᱯ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱚᱨᱟ ᱜᱮ ᱡᱟᱝ ᱫᱟᱨᱮ ([[spermatophytes]]) ᱠᱚᱣᱟᱜ [[reproduction|ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[fern|ᱯᱷᱟᱨᱱ]], [[moss|ᱥᱮᱣᱞᱮ]] ᱟᱨ [[marchantiophyta|ᱞᱤᱵᱷᱟᱨᱣᱟᱨᱴᱥ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱡᱟᱝ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱨᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱜᱮ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[forest|ᱵᱤᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ [[grassland|ᱜᱷᱟᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ]] ᱟᱨ ᱞᱚᱞᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱲ [[climates|ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ]] ᱨᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ [[flowering plant|ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱰᱤᱢᱵᱟᱥᱚᱭ (ovary) ᱯᱟᱠᱚᱣ ᱠᱟᱛᱮ [[fruit|ᱡᱚ]] ᱵᱮᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱝ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱵᱚ "ᱡᱟᱝ" ᱵᱚᱱ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱨᱮ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱡᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱩᱨᱡᱚᱢᱩᱠᱷᱤ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱡᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱷᱚᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱜᱮ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱠᱷᱨᱤᱧᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱞ ᱫᱚ ᱯᱟᱥᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[stone fruits|ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱚ]] (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[peach|ᱯᱤᱪ]]) ᱨᱮ ᱡᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱷᱚᱨ ([[endocarp]]) ᱟᱥᱚᱞ ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱲᱦᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ [[Nut (fruit)|ᱱᱟᱴ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱝ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱷᱚᱞ ᱟᱱ ᱡᱚ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[acorn|ᱮᱠᱳᱨᱱ]] ᱥᱮ [[hazelnut|ᱦᱮᱡᱮᱞᱱᱟᱴ]] ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ == ᱯᱩᱭᱞᱩ [[Evolutionary history of plants#Colonization of land|ᱚᱛ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱔᱖᱘ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{Cite book|last=McGhee|first=George R. Jr.|url=https://books.google.com/books?id=wFqrAgAAQBAJ&pg=PA51|title=When the Invasion of Land Failed: The Legacy of the Devonian Extinctions|date=2013-11-12|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-16057-5|language=en}}</ref> ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱯᱳᱨ (spores) ᱛᱮ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[gymnosperms|ᱡᱤᱢᱱᱳᱥᱯᱟᱨᱢ]] ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱰᱤᱢᱵᱟᱥᱚᱭ (ovary) ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[Devonian|ᱰᱮᱵᱷᱳᱱᱤᱭᱟᱱ]] ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱮᱫ (᱔᱑᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱓᱕᱘ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ) ᱠᱚ ᱥᱤᱨᱡᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|author1=Mary Bagley|date=2014-02-22|title=Devonian Period: Climate, Animals & Plants|url=https://www.livescience.com/43596-devonian-period.html|access-date=2022-01-02|website=livescience.com|language=en}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮᱱᱟᱜ ᱡᱤᱢᱱᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ [[Pteridospermatophyta|ᱡᱟᱝ ᱯᱷᱟᱨᱱ]] ᱠᱚ [[Carboniferous|ᱠᱟᱨᱵᱳᱱᱤᱯᱷᱮᱨᱟᱥ]] ᱡᱩᱜᱽ (᱓᱕᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱙᱙ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ) ᱨᱮ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ; ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱫᱚ ᱰᱤᱢᱵᱚᱠ (ovules) ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ 'ᱠᱟᱯᱩᱞ' (cupule) ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ,<ref>{{Cite book|last=Bora|first=Lily|url=https://books.google.com/books?id=Z3ro0CxBVPgC&pg=PA45|title=Principles of Paleobotany|date=2010|publisher=Mittal Publications|isbn=978-81-8293-024-7|language=en}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚᱛᱮ ᱮᱥᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱟᱝ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱚᱜ ᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite book|last1=Taylor|first1=Edith L.|url=https://books.google.com/books?id=_29tNNeQKeMC&pg=PA511|title=Paleobotany: The Biology and Evolution of Fossil Plants|last2=Taylor|first2=Thomas N.|last3=Krings|first3=Michael|date=2009-01-21|publisher=Academic Press|isbn=978-0-08-055783-0|language=en}}</ref> ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱺᱪᱟᱣ (seed storage), ᱡᱤᱭᱟᱹᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ (viability) ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱽ-ᱦᱟᱥᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱥᱟ (hygrometric dependence) ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱟᱱ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * ᱑᱘᱓᱒ ᱨᱮ [[Augustin Pyramus de Candolle]]-ᱟᱜ ''Conservation des Graines'' ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱺᱪᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱓-ᱵᱷᱚᱞᱤᱭᱩᱢ ᱟᱱᱟᱜ ''Physiologie végétale, ou Exposition des forces et des fonctions vitales des végétaux'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ (᱑᱘᱓᱒, v. ᱒, pp. ᱖᱑᱘–᱖᱒᱖, ᱯᱮᱨᱤᱥ);<ref name="Justice">{{cite book |last1=Justice |first1=Oren L. |last2=Bass |first2=Louis N. |title=Principles and Practices of Seed Storage |date=April 1978 |publisher=United States Agriculture Department |location=Washington, D.C. |page=252 |edition=Agriculture Handbook No. 506 |url=https://naldc.nal.usda.gov/download/CAT87208646/PDF |access-date=7 February 2023 |archive-date=7 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207154214/https://naldc.nal.usda.gov/download/CAT87208646/PDF }}</ref> (ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ, "ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱟᱬᱮᱥ, ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱟᱹᱛ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ") * ᱑᱘᱔᱖ ᱨᱮ Augustin de Candolle ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱤᱭᱟᱹᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ (viability) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "Sur la durée relative de la faculté de germer des graines appartenant à diverses familles" ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ (''[[Annales des Sciences Naturelles]]; Botanique'', ᱑᱘᱔᱖, III ᱖: ᱓᱗᱓–᱓᱘᱒);<ref name="Justice" /> (ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ, "ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱᱚᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ") * ᱑᱘᱙᱗ ᱨᱮ Victor Jodin ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱽ ᱡᱚᱠᱷᱟ (hygrometric studies) ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ (''Annales Agronomiques'', ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱑᱘᱙᱗)<ref name="Guppy">{{cite book |last1=Guppy |first1=Henry B. |title=Studies in Seeds and Fruits |date=1912 |publisher=Williams and Norgate |location=London, England |pages=147–150 |url=https://archive.org/details/studiesinseedsfr00guppuoft |access-date=5 February 2023 }}</ref> * ᱑᱙᱑᱒ ᱨᱮ [[Henry B. Guppy]]-ᱟᱜ ᱕᱒᱘ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱟᱱᱟᱜ "''Studies in Seeds and Fruits- An Investigation with the Balance''" (᱑᱙᱑᱒, ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ, ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ); ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ''Science'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮ ᱪᱟᱨᱪᱟ ᱞᱮᱱᱟ (ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱑᱔, ᱣᱟᱥᱤᱝᱴᱚᱱ, ᱰᱤ.ᱥᱤ.)<ref>{{cite journal |last1=Harshberger |first1=John W. |title=Book Review: Scientific Books |journal=Science |date=June 12, 1914 |volume=39 |issue=1015 |pages=873–874 |doi=10.1126/science.39.1015.873|url=https://zenodo.org/record/1559849 }}</ref> == ᱦᱟᱨᱟᱼᱵᱩᱨᱩ == [[File:Seed Development Cycle.svg|thumb|right|'''ᱡᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟ-ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱚ''': {{Col-begin}} {{Col-break}} '''I''' ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ (Zygote)<br /> '''II''' ᱯᱨᱳ-ᱮᱢᱵᱽᱨᱟᱭᱳ (Proembryo)<br /> '''III''' ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱟᱱᱟᱜ (Globular) {{Col-break}} '''IV''' ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱟᱱᱟᱜ (Heart)<br /> '''V''' ᱴᱚᱨᱯᱮᱰᱳ (Torpedo)<br /> '''VI''' ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱨᱩᱬ (Mature Embryo) {{col-end}} '''ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱚ''': ''᱑. ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱒. ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ ᱓. ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱔. ᱥᱟᱥᱯᱮᱱᱥᱚᱨ ᱕. ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (Cotyledons) ᱖. ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱢᱮᱨᱤᱥᱴᱮᱢ ᱗. ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱢᱮᱨᱤᱥᱴᱮᱢ ᱘. ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱨᱮᱦᱮᱫ (Radicle) ᱙. ᱦᱟᱭᱯᱳᱠᱳᱴᱟᱭᱤᱞ ᱑᱐. ᱮᱯᱤᱠᱳᱴᱟᱭᱤᱞ ᱑᱑. ᱡᱟᱝ ᱠᱷᱚᱞ (Seed Coat)''']] [[Angiosperm|ᱮᱱᱡᱤᱭᱳᱥᱯᱟᱨᱢ]] (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ "ᱮᱥᱮᱫ ᱡᱟᱝ" ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱥᱮ ᱡᱤᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱚ (fruit) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱝ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱥᱮᱫ ᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱡᱚ ᱨᱮᱫᱚ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱟᱨ ᱡᱤᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱛᱷᱚᱨ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱢᱱᱳᱥᱯᱟᱨᱢ (gymnosperms) ᱨᱮᱫᱚ ᱡᱟᱝ ᱮᱥᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱵᱟᱝ ᱵᱮᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱠᱳᱱ (cones) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱤᱥ ᱨᱮ "ᱱᱟᱝᱜᱟ" (naked) ᱜᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱠᱳᱱᱤᱯᱷᱟᱨ (conifer) ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱫᱚ ᱡᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱣᱚᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱳᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱞ ᱛᱮ ᱯᱚᱴᱚᱢᱚᱜ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱮᱱᱡᱤᱭᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ: (᱑) ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱨᱩᱬ (embryo), (᱒) ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ (endosperm), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱴᱨᱤᱯᱞᱚᱭᱰ (triploid) ᱠᱟᱱᱟ, (᱓) ᱰᱤᱢᱵᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱳ ᱫᱟᱨᱮ ᱴᱤᱥᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱝ ᱠᱷᱚᱞ ᱾ ᱮᱱᱡᱤᱭᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟ-ᱵᱩᱨᱩ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ [[double fertilization|ᱰᱟᱵᱚᱞ ᱯᱷᱟᱨᱴᱤᱞᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ]] ᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱺᱰᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱢᱮᱴ ᱫᱚ ᱵᱤᱞᱤ (egg cell) ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱳᱥ (central cell) ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱜᱟᱵᱷᱟᱣ (fertilization) ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱮ ᱡᱟᱭᱜᱳᱴ ᱫᱚ ᱰᱷᱮᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱴᱤᱥᱩ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱥᱩ ᱜᱮ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱩᱭ ᱚᱢᱚᱱ (germination) ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱣᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ == ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱟᱨ ᱧᱮᱞᱚᱜ (Shape and appearance) == ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱱᱟ-ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱜᱮᱭᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ === ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ === * '''ᱵᱷᱮᱸᱰᱮ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ''' ({{visible anchor|Reniform|text=reniform}}) – ᱠᱤᱰᱱᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱞᱳᱵᱽ (lobes) ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ * '''ᱪᱚᱠᱳ/ᱵᱚᱨᱜᱟᱠᱟᱨ''' ᱥᱮ '''ᱟᱭᱚᱛᱟᱠᱟᱨ''' (Oblong) – ᱠᱳᱬ ᱟᱱᱟᱜ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱚᱥᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ * '''ᱛᱮᱠᱳᱬᱟ''' (Triangular) – ᱯᱮᱭᱟ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱟᱱᱟᱜ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱥᱮᱫ ᱰᱷᱮᱨ ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ * '''ᱰᱤᱢᱵᱟᱠᱟᱨ''' (Elliptic ᱥᱮ Ovate) – ᱵᱤᱞᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.anbg.gov.au/cpbr/cd-keys/peakey/key/The%20Pea%20Key/Media/Html/165_seed_shape.html|title=Seed shape|work=anbg.gov.au|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140226052530/https://www.anbg.gov.au/cpbr/cd-keys/peakey/key/The%20Pea%20Key/Media/Html/165_seed_shape.html|archive-date=2014-02-26}}</ref> * '''ᱰᱤᱥᱠᱳᱭᱮᱰ''' (Discoid) – ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱰᱤᱥᱠ ᱥᱮ ᱛᱷᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱴᱟ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ * '''ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ''' (Globose) – ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱥᱮ [[Sphere|ᱜᱳᱞᱚᱠ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱾ * '''ᱥᱟᱵᱽ-ᱜᱞᱳᱵᱳᱥ''' (Subglobose) – ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱜᱳᱞᱚᱠ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱨᱚᱝ, ᱚᱱᱚᱞ (texture) ᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ '''ᱥᱴᱨᱟᱭᱮᱴ''' (Striate) ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱜᱟᱨ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱝ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱟᱨ ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ (brown) ᱜᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱦᱤᱥ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱷᱚᱥᱠᱷᱚᱥᱟ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱞ ᱡᱩᱫᱤ ᱠᱚᱨᱠ (cork) ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ '''ᱥᱩᱵᱮᱨᱳᱥ''' (suberose) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱥᱟᱠᱷᱟ (Structure) == [[File:Dycotyledon seed diagram-en.svg|thumb|ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱷᱮᱸᱰᱮ ᱡᱟᱝ ([[dicot]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾]] [[File:Budowa nasienia-dwuliscienne.svg|thumb|upright|ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱨ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (dicot) ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ: (a) ᱡᱟᱝ ᱠᱷᱚᱞ, (b) [[endosperm|ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ]], (c) [[cotyledon|ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ]], (d) ᱦᱟᱭᱯᱳᱠᱳᱴᱟᱭᱤᱞ ᱾]] ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱡᱟᱝ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱦᱤᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ: # ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ [[embryo|ᱵᱷᱨᱩᱬ]] (embryo); # ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱝ ᱠᱷᱚᱞ (seed coat) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱢᱤᱫ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (monocotyledons) ᱟᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱨ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱥᱟᱺᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ '''[[endosperm|ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ]]''' ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ === ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱠᱚᱢ === ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱚᱠᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ (ᱢᱟᱨᱴᱤᱱ ᱑᱙᱔᱖) ᱾<ref name="Gerhard Leubner-2015">{{citation |url=http://www.seedbiology.de/evolution2.asp |title=The Seed Biology Place |publisher=Gerhard Leubner Lab, Royal Holloway, University of London |access-date=13 October 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924100016/http://www.seedbiology.de/evolution2.asp |archive-date=24 September 2015 }}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱩᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱥᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱬ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱝ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱨᱩᱬ (embryo) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱩᱯᱟᱛ (ratio) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (cotyledons) ᱫᱚ ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱥᱴᱤ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱮ ᱥᱳᱥᱚᱬ ᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱭ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Gerhard Leubner-2015" /> ᱢᱤᱫ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (monocotyledons) ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱞᱮᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱨ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ (dicotyledons) ᱨᱮ ᱜᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱡᱤᱢᱱᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱨᱮ ᱵᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱ (linear ᱟᱨ spatulate) ᱡᱟᱝ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=uGJL_Ys6wlQC |title=Seeds: Ecology, Biogeography, and Evolution of Dormancy and Germination |isbn=978-0-12-080263-0 |page=27 |last1=Baskin |first1=Carol C. |last2=Baskin |first2=Jerry M. |year=2001 |publisher=Elsevier}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱜᱩᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ: ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ (morphology), ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱨᱤᱢᱟᱬ ᱟᱨ ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱾ [[File:Monocot dicot seed.svg|thumb|ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱵᱟᱨ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ ᱡᱟᱝ (᱑) ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱫ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ ᱡᱟᱝ (᱒) ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱾ A. [[Scutellum (botany)|ᱥᱠᱩᱴᱮᱞᱟᱢ]] B. [[Cotyledon|ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ]] C. ᱦᱤᱞᱟᱢ (Hilum) D. ᱯᱞᱩᱢᱩᱞ (Plumule) E. ᱨᱮᱰᱤᱠᱚᱞ (Radicle) F. [[Endosperm|ᱮᱱᱰᱳᱥᱯᱟᱨᱢ]]]] [[File:Comparison of Monocotyledons and Dicotyledons.png|thumb|[[monocotyledons|ᱢᱤᱫ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ]] ᱟᱨ [[dicotyledons|ᱵᱟᱨ-ᱵᱤᱡᱽᱯᱚᱛᱨᱚ]] ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟ]] == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ == ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ [[embryo|ᱵᱷᱨᱩᱬ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ, ᱱᱟᱣᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ [[biological dispersal|ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ]], ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ [[dormancy|ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ (ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ)]] ᱾ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱨᱮ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱩᱯᱟᱹᱭ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ [[sexual reproduction|ᱞᱮᱝᱜᱤᱠ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ [[phenotype|ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ]] ᱮ ᱥᱤᱨᱡᱟᱹᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ [[natural selection|ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]] ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ [[endophyte|ᱮᱱᱰᱳᱯᱷᱟᱭᱴᱤᱠ]] ᱢᱟᱭᱠᱨᱳ-ᱚᱨᱜᱟᱱᱤᱡᱚᱢ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱠᱚᱨᱟᱣᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱮᱢᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱾<ref>{{cite journal | vauthors = Matsumoto H, Fan X, Wang Y, Kusstatscher P, Duan J, Wu S, Chen S, Qiao K, Wang Y, Ma B, Zhu G, Hashidoko Y, Berg G, Cernava T, Wang M | display-authors = 6 | title = Bacterial seed endophyte shapes disease resistance in rice | journal = Nature Plants | volume = 7 | pages = 60–72 | date = January 2021 | issue = 1 | doi = 10.1038/s41477-020-00826-5 | pmid = 33398157 | bibcode = 2021NatPl...7...60M | s2cid = 230508404 }}</ref> === ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ (Embryo nourishment) === ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱥᱮ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱫᱟᱨᱮ ᱮ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱮ ᱮᱢᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱯᱳᱨ (spore) ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ ᱰᱷᱮᱨ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱥᱟᱺᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱵᱷᱨᱩᱬ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱳᱥ (multicellular) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ === ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ === ᱡᱟᱱᱣᱟ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱥ ᱴᱷᱟᱶ ᱯᱟᱸᱡᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱛᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ, ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱟ-ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱥ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱢᱟ ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱛᱮ ᱯᱷᱟᱴᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱝ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ '''ᱰᱮᱦᱤᱥᱮᱱᱴ''' (dehiscent) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ [[Capsule (fruit)|ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ]], [[Follicle (fruit)|ᱯᱷᱳᱞᱤᱠᱚᱞ]], [[legume|ᱫᱟᱹᱞ ᱡᱟᱹᱛ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱯᱷᱟᱴᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ '''ᱤᱱᱰᱮᱦᱤᱥᱮᱱᱴ''' (indehiscent) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[achene|ᱮᱠᱤᱱ]], [[Caryopsis|ᱠᱮᱨᱤᱭᱳᱯᱥᱤᱥ]], [[Nut (fruit)|ᱱᱟᱴ]], ᱟᱨ [[samara (fruit)|ᱥᱟᱢᱟᱨᱟ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱾<ref>Jones, Samuel B., and Arlene E. Luchsinger. 1979. ''Plant systematics. McGraw-Hill series in organismic biology''. New York: McGraw-Hill. p. 195.</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} {{refbegin|30em}} * {{cite book |editor1-last= |editor1-first= |editor2-last= |editor2-first= |editor3-last= |editor3-first= |title=Pods: wildflowers and weeds in their final beauty |date=1979 |publisher=Macmillan Publishing Company |edition=1st |location=New York, New York |publication-date=1980 |page=186 |language=en |isbn=0-684-15543-5 |last=Embertson |first=Jane |url=https://books.google.com/books?id=ooHwAAAAMAAJ |archive-date=2025-08-13 |access-date=2024-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250813154950/https://books.google.com/books?id=ooHwAAAAMAAJ |url-status=live }} * {{cite book |editor1-last=Heywood |editor1-first=Vernon Hilton |editor2-last=Moore |editor2-first=David Moresby |author-link1=Vernon Heywood |title=Current Concepts in Plant Taxonomy |date=1984 |publisher=[[Systematics Association]] |isbn=978-0-12-347060-7 |url=https://books.google.com/books?id=5A0lAQAAMAAJ |last= |first= |chapter=Microstructural Features of Seed Surface |pages=95–105 |chapter-url=https://archive.org/details/currentconceptsi0000unse_j7b0/page/94/mode/2up }} * [https://www.jstor.org/discover/10.2307/2421457?uid=3739432&uid=2129&uid=2&uid=70&uid=3737720&uid=4&sid=21103564645233 A.C. Martin. The Comparative Internal Morphology of Seeds. American Midland Naturalist Vol. 36, No. 3 (Nov., 1946), pp. 513–660] * [https://books.google.com/books?id=WBw_EJSRNrYC M.B. McDonald, Francis Y. Kwong (eds.). Flower Seeds: Biology and Technology. CABI, 2005.] {{ISBN|0-85199-906-9}} * [https://books.google.com/books?id=KreXLsSG0v8C Edred John Henry Corner. The Seeds of Dicotyledons. Cambridge University Press, 1976.] {{ISBN|0-521-20688-X}} * [https://books.google.com/books?id=pO0sAQAAMAAJ United States Forest Service. Woody Plant Seed Manual. 1948] * [https://web.archive.org/web/20140308062344/http://www.kew.org/ucm/groups/public/documents/document/kppcont_029192.pdf Stuppy, W. Glossary of Seed and Fruit Morphological Terms. Royal botanical gardens, Kew 2004] {{refend}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲᱠᱚ == {{Wiktionary|ᱡᱟᱝ}} {{Commons|Seeds}} *[http://www.seedbiology.de/index.html Royal Holloway, University of London: The Seed Biology Place] *[https://web.archive.org/web/20070528090503/http://www.kew.org/msbp/ The Millennium Seed Bank Project] Kew Garden's ambitious preservation project *[http://www.regjeringen.no/en/dep/lmd/campain/svalbard-global-seed-vault.html?id=462220 The Svalbard Global Seed Vault] – a backup facility for the world's seed banks *[http://5e.plantphys.net/article.php?ch=23&id=8&search=seed Plant Physiology online: Types of Seed Dormancy and the Roles of Environmental Factors] *[https://web.archive.org/web/20131226092844/http://grainscanada.gc.ca//guides-guides/identification/seeds-graines/sows-pogmb-3-eng.htm Canadian Grain Commission:Seed characters used in the identification of small oilseeds and weed seeds] *[https://web.archive.org/web/20141218084446/http://theseedsite.co.uk/ The Seed Site]: collecting, storing, sowing, germinating, and exchanging seeds, with pictures of seeds, seedpods and seedlings. *[https://plantfix.org/shop/ Plant Fix: Check out various plant seeds and learn more information about them] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220319083833/https://plantfix.org/shop/ |date=2022-03-19 }} 1w1ej3gqp7zfxxixb9769texc4kxy4q ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱢᱩᱱᱰᱟ 0 21000 190534 182023 2026-04-15T08:02:58Z MT731 2184 190534 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱢᱩᱱᱰᱟ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱨᱟᱢᱮᱥᱚᱨ ᱢᱩᱱᱰᱟ | birth_date = {{birth date and age|1991|11|07|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | death_date = | death_place = | nickname = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢᱼᱛᱮ ᱵᱮᱴ | bowling = ᱞᱮᱜᱽᱵᱨᱮᱠ ᱜᱩᱜᱽᱞᱤ | role = ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | family = | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱕ | date = ᱒᱖ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱖ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/815083.html Cricinfo }} '''ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱨᱟᱢᱮᱥᱚᱨ ᱢᱩᱱᱰᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱑, [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱤᱠᱮᱴᱠᱤᱯᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/india/content/player/815083.html |title=Subroto Ghosh |accessdate=26 May 2016|work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱫᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>[http://www.telegraphindia.com/1150102/jsp/jharkhand/story_6251.jsp#.V0cQ7JF97IU First tribal player in state Ranji squad]</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo}} * {{Cricketarchive|id=253643}} {{DEFAULTSORT:ᱢᱩᱱᱰᱟ, ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 05o34u7nx59jsbyfulff14vkh6bouig 190535 190534 2026-04-15T08:03:21Z MT731 2184 190535 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱢᱩᱱᱰᱟ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱨᱟᱢᱮᱥᱚᱨ ᱢᱩᱱᱰᱟ | birth_date = {{birth date and age|1991|11|07|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | death_date = | death_place = | nickname = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢᱼᱛᱮ ᱵᱮᱴ | bowling = ᱞᱮᱜᱽᱵᱨᱮᱠ ᱜᱩᱜᱽᱞᱤ | role = ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | family = | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱕ | date = ᱒᱖ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱖ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/815083.html Cricinfo }} '''ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱨᱟᱢᱮᱥᱚᱨ ᱢᱩᱱᱰᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱑, [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱤᱠᱮᱴᱠᱤᱯᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/india/content/player/815083.html |title=Subroto Ghosh |accessdate=26 May 2016|work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱫᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>[http://www.telegraphindia.com/1150102/jsp/jharkhand/story_6251.jsp#.V0cQ7JF97IU First tribal player in state Ranji squad]</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo}} * {{Cricketarchive|id=253643}} {{DEFAULTSORT:ᱢᱩᱱᱰᱟ, ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 2wyvpagg73zhxb04py0aco4oybfrg3y ᱤᱥᱟᱱ ᱠᱤᱥᱟᱱ 0 22297 190487 182514 2026-04-15T06:28:40Z MT731 2184 190487 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱤᱥᱟᱱ ᱠᱤᱥᱟᱱ | image = Ishan Kishan.jpg | caption = ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱠᱤᱥᱟᱱ | country = ᱫᱤᱥᱚᱢ | birth_date = {{birth date and age|1998|7|18|df=yes}} | birth_place = [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | height = ᱕ ᱯᱷᱤᱴ ᱖ ᱤᱸᱪ<ref>{{Cite web|first=Tim|last=Wigmore|title=The future is tall|url=https://www.thecricketmonthly.com/story/1298797/the-cricket-monthly---taller-batters-might-dominate-t20-cricket-in-the-future|date=2 February 2022|website=[[Cricinfo]]|quote=Kishan, the more rounded batter, is 5ft 6in.}}</ref> | nickname = ᱯᱚᱠᱮᱴ ᱰᱟᱭᱱᱮᱢᱚ<ref>{{Cite web |date=2020-11-14 |title=Ishan Kishan - The pocket dynamo conquers the stage |url=https://www.mumbaiindians.com/news/ishan-kishan-the-pocket-dynamo-conquers-the-stage |access-date=2023-01-16 |website=Mumbai Indians |language=en}}</ref> | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱞᱮᱜᱽ ᱵᱨᱮᱠ | role = ᱵᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ-ᱵᱮᱴᱢᱮᱱ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = {{nowrap|᱒᱐᱑᱔–ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ}} | club2 = [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛ ᱞᱟᱭᱚᱸᱥ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱖–᱒᱐᱑᱗ | club3 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱘–ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | international = true | internationalspan = ᱒᱐᱒᱑–ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | onetest = | testdebutdate = | testdebutyear = | testdebutagainst = | testcap = | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = ᱑᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ | odidebutyear = ᱒᱐᱒᱑ | odidebutagainst = ᱥᱨᱤ ᱞᱚᱝᱠᱟ | odicap = ᱒᱓᱕ | lastodidate = ᱑᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ | lastodiyear = ᱒᱐᱑᱓ | lastodiagainst = ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ | odishirt = ᱓᱒ | T20Idebutdate = ᱑᱔ ᱢᱟᱨᱪ | T20Idebutyear = ᱒᱐᱒᱑ | T20Idebutagainst = ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ | T20Icap = ᱘᱔ | lastT20Idate = ᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | lastT20Iyear = ᱒᱐᱒᱓ | lastT20Iagainst = ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ | T20Ishirt = 32 | columns = 4 | hidedeliveries = true | column1 = ODI | matches1 = 14 | runs1 = 510 | bat avg1 = 42.50 | 100s/50s1 = 1/3 | top score1 = 210 | catches/stumpings1 = 5/2 | column2 = [[T20 international|T20I]] | matches2 = 27 | runs2 = 653 | bat avg2 = 25.11 | 100s/50s2 = 0/4 | top score2 = 89 | catches/stumpings2 = 12/2 | column3 = FC | matches3 = 48 | runs3 = 2,985 | bat avg3 = 38.76 | 100s/50s3 = 6/16 | top score3 = 273 | catches/stumpings3 = 99/11 | column4 = LA | matches4 = 91 | runs4 = 3,059 | bat avg4 = 37.76 | 100s/50s4 = 5/15 | top score4 = 210 | catches/stumpings4 = 93/11 | date = ᱒᱔ ᱢᱟᱨᱪ | year = ᱒᱐᱒᱓ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/720471.html ESPNCricinfo }} '''ᱤᱥᱟᱱ ᱯᱨᱚᱬᱚᱵᱽ ᱠᱤᱥᱟᱱ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱤᱠᱮᱴᱠᱤᱯᱟᱨ ᱟᱨ ᱵᱮᱴᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱱᱮᱡᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱴᱤᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱬᱛᱮᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="India">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/icc-under-19-world-cup-2016/content/story/954021.html |title=Ishan Kishan to lead India at U19 World Cup |access-date=22 December 2015 |work=ESPNCricinfo}}</ref> ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ (ODI) ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱑᱓᱑ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱒᱑᱐ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱤᱫ ODI ᱡᱚᱲᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟ ᱭᱤᱡ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱟᱹᱡ ᱩᱢᱚᱨ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱛᱟᱹᱯᱤᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱯᱩᱭᱞᱩ ODI ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱫᱚ ᱡᱚᱲᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="ht-2022">{{Cite web |date=10 December 2022 |title=10 sixes, 24 fours: Full list of records broken by Ishan Kishan during monster knock of 210 in India vs Bangladesh ODI |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/ten-sixes-24-fours-full-list-of-records-broken-by-ishan-kishan-during-his-monster-innings-of-210-vs-bangladesh-101670663294208-amp.html |website=[[Hindustan Times]] |place=New Delhi}}</ref> ==ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱤᱥᱟᱱ ᱠᱤᱥᱟᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱩᱢᱤᱦᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱯᱨᱚᱬᱚᱵᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱯᱟᱱᱰᱮ ᱫᱚ [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱞᱰᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/profile-of-ishan-kishan-making-of-cricketer-ishan-kishan-7230202/ |title=Making of Ishan Kishan |work=Indian Express |date=16 March 2021 |access-date=16 March 2021}}</ref> ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮᱥᱚᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱞ ᱵᱚᱨᱰ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱟᱱ ᱢᱩᱫᱫᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱯᱩᱲᱥᱤ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="IBN Live">{{cite news|last=Kumar|first=Amrendra|url=http://www.ibnlive.com/cricketnext/news/ishan-kishan-is-a-mixture-of-ms-dhoni-and-adam-gilchrist-1180721.html|title=Ishan Kishan is a mixture of MS Dhoni and Adam Gilchrist|access-date=24 December 2015|work=IBN Live cricket next|archive-date=13 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160113185641/http://www.ibnlive.com/cricketnext/news/ishan-kishan-is-a-mixture-of-ms-dhoni-and-adam-gilchrist-1180721.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Wisden India">{{cite news |last=Thygarajan |first=Roshan |url=http://www.wisdenindia.com/cricket-article/ishan-kishan-cool-head-shades-dhoni-sehwag-kohli/192215 |title=Ishan Kishan: Cool head with shades of Dhoni, Sehwag and Kohli |access-date=24 December 2015 |work=Wisden India |archive-url=https://web.archive.org/web/20151224104429/http://www.wisdenindia.com/cricket-article/ishan-kishan-cool-head-shades-dhoni-sehwag-kohli/192215 |archive-date=24 December 2015 |url-status=dead }}</ref> ==ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱒᱗᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱟᱣᱟ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news | url = http://www.espncricinfo.com/ranji-trophy-2016-17/content/story/1065212.html | title = Ishan Kishan's 273 for Jharkhand | work = ESPN Cricinfo | access-date = 9 November 2016}}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.espncricinfo.com/ranji-trophy-2016-17/engine/match/1053573.html | title = Ranji Trophy: Delhi v Jharkhand at Thumba, Nov 5-8, 2016 | work = ESPN Cricinfo | access-date = 9 November 2016}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱑᱗-᱑᱘ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱜᱽᱨᱚᱱᱤ ᱨᱟᱱ-ᱥᱠᱚᱨᱚᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱔᱘᱔ ᱨᱟᱱ<ref name="Ranji1718">{{cite news |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12014;team=1636;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2017/18: Jharkhand batting and bowling averages |publisher=ESPN Cricinfo |access-date=3 April 2018}}</ref> ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱨᱮ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱔᱐᱕ ᱨᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12591;team=6558;type=tournament |title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 - Jharkhand: Batting and bowling averages |work=ESPN Cricinfo |access-date=18 October 2018}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱫᱮᱣᱫᱷᱟᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱥᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ,<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1162570.html |title=Rahane, Ashwin and Karthik to play Deodhar Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=19 October 2018}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web |title=Deodhar Trophy final showcases India's batting riches |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/25097931/deodhar-trophy-final-showcases-india-batting-riches |access-date=3 January 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱥᱮᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱡᱟᱹᱢᱢᱩ-ᱠᱟᱹᱥᱢᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱱᱟᱵᱟᱫᱽ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26051859/rahul-shukla-five-ishan-kishan-ton-headline-big-jharkhand-win |title=Rahul Shukla five-for, Ishan Kishan ton headline big Jharkhand win |work=ESPN Cricinfo |access-date=22 February 2019}}</ref> ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ, ᱢᱟᱱᱤᱯᱩᱨ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱵᱮᱠ-ᱴᱩ-ᱵᱮᱠ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱟᱵᱟᱫᱽ ᱑᱑᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/syed-mushtaq-ali-trophy-t20-ishan-kishan-cracks-second-straight-ton-as-jharkhand-scores-3rd-win/articleshow/68137620.cms |title=Syed Mushtaq Ali Trophy T20: Ishan Kishan cracks second straight ton as Jharkhand scores 3rd win |work=The Times of India |access-date=24 February 2019}}</ref> ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙-᱒᱐ ᱫᱟᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱤ<ref>{{cite news |url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27331972/shubman-gill-priyank-panchal-faiz-fazal-lead-duleep-trophy-sides |title=Shubman Gill, Priyank Panchal and Faiz Fazal to lead Duleep Trophy sides |work=ESPN Cricinfo |access-date=6 August 2019}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.cricketcountry.com/news/duleep-trophy-2019-shubman-gill-faiz-fazal-and-priyank-panchal-to-lead-duleep-trophy-2019-squad-fixtures-schedule-876560 |title=Duleep Trophy 2019: Shubman Gill, Faiz Fazal and Priyank Panchal to lead as Indian domestic cricket season opens |work=Cricket Country |access-date=6 August 2019}}</ref> ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱰ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱮ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/deodhar-trophy-2019-squads-india-a-india-b-india-c-parthiv-patel-shubman-gill-anuma-vihari-ranchi/article29788595.ece |title=Deodhar Trophy 2019: Hanuma Vihari, Parthiv, Shubman to lead; Yashasvi earns call-up |work=SportStar |date=24 October 2019 |access-date=25 October 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞ ᱒᱐᱒᱐-᱒᱑ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱤᱱ, ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱑᱗᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱔᱒᱒ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱥᱠᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ishan-kishan-173-runs-94-balls-vijay-hazare-trophy-jharkhand-422-for-9-highest-total-domestic-cricket-50-over-1771252-2021-02-20 |title=Ishan Kishan hits 173 vs MP as Jharkhand post highest total by an Indian domestic side in 50-over cricket |work=India Today |access-date=20 February 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/ishan-kishan-hits-173-jharkhand-smash-highest-ever-total-of-vijay-hazare-trophy-against-madhya-pradesh-101613807883434.html |title=Ishan Kishan hits 173, Jharkhand smash highest-ever total of Vijay Hazare Trophy against Madhya Pradesh |work=Hindustan Times |date=20 February 2021 |access-date=20 February 2021}}</ref> ==ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ== ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛ ᱞᱟᱭᱚᱸᱥ ᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite news|title=List of players sold and unsold at IPL auction 2016|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2016/content/story/969473.html|accessdate=19 April 2016|work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |access-date=27 January 2018 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱨᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱭᱤᱡ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱔ ᱢᱮᱪ<ref>{{Cite news|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13533;team=4346;type=tournament|title=MI Most Runs in IPL 2020|publisher=Cricinfo|access-date=2023-04-04|archive-date=2022-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115152058/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13533;team=4346;type=tournament|url-status=dead}}</ref> ᱨᱮ ᱕᱑᱖ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱪᱷᱟᱠᱠᱟ ᱴᱷᱚᱠᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=11 November 2020|title=IPL 2020 Award Winners: Orange Cap, Purple Cap, Fairplay and other award winners|url=https://indianexpress.com/article/sports/ipl/ipl-2020-award-winners-orange-cap-purple-cap-fairplay-and-other-award-winners-7046732/|access-date=11 November 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> ᱒᱐᱒᱒ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ, ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸᱭ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱫᱚ ᱑᱕.᱒᱕ ᱠᱚᱨᱚᱲ (ᱭᱩ.ᱮᱥ. $ ᱑.᱙ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ) ᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ [[ᱡᱩᱵᱷᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱦᱨᱚᱜᱽ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/ipl/ipl-auction/ipl-auction-2022-live-updates-day-1/article38413730.ece |access-date=12 February 2022 |title= IPL Auction 2022 highlights: Kishan, Chahar, Iyer top deals of day 1; Avesh becomes most expensive Indian uncapped player|work=Sportstar|date=12 February 2022 |publisher=The Hindu}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ-᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ (ᱴᱤ᱒᱐ᱤ) ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/articles/2021/news/150315/india-s-squad-for-paytm-t20i-series-announced |title=India's squad for Paytm T20I series announced |work=Board of Control for Cricket in India |access-date=19 February 2021}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱞ-ᱟᱯ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|title=Ishan Kishan In the Indian Squad for the T20 series against England|url=https://sixsports.in/india-squad-against-england-for-the-upcoming-t20/|website=sixsports.in|date=22 February 2021|access-date=4 April 2023|archive-date=15 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115152057/https://sixsports.in/india-squad-against-england-for-the-upcoming-t20/|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱔ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱓᱒ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱕᱖ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Debut">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243389.html |title=2nd T20I (N), Ahmedabad, Mar 14 2021, England tour of India |work=ESPN Cricinfo |access-date=14 March 2021}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱯᱞᱮᱭᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱢᱮᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/56394537 |title=India v England: Virat Kohli & Ishan Kishan shine in second T20 |work=BBC Sport |access-date=14 March 2021}}</ref> ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ (ODI) ᱟᱨ T20I ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/sri-lanka-vs-india-2021-shikhar-dhawan-to-captain-india-on-limited-overs-tour-of-sri-lanka-1265911 |title=Shikhar Dhawan to captain India on limited-overs tour of Sri Lanka |work=ESPN Cricinfo |access-date=10 June 2021}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱡᱷᱚᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱣᱟᱱᱰᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟ, ᱔᱒ ᱵᱚᱞᱚ ᱨᱮ ᱕᱙ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262755.html |title=1st ODI (D/N), Colombo (RPS), Jul 18 2021, India tour of Sri Lanka |work=ESPN Cricinfo |access-date=18 July 2021}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱒᱑ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱠᱚᱲᱟ ᱴᱤ᱒᱐ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/india-s-2021-t20-world-cup-squad-r-ashwin-picked-ms-dhoni-mentor-1276821 |title=India's T20 World Cup squad: R Ashwin picked, MS Dhoni mentor |work=ESPN Cricinfo |access-date=8 September 2021}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱡᱷᱚᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ<ref>{{Cite web |title=Shreyas 113*, Kishan 93 give India dominating win in Ranchi and level series 1-1 |url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-in-india-2022-23-1327499/india-vs-south-africa-2nd-odi-1327510/match-report |access-date=2022-10-09 |website=ESPNcricinfo}}</ref> ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ODI ᱢᱮᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱠᱚᱨ ᱙᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱒᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱑᱔᱕ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱩᱢᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱟᱹᱡ ᱩᱢᱚᱨ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱛᱟᱹᱯᱤᱥ ᱥᱠᱚᱨᱤᱡ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱡᱚᱲᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱓᱑ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱒᱑᱐ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ,<ref name=":0">{{Cite web |date=10 December 2022 |title=Ishan Kishan Breaks Chris Gayle's Record, Becomes Fastest Batter to Score Double Century in ODIs |url=https://www.probatsman.com/ind-vs-ban-ishan-kishan-breaks-chris-gayles-record-becomes-fastest-batter-to-score-double-century-in-odis |access-date=10 December 2022 |website=ProBatsman}}</ref> ᱑᱒᱖ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱐ ᱨᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱨᱤᱥ ᱜᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱓᱘ ᱵᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰᱮ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=":0" /> ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱣᱟᱱᱰᱮ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱫᱚ ᱡᱚᱲᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ,<ref name=ht-2022 /> ᱟᱨ ᱣᱟᱱᱰᱮ ᱨᱮ ᱡᱚᱲᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱭᱤᱡ ᱯᱩᱱᱤᱡ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Ishan Kishan's knock against Bangladesh sees him enter the record books |url=https://www.icc-cricket.com/news/2980520 |access-date=2022-12-10 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=720471}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱤᱥᱟᱱ, ᱤᱥᱟᱱ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛ ᱞᱟᱭᱚᱸᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱠᱚ]] p5d4a2d22bi1my8pmcub6tixh3l3lep 190510 190487 2026-04-15T07:28:55Z MT731 2184 190510 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱤᱥᱟᱱ ᱠᱤᱥᱟᱱ | image = Ishan Kishan.jpg | caption = ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱠᱤᱥᱟᱱ | country = ᱫᱤᱥᱚᱢ | birth_date = {{birth date and age|1998|7|18|df=yes}} | birth_place = [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | height = ᱕ ᱯᱷᱤᱴ ᱖ ᱤᱸᱪ<ref>{{Cite web|first=Tim|last=Wigmore|title=The future is tall|url=https://www.thecricketmonthly.com/story/1298797/the-cricket-monthly---taller-batters-might-dominate-t20-cricket-in-the-future|date=2 February 2022|website=[[Cricinfo]]|quote=Kishan, the more rounded batter, is 5ft 6in.}}</ref> | nickname = ᱯᱚᱠᱮᱴ ᱰᱟᱭᱱᱮᱢᱚ<ref>{{Cite web |date=2020-11-14 |title=Ishan Kishan - The pocket dynamo conquers the stage |url=https://www.mumbaiindians.com/news/ishan-kishan-the-pocket-dynamo-conquers-the-stage |access-date=2023-01-16 |website=Mumbai Indians |language=en}}</ref> | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱞᱮᱜᱽ ᱵᱨᱮᱠ | role = ᱵᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ-ᱵᱮᱴᱢᱮᱱ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = {{nowrap|᱒᱐᱑᱔–ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ}} | club2 = [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛ ᱞᱟᱭᱚᱸᱥ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱖–᱒᱐᱑᱗ | club3 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱘–ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | international = true | internationalspan = ᱒᱐᱒᱑–ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | onetest = | testdebutdate = | testdebutyear = | testdebutagainst = | testcap = | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = ᱑᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ | odidebutyear = ᱒᱐᱒᱑ | odidebutagainst = ᱥᱨᱤ ᱞᱚᱝᱠᱟ | odicap = ᱒᱓᱕ | lastodidate = ᱑᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ | lastodiyear = ᱒᱐᱑᱓ | lastodiagainst = ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ | odishirt = ᱓᱒ | T20Idebutdate = ᱑᱔ ᱢᱟᱨᱪ | T20Idebutyear = ᱒᱐᱒᱑ | T20Idebutagainst = ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ | T20Icap = ᱘᱔ | lastT20Idate = ᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | lastT20Iyear = ᱒᱐᱒᱓ | lastT20Iagainst = ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ | T20Ishirt = 32 | columns = 4 | hidedeliveries = true | column1 = ODI | matches1 = 14 | runs1 = 510 | bat avg1 = 42.50 | 100s/50s1 = 1/3 | top score1 = 210 | catches/stumpings1 = 5/2 | column2 = [[T20 international|T20I]] | matches2 = 27 | runs2 = 653 | bat avg2 = 25.11 | 100s/50s2 = 0/4 | top score2 = 89 | catches/stumpings2 = 12/2 | column3 = FC | matches3 = 48 | runs3 = 2,985 | bat avg3 = 38.76 | 100s/50s3 = 6/16 | top score3 = 273 | catches/stumpings3 = 99/11 | column4 = LA | matches4 = 91 | runs4 = 3,059 | bat avg4 = 37.76 | 100s/50s4 = 5/15 | top score4 = 210 | catches/stumpings4 = 93/11 | date = ᱒᱔ ᱢᱟᱨᱪ | year = ᱒᱐᱒᱓ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/720471.html ESPNCricinfo }} '''ᱤᱥᱟᱱ ᱯᱨᱚᱬᱚᱵᱽ ᱠᱤᱥᱟᱱ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱤᱠᱮᱴᱠᱤᱯᱟᱨ ᱟᱨ ᱵᱮᱴᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱱᱮᱡᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱴᱤᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱬᱛᱮᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="India">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/icc-under-19-world-cup-2016/content/story/954021.html |title=Ishan Kishan to lead India at U19 World Cup |access-date=22 December 2015 |work=ESPNCricinfo}}</ref> ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ (ODI) ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱑᱓᱑ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱒᱑᱐ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱤᱫ ODI ᱡᱚᱲᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟ ᱭᱤᱡ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱟᱹᱡ ᱩᱢᱚᱨ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱛᱟᱹᱯᱤᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱯᱩᱭᱞᱩ ODI ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱫᱚ ᱡᱚᱲᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="ht-2022">{{Cite web |date=10 December 2022 |title=10 sixes, 24 fours: Full list of records broken by Ishan Kishan during monster knock of 210 in India vs Bangladesh ODI |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/ten-sixes-24-fours-full-list-of-records-broken-by-ishan-kishan-during-his-monster-innings-of-210-vs-bangladesh-101670663294208-amp.html |website=[[Hindustan Times]] |place=New Delhi}}</ref> ==ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱤᱥᱟᱱ ᱠᱤᱥᱟᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱩᱢᱤᱦᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱯᱨᱚᱬᱚᱵᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱯᱟᱱᱰᱮ ᱫᱚ [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱞᱰᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/profile-of-ishan-kishan-making-of-cricketer-ishan-kishan-7230202/ |title=Making of Ishan Kishan |work=Indian Express |date=16 March 2021 |access-date=16 March 2021}}</ref> ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮᱥᱚᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱞ ᱵᱚᱨᱰ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱤᱥᱴᱨᱮᱥᱟᱱ ᱢᱩᱫᱫᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱯᱩᱲᱥᱤ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="IBN Live">{{cite news|last=Kumar|first=Amrendra|url=http://www.ibnlive.com/cricketnext/news/ishan-kishan-is-a-mixture-of-ms-dhoni-and-adam-gilchrist-1180721.html|title=Ishan Kishan is a mixture of MS Dhoni and Adam Gilchrist|access-date=24 December 2015|work=IBN Live cricket next|archive-date=13 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160113185641/http://www.ibnlive.com/cricketnext/news/ishan-kishan-is-a-mixture-of-ms-dhoni-and-adam-gilchrist-1180721.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Wisden India">{{cite news |last=Thygarajan |first=Roshan |url=http://www.wisdenindia.com/cricket-article/ishan-kishan-cool-head-shades-dhoni-sehwag-kohli/192215 |title=Ishan Kishan: Cool head with shades of Dhoni, Sehwag and Kohli |access-date=24 December 2015 |work=Wisden India |archive-url=https://web.archive.org/web/20151224104429/http://www.wisdenindia.com/cricket-article/ishan-kishan-cool-head-shades-dhoni-sehwag-kohli/192215 |archive-date=24 December 2015 |url-status=dead }}</ref> ==ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱒᱗᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱟᱣᱟ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news | url = http://www.espncricinfo.com/ranji-trophy-2016-17/content/story/1065212.html | title = Ishan Kishan's 273 for Jharkhand | work = ESPN Cricinfo | access-date = 9 November 2016}}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.espncricinfo.com/ranji-trophy-2016-17/engine/match/1053573.html | title = Ranji Trophy: Delhi v Jharkhand at Thumba, Nov 5-8, 2016 | work = ESPN Cricinfo | access-date = 9 November 2016}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱑᱗-᱑᱘ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱜᱽᱨᱚᱱᱤ ᱨᱟᱱ-ᱥᱠᱚᱨᱚᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱔᱘᱔ ᱨᱟᱱ<ref name="Ranji1718">{{cite news |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12014;team=1636;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2017/18: Jharkhand batting and bowling averages |publisher=ESPN Cricinfo |access-date=3 April 2018}}</ref> ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱨᱮ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱔᱐᱕ ᱨᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12591;team=6558;type=tournament |title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 - Jharkhand: Batting and bowling averages |work=ESPN Cricinfo |access-date=18 October 2018}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱫᱮᱣᱫᱷᱟᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱥᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ,<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1162570.html |title=Rahane, Ashwin and Karthik to play Deodhar Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=19 October 2018}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web |title=Deodhar Trophy final showcases India's batting riches |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/25097931/deodhar-trophy-final-showcases-india-batting-riches |access-date=3 January 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱥᱮᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱡᱟᱹᱢᱢᱩ-ᱠᱟᱹᱥᱢᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱱᱟᱵᱟᱫᱽ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26051859/rahul-shukla-five-ishan-kishan-ton-headline-big-jharkhand-win |title=Rahul Shukla five-for, Ishan Kishan ton headline big Jharkhand win |work=ESPN Cricinfo |access-date=22 February 2019}}</ref> ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ, ᱢᱟᱱᱤᱯᱩᱨ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱵᱮᱠ-ᱴᱩ-ᱵᱮᱠ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱱᱟᱵᱟᱫᱽ ᱑᱑᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/syed-mushtaq-ali-trophy-t20-ishan-kishan-cracks-second-straight-ton-as-jharkhand-scores-3rd-win/articleshow/68137620.cms |title=Syed Mushtaq Ali Trophy T20: Ishan Kishan cracks second straight ton as Jharkhand scores 3rd win |work=The Times of India |access-date=24 February 2019}}</ref> ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙-᱒᱐ ᱫᱟᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱤ<ref>{{cite news |url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27331972/shubman-gill-priyank-panchal-faiz-fazal-lead-duleep-trophy-sides |title=Shubman Gill, Priyank Panchal and Faiz Fazal to lead Duleep Trophy sides |work=ESPN Cricinfo |access-date=6 August 2019}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.cricketcountry.com/news/duleep-trophy-2019-shubman-gill-faiz-fazal-and-priyank-panchal-to-lead-duleep-trophy-2019-squad-fixtures-schedule-876560 |title=Duleep Trophy 2019: Shubman Gill, Faiz Fazal and Priyank Panchal to lead as Indian domestic cricket season opens |work=Cricket Country |access-date=6 August 2019}}</ref> ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱰ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱮ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/deodhar-trophy-2019-squads-india-a-india-b-india-c-parthiv-patel-shubman-gill-anuma-vihari-ranchi/article29788595.ece |title=Deodhar Trophy 2019: Hanuma Vihari, Parthiv, Shubman to lead; Yashasvi earns call-up |work=SportStar |date=24 October 2019 |access-date=25 October 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞ ᱒᱐᱒᱐-᱒᱑ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱤᱱ, ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱑᱗᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱔᱒᱒ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱥᱠᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ishan-kishan-173-runs-94-balls-vijay-hazare-trophy-jharkhand-422-for-9-highest-total-domestic-cricket-50-over-1771252-2021-02-20 |title=Ishan Kishan hits 173 vs MP as Jharkhand post highest total by an Indian domestic side in 50-over cricket |work=India Today |access-date=20 February 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/ishan-kishan-hits-173-jharkhand-smash-highest-ever-total-of-vijay-hazare-trophy-against-madhya-pradesh-101613807883434.html |title=Ishan Kishan hits 173, Jharkhand smash highest-ever total of Vijay Hazare Trophy against Madhya Pradesh |work=Hindustan Times |date=20 February 2021 |access-date=20 February 2021}}</ref> ==ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ== ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛ ᱞᱟᱭᱚᱸᱥ ᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite news|title=List of players sold and unsold at IPL auction 2016|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2016/content/story/969473.html|accessdate=19 April 2016|work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |access-date=27 January 2018 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱨᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱭᱤᱡ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱔ ᱢᱮᱪ<ref>{{Cite news|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13533;team=4346;type=tournament|title=MI Most Runs in IPL 2020|publisher=Cricinfo|access-date=2023-04-04|archive-date=2022-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115152058/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13533;team=4346;type=tournament|url-status=dead}}</ref> ᱨᱮ ᱕᱑᱖ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱪᱷᱟᱠᱠᱟ ᱴᱷᱚᱠᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=11 November 2020|title=IPL 2020 Award Winners: Orange Cap, Purple Cap, Fairplay and other award winners|url=https://indianexpress.com/article/sports/ipl/ipl-2020-award-winners-orange-cap-purple-cap-fairplay-and-other-award-winners-7046732/|access-date=11 November 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> ᱒᱐᱒᱒ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ, ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸᱭ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱫᱚ ᱑᱕.᱒᱕ ᱠᱚᱨᱚᱲ (ᱭᱩ.ᱮᱥ. $ ᱑.᱙ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ) ᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ [[ᱡᱩᱵᱷᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱦᱨᱚᱜᱽ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/ipl/ipl-auction/ipl-auction-2022-live-updates-day-1/article38413730.ece |access-date=12 February 2022 |title= IPL Auction 2022 highlights: Kishan, Chahar, Iyer top deals of day 1; Avesh becomes most expensive Indian uncapped player|work=Sportstar|date=12 February 2022 |publisher=The Hindu}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ-᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ (ᱴᱤ᱒᱐ᱤ) ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/articles/2021/news/150315/india-s-squad-for-paytm-t20i-series-announced |title=India's squad for Paytm T20I series announced |work=Board of Control for Cricket in India |access-date=19 February 2021}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱞ-ᱟᱯ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|title=Ishan Kishan In the Indian Squad for the T20 series against England|url=https://sixsports.in/india-squad-against-england-for-the-upcoming-t20/|website=sixsports.in|date=22 February 2021|access-date=4 April 2023|archive-date=15 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115152057/https://sixsports.in/india-squad-against-england-for-the-upcoming-t20/|url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱔ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱓᱒ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱕᱖ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Debut">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243389.html |title=2nd T20I (N), Ahmedabad, Mar 14 2021, England tour of India |work=ESPN Cricinfo |access-date=14 March 2021}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱯᱞᱮᱭᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱢᱮᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/56394537 |title=India v England: Virat Kohli & Ishan Kishan shine in second T20 |work=BBC Sport |access-date=14 March 2021}}</ref> ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ (ODI) ᱟᱨ T20I ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/sri-lanka-vs-india-2021-shikhar-dhawan-to-captain-india-on-limited-overs-tour-of-sri-lanka-1265911 |title=Shikhar Dhawan to captain India on limited-overs tour of Sri Lanka |work=ESPN Cricinfo |access-date=10 June 2021}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱡᱷᱚᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱣᱟᱱᱰᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟ, ᱔᱒ ᱵᱚᱞᱚ ᱨᱮ ᱕᱙ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262755.html |title=1st ODI (D/N), Colombo (RPS), Jul 18 2021, India tour of Sri Lanka |work=ESPN Cricinfo |access-date=18 July 2021}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱒᱑ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱠᱚᱲᱟ ᱴᱤ᱒᱐ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/india-s-2021-t20-world-cup-squad-r-ashwin-picked-ms-dhoni-mentor-1276821 |title=India's T20 World Cup squad: R Ashwin picked, MS Dhoni mentor |work=ESPN Cricinfo |access-date=8 September 2021}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱡᱷᱚᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ<ref>{{Cite web |title=Shreyas 113*, Kishan 93 give India dominating win in Ranchi and level series 1-1 |url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-in-india-2022-23-1327499/india-vs-south-africa-2nd-odi-1327510/match-report |access-date=2022-10-09 |website=ESPNcricinfo}}</ref> ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ODI ᱢᱮᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱠᱚᱨ ᱙᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱒᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱑᱔᱕ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱩᱢᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱟᱹᱡ ᱩᱢᱚᱨ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱛᱟᱹᱯᱤᱥ ᱥᱠᱚᱨᱤᱡ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱡᱚᱲᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱓᱑ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱒᱑᱐ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ,<ref name=":0">{{Cite web |date=10 December 2022 |title=Ishan Kishan Breaks Chris Gayle's Record, Becomes Fastest Batter to Score Double Century in ODIs |url=https://www.probatsman.com/ind-vs-ban-ishan-kishan-breaks-chris-gayles-record-becomes-fastest-batter-to-score-double-century-in-odis |access-date=10 December 2022 |website=ProBatsman}}</ref> ᱑᱒᱖ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱐ ᱨᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱨᱤᱥ ᱜᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱓᱘ ᱵᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰᱮ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name=":0" /> ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱣᱟᱱᱰᱮ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱫᱚ ᱡᱚᱲᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ,<ref name=ht-2022 /> ᱟᱨ ᱣᱟᱱᱰᱮ ᱨᱮ ᱡᱚᱲᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱭᱤᱡ ᱯᱩᱱᱤᱡ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Ishan Kishan's knock against Bangladesh sees him enter the record books |url=https://www.icc-cricket.com/news/2980520 |access-date=2022-12-10 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=720471}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱤᱥᱟᱱ, ᱤᱥᱟᱱ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛ ᱞᱟᱭᱚᱸᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱠᱚ]] g6cqn9shxismmb8mgh6ipi70m69hspw ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ 0 22306 190488 184369 2026-04-15T06:29:24Z MT731 2184 190488 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ | image = Sumit_kumar3.jpg | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1995|12|30|df=yes}} | birth_place = [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱚᱯᱷᱵᱨᱮᱠ | role = ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | club1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | year1 = ᱒᱐᱑᱕– | club2 = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ | year2 = ᱒᱐᱑᱕–᱒᱐᱑᱘ | type1 = FC | onetype1 = | debutdate1 = ᱑᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | debutyear1 = ᱒᱐᱑᱕ | debutfor1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | debutagainst1 = [[ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] | lastdate1 = | lastyear1 = | lastfor1 = | lastagainst1 = | type2 = T20 | debutdate2 = ᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | debutyear2 = ᱒᱐᱑᱘ | debutfor2 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | debutagainst2 = [[ᱵᱤᱫᱟᱨᱵᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱵᱤᱫᱟᱨᱵᱷᱟ]] | lastdate2 = | lastyear2 = | lastfor2 = | lastagainst2 = | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/820393.html Cricinfo | date = ᱒᱗ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | year = ᱒᱐᱑᱓ }} '''ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓᱐ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱟᱨ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/820393.html |title=Sumit Kumar |accessdate=2 November 2015 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱚᱢᱮᱱ ᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱨᱚᱞᱚᱡᱤᱠ ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱚᱞᱭᱩᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱑ ᱮᱢᱯᱚᱞᱚᱭᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱖ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱕-᱑᱖ ᱥᱮᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ-᱒᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱱᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/902121.html|title=Syed Mushtaq Ali Trophy, Group B: Jharkhand v Tripura at Kochi, Jan 3, 2016|work=ESPN Cricinfo|accessdate=10 January 2016}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱗-᱒᱘ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118714.html|title=Group D, Vijay Hazare Trophy at Secunderabad, Feb 5 2018|work=ESPN Cricinfo|accessdate=5 February 2018}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱯᱮ ᱫᱷᱟᱣ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱥᱟᱢ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱱᱟᱵᱟᱫᱽ ᱒᱐᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16/news/2015/news/11230/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16-round-up-oct-13|title=Col. C. K. Nayudu Trophy 2015-16: Round-up, Oct 13 - News - BCCI.tv|website=www.bcci.tv|language=en|access-date=12 September 2019|archive-date=18 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418073006/http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16/news/2015/news/11230/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16-round-up-oct-13|url-status=dead}}</ref><ref name="Bio" /> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱩᱪ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱜᱚ ᱢᱩᱬᱛᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.avenuemail.in/sports/kaushal-lead-jharkhand-cooch-behar-trophy/63563/|title=Kaushal to lead Jharkhand in Cooch Behar Trophy|date=31 October 2014|website=Avenue Mail|language=en-US|access-date=12 September 2019}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱟᱨ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱒᱓ ᱫᱚ JSCA ᱠᱮᱸᱯ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮᱦᱚᱸᱭ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.avenuemail.in/sports/jsca-u-23-camp-starts-aug-24/80371/|title=JSCA U-23 camp starts Aug 24|date=22 August 2015|website=Avenue Mail|language=en-US|access-date=12 September 2019|archive-date=31 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170531190957/http://www.avenuemail.in/sports/jsca-u-23-camp-starts-aug-24/80371/|url-status=dead}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱥᱤᱠᱮᱱᱟᱭᱩᱰᱩ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱟᱜᱽᱨᱚᱱᱤ ᱨᱟᱱ-ᱥᱠᱚᱨᱚᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱕᱓᱕ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱔᱐ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱑᱗᱘ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱠᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2016-17/stats/most-runs|title=The Board Of Control For Cricket In India|website=www.bcci.tv|access-date=12 September 2019|archive-date=8 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190908144311/http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2016-17/stats/most-runs|url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱕-᱑᱖, ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱱᱟᱹ ᱵᱷᱤᱱᱟᱹ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱒-᱑᱓ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱓-᱑᱔ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱱᱩ ᱢᱟᱠᱚᱲ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2749/vijay-hazare-trophy-2018-19/teams/243/jharkhand/squads|title=Vijay Hazare Trophy 2018-19 - Jharkhand squad|website=Cricbuzz|language=en|access-date=12 September 2019|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404080640/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2749/vijay-hazare-trophy-2018-19/teams/243/jharkhand/squads|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/sports/cricket/jharkhand-announce-15-member-team-for-vinoo-mankad-trophy_771169.html|title=Jharkhand announce 15-member team for Vinoo Mankad Trophy|date=18 October 2013|website=Zee News|language=en|access-date=12 September 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12591&team=6558&type=tournament|title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 - Jharkhand Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|website=Cricinfo|access-date=12 September 2019}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.crichq.com/players/1105768/matches/results|title=Ranji Trophy Matches|last=|first=|date=|website=|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404082143/https://www.crichq.com/players/1105768/matches/results|archive-date=2023-04-04|access-date=}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱟᱨᱵᱤᱟᱭᱤ ᱨᱮ ᱪᱟᱹᱠᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱨᱵᱤᱟᱭᱤ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/dy-patil-t20-cup-aman-khan-slams-first-century-of-the-season-794148|title=DY Patil T20 Cup: Aman Khan slams first century of the season|last=Staff|first=CricketCountry|date=22 January 2019|website=Cricket Country|language=en-US|access-date=12 September 2019}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=820393}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱩᱢᱟᱨ, ᱥᱩᱢᱤᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱠᱚ]] 1sgtpttmjxwrw5uvmyw1gexu8xjtn9h 190511 190488 2026-04-15T07:29:27Z MT731 2184 190511 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ | image = Sumit_kumar3.jpg | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1995|12|30|df=yes}} | birth_place = [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱚᱯᱷᱵᱨᱮᱠ | role = ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | club1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | year1 = ᱒᱐᱑᱕– | club2 = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ | year2 = ᱒᱐᱑᱕–᱒᱐᱑᱘ | type1 = FC | onetype1 = | debutdate1 = ᱑᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | debutyear1 = ᱒᱐᱑᱕ | debutfor1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | debutagainst1 = [[ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] | lastdate1 = | lastyear1 = | lastfor1 = | lastagainst1 = | type2 = T20 | debutdate2 = ᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | debutyear2 = ᱒᱐᱑᱘ | debutfor2 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ | debutagainst2 = [[ᱵᱤᱫᱟᱨᱵᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱵᱤᱫᱟᱨᱵᱷᱟ]] | lastdate2 = | lastyear2 = | lastfor2 = | lastagainst2 = | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/820393.html Cricinfo | date = ᱒᱗ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | year = ᱒᱐᱑᱓ }} '''ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓᱐ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱟᱨ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/820393.html |title=Sumit Kumar |accessdate=2 November 2015 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱚᱢᱮᱱ ᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱨᱚᱞᱚᱡᱤᱠ ᱣᱮᱵᱽ ᱥᱚᱞᱭᱩᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱑ ᱮᱢᱯᱚᱞᱚᱭᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱖ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱕-᱑᱖ ᱥᱮᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ-᱒᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱱᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/902121.html|title=Syed Mushtaq Ali Trophy, Group B: Jharkhand v Tripura at Kochi, Jan 3, 2016|work=ESPN Cricinfo|accessdate=10 January 2016}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱗-᱒᱘ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118714.html|title=Group D, Vijay Hazare Trophy at Secunderabad, Feb 5 2018|work=ESPN Cricinfo|accessdate=5 February 2018}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱯᱮ ᱫᱷᱟᱣ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱥᱟᱢ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱱᱟᱵᱟᱫᱽ ᱒᱐᱓ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16/news/2015/news/11230/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16-round-up-oct-13|title=Col. C. K. Nayudu Trophy 2015-16: Round-up, Oct 13 - News - BCCI.tv|website=www.bcci.tv|language=en|access-date=12 September 2019|archive-date=18 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418073006/http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16/news/2015/news/11230/col-c-k-nayudu-trophy-2015-16-round-up-oct-13|url-status=dead}}</ref><ref name="Bio" /> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱩᱪ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱜᱚ ᱢᱩᱬᱛᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.avenuemail.in/sports/kaushal-lead-jharkhand-cooch-behar-trophy/63563/|title=Kaushal to lead Jharkhand in Cooch Behar Trophy|date=31 October 2014|website=Avenue Mail|language=en-US|access-date=12 September 2019}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱟᱨ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱒᱓ ᱫᱚ JSCA ᱠᱮᱸᱯ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮᱦᱚᱸᱭ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.avenuemail.in/sports/jsca-u-23-camp-starts-aug-24/80371/|title=JSCA U-23 camp starts Aug 24|date=22 August 2015|website=Avenue Mail|language=en-US|access-date=12 September 2019|archive-date=31 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170531190957/http://www.avenuemail.in/sports/jsca-u-23-camp-starts-aug-24/80371/|url-status=dead}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱥᱤᱠᱮᱱᱟᱭᱩᱰᱩ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱟᱜᱽᱨᱚᱱᱤ ᱨᱟᱱ-ᱥᱠᱚᱨᱚᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱕᱓᱕ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱔᱐ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱑᱗᱘ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱠᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2016-17/stats/most-runs|title=The Board Of Control For Cricket In India|website=www.bcci.tv|access-date=12 September 2019|archive-date=8 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190908144311/http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2016-17/stats/most-runs|url-status=dead}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱕-᱑᱖, ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱱᱟᱹ ᱵᱷᱤᱱᱟᱹ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱒-᱑᱓ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱓-᱑᱔ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱱᱩ ᱢᱟᱠᱚᱲ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2749/vijay-hazare-trophy-2018-19/teams/243/jharkhand/squads|title=Vijay Hazare Trophy 2018-19 - Jharkhand squad|website=Cricbuzz|language=en|access-date=12 September 2019|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404080640/https://www.cricbuzz.com/cricket-series/2749/vijay-hazare-trophy-2018-19/teams/243/jharkhand/squads|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/sports/cricket/jharkhand-announce-15-member-team-for-vinoo-mankad-trophy_771169.html|title=Jharkhand announce 15-member team for Vinoo Mankad Trophy|date=18 October 2013|website=Zee News|language=en|access-date=12 September 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12591&team=6558&type=tournament|title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 - Jharkhand Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|website=Cricinfo|access-date=12 September 2019}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.crichq.com/players/1105768/matches/results|title=Ranji Trophy Matches|last=|first=|date=|website=|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404082143/https://www.crichq.com/players/1105768/matches/results|archive-date=2023-04-04|access-date=}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱟᱨᱵᱤᱟᱭᱤ ᱨᱮ ᱪᱟᱹᱠᱨᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱨᱵᱤᱟᱭᱤ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/dy-patil-t20-cup-aman-khan-slams-first-century-of-the-season-794148|title=DY Patil T20 Cup: Aman Khan slams first century of the season|last=Staff|first=CricketCountry|date=22 January 2019|website=Cricket Country|language=en-US|access-date=12 September 2019}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=820393}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱩᱢᱟᱨ, ᱥᱩᱢᱤᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱠᱚ]] lm3cndmtn1wej0nprdo2s9cd70al8u3 ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱥᱤᱝ 0 22319 190502 182035 2026-04-15T07:11:32Z MT731 2184 190502 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱥᱤᱝ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱵᱤᱱᱚᱫᱽ ᱥᱤᱝ | birth_date = {{Birth date and age|1997|12|8|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | nickname = | heightm = | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱞᱮᱜᱽ ᱥᱯᱤᱱ | role = ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | family = [[ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱥᱤᱝ (ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ)|ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱥᱤᱝ]] (ᱵᱚᱭᱦᱟ) | international = | odidebutdate = | odidebutyear = | odidebutagainst = | odicap = | lastodidate = | lastodiyear = | lastodiagainst = | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱔–ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | club2 = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱔ | club3 = [[ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] | year3 = ᱒᱐᱒᱑ | date = ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | year = ᱒᱐᱒᱐ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/720465.html CricInfo }} '''ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱵᱤᱱᱚᱫᱽ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱓-᱑᱔ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱚᱨ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱪᱟᱯᱟᱫᱟ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱮᱣᱫᱷᱟᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱱᱴᱟᱨᱡᱚᱱᱟᱞ ᱢᱮᱪ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ, ᱟᱡ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱫᱚ ᱑᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱱᱩ ᱢᱟᱠᱚᱲ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱒-᱑᱓ ᱤᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="misc">[https://cricketarchive.com/Archive/Players/923/923665/Miscellaneous_Matches.html Miscellaneous matches played by Virat Singh (48)] – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱤᱱᱤᱝ ᱨᱮ ᱑᱕᱒ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱭᱦᱟ [[ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱥᱤᱝ (ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ)|ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱥᱤᱝ]] (᱑᱗᱙) ᱟᱨ ᱥᱚᱥᱤᱢ ᱨᱟᱴᱷᱳᱨ (᱒᱘᱐) ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱾<ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Events/17/Vinoo_Mankad_Trophy_2012-13/Jharkhand_Under-19s_Batting.html Batting and fielding for Jharkhand Under-19s], Vinoo Mankad Trophy 2012/13 – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱥᱟᱢ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱙᱘ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱗᱓ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱷᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ,<ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/454/454800.html Assam Under-19s v Jharkhand Under-19s], Vinoo Mankad Trophy 2012/13 (East Zone) – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref> ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱣᱟᱨᱴᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱮᱞ ᱨᱮ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱠᱚᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/454/454849.html Jharkhand Under-19s v Maharashtra Under-19s], Vinoo Mankad Trophy 2012/13 (Quarter-Final) – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱷᱚᱨᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱒᱐᱑᱒-᱑᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱤᱥᱤᱟᱭᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱡᱚᱱᱟᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮ ᱭᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱗᱘ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱭᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱠᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/458/458810.html Central Zone Under-19s v East Zone Under-19s], BCCI Under-19s Inter Zonal Tournament 2012/13 – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref><ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Events/17/BCCI_Under-19s_Inter_Zonal_Tournament_2012-13/East_Zone_Under-19s_Batting.html Batting and fielding for East Zone Under-19s], BCCI Under-19s Inter-Zonal Tournament 2012/13 – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱑᱙-᱒᱐ ᱫᱮᱣᱫᱷᱟᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱥᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/deodhar-trophy-2019-squads-india-a-india-b-india-c-parthiv-patel-shubman-gill-anuma-vihari-ranchi/article29788595.ece |title=Deodhar Trophy 2019: Hanuma Vihari, Parthiv, Shubman to lead; Yashasvi earns call-up |work=SportStar |access-date=25 October 2019}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱐ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱑.᱙ ᱠᱚᱨᱚᱲ ᱛᱟᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{cricinfo|id=720465}} {{DEFAULTSORT:ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱥᱤᱝ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱗ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] nmtdvskqj49etslhmfhi55xj07tls20 190526 190502 2026-04-15T07:46:06Z MT731 2184 190526 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱥᱤᱝ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱵᱤᱱᱚᱫᱽ ᱥᱤᱝ | birth_date = {{Birth date and age|1997|12|8|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | nickname = | heightm = | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱞᱮᱜᱽ ᱥᱯᱤᱱ | role = ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | family = [[ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱥᱤᱝ (ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ)|ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱥᱤᱝ]] (ᱵᱚᱭᱦᱟ) | international = | odidebutdate = | odidebutyear = | odidebutagainst = | odicap = | lastodidate = | lastodiyear = | lastodiagainst = | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱔–ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | club2 = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱔ | club3 = [[ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] | year3 = ᱒᱐᱒᱑ | date = ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | year = ᱒᱐᱒᱐ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/720465.html CricInfo }} '''ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱵᱤᱱᱚᱫᱽ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱑᱓-᱑᱔ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱚᱨ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱪᱟᱯᱟᱫᱟ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱮᱣᱫᱷᱟᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱱᱴᱟᱨᱡᱚᱱᱟᱞ ᱢᱮᱪ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ, ᱟᱡ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱫᱚ ᱑᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱱᱩ ᱢᱟᱠᱚᱲ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱒-᱑᱓ ᱤᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="misc">[https://cricketarchive.com/Archive/Players/923/923665/Miscellaneous_Matches.html Miscellaneous matches played by Virat Singh (48)] – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱤᱱᱤᱝ ᱨᱮ ᱑᱕᱒ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱭᱦᱟ [[ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱥᱤᱝ (ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ)|ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱥᱤᱝ]] (᱑᱗᱙) ᱟᱨ ᱥᱚᱥᱤᱢ ᱨᱟᱴᱷᱳᱨ (᱒᱘᱐) ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱾<ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Events/17/Vinoo_Mankad_Trophy_2012-13/Jharkhand_Under-19s_Batting.html Batting and fielding for Jharkhand Under-19s], Vinoo Mankad Trophy 2012/13 – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱥᱟᱢ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱙᱘ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱗᱓ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱷᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ,<ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/454/454800.html Assam Under-19s v Jharkhand Under-19s], Vinoo Mankad Trophy 2012/13 (East Zone) – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref> ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱣᱟᱨᱴᱟᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱮᱞ ᱨᱮ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱠᱚᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/454/454849.html Jharkhand Under-19s v Maharashtra Under-19s], Vinoo Mankad Trophy 2012/13 (Quarter-Final) – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱯᱷᱚᱨᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱒᱐᱑᱒-᱑᱓ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱤᱥᱤᱟᱭᱤ ᱤᱱᱴᱟᱨᱡᱚᱱᱟᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮ ᱭᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱗᱘ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱭᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱠᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/458/458810.html Central Zone Under-19s v East Zone Under-19s], BCCI Under-19s Inter Zonal Tournament 2012/13 – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref><ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Events/17/BCCI_Under-19s_Inter_Zonal_Tournament_2012-13/East_Zone_Under-19s_Batting.html Batting and fielding for East Zone Under-19s], BCCI Under-19s Inter-Zonal Tournament 2012/13 – CricketArchive. Retrieved 16 March 2015.</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱑᱙-᱒᱐ ᱫᱮᱣᱫᱷᱟᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱥᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/deodhar-trophy-2019-squads-india-a-india-b-india-c-parthiv-patel-shubman-gill-anuma-vihari-ranchi/article29788595.ece |title=Deodhar Trophy 2019: Hanuma Vihari, Parthiv, Shubman to lead; Yashasvi earns call-up |work=SportStar |access-date=25 October 2019}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱐ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱑.᱙ ᱠᱚᱨᱚᱲ ᱛᱟᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{cricinfo|id=720465}} {{DEFAULTSORT:ᱵᱤᱨᱟᱴ ᱥᱤᱝ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱗ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] f9bz3kwdzewxb2bsxhf3lpn08ulzhpm ᱥᱚᱣᱨᱟᱵᱷ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ 0 22327 190483 182031 2026-04-15T06:26:30Z MT731 2184 190483 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱥᱚᱣᱨᱟᱵᱷ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ | image = India Vs New zealand One day International, 10 December 2010 (6160465490).jpg | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱥᱚᱣᱨᱟᱵᱷ ᱥᱩᱱᱤᱞ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1989|12|30|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]), ᱥᱤᱧᱚᱛ | heightft = 6 | heightinch = 3 | heightm =1.92 | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ-ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱚᱯᱷ-ᱵᱨᱮᱠ | role = ᱪᱟᱯᱟᱫ | family = | international = true | testdebutdate = | testdebutyear = | testdebutagainst = | testcap = | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = ᱒᱐ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | odidebutyear = ᱒᱐᱑᱐ | odidebutagainst = ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ | odicap = | lastodidate = ᱑᱐ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | lastodiyear = ᱒᱐᱑᱐ | lastodiagainst = ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ | odishirt = | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱕–ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ]] | year2 = ᱒᱐᱐᱘–᱒᱐᱑᱐, ᱒᱐᱑᱗–᱒᱐᱑᱘, ᱒᱐᱒᱐–᱒᱐᱒᱑ | clubnumber2 = ᱑᱕ | club3 = [[ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱡᱚᱨᱥ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱓ | clubnumber3 = | club4 = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ]] | year4 = ᱒᱐᱑᱔–᱒᱐᱑᱕ | clubnumber4 = ᱑᱕ | deliveries = | date = ᱑᱖ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | year = ᱒᱐᱑᱑ | source = https://www.espncricinfo.com/player/saurabh-tiwary-35390 ESPNcricinfo | club5 = [[ᱨᱟᱭᱡᱤᱝ ᱯᱩᱱᱮ ᱥᱩᱯᱟᱨᱡᱟᱭᱚᱸᱴᱥ]] | year5 = ᱒᱐᱑᱖ | clubnumber5 = ᱑᱕ }} '''ᱥᱚᱣᱨᱟᱵᱷ ᱥᱩᱱᱤᱞ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓᱐ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱮᱞᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ [[ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱘ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>[http://www.iplt20.com/playersProfile.php?id=65&team=Mumbai-Indians&name=SS-Tiwary ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100412062713/http://www.iplt20.com/playersProfile.php?id=65&team=Mumbai-Indians&name=SS-Tiwary |date=12 April 2010 }}</ref><ref name="telegraphindia1">{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1100609/jsp/jharkhand/story_12544845.jsp |archive-url=https://archive.today/20131102100145/http://www.telegraphindia.com/1100609/jsp/jharkhand/story_12544845.jsp |url-status=dead |archive-date=2 November 2013 |title=The Telegraph - Calcutta (Kolkata) &#124; 'Special' gift for Tiwary |work=The Telegraph|location=Kolkota |date=2010-06-09 |accessdate=2013-11-02}}</ref> ==ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ== ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘ [[ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱱᱤᱭᱟᱹᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ [[ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱥᱤᱝ ᱫᱷᱚᱱᱤ]] ᱭᱟᱜ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱒᱐᱑᱐ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱒᱓ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟᱭ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱪᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱛᱟᱭ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱑᱖ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱒᱙.᱙᱒ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱓᱕.᱕᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱨᱟᱭᱠ ᱨᱮᱱᱟᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱔᱑᱙ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱡᱚᱨᱥ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱓᱐᱑᱑ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ US$᱑.᱖ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ ᱫᱚ ᱗᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱣᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱭᱤᱰᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱟᱜᱟᱦ ᱫᱚ [[ᱤᱢᱨᱟᱱ ᱛᱟᱦᱤᱨ]] ᱮ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱨᱮ, ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ ᱟᱨ [[ᱮᱞᱵᱤ ᱢᱳᱨᱠᱮᱞ]] ᱫᱚ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪᱟᱭᱡᱤ ᱨᱟᱭᱡᱤᱝ ᱯᱩᱱᱮ ᱥᱩᱯᱟᱨᱡᱟᱭᱚᱸᱴᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱡᱚᱨᱥ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ ᱟᱨ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱫᱷᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱟᱞ, ᱩᱱᱤ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱓᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱛᱮᱠᱚ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2017/content/story/1083407.html |title=List of players sold and unsold at IPL auction 2017 |accessdate=20 February 2017 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱓ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱤᱰᱟᱹᱱ ᱜᱟᱨᱰᱮᱱ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ ᱭᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |accessdate=27 January 2018 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ᱒᱐᱒᱐ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ ᱭᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/28338426/ipl-auction-analysis-do-eight-teams-their-best-xis-place? |title=IPL auction analysis: Do the eight teams have their best XIs in place? |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 December 2019}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ ᱫᱚ [[᱒᱐᱑᱐ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱠᱟᱯ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱚᱦᱚᱭᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱭ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤ ᱭᱟᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱛᱟᱨᱟ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱠᱚ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱮᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ [[ᱵᱤᱥᱟᱠᱷᱟᱯᱟᱴᱱᱟᱢ]] ᱨᱮ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱣᱟᱱᱰᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{cricinfo|id=35390}} {{DEFAULTSORT:ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ, ᱥᱚᱣᱨᱟᱵᱷ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱢᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱡᱚᱨᱥ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] esq5zzzl1lnupvdfo3tq2u4p528udx0 190505 190483 2026-04-15T07:23:41Z MT731 2184 190505 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱥᱚᱣᱨᱟᱵᱷ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ | image = India Vs New zealand One day International, 10 December 2010 (6160465490).jpg | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱥᱚᱣᱨᱟᱵᱷ ᱥᱩᱱᱤᱞ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1989|12|30|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]), ᱥᱤᱧᱚᱛ | heightft = 6 | heightinch = 3 | heightm =1.92 | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ-ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱚᱯᱷ-ᱵᱨᱮᱠ | role = ᱪᱟᱯᱟᱫ | family = | international = true | testdebutdate = | testdebutyear = | testdebutagainst = | testcap = | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | odidebutdate = ᱒᱐ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | odidebutyear = ᱒᱐᱑᱐ | odidebutagainst = ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ | odicap = | lastodidate = ᱑᱐ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | lastodiyear = ᱒᱐᱑᱐ | lastodiagainst = ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ | odishirt = | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱕–ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ]] | year2 = ᱒᱐᱐᱘–᱒᱐᱑᱐, ᱒᱐᱑᱗–᱒᱐᱑᱘, ᱒᱐᱒᱐–᱒᱐᱒᱑ | clubnumber2 = ᱑᱕ | club3 = [[ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱡᱚᱨᱥ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱓ | clubnumber3 = | club4 = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ]] | year4 = ᱒᱐᱑᱔–᱒᱐᱑᱕ | clubnumber4 = ᱑᱕ | deliveries = | date = ᱑᱖ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | year = ᱒᱐᱑᱑ | source = https://www.espncricinfo.com/player/saurabh-tiwary-35390 ESPNcricinfo | club5 = [[ᱨᱟᱭᱡᱤᱝ ᱯᱩᱱᱮ ᱥᱩᱯᱟᱨᱡᱟᱭᱚᱸᱴᱥ]] | year5 = ᱒᱐᱑᱖ | clubnumber5 = ᱑᱕ }} '''ᱥᱚᱣᱨᱟᱵᱷ ᱥᱩᱱᱤᱞ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓᱐ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱮᱞᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ [[ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱘ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>[http://www.iplt20.com/playersProfile.php?id=65&team=Mumbai-Indians&name=SS-Tiwary ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100412062713/http://www.iplt20.com/playersProfile.php?id=65&team=Mumbai-Indians&name=SS-Tiwary |date=12 April 2010 }}</ref><ref name="telegraphindia1">{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1100609/jsp/jharkhand/story_12544845.jsp |archive-url=https://archive.today/20131102100145/http://www.telegraphindia.com/1100609/jsp/jharkhand/story_12544845.jsp |url-status=dead |archive-date=2 November 2013 |title=The Telegraph - Calcutta (Kolkata) &#124; 'Special' gift for Tiwary |work=The Telegraph|location=Kolkota |date=2010-06-09 |accessdate=2013-11-02}}</ref> ==ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ== ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘ [[ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱱᱤᱭᱟᱹᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ [[ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱥᱤᱝ ᱫᱷᱚᱱᱤ]] ᱭᱟᱜ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱒᱐᱑᱐ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱨᱮᱥᱮᱸᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱒᱓ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟᱭ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱪᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱛᱟᱭ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱑᱖ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱒᱙.᱙᱒ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱓᱕.᱕᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱨᱟᱭᱠ ᱨᱮᱱᱟᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱔᱑᱙ ᱨᱟᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱡᱚᱨᱥ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱓᱐᱑᱑ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ US$᱑.᱖ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ ᱫᱚ ᱗᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱣᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱭᱤᱰᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱟᱜᱟᱦ ᱫᱚ [[ᱤᱢᱨᱟᱱ ᱛᱟᱦᱤᱨ]] ᱮ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱨᱮ, ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ ᱟᱨ [[ᱮᱞᱵᱤ ᱢᱳᱨᱠᱮᱞ]] ᱫᱚ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪᱟᱭᱡᱤ ᱨᱟᱭᱡᱤᱝ ᱯᱩᱱᱮ ᱥᱩᱯᱟᱨᱡᱟᱭᱚᱸᱴᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱡᱚᱨᱥ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ ᱟᱨ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱫᱷᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱟᱞ, ᱩᱱᱤ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱓᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱛᱮᱠᱚ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2017/content/story/1083407.html |title=List of players sold and unsold at IPL auction 2017 |accessdate=20 February 2017 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱓ ᱢᱮ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱤᱰᱟᱹᱱ ᱜᱟᱨᱰᱮᱱ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ ᱭᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |accessdate=27 January 2018 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ᱒᱐᱒᱐ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱚᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ ᱭᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/28338426/ipl-auction-analysis-do-eight-teams-their-best-xis-place? |title=IPL auction analysis: Do the eight teams have their best XIs in place? |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 December 2019}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ ᱫᱚ [[᱒᱐᱑᱐ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱠᱟᱯ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱚᱦᱚᱭᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱭ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤ ᱭᱟᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱛᱟᱨᱟ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱠᱚ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱮᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ [[ᱵᱤᱥᱟᱠᱷᱟᱯᱟᱴᱱᱟᱢ]] ᱨᱮ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱣᱟᱱᱰᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{cricinfo|id=35390}} {{DEFAULTSORT:ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ, ᱥᱚᱣᱨᱟᱵᱷ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱢᱜᱚᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱳᱭᱟᱞ ᱪᱟᱞᱮᱱᱡᱚᱨᱥ ᱵᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] 4icitmwapa1kxteppepkbyva6hvvk5z ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ 0 27447 190484 176565 2026-04-15T06:27:07Z MT731 2184 190484 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ | image = | caption = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱚᱡᱚᱭ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ | birth_date = {{birth date and age|1991|3|2|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ ᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱢ | role = ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | international = ᱦᱚᱭ | onetest = | testdebutdate = | testdebutyear = | testdebutagainst = | testcap = | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | oneodi = | odidebutdate = | odidebutyear = | odidebutagainst = | odicap = | lastodidate = | lastodiyear = | lastodiagainst = | oneT20I = | T20Idebutdate = ᱕ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | T20Idebutyear = ᱒᱐᱒᱓ | T20Idebutagainst = ᱥᱨᱤ ᱞᱚᱝᱠᱟ | T20Icap = ᱑᱐᱒ | lastT20Idate = ᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | lastT20Iyear = ᱒᱐᱒᱓ | lastT20Iagainst = ᱱᱤᱭᱩ ᱡᱤᱞᱮᱸᱰ | club1 = [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱐–᱒᱐᱒᱓ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱨᱟᱭᱡᱤᱝ ᱯᱩᱱᱮ ᱥᱩᱯᱚᱨᱡᱟᱭᱱᱴ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱗ | clubnumber2 = ᱕᱒ | club3 = [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱳᱭᱟᱞᱥ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱘–᱒᱐᱑᱙ | clubnumber3 = ᱕᱒ | club4 = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨ]] | year4 = ᱒᱐᱒᱐–᱒᱐᱒᱑ | club5 = [[ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱤᱡᱚᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] | year5 = ᱒᱐᱒᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | club6 = [[ᱜᱳᱣᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱜᱳᱣᱟ]] | year6 = ᱒᱐᱒᱓ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ |clubnumber5 = ᱕᱒ | columns = ᱓ | column1 = ᱴᱤ᱒᱐ᱟᱭᱤ | matches1 = ᱕ | runs1 = 97᱙᱗ | bat avg1 = ᱑᱙.᱔᱐ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱔᱔ | deliveries1 = – | wickets1 = – | bowl avg1 = – | fivefor1 = – | tenfor1 = – | best bowling1 = – | catches/stumpings1 = ᱓/– | column2 = ᱮᱯᱷ.ᱥᱤ. | matches2 = ᱕᱓ | runs2 = ᱒᱗᱙᱖ | bat avg2 = ᱓᱓.᱒᱘ | 100s/50s2 = ᱗/᱑᱕ | top score2 = ᱑᱓᱒ | deliveries2 = ᱑,᱘᱙᱘ | wickets2 = ᱑᱓ | bowl avg2 = ᱗᱓.᱖᱙ | fivefor2 = ᱐ | tenfor2 = ᱐ | best bowling2 = ᱒/᱑᱐ | catches/stumpings2 = ᱓᱒/– | column3 = ᱞᱟ | matches3 = ᱖᱐ | runs3 = ᱑,᱙᱓᱓ | bat avg3 = ᱓᱖.᱔᱗ | 100s/50s3 = ᱔/᱑᱑ | top score3 = ᱑᱕᱖* | deliveries3 = ᱕᱔᱓ | wickets3 = ᱗ | bowl avg3 = ᱗᱒.᱑᱔ | fivefor3 = ᱐ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = ᱒/᱒᱕ | catches/stumpings3 = ᱑᱗/– | date = ᱒᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/446763.html ESPNcricinfo | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Cricket]]}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|[[Cricket at the Asian Games|Asian Games]]}} {{MedalGold|[[2022 Asian Games|2022 Hangzhou]]|[[Cricket at the 2022 Asian Games|Team]]}} }} '''ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱚᱡᱚᱭ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙᱑) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱳᱣᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱤᱡᱚᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ (IPL) ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/446763.html |title=Rahul Tripathi |access-date=22 October 2015 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱚᱡᱚᱭ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚᱨᱱᱟᱞ ᱚᱡᱚᱭ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱩᱲᱤ ᱥᱩᱪᱤᱛᱨᱟ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ ᱛᱤᱠᱤᱱᱤᱡ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱘᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱒᱒ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/minefields-kashmir-rahul-tripathi-india-t20-debut-8363867|title=From minefields in Kashmir to playing for India: Rahul Tripathi set to make his India T20 debut|work=The Indian Express|access-date=26 November 2023}}</ref> ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮᱭ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ]] ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱚᱯᱨᱮᱥᱚᱱ ᱯᱚᱨᱚᱠᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱥᱨᱤᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱨᱮᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/minefields-kashmir-rahul-tripathi-india-t20-debut-8363867|title=From minefields in Kashmir to playing for India: Rahul Tripathi set to make his India T20 debut|work=The Indian Express|access-date=26 November 2023}}</ref> ==ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱕᱐᱔ ᱨᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱨᱟᱱ-ᱥᱠᱳᱨᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12592;team=1956;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2018/19 - Maharashtra: Batting and bowling averages |work=ESPNcricinfo |access-date=10 January 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ (IPL) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱟᱭᱤᱡᱤᱝ ᱯᱩᱱᱮ ᱥᱩᱯᱚᱨᱡᱟᱭᱮᱸᱴᱥ ᱴᱤᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2017/content/story/1083407.html |title=List of players sold and unsold at IPL auction 2017 |access-date=20 February 2017 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱟᱭᱞᱟᱢ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |access-date=27 January 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱐ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱟᱭᱤᱞᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/28087425/where-do-eight-franchises-stand-2020-auction |title=Where do the eight franchises stand before the 2020 auction? |work=ESPNcricinfo |access-date=15 November 2019}}</ref> ᱒᱐ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱟᱭᱤᱰᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/28338426/ipl-auction-analysis-do-eight-teams-their-best-xis-place? |title=IPL auction analysis: Do the eight teams have their best XIs in place? |work=ESPNcricinfo |access-date=20 December 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱤᱡᱚᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-2022-auction-the-list-of-sold-and-unsold-players-1300689 |title=IPL 2022 auction: The list of sold and unsold players |work=ESPNcricinfo |access-date=13 February 2022}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱟᱨᱞᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱣᱤᱴᱤ ᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ (T20I) ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ire-vs-india-hardik-pandya-to-captain-india-in-ireland-t20is-rahul-tripathi-gets-maiden-call-up-1320109 |title=Hardik Pandya to captain India in Ireland T20Is; Rahul Tripathi gets maiden call-up |work=ESPNcricinfo |access-date=15 June 2022}}</ref> ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ (ODI) ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱡᱤᱢᱵᱟᱵᱩᱭᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/zim-vs-ind-2022-deepak-chahar-returns-after-injury-layoff-for-india-s-odi-series-in-zimbabwe-1326910 |title=Deepak Chahar returns after long injury layoff for ODI series in Zimbabwe |work=ESPNcricinfo |access-date=30 July 2022}}</ref> ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤ-᱒᱐ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Hardik to lead India in T20I series against Sri Lanka; Rohit returns for ODIs; Pant not in either squad |url=https://www.espncricinfo.com/story/hardik-pandya-to-lead-india-in-t20i-series-against-sri-lanka-rohit-sharma-returns-for-odis-1351345 |access-date=2023-01-05 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱕ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ ᱫᱚ ᱓᱑ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱟᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ, ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ-᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=5 January 2023 |title=Rahul Tripathi Makes T20I Debut for India |url=https://www.probatsman.com/ind-vs-sl-rahul-tripathi-makes-t20i-debut-for-india |access-date=5 January 2023 |website=ProBatsman |language=en-IN}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮ ᱕ ᱨᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=ANI |date=2023-01-05 |title=India wins toss elect to field against SL in 2nd T20I, Rahul Tripathi makes debut |url=https://theprint.in/sport/india-wins-toss-elect-to-field-against-sl-in-2nd-t20i-rahul-tripathi-makes-debut/1299762/ |access-date=2023-01-05 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Full Scorecard of Sri Lanka vs India 2nd T20I 2022/23 - Score Report {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://www.espncricinfo.com/series/sri-lanka-in-india-2022-23-1348629/india-vs-sri-lanka-2nd-t20i-1348641/full-scorecard |access-date=2023-01-05 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=᱔᱔᱖᱗᱖᱓}} {{DEFAULTSORT:ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ, ᱨᱟᱦᱩᱞ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱣᱤᱴᱤ᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] dyev91far5epx5y0obfv8dsm6hgdrqy 190506 190484 2026-04-15T07:24:19Z MT731 2184 190506 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ | image = | caption = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱚᱡᱚᱭ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ | birth_date = {{birth date and age|1991|3|2|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ ᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱢ | role = ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | international = ᱦᱚᱭ | onetest = | testdebutdate = | testdebutyear = | testdebutagainst = | testcap = | lasttestdate = | lasttestyear = | lasttestagainst = | oneodi = | odidebutdate = | odidebutyear = | odidebutagainst = | odicap = | lastodidate = | lastodiyear = | lastodiagainst = | oneT20I = | T20Idebutdate = ᱕ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | T20Idebutyear = ᱒᱐᱒᱓ | T20Idebutagainst = ᱥᱨᱤ ᱞᱚᱝᱠᱟ | T20Icap = ᱑᱐᱒ | lastT20Idate = ᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | lastT20Iyear = ᱒᱐᱒᱓ | lastT20Iagainst = ᱱᱤᱭᱩ ᱡᱤᱞᱮᱸᱰ | club1 = [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱐–᱒᱐᱒᱓ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱨᱟᱭᱡᱤᱝ ᱯᱩᱱᱮ ᱥᱩᱯᱚᱨᱡᱟᱭᱱᱴ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱗ | clubnumber2 = ᱕᱒ | club3 = [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱳᱭᱟᱞᱥ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱘–᱒᱐᱑᱙ | clubnumber3 = ᱕᱒ | club4 = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨ]] | year4 = ᱒᱐᱒᱐–᱒᱐᱒᱑ | club5 = [[ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱤᱡᱚᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] | year5 = ᱒᱐᱒᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | club6 = [[ᱜᱳᱣᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱜᱳᱣᱟ]] | year6 = ᱒᱐᱒᱓ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ |clubnumber5 = ᱕᱒ | columns = ᱓ | column1 = ᱴᱤ᱒᱐ᱟᱭᱤ | matches1 = ᱕ | runs1 = 97᱙᱗ | bat avg1 = ᱑᱙.᱔᱐ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱔᱔ | deliveries1 = – | wickets1 = – | bowl avg1 = – | fivefor1 = – | tenfor1 = – | best bowling1 = – | catches/stumpings1 = ᱓/– | column2 = ᱮᱯᱷ.ᱥᱤ. | matches2 = ᱕᱓ | runs2 = ᱒᱗᱙᱖ | bat avg2 = ᱓᱓.᱒᱘ | 100s/50s2 = ᱗/᱑᱕ | top score2 = ᱑᱓᱒ | deliveries2 = ᱑,᱘᱙᱘ | wickets2 = ᱑᱓ | bowl avg2 = ᱗᱓.᱖᱙ | fivefor2 = ᱐ | tenfor2 = ᱐ | best bowling2 = ᱒/᱑᱐ | catches/stumpings2 = ᱓᱒/– | column3 = ᱞᱟ | matches3 = ᱖᱐ | runs3 = ᱑,᱙᱓᱓ | bat avg3 = ᱓᱖.᱔᱗ | 100s/50s3 = ᱔/᱑᱑ | top score3 = ᱑᱕᱖* | deliveries3 = ᱕᱔᱓ | wickets3 = ᱗ | bowl avg3 = ᱗᱒.᱑᱔ | fivefor3 = ᱐ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = ᱒/᱒᱕ | catches/stumpings3 = ᱑᱗/– | date = ᱒᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/446763.html ESPNcricinfo | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Cricket]]}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|[[Cricket at the Asian Games|Asian Games]]}} {{MedalGold|[[2022 Asian Games|2022 Hangzhou]]|[[Cricket at the 2022 Asian Games|Team]]}} }} '''ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱚᱡᱚᱭ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙᱑) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱳᱣᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱤᱡᱚᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ (IPL) ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/446763.html |title=Rahul Tripathi |access-date=22 October 2015 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱚᱡᱚᱭ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱠᱚᱨᱱᱟᱞ ᱚᱡᱚᱭ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱩᱲᱤ ᱥᱩᱪᱤᱛᱨᱟ ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ ᱛᱤᱠᱤᱱᱤᱡ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱘᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱒᱒ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/minefields-kashmir-rahul-tripathi-india-t20-debut-8363867|title=From minefields in Kashmir to playing for India: Rahul Tripathi set to make his India T20 debut|work=The Indian Express|access-date=26 November 2023}}</ref> ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮᱭ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ]] ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱚᱯᱨᱮᱥᱚᱱ ᱯᱚᱨᱚᱠᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱥᱨᱤᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱨᱮᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/minefields-kashmir-rahul-tripathi-india-t20-debut-8363867|title=From minefields in Kashmir to playing for India: Rahul Tripathi set to make his India T20 debut|work=The Indian Express|access-date=26 November 2023}}</ref> ==ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱕᱐᱔ ᱨᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱨᱟᱱ-ᱥᱠᱳᱨᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12592;team=1956;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2018/19 - Maharashtra: Batting and bowling averages |work=ESPNcricinfo |access-date=10 January 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ (IPL) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱟᱭᱤᱡᱤᱝ ᱯᱩᱱᱮ ᱥᱩᱯᱚᱨᱡᱟᱭᱮᱸᱴᱥ ᱴᱤᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2017/content/story/1083407.html |title=List of players sold and unsold at IPL auction 2017 |access-date=20 February 2017 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱟᱭᱞᱟᱢ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |access-date=27 January 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱐ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱟᱭᱤᱞᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/28087425/where-do-eight-franchises-stand-2020-auction |title=Where do the eight franchises stand before the 2020 auction? |work=ESPNcricinfo |access-date=15 November 2019}}</ref> ᱒᱐ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱟᱭᱤᱰᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/28338426/ipl-auction-analysis-do-eight-teams-their-best-xis-place? |title=IPL auction analysis: Do the eight teams have their best XIs in place? |work=ESPNcricinfo |access-date=20 December 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱤᱡᱚᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-2022-auction-the-list-of-sold-and-unsold-players-1300689 |title=IPL 2022 auction: The list of sold and unsold players |work=ESPNcricinfo |access-date=13 February 2022}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱟᱨᱞᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱣᱤᱴᱤ ᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ (T20I) ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ire-vs-india-hardik-pandya-to-captain-india-in-ireland-t20is-rahul-tripathi-gets-maiden-call-up-1320109 |title=Hardik Pandya to captain India in Ireland T20Is; Rahul Tripathi gets maiden call-up |work=ESPNcricinfo |access-date=15 June 2022}}</ref> ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ (ODI) ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱡᱤᱢᱵᱟᱵᱩᱭᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/zim-vs-ind-2022-deepak-chahar-returns-after-injury-layoff-for-india-s-odi-series-in-zimbabwe-1326910 |title=Deepak Chahar returns after long injury layoff for ODI series in Zimbabwe |work=ESPNcricinfo |access-date=30 July 2022}}</ref> ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤ-᱒᱐ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Hardik to lead India in T20I series against Sri Lanka; Rohit returns for ODIs; Pant not in either squad |url=https://www.espncricinfo.com/story/hardik-pandya-to-lead-india-in-t20i-series-against-sri-lanka-rohit-sharma-returns-for-odis-1351345 |access-date=2023-01-05 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱕ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ ᱫᱚ ᱓᱑ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱟᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱥᱴᱮᱰᱤᱭᱟᱢ, ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ-᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=5 January 2023 |title=Rahul Tripathi Makes T20I Debut for India |url=https://www.probatsman.com/ind-vs-sl-rahul-tripathi-makes-t20i-debut-for-india |access-date=5 January 2023 |website=ProBatsman |language=en-IN}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮ ᱕ ᱨᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=ANI |date=2023-01-05 |title=India wins toss elect to field against SL in 2nd T20I, Rahul Tripathi makes debut |url=https://theprint.in/sport/india-wins-toss-elect-to-field-against-sl-in-2nd-t20i-rahul-tripathi-makes-debut/1299762/ |access-date=2023-01-05 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Full Scorecard of Sri Lanka vs India 2nd T20I 2022/23 - Score Report {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://www.espncricinfo.com/series/sri-lanka-in-india-2022-23-1348629/india-vs-sri-lanka-2nd-t20i-1348641/full-scorecard |access-date=2023-01-05 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=᱔᱔᱖᱗᱖᱓}} {{DEFAULTSORT:ᱛᱨᱤᱯᱟᱴᱷᱤ, ᱨᱟᱦᱩᱞ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱣᱤᱴᱤ᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] q4qn6lbtvmgiq1jxnbu5rokd3ek4l3a ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱠᱩᱥᱣᱟᱦ 0 30405 190532 167715 2026-04-15T07:59:48Z MT731 2184 190532 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱠᱩᱥᱣᱟᱦ | image = | country = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1990|11|30|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱭᱯᱩᱨ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | nickname = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱒᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ | source = [http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1063490.html ESPNcricinfo] }} '''ᱵᱤᱥᱟᱞ ᱠᱩᱥᱣᱟᱦ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱐) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1063490.html |title=Vishal Kushwah |accessdate=27 October 2016 |work=ESPN Cricinfo |archive-date=27 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161027194511/http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1063490.html |url-status=live }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱨᱚᱱᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱙ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱤᱱᱴᱟᱨ ᱥᱴᱮᱴ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{Cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079283.html |title=Inter State Twenty-20 Tournament, Central Zone: Chhattisgarh v Uttar Pradesh at Jaipur, Jan 29, 2017 |accessdate=29 January 2017 |work=ESPN Cricinfo |archive-date=19 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170719225614/http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079283.html |url-status=live }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱗-᱑᱘ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱟᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118716.html |title=Group D, Vijay Hazare Trophy at Secunderabad, Feb 5 2018 |accessdate=5 February 2018 |work=ESPN Cricinfo |archive-date=1 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001190331/https://www.espncricinfo.com/series/vijay-hazare-trophy-2017-18-1118606/chhattisgarh-vs-saurashtra-group-d-1118716/full-scorecard |url-status=live }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{ESPNcricinfo|id=1063490}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱩᱥᱣᱟᱦ, ᱵᱤᱥᱟᱞ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱭᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] evizugd8c2ybaaduazripzu06gwyoox ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱨᱟᱣ 0 30406 190522 167716 2026-04-15T07:38:25Z MT731 2184 190522 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱨᱟᱣ | image = Pankaj Rao.jpg | caption = ᱒᱐᱑᱙-᱒᱐᱒᱐ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱨᱟᱣ | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱨᱟᱣ | birth_date = {{birth date and age|1989|10|19|df=yes}} | birth_place = ᱯᱟᱨᱟᱰᱤ ᱵᱳᱵᱵᱤᱞᱤ, [[ᱵᱤᱡᱤᱭᱟᱱᱟᱜᱟᱨᱟᱢ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱟᱱᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | nickname = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ ᱦᱩᱨᱞᱟᱹ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | role = ᱵᱳᱣᱞᱟᱨ | club1 = [[ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱙ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber2 = | date = ᱑᱓ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ | source = [http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/391712.html ESPNcricinfo] }} '''ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱨᱟᱣ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱙)<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/391712.html |title=Pankaj Rao |access-date=13 October 2016 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1053507.html |title=Ranji Trophy, Group C: Andhra v Chhattisgarh at Kalyani, Oct 13-16, 2016 |access-date=13 October 2016 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱓ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱨᱚᱱᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1053507.html |title=Ranji Trophy, Group C: Andhra v Chhattisgarh at Kalyani, Oct 13-16, 2016 |access-date=13 October 2016 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱤᱱᱴᱟᱨ ᱥᱴᱮᱴ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079293.html |title=Inter State Twenty-20 Tournament, Central Zone: Chhattisgarh v Vidarbha at Jaipur, Jan 30, 2017 |access-date=30 January 2017 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱑᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱞᱮᱱ ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=11523;team=4625;type=tournament |title=Vijay Hazare Trophy, 2016/17 - Chhattisgarh: Batting and bowling averages |work=ESPN Cricinfo |access-date=9 October 2018}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱨᱚᱱᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱒᱙ ᱚᱣᱩᱴ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰᱚᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12592;team=4625;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2018/19 - Chhattisgarh: Batting and bowling averages |work=ESPN Cricinfo |access-date=10 January 2019}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{ESPNcricinfo|id=391712}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱨᱟᱣ, ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱷᱚᱛᱛᱤᱥᱜᱚᱲ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] jlr6zcohkcr13yb8oe9qa98i3jb50g7 ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱡᱚᱥᱣᱟᱞ 0 30407 190515 167717 2026-04-15T07:34:20Z MT731 2184 190515 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱡᱚᱥᱣᱟᱞ | image = | country = | fullname = ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱯᱟᱣᱟᱱ ᱡᱚᱥᱣᱟᱞ<ref>[https://www.espncricinfo.com/player/pankaj-jaswal-652359 Pankaj Jaswal Profile]</ref> | birth_date = {{birth date and age|1995|9|20|df=yes}} | birth_place = [[ᱠᱟᱝᱜᱽᱲᱟ, ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱑ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/652359.html Cricinfo }} '''ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱡᱚᱥᱣᱟᱞ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱐ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱕) ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/652359.html |title=Pankaj Jaswal |accessdate=1 November 2015 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱷᱤ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱑᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱟᱹᱯᱤᱥ ᱟᱨᱫᱷᱥᱟᱛᱟᱠ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Jaswal50">{{cite news |url=http://www.espncricinfo.com/series/8050/report/1118635/ |title=Dinda, Shami leave Chhattisgarh in tatters |publisher=ESPN Cricinfo |date=16 October 2017 |accessdate=16 October 2017}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱳᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱑᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱣᱩᱴ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=11523;team=1803;type=tournament |title=Vijay Hazare Trophy, 2016/17 - Himachal Pradesh: Batting and bowling averages |work=ESPN Cricinfo |accessdate=9 October 2018}}</ref> ᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱬᱮ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/104876/ranji-highlights-mumbai-up-assert-dominance |title=Ranji Highlights: Mumbai, UP assert dominance; Mudhasir picks four in four balls |work=Cricbuzz |accessdate=2 November 2018}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱒᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱣᱩᱴ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12592;team=1803;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2018/19 - Himachal Pradesh: Batting and bowling averages |work=ESPN Cricinfo |accessdate=10 January 2019}}</ref> ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱭᱞᱟᱢ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/25390461/ipl-2019-auction-was-sold-whom |title=IPL 2019 auction: The list of sold and unsold players |work=ESPN Cricinfo |accessdate=18 December 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/ipl/top-stories/ipl-auction-2019-who-got-whom/articleshow/67144375.cms |title=IPL 2019 Auction: Who got whom |work=The Times of India |accessdate=18 December 2018}}</ref> ᱒᱐᱒᱐ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/28087425/where-do-eight-franchises-stand-2020-auction |title=Where do the eight franchises stand before the 2020 auction? |work=ESPN Cricinfo |accessdate=15 November 2019}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|ref=ci/content/player/652359.html}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱡᱚᱥᱣᱟᱞ, ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱟᱝᱜᱽᱲᱟ, ᱦᱤᱢᱟᱪᱚᱞ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] cdwefijewov6aurbdlyhiqc4vshl6iu ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱨᱚ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ 0 32753 190533 186413 2026-04-15T08:01:58Z MT731 2184 190533 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱨᱚ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ | caption = ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ | fullname = ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱨᱚᱥᱤᱝ ᱚᱱᱤᱨᱩᱫᱷᱥᱤᱝ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ | image = PM Shri Narendra Modi with Ravindra Jadeja (Cropped).jpg | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1988|12|6}} | birth_place = [[ᱱᱟᱣᱟᱜᱟᱢ ᱜᱷᱮᱲ|ᱱᱟᱣᱟᱜᱟᱢ ᱜᱷᱮᱰ, ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | nickname = ᱡᱟᱰᱰᱩ,<ref>{{cite news|last=Bhattacharjee|first=Argha|date=30 September 2017|title=Virat as 'Cheeku', Dhoni as 'Mahi' – The fascinating story behind the nicknames of Indian cricketers|url=http://www.dnaindia.com/sport/report-watch-revealed-here-s-why-virat-kohli-is-called-cheeku-or-ms-dhoni-is-addressed-as-mahi-2186522|work=DNA India|access-date=20 February 2022}}</ref> ᱛᱷᱟᱞᱟᱯᱚᱛᱷᱤ<ref>{{cite news|last=Kumar|first=Saurabh|date=8 April 2024|title=Ravindra Jadeja crowned as Cricket Thalapathy by CSK after bowling heroics vs KKR|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ipl-2024-ravindra-jadeja-cricket-thalapathy-csk-bowling-heroics-vs-kkr-2524897-2024-04-08|work=India Today|access-date=9 December 2024}}</ref> | heightm =1.73 | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱭᱤᱡ | bowling = ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ | role = ᱚᱞ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱟᱨ | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | international = true | internationalspan = ᱒᱐᱐᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | testdebutdate = ᱑᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | testdebutyear = ᱒᱐᱑᱒ | testdebutagainst = ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ | testcap = ᱒᱗᱕ | lasttestdate = ᱓᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ | lasttestyear = ᱒᱐᱒᱕ | lasttestagainst = ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ | odidebutdate = ᱘ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | T20Idebutyear = ᱒᱐᱐᱙ | T20Idebutagainst = ᱥᱨᱤ ᱞᱚᱝᱠᱟ | T20Icap = ᱒᱒ | lastT20Idate = ᱒᱙ ᱡᱩᱱ | lastT20Iyear = ᱒᱐᱒᱔ | lastT20Iagainst = ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ | T20Ishirt = ᱘ (ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱘᱘) | club1 = [[ᱥᱚᱣᱨᱟᱥᱴᱨᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱥᱚᱣᱨᱟᱥᱴᱨᱟ]] | year1 = {{nowrap|᱒᱐᱐᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ}} | club2 = [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱳᱭᱟᱞᱥ]] | year2 = {{nowrap|᱒᱐᱐᱘–᱒᱐᱐᱙}} | club3 = [[ᱠᱳᱪᱤ ᱴᱩᱥᱠᱮᱨᱥ ᱠᱮᱨᱟᱞ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱑ | club4 = [[ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱟᱨ ᱠᱤᱝ]] | year4 = {{nowrap|᱒᱐᱑᱒–᱒᱐᱑᱕}} | club5 = [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱞᱟᱭᱮᱱ]] | year5 = {{nowrap|᱒᱐᱑᱖–᱒᱐᱑᱗}} | club6 = [[ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱟᱨ ᱥᱤᱝ]] | year6 = {{nowrap|᱒᱐᱑᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ}} | columns = ᱔ | column1 = [[ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱮᱥᱴ]] | matches1 = ᱘᱕ | runs1= ᱓,᱘᱘᱖ | bat avg1= ᱓᱗.᱗᱒ | 100s/50s1= ᱕/᱒᱗ | top score1= ᱑᱗᱕[[not out|*]] | deliveries1 = ᱑᱙,᱓᱒᱖ | wickets1 = ᱓᱓᱐ | bowl avg1 = ᱒᱕.᱑᱖ | fivefor1 = ᱑᱕ | tenfor1 = ᱓ | best bowling1 = ᱗/᱔᱒ | catches/stumpings1= ᱔᱗/– | column2 = [[ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱡᱮ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ|ᱳᱰᱤᱟᱭᱤ]] | matches2 = ᱒᱐᱔ | runs2= ᱒,᱘᱐᱖ | bat avg2= ᱓᱒.᱖᱒ | 100s/50s2= ᱐/᱑᱓ | top score2= ᱘᱗ | deliveries2 = ᱑᱐,᱑᱑᱖ | wickets2 = ᱒᱓᱑ | bowl avg2 = ᱓᱕.᱔᱑ | fivefor2 = ᱒ | tenfor2 = ᱐ | best bowling2 = ᱕/᱓᱓ | catches/stumpings2= ᱗᱖/– | column3 = [[Twenty20 International|T20I]] | matches3 = ᱗᱔ | runs3= ᱕᱑᱕ | bat avg3= ᱒᱑.᱔᱕ | 100s/50s3= ᱐/᱐ | top score3= ᱔᱖[[not out|*]] | deliveries3 = ᱑,᱓᱕᱖ | wickets3 = ᱕᱔ | bowl avg3 = ᱒᱙.᱘᱕ | fivefor3 = ᱐ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = ᱓/᱑᱕ | catches/stumpings3= ᱒᱘/– | column4 = [[First-class cricket|FC]] | matches4 = ᱑᱔᱑ | runs4= ᱗,᱙᱗᱗ | bat avg4= ᱔᱕.᱐᱖ | 100s/50s4= ᱑᱔/᱔᱓ | top score4= ᱓᱓᱑ | deliveries4 = ᱓᱑,᱗᱗᱕ | wickets4 = ᱕᱖᱑ | bowl avg4 = ᱒᱔.᱑᱐ | fivefor4 = ᱓᱖ | tenfor4 = ᱑᱐ | best bowling4 = ᱗/᱓᱑ | catches/stumpings4= ᱙᱗/– | date = ᱔ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱕ | source = https://www.espncricinfo.com/india/content/player/234675.html ESPNcricinfo | family= [[ᱨᱤᱵᱷᱟᱵᱟ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ]] (ᱵᱟᱹᱦᱩ) |medaltemplates=<!--MENTION HOST NATIONS FOR TEAM SPORTS--> {{MedalSport|Men's [[cricket]]}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|[[World Test Championship|ICC World Test Championship]]}} {{Medal|RU|[[2019–2021 World Test Championship|2019–2021]]|}} {{Medal|RU|[[2021–2023 World Test Championship|2021–2023]]|}} {{MedalCompetition|[[ICC Cricket World Cup]]}} {{Medal|RU|[[2023 Cricket World Cup|2023 India]]|}} {{MedalCompetition|[[ICC Champions Trophy]]}} {{Medal|W|[[2013 ICC Champions Trophy|2013 England & Wales]]|}} {{Medal|W|[[2025 ICC Champions Trophy|2025 Pakistan]]|}} {{Medal|RU|[[2017 ICC Champions Trophy|2017 England & Wales]]}} {{MedalCompetition|[[T20 World Cup]]}} {{Medal|W|[[2024 ICC World Twenty20|2024 West Indies & USA]]|}} {{Medal|RU|[[2014 ICC World Twenty20|2014 Bangladesh]]|}} {{MedalCompetition|[[ACC Asia Cup|Asia Cup]]}} {{Medal|W|[[2010 Asia Cup|2010 Sri Lanka]]|}} {{Medal|W|[[2016 Asia Cup|2016 Bangladesh]]|}} {{Medal|W|[[2018 Asia Cup|2018 United Arab Emirates]]|}} {{Medal|W|[[2023 Asia Cup|2023 Pakistan]]|}} {{MedalCompetition|[[ICC Under-19 Cricket World Cup|U19 World Cup]]}} {{Medal|W|[[2008 Under-19 Cricket World Cup|2008 Malaysia]]|}} {{Medal|RU|[[2006 Under-19 Cricket World Cup|2006 Sri Lanka]]|}} }} '''ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱨᱚᱥᱤᱝ ᱚᱱᱤᱨᱩᱫᱷᱥᱤᱝ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱖ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱟᱨ ᱴᱮᱥᱴ ᱨᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱞᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱵᱮᱴᱥ ᱟᱨ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ ᱥᱯᱤᱱ ᱵᱮᱴᱥ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱚᱞ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱟᱨ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱤᱲᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱯᱷᱤᱞᱰᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱫᱷᱟᱯ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱟᱥᱴᱨᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱨᱚᱛᱷᱤᱥ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱟᱨ ᱠᱤᱝᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱮᱯᱴᱮᱱ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱒᱐᱑᱓ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱟᱭᱤᱥᱤᱥᱤ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱟᱭᱤ.ᱥᱤ.ᱥᱤ. ᱴᱤ.᱒᱐ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱟᱱᱰᱚᱨ ᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱱ ᱩᱯ-ᱠᱮᱯᱴᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘ ᱨᱮ [[ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱯᱴᱮᱱ [[ᱵᱷᱤᱨᱟᱴ ᱠᱳᱦᱞᱤ]] ᱤᱫᱤ ᱛᱮᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=AadyaS |date=4 June 2022 |title=Where Are India's 2008 U19 World Cup Winning Squad Members Now? |url=https://www.wisden.com/cricket-news/where-are-indias-2008-u19-world-cup-winning-squad-members-now |access-date=6 April 2025 |website=Wisden}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱘ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ [[ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱗᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱖᱐ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱑᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒ ᱦᱤᱞᱚᱜ [[ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Ravindra Jadeja Debut and last played matches in Tests, ODIs, T20Is and other formats |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/ravindra-jadeja-234675/matches |access-date=25 August 2023 |work=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱠᱤᱝᱥ ᱯᱞᱮᱭᱟᱨᱥ ᱟᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱒᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱠᱤᱝᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤ ᱯᱤ ᱮᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱨ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱱᱫᱷᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱒᱐᱑᱖ ᱟᱭᱤ ᱯᱤ ᱮᱞ ᱠᱷᱤᱞᱟᱲᱤᱭᱟᱹ ᱳᱠᱥᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱩᱡᱟᱨᱟᱴ ᱞᱟᱭᱚᱱᱥ ᱫᱚ ᱙.᱕ ᱠᱳᱴᱤ ᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱒᱒ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱑᱕᱐ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱥᱯᱤᱱᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱢ ᱵᱤᱞᱤᱝᱥ ᱤᱰᱮᱱ ᱜᱟᱨᱰᱮᱱᱥ, [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |last1=Sarmah |first1=Bhargab |title=Ravindra Jadeja Becomes First Indian Left-Arm Spinner to Complete 150 Scalps in ODIs |url=https://sports.ndtv.com/india-vs-england-2016-17/ravindra-jadeja-becomes-first-indian-left-arm-spinner-to-complete-150-scalps-in-odis-1651436 |access-date=27 February 2021 |work=NDTV |date=22 January 2017 |language=en |archive-date=3 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603120820/https://sports.ndtv.com/india-vs-england-2016-17/ravindra-jadeja-becomes-first-indian-left-arm-spinner-to-complete-150-scalps-in-odis-1651436 |url-status=dead }}</ref> ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱚᱵᱤᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱟᱥᱣᱤᱱ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱨᱮᱠ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱦᱩᱭᱮᱱᱟᱭ, ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news |last1=Sikdar |first1=Sandip |title=Ravindra Jadeja Pips R Ashwin To Stay No.1, Cheteshwar Pujara No.2 In Batting List |publisher=NDTV |date=21 March 2017 |url=https://sports.ndtv.com/india-vs-australia-2017/ravindra-jadeja-pips-r-ashwin-to-stay-no-1-cheteshwar-pujara-no-2-in-batting-list-1671758 |access-date=2 September 2018 |archive-date=23 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523142732/https://sports.ndtv.com/india-vs-australia-2017/ravindra-jadeja-pips-r-ashwin-to-stay-no-1-cheteshwar-pujara-no-2-in-batting-list-1671758 |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱝ ᱫᱷᱚᱱᱤ|ᱮᱢᱮᱥ ᱫᱷᱚᱱᱤ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱒᱐᱒᱒ ᱟᱭᱤ ᱯᱤ ᱮᱞ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱟᱨ ᱠᱤᱝ ᱟᱭᱤ ᱯᱤ ᱮᱞ ᱯᱷᱨᱮᱱᱪᱟᱭᱤᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱮᱯᱴᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=MS Dhoni hands over CSK captaincy to Ravindra Jadeja |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/121619/ms-dhoni-hands-over-csk-captaincy-to-ravindra-jadeja |access-date=24 March 2022 |website=Cricbuzz |date=24 March 2022 |language=en}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱡᱟᱹᱱ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱯᱚᱫᱽ ᱫᱚᱭ ᱟᱲᱟᱜ ᱜᱤᱰᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="HT2022"/> ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱖ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱘ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱡᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱣᱟᱜᱟᱢ ᱜᱷᱮᱰ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱨᱟᱡᱽᱯᱩᱛ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|date=15 November 2013|title=Too mooch this Movember|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/too-mooch-this-movember/story-eMi9WkMpvuE69ENUB1WBBO.html|access-date=31 July 2020|website=Hindustan Times|language=en}}</ref><ref name="Caste">{{Cite news |last=Yadav |first=Jyoti |date=15 April 2020 |title=Ravindra Jadeja must stop being a 'Rajput boy' and grow up to be a cricketer |url=https://theprint.in/opinion/pov/ravindra-jadeja-must-stop-being-a-rajput-boy-and-grow-up-to-be-a-cricketer/402251/ |work=ThePrint |access-date=31 July 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=Ravindra Jadeja |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/player/234675.html |work=ESPNcricinfo |access-date=11 August 2020}}</ref> ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱱᱤᱨᱩᱫᱷ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ ᱨᱮ ᱪᱚᱣᱠᱤᱫᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱳᱯᱷᱤᱥᱚᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱢᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮᱜᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱟᱭᱟᱭ ᱾<ref name=rediff>{{cite web|title=Ravindra Jadeja Biography|url=https://www.7infi.com/ravindra-jadeja-biography-age-weight-height-like-birthdate-other/|publisher=7infi.com|access-date=27 April 2017|archive-date=30 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730024523/https://www.7infi.com/ravindra-jadeja-biography-age-weight-height-like-birthdate-other/|url-status=dead}}</ref> ᱒᱐᱐᱕ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱞᱚᱛᱟ ᱟᱜ ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱨᱮ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱭᱳ ᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱸᱥ ᱛᱮ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱚᱨᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news|title=Striking it rich|url=http://www.indianexpress.com/news/striking-it-rich/913542/0|newspaper=The Indian Express}}</ref> ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Citation|last=Latest World|title=The Kapil Sharma Show Episode 84 Anushka Sharma And Virat Kohli in Kapil's Show 20th Feb 2017|date=20 February 2017|url=https://www.youtube.com/watch?v=pS7FbH5kUC8&t=39m2s |archive-url=https://web.archive.org/web/20170406080539/https://www.youtube.com/watch?v=pS7FbH5kUC8&feature=youtu.be&t=39m2s |archive-date=6 April 2017 |url-status=dead|access-date=21 February 2017}}</ref> ==ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== ===ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ=== ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱑᱖ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱙ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱖ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱨᱟᱱᱤᱯᱷᱤᱡᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱴᱷᱮᱱ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘ ᱟᱱᱰᱚᱨ ᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱩᱯ ᱠᱟᱯᱴᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱵᱚᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱩᱬ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱓.᱖᱐ ᱮᱵᱷᱚᱨᱮᱡᱽ ᱛᱮ ᱑᱐ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web |title=ICC Under-19 World Cup, 2007/08 Records – India averages |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/averages-batting-bowling-by-team/icc-under-19-world-cup-2007-08-3138?team=1854 |website=ESPNcricinfo |access-date=17 June 2024}}</ref> ===ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ=== ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖-᱐᱗ ᱨᱮ ᱫᱟᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] ᱟᱨ ᱨᱟᱱᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱥᱳᱣᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱥᱳᱣᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=First-class matches played by Ravi Jadeja (127) |url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/94/94280/First-Class_Matches.html |website=CricketArchive |access-date=17 June 2024 |url-access=subscription}}</ref> ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱟᱨ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱴᱨᱤᱞ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱰᱳᱱ ᱵᱨᱟᱰᱢᱟᱱ, ᱵᱨᱤᱭᱮᱱ ᱞᱟᱨᱟ, ᱵᱤᱞ ᱯᱳᱱᱥᱯᱳᱨᱰ, ᱣᱮᱞᱤ ᱦᱮᱢᱚᱱᱰ, ᱰᱤ. ᱡᱤ. ᱜᱨᱮᱥ, ᱜᱨᱮᱢ ᱦᱤᱠ ᱟᱨ ᱢᱟᱭᱠ ᱦᱟᱥᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱞ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱓᱗᱕ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱓᱑᱔ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱴᱨᱤᱯᱞ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱓᱐ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱴᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱞ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱫᱚ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱕᱐᱑ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱓᱓᱑ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱒᱓ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web |last=Pandya |first=Haresh |date=2 December 2012 |title=Third triple puts Jadeja in elite company |url=https://www.espncricinfo.com/story/third-triple-puts-ravindra-jadeja-in-elite-company-594731 |access-date=6 January 2013 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘-᱐᱙ ᱨᱚᱱᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ - ᱔᱒ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱟᱨ ᱗᱓᱙ ᱨᱟᱱ - ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱸᱥ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱘ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱖᱐* ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤ-᱒᱐ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱴᱷᱮᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱟᱜ ᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱨᱟᱱ ᱵᱟᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱮᱛᱟᱨᱟᱜ ᱳᱞ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱚᱨ ᱭᱩᱥᱩᱯ ᱯᱟᱛᱷᱟᱱ ᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱯᱷᱳᱨᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱒᱐᱐᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱳᱰᱤᱟᱭᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱑ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ [[ᱠᱚᱴᱚᱠ]] ᱨᱮ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱯᱮᱭᱟ ᱣᱟᱱᱰᱮ ᱨᱮ, ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱢᱟᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱢᱮᱪ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱫᱚ ᱔ - ᱓᱒ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/260/260289.html|title=India v Sri Lanka in 2009/10|publisher=CricketArchive|access-date=21 December 2009}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱳᱵᱷᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱛᱮ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱑᱙ ᱳᱵᱷᱚᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱕᱘-᱕ ᱥᱠᱳᱨ ᱥᱟᱶ ᱠᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱗᱘ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, [[ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ ᱥᱤᱝ ᱫᱷᱚᱱᱤ]] ᱥᱟᱶ ᱑᱑᱒ ᱟᱨ [[ᱨᱚᱣᱤᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱚᱱ ᱚᱥᱣᱤᱱ|ᱨᱚᱵᱤᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱚᱥᱣᱤᱱ]] ᱥᱟᱶ ᱕.᱑ ᱳᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱕᱙ ᱨᱟᱱ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱫᱚ ᱕᱐ ᱳᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱒᱓᱔-᱗ ᱥᱠᱳᱨ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱙ ᱳᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱒-᱔᱒ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ "ᱯᱞᱮᱭᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱫ ᱢᱮᱪ" ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱞᱚᱨᱰᱥ ᱨᱮ ᱯᱩᱱ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ: ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱛᱷᱨᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱚᱵᱷᱚᱨᱛᱷᱨᱚ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱵᱳᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱮᱪ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="test">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england-v-india-2011/content/story/532086.html|title=Jadeja's brain fade, and Swann's routine act|date=11 September 2011|access-date=23 August 2016}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱴᱤ-᱒᱐ ᱨᱮ, ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱓ ᱳᱵᱷᱚᱨ ᱨᱮ ᱑/᱑᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱤᱱᱰᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱨᱟᱱ ᱟᱣᱩᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱚ ᱠᱷᱮᱞ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱰᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱢᱮᱪ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |last1=Monga |first1=Sidharth |date=3 February 2012 |title=Overdue win, unusual method |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-v-india-2nd-twenty20-overdue-win-unusual-method-552016 |access-date=9 May 2015 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ᱨᱚᱱᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱥᱤᱡᱟᱹᱱ ᱒᱐᱑᱒-᱑᱓ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱓᱐᱐+ ᱥᱠᱳᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ (ᱥᱩᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱔/᱑᱒᱕ ᱟᱨ ᱫᱚᱦᱲᱟ ᱛᱮ ᱓᱐᱓*; ᱨᱚᱱᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱷᱤ ᱒᱐᱑᱒-᱑᱓ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱠᱚᱴ ᱨᱮ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱓᱓᱑ ᱟᱨ ᱓/᱑᱐᱙), ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱥᱟᱶ ᱯᱩᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱑᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱴᱮᱥᱴ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱦᱚᱦᱚ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=9 December 2012 |title=England in India 2012–13 : Zaheer Khan, Yuvraj Singh dropped; Parvinder Awana, Ravindra Jadeja picked &#124; India v England |url=https://www.espncricinfo.com/story/zaheer-khan-yuvraj-singh-dropped-parvinder-awana-ravindra-jadeja-picked-596328 |access-date=23 January 2013 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨ ᱨᱮ [[ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ]] ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱮᱥᱴ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱗᱐ ᱳᱵᱷᱚᱨ ᱵᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱓/᱑᱑᱗ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ <ref>{{cite web |url= http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565809.html |title=English cricket team in India – 4th Test |publisher=ESPNcricinfo | access-date=14 December 2012}}</ref> ᱠᱚᱪᱤ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ-ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ, ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱓᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱖᱑ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱱᱜᱽᱨᱤ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱒᱘᱕ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱥᱠᱳᱨ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱨᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱗ ᱳᱵᱷᱚᱨ ᱨᱮ ᱑᱒ ᱨᱟᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱑᱒᱗ ᱨᱟᱱ ᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱑-᱑ ᱛᱮ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱢᱮᱪ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=India vs England, 2nd ODI (D/N), Kochi, January 15, 2013 |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-india-2012-13-565792/india-vs-england-2nd-odi-565813/full-scorecard |website=ESPNcricinfo |access-date=17 June 2024}}</ref> [[File:Prime Minister Of Bharat Shri Narendra Damodardas Modi with Shri Ravindra Jadeja & Rivaba Jadeja.jpg|thumb|left|ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ ᱥᱟᱶ ᱧᱟᱯᱟᱢ]] ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱟᱭᱤᱥᱤᱥᱤ ᱠᱚᱲᱟ ᱴᱤ-᱒᱐ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=India's Squad for the ICC Men's T20I World Cup 2024 |url=https://www.scorewaves.com/news-details/cricket-team-world-cup-squad-icc-mens-t20i-world-cup-2024 |access-date=11 June 2024 |website=ScoreWaves |language=en}}</ref> ==ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ== ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱽᱨᱚ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ (ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ) ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱴ ᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ (ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱠᱤᱝᱥ ᱠᱚᱭ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ) ᱾ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱑᱔ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱑᱓᱑.᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱨᱟᱭᱤᱠ ᱨᱮᱴ ᱛᱮ ᱑᱓᱕ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱨᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱤᱝᱜᱽᱥ ᱤᱞᱮᱵᱷᱮᱱ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱨᱮ ᱓᱖ ᱨᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱜᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱑᱑᱐.᱙᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱨᱟᱭᱤᱠ ᱨᱮᱴ ᱛᱮ ᱒᱙᱕ ᱨᱚᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ,<ref>{{cite web|title=Indian Premier League, 2009 / Records / Most runs|url=http://stats.espncricinfo.com/ipl2009/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=4801;type=tournament|publisher=ESPNcricinfo|access-date=19 November 2012}}</ref> ᱟᱨ ᱖.᱕ ᱨᱚᱱ ᱯᱚᱨ ᱚᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱮ ᱮᱢᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ipl2009/engine/records/bowling/best_career_economy_rate.html?id=4801;type=tournament|title=Indian Premier League, 2009 / Records / Best economy rates|publisher=ESPNcricinfo|access-date=19 November 2012}}</ref> ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱯᱴᱮᱱ [[ᱥᱮᱱ ᱣᱟᱨᱱ]] ᱫᱚ ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ "ᱥᱩᱯᱚᱨᱥᱴᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ" ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱢᱮᱛᱟᱭ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=Warne predicts bright future for Jadeja the jewel|url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2009/jan/21/ravindra-jadeja-dileep-premachandran-ipl|work=The Guardian|access-date=11 June 2013|location=London|first=Dileep|last=Premachandran|date=21 January 2009}}</ref> ᱣᱟᱨᱱ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ "ᱨᱚᱠᱥᱴᱟᱨ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Ravindra Jadeja: The Rockstar of Indian cricket|url=http://zeenews.india.com/sports/cricket/ravindra-jadeja-the-rockstar-of-indian-cricket_17080.html|publisher=Zee News|access-date=11 June 2013|date=27 January 2009}}</ref> ==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ ᱫᱚ ᱑᱗ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ [[ᱨᱤᱣᱟᱵᱟ ᱥᱳᱞᱟᱱᱠᱤ]] ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |title=Ravindra Jadeja wedding: Five things you didn't know about Sir's marriage to Reeva Solanki |url=https://www.dnaindia.com/sports/report-ravindra-jadeja-wedding-five-things-you-didn-t-know-about-sir-s-marriage-to-reeva-solanki-2203100 |access-date=16 July 2019 |work=[[DNA India]] |date=17 April 2016}}</ref><ref>{{cite news |title=Ravindra Jadeja ties knot with Reeva Solanki in grand fashion, see pics |url=https://indianexpress.com/photos/sports-gallery/ravindra-jadeja-marriage-wedding-wife-photos-pictures-riva-solanki-ipl-2016-2757477/ |access-date=16 July 2019 |work=[[The Indian Express]] |date=19 April 2016 |language=en-IN}}</ref> ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |title=Ravindra Jadeja catches first glimpse of daughter. This was the star's reaction |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/ravindra-jadeja-catches-first-glimpse-of-daughter-this-was-the-star-s-reaction/story-WSnuQV8inhJcXHC2qSFMOI.html |access-date=16 July 2019 |work=Hindustan Times |date=13 July 2017}}</ref><ref>{{cite news |title=Ravindra Jadeja, wife give baby daughter Sanskrit inspired name |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/ravindra-jadeja-wife-give-baby-daughter-sanskrit-inspired-name-4702375/ |access-date=16 July 2019 |work=The Indian Express |date=13 June 2017}}</ref> ᱨᱤᱣᱟᱵᱟ ᱫᱚ [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ]] ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱾<ref>{{Cite news |title=Gujarat polls: Ravindra Jadeja’s father bats for Congress in Jamnagar north seat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/gujarat-polls-ravindra-jadejas-father-bats-for-congress-in-jamnagar-north-seat/articleshow/95869971.cms |work=The Times of India |issn=0971-8257 |date=30 November 2022 |access-date=7 May 2025}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{Cricinfo|ref=ci/content/player/234675.html}} *[http://www.wisdenindia.com/player/India/Ravindra-Jadeja/3273.htm Ravindra Jadeja]'s profile page on ''[[Wisden Cricketers' Almanack|Wisden.com]]'' ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304104119/http://www.wisdenindia.com/player/India/Ravindra-Jadeja/3273.htm |date=4 March 2016 }}) {{Navboxes |title= India squads |bg= #0077FF |fg= white |bordercolor=#ff8800 |list1= {{India Squad 2010 Asia Cup}} {{India Squad 2013 ICC Champions Trophy}} {{India Squad 2015 Cricket World Cup}} {{India Squad 2016 Asia Cup}} {{India Squad 2018 Asia Cup}} {{India Squad 2019 Cricket World Cup|8. Jadeja=8. Jadeja}} {{India Squad 2021 ICC Men's T20 World Cup}} {{India Squad 2023 Asia Cup}} {{India 2023 Cricket World Cup squad}} {{India Squad 2024 ICC Men's T20 World Cup}} {{India Squad 2025 ICC Champions Trophy}} }} {{DEFAULTSORT:ᱡᱟᱰᱮᱡᱟ, ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱨᱚ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸᱨᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱣᱤᱴᱤ ᱒᱐ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱳᱣᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱳᱭᱟᱞᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱠᱤᱝᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱪᱤ ᱴᱩᱥᱠᱮᱨᱥ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱵᱞᱩ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱕ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱞᱟᱭᱚᱱᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱨᱡᱩᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱧᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱠᱚ]] of8m6yisf7uby6fyll3b2d2yjci08k0 ᱫᱟᱨᱵᱷᱚᱝᱜᱟ 0 33258 190476 182798 2026-04-14T23:17:03Z Ziv 8921 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Anand Bagh Palace.png]] → [[File:Bela Palace, Darbhanga.png]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · The name of the file clearly does not match the image. This is not Anand Bagh Palace, this is Bela Palace 190476 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ}} {{Infobox settlement | name = ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ | other_name = ᱫᱚᱨᱵᱷᱚᱝᱜᱟ | settlement_type = ᱥᱚᱦᱚᱨ | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2/1 | image1 = Darbhanga 1.jpg | caption1 = ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱠᱤᱞᱟ | image2 = Bela Palace, Darbhanga.png | caption2 = [[ᱟᱱᱚᱱᱫᱽᱵᱟᱜᱽ ᱨᱟᱡᱽ ᱚᱲᱟᱜ]] | image3 = Nargona Palace.png | caption3 = [[ᱱᱟᱨᱜᱳᱱᱟ ᱨᱟᱡᱽ ᱚᱲᱟᱜ]] | image4 = Shyama Mai Temple.png | caption4 = [[ᱥᱭᱟᱢᱟ ᱢᱟᱭ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ]] | image5 = TaramandalDarbhanga.jpg | caption5 = ᱫᱟᱨᱵᱷᱚᱝᱜᱟ ᱯᱞᱮᱱᱟᱴᱚᱨᱤᱭᱟᱢ | image6 = An evening in Darbhanga, Bihar (2015).png | caption6 = ᱢᱚᱠᱷᱱᱟᱦᱤ ᱯᱳᱠᱷᱚᱨ | image7 = Building of Lalit Naryan Mithla University, Darbhanga Bihar.jpg | caption7 = [[ᱞᱟᱞᱤᱛ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬ ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] | image8 = DBR Airport.jpg | caption8 = [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ]] }} | image_caption = | nickname = '''ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ''', '''ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ''' | map_alt = | map_caption = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | pushpin_map_alt = | coordinates = {{coord|26.17|N|85.9|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}} | subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_type3 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Bihar Government Banner.png}} [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] | subdivision_type2 = ᱴᱚᱴᱷᱟ | subdivision_name2 = [[ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ (ᱴᱚᱴᱷᱟ)|ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ]]<ref>{{cite web|last=Thakur |first=Ripunjay Kumar |date=1 March 2022|title=Historical Geography of Early Medieval Mithila: From Videha to Tirhut.|url=https://www.academia.edu/72670545|publisher=New Archaeological & Genological Society, Kanpur, India|issn=2348-8301|access-date=21 August 2025}}</ref> | subdivision_name3 = [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ]] | established_title = ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ | established_date = ᱐᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱘᱗᱕ | government_type = ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ | governing_body = [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱱᱤᱜᱟᱢ]] | leader_title = ᱢᱮᱭᱚᱨ | leader_name = ᱢᱟᱹᱱᱤᱡ ᱟᱱᱡᱩᱢ ᱟᱨᱟ | leader_title1 = ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱᱟᱨ | leader_name1 = ᱥᱨᱤ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱜᱚᱣᱨᱟᱵᱷ ([[Indian Administrative Service|IAS]]) | leader_title2 = ᱮᱥᱯᱤ ᱥᱚᱦᱚᱨ | leader_name2 = ᱥᱨᱤ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱠᱩᱢᱟᱨ ([[Indian Police Service|IPS]]) | leader_title3 = ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱥᱚᱦᱮᱛ | leader_name3 = [[ᱜᱳᱯᱟᱞ ᱡᱤ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ]] ([[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ|ᱵᱤᱡᱮᱯᱤ]]) | leader_title4 = ᱵᱤᱫᱷᱟᱭᱚᱠ | leader_name4 = [[ᱥᱚᱱᱡᱚᱭ ᱥᱟᱨᱟᱣᱜᱤ]] ([[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱛᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ|ᱵᱤᱡᱮᱯᱤ]]) | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref>{{Cite web|url=https://www.icra.in/Rationale/ShowRationaleReport?Id=74614|title=Darbhanga City}}</ref> | area_total_km2 = 39.83 | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 52 | population_as_of = ᱒᱐᱑᱑ | population_total = 296039 | population_footnotes = | population_density_km2 = | population_rank = | population_demonym = ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟᱭᱟ | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐ | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = ᱘᱔᱖᱐᱐᱑–᱘᱔᱖᱐᱐᱙<ref>{{cite web |title=STD & PIN Codes |url=https://darbhanga.nic.in/std-pin-codes/ |access-date=23 January 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indiapincodes.net/Bihar/Darbhanga/|title=Pin Codes of Darbhanga, Bihar, India, Darbhanga Pincode Search|website=indiapincodes.net}}</ref> | area_code = ᱐᱖᱒᱗᱒ | area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ ᱠᱳᱰ | registration_plate = BR-07 | blank1_name_sec1 = ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱡᱟᱹᱱᱤ | blank1_info_sec1 = ᱑᱐᱐᱐:᱙᱑᱐ [[ᱠᱚᱲᱟ|♂]]/[[ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ|♀]] | blank2_name_sec1 = ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ | blank2_info_sec1 = [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]] | blank3_name_sec1 = ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ | blank3_info_sec1 = [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ]] | website = {{URL|darbhanga.bih.nic.in/}} | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-BR]] | footnotes = | demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ | demographics1_title1 = ᱟᱹᱢᱟᱹᱞᱮᱛ | demographics1_info1 = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]]<ref name="langoff">{{cite web|title=52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=[[Ministry of Minority Affairs]]|access-date=22 January 2019|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archive-date=25 May 2017}}</ref> | demographics1_title2 = ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ | demographics1_info2 = [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]<ref>{{Cite web|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|title=NCLM52ndReport|date=25 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archive-date=25 May 2017}}</ref> | demographics1_title3 = ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ | demographics1_info3 = [[ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞᱤ]] | demographics1_info4 = | blank4_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank4_info_sec1 = [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ]] | blank5_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ | blank5_info_sec1 = [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ]], [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱫᱮᱦᱟᱛ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱫᱮᱦᱟᱛ]], [[ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨᱯᱩᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨᱯᱩᱨ]], [[ᱠᱮᱣᱛᱤ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱮᱣᱛᱤ]], [[ᱡᱟᱞᱮ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱡᱟᱞᱮ]], [[ᱠᱩᱥᱮᱥᱣᱚᱨ ᱟᱥᱛᱷᱟᱱ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱩᱥᱮᱥᱣᱚᱨ ᱟᱥᱛᱷᱟᱱ]], [[ᱜᱚᱣᱨᱟ ᱵᱟᱣᱨᱟᱢ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱜᱚᱣᱨᱟ ᱵᱟᱣᱨᱟᱢ]], [[ᱵᱮᱱᱤᱯᱩᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱵᱮᱱᱤᱯᱩᱨ]], [[ᱟᱞᱤᱱᱚᱜᱚᱨ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱟᱞᱤᱱᱚᱜᱚᱨ]], [[ᱦᱟᱭᱟᱜᱷᱟᱴ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱦᱟᱭᱟᱜᱷᱟᱴ]] | official_name = }} '''ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱚᱬᱮ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱟᱨ [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱚᱝᱜᱟ ᱫᱚ ''ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ'' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣᱟ ᱡᱮ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ''ᱫᱣᱟᱨ ᱵᱟᱝᱜᱟ'' ᱥᱮ ''ᱫᱟᱨᱤ-ᱵᱟᱝᱜᱟ'' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 'ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ' ᱾<ref>{{Cite web |title=Welcome to Darbhanga District {{!}} Official Website of Darbhanga District {{!}} India |url=https://darbhanga.nic.in/ |access-date=2023-05-18 |language=en-US}}</ref> ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱟᱸᱰᱣᱟᱞᱟ ᱡᱚᱢᱤᱫᱟᱨ ᱨᱟᱡᱟ ᱟᱜ ᱢᱟᱹᱪᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ AIIMS ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/best-site-chosen-for-aiims-at-dbhanga/articleshow/98646390.cms|title='Best site chosen for AIIMS at Darbhanga'|work=The Times of India |date=15 March 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=संसद में गोपाल जी ठाकुर ने उठाई दरभंगा में एम्स की मांग |url=https://www.jagran.com/bihar/darbhanga-gopal-ji-thakur-raised-the-demand-of-aiims-in-darbhanga-in-parliament-19385549.html |access-date=2023-03-31 |website=Dainik Jagran |language=hi}}</ref><ref>{{Cite news |title=एम्स का मुद्दा संसद में उठाए जाने पर सांसद को दी गई बधाई |url=https://www.bhaskar.com/bihar/darbhanga/news/congratulations-to-mp-for-raising-aiims-issue-in-parliament-072004-4963860.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=संसद में फिर गूंजा दरभंगा एम्स निर्माण का मुद्दा सांसद ने कहासरकार बदलने से फंसा है पेंच |url=https://www.etvbharat.com/hindi/bihar/state/darbhanga/matter-of-construction-of-darbhanga-aiims-echoed-again-in-parliament/bh20221212200351380380095 |access-date=2023-03-31 |website=ETV Bharat News |language=hindi}}</ref> ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ, ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱒᱐᱒᱙ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ, ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱴᱨᱚ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱮᱵᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱤᱱᱯᱨᱟᱥᱴᱨᱚᱠᱪᱚᱨ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱵᱷᱚᱸᱜᱟ ᱢᱮᱴᱨᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱘.᱘ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱢᱮᱴᱨᱚ ᱞᱟᱭᱤᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱘ ᱢᱮᱴᱨᱚ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=2025-02-17 |title=Metro Survey: मुजफ्फरपुर और दरभंगा में मेट्रो सर्वे हुआ पूरा, नगर विकास विभाग को सौंपी रिपोर्ट |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/bihar/patna/metro-survey-completed-in-muzaffarpur-and-darbhanga-report-submitted-to-urban-development-department#amp_tf=From%20%251$s&aoh=17397684806865&csi=0&referrer=https://www.google.com&ampshare=https://www.prabhatkhabar.com/state/bihar/patna/metro-survey-completed-in-muzaffarpur-and-darbhanga-report-submitted-to-urban-development-department |access-date=2025-02-23 |website=Prabhat Khabar |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |title=Darbhanga Metro: 18 स्टेशन... 18.8 KM लंबाई, दरभंगा वाले अब जल्द लेंगे मेट्रो का मजा; जानें लेटेस्ट अपडेट |url=https://navbharattimes.indiatimes.com/state/bihar/darbhanga/darbhanga-metro-coming-soon-18-stations-18-8-km-long-route-airport-to-aiims-connectivity/articleshow/118447859.cms |access-date=2025-02-23 |website=Navbharat Times |language=hi}}</ref> ᱫᱟᱨᱵᱷᱚᱝᱜᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞᱤ]], ᱥᱟᱸᱥᱠᱨᱤᱛ, [[ᱩᱨᱫᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱩᱨᱫᱩ]] ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ, ᱞᱚᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱹᱨᱤ, ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱯᱚᱨᱚᱵ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱵᱮᱰᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ "ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ" ᱟᱨ "ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |author=Culture |url=https://darbhanga.nic.in/culture-heritage/ |title=Darbhanga: The Heart of Mithilaanchal! |work=Darbhanga.nic.in |access-date=30 December 2020}}</ref> ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱑᱖ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱱᱟᱱᱰᱵᱟᱜᱽ ᱯᱮᱞᱮᱥ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱑᱘᱖᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱚᱜᱚᱨᱯᱟᱞᱤᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮ [[ᱠᱟᱢᱮᱥᱣᱚᱨ ᱥᱤᱝ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱥᱟᱸᱥᱠᱨᱤᱛ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] (᱑᱙᱖᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ) ᱟᱨ [[ᱞᱟᱞᱤᱛ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬ ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] (᱑᱙᱗᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱭᱩᱡᱤᱭᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱛᱷᱤᱠ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱩᱫᱩᱜ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ''ᱫᱷᱨᱩᱯᱚᱫᱽ'' (ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱟᱞ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱩᱯ) ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬ ᱨᱮᱞ ᱟᱨ ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱫᱚ ᱪᱟᱥ ᱡᱤᱱᱤᱥ, ᱩᱞ ᱟᱨ ᱦᱟᱹᱠᱩ ᱠᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱯᱨᱚᱥᱮᱥᱤᱝ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱢᱟᱱᱩᱯᱷᱮᱠᱪᱚᱨ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱞᱩᱵᱤᱭᱟᱞ ᱴᱟᱺᱰᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱟᱨ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱢ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ, ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱡᱟᱝ, ᱛᱟᱢᱟᱠᱳ, ᱟᱺᱠ, ᱟᱨ ᱩᱞ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱪᱟᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Darbhanga {{!}} India|url=https://www.britannica.com/place/Darbhanga|access-date=17 June 2021|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱨᱟᱡᱽ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱑᱘᱗᱕ ᱥᱟᱞ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱛᱤᱨᱦᱩᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱶ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱵᱽᱰᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ - ᱑᱘᱔᱕ ᱨᱮ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ, ᱑᱘᱖᱖ ᱨᱮ ᱢᱚᱫᱷᱩᱵᱚᱱᱤ ᱟᱨ ᱑᱘᱖᱗ ᱨᱮ ᱥᱚᱢᱚᱥᱛᱤᱯᱩᱨ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱡᱽᱯᱩᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ) ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱤ ᱠᱷᱟᱱᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱮᱫᱟ, ᱚᱠᱚᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱪᱮᱫ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ''ᱫᱣᱟᱨ ᱵᱟᱝᱜᱟ ᱥᱮ ᱫᱟᱨ-ᱮ-ᱵᱟᱝᱜᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ "ᱵᱮᱝᱜᱟᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ" ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱮᱴᱤᱢᱚᱞᱚᱡᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱴᱷᱤᱠ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱟ ᱜᱷᱟᱹᱲᱤᱡ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱥᱮᱡ ᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱥᱟᱶ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=History {{!}} Welcome to Darbhanga District {{!}} India|url=https://darbhanga.nic.in/history/|access-date=17 June 2021|language=en-US}}</ref> ==ᱚᱛᱱᱚᱜ== ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱑᱗᱑ ᱯᱷᱩᱴ (᱕᱒ ᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱩᱥᱩᱞ ᱨᱮ ᱒᱕.᱕᱓ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ - ᱒᱖.᱒᱗ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ N ᱟᱨ ᱘᱕.᱔᱕ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ - ᱘᱖.᱒᱕ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ E ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱒,᱒᱗᱙ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮ [[ᱢᱚᱫᱷᱩᱵᱚᱱᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]], ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱮ [[ᱥᱚᱢᱚᱥᱛᱤᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]], ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ [[ᱥᱚᱦᱚᱨᱥᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱥᱤᱛᱟᱢᱚᱲᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱟᱨ [[ᱢᱩᱡᱚᱯᱷᱚᱨᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱛᱮ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ {{Geographic location |North = [[ᱢᱚᱫᱷᱩᱵᱚᱱᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱢᱚᱫᱷᱩᱵᱚᱱᱤ]] |West = [[ᱢᱩᱡᱚᱯᱷᱚᱨᱯᱩᱨ]] |Centre = ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ |East = [[ᱥᱚᱦᱚᱨᱥᱟ]] |South = [[ᱥᱚᱢᱚᱥᱛᱤᱯᱩᱨ]] }} ==ᱦᱚᱭ ᱦᱤᱥᱤᱫ== {{Weather box | location = ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ (1991–2020, extremes 1901–2020) | metric first = Yes | single line = Yes | Jan record high C = 32.6 | Feb record high C = 34.1 | Mar record high C = 40.6 | Apr record high C = 43.9 | May record high C = 44.1 | Jun record high C = 43.6 | Jul record high C = 39.3 | Aug record high C = 38.6 | Sep record high C = 38.6 | Oct record high C = 39.4 | Nov record high C = 34.6 | Dec record high C = 31.1 | year record high C = 44.1 | Jan high C = 23.5 | Feb high C = 26.4 | Mar high C = 30.7 | Apr high C = 36.3 | May high C = 37.6 | Jun high C = 35.7 | Jul high C = 33.9 | Aug high C = 33.9 | Sep high C = 33.1 | Oct high C = 32.9 | Nov high C = 30.3 | Dec high C = 26.1 | year high C = 31.7 | Jan low C = 7.3 | Feb low C = 10.2 | Mar low C = 13.4 | Apr low C = 17.2 | May low C = 20.3 | Jun low C = 22.7 | Jul low C = 23.5 | Aug low C = 22.8 | Sep low C = 21.3 | Oct low C = 18.9 | Nov low C = 13.1 | Dec low C = 8.2 | year low C = 16.4 | Jan record low C = 0.0 | Feb record low C = 0.0 | Mar record low C = 4.1 | Apr record low C = 9.4 | May record low C = 10.6 | Jun record low C = 11.0 | Jul record low C = 13.5 | Aug record low C = 14.0 | Sep record low C = 13.5 | Oct record low C = 10.0 | Nov record low C = 7.2 | Dec record low C = 2.6 | year record low C = 0.0 | rain colour = green | Jan rain mm = 12.0 | Feb rain mm = 12.5 | Mar rain mm = 10.2 | Apr rain mm = 25.2 | May rain mm = 45.2 | Jun rain mm = 164.6 | Jul rain mm = 280.7 | Aug rain mm = 247.5 | Sep rain mm = 197.4 | Oct rain mm = 25.4 | Nov rain mm = 2.5 | Dec rain mm = 3.3 | year rain mm = 1026.5 | unit rain days = | Jan rain days = 0.9 | Feb rain days = 0.9 | Mar rain days = 0.9 | Apr rain days = 1.8 | May rain days = 2.4 | Jun rain days = 6.8 | Jul rain days = 11.0 | Aug rain days = 10.4 | Sep rain days = 8.7 | Oct rain days = 0.9 | Nov rain days = 0.2 | Dec rain days = 0.4 | year rain days = 45.3 | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 63 | Mar humidity = 49 | Apr humidity = 56 | May humidity = 60 | Jun humidity = 70 | Jul humidity = 78 | Aug humidity = 79 | Sep humidity = 79 | Oct humidity = 73 | Nov humidity = 66 | Dec humidity = 67 | year humidity = 67 | source 1 = [[India Meteorological Department]]<ref>{{cite web | url = https://imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf | title = Climatological Tables of Observatories in India 1991-2020 | publisher = [[India Meteorological Department]] | access-date = April 8, 2024 }}</ref><ref name=IMDextremes> {{cite web | archive-url = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M33 | access-date = 18 August 2020}}</ref> | date = November 2011 | source 2 = NOAA (humidity 1971–1990)<ref name=NOAA>{{Cite FTP |url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-II/IN/42391.TXT |title = Darbhanga Climate Normals 1971–1990 |access-date = 18 August 2020 |server = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]] |url-status = live }}</ref> }} ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤ== {{bar box |title=ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ (᱒᱐᱑᱑)<ref name="religion">{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Bihar |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11366/download/14479/DDW10C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ |right1=ᱥᱟᱭᱠᱚᱲᱟ |float=left |bars= {{bar percent|[[ᱦᱤᱱᱫᱩ]]|darkorange|71.76}} {{bar percent|[[ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ|ᱤᱥᱞᱟᱢ]]|green|27.76}} {{bar percent|ᱮᱴᱟᱜ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱵᱟᱝ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱ|black|0.48}} }} ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ, ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱫᱚ ᱒᱙᱖,᱐᱓᱙ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱫᱚ ᱥᱩᱨᱥᱩᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.census2011.co.in/census/city/164-darbhanga.html |title = Darbhanga City Population Census 2011-2022 {{!}} Bihar}}</ref> ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="auto">{{Cite web|url=https://cdn.s3waas.gov.in/s3beed13602b9b0e6ecb5b568ff5058f07/uploads/2021/03/2021030687.pdf|title=2021030687.pdf}}</ref> ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱑᱙᱖,᱕᱗᱓ ᱠᱚᱲᱟ (᱕᱒.᱖%) ᱟᱨ ᱑᱘᱓,᱕᱕᱒ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ (᱔᱗.᱔%) ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮ ᱗᱙.᱔᱐% ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱚᱲᱟ ᱫᱚ ᱘᱕.᱐᱘% ᱟᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱫᱚ ᱗᱓.᱐᱘% ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite web|date=2001|title=Census of India: View Population Details|url=http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/View_Village_Population.aspx?pcaid=1384&category=M.Corp.|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427193419/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/View_Village_Population.aspx?pcaid=1384&category=M.Corp.|archive-date=27 April 2016|access-date=14 January 2016|website=www.censusindia.gov.in|publisher=Government of India}}</ref> ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱜᱩᱴ ᱨᱮ ᱓᱘᱐,᱑᱒᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="auto"/> ===ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ=== {{Pie chart |thumb = righ |caption = ᱫᱷᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (᱒᱐᱑᱑)<ref>[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-2000.XLSX 2011 census data] censusindia.gov.in</ref> |label1= [[ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞᱤ]] |value1= 50.25 |color1 =orange |label2= [[ᱩᱨᱫᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱩᱨᱫᱩ]] |value2 = 26.80 |color2 =green |label3 = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]] |value3 = 20.98 |color3 =red |label4 = [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]] |value4 = 0.33 |color4 =yellow |label5 = [[ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱷᱳᱡᱽᱯᱩᱨᱤ]] |value5 = 0.26 |color5 =brown |label6 = ᱮᱴᱟᱜᱟᱜ |value6 = 1.36 |color6 =Blue }}  ==ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ== ===ᱨᱮᱞ ᱰᱟᱦᱟᱨ=== [[File:Darbhangarailwaystation.jpg|left|thumb|[[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]]]] [[File:Darbhangastation.jpg|thumb|upright]] [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ|ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ]] ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱩᱬ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[ᱞᱚᱦᱮᱨᱤᱭᱟᱥᱚᱨᱟᱭ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ]] ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱨᱮᱞᱣᱮ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ {{rws|ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ}}, {{rws|ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ||ᱯᱟᱴᱱᱟ}}, {{rws|ᱥᱤᱠᱚᱱᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ||ᱥᱤᱠᱚᱱᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ}}, {{rws|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ}}, {{rws|ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ||ᱵᱟᱨᱟᱬᱟᱥᱤ}}, {{rws|ᱚᱦᱢᱚᱫᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ||ᱚᱦᱢᱚᱫᱟᱵᱟᱫᱽ}}, {{rws|ᱞᱳᱠᱢᱚᱱᱭᱟ ᱛᱤᱞᱚᱠ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱥ}}, {{rws|ᱦᱟᱣᱲᱟ}}, {{rws|ᱟᱢᱨᱤᱛᱥᱚᱨ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ||ᱟᱢᱨᱤᱛᱥᱚᱨ}}, {{rws|ᱯᱩᱱᱮ ᱡᱚᱸᱠᱥᱚᱱ||ᱯᱩᱱᱮ}} ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱟᱨ ᱦᱟᱯᱛᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱴᱨᱮᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ===ᱫᱟᱨᱵᱷᱚᱝᱜᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ=== [[File:DBR Airport.jpg|thumb|[[File:Darbhanga Airport Runway.jpg|thumb|]] [[File:Indigo Spicjet.png|thumb|]] [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱚᱝᱜᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ]]]] ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱩᱬ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[ᱫᱟᱨᱵᱷᱚᱝᱜᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ]] (IATA: DBR, ICAO: VE89) ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱮᱱᱠᱞᱮᱵᱽ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, NH 527B ᱟᱨ NH 27 ᱥᱟᱢᱟᱝ-ᱯᱟᱪᱮ ᱠᱚᱨᱤᱰᱚᱨ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱣᱮ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱮᱱᱠᱞᱮᱵᱽ ᱫᱚ ᱮᱭᱟᱨᱯᱚᱨᱴ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ (AAI) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ]] ᱟᱨ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱵᱷᱤᱞ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱥᱩᱨᱮᱥ ᱯᱨᱚᱵᱷᱩ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱨᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱡᱚᱭᱚᱱᱛ ᱥᱤᱱᱦᱟ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱜᱳᱯᱟᱞ ᱡᱤ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨ<ref>{{Cite web |last=शर्मा |first=सुभाष |date=2020-09-05 |title=दरभंगा एयरपोर्ट से जल्द ही उड़ान भरेंगे विमान, MP गोपाल जी ठाकुर ने अधिकारियों से की बात |url=https://www.abplive.com/states/bihar/aircraft-to-fly-from-darbhanga-airport-soon-mp-gopal-ji-thakur-speaks-to-officials-ann-1552623 |access-date=2023-09-30 |website=www.abplive.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |title=सांसद गोपाल जी ठाकुर बोले, आठ नवंबर से 8 करोड़ मथिलावासियों के लिए शुरू होगी हवाई सेवा - MP Gopal ji Thakur said that Air service will start for 8 crore Mathilawas from November 8 |url=https://www.jagran.com/bihar/muzaffarpur-mp-gopal-ji-thakur-said-that-air-service-will-start-for-8-crore-mathilawas-from-november8-20779315.html |access-date=2023-09-30 |website=Jagran |language=hi}}</ref> ᱟᱨ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱱᱟᱜᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱦᱟᱨᱫᱤᱯ ᱥᱤᱝ ᱯᱩᱨᱤ]] ᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱘ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=मिथिलांचल के लिए खुशखबरी! दरभंगा एयरपोर्ट का संचालन शुरू, देखिए अंदर की तस्वीरें|url=https://www.prabhatkhabar.com/state/bihar/darbhanga/good-news-for-mithila-darbhanga-airport-starts-operating-see-inside-photos-asj|access-date=8 November 2020|website=Prabhat Khabar - Hindi News|date=8 November 2020 |language=hi}}</ref> ===ᱥᱚᱲᱚᱠ ᱰᱟᱦᱟᱨ=== NH ᱒᱗ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱟᱡᱽᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ, ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱟᱡᱽᱰᱟᱦᱟᱨ ᱒᱗, ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱟᱡᱽᱰᱟᱦᱟᱨ ᱕᱒᱗ᱵᱤ ᱟᱨ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱟᱡᱽᱰᱟᱦᱟᱨ ᱕᱐, ᱕᱖, ᱘᱘ ᱟᱨ ᱗᱕ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱫᱚ [[ᱢᱩᱡᱚᱯᱷᱚᱨᱯᱩᱨ]], [[ᱥᱚᱢᱚᱥᱛᱤᱯᱩᱨ]], [[ᱢᱚᱫᱷᱩᱵᱚᱱᱤ]] ᱟᱨ [[ᱥᱤᱛᱟᱢᱚᱲᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱢᱟᱝ-ᱯᱟᱪᱮ ᱠᱚᱨᱤᱰᱚᱨ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥᱵᱷᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱳᱨᱵᱚᱱᱫᱚᱨ]] ᱫᱚ [[ᱟᱥᱟᱢ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱤᱞᱪᱚᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱢᱟᱥ-ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥᱣᱮ (NH119D) ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱟᱝᱜᱚᱪ ᱟᱠᱟᱱ ᱔/᱖ ᱞᱮᱱ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱚᱞᱚᱱ-ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱞ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥᱣᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱣᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ NH 119D ᱫᱚ [[ᱜᱟᱭᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱢᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱞᱟ [[ᱱᱟᱣᱟᱫᱟ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱮᱪᱮᱫ== ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱥᱚᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * [[ᱫᱚᱨᱵᱷᱚᱝᱜᱟ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ|ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱢᱮᱰᱤᱠᱟᱞ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ]] * [[ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱢᱟᱭᱱᱳᱨᱤᱴᱤ ᱰᱮᱱᱴᱟᱞ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱟᱨ ᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ]] ==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ== *[[ᱯᱟᱴᱱᱟ]] ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{sister project links|voy=ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ}} {{Authority control}} {{ᱵᱤᱦᱟᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ| ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱟᱨᱵᱷᱟᱝᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱠᱚ]] as82v20mjg6pi7pxx2m1h16xa91brxa ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ 14 33323 190538 181979 2026-04-15T08:08:57Z MT731 2184 MT731 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ: ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ 181979 wikitext text/x-wiki {{Commons category|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ}} {{Fooian fooers |Profession=ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ|Supercategory=ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱦᱚᱲ|Nationality=ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ |Country=ᱥᱤᱧᱚᱛ }} <categorytree>ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ</categorytree> 8dkxglmceqzdvbdr06wx71mhv4n825l 190540 190538 2026-04-15T08:10:16Z MT731 2184 190540 wikitext text/x-wiki {{Commons category|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ}} {{Fooian fooers |Profession=ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ|Supercategory=ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱦᱚᱲ|Nationality=ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ |Country=ᱥᱤᱧᱚᱛ }} <categorytree>ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ</categorytree> h97mh31dtjjckb61u74g00jpeqwruxn ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ 14 33324 190503 181980 2026-04-15T07:13:15Z MT731 2184 MT731 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ 181980 wikitext text/x-wiki '''ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ''' ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ (᱒᱐᱐᱔-ᱱᱤᱛᱚᱜ) [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] cn1gwkhx32fk6g7bt8s637uo2c67vdn ᱢᱳᱱᱩ ᱠᱩᱢᱟᱨ 0 33327 190531 181984 2026-04-15T07:59:20Z MT731 2184 190531 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱔)}} {{Infobox cricketer | name = ᱢᱳᱱᱩ ᱠᱩᱢᱟᱨ | image = | fullname = ᱢᱳᱱᱩ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱤᱝ | birth_date = {{birth date and age|1994|11|5|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤᱛᱮ ᱛᱟᱞᱢᱟ | role = ᱵᱚᱣᱞᱟᱨ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱒᱑᱓/᱑᱔– ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱠᱤᱝᱜᱽᱥ]] | year2 = ᱒᱐᱒᱐ | clubnumber2 = | date = ᱒᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ | source = [http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/694209.html ESPNcricinfo] }} '''ᱢᱳᱱᱩ ᱠᱩᱢᱟᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱕ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/694209.html |title=Monu Kumar |access-date=20 November 2016 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱒᱐᱑᱕-᱑᱖ ᱥᱟᱭᱮᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱤᱴᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/902121.html |title=Syed Mushtaq Ali Trophy, Group B: Jharkhand v Tripura at Kochi, Jan 3, 2016 |access-date=20 November 2016 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱑᱙ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="U19">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/icc-under-19-world-cup-2014/content/squad/709629.html |title=India Under-19s Squad |access-date=28 November 2016 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱠᱤᱝᱜᱽᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱟᱭᱤᱞᱚᱢ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |access-date=27 January 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱕ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱨᱚᱭᱮᱞ ᱪᱮᱞᱮᱱᱡᱟᱨᱥ ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱳᱨ ᱨᱮ ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱠᱤᱝᱜᱽᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱚᱵᱷᱚᱨ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱒᱐ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web|last=Sportstar|first=Team|title=RCB vs CSK: Who is Chennai Super Kings debutant Monu Kumar?|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/ipl/ipl-news/rcb-vs-csk-ipl-2020-dubai-monu-kumar-debut-chennai-super-kings-ms-dhoni/article32940277.ece|access-date=2020-10-25|website=Sportstar|language=en}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱩᱢᱟᱨ, ᱢᱳᱱᱩ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱠᱤᱝᱜᱽᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱨᱤᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] qkiaylp99v9sdwd0vm623jyf8y7e0l1 ᱥᱩᱥᱟᱱᱛ ᱢᱤᱥᱨᱟ 0 33329 190500 181989 2026-04-15T07:01:33Z MT731 2184 190500 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian cricketer (born 2000)}} {{Use Indian English|date=December 2023}} {{Use dmy dates|date=December 2023}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱩᱥᱟᱱᱛ ᱢᱤᱥᱨᱟ | fullname = ᱥᱩᱥᱟᱱᱛ ᱥᱟᱢᱤᱨᱠᱩᱠᱟᱨ ᱢᱤᱥᱨᱟ | birth_date = {{birth date and age|2000|12|23|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ | role = ᱵᱚᱣᱞᱟᱨ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱒᱑/᱒᱒– | date = ᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1175457.html ESPNcricinfo }} '''ᱥᱩᱥᱟᱱᱛ ᱢᱤᱥᱨᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱐) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1175457.html |title=Sushant Mishra |work=ESPNcricinfo |access-date=8 December 2021}}</ref><ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/ipl/top-stories/ipl-2020-u-19-pacer-sushant-mishra-among-five-net-bowlers-accompanying-rcb/articleshow/77658151.cms |title=IPL 2020: U-19 pacer Sushant Mishra among five net bowlers accompanying RCB |work=Times of India |access-date=8 December 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱒-᱒᱒ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280309.html |title=Elite, Group C, Mohali, Dec 8 2021, Vijay Hazare Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=8 December 2021}}</ref> ᱒᱐᱒᱐ ᱟᱱᱰᱚᱨ ᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="p946">{{cite web | title=Four-time champion India announce U19 Cricket World Cup squad | website=BCCI | date=2019-12-01 | url=https://www.bcci.tv/articles/2019/news/139375/four-time-champion-india-announce-u19-cricket-world-cup-squad | access-date=2025-02-22}}</ref> ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱫᱚ ᱑᱗ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280423.html |title=Elite, Group H, Guwahati, Feb 17 – 20 2022, Ranji Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=17 February 2022}}</ref> ᱒᱐᱒᱔ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱟᱭᱞᱟᱢ ᱨᱮ, ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱴᱟᱭᱴᱟᱱᱥ ᱒.᱒᱐ ᱠᱳᱴᱤ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite news |url=https://patnapress.com/bihar-darbhangas-sushant-mishra-secures-a-whopping-rs-2-20-crore-deal-with-gujarat-titans-in-ipl-2024-auction/ |title=Bihar: Darbhanga’s Sushant Mishra Secures a Whopping Rs 2.20 Crore Deal with Gujarat Titans in IPL 2024 Auction |work=Patna Press |date=20 December 2023}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=1175457}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱢᱤᱥᱨᱟ, ᱥᱩᱥᱟᱱᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱐ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱨᱤᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 8c4i3u5kum8bpgrkmii2h600pnpelk8 190516 190500 2026-04-15T07:35:07Z MT731 2184 190516 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian cricketer (born 2000)}} {{Use Indian English|date=December 2023}} {{Use dmy dates|date=December 2023}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱩᱥᱟᱱᱛ ᱢᱤᱥᱨᱟ | fullname = ᱥᱩᱥᱟᱱᱛ ᱥᱟᱢᱤᱨᱠᱩᱠᱟᱨ ᱢᱤᱥᱨᱟ | birth_date = {{birth date and age|2000|12|23|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ | role = ᱵᱚᱣᱞᱟᱨ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱒᱑/᱒᱒– | date = ᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1175457.html ESPNcricinfo }} '''ᱥᱩᱥᱟᱱᱛ ᱢᱤᱥᱨᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱐) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1175457.html |title=Sushant Mishra |work=ESPNcricinfo |access-date=8 December 2021}}</ref><ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/ipl/top-stories/ipl-2020-u-19-pacer-sushant-mishra-among-five-net-bowlers-accompanying-rcb/articleshow/77658151.cms |title=IPL 2020: U-19 pacer Sushant Mishra among five net bowlers accompanying RCB |work=Times of India |access-date=8 December 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱒-᱒᱒ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280309.html |title=Elite, Group C, Mohali, Dec 8 2021, Vijay Hazare Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=8 December 2021}}</ref> ᱒᱐᱒᱐ ᱟᱱᱰᱚᱨ ᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="p946">{{cite web | title=Four-time champion India announce U19 Cricket World Cup squad | website=BCCI | date=2019-12-01 | url=https://www.bcci.tv/articles/2019/news/139375/four-time-champion-india-announce-u19-cricket-world-cup-squad | access-date=2025-02-22}}</ref> ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱫᱚ ᱑᱗ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280423.html |title=Elite, Group H, Guwahati, Feb 17 – 20 2022, Ranji Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=17 February 2022}}</ref> ᱒᱐᱒᱔ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱟᱭᱞᱟᱢ ᱨᱮ, ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱴᱟᱭᱴᱟᱱᱥ ᱒.᱒᱐ ᱠᱳᱴᱤ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite news |url=https://patnapress.com/bihar-darbhangas-sushant-mishra-secures-a-whopping-rs-2-20-crore-deal-with-gujarat-titans-in-ipl-2024-auction/ |title=Bihar: Darbhanga’s Sushant Mishra Secures a Whopping Rs 2.20 Crore Deal with Gujarat Titans in IPL 2024 Auction |work=Patna Press |date=20 December 2023}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=1175457}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱢᱤᱥᱨᱟ, ᱥᱩᱥᱟᱱᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱐ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱨᱤᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 1dhmku44k62k5p2jkq2nui1tic3kleg ᱵᱟᱵᱩᱞ ᱠᱩᱢᱟᱨ 0 33336 190537 182002 2026-04-15T08:08:11Z MT731 2184 190537 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱓)}} {{Infobox cricketer | name = ᱵᱟᱵᱩᱞ ᱠᱩᱢᱟᱨ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱵᱟᱵᱩᱞ ᱯᱟᱣᱟᱱ ᱠᱩᱢᱟᱨ | birth_date = {{birth date and age|1993|1|12|df=yes}} | birth_place = [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = | role = | club1 = [[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱤᱦᱟᱨ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | type1 = [[First-class cricket|First-class]] | onetype1 = | debutdate1 = ᱒᱙ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | debutyear1 = ᱒᱐᱑᱒ | debutfor1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | debutagainst1 = [[ᱥᱮᱵᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱥᱮᱵᱟ]] | lastdate1 = | lastyear1 = ᱒ | lastfor1 = | lastagainst1 = | type2 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ | onetype2 = | debutdate2 = ᱑᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ | debutyear2 = ᱒᱐᱑᱘ | debutfor2 = [[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱤᱦᱟᱨ]] | debutagainst2 = [[ᱱᱟᱜᱟᱞᱮᱱᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱱᱟᱜᱟᱞᱮᱱᱰ]] | lastdate2 = | lastyear2 = | lastfor2 = | lastagainst2 = | columns = ᱓ | column1 = ᱮᱯᱷᱥᱤ | matches1 = ᱓᱙ | runs1 = ᱒,᱒᱒᱓ | bat avg1 = ᱓᱔.᱗᱓ | 100s/50s1 = ᱕/᱙ | top score1 = ᱒᱒᱙[[ᱱᱳᱴ ᱟᱣᱩᱴ|*]] | deliveries1 = ᱑᱗᱙ | wickets1 = ᱐ | bowl avg1 = – | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = – | catches/stumpings1 = ᱔᱕/– | column2 = ᱮᱞ.ᱮ | matches2 = ᱓᱑ | runs2 = ᱑,᱑᱘᱖ | bat avg2 = ᱔᱓.᱙᱒ | 100s/50s2 = ᱓/᱘ | top score2 = ᱑᱒᱑[[ᱱᱳᱴ ᱟᱣᱩᱴ|*]] | deliveries2 = ᱒᱕ | wickets2 = ᱐ | bowl avg2 = – | fivefor2 = ᱐ | tenfor2 = ᱐ | best bowling2 = – | catches/stumpings2 = ᱗/– | column3 =ᱴᱤ᱒᱐ | matches3 = ᱓᱓ | runs3 = ᱕᱘᱙ | bat avg3 = ᱒᱐.᱓᱑ | 100s/50s3 = ᱐/᱒ | top score3 = ᱘᱒ | deliveries3 = ᱑᱘ | wickets3 = ᱐ | bowl avg3 = – | fivefor3 = ᱐ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = – | catches/stumpings3 = ᱙/– | date = ᱙ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱕ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/598933.html ESPNcricinfo }} '''ᱵᱟᱵᱩᱞ ᱠᱩᱢᱟᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱙᱓) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/598933.html |title=Babul Kumar |access-date=19 September 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱒᱑ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156795.html |title=Plate, Vijay Hazare Trophy at Anand, Sep 19 2018 |access-date=19 September 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/vijay-hazare-trophy-2018-19-plate-wrap-wins-for-debutants-puducherry-arunachal-747288 |title=Vijay Hazare Trophy 2018-19, Plate wrap: Wins for debutants Puducherry, Arunachal |work=Cricket Country |access-date=19 September 2018}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱔᱑᱙ ᱨᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱨᱟᱱ-ᱥᱠᱳᱨᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12591;team=1636;type=tournament |title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 - Bihar: Batting and bowling averages |work=ESPNcricinfo |access-date=14 October 2018}}</ref> ᱒᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱥᱟᱭᱮᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱚᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱩᱭᱮᱱᱴᱤ-᱒᱐ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="T20">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157113.html |title=Group B, Syed Mushtaq Ali Trophy at Surat, Feb 22 2019 |access-date=22 February 2019 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=598933}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱵᱟᱵᱩᱞ ᱠᱩᱢᱟᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱓ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱵᱟᱱᱩᱜᱼᱟ (ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ)]] 79k4qj12lcwf63s8p9id8kewr07sct3 ᱨᱳᱵᱤᱱ ᱢᱤᱱᱡᱽ 0 33337 190492 182019 2026-04-15T06:32:41Z MT731 2184 190492 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ}} {{Infobox cricketer | name = ᱨᱳᱵᱤᱱ ᱢᱤᱱᱡᱽ | birth_date = {{birth date and age|2002|09|13|df=yes}} | birth_place = [[ᱜᱩᱢᱞᱟ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ-ᱛᱤ | bowling = ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ | role = [[ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ-ᱵᱮᱴᱟᱨ]] | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱒᱔/᱒᱕ | club2 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ]] | year2 = ᱒᱐᱒᱕ | hidedeliveries = ᱥᱟᱹᱨᱤ | columns = 2 | column1 = [[ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ]] | matches1 = ᱒ | runs1 = ᱗᱕ | bat avg1 = ᱑᱘.᱗᱕ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱓᱙ | catches/stumpings1 = ᱕/᱑ | column2 = [[ᱵᱟᱨᱜᱮᱞ᱒᱐]] | matches2 = ᱙ | runs2 = ᱗᱓ | bat avg2 = ᱑᱒.᱑᱖ | 100s/50s2 = ᱐/᱐ | top score2 = ᱓᱖[[ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱝ|*]] | catches/stumpings2 = ᱖/᱐ | date = ᱔ ᱢᱮ | year = ᱒᱐᱒᱕ | source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/robin-minz-1350762 ESPNcricinfo }} '''ᱨᱳᱵᱤᱱ ᱢᱤᱱᱡᱽ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱓ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱒) ᱫᱚ [[ᱜᱩᱢᱞᱟ]], ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱒᱐᱒᱔ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱩ ᱨᱮ ᱨᱳᱵᱤᱱ ᱢᱤᱱᱡᱽ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱴᱟᱭᱴᱟᱱᱥ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱓.᱖᱐ ᱠᱳᱴᱤ ᱴᱟᱠᱟ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ [https://www.livemint.com/sports/cricket-news/gujarat-titans-player-robin-minz-bought-for-rs-3-60-crore-meets-with-accident-11709455498082.html ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱒᱐᱒᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱠᱤᱯᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱖᱕ ᱞᱟᱠᱷ ᱴᱟᱠᱟ ᱛᱮ ᱒᱐᱒᱕ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱟᱣᱟᱨᱰᱚᱱ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=IPL 2025: From Suryansh Shedge to Robin Minz, here are top uncapped players who could become household names |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/sports/ipl-2025-from-suryansh-shedge-to-robin-minz-here-are-top-uncapped-players-who-could-become-household-names/articleshow/119200355.cms |access-date=5 April 2025 |work=The Economic Times |date=19 March 2025}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite news |date=2025-03-23 |title=CSK vs MI, IPL 2025: Who's Robin Minz? Mumbai Indians' new batting sensation |url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/csk-vs-mi-ipl-2025-who-s-robin-minz-mumbai-indians-new-batting-sensation-11742739399616.html |access-date=2025-03-23|work=Mint}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-11-26 |title=Robin Minz, 'Chris Gayle of Ranchi', is back in IPL after superbike crash kept him away |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/ipl/top-stories/robin-minz-chris-gayle-of-ranchi-is-back-in-ipl-after-superbike-crash-kept-him-away/articleshow/115690731.cms |access-date=2025-03-23 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=1350762}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱢᱤᱱᱡᱽ, ᱨᱳᱵᱤᱱ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] eerntfxwqcmpztu9bvb49us1fz26g7n ᱥᱟᱦᱵᱟᱡᱽ ᱱᱟᱫᱤᱢ 0 33338 190499 182020 2026-04-15T06:52:28Z MT731 2184 190499 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱟᱦᱵᱟᱡᱽ ᱱᱟᱫᱤᱢ | image = | caption = | fullname = | | birth_date = {{Birth date and age|1989|08|12|df=yes}} | birth_place = [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | nickname = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = [[ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ]] | role = ᱵᱚᱞᱚᱨ | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | international = ᱥᱟᱹᱨᱤ | internationalspan = ᱒᱐᱑᱙–᱒᱐᱒᱑ | testcap = ᱒᱙᱖ | testdebutdate = ᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | testdebutyear = ᱒᱐᱑᱙ | testdebutagainst = ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ | lasttestdate = ᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | lasttestyear = ᱒᱐᱒᱑ | lasttestagainst = ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱔ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | club2 = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ|ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱫᱟᱨᱮᱫᱮᱵᱷᱤᱞᱥ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱘ | clubnumber2 = ᱘᱘ | club3 = [[ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱙–᱒᱐᱒᱑ | clubnumber3 = ᱘᱘ | columns = ᱔ | column1 = [[ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱮᱥᱴ]] | matches1 = ᱒ | runs1 = ᱑ | bat avg1 = ᱐.᱕᱐ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱑[[ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱝ|*]] | deliveries1 = ᱔᱕᱘ | wickets1 = ᱘ | bowl avg1 = ᱓᱔.᱑᱒ | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱒/᱑᱘ | catches/stumpings1 = ᱑/– | column2 = [[ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ]] | matches2 = ᱑᱔᱐ | runs2 = ᱒,᱗᱘᱔ | bat avg2 = ᱑᱕.᱒᱙ | 100s/50s2 = ᱒/᱘ | top score2 = ᱑᱗᱗ | deliveries2 = ᱓᱔,᱒᱕᱙ | wickets2 = ᱕᱔᱒ | bowl avg2 = ᱒᱘.᱘᱖ | fivefor2 = ᱒᱘ | tenfor2 = ᱗ | best bowling2 = ᱗/᱔᱕ |catches/stumpings2= ᱕᱗/– | column3 = [[ᱢᱤᱫ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ|ᱞᱟ]] | matches3 = ᱑᱓᱔ | runs3 = ᱑᱐᱑᱑ | bat avg3 = ᱑᱕.᱐᱘ | 100s/50s3 = ᱐/᱑ | top score3 = ᱕᱓ | deliveries3 = ᱗,᱐᱖᱔ | wickets3 = ᱑᱗᱕ | bowl avg3 = ᱒᱘.᱘᱘ | fivefor3 = ᱔ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = ᱘/᱑᱐ | catches/stumpings3 = ᱓᱘/– | column4 = [[ᱵᱟᱨᱜᱮᱞ᱒᱐|ᱴᱤ᱒᱐]] | matches4 = ᱑᱕᱐ | runs4 = ᱒᱗᱘ | bat avg4 = ᱗.᱗᱒ | 100s/50s4 = ᱐/᱐ | top score4 = ᱓᱖[[ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱝ|*]] | deliveries4 = ᱓,᱑᱕᱓ | wickets4 = ᱑᱒᱕ | bowl avg4 = ᱒᱘.᱔᱓ | fivefor4 = ᱐ | tenfor4 = ᱐ | best bowling4 = ᱔/᱑᱒ | catches/stumpings4 = ᱒᱘/– | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/31872.html ESPNcricinfo | date = ᱑᱖ ᱢᱟᱨᱪ | year = ᱒᱐᱒᱕ }} '''ᱥᱟᱦᱵᱟᱡᱽ ᱱᱟᱫᱤᱢ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱘᱙)<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/sport/cricket/article3376585.ece|title=Surprise package|author=Y. B. SARANGI|newspaper=The Hindu|date=2 May 2012}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27895367/if-slot-xi-empty-just-wait-your-chance-shahbaz-nadeem |title=If a slot in the XI isn't empty, then you just wait for your chance – Shahbaz Nadeem |publisher=ESPNcricinfo|access-date=21 October 2019|date=21 October 2019 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱔, ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://iplt20.com/teams/delhi-daredevils/squad/57/shahbaz-nadeem|title=Shahbaz Nadeem – Delhi Daredevils player – IPLT20.com|work=IPLT20|access-date=12 April 2013|archive-date=13 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180513154052/https://www.iplt20.com/teams/delhi-daredevils/squad/57/shahbaz-nadeem|url-status=dead}}</ref> ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱱᱴᱤᱜᱨᱟᱯᱷᱚᱨ ᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/shahbaz-nadeem-announces-retirement-from-all-forms-of-cricket-in-india-will-try-his-luck-in-t20-leagues-around-world-101709721081704-amp.html |title=Shahbaz Nadeem announces retirement from all forms of cricket in India, will try his luck in T20 leagues around world |work=Hindustan Times |accessdate=7 March 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/satisfied-shahbaz-nadeem-retires-from-all-cricket-in-india-1423667 |title='Satisfied' Shahbaz Nadeem retires from all cricket in India |work=ESPNcricinfo |accessdate=7 March 2024}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱑᱐ ᱨᱟᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱘ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱥᱴᱤᱞ ᱥᱤᱴᱤ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱥᱮᱸᱴ ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨᱥ, ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ, ᱰᱤ ᱱᱳᱵᱤᱞᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱟᱥᱲᱟ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱱᱟᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱠᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ, ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱵᱽᱢᱮᱭᱤ ᱞᱟᱭᱤᱵᱷ ᱦᱮᱢᱟᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱦᱮᱢᱟᱱᱰ ᱵᱮᱴᱥᱢᱟᱱᱰ ᱠᱚ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ ᱫ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱞᱮᱵᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱩᱯ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱨᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱥᱴ ᱯᱷᱤᱞᱰᱚᱨᱠᱯᱷᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱛᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱠᱤᱢ ᱨᱮ ᱑᱕ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱙ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱑᱙ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱜᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱨᱟᱭᱡᱤᱝ ᱥᱴᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱫ ᱤᱭᱟᱨ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱗ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱑᱕᱑ ᱟᱨ ᱕᱖ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Ranji1617">{{cite news |url=http://stats.espncricinfo.com/ranji-trophy-2016-17/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=11519;type=tournament |title= Ranji Trophy, 2016/17: Records – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo|date=14 January 2017 |access-date=14 January 2017}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗-᱑᱘ ᱨᱚᱱᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱡ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Ranji1718">{{cite news |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12014;team=1636;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2017/18: Jharkhand batting and bowling averages |publisher=ESPNcricinfo|access-date=3 April 2018}}</ref> ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱟᱭᱞᱟᱢ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |access-date=27 January 2018 |publisher=ESPNcricinfo|date=27 January 2018 }}</ref> ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱫᱤᱞᱤᱯ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱰ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Duleep18">{{cite news |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24173214/sanju-samson-picked-india-passing-yo-yo-test |title=Samson picked for India A after passing Yo-Yo test |publisher=ESPNcricinfo|date=23 July 2018 |access-date=23 July 2018}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ, ᱱᱟᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱳᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱑᱐ ᱨᱟᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱘ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/853744 |title=Shahbaz Nadeem breaks List-A record with stunning 8/10 |work=International Cricket Council |access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24739816/shahbaz-nadeem-bags-8-10-break-all-list-record |title=Shahbaz Nadeem bags 8 for 10 to break all-time List-A record |publisher=ESPNcricinfo|access-date=20 September 2018|date=20 September 2018 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱮᱴᱨᱤᱠ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱚᱸᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱒᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=12591;type=tournament |title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo|access-date=18 October 2018}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱫᱮᱣᱫᱷᱚᱨ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱵᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1162570.html |title=Rahane, Ashwin and Karthik to play Deodhar Trophy |publisher=ESPNcricinfo|access-date=19 October 2018|date=18 October 2018 }}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙-᱒᱐ ᱫᱮᱣᱫᱷᱚᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱵᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/deodhar-trophy-2019-squads-india-a-india-b-india-c-parthiv-patel-shubman-gill-anuma-vihari-ranchi/article29788595.ece |title=Deodhar Trophy 2019: Hanuma Vihari, Parthiv, Shubman to lead; Yashasvi earns call-up |work=SportStar |date=24 October 2019 |access-date=25 October 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱡᱟᱭᱮᱸᱴᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱒᱒ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-2022-auction-the-list-of-sold-and-unsold-players-1300689 |title=IPL 2022 auction: The list of sold and unsold players |publisher=ESPNcricinfo|access-date=13 February 2022}}</ref> ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱣᱟᱴᱚᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱱᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱑᱗᱗ ᱨᱟᱱ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱠᱳᱨ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/ranji-trophy-2021-22-1280196/jharkhand-vs-nagaland-preliminary-quarter-final-1280465/match-report-3|title=Dominant Jharkhand amass 880 as Nagarland stare at big defeat|publisher=ESPNcricinfo|access-date=14 March 2022}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱣᱮᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ (T20I) ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/888363 |title=Uncapped Krunal Pandya, Nadeem named in India squads for pakistan, Windies T20Is, Dhoni left out |work=International Cricket Council |access-date=26 October 2018}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱩᱞᱫᱤᱯ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ|ᱠᱩᱞᱫᱤᱯ ᱭᱟᱫᱚᱵ]] ᱟᱜ ᱠᱳᱵᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27872108/shahbaz-nadeem-added-india-test-squad-cover-kuldeep-yadav |title=Shahbaz Nadeem added to India's Test squad as cover for Kuldeep Yadav |publisher=ESPNcricinfo|access-date=18 October 2019|date=18 October 2019 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱴᱮᱥᱴ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187009.html |title=3rd Test, ICC World Test Championship at Ranchi, Oct 19-23 2019 |publisher=ESPNcricinfo|access-date=19 October 2019}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱮᱸᱰ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱮᱥᱴ ᱥᱠᱳᱣᱟᱰ ᱨᱮ ᱢᱚᱲᱮ ᱥᱴᱮᱱᱰᱵᱟᱭ ᱠᱷᱤᱞᱟᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/articles/2021/news/148377/india-s-squad-for-first-two-tests-against-england-announced |title=India's squad for first two Tests against England announced |work=Board of Control for Cricket in India |access-date=19 January 2021}}</ref> ᱟᱠᱥᱟᱨ ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱷᱟᱹᱲᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱣ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱱᱟᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱥᱠᱩᱣᱟᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱮᱥᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱞᱮᱭᱤᱝ ᱮᱞᱟᱭᱤ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|title=India vs England: Axar Patel ruled out of first Test; Shahbaz Nadeem, Rahul Chahar added to squad |url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/india-vs-england-axar-patel-ruled-out-of-first-test-shahbaz-nadeem-rahul-chahar-added-to-squad-9273381.html|access-date=2021-02-05|website=Firstpost|date=5 February 2021 }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=31872}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱱᱟᱫᱤᱢ, ᱥᱟᱦᱵᱟᱡᱽ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱡᱚᱯᱷᱚᱨᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱜᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱥᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] nigu2oqdja0bwj69jqtxslp1pblmsyp 190501 190499 2026-04-15T07:04:05Z MT731 2184 190501 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱟᱦᱵᱟᱡᱽ ᱱᱟᱫᱤᱢ | image = | caption = | fullname = | | birth_date = {{Birth date and age|1989|08|12|df=yes}} | birth_place = [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | nickname = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = [[ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ]] | role = ᱵᱚᱞᱚᱨ | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | international = ᱥᱟᱹᱨᱤ | internationalspan = ᱒᱐᱑᱙–᱒᱐᱒᱑ | testcap = ᱒᱙᱖ | testdebutdate = ᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | testdebutyear = ᱒᱐᱑᱙ | testdebutagainst = ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ | lasttestdate = ᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | lasttestyear = ᱒᱐᱒᱑ | lasttestagainst = ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱔ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | club2 = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ|ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱫᱟᱨᱮᱫᱮᱵᱷᱤᱞᱥ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱘ | clubnumber2 = ᱘᱘ | club3 = [[ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱙–᱒᱐᱒᱑ | clubnumber3 = ᱘᱘ | columns = ᱔ | column1 = [[ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱮᱥᱴ]] | matches1 = ᱒ | runs1 = ᱑ | bat avg1 = ᱐.᱕᱐ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱑[[ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱝ|*]] | deliveries1 = ᱔᱕᱘ | wickets1 = ᱘ | bowl avg1 = ᱓᱔.᱑᱒ | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱒/᱑᱘ | catches/stumpings1 = ᱑/– | column2 = [[ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ]] | matches2 = ᱑᱔᱐ | runs2 = ᱒,᱗᱘᱔ | bat avg2 = ᱑᱕.᱒᱙ | 100s/50s2 = ᱒/᱘ | top score2 = ᱑᱗᱗ | deliveries2 = ᱓᱔,᱒᱕᱙ | wickets2 = ᱕᱔᱒ | bowl avg2 = ᱒᱘.᱘᱖ | fivefor2 = ᱒᱘ | tenfor2 = ᱗ | best bowling2 = ᱗/᱔᱕ |catches/stumpings2= ᱕᱗/– | column3 = [[ᱢᱤᱫ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ|ᱞᱟ]] | matches3 = ᱑᱓᱔ | runs3 = ᱑᱐᱑᱑ | bat avg3 = ᱑᱕.᱐᱘ | 100s/50s3 = ᱐/᱑ | top score3 = ᱕᱓ | deliveries3 = ᱗,᱐᱖᱔ | wickets3 = ᱑᱗᱕ | bowl avg3 = ᱒᱘.᱘᱘ | fivefor3 = ᱔ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = ᱘/᱑᱐ | catches/stumpings3 = ᱓᱘/– | column4 = [[ᱵᱟᱨᱜᱮᱞ᱒᱐|ᱴᱤ᱒᱐]] | matches4 = ᱑᱕᱐ | runs4 = ᱒᱗᱘ | bat avg4 = ᱗.᱗᱒ | 100s/50s4 = ᱐/᱐ | top score4 = ᱓᱖[[ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱝ|*]] | deliveries4 = ᱓,᱑᱕᱓ | wickets4 = ᱑᱒᱕ | bowl avg4 = ᱒᱘.᱔᱓ | fivefor4 = ᱐ | tenfor4 = ᱐ | best bowling4 = ᱔/᱑᱒ | catches/stumpings4 = ᱒᱘/– | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/31872.html ESPNcricinfo | date = ᱑᱖ ᱢᱟᱨᱪ | year = ᱒᱐᱒᱕ }} '''ᱥᱟᱦᱵᱟᱡᱽ ᱱᱟᱫᱤᱢ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱘᱙)<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/sport/cricket/article3376585.ece|title=Surprise package|author=Y. B. SARANGI|newspaper=The Hindu|date=2 May 2012}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27895367/if-slot-xi-empty-just-wait-your-chance-shahbaz-nadeem |title=If a slot in the XI isn't empty, then you just wait for your chance – Shahbaz Nadeem |publisher=ESPNcricinfo|access-date=21 October 2019|date=21 October 2019 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱔, ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://iplt20.com/teams/delhi-daredevils/squad/57/shahbaz-nadeem|title=Shahbaz Nadeem – Delhi Daredevils player – IPLT20.com|work=IPLT20|access-date=12 April 2013|archive-date=13 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180513154052/https://www.iplt20.com/teams/delhi-daredevils/squad/57/shahbaz-nadeem|url-status=dead}}</ref> ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱱᱴᱤᱜᱨᱟᱯᱷᱚᱨ ᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/shahbaz-nadeem-announces-retirement-from-all-forms-of-cricket-in-india-will-try-his-luck-in-t20-leagues-around-world-101709721081704-amp.html |title=Shahbaz Nadeem announces retirement from all forms of cricket in India, will try his luck in T20 leagues around world |work=Hindustan Times |accessdate=7 March 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/satisfied-shahbaz-nadeem-retires-from-all-cricket-in-india-1423667 |title='Satisfied' Shahbaz Nadeem retires from all cricket in India |work=ESPNcricinfo |accessdate=7 March 2024}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱑᱐ ᱨᱟᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱘ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱥᱴᱤᱞ ᱥᱤᱴᱤ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱥᱮᱸᱴ ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨᱥ, ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ, ᱰᱤ ᱱᱳᱵᱤᱞᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱟᱥᱲᱟ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱱᱟᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱠᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ, ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱵᱽᱢᱮᱭᱤ ᱞᱟᱭᱤᱵᱷ ᱦᱮᱢᱟᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱦᱮᱢᱟᱱᱰ ᱵᱮᱴᱥᱢᱟᱱᱰ ᱠᱚ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ ᱫ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱞᱮᱵᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱩᱯ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱨᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱥᱴ ᱯᱷᱤᱞᱰᱚᱨᱠᱯᱷᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱛᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱠᱤᱢ ᱨᱮ ᱑᱕ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱙ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱑᱙ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱜᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱨᱟᱭᱡᱤᱝ ᱥᱴᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱫ ᱤᱭᱟᱨ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱗ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱑᱕᱑ ᱟᱨ ᱕᱖ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Ranji1617">{{cite news |url=http://stats.espncricinfo.com/ranji-trophy-2016-17/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=11519;type=tournament |title= Ranji Trophy, 2016/17: Records – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo|date=14 January 2017 |access-date=14 January 2017}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗-᱑᱘ ᱨᱚᱱᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱡ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Ranji1718">{{cite news |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12014;team=1636;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2017/18: Jharkhand batting and bowling averages |publisher=ESPNcricinfo|access-date=3 April 2018}}</ref> ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱟᱭᱞᱟᱢ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |access-date=27 January 2018 |publisher=ESPNcricinfo|date=27 January 2018 }}</ref> ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱫᱤᱞᱤᱯ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱰ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Duleep18">{{cite news |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24173214/sanju-samson-picked-india-passing-yo-yo-test |title=Samson picked for India A after passing Yo-Yo test |publisher=ESPNcricinfo|date=23 July 2018 |access-date=23 July 2018}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ, ᱱᱟᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱳᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱑᱐ ᱨᱟᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱘ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/853744 |title=Shahbaz Nadeem breaks List-A record with stunning 8/10 |work=International Cricket Council |access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24739816/shahbaz-nadeem-bags-8-10-break-all-list-record |title=Shahbaz Nadeem bags 8 for 10 to break all-time List-A record |publisher=ESPNcricinfo|access-date=20 September 2018|date=20 September 2018 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱮᱴᱨᱤᱠ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱚᱸᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱒᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=12591;type=tournament |title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo|access-date=18 October 2018}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱫᱮᱣᱫᱷᱚᱨ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱵᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1162570.html |title=Rahane, Ashwin and Karthik to play Deodhar Trophy |publisher=ESPNcricinfo|access-date=19 October 2018|date=18 October 2018 }}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙-᱒᱐ ᱫᱮᱣᱫᱷᱚᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱵᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/deodhar-trophy-2019-squads-india-a-india-b-india-c-parthiv-patel-shubman-gill-anuma-vihari-ranchi/article29788595.ece |title=Deodhar Trophy 2019: Hanuma Vihari, Parthiv, Shubman to lead; Yashasvi earns call-up |work=SportStar |date=24 October 2019 |access-date=25 October 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱡᱟᱭᱮᱸᱴᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱒᱒ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-2022-auction-the-list-of-sold-and-unsold-players-1300689 |title=IPL 2022 auction: The list of sold and unsold players |publisher=ESPNcricinfo|access-date=13 February 2022}}</ref> ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱣᱟᱴᱚᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱱᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱑᱗᱗ ᱨᱟᱱ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱠᱳᱨ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/ranji-trophy-2021-22-1280196/jharkhand-vs-nagaland-preliminary-quarter-final-1280465/match-report-3|title=Dominant Jharkhand amass 880 as Nagarland stare at big defeat|publisher=ESPNcricinfo|access-date=14 March 2022}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱣᱮᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ (T20I) ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/888363 |title=Uncapped Krunal Pandya, Nadeem named in India squads for pakistan, Windies T20Is, Dhoni left out |work=International Cricket Council |access-date=26 October 2018}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱩᱞᱫᱤᱯ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ|ᱠᱩᱞᱫᱤᱯ ᱭᱟᱫᱚᱵ]] ᱟᱜ ᱠᱳᱵᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27872108/shahbaz-nadeem-added-india-test-squad-cover-kuldeep-yadav |title=Shahbaz Nadeem added to India's Test squad as cover for Kuldeep Yadav |publisher=ESPNcricinfo|access-date=18 October 2019|date=18 October 2019 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱴᱮᱥᱴ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187009.html |title=3rd Test, ICC World Test Championship at Ranchi, Oct 19-23 2019 |publisher=ESPNcricinfo|access-date=19 October 2019}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱮᱸᱰ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱮᱥᱴ ᱥᱠᱳᱣᱟᱰ ᱨᱮ ᱢᱚᱲᱮ ᱥᱴᱮᱱᱰᱵᱟᱭ ᱠᱷᱤᱞᱟᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/articles/2021/news/148377/india-s-squad-for-first-two-tests-against-england-announced |title=India's squad for first two Tests against England announced |work=Board of Control for Cricket in India |access-date=19 January 2021}}</ref> ᱟᱠᱥᱟᱨ ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱷᱟᱹᱲᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱣ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱱᱟᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱥᱠᱩᱣᱟᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱮᱥᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱞᱮᱭᱤᱝ ᱮᱞᱟᱭᱤ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|title=India vs England: Axar Patel ruled out of first Test; Shahbaz Nadeem, Rahul Chahar added to squad |url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/india-vs-england-axar-patel-ruled-out-of-first-test-shahbaz-nadeem-rahul-chahar-added-to-squad-9273381.html|access-date=2021-02-05|website=Firstpost|date=5 February 2021 }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=31872}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱱᱟᱫᱤᱢ, ᱥᱟᱦᱵᱟᱡᱽ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱡᱚᱯᱷᱚᱨᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱜᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱥᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] r0sswuav0sm436vi7lg5oy4fzgkfcyi 190525 190501 2026-04-15T07:45:25Z MT731 2184 190525 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱟᱦᱵᱟᱡᱽ ᱱᱟᱫᱤᱢ | image = | caption = | fullname = | | birth_date = {{Birth date and age|1989|08|12|df=yes}} | birth_place = [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | nickname = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = [[ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ]] | role = ᱵᱚᱞᱚᱨ | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | international = ᱥᱟᱹᱨᱤ | internationalspan = ᱒᱐᱑᱙–᱒᱐᱒᱑ | testcap = ᱒᱙᱖ | testdebutdate = ᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | testdebutyear = ᱒᱐᱑᱙ | testdebutagainst = ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ | lasttestdate = ᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | lasttestyear = ᱒᱐᱒᱑ | lasttestagainst = ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱔ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | club2 = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ|ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱫᱟᱨᱮᱫᱮᱵᱷᱤᱞᱥ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱘ | clubnumber2 = ᱘᱘ | club3 = [[ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱙–᱒᱐᱒᱑ | clubnumber3 = ᱘᱘ | columns = ᱔ | column1 = [[ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱮᱥᱴ]] | matches1 = ᱒ | runs1 = ᱑ | bat avg1 = ᱐.᱕᱐ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱑[[ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱝ|*]] | deliveries1 = ᱔᱕᱘ | wickets1 = ᱘ | bowl avg1 = ᱓᱔.᱑᱒ | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱒/᱑᱘ | catches/stumpings1 = ᱑/– | column2 = [[ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ]] | matches2 = ᱑᱔᱐ | runs2 = ᱒,᱗᱘᱔ | bat avg2 = ᱑᱕.᱒᱙ | 100s/50s2 = ᱒/᱘ | top score2 = ᱑᱗᱗ | deliveries2 = ᱓᱔,᱒᱕᱙ | wickets2 = ᱕᱔᱒ | bowl avg2 = ᱒᱘.᱘᱖ | fivefor2 = ᱒᱘ | tenfor2 = ᱗ | best bowling2 = ᱗/᱔᱕ |catches/stumpings2= ᱕᱗/– | column3 = [[ᱢᱤᱫ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ|ᱞᱟ]] | matches3 = ᱑᱓᱔ | runs3 = ᱑᱐᱑᱑ | bat avg3 = ᱑᱕.᱐᱘ | 100s/50s3 = ᱐/᱑ | top score3 = ᱕᱓ | deliveries3 = ᱗,᱐᱖᱔ | wickets3 = ᱑᱗᱕ | bowl avg3 = ᱒᱘.᱘᱘ | fivefor3 = ᱔ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = ᱘/᱑᱐ | catches/stumpings3 = ᱓᱘/– | column4 = [[ᱵᱟᱨᱜᱮᱞ᱒᱐|ᱴᱤ᱒᱐]] | matches4 = ᱑᱕᱐ | runs4 = ᱒᱗᱘ | bat avg4 = ᱗.᱗᱒ | 100s/50s4 = ᱐/᱐ | top score4 = ᱓᱖[[ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱝ|*]] | deliveries4 = ᱓,᱑᱕᱓ | wickets4 = ᱑᱒᱕ | bowl avg4 = ᱒᱘.᱔᱓ | fivefor4 = ᱐ | tenfor4 = ᱐ | best bowling4 = ᱔/᱑᱒ | catches/stumpings4 = ᱒᱘/– | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/31872.html ESPNcricinfo | date = ᱑᱖ ᱢᱟᱨᱪ | year = ᱒᱐᱒᱕ }} '''ᱥᱟᱦᱵᱟᱡᱽ ᱱᱟᱫᱤᱢ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱘᱙)<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/sport/cricket/article3376585.ece|title=Surprise package|author=Y. B. SARANGI|newspaper=The Hindu|date=2 May 2012}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27895367/if-slot-xi-empty-just-wait-your-chance-shahbaz-nadeem |title=If a slot in the XI isn't empty, then you just wait for your chance – Shahbaz Nadeem |publisher=ESPNcricinfo|access-date=21 October 2019|date=21 October 2019 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱔, ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://iplt20.com/teams/delhi-daredevils/squad/57/shahbaz-nadeem|title=Shahbaz Nadeem – Delhi Daredevils player – IPLT20.com|work=IPLT20|access-date=12 April 2013|archive-date=13 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180513154052/https://www.iplt20.com/teams/delhi-daredevils/squad/57/shahbaz-nadeem|url-status=dead}}</ref> ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱱᱴᱤᱜᱨᱟᱯᱷᱚᱨ ᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/shahbaz-nadeem-announces-retirement-from-all-forms-of-cricket-in-india-will-try-his-luck-in-t20-leagues-around-world-101709721081704-amp.html |title=Shahbaz Nadeem announces retirement from all forms of cricket in India, will try his luck in T20 leagues around world |work=Hindustan Times |accessdate=7 March 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/satisfied-shahbaz-nadeem-retires-from-all-cricket-in-india-1423667 |title='Satisfied' Shahbaz Nadeem retires from all cricket in India |work=ESPNcricinfo |accessdate=7 March 2024}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱑᱐ ᱨᱟᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱘ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱥᱴᱤᱞ ᱥᱤᱴᱤ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱥᱮᱸᱴ ᱡᱮᱵᱤᱭᱚᱨᱥ, ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ, ᱰᱤ ᱱᱳᱵᱤᱞᱤ ᱟᱥᱲᱟ, ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱟᱨ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱟᱥᱲᱟ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱱᱟᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱠᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ, ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱵᱽᱢᱮᱭᱤ ᱞᱟᱭᱤᱵᱷ ᱦᱮᱢᱟᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱦᱮᱢᱟᱱᱰ ᱵᱮᱴᱥᱢᱟᱱᱰ ᱠᱚ ᱨᱟᱣᱩᱱᱰ ᱫ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱞᱮᱵᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱩᱯ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱨᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱥᱴ ᱯᱷᱤᱞᱰᱚᱨᱠᱯᱷᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱛᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱠᱤᱢ ᱨᱮ ᱑᱕ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱙ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱑᱙ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱜᱮᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱨᱟᱭᱡᱤᱝ ᱥᱴᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱫ ᱤᱭᱟᱨ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱗ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱑᱕᱑ ᱟᱨ ᱕᱖ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Ranji1617">{{cite news |url=http://stats.espncricinfo.com/ranji-trophy-2016-17/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=11519;type=tournament |title= Ranji Trophy, 2016/17: Records – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo|date=14 January 2017 |access-date=14 January 2017}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗-᱑᱘ ᱨᱚᱱᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱡ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Ranji1718">{{cite news |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12014;team=1636;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2017/18: Jharkhand batting and bowling averages |publisher=ESPNcricinfo|access-date=3 April 2018}}</ref> ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱟᱭᱞᱟᱢ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱤᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |access-date=27 January 2018 |publisher=ESPNcricinfo|date=27 January 2018 }}</ref> ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱫᱤᱞᱤᱯ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱰ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Duleep18">{{cite news |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24173214/sanju-samson-picked-india-passing-yo-yo-test |title=Samson picked for India A after passing Yo-Yo test |publisher=ESPNcricinfo|date=23 July 2018 |access-date=23 July 2018}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ, ᱱᱟᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱳᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱑᱐ ᱨᱟᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱘ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/853744 |title=Shahbaz Nadeem breaks List-A record with stunning 8/10 |work=International Cricket Council |access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24739816/shahbaz-nadeem-bags-8-10-break-all-list-record |title=Shahbaz Nadeem bags 8 for 10 to break all-time List-A record |publisher=ESPNcricinfo|access-date=20 September 2018|date=20 September 2018 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱮᱴᱨᱤᱠ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱚᱸᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱒᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=12591;type=tournament |title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo|access-date=18 October 2018}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱫᱮᱣᱫᱷᱚᱨ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱵᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1162570.html |title=Rahane, Ashwin and Karthik to play Deodhar Trophy |publisher=ESPNcricinfo|access-date=19 October 2018|date=18 October 2018 }}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙-᱒᱐ ᱫᱮᱣᱫᱷᱚᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱵᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/deodhar-trophy-2019-squads-india-a-india-b-india-c-parthiv-patel-shubman-gill-anuma-vihari-ranchi/article29788595.ece |title=Deodhar Trophy 2019: Hanuma Vihari, Parthiv, Shubman to lead; Yashasvi earns call-up |work=SportStar |date=24 October 2019 |access-date=25 October 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱡᱟᱭᱮᱸᱴᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱒᱒ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-2022-auction-the-list-of-sold-and-unsold-players-1300689 |title=IPL 2022 auction: The list of sold and unsold players |publisher=ESPNcricinfo|access-date=13 February 2022}}</ref> ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱣᱟᱴᱚᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱚᱱᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱑᱗᱗ ᱨᱟᱱ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱠᱳᱨ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/ranji-trophy-2021-22-1280196/jharkhand-vs-nagaland-preliminary-quarter-final-1280465/match-report-3|title=Dominant Jharkhand amass 880 as Nagarland stare at big defeat|publisher=ESPNcricinfo|access-date=14 March 2022}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱣᱮᱥᱴ ᱤᱱᱰᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ (T20I) ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/888363 |title=Uncapped Krunal Pandya, Nadeem named in India squads for pakistan, Windies T20Is, Dhoni left out |work=International Cricket Council |access-date=26 October 2018}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱩᱞᱫᱤᱯ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ|ᱠᱩᱞᱫᱤᱯ ᱭᱟᱫᱚᱵ]] ᱟᱜ ᱠᱳᱵᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27872108/shahbaz-nadeem-added-india-test-squad-cover-kuldeep-yadav |title=Shahbaz Nadeem added to India's Test squad as cover for Kuldeep Yadav |publisher=ESPNcricinfo|access-date=18 October 2019|date=18 October 2019 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱴᱮᱥᱴ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187009.html |title=3rd Test, ICC World Test Championship at Ranchi, Oct 19-23 2019 |publisher=ESPNcricinfo|access-date=19 October 2019}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱮᱸᱰ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱮᱥᱴ ᱥᱠᱳᱣᱟᱰ ᱨᱮ ᱢᱚᱲᱮ ᱥᱴᱮᱱᱰᱵᱟᱭ ᱠᱷᱤᱞᱟᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/articles/2021/news/148377/india-s-squad-for-first-two-tests-against-england-announced |title=India's squad for first two Tests against England announced |work=Board of Control for Cricket in India |access-date=19 January 2021}}</ref> ᱟᱠᱥᱟᱨ ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱷᱟᱹᱲᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱡᱟᱣ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱱᱟᱫᱤᱢ ᱫᱚ ᱥᱠᱩᱣᱟᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱮᱥᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱞᱮᱭᱤᱝ ᱮᱞᱟᱭᱤ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|title=India vs England: Axar Patel ruled out of first Test; Shahbaz Nadeem, Rahul Chahar added to squad |url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/india-vs-england-axar-patel-ruled-out-of-first-test-shahbaz-nadeem-rahul-chahar-added-to-squad-9273381.html|access-date=2021-02-05|website=Firstpost|date=5 February 2021 }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=31872}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱱᱟᱫᱤᱢ, ᱥᱟᱦᱵᱟᱡᱽ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱡᱚᱯᱷᱚᱨᱯᱩᱨ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱜᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱥᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] dbkxqyszajoi2e59fz8sza20s5x687u ᱤᱥᱟᱸᱠ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ 0 33341 190490 182025 2026-04-15T06:30:20Z MT731 2184 190490 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ}} {{Infobox cricketer | name = ᱤᱥᱟᱸᱠ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱤᱥᱟᱸᱠ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ | nickname = | birth_date = {{birth date and age|1989|01|27|df=y}} | birth_place = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | heightft = | heightinch = | heightm = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = | role = [[ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ]] | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱗–᱒᱐᱒᱑ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱰᱮᱠᱠᱟᱱ ᱪᱟᱨᱡᱟᱨᱥ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱒ | clubnumber2 = | club3 = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱗ | clubnumber3 = | columns = ᱓ | column1 = ᱮᱯᱷᱥᱤ | matches1 = ᱙᱐ | runs1 = ᱕᱖᱐᱐ | bat avg1 = ᱔᱒.᱑᱐ | 100s/50s1 = ᱑᱙/᱒᱑ | top score1 = ᱒᱐᱑^* | deliveries1 = ᱑᱑᱔ | wickets1 = ᱑ | bowl avg1 = ᱕᱕.᱐᱐ | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱑/᱑᱕ | catches/stumpings1 = ᱑᱙/– | column2 = ᱮᱞᱮ | matches2 = ᱒᱐ | runs2 = ᱕᱓᱑ | bat avg2 = ᱓᱕.᱔᱐ | 100s/50s2 = ᱑/᱑ | top score2 = ᱑᱑᱑* | deliveries2 = ᱖ | wickets2 = ᱐ | bowl avg2 = – | fivefor2 = – | tenfor2 = – | best bowling2 = – | catches/stumpings2 = ᱕/– | column3 = [[ᱴᱣᱤ-᱒᱐ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱤ᱒᱐]] | matches3 = ᱑᱖ | runs3 = ᱓᱕᱑ | bat avg3 = ᱒᱙.᱒᱕ | 100s/50s3 = ᱐/᱓ | top score3 = ᱗᱑* | deliveries3 = – | wickets3 = – | bowl avg3 = – | fivefor3 = – | tenfor3 = – | best bowling3 = – | catches/stumpings3 = ᱗/– | date = ᱒᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | year = ᱒᱐᱑᱓ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/279554.html ESPNcricinfo }} '''ᱤᱥᱟᱸᱠ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱗ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱭ-ᱵᱨᱮᱠ ᱵᱚᱞᱤᱵᱮᱥᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱪᱮᱞᱤ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ==ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ== ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱒-᱐᱓ ᱯᱚᱞᱤ ᱩᱢᱨᱤᱜᱚᱨ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱕ ᱴᱤᱢ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱯᱷᱟᱹᱣ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱯᱮᱭᱟ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱫᱚ ᱤᱥᱴᱚᱨᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱱᱰᱟᱨ ᱑᱗ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱱᱰᱟᱨ ᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱐᱖-᱒᱐᱐᱗ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱱᱠᱟᱲ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱣᱟᱴᱚᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱑᱑᱕ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱨᱤ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱣ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥᱚᱱ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱞ ᱨᱮ ᱡᱤᱨᱳ ᱨᱮ ᱟᱣᱩᱴ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ, ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱟᱨ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱒᱐᱐᱘-᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱢᱢᱩ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱥᱢᱤᱨ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱯᱷᱨᱤ ᱨᱮᱸᱠ ᱨᱮ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱤᱲᱤ ᱨᱮ ᱕᱘ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱤᱲᱤ ᱨᱮ ᱗᱑ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱨᱫᱷᱥᱚᱛᱚᱠ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ [[ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱬᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱬᱟ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱨᱚᱭᱮᱞ ᱪᱮᱞᱮᱱᱡᱟᱨᱥ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱴᱤᱢ ᱟᱨᱥᱤᱵᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱰᱮᱠᱠᱟᱱ ᱪᱟᱨᱡᱟᱨᱥ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱠᱴ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱴᱤᱢ ᱑᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱴᱟᱠᱟ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2017/content/story/1083407.html |title=List of players sold and unsold at IPL auction 2017 |access-date=20 February 2017 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱟᱭᱞᱟᱢ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |access-date=27 January 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{cricinfo|id=279554}} {{DEFAULTSORT:ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ, ᱤᱥᱟᱸᱠ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱰᱮᱠᱠᱟᱱ ᱪᱟᱨᱡᱟᱨᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱩᱯᱜᱚᱸᱡᱽ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] tk6nmppvvi69ibtspov8hyz8ydxkayk 190514 190490 2026-04-15T07:33:32Z MT731 2184 190514 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ}} {{Infobox cricketer | name = ᱤᱥᱟᱸᱠ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱤᱥᱟᱸᱠ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ | nickname = | birth_date = {{birth date and age|1989|01|27|df=y}} | birth_place = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | heightft = | heightinch = | heightm = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = | role = [[ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ]] | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱗–᱒᱐᱒᱑ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱰᱮᱠᱠᱟᱱ ᱪᱟᱨᱡᱟᱨᱥ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱑–᱒᱐᱑᱒ | clubnumber2 = | club3 = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ]] | year3 = ᱒᱐᱑᱗ | clubnumber3 = | columns = ᱓ | column1 = ᱮᱯᱷᱥᱤ | matches1 = ᱙᱐ | runs1 = ᱕᱖᱐᱐ | bat avg1 = ᱔᱒.᱑᱐ | 100s/50s1 = ᱑᱙/᱒᱑ | top score1 = ᱒᱐᱑^* | deliveries1 = ᱑᱑᱔ | wickets1 = ᱑ | bowl avg1 = ᱕᱕.᱐᱐ | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱑/᱑᱕ | catches/stumpings1 = ᱑᱙/– | column2 = ᱮᱞᱮ | matches2 = ᱒᱐ | runs2 = ᱕᱓᱑ | bat avg2 = ᱓᱕.᱔᱐ | 100s/50s2 = ᱑/᱑ | top score2 = ᱑᱑᱑* | deliveries2 = ᱖ | wickets2 = ᱐ | bowl avg2 = – | fivefor2 = – | tenfor2 = – | best bowling2 = – | catches/stumpings2 = ᱕/– | column3 = [[ᱴᱣᱤ-᱒᱐ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱤ᱒᱐]] | matches3 = ᱑᱖ | runs3 = ᱓᱕᱑ | bat avg3 = ᱒᱙.᱒᱕ | 100s/50s3 = ᱐/᱓ | top score3 = ᱗᱑* | deliveries3 = – | wickets3 = – | bowl avg3 = – | fivefor3 = – | tenfor3 = – | best bowling3 = – | catches/stumpings3 = ᱗/– | date = ᱒᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | year = ᱒᱐᱑᱓ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/279554.html ESPNcricinfo }} '''ᱤᱥᱟᱸᱠ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱗ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱭ-ᱵᱨᱮᱠ ᱵᱚᱞᱤᱵᱮᱥᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱪᱮᱞᱤ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ==ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ== ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱒-᱐᱓ ᱯᱚᱞᱤ ᱩᱢᱨᱤᱜᱚᱨ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱕ ᱴᱤᱢ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱯᱷᱟᱹᱣ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱯᱮᱭᱟ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱫᱚ ᱤᱥᱴᱚᱨᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱱᱰᱟᱨ ᱑᱗ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱱᱰᱟᱨ ᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱐᱖-᱒᱐᱐᱗ ᱵᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱱᱠᱟᱲ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱣᱟᱴᱚᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱑᱑᱕ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱨᱤ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱨᱚᱵᱷᱟᱣ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥᱚᱱ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱞ ᱨᱮ ᱡᱤᱨᱳ ᱨᱮ ᱟᱣᱩᱴ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ, ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱟᱨ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱒᱐᱐᱘-᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱢᱢᱩ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱥᱢᱤᱨ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱯᱷᱨᱤ ᱨᱮᱸᱠ ᱨᱮ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱤᱲᱤ ᱨᱮ ᱕᱘ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱤᱲᱤ ᱨᱮ ᱗᱑ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱨᱫᱷᱥᱚᱛᱚᱠ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ [[ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱬᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱬᱟ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱨᱚᱭᱮᱞ ᱪᱮᱞᱮᱱᱡᱟᱨᱥ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱴᱤᱢ ᱟᱨᱥᱤᱵᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱰᱮᱠᱠᱟᱱ ᱪᱟᱨᱡᱟᱨᱥ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱠᱴ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱴᱤᱢ ᱑᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱴᱟᱠᱟ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2017/content/story/1083407.html |title=List of players sold and unsold at IPL auction 2017 |access-date=20 February 2017 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘ ᱟᱭᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱟᱭᱞᱟᱢ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="IPL2018">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players |title=List of sold and unsold players |access-date=27 January 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{cricinfo|id=279554}} {{DEFAULTSORT:ᱡᱚᱜᱽᱜᱤ, ᱤᱥᱟᱸᱠ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱰᱮᱠᱠᱟᱱ ᱪᱟᱨᱡᱟᱨᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱩᱯᱜᱚᱸᱡᱽ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] jowhy6ruxv92pkepn5wpjehiqpwri32 ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ 0 33342 190497 182027 2026-04-15T06:46:42Z MT731 2184 190497 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱒)}} {{Infobox cricketer | name = ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ ᱥᱤᱝ | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1992|10|24|df=yes}} | birth_place = [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | heightft = | heightinch = | heightm = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = | role = ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber1 = | columns = ᱓ | column1 = ᱮᱯᱷᱥᱤ | matches1 = ᱑᱗ | runs1 = ᱕᱕᱘ | bat avg1 = ᱒᱓.᱒᱕ | 100s/50s1 = ᱐/᱓ | top score1 = ᱗᱕ | hidedeliveries = ᱥᱟᱹᱨᱤ | catches/stumpings1 = ᱗/– | column2 = ᱮᱞ.ᱮ | matches2 = ᱒᱗ | runs2 = ᱘᱑᱘ | bat avg2 = ᱔᱐.᱙᱐ | 100s/50s2 = ᱐/᱕ | top score2 = ᱘᱔ | catches/stumpings2 = ᱘/– | column3 = [[ᱴᱣᱤ-᱒᱐ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱤ᱒᱐]] | matches3 = ᱑᱖ | runs3 = ᱒᱘᱒ | bat avg3 = ᱒᱑.᱖᱙ | 100s/50s3 = ᱐/᱑ | top score3 = ᱖᱙[[ᱵᱟᱦᱨᱮ|*]] | catches/stumpings3 = ᱒/– | date = ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ | year = ᱒᱐᱑᱕ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/500154.html ESPNcricinfo }} '''ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ ᱫᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤᱛᱮ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ, ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱯᱴᱟᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱳᱣᱨᱚᱵᱷ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ ᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Did 'pettiness' queer captain's pitch?|url=http://www.telegraphindia.com/1150103/jsp/jharkhand/story_6415.jsp#.VRa9hI4pp-I|archive-url=https://web.archive.org/web/20150112140007/http://www.telegraphindia.com/1150103/jsp/jharkhand/story_6415.jsp#.VRa9hI4pp-I|url-status=dead|archive-date=12 January 2015|publisher=Telegraph India|access-date=28 March 2015}}</ref> ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ ᱫᱚ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱖, ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱙, ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱒᱒ ᱟᱨ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱒᱕ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑-᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|title=Teams Kumar Deobrat played for|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/404/404416/all_teams.html|publisher=CricketArchive|access-date=28 March 2015|archive-date=24 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024171300/http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/404/404416/all_teams.html|url-status=dead}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱟᱱᱰᱚᱨ ᱑᱙ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱯ-ᱠᱮᱯᱴᱮᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|title=Chand named captain of India Under-19 squad|url=http://www.espncricinfo.com/thestands/content/story/532867.html|publisher=ESPNcricinfo|access-date=28 March 2015}}</ref> ᱒᱐᱑᱓/᱑᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱨᱟᱱ ᱥᱠᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱮᱭᱟᱭ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱖᱓᱑ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12592;team=6558;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2018/19 - Jharkhand: Batting and bowling averages |work=ESPNcricinfo |access-date=10 January 2019}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=500154}} {{DEFAULTSORT:ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ, ᱠᱩᱢᱟᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] ojuo905ok88vma6ahv9pesc4zumk1ye 190523 190497 2026-04-15T07:40:30Z MT731 2184 190523 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱒)}} {{Infobox cricketer | name = ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ ᱥᱤᱝ | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1992|10|24|df=yes}} | birth_place = [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | heightft = | heightinch = | heightm = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = | role = ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber1 = | columns = 3 | column1 = ᱮᱯᱷᱥᱤ | matches1 = ᱑᱗ | runs1 = ᱕᱕᱘ | bat avg1 = ᱒᱓.᱒᱕ | 100s/50s1 = ᱐/᱓ | top score1 = ᱗᱕ | hidedeliveries = ᱥᱟᱹᱨᱤ | catches/stumpings1 = ᱗/– | column2 = ᱮᱞ.ᱮ | matches2 = ᱒᱗ | runs2 = ᱘᱑᱘ | bat avg2 = ᱔᱐.᱙᱐ | 100s/50s2 = ᱐/᱕ | top score2 = ᱘᱔ | catches/stumpings2 = ᱘/– | column3 = [[ᱴᱣᱤ-᱒᱐ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱤ᱒᱐]] | matches3 = ᱑᱖ | runs3 = ᱒᱘᱒ | bat avg3 = ᱒᱑.᱖᱙ | 100s/50s3 = ᱐/᱑ | top score3 = ᱖᱙[[ᱵᱟᱦᱨᱮ|*]] | catches/stumpings3 = ᱒/– | date = ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ | year = ᱒᱐᱑᱕ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/500154.html ESPNcricinfo }} '''ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ ᱫᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤᱛᱮ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ, ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱯᱴᱟᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱳᱣᱨᱚᱵᱷ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ ᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=Did 'pettiness' queer captain's pitch?|url=http://www.telegraphindia.com/1150103/jsp/jharkhand/story_6415.jsp#.VRa9hI4pp-I|archive-url=https://web.archive.org/web/20150112140007/http://www.telegraphindia.com/1150103/jsp/jharkhand/story_6415.jsp#.VRa9hI4pp-I|url-status=dead|archive-date=12 January 2015|publisher=Telegraph India|access-date=28 March 2015}}</ref> ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ ᱫᱚ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱖, ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱙, ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱒᱒ ᱟᱨ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱒᱕ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑-᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|title=Teams Kumar Deobrat played for|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/404/404416/all_teams.html|publisher=CricketArchive|access-date=28 March 2015|archive-date=24 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024171300/http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/404/404416/all_teams.html|url-status=dead}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱟᱱᱰᱚᱨ ᱑᱙ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱯ-ᱠᱮᱯᱴᱮᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|title=Chand named captain of India Under-19 squad|url=http://www.espncricinfo.com/thestands/content/story/532867.html|publisher=ESPNcricinfo|access-date=28 March 2015}}</ref> ᱒᱐᱑᱓/᱑᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱨᱟᱱ ᱥᱠᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱮᱭᱟᱭ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱖᱓᱑ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12592;team=6558;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2018/19 - Jharkhand: Batting and bowling averages |work=ESPNcricinfo |access-date=10 January 2019}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=500154}} {{DEFAULTSORT:ᱫᱮᱣᱵᱨᱚᱛ, ᱠᱩᱢᱟᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] t30m3nm74ncx1543zq8p1wlfelirktr ᱥᱚᱢᱚᱨ ᱠᱟᱫᱽᱨᱤ 0 33346 190486 182037 2026-04-15T06:28:06Z MT731 2184 190486 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱙)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱚᱢᱚᱨ ᱠᱟᱫᱽᱨᱤ | image = | country = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | fullname = ᱥᱚᱢᱚᱨ ᱥᱟᱯᱷᱫᱟᱨ ᱠᱟᱫᱽᱨᱤ | birth_date = {{birth date and age|1989|7|27|df=yes}} | birth_place = [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱮᱜᱽᱵᱨᱮᱠ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱜᱩᱜᱽᱞᱤ | role = ᱵᱚᱣᱞᱟᱨ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱤᱦᱟᱨ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱘– | clubnumber2 = | type1 = ᱯᱷᱟᱥᱴ ᱠᱞᱟᱥ | onetype1 = | debutdate1 = ᱑᱗-᱒᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | debutyear1 = ᱒᱐᱐᱙ | debutfor1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | debutagainst1 = [[ᱟᱥᱟᱢ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱟᱥᱟᱢ]] | lastdate1 = ᱑-᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | lastyear1 = ᱒᱐᱑᱘ | lastfor1 = ᱵᱤᱦᱟᱨ | lastagainst1 = [[ᱩᱛᱛᱚᱨᱟᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱩᱛᱛᱚᱨᱟᱠᱷᱚᱸᱰ]] | type2 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ | onetype2 = | debutdate2 = | debutyear2 = | debutfor2 = | debutagainst2 = | lastdate2 = ᱑᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | lastyear2 = ᱒᱐᱑᱘ | lastfor2 = ᱵᱤᱦᱟᱨ | lastagainst2 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] | columns = ᱓ | column1 = ᱯᱷᱟᱥᱴ ᱠᱞᱟᱥ | column2 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ | column3 = [[ᱴᱣᱤ-᱒᱐ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱤ᱒᱐]] | matches1 = 35 | matches2 = 10 | matches3 = 4 | runs1 = 177 | runs2 = 9 | runs3 = 2 | bat avg1 = 6.32 | bat avg2 = 9.00 | bat avg3 = - | 100s/50s1 = 0/0 | 100s/50s2 = 0/0 | 100s/50s3 = 0/0 | top score1 = 17* | top score2 = 4 | top score3 = 1* | deliveries1 = 6759 | deliveries2 = 551 | deliveries3 = 78 | wickets1 = 122 | wickets2 = 15 | wickets3 = 6 | bowl avg1 = 30.72 | bowl avg2 = 21.53 | bowl avg3 = 15.16 | fivefor1 = 6 | fivefor2 = 1 | fivefor3 = 0 | tenfor1 = 0 | tenfor2 = 0 | tenfor3 = 0 | best bowling1 = 6/65 | best bowling2 = 5/22 | best bowling3 = 3/16 | catches/stumpings1 = 9/0 | catches/stumpings2 = 2/0 | catches/stumpings3 = 0/0 <!-- --> | date = ᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/434725.html Cricinfo | year = ᱒᱐᱑᱘ }} '''ᱥᱚᱢᱚᱨ ᱠᱟᱫᱽᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱤᱞᱚᱱᱰ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/434725.html |title=Samar Quadri |accessdate=11 October 2015 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙-᱑᱐ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱑᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ [[ᱟᱥᱟᱢ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱟᱥᱟᱢ]] ᱥᱟᱶ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Bio"/> ᱒᱐᱑᱓-᱑᱔ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/671163.html |title=East Zone, Ranchi, Mar 3 2014, Vijay Hazare Trophy |accessdate=19 November 2020 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=434725}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱟᱫᱽᱨᱤ, ᱥᱚᱢᱚᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] p272venuno1y1ht5xvuj940038nhxhh 190508 190486 2026-04-15T07:26:24Z MT731 2184 190508 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱙)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱚᱢᱚᱨ ᱠᱟᱫᱽᱨᱤ | image = | country = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | fullname = ᱥᱚᱢᱚᱨ ᱥᱟᱯᱷᱫᱟᱨ ᱠᱟᱫᱽᱨᱤ | birth_date = {{birth date and age|1989|7|27|df=yes}} | birth_place = [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱮᱜᱽᱵᱨᱮᱠ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱜᱩᱜᱽᱞᱤ | role = ᱵᱚᱣᱞᱟᱨ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱤᱦᱟᱨ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱘– | clubnumber2 = | type1 = ᱯᱷᱟᱥᱴ ᱠᱞᱟᱥ | onetype1 = | debutdate1 = ᱑᱗-᱒᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | debutyear1 = ᱒᱐᱐᱙ | debutfor1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | debutagainst1 = [[ᱟᱥᱟᱢ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱟᱥᱟᱢ]] | lastdate1 = ᱑-᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | lastyear1 = ᱒᱐᱑᱘ | lastfor1 = ᱵᱤᱦᱟᱨ | lastagainst1 = [[ᱩᱛᱛᱚᱨᱟᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱩᱛᱛᱚᱨᱟᱠᱷᱚᱸᱰ]] | type2 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ | onetype2 = | debutdate2 = | debutyear2 = | debutfor2 = | debutagainst2 = | lastdate2 = ᱑᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | lastyear2 = ᱒᱐᱑᱘ | lastfor2 = ᱵᱤᱦᱟᱨ | lastagainst2 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] | columns = ᱓ | column1 = ᱯᱷᱟᱥᱴ ᱠᱞᱟᱥ | column2 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ | column3 = [[ᱴᱣᱤ-᱒᱐ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱤ᱒᱐]] | matches1 = 35 | matches2 = 10 | matches3 = 4 | runs1 = 177 | runs2 = 9 | runs3 = 2 | bat avg1 = 6.32 | bat avg2 = 9.00 | bat avg3 = - | 100s/50s1 = 0/0 | 100s/50s2 = 0/0 | 100s/50s3 = 0/0 | top score1 = 17* | top score2 = 4 | top score3 = 1* | deliveries1 = 6759 | deliveries2 = 551 | deliveries3 = 78 | wickets1 = 122 | wickets2 = 15 | wickets3 = 6 | bowl avg1 = 30.72 | bowl avg2 = 21.53 | bowl avg3 = 15.16 | fivefor1 = 6 | fivefor2 = 1 | fivefor3 = 0 | tenfor1 = 0 | tenfor2 = 0 | tenfor3 = 0 | best bowling1 = 6/65 | best bowling2 = 5/22 | best bowling3 = 3/16 | catches/stumpings1 = 9/0 | catches/stumpings2 = 2/0 | catches/stumpings3 = 0/0 <!-- --> | date = ᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/434725.html Cricinfo | year = ᱒᱐᱑᱘ }} '''ᱥᱚᱢᱚᱨ ᱠᱟᱫᱽᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱤᱞᱚᱱᱰ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/434725.html |title=Samar Quadri |accessdate=11 October 2015 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙-᱑᱐ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱑᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ [[ᱟᱥᱟᱢ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱟᱥᱟᱢ]] ᱥᱟᱶ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Bio"/> ᱒᱐᱑᱓-᱑᱔ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/671163.html |title=East Zone, Ranchi, Mar 3 2014, Vijay Hazare Trophy |accessdate=19 November 2020 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=434725}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱟᱫᱽᱨᱤ, ᱥᱚᱢᱚᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] kedxfig1pfdca26xdx2ccsdeacn3tbs ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱩᱨᱚᱡᱽ 0 34083 190529 184873 2026-04-15T07:56:59Z MT731 2184 190529 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱩᱨᱚᱡᱽ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱩᱨᱚᱡᱽ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ | birth_date = {{birth date and age|1997|3|16|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱟᱢᱥᱮᱫᱽᱯᱩᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | nickname = | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ | bowling = | role = ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ | club1 = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱮᱢᱟᱨᱡᱤᱝ ᱫᱚᱞ | year1 = ᱒᱐᱑᱙ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱡᱷᱟᱲᱠᱷᱚᱱᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year2 = ᱒᱐᱒᱐-ᱱᱤᱛᱚᱜ | clubnumber2 = | club3 = | year3 = | clubnumber3 = | columns = 3 | hidedeliveries = true | column1 = [[ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱮᱯ.ᱥᱤ.]] | matches1 = ᱕ | runs1 = ᱔᱕᱗ | bat avg1 = ᱕᱗.᱑᱒ | 100s/50s1 = ᱒/᱒ | top score1 = ᱑᱐᱗ | catches/stumpings1 = ᱑/– | column2 = [[ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱮᱯ.ᱮ.]] | matches2 = ᱓ | runs2 = ᱑᱔ | bat avg2 = ᱗.᱐᱐ | 100s/50s2 = ᱐/᱐ | top score2 = ᱑᱐ | catches/stumpings2 = –/– | column3 = [[ᱴᱤ᱒᱐|ᱴᱤ20]] | matches3 = ᱒ | runs3 = ᱖ | bat avg3 = ᱓.᱐᱐ | 100s/50s3 = ᱐/᱐ | top score3 = ᱕ | catches/stumpings3 = ᱔/– | date = ᱓᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱑ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206491.html ESPNcricinfo }} '''ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱩᱨᱚᱡᱽ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱙᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206491.html |title=Kumar Suraj |access-date=18 November 2019 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱒᱐᱑᱙ ᱮᱥᱤᱥᱤ ᱮᱢᱟᱨᱡᱤᱝ ᱫᱚᱞ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/kamlesh-nagarkoti-returns-to-indian-team-for-emerging-asia-cup/articleshow/71378153.cms|title=India Under-23s Squad|work=Time of India|access-date=1 October 2019}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱮᱢᱟᱨᱡᱤᱝ ᱫᱚᱞ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱦᱚᱝᱠᱚᱝ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202396.html |title=Group B, Asian Cricket Council Emerging Teams Cup at Savar (3), Nov 18 2019 |work=ESPNcricinfo |access-date=18 November 2019}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ [[᱒᱐᱑᱙–᱒᱐ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ]] ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱲᱠᱷᱚᱱᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ [[ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203527.html |title=Elite, Group C, Ranji Trophy at Nagothane, Jan 11-14 2020 |access-date=11 January 2020 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ [[᱒᱐᱒᱐–᱒᱑ ᱥᱳᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ]] ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱴᱤ᱒᱐]] ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244328.html |title=Elite, Group B, Kolkata, Jan 12 2021, Syed Mushtaq Ali Trophy |work=ESPNcricinfo |access-date=12 January 2021}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == * {{ESPNcricinfo|id=1206491}} {{DEFAULTSORT:ᱥᱩᱨᱚᱡᱽ, ᱠᱩᱢᱟᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱗ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 51a19eft34xkigildf8qfesycphfqbj ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱵᱤᱥᱟᱞ 0 34084 190530 184875 2026-04-15T07:58:08Z MT731 2184 190530 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱵᱤᱥᱟᱞ | image = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1999|2|6|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱑᱖ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1246458.html Cricinfo }} '''ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱵᱤᱥᱟᱞ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱖ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱙᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1246458.html |title=Vikash Vishal |work=ESPN Cricinfo |access-date=16 January 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱖ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ [[᱒᱐᱒᱐–᱒᱑ ᱥᱳᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ]] ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱴᱤ᱒᱐]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244368.html |title=Elite, Group B (N), Kolkata, Jan 16 2021, Syed Mushtaq Ali Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=16 January 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ [[᱒᱐᱒᱑–᱒᱒ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ]] ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ [[ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280441.html |title=Elite, Group H, Guwahati, Feb 24 - 27 2022, Ranji Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=24 February 2022}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == * {{cricinfo|id=1246458}} {{DEFAULTSORT:ᱵᱤᱥᱟᱞ, ᱵᱤᱠᱟᱥ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] faoq5d81m579l3q3e705yw8kau7nwe9 ᱩᱛᱠᱚᱨᱥ ᱥᱤᱝ 0 34085 190528 184879 2026-04-15T07:55:37Z MT731 2184 190528 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱩᱛᱠᱚᱨᱥ ᱥᱤᱝ | image = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1998|5|7|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] (ᱱᱤᱛᱚᱜ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]), ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱘- ᱱᱤᱛᱚᱜ | clubnumber1 = | club2 = ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱠᱤᱝᱥ | year2 = ᱒᱐᱒᱑-ᱱᱤᱛᱚᱜ | clubnumber2 = | date = ᱙ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1081437.html Cricinfo }} '''ᱩᱛᱠᱚᱨᱥ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱗ ᱢᱮ ᱑᱙᱙᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1081437.html |title=Utkarsh Singh |access-date=9 November 2017 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱙ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱗–᱑᱘ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118665.html |title=Group B, Ranji Trophy at Jamshedpur, Nov 9-12 2017 |access-date=9 November 2017 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱗–᱑᱘ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118764.html |title=Group D, Vijay Hazare Trophy at Secunderabad, Feb 11 2018 |access-date=11 February 2018 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱒᱐᱑᱘–᱑᱙ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱟᱭ (century) ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/ranji-trophy-2018-19-elite-c-round-7-day-3-jharkhand-set-services-270-runs-to-win-782467 |title=Ranji Trophy 2018-19, Elite C, Round 7, Day 3: Jharkhand set Services 270 runs to win |work=Cricket Country |access-date=24 December 2018}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘–᱑᱙ ᱥᱳᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱤ᱒᱐ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157126.html |title=Group A, Syed Mushtaq Ali Trophy at Krishna, Feb 24 2019 |access-date=24 February 2019 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ, ᱒᱐᱒᱑ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱟᱭ.ᱯᱤ.ᱮᱞ. ᱱᱤᱞᱟᱹᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱠᱤᱝᱥ ᱫᱚ ᱥᱤᱝ ᱠᱚ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-2021-auction-the-list-of-sold-and-unsold-players-1252152 |title=IPL 2021 auction: The list of sold and unsold players |work=ESPN Cricinfo |access-date=18 February 2021}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == * {{cricinfo|id=1081437}} {{DEFAULTSORT:Singh, Utkarsh}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] i0jzgyfiwflvgcf6ne0rut9zsqsprj2 ᱚᱱᱩᱠᱩᱞ ᱨᱚᱭ 0 34086 190536 184959 2026-04-15T08:04:23Z MT731 2184 190536 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱚᱱᱩᱠᱩᱞ ᱨᱚᱭ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱚᱱᱩᱠᱩᱞ ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱨᱚᱭ | birth_date = {{birth date and age|1998|11|30|df=yes}} | birth_place = [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ | bowling = [[ᱥᱞᱳ ᱞᱮᱯᱷᱴ-ᱟᱨᱢ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ]] | role = ᱚᱞ-ᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱟᱨ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱑᱗/᱑᱘–ᱱᱤᱛᱚᱜ | club2 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱙ | club3 = [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ]] | year3 = ᱒᱐᱒᱒-ᱱᱤᱛᱚᱜ | date = ᱑᱓ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/1079839.html ESPNcricinfo }} '''ᱚᱱᱩᱠᱩᱞ ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱨᱚᱭ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱟᱨ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞᱟ ᱾ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱒᱐᱑᱘ ᱚᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="IndiaU19">{{cite web |title=Prithvi Shaw to lead India in Under-19 World Cup |url=https://www.espncricinfo.com/story/prithvi-shaw-to-lead-india-in-under-19-world-cup-1128314 |access-date=3 December 2017 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=11980&type=tournament|title=ICC Under-19 World Cup, 2017/18 Cricket Team Records & Stats - ESPNcricinfo|work=ESPNcricinfo|access-date=26 April 2019}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭᱠᱮᱞᱟ ᱠᱷᱚᱨᱥᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|title=Anukul Roy Profile|url=https://www.mumbaiindians.com/players/66983-anukul-roy-profile|website=Mumbai Indians|access-date=2025-12-01|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Anukul Roy Profile - Cricket Player India {{!}} Stats, Records, Video|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/anukul-roy-1079839|website=ESPNcricinfo|access-date=2025-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815103243/https://www.espncricinfo.com/cricketers/anukul-roy-1079839|archive-date=2025-08-15|language=en|url-status=live}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱘ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱗–᱑᱘ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118740.html |title=Group D, Vijay Hazare Trophy at Secunderabad, Feb 8 2018 |access-date=8 February 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘–᱑᱙ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156949.html |title=Elite, Group C, Ranji Trophy at Ranchi, Nov 1-4 2018 |access-date=1 November 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱨᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12592;team=6558;type=tournament |title=Ranji Trophy, 2018/19 - Jharkhand: Batting and bowling averages |work=ESPNcricinfo |access-date=10 January 2019}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘–᱑᱙ ᱥᱳᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱤ᱒᱐ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157091.html |title=Group A, Syed Mushtaq Ali Trophy at Krishna, Feb 21 2019 |access-date=21 February 2019 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱒᱐᱑᱙–᱒᱐ ᱫᱮᱣᱫᱷᱚᱨ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱵᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱵᱤ]] ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/deodhar-trophy-2019-squads-india-a-india-b-india-c-parthiv-patel-shubman-gill-anuma-vihari-ranchi/article29788595.ece |title=Deodhar Trophy 2019: Hanuma Vihari, Parthiv, Shubman to lead; Yashasvi earns call-up |work=SportStar |access-date=25 October 2019}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱒᱐᱒᱒ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱤᱞᱟᱹᱢ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-2022-auction-the-list-of-sold-and-unsold-players-1300689 |title=IPL 2022 auction: The list of sold and unsold players |work=ESPNcricinfo |access-date=13 February 2022}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱟᱨ.ᱟᱨ. (RR) ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱟᱶᱟ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱮᱪ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |title=KKR vs RR Live Score, IPL 2022 updates: Umesh gets Padikkal early after Kolkata elects to bowl |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/ipl/ipl-news/kkr-vs-rr-live-score-rajasthan-royals-vs-kolkata-knight-riders-ipl-2022-today-match/article38483735.ece |access-date=2022-05-02 |website=Sportstar |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱤᱢ ᱥᱟᱶ ᱛᱮ [[᱒᱐᱒᱔ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ]] ᱠᱷᱤᱛᱟᱵᱽ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{DEFAULTSORT:ᱨᱚᱭ, ᱚᱱᱩᱠᱩᱞ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱨᱟᱭᱰᱟᱨᱥ ᱨᱮᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱨᱮᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] oylzydcsx4yjh1becpkd95anqmix2t7 ᱨᱟᱹᱦᱩᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ 0 34113 190495 185009 2026-04-15T06:43:53Z MT731 2184 190495 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱨᱟᱹᱦᱩᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1990|8|28|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | heightft = 6 | heightinch = 0 | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ | role = ᱵᱚᱞᱚᱨ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber1 = | club2 = ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ | year2 = ᱒᱐᱑᱐–᱒᱐᱑᱒ | club3 = ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ | year3 = ᱒᱐᱑᱓ | club4 = ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱷᱤᱞᱥ | year4 = ᱒᱐᱑᱔ | columns = 3 | column1 = ᱯᱷᱟᱥᱴ ᱠᱮᱞᱟᱥ | matches1 = 38 | runs1 = 494 | bat avg1 = 13.35 | 100s/50s1 = 0/2 | top score1 = 85 ᱱᱚᱴ ᱟᱣᱟᱹᱴ | deliveries1 = 6,186 | wickets1 = 112 | bowl avg1 = 29.922 | fivefor1 = 6 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 7/106 | catches/stumpings1 = 25/– | column2 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ | matches2 = 69 | runs2 = 416 | bat avg2 = 16.64 | 100s/50s2 = 0/1 | top score2 = 50 | deliveries2 = 3,348 | wickets2 = 111 | bowl avg2 = 26.42 | fivefor2 = 3 | tenfor2 = 0 | best bowling2 = 6/33 | catches/stumpings2 = 22/– | column3 = ᱴᱤ᱒᱐ | matches3 = 54 | runs3 = 79 | bat avg3 = 8.77 | 100s/50s3 = 0/0 | top score3 = 17 ᱱᱚᱴ ᱟᱣᱟᱹᱴ | deliveries3 = 1,091 | wickets3 = 60 | bowl avg3 = 25.36 | fivefor3 = 1 | tenfor3 = 0 | best bowling3 = 5/36 | catches/stumpings3 = 24/– | date = ᱑᱖ ᱢᱟᱨᱪ | year = ᱒᱐᱒᱒ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/390547.html ESPNcricinfo }} '''ᱨᱟᱹᱦᱩᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱘ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱙᱐) ᱫᱚ ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]]ᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡᱼᱟ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/390547.html |title=Rahl Shukla |accessdate=11 October 2015 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱑᱒ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite news|author=Shabina Akhtar|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/ipl/news/Frequent-injuries-kept-me-away-Rahul-Shukla/articleshow/19663451.cms|archive-url=https://archive.today/20130829075242/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-21/news/38709298_1_mumbai-indians-ipl-seasons-ipl-match|url-status=live|archive-date=2013-08-29|title=Frequent injuries kept me away: Rahul Shukla|date=2013-04-21|work=The Times of India|access-date=2013-08-29}}</ref> ᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ CLT20 ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱟᱨ ᱚᱴᱟᱜᱳ ᱵᱷᱚᱞᱴᱥ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ, ᱓ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱢᱮᱪ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite news|author=Priyansh|url= http://www.thehindu.com/sport/cricket/royals-win-ensures-home-semifinal/article5190803.ece?homepage=true|title= Royals' win ensures home semifinal|work=The Hindu|date=2013-04-21|accessdate=2013-10-02}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱚᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ T20 ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱬᱮ-ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱚᱞ (five-wicket haul) ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26051859/rahul-shukla-five-ishan-kishan-ton-headline-big-jharkhand-win |title=Rahul Shukla five-for, Ishan Kishan ton headline big Jharkhand win |publisher=ESPNcricinfo|accessdate=22 February 2019}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == *[http://www.espncricinfo.com/india/content/player/390547.html ESPNcricinfo ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ] *[http://www.wisdenindia.com/player/India/Rahul-Shukla/4164.html ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304052847/http://www.wisdenindia.com/player/India/Rahul-Shukla/4164.html |date=4 March 2016 }} ᱣᱤᱥᱰᱮᱱ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱥᱟᱦᱴᱟ {{DEFAULTSORT:ᱥᱩᱠᱞᱟ, ᱨᱟᱦᱩᱞ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱮᱯᱤᱴᱟᱞᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱚ]] fr90hqp18wqof8p3b5m6hzye7yyg1z1 190519 190495 2026-04-15T07:37:00Z MT731 2184 190519 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱨᱟᱹᱦᱩᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1990|8|28|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | heightft = 6 | heightinch = 0 | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ | role = ᱵᱚᱞᱚᱨ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber1 = | club2 = ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ | year2 = ᱒᱐᱑᱐–᱒᱐᱑᱒ | club3 = ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ | year3 = ᱒᱐᱑᱓ | club4 = ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱷᱤᱞᱥ | year4 = ᱒᱐᱑᱔ | columns = 3 | column1 = ᱯᱷᱟᱥᱴ ᱠᱮᱞᱟᱥ | matches1 = 38 | runs1 = 494 | bat avg1 = 13.35 | 100s/50s1 = 0/2 | top score1 = 85 ᱱᱚᱴ ᱟᱣᱟᱹᱴ | deliveries1 = 6,186 | wickets1 = 112 | bowl avg1 = 29.922 | fivefor1 = 6 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 7/106 | catches/stumpings1 = 25/– | column2 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ | matches2 = 69 | runs2 = 416 | bat avg2 = 16.64 | 100s/50s2 = 0/1 | top score2 = 50 | deliveries2 = 3,348 | wickets2 = 111 | bowl avg2 = 26.42 | fivefor2 = 3 | tenfor2 = 0 | best bowling2 = 6/33 | catches/stumpings2 = 22/– | column3 = ᱴᱤ᱒᱐ | matches3 = 54 | runs3 = 79 | bat avg3 = 8.77 | 100s/50s3 = 0/0 | top score3 = 17 ᱱᱚᱴ ᱟᱣᱟᱹᱴ | deliveries3 = 1,091 | wickets3 = 60 | bowl avg3 = 25.36 | fivefor3 = 1 | tenfor3 = 0 | best bowling3 = 5/36 | catches/stumpings3 = 24/– | date = ᱑᱖ ᱢᱟᱨᱪ | year = ᱒᱐᱒᱒ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/390547.html ESPNcricinfo }} '''ᱨᱟᱹᱦᱩᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱘ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱙᱐) ᱫᱚ ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]]ᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡᱼᱟ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/390547.html |title=Rahl Shukla |accessdate=11 October 2015 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱑᱒ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite news|author=Shabina Akhtar|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/ipl/news/Frequent-injuries-kept-me-away-Rahul-Shukla/articleshow/19663451.cms|archive-url=https://archive.today/20130829075242/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-21/news/38709298_1_mumbai-indians-ipl-seasons-ipl-match|url-status=live|archive-date=2013-08-29|title=Frequent injuries kept me away: Rahul Shukla|date=2013-04-21|work=The Times of India|access-date=2013-08-29}}</ref> ᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ CLT20 ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱟᱨ ᱚᱴᱟᱜᱳ ᱵᱷᱚᱞᱴᱥ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ, ᱓ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱢᱮᱪ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite news|author=Priyansh|url= http://www.thehindu.com/sport/cricket/royals-win-ensures-home-semifinal/article5190803.ece?homepage=true|title= Royals' win ensures home semifinal|work=The Hindu|date=2013-04-21|accessdate=2013-10-02}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱚᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ T20 ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱬᱮ-ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱚᱞ (five-wicket haul) ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26051859/rahul-shukla-five-ishan-kishan-ton-headline-big-jharkhand-win |title=Rahul Shukla five-for, Ishan Kishan ton headline big Jharkhand win |publisher=ESPNcricinfo|accessdate=22 February 2019}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == *[http://www.espncricinfo.com/india/content/player/390547.html ESPNcricinfo ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ] *[http://www.wisdenindia.com/player/India/Rahul-Shukla/4164.html ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304052847/http://www.wisdenindia.com/player/India/Rahul-Shukla/4164.html |date=4 March 2016 }} ᱣᱤᱥᱰᱮᱱ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱥᱟᱦᱴᱟ {{DEFAULTSORT:ᱥᱩᱠᱞᱟ, ᱨᱟᱦᱩᱞ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱮᱯᱤᱴᱟᱞᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] qs08t2h1eezxle12kxhc79kcqu1mkys 190520 190519 2026-04-15T07:37:15Z MT731 2184 190520 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱨᱟᱹᱦᱩᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1990|8|28|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | heightft = 6 | heightinch = 0 | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ | role = ᱵᱚᱞᱚᱨ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱐᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber1 = | club2 = ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ | year2 = ᱒᱐᱑᱐–᱒᱐᱑᱒ | club3 = ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ | year3 = ᱒᱐᱑᱓ | club4 = ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱰᱮᱭᱟᱨᱰᱮᱵᱷᱤᱞᱥ | year4 = ᱒᱐᱑᱔ | columns = 3 | column1 = ᱯᱷᱟᱥᱴ ᱠᱮᱞᱟᱥ | matches1 = 38 | runs1 = 494 | bat avg1 = 13.35 | 100s/50s1 = 0/2 | top score1 = 85 ᱱᱚᱴ ᱟᱣᱟᱹᱴ | deliveries1 = 6,186 | wickets1 = 112 | bowl avg1 = 29.922 | fivefor1 = 6 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 7/106 | catches/stumpings1 = 25/– | column2 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ | matches2 = 69 | runs2 = 416 | bat avg2 = 16.64 | 100s/50s2 = 0/1 | top score2 = 50 | deliveries2 = 3,348 | wickets2 = 111 | bowl avg2 = 26.42 | fivefor2 = 3 | tenfor2 = 0 | best bowling2 = 6/33 | catches/stumpings2 = 22/– | column3 = ᱴᱤ᱒᱐ | matches3 = 54 | runs3 = 79 | bat avg3 = 8.77 | 100s/50s3 = 0/0 | top score3 = 17 ᱱᱚᱴ ᱟᱣᱟᱹᱴ | deliveries3 = 1,091 | wickets3 = 60 | bowl avg3 = 25.36 | fivefor3 = 1 | tenfor3 = 0 | best bowling3 = 5/36 | catches/stumpings3 = 24/– | date = ᱑᱖ ᱢᱟᱨᱪ | year = ᱒᱐᱒᱒ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/390547.html ESPNcricinfo }} '''ᱨᱟᱹᱦᱩᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱘ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱙᱐) ᱫᱚ ᱡᱚᱣᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]]ᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱮᱱᱮᱡᱼᱟ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/390547.html |title=Rahl Shukla |accessdate=11 October 2015 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱯᱷᱟᱥᱴ-ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱢ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱑᱒ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite news|author=Shabina Akhtar|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/ipl/news/Frequent-injuries-kept-me-away-Rahul-Shukla/articleshow/19663451.cms|archive-url=https://archive.today/20130829075242/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-21/news/38709298_1_mumbai-indians-ipl-seasons-ipl-match|url-status=live|archive-date=2013-08-29|title=Frequent injuries kept me away: Rahul Shukla|date=2013-04-21|work=The Times of India|access-date=2013-08-29}}</ref> ᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ CLT20 ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱟᱨ ᱚᱴᱟᱜᱳ ᱵᱷᱚᱞᱴᱥ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ, ᱓ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱢᱮᱪ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite news|author=Priyansh|url= http://www.thehindu.com/sport/cricket/royals-win-ensures-home-semifinal/article5190803.ece?homepage=true|title= Royals' win ensures home semifinal|work=The Hindu|date=2013-04-21|accessdate=2013-10-02}}</ref> ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱚᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ T20 ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱬᱮ-ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱚᱞ (five-wicket haul) ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26051859/rahul-shukla-five-ishan-kishan-ton-headline-big-jharkhand-win |title=Rahul Shukla five-for, Ishan Kishan ton headline big Jharkhand win |publisher=ESPNcricinfo|accessdate=22 February 2019}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == *[http://www.espncricinfo.com/india/content/player/390547.html ESPNcricinfo ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ] *[http://www.wisdenindia.com/player/India/Rahul-Shukla/4164.html ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱥᱩᱠᱞᱟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304052847/http://www.wisdenindia.com/player/India/Rahul-Shukla/4164.html |date=4 March 2016 }} ᱣᱤᱥᱰᱮᱱ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱯᱷᱟᱭᱤᱞ ᱥᱟᱦᱴᱟ {{DEFAULTSORT:ᱥᱩᱠᱞᱟ, ᱨᱟᱹᱦᱩᱞ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱚᱭᱮᱞᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱮᱯᱤᱴᱟᱞᱥ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] lg2d8gaqk2dy06fg03k1atekj37j1vs ᱢᱚᱱᱳᱡᱽ ᱡᱳᱜᱽᱞᱮᱠᱚᱨ 0 34414 190491 186338 2026-04-15T06:30:58Z MT731 2184 190491 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ᱢᱚᱱᱳᱡᱽ ᱡᱳᱜᱽᱞᱮᱠᱚᱨ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱢᱚᱱᱳᱡᱽ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱡᱳᱜᱽᱞᱮᱠᱚᱨ | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1973|11|1|df=yes}} | birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | heightft = | heightinch = | heightm = | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ [[ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱱ]] | role = [[ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ]] | club1 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ/ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] | year1 = {{nowrap|᱑᱙᱙᱒/᱙᱓&ndash;᱒᱐᱐᱐/᱐᱑}} | clubnumber1 = | club2 = [[ᱟᱥᱟᱢ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱟᱥᱟᱢ]] | year2 = ᱒᱐᱐᱑/᱐᱒&ndash;᱒᱐᱐᱒/᱐᱓ | clubnumber2 = | club3 = ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ | year3 = ᱒᱐᱐᱓/᱐᱔ | clubnumber3 = | club4 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year4 = ᱒᱐᱐᱕/᱐᱖ | clubnumber4 = | club5 = [[ᱜᱳᱣᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱜᱳᱣᱟ]] | year5 = ᱒᱐᱐᱗/᱐᱘ | clubnumber5 = | type1 = [[ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|FC]] | debutdate1 = ᱒᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ | debutyear1 = ᱑᱙᱙᱒ | debutfor1 = ᱵᱚᱢᱵᱮ | debutagainst1 = [[ᱵᱚᱰᱳᱫᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱰᱳᱫᱟ]] | lastdate1 = ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ | lastyear1 = ᱒᱐᱐᱗ | lastfor1 = ᱜᱳᱣᱟ | lastagainst1 = [[ᱡᱟᱹᱢᱢᱩ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱥᱢᱤᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱟᱹᱢᱢᱩ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱥᱢᱤᱨ]] | type2 = [[List A cricket|LA]] | debutdate2 = ᱖ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ | debutyear2 = ᱑᱙᱙᱕ | debutfor2 = ᱵᱚᱢᱵᱮ | debutagainst2 = [[ᱥᱚᱣᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱥᱚᱣᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] | lastdate2 = ᱙ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ | lastyear2 = ᱒᱐᱐᱔ | lastfor2 = ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ | lastagainst2 = [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ]] | columns = 2 | column1 = [[ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱠᱞᱟᱥ]] | matches1 = ᱓᱙ | runs1 = ᱑᱗᱑᱘ | bat avg1 = ᱓᱓.᱖᱘ | 100s/50s1 = ᱔/᱘ | top score1 = ᱑᱒᱒ | deliveries1 = ᱒᱒᱒ | wickets1 = ᱐ | bowl avg1 = – | fivefor1 = – | tenfor1 = – | best bowling1 = – | catches/stumpings1 = ᱔᱑/&ndash; | column2 = [[List A cricket|ᱞᱤᱥᱴ ᱮ]] | matches2 = ᱓᱒ | runs2 = ᱘᱑᱐ | bat avg2 = ᱓᱓.᱗᱕ | 100s/50s2 = ᱑/᱖ | top score2 = ᱑᱑᱓ | deliveries2 = ᱒᱕᱘ | wickets2 = ᱔ | bowl avg2 = ᱕᱐.᱒᱕ | fivefor2 = ᱐ | tenfor2 = ᱐ | best bowling2 = ᱑/᱑᱔ | catches/stumpings2 = ᱑᱔/&ndash; | date = ᱓᱐ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ | year = ᱒᱐᱐᱘ | source = https://cricketarchive.com/Archive/Players/7/7627/7627.html CricketArchive }} '''ᱢᱚᱱᱳᱡᱽ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱡᱳᱜᱽᱞᱮᱠᱚᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱓) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱚᱯᱷᱵᱽᱨᱮᱠ [[ᱵᱚᱞᱤᱝ (ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ)|ᱵᱚᱞᱚᱨ]] ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ - ᱵᱤᱱᱳᱫᱽ ᱠᱟᱢᱵᱽᱞᱤ ᱟᱨ [[ᱥᱚᱪᱤᱱ ᱛᱮᱱᱫᱩᱞᱠᱚᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱳᱜᱽᱞᱮᱠᱚᱨ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱒/᱙᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ [[ᱤᱝᱞᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱤᱝᱞᱚᱸᱰ]] ᱥᱟᱶ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱑᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ (U-19) ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱫᱚ ᱑-᱑ ᱛᱮ ᱵᱟᱨᱟᱵᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱩᱫᱤ ᱦᱚᱸ ᱡᱳᱜᱽᱞᱮᱠᱚᱨ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱞᱮᱫᱼᱟᱭ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱚᱱᱳᱡᱽ ᱡᱳᱜᱽᱞᱮᱠᱚᱨ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ (᱑᱙᱙᱒/᱙᱓) ᱨᱮᱜᱮ ᱨᱚᱧᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱷᱮᱞ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱕/᱐᱖ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱮ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱩᱫᱤ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱗/᱐᱘ ᱨᱮ ᱜᱳᱣᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=29709}} {{DEFAULTSORT:ᱡᱳᱜᱽᱞᱮᱠᱚᱨ, ᱢᱚᱱᱳᱡᱽ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱓ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱳᱣᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱥᱟᱢ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] to4ohki4ixspzqonfvp0qukwkve9t7g ᱜᱭᱟᱱᱮᱱᱫᱨᱚ ᱯᱟᱱᱰᱮ (ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ) 0 35250 190524 189634 2026-04-15T07:44:00Z MT731 2184 190524 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱗᱒)}} {{About|ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ|ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ|ᱜᱭᱟᱱᱮᱱᱫᱨᱚ ᱯᱟᱱᱰᱮ}} {{Infobox cricketer | name = ᱜᱭᱟᱱᱮᱱᱫᱨᱚ ᱯᱟᱱᱰᱮ | image = | fullname = ᱜᱭᱟᱱᱮᱱᱫᱨᱚᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟᱨᱱᱟᱛᱷ ᱯᱟᱱᱰᱮ | birth_date = {{birth date and age|1972|8|12|df=y}} | birth_place = [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ]], [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | batting = ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ | bowling = ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱚᱨᱛᱷᱚᱰᱚᱠᱥ | role = | international = ᱥᱟᱹᱨᱤ | internationalspan = ᱑᱙᱙᱙ | odidebutdate = ᱒᱔ ᱢᱟᱨᱪ | odidebutyear = ᱑᱙᱙᱙ | odidebutagainst = ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ | odicap = ᱑᱒᱐ | lastodidate = ᱑ ᱮᱯᱨᱤᱞ | lastodiyear = ᱑᱙᱙᱙ | lastodiagainst = ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ | odishirt = | club1 = [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] | year1 = ᱑᱙᱘᱘/᱘᱙–᱒᱐᱐᱖ | columns = ᱓ | column1 = [[ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ|ᱳᱰᱤ]] | matches1 = ᱒ | runs1 = ᱔ | bat avg1 = ᱔.᱐᱐ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱔[[ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱝ|*]] | deliveries1 = ᱗᱘ | wickets1 = ᱐ | bowl avg1 = – | fivefor1 = – | tenfor1 = – | best bowling1 = – | catches/stumpings1 = ᱐/– | column2 = [[:en:First-class cricket|FC]] | matches2 = ᱑᱑᱗ | runs2 = ᱕,᱓᱔᱘ | bat avg2 = ᱓᱖.᱓᱘ | 100s/50s2 = ᱙/᱓᱐ | top score2 = ᱑᱗᱘ | deliveries2 = ᱑᱕,᱑᱙᱙ | wickets2 = ᱑᱖᱕ | bowl avg2 = ᱓᱕.᱘᱙ | fivefor2 = ᱕ | tenfor2 = ᱐ | best bowling2 = ᱗/᱑᱖᱗ | catches/stumpings2 = ᱕᱗/– | column3 =[[:en:List A cricket|LA]] | matches3 = ᱘᱒ | runs3 = ᱑,᱗᱘᱑ | bat avg3 = ᱓᱗.᱑᱐ | 100s/50s3 = ᱐/᱑᱒ | top score3 = ᱙᱓[[ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱵᱟᱝ|*]] | deliveries3 = ᱔,᱐᱖᱔ | wickets3 = ᱘᱙ | bowl avg3 = ᱓᱓.᱗᱘ | fivefor3 = ᱑ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = ᱕/᱔᱔ | catches/stumpings3 = ᱒᱙/– | date = ᱒᱑ ᱮᱯᱨᱤᱞ | year = ᱒᱐᱐᱗ | source = http://content-aus.cricinfo.com/india/content/player/32168.html ESPNcricinfo }} '''ᱜᱭᱟᱱᱮᱱᱫᱨᱚᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟᱨᱱᱟᱛᱷ ᱯᱟᱱᱰᱮ''' {{Audio|Gyanendra_Pandey.ogg|pronunciation}} (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱗᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱛᱤ ᱵᱚᱞᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>''ESPNcricinfo.com''. [http://www.espncricinfo.com/usa/content/player/32168.html "Gyanendra Pandey"]. Retrieved on 13 June 2013.</ref> ᱯᱟᱱᱰᱮ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱘-᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮ ᱯᱮᱯᱥᱤ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱷᱟᱹᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱤ ᱴᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱫᱤᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱖-᱑᱙᱙᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱨᱮ ᱔᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱨᱚᱱ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱯᱟᱱᱰᱮ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>''[[Hindustan Times]]''. [https://archive.today/20130706205457/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/NM20/Gyanendra-Pandey-quits-from-cricket/Article1-179028.aspx "Gyanendra Pandey quits from cricket"]. 29 November 2006. Retrieved on 13 June 2013.</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱚᱦᱤᱫᱽ ᱥᱳᱫᱷᱟ ᱥᱚᱱᱥᱛᱷᱟᱱ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱴᱤ ᱨᱚᱛᱚᱱ ᱥᱚᱢᱢᱟᱱ ᱛᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web| url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/faizabad-15081093.html| website=Dainik Jagran| title=क्रिकेटर ज्ञानेंद्र पांडेय समेत तीन को माटी रतन| access-date=23 August 2020}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{DEFAULTSORT:ᱯᱟᱱᱰᱮ, ᱜᱭᱟᱱᱮᱱᱫᱨᱚ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸᱨᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] fucgxm8yc1gq8pd3pr2iokmp9w3iuhe ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ 0 35424 190527 190236 2026-04-15T07:50:57Z MT731 2184 190527 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚᱪ}} {{Infobox cricketer | name = ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ | image = Vijay Bharadwaj Cricketer.jpg | alt = | caption = | fullname = ᱨᱟᱜᱷᱵᱮᱱᱫᱨᱚᱨᱟᱣ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ | birth_date = {{birth-date and age|15 August 1975}} | birth_place = ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ, ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ, ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | nickname = | height = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱴᱤ | bowling = ᱨᱟᱭᱤᱴ-ᱟᱨᱢ ᱚᱯᱷᱵᱨᱚᱠ | columns = ᱓ | column1 = [[ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱴᱮᱥᱴ]] | matches1 = ᱓ | runs1 = ᱒᱘ | bat avg1 = ᱙.᱓᱕ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱒᱒ | deliveries1 = ᱒᱔᱗ | wickets1 = ᱑ | bowl avg1 = ᱑᱐᱗.᱐᱐ | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱑/᱒᱖ | catches/stumpings1 = ᱓/– | column2 = [[ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ|ᱳᱰᱤ]] | matches2 = ᱑᱐ | runs2 = ᱑᱓᱖ | bat avg2 = ᱒᱗.᱒᱑ | 100s/50s2 = ᱐/᱐ | top score2 = ᱔᱑* | deliveries2 = ᱓᱗᱒ | wickets2 = ᱑᱖ | bowl avg2 = ᱑᱙.᱑᱘ | fivefor2 = ᱐ | tenfor2 = ᱐ | best bowling2 = ᱓/᱓᱔ | catches/stumpings2 = ᱔/– | column3 = ᱮᱯᱷ.ᱥᱤ. | matches3 = ᱙᱖ | runs3 = ᱕,᱕᱕᱓ | bat avg3 = ᱔᱑.᱗᱕ | 100s/50s3 = ᱑᱔/᱒᱖ | top score3 = ᱒᱐᱗* | deliveries3 = ᱔,᱑᱕᱕ | wickets3 = ᱕᱙ | bowl avg3 = ᱓᱔.᱖᱒ | fivefor3 = ᱒ | tenfor3 = ᱐ | best bowling3 = ᱖/᱒᱔ | catches/stumpings3 = ᱙᱔/– | date = ᱑᱙ ᱢᱮ | year = ᱒᱐᱒᱕ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/35673.html ESPNcricinfo }} '''ᱨᱟᱜᱷᱵᱮᱱᱫᱨᱚᱨᱟᱣ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ''' ({{Audio|Vijay_Bharadwaj.ogg|pronunciation}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱕ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱗᱕) ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚᱪ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱮᱱᱴᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴ ᱵᱮᱴᱥᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴ ᱚᱯᱷᱵᱨᱮᱠ ᱵᱚᱞᱤᱵᱷᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |id= (Vijay Bharadwaj ODI success) |url= http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1999-2000/OD_TOURNEYS/LGCUP/ |title= South Africa defeat India in LG Cup final |website= [[ESPNcricinfo]] |access-date= 22 February 2016}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱙-᱒᱐᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱮᱞ.ᱡᱤ. ᱠᱚᱯ ᱨᱮ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ 'ᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ' ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱴᱨᱤᱭᱚᱢᱯᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="autogenerated2">{{cite news | title=Vijay Bharadwaj Ranji Success |date=2006-11-04 |work=The Hindu}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱚᱱᱰᱚᱨ ᱑᱙ ᱴᱤᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱠᱟᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱳᱢᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱰᱤᱝ ᱠᱚᱪ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱱᱱᱚᱰ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚᱢᱮᱱᱴᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |last=N, DHNS |first=Rakshitha M. |title=Cricket commentary in Kannada captures hearts |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/bengaluru/cricket-commentary-in-kannada-captures-hearts-731825.html |access-date=2023-10-08 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱮᱯᱤᱴᱚᱞᱥ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱰᱚᱢᱮᱥᱴᱤᱠ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱔ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱐᱖ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱙᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱪ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱕᱕᱓ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱕᱙ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ [[ᱥᱚᱪᱤᱱ ᱛᱮᱱᱫᱩᱞᱠᱚᱨ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱯᱴᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱨᱮ ᱥᱞᱤᱯᱷ ᱰᱤᱥᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ ᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱡ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱘-᱙᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱨᱚᱫᱚᱨᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱫᱟᱲᱮ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱔᱖᱓ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱒᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ [[ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱗-᱙᱘ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱕-᱙᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱔-᱒᱐᱐᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ [[ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ]] ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱯᱞᱮᱴ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱫᱚ ᱢᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱯᱟᱨᱮᱥᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱮᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.espncricinfo.com/ranjisuperleague/content/story/318146.html|title=Two coaches, different routes, same destination|newspaper=Cricinfo|language=en|access-date=2017-02-03}}</ref> ==ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱙-᱒᱐᱐᱐ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱬᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱟᱭᱨᱚᱵᱤ ᱨᱮ ᱮᱞ ᱡᱤ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱥᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱒.᱒᱐ ᱨᱮ ᱑᱐ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱘᱙ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱨᱟᱱ ᱦᱚᱸ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱙᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱒᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱐᱒ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱯᱴᱮᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱙᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱗ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱩᱞᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱱᱛᱷᱟ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮ [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱮ ᱴᱤᱢ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱚᱯᱷᱚᱨ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ [[ᱜᱩᱣᱟᱦᱟᱴᱤ]] ᱨᱮ ᱡᱤᱢᱵᱟᱵᱩᱭᱮ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱠᱚᱪᱤᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱮᱥᱚᱱ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱪᱤᱝ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱞᱮᱵᱚᱞ ᱛᱷᱨᱤ ᱠᱚᱪ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱚᱭᱮᱞ ᱪᱮᱞᱮᱱᱡᱚᱨᱥ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭᱤᱡ ᱠᱚᱪ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱷᱟᱨᱫᱣᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱯᱮᱱᱮᱞ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="autogenerated2"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱢᱟᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱰᱤᱝ ᱠᱚᱪ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>[http://timesofoman.com/article/74718/Sports/Cricket/Duleep-describes-India-tour-as-'good-learning-experience'-for-Oman-team Duleep describes India tour as ‘good learning experience’ for Oman team]</ref> ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱚᱪ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱟᱨᱥᱤᱵᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱠᱚᱪ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨ ᱠᱚ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱮᱮᱥᱥᱤᱮ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ TV9 ᱟᱨ News9 ᱨᱮ ᱯᱮᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱟᱪᱤᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱠᱚ== * ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱯᱩᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱩᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱮᱞ ᱡᱤ ᱠᱟᱯ (᱑᱙᱙᱙-᱒᱐᱐᱐) ᱨᱮ ᱢᱮᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ * ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱞᱮᱱᱰᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱑᱙᱙᱘-᱙᱙ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ * [[ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱡ]], ᱯᱩᱱ ᱫᱷᱟᱣ: ᱑᱙᱙᱖, ᱑᱙᱙᱘, ᱑᱙᱙᱙ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱒ * ᱑᱙᱙᱖ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ [[ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱯ|ᱤᱨᱟᱱᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ]] ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱾ * ᱑᱐᱐ ᱯᱷᱟᱨᱥᱴ ᱠᱞᱟᱥ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱑᱖ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱥᱠᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾ * ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱕᱕᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱨᱟᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{DEFAULTSORT:ᱵᱷᱟᱨᱚᱫᱣᱟᱡᱽ, ᱵᱤᱡᱚᱭ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸᱨᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱛᱚᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚᱪ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱳᱢᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱ ᱠᱚᱪ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚᱢᱮᱱᱴᱮᱴᱚᱨ ᱠᱚ]] mcobhdnmm6sdzjy657yteimoij5bttn ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱩᱥᱟᱜᱨᱟ 0 35429 190489 190249 2026-04-15T06:29:49Z MT731 2184 190489 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱐᱐᱔)}} {{Infobox cricketer | name = ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱩᱥᱟᱜᱨᱟ | image = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|2004|10|23|df=yes}} | birth_place = [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = | role = ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱟᱱ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱒᱑ ᱠᱷᱚᱱ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱟᱯᱴᱮᱱ]] | year2 = ᱒᱐᱒᱔ | clubnumber2 = | club3 = [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛ ᱴᱟᱭᱴᱟᱱᱥ]] | year3 = ᱒᱐᱒᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber3 = | columns = ᱓ | hidedeliveries = ᱥᱟᱹᱨᱤ | column1 = [[ᱯᱷᱟᱨᱥ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱮᱯᱷᱥᱤ]] | matches1 = ᱓᱐ | runs1 = ᱑,᱙᱑᱒ | bat avg1 = ᱔᱑.᱕᱖ | 100s/50s1 = ᱔/᱕ | top score1 = ᱒᱖᱖ | catches/stumpings1 = ᱔᱙/᱑᱔ | column2 = ᱮᱞ.ᱮ | matches2 = ᱓᱕ | runs2 = ᱑,᱒᱔᱐ | bat avg2 = ᱕᱖.᱓᱖ | 100s/50s2 = ᱒/᱙ | top score2 = ᱑᱔᱓[[ᱱᱳᱴ ᱟᱣᱩᱴ|*]] | catches/stumpings2 = ᱓᱔/᱓ | column3 = ᱴᱤ᱒᱐ | matches3 = ᱓᱒ | runs3 = ᱖᱗᱖ | bat avg3 = ᱒᱘.᱑᱖ | 100s/50s3 = ᱐/᱕ | top score3 =᱘᱖[[ᱱᱳᱴ ᱟᱣᱩᱴ|*]] | catches/stumpings3 = ᱒᱔/᱓ | date = ᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱖ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1207295.html ESPNcricinfo }} '''ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱩᱥᱟᱜᱨᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱓ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱴᱟᱭᱴᱟᱱᱥ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱒᱐-᱒᱑ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱰᱮᱵᱭᱩ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1250896.html |title=Elite, Group B, Indore, Feb 20 2021, Vijay Hazare Trophy |work=ESPNcricinfo |access-date=20 February 2021}}</ref> ᱒᱐᱒᱐ ᱟᱱᱰᱚᱨ ᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/articles/2019/news/139375/four-time-champion-india-announce-u19-cricket-world-cup-squad |title=Four-time champion India announce U19 Cricket World Cup squad |work=Board of Control for Cricket in India |access-date=2 December 2019}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱥᱟᱭᱮᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280205.html |title=Elite, Group C, Vadodara, Nov 4 2021, Syed Mushtaq Ali Trophy |work=ESPNcricinfo |access-date=4 November 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280441.html |title=Elite, Group H, Guwahati, Feb 24 - 27 2022, Ranji Trophy |work=ESPNcricinfo |access-date=24 February 2022}}</ref> ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱣᱟᱴᱚᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ, ᱠᱩᱥᱟᱜᱨᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ,<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/ranji-trophy-2021-22-1280196/jharkhand-vs-nagaland-preliminary-quarter-final-1280465/match-report |title=Jharkhand in the driver's seat after Kumar Kushagra and Virat Singh hit centuries |work=ESPNcricinfo |access-date=13 March 2022}}</ref> ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱵᱷᱮᱡᱟᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾cricket.<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/ranji-pre-quarters-singh-kushagra-tons-propel-jharkhand-to-402-5-against-nagaland-7816930/ |title=Ranji Pre-quarters: Kumar Kushagra's double ton propel Jharkhand to 763/9 against Nagaland |work=The Indian Express |access-date=13 March 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ask-steven-who-has-the-most-test-wickets-without-dismissing-the-same-man-twice-1307791 |title=Who has the most Test wickets without dismissing the same man twice? |work=ESPNcricinfo |access-date=29 March 2022}}</ref> ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱓᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱖᱗ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱨᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱸᱥ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱰᱩᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱮᱯᱤᱴᱮᱞᱥ ᱗.᱒ ᱠᱳᱴᱤ ᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=1207295}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱩᱥᱟᱜᱨᱟ, ᱠᱩᱢᱟᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱮᱯᱤᱴᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] g8bf78odipe4k0bxidwz765zcv8ecpd 190513 190489 2026-04-15T07:32:22Z MT731 2184 190513 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱐᱐᱔)}} {{Infobox cricketer | name = ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱩᱥᱟᱜᱨᱟ | image = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|2004|10|23|df=yes}} | birth_place = [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = | role = ᱣᱤᱠᱮᱴ-ᱠᱤᱯᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱟᱱ | club1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year1 = ᱒᱐᱒᱑ ᱠᱷᱚᱱ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱟᱯᱴᱮᱱ]] | year2 = ᱒᱐᱒᱔ | clubnumber2 = | club3 = [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛ ᱴᱟᱭᱴᱟᱱᱥ]] | year3 = ᱒᱐᱒᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | clubnumber3 = | columns = 3 | hidedeliveries = ᱥᱟᱹᱨᱤ | column1 = [[ᱯᱷᱟᱨᱥ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱮᱯᱷᱥᱤ]] | matches1 = ᱓᱐ | runs1 = ᱑,᱙᱑᱒ | bat avg1 = ᱔᱑.᱕᱖ | 100s/50s1 = ᱔/᱕ | top score1 = ᱒᱖᱖ | catches/stumpings1 = ᱔᱙/᱑᱔ | column2 = ᱮᱞ.ᱮ | matches2 = ᱓᱕ | runs2 = ᱑,᱒᱔᱐ | bat avg2 = ᱕᱖.᱓᱖ | 100s/50s2 = ᱒/᱙ | top score2 = ᱑᱔᱓[[ᱱᱳᱴ ᱟᱣᱩᱴ|*]] | catches/stumpings2 = ᱓᱔/᱓ | column3 = ᱴᱤ᱒᱐ | matches3 = ᱓᱒ | runs3 = ᱖᱗᱖ | bat avg3 = ᱒᱘.᱑᱖ | 100s/50s3 = ᱐/᱕ | top score3 =᱘᱖[[ᱱᱳᱴ ᱟᱣᱩᱴ|*]] | catches/stumpings3 = ᱒᱔/᱓ | date = ᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱖ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1207295.html ESPNcricinfo }} '''ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱠᱩᱥᱟᱜᱨᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱓ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴ ᱴᱟᱭᱴᱟᱱᱥ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱒᱐-᱒᱑ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱰᱮᱵᱭᱩ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1250896.html |title=Elite, Group B, Indore, Feb 20 2021, Vijay Hazare Trophy |work=ESPNcricinfo |access-date=20 February 2021}}</ref> ᱒᱐᱒᱐ ᱟᱱᱰᱚᱨ ᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/articles/2019/news/139375/four-time-champion-india-announce-u19-cricket-world-cup-squad |title=Four-time champion India announce U19 Cricket World Cup squad |work=Board of Control for Cricket in India |access-date=2 December 2019}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱥᱟᱭᱮᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280205.html |title=Elite, Group C, Vadodara, Nov 4 2021, Syed Mushtaq Ali Trophy |work=ESPNcricinfo |access-date=4 November 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280441.html |title=Elite, Group H, Guwahati, Feb 24 - 27 2022, Ranji Trophy |work=ESPNcricinfo |access-date=24 February 2022}}</ref> ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱣᱟᱴᱚᱨ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ, ᱠᱩᱥᱟᱜᱨᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ,<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/ranji-trophy-2021-22-1280196/jharkhand-vs-nagaland-preliminary-quarter-final-1280465/match-report |title=Jharkhand in the driver's seat after Kumar Kushagra and Virat Singh hit centuries |work=ESPNcricinfo |access-date=13 March 2022}}</ref> ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱵᱷᱮᱡᱟᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾cricket.<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/ranji-pre-quarters-singh-kushagra-tons-propel-jharkhand-to-402-5-against-nagaland-7816930/ |title=Ranji Pre-quarters: Kumar Kushagra's double ton propel Jharkhand to 763/9 against Nagaland |work=The Indian Express |access-date=13 March 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ask-steven-who-has-the-most-test-wickets-without-dismissing-the-same-man-twice-1307791 |title=Who has the most Test wickets without dismissing the same man twice? |work=ESPNcricinfo |access-date=29 March 2022}}</ref> ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱓᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱖᱗ ᱨᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱨᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱸᱥ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱰᱩᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱮᱯᱤᱴᱮᱞᱥ ᱗.᱒ ᱠᱳᱴᱤ ᱛᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=1207295}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱩᱥᱟᱜᱨᱟ, ᱠᱩᱢᱟᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱮᱯᱤᱴᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] 6vn9hngapcqw9sejp0nr1cu8bo7qiuy ᱡᱟᱹᱨᱩᱞ 0 35495 190565 190458 2026-04-15T11:37:14Z Rocky 734 571 added [[Category:ᱫᱟᱨᱮ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 190565 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Species)}} {{speciesbox |image = jarul.jpg |image_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ, [[Kolkata|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ |genus = Lagerstroemia |species = speciosa |authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Christian Hendrik Persoon|Pers.]] |synonyms = * ''Lagerstroemia munchausia'' L. ex Forsyth f. * ''Munchausia speciosa'' L. * ''Murtughas speciosa'' (L.) Kuntze |synonyms_ref = <ref name=POWO>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:553618-1 ''Lagerstroemia speciosa'' (L.) Martyn. — Plants of the World Online] (retrieved ᱒᱒ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱕)</ref> }} ᱡᱟᱹᱨᱩᱞ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱜᱟᱭᱟᱱᱴ ᱠᱨᱮᱯ-ᱢᱟᱭᱨᱴᱮᱞ, ᱠᱩᱭᱤᱱᱥ ᱠᱨᱮᱯ-ᱢᱟᱭᱨᱴᱮᱞ, ᱵᱟᱱᱟᱵᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱯᱨᱟᱭᱤᱰ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ᱾ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''ᱞᱟᱡᱮᱨᱥᱴᱨᱚᱢᱤᱭᱟ'' ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱨᱟᱱᱛᱤᱭ ᱮᱛᱚᱢ ᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱥᱟᱢᱟᱝ-ᱮᱛᱚᱢ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱮᱞᱟᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱚᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱞᱠᱟ ᱵᱮᱸᱜᱟᱲ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱦᱟ ᱯᱷᱩᱴᱟᱹᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ "ᱠᱩᱭᱤᱱᱥ ᱯᱷᱞᱟᱣᱟᱨ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱧᱩᱛᱩᱢ 'ᱨᱮᱡᱤᱱᱟᱭ' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ "ᱨᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱟᱦᱟ" ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱪᱚᱨᱚᱠ ᱵᱮᱸᱜᱟᱲ ᱥᱮ ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ/ᱥᱮᱜᱩᱱ ᱠᱟᱴ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "ᱠᱨᱮᱯ-ᱢᱟᱭᱨᱴᱮᱞ" ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱛᱞᱟ ᱠᱨᱮᱯ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ == ᱡᱟᱹᱛ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ == ''ᱯᱞᱟᱱᱴ ᱚᱯ ᱫᱟ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ'' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: * ''Lagerstroemia speciosa subsp. intermedia'' * ''Lagerstroemia speciosa subsp. speciosa'' == ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚ == ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱚᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 'ᱪᱚᱨᱚᱠ' ᱾<ref name="etymology" /> ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ:<ref name="Vikas" /> * ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: '''ᱡᱟᱹᱨᱩᱞ''' * ᱤᱝᱞᱤᱥ: ᱯᱨᱟᱭᱤᱰ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ, queen crepe myrtle (ᱠᱩᱭᱤᱱ ᱠᱨᱮᱯ ᱢᱟᱭᱨᱴᱮᱞ) ᱾ * {{lang-as|ᱮᱡᱟᱨ|translit=Ezar|label=ᱟᱥᱟᱢᱤᱭᱟ}} * {{lang-bn|ᱡᱟᱨᱩᱞ|translit=Jarul|label=ᱵᱟᱝᱞᱟ}} * {{lang-hi|ᱡᱟᱨᱩᱞ|translit=Jarul|label=ᱦᱤᱱᱫᱤ}} * {{lang-mr|ᱛᱟᱢᱦᱚᱱ|translit=Tamhan|label=ᱢᱚᱨᱟᱴᱷᱤ}}, ᱡᱟᱨᱩᱞ (Jarul) * {{lang-tl|ᱵᱟᱱᱟᱵᱟ|translit=Banaba|label=ᱴᱟᱜᱟᱞᱚᱜᱽ}} == ᱦᱟᱨᱟ-ᱵᱩᱨᱩ == [[Image:Lagerstroemia speciosa at Kepong Botanical Garden, Taman Ehsan (221030).jpg|thumb|right|ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱾]] ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱰᱷᱮᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱕ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱩᱥᱩᱞ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱪᱚᱨᱚᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱫᱚ ᱞᱤᱞᱠᱷᱟᱹᱲᱤ ᱥᱮ ᱠᱨᱤᱢ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Swamy" /> ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱜᱮᱭᱟ, ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱧᱩᱨᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱕ ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱔᱐ ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱤᱴᱚᱨ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱨᱮ ᱯᱷᱩᱴᱟᱹᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱸᱜᱟᱲ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱠᱷᱲᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱲ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱝᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱞᱚᱞᱚ ᱟᱨ ᱟᱫᱽ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱓ ᱠᱷᱚᱱ ᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱵᱟᱦᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱩᱱ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱾ == ᱪᱟᱥ ᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ == ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ-ᱮᱛᱚᱢ ᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱪᱤᱱ, ᱥᱤᱧᱚᱛ, ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ, ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱᱥ ᱟᱨ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱯᱟᱪᱷᱮ ᱜᱷᱟᱴ ᱴᱚᱴᱷᱟ, ᱟᱥᱟᱢ ᱟᱨ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Swamy" /> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱪᱚᱨᱚᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱᱥ, ᱛᱟᱭᱣᱟᱱ ᱟᱨ ᱡᱟᱯᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱟᱵᱟ (ᱡᱟᱹᱨᱩᱞ) ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟ ᱠᱚ ᱧᱩᱭᱟ ᱾ ᱵᱟᱱᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱖᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Ph-DOH" /> ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱪᱤ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ, ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱡᱚ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱨᱮ ᱪᱤᱱᱤ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="VietnamPlants" /> ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱨᱮᱫᱚ ᱱᱤᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱠᱮᱢᱤᱥᱴᱨᱤ == ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱠᱥᱴᱨᱮᱠᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱠᱚᱢᱯᱟᱣᱩᱱᱰ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚᱨᱚᱥᱚᱞᱤᱠ ᱮᱥᱤᱰ (corosolic acid), ᱞᱮᱜᱟᱨᱼᱥᱴᱨᱚᱭᱮᱢᱤᱱ (lager-stroemin), ᱯᱷᱚᱡᱤᱱ ᱵᱤ (flosin B), ᱟᱨ ᱨᱮᱡᱤᱱᱤᱱ ᱮ (reginin A) ᱾<ref name="ChemistryRef" /> == ᱨᱟᱱ-ᱢᱩᱨᱜᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ == ᱡᱟᱹᱨᱩᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱫᱚ ᱱᱤᱥᱟᱹᱜᱮᱭᱟ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱫᱚ ᱞᱟᱡ ᱥᱟᱯᱷᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱫᱚ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱥᱟᱣ ᱟᱨ ᱨᱩᱣᱟᱹ ᱪᱟᱵᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱛᱤᱠᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱰᱟᱭᱵᱮᱴᱤᱥ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ [[ᱢᱟᱱᱤᱯᱩᱨ]] ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚ ᱫᱚ ᱢᱚᱪᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣᱟ ᱾<ref name="Vikas" /> == ᱢᱟᱱᱚᱛ == 'ᱯᱨᱟᱭᱤᱰ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ' ᱥᱮ ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ '''ᱛᱟᱢᱦᱚᱱ''' ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ '''ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱵᱟᱦᱟ''' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="MahaSymbols" /> == ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮ == ᱛᱷᱮᱨᱟᱵᱟᱫᱟ ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱜᱮᱞ ᱢᱤᱫ ᱟᱱᱤᱡ ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ "ᱯᱟᱫᱩᱢᱟ" ᱟᱨ ᱜᱮᱞ ᱵᱟᱨ ᱟᱱᱤᱡ ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ "ᱱᱟᱨᱟᱫᱟ" ᱛᱟᱹᱠᱤᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱮᱭᱟᱱ ᱧᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱥᱤᱝᱦᱚᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ "ᱢᱩᱨᱩᱛᱷᱟ" ᱟᱨ ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ ᱛᱮ "ᱢᱚᱦᱟᱥᱳᱱᱟ" ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱜᱟᱞᱮᱨᱤ == <gallery> Image:Fruit, leaves & Drongo I IMG 5962.jpg|ᱡᱚ, ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱠᱮᱸᱪᱚ ᱟᱲᱮ (ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ) Image:Flowers & leaves I IMG 1864.jpg|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱠᱟᱢ (ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ) Image:Dried Fruits I IMG 1380.jpg|ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱡᱚ (ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ) Image:Dried Fruit I IMG 3279.jpg|ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱡᱚ (ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ) Image:Lagerstroemia Speciosa.JPG| ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱫᱟᱨᱮ (ᱱᱚᱨᱥᱤᱝᱫᱤ, ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ) Image:Banaba Flower (Lagerstroemia speciosa).jpg|ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱞᱳᱡᱽ-ᱟᱯ (ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱᱥ) File:Lagerstroemia speciosa shrubs.jpg|ᱯᱞᱟᱥᱴᱤᱠ ᱛᱷᱤᱞᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱫᱟᱨᱮ (ᱛᱨᱤᱥᱩᱨ, ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ) Image:Lagerstroemia Speciosa Tree.jpg|ᱡᱟᱹᱨᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ, ᱢᱟᱞᱫᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ </gallery> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist| <ref name=Swamy>{{Cite book|url= https://books.google.com/books?id=NoOWDwAAQBAJ&dq=Lagerstroemia+speciosa+(giant+crepe-myrtle,+Queen%27s+crepe-myrtle)&pg=PA197|last1=Swaminathan|first1=M.S.|last2=Kochar|first2=S.L.|title=Major Flowering Trees of Tropical Gardens|year=2019|page=197|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-48195-3}}</ref> <ref name=etymology>"[https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LASP Lagerstroemia speciosa (L.) Pers. pride of India]." PLANTS Profile, United States Department of Agriculture / Natural Resources Conservation Service. Retrieved 2008-07-15.</ref> <ref name="powo">{{cite web |title=''Lagerstroemia speciosa'' (L.) Martyn |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:553618-1 |website=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens Kew |access-date=19 February 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Lagerstroemia speciosa (Giant Crape Myrtle, Queen's Crape Myrtle) {{!}} North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox|url=https://plants.ces.ncsu.edu/plants/lagerstroemia-speciosa/|access-date=2021-11-01|website=plants.ces.ncsu.edu}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://dictzone.com/latin-english-dictionary/speciosa|title=Speciosa meaning in English|access-date=3 July 2024}}</ref> <ref name= Vikas>{{Cite book|url= https://books.google.com/books?id=j98iEAAAQBAJ&dq=Lagerstroemia+speciosa+(giant+crepe-myrtle,+Queen%27s+crepe-myrtle)+vernacular+names&pg=PA43| last=Khatri|first=Vikas|title=Herbal Cure – Medicinal Plants that heal naturally| year=2020|page =43|publisher=V&S Publishers| isbn=978-93-5057-184-2}}</ref> <ref name=Ph-DOH> {{cite web |url=http://erdb.denr.gov.ph/publications/rise/r_v14n2.pdf |title=Propagation Management Of Herbal and Medicinal Plants|year=2002|author=Eduardo B. Principe and Aurora S. Jose|series=Research Information Series On Ecosystems| volume=14| issue=2 |access-date=25 January 2013 }} {{dead link|date=June 2016}}</ref> <ref name=VietnamPlants>{{ cite book | first1=Yoshitaka | last1=Tanaka | first2=Nguyen | last2=Van Ke | date=2007 | title=Edible Wild Plants of Vietnam: The Bountiful Garden | publisher=Thailand: Orchid Press | isbn=978-974-524-089-6 | page=90}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Hargreaves |first=Dorothy |title=Tropical Trees of the Pacific |last2=Hargreaves |first2=Bob |publisher=Hargreaves |year=1970 |location=Kailua, Hawaii |page=[https://archive.org/details/tropicaltreesofp00harg/page/16 16]}}</ref> <ref name=ChemistryRef>{{cite journal | pmc=2176148 | year=2007 | last1=Klein | first1=G. | last2=Kim | first2=J. | last3=Himmeldirk | first3=K. | last4=Cao | first4=Y. | last5=Chen | first5=X. | title=Antidiabetes and Anti-obesity Activity of Lagerstroemia speciosa | journal=Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine | volume=4 | issue=4 | pages=401–407 | doi=10.1093/ecam/nem013 | pmid=18227906 }}</ref> <ref name=MahaSymbols>{{Cite web|url=http://www.onlinesaraswati.com/en/Maharashtra-State-Symbols.php|title=Maharashtra State Symbols|website=www.onlinesaraswati.com|access-date=2019-10-17|archive-date=20 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191020074351/http://www.onlinesaraswati.com/en/Maharashtra-State-Symbols.php|url-status=dead}}</ref> <ref name=MythologyRef>{{Cite web|url=https://stylenrich.com/queens-flower-benefits/|last=Samantaray|first= Anamika|title=Health Benefits Of Queen Flower Plant!|date=15 December 2020|publisher=StylEnrich.com}}</ref> }} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱟᱨᱮ]] 1gzhhubtjcwbf50k66ivk64g7msmo2t ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ (ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ) 0 35528 190482 190464 2026-04-15T06:25:07Z MT731 2184 190482 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱙)}} {{Infobox cricketer | name = ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ | image = | fullname = ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱠᱤᱥᱳᱨ ᱠᱩᱢᱟᱨ | birth_date = {{birth date and age|1999|11|12|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱮᱦᱟᱱᱟᱵᱟᱫᱽ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱑᱗ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1210270.html Cricinfo }} '''ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1210270.html |title=Pankaj Kumar |access-date=17 December 2019 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203475.html |title=Elite, Group C, Ranji Trophy at Ranchi, Dec 17-20 2019 |access-date=17 December 2019 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱒ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[᱒᱐᱒᱐-᱒᱑ ᱥᱮᱭᱮᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ-᱒᱐ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244328.html |title=Elite, Group B, Kolkata, Jan 12 2021, Syed Mushtaq Ali Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=12 January 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=1210270}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱩᱢᱟᱨ, ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] a57xxfdgbfj38i7tcospcvsja2y3qok 190512 190482 2026-04-15T07:29:51Z MT731 2184 190512 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱙)}} {{Infobox cricketer | name = ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ | image = | fullname = ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱠᱤᱥᱳᱨ ᱠᱩᱢᱟᱨ | birth_date = {{birth date and age|1999|11|12|df=yes}} | birth_place = [[ᱡᱮᱦᱟᱱᱟᱵᱟᱫᱽ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱑᱗ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1210270.html Cricinfo }} '''ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1210270.html |title=Pankaj Kumar |access-date=17 December 2019 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱑᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203475.html |title=Elite, Group C, Ranji Trophy at Ranchi, Dec 17-20 2019 |access-date=17 December 2019 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱒ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[᱒᱐᱒᱐-᱒᱑ ᱥᱮᱭᱮᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ-᱒᱐ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244328.html |title=Elite, Group B, Kolkata, Jan 12 2021, Syed Mushtaq Ali Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=12 January 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=1210270}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱠᱩᱢᱟᱨ, ᱯᱚᱸᱠᱚᱡᱽ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] nlsh45m6n76i1wvppb21xk0cjpdb8ix ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱥᱤᱝ 0 35529 190494 190465 2026-04-15T06:40:47Z MT731 2184 190494 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱔)}} {{Infobox cricketer | name = ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱥᱤᱝ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱚᱨᱩᱬ ᱥᱤᱝ | birth_date = {{birth date and age|1994|6|28|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ, ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = ᱚᱞᱞᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱚᱨ | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱒᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/720469.html ESPNcricinfo }} '''ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱘ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱙᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/720469.html |title=Vikash Singh |access-date=27 October 2016 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1053549.html |title=Ranji Trophy, Group B: Jharkhand v Vidarbha at Wayanad, Oct 27-30, 2016 |access-date=27 October 2016 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{ESPNcricinfo|id=720469}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱥᱤᱝ, ᱵᱤᱠᱟᱥ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] k177ufm05q2n28w3elnuck80rwlx7jq 190518 190494 2026-04-15T07:36:04Z MT731 2184 190518 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱔)}} {{Infobox cricketer | name = ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱥᱤᱝ | image = | country = ᱥᱤᱧᱚᱛ | fullname = ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱚᱨᱩᱬ ᱥᱤᱝ | birth_date = {{birth date and age|1994|6|28|df=yes}} | birth_place = [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]], ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ, ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = ᱚᱞᱞᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱚᱨ | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱒᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/720469.html ESPNcricinfo }} '''ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱘ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱙᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/720469.html |title=Vikash Singh |access-date=27 October 2016 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱒᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱤ ᱒᱐᱑᱖-᱑᱗ ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1053549.html |title=Ranji Trophy, Group B: Jharkhand v Vidarbha at Wayanad, Oct 27-30, 2016 |access-date=27 October 2016 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{ESPNcricinfo|id=720469}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱥᱤᱝ, ᱵᱤᱠᱟᱥ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]] 8jzglssu95v0zrzmmaaao48kdnsuxih ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ 0 35530 190467 2026-04-14T13:02:56Z Sunia Marndi 8165 "{{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http:..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190467 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ''',''') ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ]] (evergreen) ᱥᱮ [[ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ]] (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[Tamarix aphylla]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱥᱚᱭᱮᱞ ᱥᱮᱞᱤᱱᱤᱴᱤ|ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱮᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱮᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱜᱚᱣᱨᱟ-ᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱜᱚᱣᱨᱟ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest"/> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟᱹᱯᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{ Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱲᱚᱫ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest"/> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ == [[Image:Tamarix gallica bloemen.jpg|right|thumb|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'']] [[Image:Tamaris3.jpg|right|thumb|[[ᱟᱞᱡᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱟᱨᱮ]] [[Image:Tamarix stricta, Ateybeh, March 2014.jpg|right|thumb|[[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ ᱯᱨᱚᱱᱛᱚ|ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ]], [[ᱟᱛᱮᱭᱵᱮᱦ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'']] {{Div col|colwidth=20em}} *''[[Tamarix africana]]'' <small>Poir.</small> *''[[Tamarix androssowii]]'' *''[[Tamarix aphylla]]'' <small>(L.) H.Karst.</small> *''[[Tamarix arceuthoides]]'' *''[[Tamarix articulata]]'' *''[[Tamarix austromongolica]]'' {{nb5}} *''[[Tamarix boveana]]'' *''[[Tamarix canariensis]]'' *''[[Tamarix chinensis]]'' <small>Lour.</small> *''[[Tamarix dalmatica]]'' *''[[Tamarix dioica]]'' <small>Roxb. ex Roth</small> *''[[Tamarix duezenlii]]'' *''[[Tamarix elongata]]'' *''[[Tamarix gallica]]'' <small>L.</small> *''[[Tamarix gansuensis]]'' *''[[Tamarix gennessarensis]]'' <small>Zohary</small> *''[[Tamarix gracilis]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix hampeana]]'' *''[[Tamarix hispida]]'' <small>Willd.</small>{{nb5}} *''[[Tamarix indica]]'' *''[[Tamarix jintaenia]]'' *''[[Tamarix juniperina]]'' *''[[Tamarix jordanis]]'' *''[[Tamarix karelinii]]'' <small>Bunge</small> *''[[Tamarix laxa]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix leptopetala]]'' *''[[Tamarix leptostachys]]'' *''[[Tamarix mannifera]]'' <small>([[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenb.]]) [[Alexander Georg von Bunge|Bunge]]</small> *''[[Tamarix mongolica]]'' *''[[Tamarix negevensis]]'' *''[[Tamarix nilotica]]'' *''[[Tamarix parviflora]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix ramosissima]]'' <small>Ledeb.</small> *''[[Tamarix stricta]]'' *''[[Tamarix sachuensis]]'' *''[[Tamarix senegalensis]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix smyrnensis]]'' <small>Bunge</small> (=''T. hohenackeri'') *''[[Tamarix taklamakanensis]]'' *''[[Tamarix tarimensis]]'' *''[[Tamarix tenuissima]]'' *''[[Tamarix tetragyna]]'' <small>Ehrenb.</small> **''Tamarix tetragyna'' var. ''meyeri'' <small>(Boiss.) Boiss.</small> (=''T. meyeri'') **''Tamarix tetragyna'' var. ''tetragyna'' *''[[Tamarix tetrandra]]'' <small>Pall. ex M.Bieb.</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |title=GRIN Species Records of ''Tamarix'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075427/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |url-status=live }}</ref> *''[[Tamarix usneoides]]'' <small>E.Mey. ex Bunge</small> {{div col end}} === ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ === *''[[Myricaria germanica]]'' <small>(L.) Desv.</small> (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''T. germanica'' <small>L.</small>)<ref name="GRINSpecies" /> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[Vegetative reproduction|ᱣᱮᱡᱮᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[seed|ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Zouhar2003>Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''Tamarix aphylla'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤ ᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} od4hdc8igu9nse5fy6yi1irg93rbbcn 190468 190467 2026-04-14T13:05:25Z Sunia Marndi 8165 /* ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ */ 190468 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ''',''') ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ]] (evergreen) ᱥᱮ [[ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ]] (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[Tamarix aphylla]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱥᱚᱭᱮᱞ ᱥᱮᱞᱤᱱᱤᱴᱤ|ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱮᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱮᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱜᱚᱣᱨᱟ-ᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱜᱚᱣᱨᱟ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest"/> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟᱹᱯᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{ Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱲᱚᱫ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest"/> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ == [[Image:Tamarix gallica bloemen.jpg|right|thumb|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'']] [[Image:Tamaris3.jpg|right|thumb|[[ᱟᱞᱡᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱟᱨᱮ]] [[Image:Tamarix stricta, Ateybeh, March 2014.jpg|right|thumb|[[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ ᱯᱨᱚᱱᱛᱚ|ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ]], [[ᱟᱛᱮᱭᱵᱮᱦ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'']] {{Div col|colwidth=20em}} *''[[Tamarix africana]]'' <small>Poir.</small> *''[[Tamarix androssowii]]'' *''[[Tamarix aphylla]]'' <small>(L.) H.Karst.</small> *''[[Tamarix arceuthoides]]'' *''[[Tamarix articulata]]'' *''[[Tamarix austromongolica]]'' {{nb5}} *''[[Tamarix boveana]]'' *''[[Tamarix canariensis]]'' *''[[Tamarix chinensis]]'' <small>Lour.</small> *''[[Tamarix dalmatica]]'' *''[[Tamarix dioica]]'' <small>Roxb. ex Roth</small> *''[[Tamarix duezenlii]]'' *''[[Tamarix elongata]]'' *''[[Tamarix gallica]]'' <small>L.</small> *''[[Tamarix gansuensis]]'' *''[[Tamarix gennessarensis]]'' <small>Zohary</small> *''[[Tamarix gracilis]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix hampeana]]'' *''[[Tamarix hispida]]'' <small>Willd.</small>{{nb5}} *''[[Tamarix indica]]'' *''[[Tamarix jintaenia]]'' *''[[Tamarix juniperina]]'' *''[[Tamarix jordanis]]'' *''[[Tamarix karelinii]]'' <small>Bunge</small> *''[[Tamarix laxa]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix leptopetala]]'' *''[[Tamarix leptostachys]]'' *''[[Tamarix mannifera]]'' <small>([[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenb.]]) [[Alexander Georg von Bunge|Bunge]]</small> *''[[Tamarix mongolica]]'' *''[[Tamarix negevensis]]'' *''[[Tamarix nilotica]]'' *''[[Tamarix parviflora]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix ramosissima]]'' <small>Ledeb.</small> *''[[Tamarix stricta]]'' *''[[Tamarix sachuensis]]'' *''[[Tamarix senegalensis]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix smyrnensis]]'' <small>Bunge</small> (=''T. hohenackeri'') *''[[Tamarix taklamakanensis]]'' *''[[Tamarix tarimensis]]'' *''[[Tamarix tenuissima]]'' *''[[Tamarix tetragyna]]'' <small>Ehrenb.</small> **''Tamarix tetragyna'' var. ''meyeri'' <small>(Boiss.) Boiss.</small> (=''T. meyeri'') **''Tamarix tetragyna'' var. ''tetragyna'' *''[[Tamarix tetrandra]]'' <small>Pall. ex M.Bieb.</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |title=GRIN Species Records of ''Tamarix'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075427/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |url-status=live }}</ref> *''[[Tamarix usneoides]]'' <small>E.Mey. ex Bunge</small> {{div col end}} === ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ === *''[[Myricaria germanica]]'' <small>(L.) Desv.</small> (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''T. germanica'' <small>L.</small>)<ref name="GRINSpecies" /> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[Vegetative reproduction|ᱣᱮᱡᱮᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[seed|ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Zouhar2003>Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''Tamarix aphylla'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤ ᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} t1vbp2njtr3xkvfuctylwbne0l9i1cq 190469 190468 2026-04-14T13:07:12Z Sunia Marndi 8165 190469 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ''',''') ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ]] (evergreen) ᱥᱮ [[ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ]] (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[Tamarix aphylla]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱥᱚᱭᱮᱞ ᱥᱮᱞᱤᱱᱤᱴᱤ|ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱮᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱮᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱜᱚᱣᱨᱟ-ᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱜᱚᱣᱨᱟ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest"/> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟᱹᱯᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{ Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱲᱚᱫ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest"/> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ == [[Image:Tamarix gallica bloemen.jpg|right|thumb|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'']] [[Image:Tamaris3.jpg|right|thumb|[[ᱟᱞᱡᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱟᱨᱮ]] [[Image:Tamarix stricta, Ateybeh, March 2014.jpg|right|thumb|[[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ ᱯᱨᱚᱱᱛᱚ|ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ]], [[ᱟᱛᱮᱭᱵᱮᱦ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'']] {{Div col|colwidth=20em}} *''[[Tamarix africana]]'' <small>Poir.</small> *''[[Tamarix androssowii]]'' *''[[Tamarix aphylla]]'' <small>(L.) H.Karst.</small> *''[[Tamarix arceuthoides]]'' *''[[Tamarix articulata]]'' *''[[Tamarix austromongolica]]'' {{nb5}} *''[[Tamarix boveana]]'' *''[[Tamarix canariensis]]'' *''[[Tamarix chinensis]]'' <small>Lour.</small> *''[[Tamarix dalmatica]]'' *''[[Tamarix dioica]]'' <small>Roxb. ex Roth</small> *''[[Tamarix duezenlii]]'' *''[[Tamarix elongata]]'' *''[[Tamarix gallica]]'' <small>L.</small> *''[[Tamarix gansuensis]]'' *''[[Tamarix gennessarensis]]'' <small>Zohary</small> *''[[Tamarix gracilis]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix hampeana]]'' *''[[Tamarix hispida]]'' <small>Willd.</small>{{nb5}} *''[[Tamarix indica]]'' *''[[Tamarix jintaenia]]'' *''[[Tamarix juniperina]]'' *''[[Tamarix jordanis]]'' *''[[Tamarix karelinii]]'' <small>Bunge</small> *''[[Tamarix laxa]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix leptopetala]]'' *''[[Tamarix leptostachys]]'' *''[[Tamarix mannifera]]'' <small>([[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenb.]]) [[Alexander Georg von Bunge|Bunge]]</small> *''[[Tamarix mongolica]]'' *''[[Tamarix negevensis]]'' *''[[Tamarix nilotica]]'' *''[[Tamarix parviflora]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix ramosissima]]'' <small>Ledeb.</small> *''[[Tamarix stricta]]'' *''[[Tamarix sachuensis]]'' *''[[Tamarix senegalensis]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix smyrnensis]]'' <small>Bunge</small> (=''T. hohenackeri'') *''[[Tamarix taklamakanensis]]'' *''[[Tamarix tarimensis]]'' *''[[Tamarix tenuissima]]'' *''[[Tamarix tetragyna]]'' <small>Ehrenb.</small> **''Tamarix tetragyna'' var. ''meyeri'' <small>(Boiss.) Boiss.</small> (=''T. meyeri'') **''Tamarix tetragyna'' var. ''tetragyna'' *''[[Tamarix tetrandra]]'' <small>Pall. ex M.Bieb.</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |title=GRIN Species Records of ''Tamarix'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075427/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |url-status=live }}</ref> *''[[Tamarix usneoides]]'' <small>E.Mey. ex Bunge</small> {{div col end}} === ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ === *''[[Myricaria germanica]]'' <small>(L.) Desv.</small> (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''T. germanica'' <small>L.</small>)<ref name="GRINSpecies" /> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[Vegetative reproduction|ᱣᱮᱡᱮᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[seed|ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Zouhar2003>Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''Tamarix aphylla'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤ ᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} fv2t6z39j0kaz0i1kk0tzn2g641glf2 190473 190469 2026-04-14T13:21:06Z Sunia Marndi 8165 190473 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ''',''') ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ]] (evergreen) ᱥᱮ [[ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ]] (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[Tamarix aphylla]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱥᱚᱭᱮᱞ ᱥᱮᱞᱤᱱᱤᱴᱤ|ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱮᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱮᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱜᱚᱣᱨᱟ-ᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱜᱚᱣᱨᱟ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest"/> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟᱹᱯᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{ Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱲᱚᱫ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest"/> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ == [[Image:Tamarix gallica bloemen.jpg|right|thumb|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'']] [[Image:Tamaris3.jpg|right|thumb|[[ᱟᱞᱡᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱟᱨᱮ]] [[Image:Tamarix stricta, Ateybeh, March 2014.jpg|right|thumb|[[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ ᱯᱨᱚᱱᱛᱚ|ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ]], [[ᱟᱛᱮᱭᱵᱮᱦ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'']] {{Div col|colwidth=20em}} *''[[Tamarix africana]]'' <small>Poir.</small> *''[[Tamarix androssowii]]'' *''[[Tamarix aphylla]]'' <small>(L.) H.Karst.</small> *''[[Tamarix arceuthoides]]'' *''[[Tamarix articulata]]'' *''[[Tamarix austromongolica]]'' {{nb5}} *''[[Tamarix boveana]]'' *''[[Tamarix canariensis]]'' *''[[Tamarix chinensis]]'' <small>Lour.</small> *''[[Tamarix dalmatica]]'' *''[[Tamarix dioica]]'' <small>Roxb. ex Roth</small> *''[[Tamarix duezenlii]]'' *''[[Tamarix elongata]]'' *''[[Tamarix gallica]]'' <small>L.</small> *''[[Tamarix gansuensis]]'' *''[[Tamarix gennessarensis]]'' <small>Zohary</small> *''[[Tamarix gracilis]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix hampeana]]'' *''[[Tamarix hispida]]'' <small>Willd.</small>{{nb5}} *''[[Tamarix indica]]'' *''[[Tamarix jintaenia]]'' *''[[Tamarix juniperina]]'' *''[[Tamarix jordanis]]'' *''[[Tamarix karelinii]]'' <small>Bunge</small> *''[[Tamarix laxa]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix leptopetala]]'' *''[[Tamarix leptostachys]]'' *''[[Tamarix mannifera]]'' <small>([[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenb.]]) [[Alexander Georg von Bunge|Bunge]]</small> *''[[Tamarix mongolica]]'' *''[[Tamarix negevensis]]'' *''[[Tamarix nilotica]]'' *''[[Tamarix parviflora]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix ramosissima]]'' <small>Ledeb.</small> *''[[Tamarix stricta]]'' *''[[Tamarix sachuensis]]'' *''[[Tamarix senegalensis]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix smyrnensis]]'' <small>Bunge</small> (=''T. hohenackeri'') *''[[Tamarix taklamakanensis]]'' *''[[Tamarix tarimensis]]'' *''[[Tamarix tenuissima]]'' *''[[Tamarix tetragyna]]'' <small>Ehrenb.</small> **''Tamarix tetragyna'' var. ''meyeri'' <small>(Boiss.) Boiss.</small> (=''T. meyeri'') **''Tamarix tetragyna'' var. ''tetragyna'' *''[[Tamarix tetrandra]]'' <small>Pall. ex M.Bieb.</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |title=GRIN Species Records of ''Tamarix'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075427/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |url-status=live }}</ref> *''[[Tamarix usneoides]]'' <small>E.Mey. ex Bunge</small> {{div col end}} === ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ === *''[[Myricaria germanica]]'' <small>(L.) Desv.</small> (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''T. germanica'' <small>L.</small>)<ref name="GRINSpecies" /> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[Vegetative reproduction|ᱣᱮᱡᱮᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[seed|ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Zouhar2003>Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''Tamarix aphylla'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} hi2s335pp0i2m7gkkccqz4jbx3hdueg 190477 190473 2026-04-15T05:48:34Z ~2026-23212-82 10934 190477 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ) ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱮᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ]] (evergreen) ᱥᱮ [[ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ]] (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[Tamarix aphylla]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱥᱚᱭᱮᱞ ᱥᱮᱞᱤᱱᱤᱴᱤ|ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱮᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱮᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱜᱚᱣᱨᱟ-ᱦᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱜᱚᱣᱨᱟ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest"/> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟᱹᱯᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{ Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱲᱚᱫ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest"/> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ == [[Image:Tamarix gallica bloemen.jpg|right|thumb|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'']] [[Image:Tamaris3.jpg|right|thumb|[[ᱟᱞᱡᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱟᱨᱮ]] [[Image:Tamarix stricta, Ateybeh, March 2014.jpg|right|thumb|[[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ ᱯᱨᱚᱱᱛᱚ|ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ]], [[ᱟᱛᱮᱭᱵᱮᱦ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'']] {{Div col|colwidth=20em}} *''[[Tamarix africana]]'' <small>Poir.</small> *''[[Tamarix androssowii]]'' *''[[Tamarix aphylla]]'' <small>(L.) H.Karst.</small> *''[[Tamarix arceuthoides]]'' *''[[Tamarix articulata]]'' *''[[Tamarix austromongolica]]'' {{nb5}} *''[[Tamarix boveana]]'' *''[[Tamarix canariensis]]'' *''[[Tamarix chinensis]]'' <small>Lour.</small> *''[[Tamarix dalmatica]]'' *''[[Tamarix dioica]]'' <small>Roxb. ex Roth</small> *''[[Tamarix duezenlii]]'' *''[[Tamarix elongata]]'' *''[[Tamarix gallica]]'' <small>L.</small> *''[[Tamarix gansuensis]]'' *''[[Tamarix gennessarensis]]'' <small>Zohary</small> *''[[Tamarix gracilis]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix hampeana]]'' *''[[Tamarix hispida]]'' <small>Willd.</small>{{nb5}} *''[[Tamarix indica]]'' *''[[Tamarix jintaenia]]'' *''[[Tamarix juniperina]]'' *''[[Tamarix jordanis]]'' *''[[Tamarix karelinii]]'' <small>Bunge</small> *''[[Tamarix laxa]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix leptopetala]]'' *''[[Tamarix leptostachys]]'' *''[[Tamarix mannifera]]'' <small>([[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenb.]]) [[Alexander Georg von Bunge|Bunge]]</small> *''[[Tamarix mongolica]]'' *''[[Tamarix negevensis]]'' *''[[Tamarix nilotica]]'' *''[[Tamarix parviflora]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix ramosissima]]'' <small>Ledeb.</small> *''[[Tamarix stricta]]'' *''[[Tamarix sachuensis]]'' *''[[Tamarix senegalensis]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix smyrnensis]]'' <small>Bunge</small> (=''T. hohenackeri'') *''[[Tamarix taklamakanensis]]'' *''[[Tamarix tarimensis]]'' *''[[Tamarix tenuissima]]'' *''[[Tamarix tetragyna]]'' <small>Ehrenb.</small> **''Tamarix tetragyna'' var. ''meyeri'' <small>(Boiss.) Boiss.</small> (=''T. meyeri'') **''Tamarix tetragyna'' var. ''tetragyna'' *''[[Tamarix tetrandra]]'' <small>Pall. ex M.Bieb.</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |title=GRIN Species Records of ''Tamarix'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075427/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |url-status=live }}</ref> *''[[Tamarix usneoides]]'' <small>E.Mey. ex Bunge</small> {{div col end}} === ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ === *''[[Myricaria germanica]]'' <small>(L.) Desv.</small> (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''T. germanica'' <small>L.</small>)<ref name="GRINSpecies" /> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[Vegetative reproduction|ᱣᱮᱡᱮᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[seed|ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Zouhar2003>Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''Tamarix aphylla'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱵᱷᱟᱨᱜᱽᱨᱤᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} 73p5lkvcno33id5et3au43uwzu83bde 190479 190477 2026-04-15T06:13:18Z Sunia Marndi 8165 /* ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ */ 190479 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ) ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱮᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ]] (evergreen) ᱥᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[:en:Tamarix_aphylla|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟᱛᱮ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ == [[Image:Tamarix gallica bloemen.jpg|right|thumb|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'']] [[Image:Tamaris3.jpg|right|thumb|[[ᱟᱞᱡᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱟᱨᱮ]] [[Image:Tamarix stricta, Ateybeh, March 2014.jpg|right|thumb|[[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ ᱯᱨᱚᱱᱛᱚ|ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ]], [[ᱟᱛᱮᱭᱵᱮᱦ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'']] {{Div col|colwidth=20em}} *''[[Tamarix africana]]'' <small>Poir.</small> *''[[Tamarix androssowii]]'' *''[[Tamarix aphylla]]'' <small>(L.) H.Karst.</small> *''[[Tamarix arceuthoides]]'' *''[[Tamarix articulata]]'' *''[[Tamarix austromongolica]]'' {{nb5}} *''[[Tamarix boveana]]'' *''[[Tamarix canariensis]]'' *''[[Tamarix chinensis]]'' <small>Lour.</small> *''[[Tamarix dalmatica]]'' *''[[Tamarix dioica]]'' <small>Roxb. ex Roth</small> *''[[Tamarix duezenlii]]'' *''[[Tamarix elongata]]'' *''[[Tamarix gallica]]'' <small>L.</small> *''[[Tamarix gansuensis]]'' *''[[Tamarix gennessarensis]]'' <small>Zohary</small> *''[[Tamarix gracilis]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix hampeana]]'' *''[[Tamarix hispida]]'' <small>Willd.</small>{{nb5}} *''[[Tamarix indica]]'' *''[[Tamarix jintaenia]]'' *''[[Tamarix juniperina]]'' *''[[Tamarix jordanis]]'' *''[[Tamarix karelinii]]'' <small>Bunge</small> *''[[Tamarix laxa]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix leptopetala]]'' *''[[Tamarix leptostachys]]'' *''[[Tamarix mannifera]]'' <small>([[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenb.]]) [[Alexander Georg von Bunge|Bunge]]</small> *''[[Tamarix mongolica]]'' *''[[Tamarix negevensis]]'' *''[[Tamarix nilotica]]'' *''[[Tamarix parviflora]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix ramosissima]]'' <small>Ledeb.</small> *''[[Tamarix stricta]]'' *''[[Tamarix sachuensis]]'' *''[[Tamarix senegalensis]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix smyrnensis]]'' <small>Bunge</small> (=''T. hohenackeri'') *''[[Tamarix taklamakanensis]]'' *''[[Tamarix tarimensis]]'' *''[[Tamarix tenuissima]]'' *''[[Tamarix tetragyna]]'' <small>Ehrenb.</small> **''Tamarix tetragyna'' var. ''meyeri'' <small>(Boiss.) Boiss.</small> (=''T. meyeri'') **''Tamarix tetragyna'' var. ''tetragyna'' *''[[Tamarix tetrandra]]'' <small>Pall. ex M.Bieb.</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |title=GRIN Species Records of ''Tamarix'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075427/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |url-status=live }}</ref> *''[[Tamarix usneoides]]'' <small>E.Mey. ex Bunge</small> {{div col end}} === ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ === *''[[Myricaria germanica]]'' <small>(L.) Desv.</small> (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''T. germanica'' <small>L.</small>)<ref name="GRINSpecies" /> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[Vegetative reproduction|ᱣᱮᱡᱮᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[seed|ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003">Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱡᱷᱟᱹᱶ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} 75t11kie1xm8qdzq8xayj2semc9lu6k 190509 190479 2026-04-15T07:26:34Z Sunia Marndi 8165 /* ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮ */ 190509 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ) ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱮᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ]] (evergreen) ᱥᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[:en:Tamarix_aphylla|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟᱛᱮ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ == [[Image:Tamarix gallica bloemen.jpg|right|thumb|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'']] [[Image:Tamaris3.jpg|right|thumb|[[ᱟᱞᱡᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱟᱨᱮ]] [[Image:Tamarix stricta, Ateybeh, March 2014.jpg|right|thumb|[[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ ᱯᱨᱚᱱᱛᱚ|ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ]], [[ᱟᱛᱮᱭᱵᱮᱦ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'']] {{Div col|colwidth=20em}} *''[[Tamarix africana]]'' <small>Poir.</small> *''[[Tamarix androssowii]]'' *''[[Tamarix aphylla]]'' <small>(L.) H.Karst.</small> *''[[Tamarix arceuthoides]]'' *''[[Tamarix articulata]]'' *''[[Tamarix austromongolica]]'' {{nb5}} *''[[Tamarix boveana]]'' *''[[Tamarix canariensis]]'' *''[[Tamarix chinensis]]'' <small>Lour.</small> *''[[Tamarix dalmatica]]'' *''[[Tamarix dioica]]'' <small>Roxb. ex Roth</small> *''[[Tamarix duezenlii]]'' *''[[Tamarix elongata]]'' *''[[Tamarix gallica]]'' <small>L.</small> *''[[Tamarix gansuensis]]'' *''[[Tamarix gennessarensis]]'' <small>Zohary</small> *''[[Tamarix gracilis]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix hampeana]]'' *''[[Tamarix hispida]]'' <small>Willd.</small>{{nb5}} *''[[Tamarix indica]]'' *''[[Tamarix jintaenia]]'' *''[[Tamarix juniperina]]'' *''[[Tamarix jordanis]]'' *''[[Tamarix karelinii]]'' <small>Bunge</small> *''[[Tamarix laxa]]'' <small>Willd.</small> *''[[Tamarix leptopetala]]'' *''[[Tamarix leptostachys]]'' *''[[Tamarix mannifera]]'' <small>([[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenb.]]) [[Alexander Georg von Bunge|Bunge]]</small> *''[[Tamarix mongolica]]'' *''[[Tamarix negevensis]]'' *''[[Tamarix nilotica]]'' *''[[Tamarix parviflora]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix ramosissima]]'' <small>Ledeb.</small> *''[[Tamarix stricta]]'' *''[[Tamarix sachuensis]]'' *''[[Tamarix senegalensis]]'' <small>DC.</small> *''[[Tamarix smyrnensis]]'' <small>Bunge</small> (=''T. hohenackeri'') *''[[Tamarix taklamakanensis]]'' *''[[Tamarix tarimensis]]'' *''[[Tamarix tenuissima]]'' *''[[Tamarix tetragyna]]'' <small>Ehrenb.</small> **''Tamarix tetragyna'' var. ''meyeri'' <small>(Boiss.) Boiss.</small> (=''T. meyeri'') **''Tamarix tetragyna'' var. ''tetragyna'' *''[[Tamarix tetrandra]]'' <small>Pall. ex M.Bieb.</small><ref name="GRINSpecies">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |title=GRIN Species Records of ''Tamarix'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075427/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11855 |url-status=live }}</ref> *''[[Tamarix usneoides]]'' <small>E.Mey. ex Bunge</small> {{div col end}} === ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ === *''[[Myricaria germanica]]'' <small>(L.) Desv.</small> (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''T. germanica'' <small>L.</small>)<ref name="GRINSpecies" /> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[Vegetative reproduction|ᱣᱮᱡᱮᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[seed|ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003">Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱡᱷᱟᱹᱶ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} hljc2mb4iiccf10eslfzfily3nfhdxm 190546 190509 2026-04-15T08:33:26Z Sunia Marndi 8165 /* ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ */ 190546 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ) ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱮᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ]] (evergreen) ᱥᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[:en:Tamarix_aphylla|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟᱛᱮ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[Vegetative reproduction|ᱣᱮᱡᱮᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[seed|ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003">Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱡᱷᱟᱹᱶ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} lzyv37ihu5dy7ysgz7oapb3s4uagzqe 190547 190546 2026-04-15T08:33:52Z Sunia Marndi 8165 /* ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ */ 190547 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ) ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱮᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ]] (evergreen) ᱥᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[:en:Tamarix_aphylla|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟᱛᱮ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == [[Image:Tamarix gallica bloemen.jpg|right|thumb|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'']] [[Image:Tamaris3.jpg|right|thumb|[[ᱟᱞᱡᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱟᱨᱮ]] [[Image:Tamarix stricta, Ateybeh, March 2014.jpg|right|thumb|[[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ ᱯᱨᱚᱱᱛᱚ|ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ]], [[ᱟᱛᱮᱭᱵᱮᱦ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'']] ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[Vegetative reproduction|ᱣᱮᱡᱮᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[seed|ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003">Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱡᱷᱟᱹᱶ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} 6vhncy7jz1dcfxe1k26lg9vxa7fo0kc 190548 190547 2026-04-15T08:50:21Z Sunia Marndi 8165 190548 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ) ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱮᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ]] ᱥᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[:en:Tamarix_aphylla|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟᱛᱮ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == [[Image:Tamarix gallica bloemen.jpg|right|thumb|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'']] [[Image:Tamaris3.jpg|right|thumb|[[ᱟᱞᱡᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱟᱨᱮ]] [[Image:Tamarix stricta, Ateybeh, March 2014.jpg|right|thumb|[[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ ᱯᱨᱚᱱᱛᱚ|ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ]], [[ᱟᱛᱮᱭᱵᱮᱦ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'']] ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[Vegetative reproduction|ᱣᱮᱡᱮᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[seed|ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003">Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱡᱷᱟᱹᱶ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} 4n9quykcjpf68ijqidvigopuu36g79q 190568 190548 2026-04-15T11:51:39Z Sunia Marndi 8165 /* ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ */ 190568 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ (Genus)}} {{automatic taxobox |image = Tamarix_aphylla.jpg |image_caption = ''[[Tamarix aphylla]]'' ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ [[ᱨᱮᱵᱷᱤᱵᱷᱤᱢ]], [[ᱤᱡᱽᱨᱟᱭᱮᱞ]] ᱨᱮ |taxon = Tamarix |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱱᱮᱭᱟᱥ|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |title=Genus: ''Tamarix'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-04-28 |access-date=2011-02-18 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221640/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11855 |url-status=live }}</ref> |subdivision_ranks = ᱡᱟᱹᱛ (Species) |subdivision = ᱚᱞ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ }} '''''ᱡᱷᱟᱹᱶ''''' ᱡᱟᱹᱛ ('''ᱡᱷᱟᱹᱶ''', ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱡᱷᱟᱹᱶ) ᱫᱚ ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱠᱟᱥᱮᱭᱟᱭ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱐-᱖᱐ ᱜᱟᱱ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱨᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>Baum, Bernard R. (1978), "The Genus ''Tamarix''", The Israel Academy of Science and Humanities</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱞᱟᱴᱤᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱥᱯᱟᱱᱤᱭᱟ ᱛᱟᱨᱟᱠᱳᱱᱮᱱᱥᱤᱥ]] ([[ᱮᱥᱯᱮᱱ]]) ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱢᱵᱽᱨᱮ ᱜᱟᱰᱟ|ᱛᱟᱢᱟᱨᱤᱥ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=4 R–Z |year=2000 |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=Taylor & Francis US |isbn=978-0-8493-2678-3 |page=2628 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193550/https://books.google.com/books?id=2ndDtX-RjYkC |url-status=live }}</ref> == ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ]] (evergreen) ᱥᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (deciduous) ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|1-18|m|ft|abbr=on|frac=2}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[:en:Tamarix_aphylla|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ]]'', ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|18|m|ft|abbr=on}} ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[ᱠᱷᱟᱨᱟ ᱦᱟᱥᱟ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest"/> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ppm ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱞᱟᱣᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱥᱚᱰᱤᱭᱟᱢ ᱠᱞᱳᱨᱟᱭᱤᱰ|ᱵᱩᱞᱩᱝ]] ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ [[ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ|ᱟᱞᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱱ]] ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="knowhow">{{cite web |last1=Dyer |first1=Mary H. |title=Is ''Tamarix'' Invasive: Helpful ''Tamarix'' Information |url=https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |website=www.gardeningknowhow.com |date=6 May 2016 |access-date=22 May 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129170507/https://www.gardeningknowhow.com/ornamental/trees/tamarix/tamarix-information.htm |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱟᱱᱦᱟ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱾ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ, ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱫᱷᱩᱸᱫᱽᱞᱩ-ᱵᱟᱫᱟᱢᱤ, ᱠᱷᱚᱲᱚ-ᱠᱷᱚᱲᱚ ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱜᱟᱹᱨ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟᱛᱮ ᱡᱩᱱᱤᱯᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ,<ref>{{Citation |last=Dirr| first=Michael A. |title=Dirr's Hardy Trees and Shrubs, an illustrated encyclopedia |year=1997| page=392}}.</ref> {{convert|1-2|mm|in|frac=20|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ, ᱟᱨ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱩᱞᱩᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="fireflyforest" /> ᱜᱩᱞᱟᱹᱯᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱸᱰ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ {{convert|5-10|cm|in|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ [[ᱵᱟᱦᱟ]] ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ,<ref name="fireflyforest">{{cite web |title=''Tamarix'' spp. - Tamarisk, Saltcedar, Salt Cedar - Southeastern Arizona Wildflowers and Plants |date=16 March 2010 |url=https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |access-date=2022-05-22 |archive-date=2022-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523230239/https://www.fireflyforest.com/flowers/2434/tamarix-spp-tamarisk/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=TAMARISK |url=https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |website=Southern Living |access-date=22 May 2022 |language=en |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516183940/https://www.southernliving.com/plants/tamarisk |url-status=live }}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱤᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Plants of the Bible {{!}} ''Tamarix aphylla'' |url=http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |website=[suspicious link removed] |access-date=22 May 2022 |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130062427/http://www.flowersinisrael.com/Tamarixaphylla_page.htm |url-status=live }}</ref> == ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱤᱵᱚᱨᱚᱬ == [[Image:Tamarix gallica bloemen.jpg|right|thumb|ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'']] [[Image:Tamaris3.jpg|right|thumb|[[ᱟᱞᱡᱮᱨᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱟᱨᱮ]] [[Image:Tamarix stricta, Ateybeh, March 2014.jpg|right|thumb|[[ᱤᱨᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ ᱯᱨᱚᱱᱛᱚ|ᱵᱩᱥᱮᱦᱨ]], [[ᱟᱛᱮᱭᱵᱮᱦ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ'']] ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ [[:en:Vegetative_reproduction|ᱵᱷᱮᱡᱤᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]], ᱩᱱᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ [[:en:Adventitiousness|ᱮᱰᱵᱷᱮᱱᱴᱤᱥᱤᱭᱚᱥ]] ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱚᱢᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱨ [[ᱡᱟᱝ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱜᱮᱥᱟᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ (᱑ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱚᱨ; ᱑/᱒᱐" ᱵᱮᱥ) ᱡᱟᱝ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱮᱯᱥᱩᱞ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱩᱵ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱛᱮ ᱦᱚᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱟ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱦᱟᱥᱟ ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives>{{cite web |url=https://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |website=Texas Invasive |title=Invasives Database: Invasive Plants, ''Tamarix aphylla'', Athel tamarisk |access-date=2017-12-22 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804235212/http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TAAP |url-status=live }}</ref> ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱟᱹᱨ ᱜᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Huxley |first1=A. |title=The New RHS Dictionary of Gardening |date=1992 |publisher=MacMillan Press |location=London |isbn=0-333-47494-5}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ, ᱫᱟᱜ ᱰᱟᱦᱟᱨ, ᱰᱷᱤᱯ, ᱟᱨ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱥᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱴᱷᱟᱶ, ᱞᱚᱦᱚᱫ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱸᱥ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱞᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚᱲᱦᱚ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱢᱩᱞ ᱱᱤᱵᱟᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱚᱸᱰᱮ [[wildfire|ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ]] ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ''[[Populus]]'' ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱦᱚᱭᱛᱚ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ, ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱚ ᱜᱚᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003">Zouhar, Kris. 2003. [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html ''Tamarix'' spp.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210320090103/https://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/tamspp/all.html |date=2021-03-20 }} In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.</ref> ''ᱡᱷᱟᱹᱶ'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[larva|ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ]] ᱟᱨ [[Lepidoptera]] ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Coleophora|Coleophora asthenella]]'' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ''T. africana'' ᱜᱮᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |title=''Coleophora asthenella'' |access-date=12 August 2020 |website=Plant Parasites of Europe |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126030440/https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/coleophoridae/coleophora/coleophora-asthenella/ |url-status=live }}</ref> === ᱢᱤᱫ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ === [[ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱮᱞᱤᱯᱷᱳᱨᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ [[riparian|ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ]] ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ, ''[[Tamarix ramosissima]]'' ᱫᱚ [[Naturalisation (biology)|ᱱᱟᱪᱩᱨᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ]] ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[Invasive species|ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ (invasive plant)]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Zouhar2003" /> ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱟᱠᱨᱩᱛᱤᱠ ᱵᱟᱛᱟᱵᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵᱟ ᱾<ref name="Impact, Biology, and Ecology of Sal">{{cite journal |last1=Di Tomaso |first1=Joseph |date=1998 |title=Impact, Biology, and Ecology of Saltcedar (''Tamarix'' spp.) in the Southwestern United States |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=326–336 |doi=10.1017/S0890037X00043906 |bibcode=1998WeedT..12..326D |s2cid=251573113}}</ref> ᱦᱟᱹᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ [[ᱠᱚᱞᱚᱨᱟᱰᱳ ᱜᱟᱰᱟ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱫᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱚᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ''Tamarix ramosissima'' ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[willow]], [[Populus|cottonwood]], ᱟᱨ [[box elder]] ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱥᱟᱦᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wolf2016">{{cite web |author=Wolf, E. |date=June 6, 2016 |title=Science driving a new management strategy for ''Tamarix'' |url=https://cwseducation.ucdavis.edu/class/106/science-driving-new-management-strategy-tamarix}}</ref><ref>{{cite journal|title=Shifting dominance of riparian Populus and Tamarix along gradients of flow alteration in western North American rivers|author1=David Merritt|author2=LeRoy Poff|journal=Ecological Applications|volume=20|pages=135–152|year=2010|issue=1 |doi=10.1890/08-2251.1 |pmid=20349836 |bibcode=2010EcoAp..20..135M |url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1890/08-2251.1|url-access=subscription}}</ref> ==== ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ==== ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,<ref>{{cite journal |last1=Sher |first1=Anna A. |author1-link=Anna Sher |last2=Marshall |first2=Diane L. |last3=Gilbert |first3=Steven A. |year=2000 |title=Competition between native ''Populus deltoides'' and invasive ''Tamarix ramosissima'' and the implications of reestablishing flooding disturbance |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=6 |pages=1744–1754 |bibcode=2000ConBi..14.1744S |doi=10.1111/j.1523-1739.2000.99306.x |pmid=35701936}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A.A. |last2=Marshall |first2=D.L. |last3=Taylor |first3=J.P. |date=June 2002 |title=Establishment patterns of native ''Populus'' and ''Salix'' in the presence of invasive, non-native ''Tamarix'' |journal=Ecological Applications |volume=12 |issue=3 |pages=760–772 |doi=10.1890/1051-0761(2002)012[0760:eponpa]2.0.co;2}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Sher |first1=A. A. |last2=Marshall |first2=D. L. |year=2003 |title=Competition between native and exotic floodplain tree species across water regimes and soil textures |journal=American Journal of Botany |volume=90 |issue=3 |pages=413–422 |doi=10.3732/ajb.90.3.413 |pmid=21659134 |doi-access=free}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ, ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱩᱞᱩᱝ, ᱟᱨ ᱦᱚᱭᱛᱚ [[soil biota|ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱞ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite journal |author1=Busch, David E. |author2=Smith, Stanley D. |year=1995 |title=Mechanisms associated with decline of woody species in riparian ecosystems of the southwestern U.S. |journal=Ecological Monographs |volume=65 |issue=3 |pages=347–370 |bibcode=1995EcoM...65..347B |doi=10.2307/2937064 |jstor=2937064}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. |last2=McDaniel |first2=K. |date=1998 |title=Restoration of saltcedar (''Tamarix'' spp.)-infested floodplains on the Bosque del Apache National Wildlife Refuge |journal=Weed Technology |volume=12 |issue=2 |pages=345–352 |doi=10.1017/S0890037X0004392X |bibcode=1998WeedT..12..345T |s2cid=88903153}}</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, box elder ᱨᱮᱱ ᱪᱟᱨᱟ (''[[Acer negundo]]'', ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱞ ᱜᱟᱰᱟ ᱰᱷᱤᱯ ᱫᱟᱨᱮ) ᱫᱚ ''Tamarix'' ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==== ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ==== ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱚ ᱡᱮ ''Tamarix'' ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱱᱚᱥᱴᱚ ᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱵᱤᱛᱚᱨᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==== ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ==== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱠᱚᱱᱴᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ [[National Park Service]] ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱰᱚᱠ, [[herbicide|ᱵᱤᱥ]] ᱪᱷᱤᱴᱠᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱚᱢ ᱛᱤᱡᱩ (''[[Diorhabda carinulata]]'') ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Adams1">{{cite journal |last1=Adams |first1=Aaron |date=2021 |title=Treating Invasive Tamarisk as an Intern at San Andres National Wildlife Refuge |url=https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |url-status=live |journal=The Geographical Bulletin |volume=62 |issue=2 |pages=101–103 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193602/https://gammathetaupsilon.org/the-geographical-bulletin/2020s/volume62-2/B/article3.pdf |archive-date=2 March 2023 |access-date=23 March 2022}}</ref> == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == * ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ, ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ [[Tamarix ramosissima|''T. ramosissima'']]<ref name="Zouhar2003" /> ᱟᱨ [[Tamarix tetrandra|''T. tetrandra'']],<ref>{{cite web |title=Tamarisk Shrub |url=https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215656/https://www.best4hedging.co.uk/tamarisk-hedge-plants-p184 |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=www.best4hedging.co.uk}}</ref> ᱫᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ (windbreaks), ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>{{cite web |date=3 July 2018 |title=Invasive Species Profile: Tamarisk |url=https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214130/https://cirweb.org/blog/2018/7/3/invasive-species-profile-tamarisk |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Channel Islands Restoration}}</ref> * ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ (erosion) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Everitt |first1=Benjamin |date=1998 |title=Chronology of the spread of tamarisk in the central Rio Grande |journal=Wetlands |volume=18 |issue=4 |pages=658–668 |bibcode=1998Wetl...18..658E |doi=10.1007/BF03161680 |s2cid=33405892}}</ref> * ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱯᱥ (steppes) ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ, [[Saka|ᱥᱟᱠᱟ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱚᱭᱛᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱱ ᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱟᱴᱷ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Karpowicz |first1=Adam |last2=Selby |first2=Stephen |date=2010 |title=Scythian Bow From Xinjang |url=http://www.atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |url-status=live |journal=Journal of the Soc. Of Archer-Antiquaries |volume=53 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518165726/http://atarn.org/chinese/Yanghai/Scythian_bow_ATARN.pdf |archive-date=2011-05-18 |access-date=2019-03-01 |quote=The materials used in the construction of the original bows have not been established, however. The wood could be tentatively identified as that of tamarisk, which is available abundantly in the region and is known to have been the material used to make bows in other periods.}}</ref> * ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱦᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ (carpentry) ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>[http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274 Tamarix aphylla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215011230/http://ecocrop.fao.org/ecocrop/srv/en/cropView?id=10274|date=2009-02-15}}, in Ecocrop.</ref><ref>{{cite web |author=Abigail Klein Leichman |date=November 7, 2011 |title=Growing forests in the desert |url=http://israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110101541/http://www.israel21c.org/environment/growing-forests-in-the-desert |archive-date=November 10, 2011 |access-date=November 23, 2011 |website=israel21c.org}}</ref> * ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱮᱫ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱛᱤᱡᱩ (scale insects) ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱥᱴᱷᱤ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱚᱰᱚᱠᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱟᱹᱱᱤᱰᱤᱣ (honeydew) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱛᱮ "ᱢᱟᱱᱱᱟ" (manna) ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱭᱵᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite journal |last1=Bodenheimer |first1=F.S. |date=Feb 1947 |title=The Manna of Sinai |url=[suspicious link removed] |url-status=live |journal=The Biblical Archaeologist |volume=10 |issue=1 |pages=2–6 |doi=10.2307/3209227 |jstor=3209227 |s2cid=165249625 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215400/https://www.jstor.org/stable/3209227 |archive-date=2022-01-18 |access-date=2022-01-18|url-access=subscription }}</ref> * ᱪᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ (desertification) ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱟ ᱾<ref>[http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm Tree by Tree, China Rolls Back Deserts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517044251/http://www.ambchine.mu/eng/xwdt/t369657.htm|date=2015-05-17}}.</ref>{{failed verification|date=November 2024}}<ref>[http://www.asiawaterwire.net/node/466 Taklamakan – Where Oil and Water Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029131108/http://www.asiawaterwire.net/node/466|date=2008-10-29}} - "A green belt of anti-desertification plant species such as Chinese tamarisk, honey tree and sacsaoul, was planted in 2003 all along the 466 km of the road's desert stretch to hold off the sands."</ref> === ᱠᱚᱧᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ === ᱑᱙ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱡᱟᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ, ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ, ᱟᱨ ᱩᱢᱩᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱠᱟᱞ (Great Depression) ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱠᱷ ᱞᱟᱠᱷ ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ (salt cedars) ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite news |first=Kirk |last=Johnson |title=War With Riverbank Invader, Waged by Muscle and Munching |url=https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |work=[[The New York Times]] |date=December 26, 2008 |access-date=2008-12-27 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302193627/https://www.nytimes.com/2008/12/27/us/27tamarisk.html?hp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |title=Saltcedar_USDA National Agricultural Library |access-date=2019-08-21 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110235/https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/saltcedar |url-status=live }}</ref> ᱠᱚᱭᱮᱸ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ:<ref name=texasinvasives/> ; ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ (Evergreen) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱯᱷᱟᱭᱞᱟ'' (Athel tree) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱤᱭᱟᱹᱲ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱨᱮ ᱡᱟᱝ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱬᱠᱟᱨᱤ (invasive) ᱡᱟᱹᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱭᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> ᱟᱴᱷᱮᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱥ ᱵᱟᱹᱫᱽ ᱟᱲᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱭ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱾<ref>Sharma, U., Kataria, V., & Shekhawat, N. S. (2017) Aeroponics for adventitious rhizogenesis in evergreen haloxeric tree ''Tamarix aphylla'' (L.) Karst.: influence of exogenous auxins and cutting type. Physiology and Molecular Biology of Plants, 24(1):167–174 https://doi.org/10.1007/s12298-017-0493-0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302193559/https://link.springer.com/article/10.1007/s12298-017-0493-0 |date=2023-03-02 }}</ref> ; ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (Deciduous) ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱰᱮᱥᱤᱰᱩᱣᱟᱥ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ) ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ "ᱥᱟᱞᱴ ᱥᱤᱰᱟᱨ" (saltcedars) ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''T. pentandra'', ''T. tetrandra'', ''T. gallica'', ''T. chinensis'', ''T. ramosissima'' ᱟᱨ ''T. parviflora'' ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=texasinvasives/> == ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ == [[File:Almirithra.JPG|thumb|[[ᱜᱽᱨᱤᱥ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱞᱳᱥ]] ᱰᱷᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ (almyriki)]] * ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Akkadian disputations|ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]], [[ᱴᱟᱢᱟᱨᱤᱥᱠ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ|ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱯᱟᱞᱢ]], ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤᱭᱟ ᱚᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite book |last=Jiménez |first=Enrique |title=The Babylonian disputation poems |date=2017 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-33625-4 |series= |location= |pages=23–28}}</ref> * [[Book of Genesis|ᱡᱮᱱᱮᱥᱤᱥ]] ᱒᱑:᱓᱓ ᱨᱮ, ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱮ [[ᱮᱵᱽᱨᱟᱦᱟᱢ]] "[[ᱵᱤᱭᱮᱨᱥᱮᱵᱟ|ᱵᱤᱭᱮᱨ-ᱥᱮᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮᱭ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱟ" ᱾<ref>KJV ᱨᱮ "grove" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ NKJV ᱨᱮ "tamarisk" ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱤᱵᱽᱨᱩ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ KJV ᱳᱞᱰ ᱴᱮᱥᱴᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ "grove" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱲᱤᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Tyndale">Tyndale New Living Translation.{{full citation needed|date=March 2021}}</ref> [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱒᱒:᱖ ᱨᱮ, [[ᱥᱟᱣᱩᱞ]] ᱫᱚ [[ᱜᱤᱵᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱩᱢᱩᱞ ᱨᱮ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ [[ᱫᱟᱣᱩᱫᱽ]] ᱫᱚ [[Kingdom of Judah|ᱡᱩᱰᱟ]] ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[1 Samuel|᱑ ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ]] ᱓᱑:᱑᱓ ᱨᱮ, ᱥᱟᱣᱩᱞ ᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱠᱚᱫᱚ [[ᱡᱟᱵᱮᱥ-ᱜᱤᱞᱤᱭᱟᱫᱽ|ᱡᱟᱵᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱴᱚᱯᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="Tyndale" /> * [[ᱠᱩᱨᱟᱱ]] ᱓᱔:᱑᱖ ᱨᱮ, ᱥᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ "[ᱟᱞᱞᱟ] ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱲᱦᱟᱫ ᱡᱚ ᱟᱨ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱛᱮᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱫᱟ..." ᱾<ref name="Adams1" /> * [[Wedgwood|ᱣᱮᱡᱽᱣᱩᱰ]] ᱫᱚ ᱢᱤᱫ "ᱡᱷᱟᱹᱶ" [[Porcelain|ᱪᱤᱱᱟᱹ ᱢᱟᱹᱴᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Wedgwood, Tamarisk |publisher=Replacements, Ltd. |url=https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |access-date=31 May 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214701/https://www.replacements.com/china-wedgwood-tamarisk/c/114437 |url-status=live }}</ref> * [[ᱤᱞᱤᱭᱟᱰ]] ᱑᱐:᱔᱖ ᱨᱮ [[ᱚᱰᱤᱥᱤᱭᱟᱥ]] ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱳᱡᱟᱱ ᱜᱩᱯᱛᱚᱪᱚᱨ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱭ ᱛᱚᱯᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱰᱟᱹᱨ ᱛᱮᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱫᱮᱵᱤ [[ᱮᱛᱷᱮᱱᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱫᱟᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ * [[ᱡᱮᱨᱟᱞᱰ ᱢᱩᱨᱱᱮᱱ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱞ ''ᱡᱷᱟᱹᱶ ᱨᱳ'' (Tamarisk Row) ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱤᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{Reflist}} mfljunbzf8dg6zkwgs9mkgt7vrjjfjr ᱪᱷᱟᱸᱪ:Taxonomy/Tamarix 10 35531 190470 2026-04-14T13:09:04Z Sunia Marndi 8165 "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Tamarix |parent=Tamaricaceae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190470 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Tamarix |parent=Tamaricaceae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} pmmyiy08guudrf4kw8ce4in8zl5g4f0 ᱪᱷᱟᱸᱪ:Taxonomy/Tamaricaceae 10 35532 190471 2026-04-14T13:11:31Z Sunia Marndi 8165 "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Tamaricaceae |parent=Caryophyllales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|fo..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190471 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Tamaricaceae |parent=Caryophyllales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}} }} qfa46yzvup21gj1m90s4v0jvopc6mpc ᱪᱷᱟᱸᱪ:Taxonomy/Caryophyllales 10 35533 190472 2026-04-14T13:13:55Z Sunia Marndi 8165 "<noinclude>{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=ordo |link=Caryophyllales |parent=Superasterids }}" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190472 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=ordo |link=Caryophyllales |parent=Superasterids }} i9lqqvcvu6dvc0nmgt19wubjm8h5w0t ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱤᱝ 0 35534 190474 2026-04-14T14:22:37Z MT731 2184 "{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱘)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = | alt = | caption = | full_name = ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱤᱝ | birth_date = {{birth d..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190474 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱘)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = | alt = | caption = | full_name = ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱤᱝ | birth_date = {{birth date and age|1998|12|6|df=y}} | birth_place = [[ᱫᱮᱣᱜᱷᱚᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_place = | nickname = ᱥᱩᱵᱷ | height = | heightft = | heightinch = | heightcm = | heightm = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱛᱟᱞᱟ-ᱞᱚᱜᱚᱱ | role = ᱵᱚᱣᱞᱚᱨ | family = | website = | club1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱭᱩ-᱑᱙ | year1 = ᱒᱐᱑᱗ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ |clubnumber2 = | onetype1 = | debutdate1 = | debutyear1 = | debutfor1 = | debutagainst1 = | lastdate1 = | lastyear1 = | lastfor1 = | lastagainst1 = | type2 = | onetype2 = | debutdate2 = | debutyear2 = | debutfor2 = | debutagainst2 = | lastdate2 = | lastyear2 = | lastfor2 = | lastagainst2 = | columns = 1 | column1 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ | matches1 = ᱒ | runs1 = ᱔ | bat avg1 = ᱒ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱔ | deliveries1 = ᱑᱒᱐ | wickets1 = ᱐ | bowl avg1 = - | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱐/᱕᱑ | catches/stumpings1 = ᱒/- | column3 = | matches3 = | runs3 = | bat avg3 = | 100s/50s3 = | top score3 = | deliveries3 = | wickets3 = | bowl avg3 = | fivefor3 = | tenfor3 = | best bowling3 = | catches/stumpings3 = | column4 = | matches4 = | runs4 = | bat avg4 = | 100s/50s4 = | top score4 = | deliveries4 = | wickets4 = | bowl avg4 = | fivefor4 = | tenfor4 = | best bowling4 = | catches/stumpings4 = | source = | date = | year = }} '''ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱖ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱚᱣᱞᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |title=Shubham Kumar Singh |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/player/1201635.html |website=[[ESPNcricinfo]] |accessdate=16 February 2021}}</ref> ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱚᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱤᱴᱤ-᱒᱐ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280243.html |title=Elite, Group C, Vadodara, Nov 6 2021, Syed Mushtaq Ali Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=5 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{DEFAULTSORT:ᱥᱤᱝ, ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] 0rahtrul8676wjcieh1jdpxs38e3buq 190493 190474 2026-04-15T06:36:07Z MT731 2184 190493 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱘)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = | alt = | caption = | full_name = ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱤᱝ | birth_date = {{birth date and age|1998|12|6|df=y}} | birth_place = [[ᱫᱮᱣᱜᱷᱚᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_place = | nickname = ᱥᱩᱵᱷ | height = | heightft = | heightinch = | heightcm = | heightm = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱛᱟᱞᱟ-ᱞᱚᱜᱚᱱ | role = ᱵᱚᱣᱞᱚᱨ | family = | website = | club1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱭᱩ-᱑᱙ | year1 = ᱒᱐᱑᱗ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ |clubnumber2 = | onetype1 = | debutdate1 = | debutyear1 = | debutfor1 = | debutagainst1 = | lastdate1 = | lastyear1 = | lastfor1 = | lastagainst1 = | type2 = | onetype2 = | debutdate2 = | debutyear2 = | debutfor2 = | debutagainst2 = | lastdate2 = | lastyear2 = | lastfor2 = | lastagainst2 = | columns = 1 | column1 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ | matches1 = ᱒ | runs1 = ᱔ | bat avg1 = ᱒ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱔ | deliveries1 = ᱑᱒᱐ | wickets1 = ᱐ | bowl avg1 = - | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱐/᱕᱑ | catches/stumpings1 = ᱒/- | column3 = | matches3 = | runs3 = | bat avg3 = | 100s/50s3 = | top score3 = | deliveries3 = | wickets3 = | bowl avg3 = | fivefor3 = | tenfor3 = | best bowling3 = | catches/stumpings3 = | column4 = | matches4 = | runs4 = | bat avg4 = | 100s/50s4 = | top score4 = | deliveries4 = | wickets4 = | bowl avg4 = | fivefor4 = | tenfor4 = | best bowling4 = | catches/stumpings4 = | source = | date = | year = }} '''ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱖ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱚᱣᱞᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |title=Shubham Kumar Singh |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/player/1201635.html |website=[[ESPNcricinfo]] |accessdate=16 February 2021}}</ref> ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱚᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱤᱴᱤ-᱒᱐ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280243.html |title=Elite, Group C, Vadodara, Nov 6 2021, Syed Mushtaq Ali Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=5 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{DEFAULTSORT:ᱥᱤᱝ, ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] acdn6ggjsrgv1qfooy6nrui9cpnr4en 190517 190493 2026-04-15T07:35:34Z MT731 2184 190517 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱘)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = | alt = | caption = | full_name = ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱤᱝ | birth_date = {{birth date and age|1998|12|6|df=y}} | birth_place = [[ᱫᱮᱣᱜᱷᱚᱨ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_place = | nickname = ᱥᱩᱵᱷ | height = | heightft = | heightinch = | heightcm = | heightm = | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤ ᱛᱟᱞᱟ-ᱞᱚᱜᱚᱱ | role = ᱵᱚᱣᱞᱚᱨ | family = | website = | club1 = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱭᱩ-᱑᱙ | year1 = ᱒᱐᱑᱗ | clubnumber1 = | club2 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] | year2 = ᱒᱐᱑᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ |clubnumber2 = | onetype1 = | debutdate1 = | debutyear1 = | debutfor1 = | debutagainst1 = | lastdate1 = | lastyear1 = | lastfor1 = | lastagainst1 = | type2 = | onetype2 = | debutdate2 = | debutyear2 = | debutfor2 = | debutagainst2 = | lastdate2 = | lastyear2 = | lastfor2 = | lastagainst2 = | columns = 1 | column1 = ᱞᱤᱥᱴ ᱮ | matches1 = ᱒ | runs1 = ᱔ | bat avg1 = ᱒ | 100s/50s1 = ᱐/᱐ | top score1 = ᱔ | deliveries1 = ᱑᱒᱐ | wickets1 = ᱐ | bowl avg1 = - | fivefor1 = ᱐ | tenfor1 = ᱐ | best bowling1 = ᱐/᱕᱑ | catches/stumpings1 = ᱒/- | column3 = | matches3 = | runs3 = | bat avg3 = | 100s/50s3 = | top score3 = | deliveries3 = | wickets3 = | bowl avg3 = | fivefor3 = | tenfor3 = | best bowling3 = | catches/stumpings3 = | column4 = | matches4 = | runs4 = | bat avg4 = | 100s/50s4 = | top score4 = | deliveries4 = | wickets4 = | bowl avg4 = | fivefor4 = | tenfor4 = | best bowling4 = | catches/stumpings4 = | source = | date = | year = }} '''ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱤᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱖ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱚᱣᱞᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |title=Shubham Kumar Singh |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/player/1201635.html |website=[[ESPNcricinfo]] |accessdate=16 February 2021}}</ref> ᱒᱐᱒᱑-᱒᱒ ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱚᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱤᱴᱤ-᱒᱐ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1280243.html |title=Elite, Group C, Vadodara, Nov 6 2021, Syed Mushtaq Ali Trophy |work=ESPN Cricinfo |access-date=5 November 2021}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{DEFAULTSORT:ᱥᱤᱝ, ᱥᱩᱵᱷᱚᱢ ᱠᱩᱢᱟᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] t19pu853monueg1y2hjgi51nhwzzmg1 ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱨᱟᱣ (ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ) 0 35535 190478 2026-04-15T05:57:04Z MT731 2184 "{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱒)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱨᱟᱣ | image = | country = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1982|12|6|df=yes}} | birth_place = [[ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | dea..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190478 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱒)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱨᱟᱣ | image = | country = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1982|12|6|df=yes}} | birth_place = [[ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱑᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/33343.html Cricinfo }} '''ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱨᱟᱣ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/33343.html |title=Shankar Rao |accessdate=17 October 2015 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|ref=ci/content/player/33343.html}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱨᱟᱣ, ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] 6n8jd37nd316f11s2yskm2kcfq1db6w 190480 190478 2026-04-15T06:17:23Z MT731 2184 190480 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱒)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱨᱟᱣ | image = | country = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1982|12|6|df=yes}} | birth_place = [[ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱑᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/33343.html Cricinfo }} '''ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱨᱟᱣ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/33343.html |title=Shankar Rao |accessdate=17 October 2015 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|ref=ci/content/player/33343.html}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱨᱟᱣ, ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] mjvvepqukrnw66quwwnts2e9dclc1mq 190496 190480 2026-04-15T06:45:21Z MT731 2184 190496 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱒)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱨᱟᱣ | image = | country = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1982|12|6|df=yes}} | birth_place = [[ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱑᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/33343.html Cricinfo }} '''ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱨᱟᱣ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/33343.html |title=Shankar Rao |accessdate=17 October 2015 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|ref=ci/content/player/33343.html}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱨᱟᱣ, ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] s1m5jrdgjabznpa128igj2c7stidhqd 190521 190496 2026-04-15T07:37:52Z MT731 2184 190521 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱘᱒)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱨᱟᱣ | image = | country = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|1982|12|6|df=yes}} | birth_place = [[ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = ᱑᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/33343.html Cricinfo }} '''ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱨᱟᱣ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/33343.html |title=Shankar Rao |accessdate=17 October 2015 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|ref=ci/content/player/33343.html}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱨᱟᱣ, ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱷᱟᱱᱵᱟᱫᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] tm6kve4lya44mqsyxudju6ybk3i31s3 ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ 14 35536 190481 2026-04-15T06:21:15Z MT731 2184 ":'''ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ/ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱥᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ''', ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ/ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱥᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[:ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190481 wikitext text/x-wiki :'''ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ/ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱥᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ''', ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ/ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱥᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[:ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱷᱮᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ {{commons category}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ|ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ| ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] {{CatAutoTOC}} irzcq678ezxxjzidjxdyas6sumhsxcv ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ 14 35537 190504 2026-04-15T07:13:15Z MT731 2184 MT731 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ 190504 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[:ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] cyd0qoor7ds9r0artfkt9cg356cz0u4 ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ 14 35538 190539 2026-04-15T08:08:57Z MT731 2184 MT731 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ: ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ 190539 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[:ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] njgwb89sflabg0w83fjdurzjiuc6961 ᱪᱷᱟᱸᱪ:Five non-breaking spaces 10 35539 190541 2026-04-15T08:28:09Z Sunia Marndi 8165 "<includeonly>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude>" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190541 wikitext text/x-wiki <includeonly>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude> kbzrkvp0pytlzb8rh9slhwx72xtzl0m ᱪᱷᱟᱸᱪ:Five non-breaking spaces/doc 10 35540 190542 2026-04-15T08:28:57Z Sunia Marndi 8165 "{{Documentation subpage}} {{tsh|nb5}} This template inserts five non-breaking spaces, useful for various spacing purposes. == See also == {{Inline spacing templates}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Inline spacing templates]] }}</includeonly>" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190542 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{tsh|nb5}} This template inserts five non-breaking spaces, useful for various spacing purposes. == See also == {{Inline spacing templates}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Inline spacing templates]] }}</includeonly> mzj0nuncatry0anu34uiwbthni3uzc7 ᱪᱷᱟᱸᱪ:Nb5 10 35541 190543 2026-04-15T08:29:50Z Sunia Marndi 8165 Redirected page to [[ᱪᱷᱟᱸᱪ:Five non-breaking spaces]] 190543 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Five non-breaking spaces]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} 3nojte8uz4afsmoz3d7qwldv3qeb2c2 190544 190543 2026-04-15T08:30:21Z Sunia Marndi 8165 190544 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Five non-breaking spaces]] }} 56c9xu01mukqxjns4ks8xt18kfhg7v4 190545 190544 2026-04-15T08:30:47Z Sunia Marndi 8165 190545 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Five non-breaking spaces]] tg2iwvri997fw7g0fjib85cd94kk9g8 ᱪᱷᱟᱸᱪ:Wiktionary 10 35542 190553 2026-04-15T09:14:30Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱪᱷᱟᱸᱪ:Wiktionary]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱪᱷᱟᱸᱪ:ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ: ᱪᱤᱠᱤ ᱵᱚᱫᱤᱞ 190553 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ᱪᱷᱟᱸᱪ:ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] 6yjjiozzlwo0err14vi0ewfjy26o7tv ᱪᱷᱟᱸᱪ:ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ/doc 10 35543 190555 2026-04-15T09:18:39Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 "{{tsh|wt|wikt}} {{Documentation subpage}} ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱮᱢᱯᱞᱮᱴ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱟᱠᱥ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ [[ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] (Wiktionary) ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱚᱢᱚᱱ (etymology), ᱩᱪᱟᱹᱲ (pronunciation), ᱥᱟᱶᱛ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190555 wikitext text/x-wiki {{tsh|wt|wikt}} {{Documentation subpage}} ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱮᱢᱯᱞᱮᱴ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱟᱠᱥ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ [[ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] (Wiktionary) ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱚᱢᱚᱱ (etymology), ᱩᱪᱟᱹᱲ (pronunciation), ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱚᱢᱟᱱ-ᱢᱮᱱᱮᱛ (synonyms) ᱟᱨ ᱩᱞᱴᱟᱹ-ᱢᱮᱱᱮᱛ (antonyms) ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜ-ᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ [[Wikipedia:ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ]] ᱾ ### ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ :<code>{&#123;Wiktionary&#125;}</code> ᱡᱩᱫᱤ ᱪᱮᱫ ᱯᱟᱨᱟᱢᱤᱴᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱢ ᱮᱢᱟ, ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱜᱮ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ''ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱟᱠᱷᱚᱨ (lower case) ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ-ᱟ ᱾'' ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱹᱦᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ, ᱚᱱᱟ **ᱧᱮᱞ ᱵᱤᱰᱟᱹᱣ ᱢᱮ** ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜ-ᱟ: :<code>{&#123;Wiktionary|1st|2nd|...|5th&#125;}</code> (ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱯᱟᱨᱟᱢᱤᱴᱚᱨ) ### ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ (search) ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱳᱰ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜ-ᱟ: :<code>[[<nowiki />wikt:Special:Search/''ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ''|''ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱞ'']]</code> ### ᱴᱷᱟᱶ (Placement) ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱮᱢᱯᱞᱮᱴ ᱫᱚ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱜᱮ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ-ᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ (external links) ᱥᱮᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮ, ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱮ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱱ (etymology) ᱥᱮᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱮᱢᱯᱞᱮᱴ ᱫᱚ ᱩᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱡᱩᱫᱤ "ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ" ᱥᱮᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜ-ᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱮᱢᱯᱞᱮᱴ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Wikipedia:ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱵᱩᱭᱦᱤᱱ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ᱾ ### ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ {{Wiktionary templates common doc}} <includeonly> {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Category:ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱴᱮᱢᱯᱞᱮᱴ ᱠᱚ]] </includeonly> 5mlfhrptkdhx9da2bbun4q7kkq85b3n ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ 0 35544 190556 2026-04-15T09:50:55Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 "{{short description|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ}} {{Infobox website | name = ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ | logo = WiktionaryEn.svg | logo_alt = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190556 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ}} {{Infobox website | name = ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ | logo = WiktionaryEn.svg | logo_alt = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ | logo_caption = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ | logo_size = 125px | screenshot = English Wiktionary 2024.png | caption = ᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱥᱟᱦᱴᱟ | collapsible = yes | url = {{URL|wiktionary.org}} | commercial = ᱵᱟᱝ | type = [[Dictionary|ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] | language = [[Multilingual|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ]] ({{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ)<ref name="Wikimedia-2" /> | registration = ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱤᱪᱷᱟᱹ | owner = [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] | author = {{ubl|[[Jimmy Wales|ᱡᱤᱢᱤ ᱣᱮᱞᱥ]]|[[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱜᱟᱶᱛᱟ}} | launch_date = {{Start date and age|2002|12|12}} | current_status = ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ }} '''ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ''' (Wiktionary) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ, [[World Wide Web|ᱣᱮᱵᱽ]]-ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱟᱨ [[Constructed language|ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[free content|ᱨᱟᱲᱟ ᱦᱮᱛᱮᱛ]] ᱟᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Dictionary|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱛᱮᱭᱟᱨ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[word|ᱟᱹᱲᱟᱹ]], [[phrase|ᱟᱹᱭᱟᱹᱛ]], [[proverb|ᱢᱮᱱᱠᱟᱛᱷᱟ]], [[linguistic reconstruction|ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱨᱮ [[definition|ᱢᱮᱱᱮᱛ]], ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[image|ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]], [[pronunciation|ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱨᱟ]], [[etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]], [[inflection|ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ]], ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱱ, [[quotation|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ]], ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ [[translation|ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱳᱞᱮᱱᱴᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ [[collaborative editing|ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]] ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wikt:Wiktionary|ᱧᱩᱛᱩᱢ]] ᱫᱚ ''[[wikt:wiki|ᱣᱤᱠᱤ]]'' (wiki) ᱟᱨ ''[[wikt:dictionary|ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ]]'' (dictionary) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚᱛᱮ ᱟᱨ [[Basic English|ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ [[Wikipedia|ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱸ [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭᱭᱟᱱ" (Wiktionarians) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wiki software|ᱣᱤᱠᱤ ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ]], [[MediaWiki|ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ]], ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱛᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ [[Thesaurus|ᱛᱷᱮᱥᱟᱨᱚᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ (History and development) == ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ-ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ [[Larry Sanger|ᱞᱮᱨᱤ ᱥᱮᱱᱡᱟᱨ]] ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱰᱮᱱᱤᱭᱮᱞ ᱮᱞᱥᱴᱚᱱ ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱛᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Wikipedia mailing list archive discussion announcing the opening of the Wiktionary project |date=December 12, 2002 |url=http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2002-December/008311.html |access-date=May 3, 2011}}</ref> ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ, [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Polish language|ᱯᱳᱞᱤᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱝ-ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑ ᱢᱮ ᱒᱐᱐᱔ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱳᱢᱮᱱ (wiktionary.wikipedia.org) ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱰᱳᱢᱮᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾{{efn|ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ URL ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ {{URL|http://www.wiktionary.org/}}}} ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱓ ᱠᱳᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱥᱟᱛᱟᱢ (ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.wiktionary.org/|title=Wiktionary|website=www.wiktionary.org|access-date=October 28, 2021}}</ref> ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱗᱕ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ (᱔᱗ ᱞᱟᱠᱷ) ᱟᱨ [[Malagasy language|ᱢᱟᱞᱟᱜᱟᱥᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ (᱓᱕ ᱞᱟᱠᱷ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱑ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ [[File:Wiktionary growth.png|thumb|left|250px|ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bot) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ ᱨᱮ "growth spurts" (ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (᱒᱐᱐᱙ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ)]] ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱚᱫᱚ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bots) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱥᱮ (ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱫᱷᱟᱣ) ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱭ-ᱥᱟᱭ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱟᱡ ᱛᱮ (automatically) ᱟᱹᱜᱩᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱜᱮ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱑,᱖᱓,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|1=ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Special%3AListUsers&username=&group=bot&limit=60 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ] ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱵᱳᱴ ᱥᱴᱮᱴᱟᱥ" (bot status) ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾}}<ref>[http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheDaveBot&dbname=enwiktionary_p TheDaveBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheCheatBot&dbname=enwiktionary_p TheCheatBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=Websterbot&dbname=enwiktionary_p Websterbot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=PastBot&dbname=enwiktionary_p PastBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=NanshuBot&dbname=enwiktionary_p NanshuBot]</ref> ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱳᱴ, "[[wikt:User:ThirdPersBot|ThirdPersBot]]", ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱛᱮᱥᱟᱨ-ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ (third-person) [[Grammatical conjugation|ᱠᱟᱱᱡᱩᱜᱮᱥᱚᱱ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱹᱭᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ; ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "[[wikt:smoulders|smoulders]]" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ "[[wikt:smoulder|smoulder]]" ᱨᱮᱱᱟᱜ "third-person singular simple present form" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱙,᱙᱖,᱔᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱔,᱗᱘,᱐᱖᱘ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ "form of" (ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ''[[Webster's Dictionary#Webster's Third New International Dictionary (1961)|Merriam-Webster's Third New International Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱔,᱗᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ; ''[[Oxford English Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱖,᱑᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱮᱰᱣᱟᱨᱰ (headwords) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱫᱚ [[Middle English|ᱛᱟᱞᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱓᱔,᱒᱓᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱞᱳᱥ (gloss) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱛᱮ [[wikt:Wiktionary:Statistics#Detail|ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ]] (statistics) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱳᱴ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱵᱷᱚᱨᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Vietnamese language|ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ 'ᱯᱷᱨᱤ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ' (FVDP) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱ (imported) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱜᱮ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱸ [[Han unification|Unihan]] ᱰᱮᱴᱟᱵᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ [[CJK characters|ᱥᱤ.ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱪᱤᱠᱤ]] ᱠᱚᱭ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱲᱟ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Dictionnaire de l'Académie française]]'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ) ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱠᱚᱯᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ [[Russian language|ᱨᱩᱥᱤ]] ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ "[[:ru:wikt:Участник:LXbot|LXbot]]" ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ [[German language|ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱘᱐,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (boilerplate) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=LXbot&dbname=ruwiktionary_p|title=LXbot}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱗,᱙᱑,᱘᱗᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ [[Gloss (annotation)|ᱜᱞᱳᱥ]] ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱮ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱩᱴ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱙᱙,᱒᱘,᱐᱕᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Wiktionary:Statistics&oldid=66261764|title=Wiktionary:Statistics|date=March 29, 2022}}</ref> === ᱞᱳᱜᱳ (Logos) === {{Only primary sources|section |date=February 2024}} ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ "Wiktionary" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[MediaWiki]] ᱰᱮᱵᱽᱞᱚᱯᱟᱨ ᱵᱽᱨᱩᱠ ᱵᱷᱤᱵᱽᱵᱚᱨ (Brooke Vibber) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>"[[wikt:Wiktionary talk:Wiktionary Logo|Wiktionary talk:Wiktionary Logo]]", English Wiktionary, Wikimedia Foundation.</ref> ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ (textual) ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱢᱮᱴᱟ-ᱣᱤᱠᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱱ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo|"[[m:Wiktionary/logo|Wiktionary/logo]]", Meta-Wiki, [[Wikimedia Foundation]].}} ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱫᱚ "[[wikt:User:Smurrayinchester|Smurrayinchester]]" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱭᱤᱞᱥ (tiles) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱓x᱓ ᱜᱽᱨᱤᱰ (grid) ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱟᱥᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱮᱨ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱜᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo}} ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟᱣ "AAEngelman" ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱷᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱛᱷᱩᱠᱟᱹᱢ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>"[[m:Wiktionary/logo/refresh/voting|Wiktionary/logo/refresh/voting]]", Meta-Wiki, Wikimedia Foundation.</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱕᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ "Smurrayinchester" ᱟᱜ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ (localized) ᱵᱷᱟᱨᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|[[mailarchive:translators-l/2012-December/002193.html|[Translators-l] 56 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ]]}} ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>[[phab:T139255]]</ref> ᱔ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱑᱓᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑% ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱓᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (᱓᱖%) ᱫᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱯᱮᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤ (᱓%) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ "AAEngelman" ᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[[m:Wiktionary/logo#Logo use statistics]].</ref> == ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ (Multi-lingual) == {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱪᱟᱹᱞᱩ (active) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ {{NUMBEROF|closed|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Wikimedia-2">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Sitematrix|API:Sitematrix]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/meta.tab|Data:Wikipedia statistics/meta.tab]]</ref> ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalclosed.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wikimedia">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Siteinfo|API:Siteinfo]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/data.tab|Data:Wikipedia statistics/data.tab]]</ref> ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|users|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|activeusers|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="Wikimedia" /> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: right;" |+ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱞᱟᱦᱟᱱ ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚ<ref name="Wikimedia" /> |- ! scope="col" | {{abbr|ᱮᱞ|number}} ! scope="col" | ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ! scope="col" | ᱣᱤᱠᱤ ! scope="col" | ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱟᱛᱟᱢ ! scope="col" | ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱦᱴᱟ ! scope="col" | ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱚ ! scope="col" | ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱨᱮᱫ ᱠᱚ {{for nowiki||<nowiki> |- ! scope="row" | {{{i}}} ! scope="row" | {{Mw lang|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}}} | [[:wikt:{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}:|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}]] | {{NUMBEROF|articles|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|pages|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|edits|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|admins|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|users|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|activeusers|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|files|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}</nowiki>|count=10 }} |} ᱜᱩᱴ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱧᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ (Wikimedia Statistics) ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: <ref>{{Cite web |title=Wiktionary Statistics |url=http://meta.wikimedia.org/wiki/wiktionary#Statistics |access-date=11 September 2020 |website=[[WP:Meta|Meta.Wikimedia.org]]}}</ref> == ᱥᱟᱢᱞᱳᱪᱚᱱᱟ (Critical reception) == {{Update|inaccurate=yes|section|date=May 2013}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱟᱢᱞᱳᱪᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟ-ᱢᱤᱥᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, [[Jill Lepore|ᱡᱤᱞ ᱞᱮᱯᱳᱨ]] ᱫᱚ ''[[The New Yorker]]'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ "Noah's Ark" ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ,{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Lepore|2006}}}} <blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱮᱰᱤᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱟᱯᱷ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ 'ᱟᱢ ᱟᱢᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮ!' (Be your own lexicographer!) ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱯᱟᱞᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ (experts) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ? ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱟᱵᱚ ᱱᱤᱡᱮ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱵᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱩᱱᱨᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱯᱩᱭᱥᱟᱹ ᱵᱚᱱ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪᱟ? ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ [[Republican Party (United States)|ᱨᱤᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ]] ᱥᱮ [[Democratic Party (United States)|ᱰᱮᱢᱳᱠᱨᱮᱴᱤᱠ]] ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱵᱟᱹᱞᱠᱤ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Maoism|ᱢᱟᱣᱳᱭᱤᱥᱴ]] ᱞᱮᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱯᱤᱨᱟᱭᱤᱴ-ᱪᱟᱵᱟ ᱟᱠᱟᱱ (copyright-expired) ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱚᱛᱷᱚ ᱠᱚᱭ ᱠᱩᱢᱵᱽᱲᱩᱭᱟ ᱾"</blockquote> [[Keir Graff|ᱠᱤᱭᱟᱨ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]] ᱫᱚ ''[[Booklist]]'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ (review) ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱠᱚᱢ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: <blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ? ᱱᱤᱥᱪᱚᱭ ᱜᱮ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱜᱮ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱮᱧᱟᱜ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱨ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱣᱮᱵᱽ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ ᱾"{{Citation needed|date=November 2010}}</blockquote> ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ''[[The Telegraph (Nashua)|ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱩᱣᱟ ᱴᱮᱞᱤᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]]'' ᱨᱮ ᱰᱮᱵᱷᱤᱰ ᱵᱽᱨᱩᱠᱥ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ "wild and woolly" ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>David Brooks, "Online, interactive encyclopedia not just for geeks anymore, because everyone seems to need it now, more than ever!" ''The Nashua Telegraph'' (August 4, 2004)</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱞᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮᱭᱟ ᱾{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱨᱮ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: {{Cite news |last=Adapted from an article by Naomi DeTullio |date=2006 |title=Wikis for Librarians |page=15 |work=NETLS News #142 |url=http://www.netls.org/NewContent/NewsAndPictures/NEWSLETTERS/NEWS2006/142final.pdf}} }} ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ (inflections) ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱚᱱᱚᱲ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ (᱔,᱗᱔᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱑᱓᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱮ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ) ᱾{{sfn|Kurmas|2010}} ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ([[Academy|academia]]) ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Harvnb|Sascha|Müller-Spitzer|2016|page=348}}</ref> == ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ == ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ [[semi-structured data|ᱱᱟᱥᱮ-ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ]] (semi-structured data) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Meyer|Gurevych|2012|p=140}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ (lexicographic) ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ [[Machine-readable data|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱨᱩᱯ]] (machine-readable format) ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[natural language processing|ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] (NLP) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008|p=4|loc=Figure 1}}{{sfn|Meyer|Gurevych|2010|p=40}}{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010|p=1}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ [[data mining|ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱟᱭᱱᱤᱝ]] (data mining) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱸᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Auer|2013|p=302|loc=p. 16 in PDF}} * (᱑) ᱰᱮᱴᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (schemata) ᱨᱮ ᱡᱟᱣ ᱜᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ * (᱒) ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟ (heterogeneity){{efn|ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ: [[wikt:Wiktionary:Entry layout explained|ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] ᱟᱨ [[wikt:ru:Викисловарь:Правила оформления статей|ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱛᱩᱞᱟᱹ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ᱾}} ᱟᱨ * (᱓) ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ-ᱛᱟᱞᱢᱟ (human-centric) ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱾ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[Parsing|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] (parsers) ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=3|loc=Table 1}} * **DBpedia Wiktionary:**<ref>{{Cite web|url=http://dbpedia.org/Wiktionary|title=DBpedia Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[DBpedia]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱵᱽ-ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ; ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, [[Part of speech|ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ]], ᱢᱮᱱᱮᱛ, [[Semantic relationship|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ]] ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱩᱰᱩᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (page schema) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ,{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|pp=8–9}} [[regular expression|ᱨᱮᱜᱩᱞᱟᱨ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥᱚᱱ]] (regular expressions){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=10}} ᱟᱨ [[finite state transducer|ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱭᱤᱴ ᱥᱴᱮᱴ ᱴᱨᱟᱱᱥᱰᱩᱥᱚᱨ]] (finite state transducer){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=11}} ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ * **JWKTL (Java Wiktionary Library):**<ref>{{Cite web|url=https://dkpro.github.io/dkpro-jwktl/|title=Welcome|website=DKPro JWKTL}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[Java (programming language)|Java]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ API ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱟᱢᱯᱥ (dumps) ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ, ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ, ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ JWKTL ᱫᱚ [[Apache License|ᱟᱯᱟᱪᱤ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ * **wikokit:**<ref>{{Cite web|url=https://github.com/componavt/wikokit|title=Wikokit – Machine-readable Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[parser|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ,{{sfn|Smirnov et al.|2012}}{{efn|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Smirnov et al.|2012}}}} ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ{{sfn|Krizhanovsky, Comparison|2010}} ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[Open source|ᱨᱟᱲᱟ-ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ]] (open-source) ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ * [[Etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (Etymological) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱫᱚ 'ᱮᱴᱤᱢᱳᱞᱳᱡᱤᱠᱟᱞ ᱣᱚᱨᱰᱱᱮᱴ' (Etymological WordNet) ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥ (parse) ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://gerard.demelo.org/berkeley/|title=Gerard de Melo's Research at ICSI, Berkeley}}</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * [[Dutch language|ᱰᱟᱪ]] ᱟᱨ [[Afrikaans|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ [[Rule-based machine translation|ᱱᱤᱭᱚᱢ-ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱤᱥᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]]; ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Apertium]] ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, ᱰᱟᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Otte|Tyers|2011}} * NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ (parser) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[machine-readable dictionary|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, [[WordNet]], ᱟᱨ [[VerbNet]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱟᱲᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚᱭ ᱡᱚᱲᱟᱣᱟ ᱾{{sfn|McFate|Forbus|2011}} NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱣᱟ (verbs) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ (tense), ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱜᱚᱴᱟᱱ (plural form) ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱠᱚ [[Web scraping|ᱥᱠᱨᱮᱯ]] (scrape) ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱰᱩᱠᱟ ᱾ * [[Speech recognition|ᱨᱚᱲ ᱩᱨᱩᱢ]] (Speech recognition) ᱟᱨ [[Speech synthesis|ᱨᱚᱲ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (synthesis), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012}} ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ([[Czech language|ᱪᱮᱠ]], ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, [[Spanish language|ᱥᱯᱮᱱᱤᱥ]], ᱯᱳᱞᱤᱥ, ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ) ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ-ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱡᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ [[International Phonetic Alphabet|ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱳᱱᱮᱴᱤᱠ ᱟᱞᱯᱷᱟᱵᱮᱴ]] (IPA) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{efn|ᱡᱩᱫᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ IPA ᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012|p=4802}}}} * [[Ontology engineering|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱤᱧᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ]]{{sfn|Meyer|Gurevych|2012}} ᱟᱨ [[semantic network|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾<ref>ConceptNet 5</ref> * [[Ontology alignment|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱢᱮᱪᱤᱝ]] (Ontology matching) ᱾{{sfn|Lin|Krizhanovsky|2011}} * [[Text simplification|ᱚᱱᱚᱞ ᱥᱚᱦᱚᱡᱽ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱾ ᱢᱮᱰᱮᱨᱳ ᱟᱨ [[Mari Ostendorf|ᱳᱥᱴᱮᱱᱰᱳᱨᱯᱷ]]{{sfn|Medero|Ostendorf|2009}} ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱸᱴ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ ([[Readability|ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ]]) ᱠᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱟᱥᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ: ** (᱑) ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ** (᱒) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ** (᱓) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ * [[Part-of-speech tagging|ᱯᱟᱨᱴ-ᱚᱯᱷ-ᱥᱯᱤᱪ ᱴᱮᱜᱤᱝ]]: ᱞᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ (᱒᱐᱑᱒){{sfn|Li|Graça|Taskar|2012}} ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱟᱨ [[Part-of-speech tagging#Use of hidden Markov models|ᱦᱤᱰᱮᱱ ᱢᱟᱨᱠᱳᱵᱷ ᱢᱳᱰᱮᱞ]] (hidden Markov models) ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ-ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ (resource-poor) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ POS-taggers ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|POS-tagging ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱳᱨᱥ ᱠᱳᱰ ᱟᱨ ᱚᱨᱡᱚ ᱫᱚ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ: https://code.google.com/p/wikily-supervised-pos-tagger}} * [[Sentiment analysis|ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱮᱱᱴ ᱮᱱᱟᱞᱤᱥᱤᱥ]] (ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ) ᱾{{sfn|Chesley|Vincent|Xu|Srihari|2006}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ (structured data) ᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ "[[Wikidata]]:Lexicographical data" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ "[[Lexeme|ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ]]" (Lexeme) ᱱᱮᱢᱥᱯᱮᱥ (namespace) ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱳᱰᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱑ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖,᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Wiktionary&oldid=1510363143|title=Wikidata:Wiktionary}}</ref> == ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == * [[Lingua Libre]] == ᱱᱳᱴᱥ == {{notelist|35em}} == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == === ᱥᱟᱭᱴᱮᱥᱚᱱ === {{reflist|30em}} === ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱠᱚ === {{refbegin}} * {{Cite journal |last1=Chesley |first1=Paula |last2=Vincent |first2=Bruce |last3=Xu |first3=Li |last4=Srihari |first4=Rohini K. |year=2006 |title=Using verbs and adjectives to automatically classify blog sentiment |url=http://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |journal=Training |volume=580 |pages=233–235 |access-date=May 9, 2013 |archive-date=February 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224224202/https://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |url-status=dead }} * {{Cite conference |last1=Hellmann |first1=Sebastian |last2=Brekle |first2=Jonas |last3=Auer |first3=Sören |year=2012 |title=Leveraging the Crowdsourcing of Lexical Resources for Bootstrapping a Linguistic Data Cloud |url=http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |location=Nara, Japan |book-title=Proc. Joint Int. Semantic Technology Conference (JIST) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308000237/http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Hellmann |first1=S. |title=The People's Web Meets NLP |last2=Auer |first2=S. |publisher=[[Springer-Verlag]] |year=2013 |isbn=978-3-642-35084-9 |editor-last=Gurevych |editor-first=Iryna |series=Theory and Applications of Natural Language Processing |pages=287–313 |chapter=Towards Web-Scale Collaborative Knowledge Extraction |editor2-last=Kim |editor2-first=Jungi |chapter-url=http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 27, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027012413/http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |url-status=live }} * {{wikicite |reference = {{Cite arXiv |eprint=1011.1368 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=Transformation of Wiktionary entry structure into tables and relations in a relational database schema |year=2010}} |ref = {{harvid|Krizhanovsky, Transformation|2010}} }} * {{wikicite |reference = {{Cite arXiv |eprint=1006.5040 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=The comparison of Wiktionary thesauri transformed into the machine-readable format |year=2010}} |ref = {{harvid|Krizhanovsky, Comparison|2010}} }} * {{Cite conference |last=Kurmas |first=Zachary |date=July 2010 |title=Zawilinski: a library for studying grammar in Wiktionary |url=http://portal.acm.org/citation.cfm?id=1832799 |conference=Proceedings of the 6th International Symposium on Wikis and Open Collaboration |location=Gdansk, Poland |access-date=July 29, 2011 }} * {{Cite conference |last1=Li |first1=Shen |last2=Graça |first2=Joao V. |last3=Taskar |first3=Ben |year=2012 |title=Wiki-ly supervised part-of-speech tagging |url=http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |location=Jeju Island, Korea |publisher=Association for Computational Linguistics |pages=1389–1398 |book-title=Proceedings of the 2012 Joint Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing and Computational Natural Language Learning |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=May 22, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522135201/http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |url-status=dead }} * {{Cite magazine |last=Lepore |first=Jill |author-link=Jill Lepore |date=November 6, 2006 |title=Noah's Ark |url=http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |magazine=The New Yorker |type=Abstract |access-date=April 21, 2007 |archive-date=July 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706132549/http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Lin |first1=Feiyu |last2=Krizhanovsky |first2=Andrew |year=2011 |title=Multilingual ontology matching based on Wiktionary data accessible via SPARQL endpoint |location=Voronezh, Russia |pages=19–26 |arxiv=1109.0732 |bibcode=2011arXiv1109.0732L |book-title=Proc. of the 13th Russian Conference on Digital Libraries RCDL'2011}} * {{Cite conference |last1=McFate |first1=Clifton J. |last2=Forbus |first2=Kenneth D. |year=2011 |title=NULEX: an open-license broad coverage lexicon |url=http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |location=Portland, Oregon, US |publisher=The Association for Computer Linguistics |pages=363–367 |isbn=978-1-932432-88-6 |book-title=The 49th Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies, Proceedings of the Conference |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032213/http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Medero |first1=Julie |last2=Ostendorf |first2=Mari |year=2009 |title=Analysis of vocabulary difficulty using wiktionary |url=http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |book-title=Proc. SLaTE Workshop. |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=April 24, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424171742/http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Proc. 11th International Conference on Intelligent Text Processing and Computational Linguistics, Iasi, Romania |last2=Gurevych |first2=I. |year=2010 |pages=38–49 |chapter=Worth its Weight in Gold or Yet Another Resource – A Comparative Study of Wiktionary, OpenThesaurus and GermaNet |access-date=May 10, 2013 |chapter-url=http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201182237/http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-date=December 1, 2017 |url-status=dead }} * {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Semi-Automatic Ontology Development: Processes and Resources |last2=Gurevych |first2=I. |date=2012 |publisher=IGI Global |isbn=978-1-4666-0188-8 |editor-last=Pazienza |editor-first=M. T. |pages=131–161 |chapter=OntoWiktionary – Constructing an Ontology from the Collaborative Online Dictionary Wiktionary |editor2-last=Stellato |editor2-first=A. |chapter-url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131009004135/http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-date=October 9, 2013 }} * {{Cite conference |last1=Otte |first1=Pim |last2=Tyers |first2=F. M. |year=2011 |editor-last=Forcada |editor-first=Mikel L. |editor2-last=Depraetere |editor2-first=Heidi |editor3-last=Vandeghinste |editor3-first=Vincent |title=Rapid rule-based machine translation between Dutch and Afrikaans |url=http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |location=Leuven, Belgium |pages=153–160 |book-title=16th Annual Conference of the European Association of Machine Translation, EAMT11 |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=February 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225012809/http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |url-status=dead }} * {{Cite journal |last1=Sascha |first1=Wolfer |last2=Müller-Spitzer |first2=Carolin |title=How Many People Constitute a Crowd and What Do They Do? Quantitative Analyses of Revisions in the English and German Wiktionary Editions |url=https://www.proquest.com/docview/1859872658 |year=2016 |journal=Lexikos |volume=26 |pages=347–371 |issn=1684-4904 |oclc=7211535994 |id={{ProQuest|1859872658 }} |access-date=August 27, 2021 |archive-date=May 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509223842/https://www.proquest.com/docview/1859872658 |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Schlippe |first1=Tim |last2=Ochs |first2=Sebastian |last3=Schultz |first3=Tanja |author-link3=Tanja Schultz |year=2012 |title=Grapheme-to-phoneme model generation for Indo-European languages |url=http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |location=Kyoto, Japan |pages=4801–4804 |book-title=Acoustics, Speech and Signal Processing (ICASSP) |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006052459/http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |url-status=dead }} * {{Cite journal |vauthors=Smirnov A, Levashova T, Karpov A, Kipyatkova I, Ronzhin A, Krizhanovsky A, Krizhanovsky N |date=2012 |title=Analysis of the quotation corpus of the Russian Wiktionary |journal=Research in Computing Science |volume=56 |pages=101–112 |arxiv=2002.00734 |citeseerx=10.1.1.694.9627 |doi=10.13053/rcs-56-1-11 |doi-broken-date=July 12, 2025 |ref={{harvid|Smirnov et al.|2012}} |s2cid=10726045}} * {{Cite conference |last1=Zesch |first1=Torsten |last2=Müller |first2=Christof |last3=Gurevych |first3=Iryna |year=2008 |title=Extracting Lexical Semantic Knowledge from Wikipedia and Wiktionary |url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |location=Marrakech, Morocco |book-title=Proceedings of the Conference on Language Resources and Evaluation (LREC) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032436/https://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |url-status=live }} * {{Cite magazine |date=April 6, 2005 |title=Wiktionary |url=https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |department=Top 101 Web Sites |magazine=PC Magazine |publisher=Ziff Davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20051221053113/https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |archive-date=December 21, 2005 |access-date=December 16, 2005 |ref={{harvid|PC Mag|2005}} }} {{refend}} ==External links== {{Wiktionary|2=Wiktionary}} * {{Official website}} * [[Wikipedia:List of Wiktionaries]] * [[m:Wiktionary/Table|List of all Wiktionary editions]] * {{F-Droid|org.wiktionary}} * [//en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Multilingual_statistics Wiktionary's multilingual statistics] * [[meta:List of Wiktionaries|Wikimedia's page on Wiktionary]] (including list of all existing Wiktionaries) * [[meta:Category:Wiktionary|Pages about Wiktionary in Meta]]. {{Wikimedia Foundation}} {{Dictionaries of Santali}} [[Category:Internet properties established in 2002]] [[Category:MediaWiki websites]] [[Category:Multilingual websites]] [[Category:Online dictionaries]] [[Category:Wikimedia projects]] [[Category:Jimmy Wales]] [[Category:Larry Sanger]] i49zjc8j9cfzr8x2v1czl7gcv6b3dgq 190557 190556 2026-04-15T09:51:40Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 /* ᱥᱟᱢᱞᱳᱪᱚᱱᱟ (Critical reception) */ 190557 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ}} {{Infobox website | name = ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ | logo = WiktionaryEn.svg | logo_alt = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ | logo_caption = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ | logo_size = 125px | screenshot = English Wiktionary 2024.png | caption = ᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱥᱟᱦᱴᱟ | collapsible = yes | url = {{URL|wiktionary.org}} | commercial = ᱵᱟᱝ | type = [[Dictionary|ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] | language = [[Multilingual|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ]] ({{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ)<ref name="Wikimedia-2" /> | registration = ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱤᱪᱷᱟᱹ | owner = [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] | author = {{ubl|[[Jimmy Wales|ᱡᱤᱢᱤ ᱣᱮᱞᱥ]]|[[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱜᱟᱶᱛᱟ}} | launch_date = {{Start date and age|2002|12|12}} | current_status = ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ }} '''ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ''' (Wiktionary) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ, [[World Wide Web|ᱣᱮᱵᱽ]]-ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱟᱨ [[Constructed language|ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[free content|ᱨᱟᱲᱟ ᱦᱮᱛᱮᱛ]] ᱟᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Dictionary|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱛᱮᱭᱟᱨ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[word|ᱟᱹᱲᱟᱹ]], [[phrase|ᱟᱹᱭᱟᱹᱛ]], [[proverb|ᱢᱮᱱᱠᱟᱛᱷᱟ]], [[linguistic reconstruction|ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱨᱮ [[definition|ᱢᱮᱱᱮᱛ]], ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[image|ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]], [[pronunciation|ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱨᱟ]], [[etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]], [[inflection|ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ]], ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱱ, [[quotation|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ]], ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ [[translation|ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱳᱞᱮᱱᱴᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ [[collaborative editing|ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]] ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wikt:Wiktionary|ᱧᱩᱛᱩᱢ]] ᱫᱚ ''[[wikt:wiki|ᱣᱤᱠᱤ]]'' (wiki) ᱟᱨ ''[[wikt:dictionary|ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ]]'' (dictionary) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚᱛᱮ ᱟᱨ [[Basic English|ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ [[Wikipedia|ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱸ [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭᱭᱟᱱ" (Wiktionarians) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wiki software|ᱣᱤᱠᱤ ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ]], [[MediaWiki|ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ]], ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱛᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ [[Thesaurus|ᱛᱷᱮᱥᱟᱨᱚᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ (History and development) == ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ-ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ [[Larry Sanger|ᱞᱮᱨᱤ ᱥᱮᱱᱡᱟᱨ]] ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱰᱮᱱᱤᱭᱮᱞ ᱮᱞᱥᱴᱚᱱ ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱛᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Wikipedia mailing list archive discussion announcing the opening of the Wiktionary project |date=December 12, 2002 |url=http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2002-December/008311.html |access-date=May 3, 2011}}</ref> ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ, [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Polish language|ᱯᱳᱞᱤᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱝ-ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑ ᱢᱮ ᱒᱐᱐᱔ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱳᱢᱮᱱ (wiktionary.wikipedia.org) ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱰᱳᱢᱮᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾{{efn|ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ URL ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ {{URL|http://www.wiktionary.org/}}}} ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱓ ᱠᱳᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱥᱟᱛᱟᱢ (ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.wiktionary.org/|title=Wiktionary|website=www.wiktionary.org|access-date=October 28, 2021}}</ref> ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱗᱕ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ (᱔᱗ ᱞᱟᱠᱷ) ᱟᱨ [[Malagasy language|ᱢᱟᱞᱟᱜᱟᱥᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ (᱓᱕ ᱞᱟᱠᱷ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱑ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ [[File:Wiktionary growth.png|thumb|left|250px|ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bot) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ ᱨᱮ "growth spurts" (ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (᱒᱐᱐᱙ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ)]] ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱚᱫᱚ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bots) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱥᱮ (ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱫᱷᱟᱣ) ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱭ-ᱥᱟᱭ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱟᱡ ᱛᱮ (automatically) ᱟᱹᱜᱩᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱜᱮ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱑,᱖᱓,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|1=ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Special%3AListUsers&username=&group=bot&limit=60 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ] ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱵᱳᱴ ᱥᱴᱮᱴᱟᱥ" (bot status) ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾}}<ref>[http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheDaveBot&dbname=enwiktionary_p TheDaveBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheCheatBot&dbname=enwiktionary_p TheCheatBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=Websterbot&dbname=enwiktionary_p Websterbot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=PastBot&dbname=enwiktionary_p PastBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=NanshuBot&dbname=enwiktionary_p NanshuBot]</ref> ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱳᱴ, "[[wikt:User:ThirdPersBot|ThirdPersBot]]", ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱛᱮᱥᱟᱨ-ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ (third-person) [[Grammatical conjugation|ᱠᱟᱱᱡᱩᱜᱮᱥᱚᱱ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱹᱭᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ; ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "[[wikt:smoulders|smoulders]]" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ "[[wikt:smoulder|smoulder]]" ᱨᱮᱱᱟᱜ "third-person singular simple present form" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱙,᱙᱖,᱔᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱔,᱗᱘,᱐᱖᱘ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ "form of" (ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ''[[Webster's Dictionary#Webster's Third New International Dictionary (1961)|Merriam-Webster's Third New International Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱔,᱗᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ; ''[[Oxford English Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱖,᱑᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱮᱰᱣᱟᱨᱰ (headwords) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱫᱚ [[Middle English|ᱛᱟᱞᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱓᱔,᱒᱓᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱞᱳᱥ (gloss) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱛᱮ [[wikt:Wiktionary:Statistics#Detail|ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ]] (statistics) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱳᱴ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱵᱷᱚᱨᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Vietnamese language|ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ 'ᱯᱷᱨᱤ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ' (FVDP) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱ (imported) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱜᱮ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱸ [[Han unification|Unihan]] ᱰᱮᱴᱟᱵᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ [[CJK characters|ᱥᱤ.ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱪᱤᱠᱤ]] ᱠᱚᱭ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱲᱟ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Dictionnaire de l'Académie française]]'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ) ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱠᱚᱯᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ [[Russian language|ᱨᱩᱥᱤ]] ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ "[[:ru:wikt:Участник:LXbot|LXbot]]" ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ [[German language|ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱘᱐,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (boilerplate) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=LXbot&dbname=ruwiktionary_p|title=LXbot}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱗,᱙᱑,᱘᱗᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ [[Gloss (annotation)|ᱜᱞᱳᱥ]] ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱮ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱩᱴ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱙᱙,᱒᱘,᱐᱕᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Wiktionary:Statistics&oldid=66261764|title=Wiktionary:Statistics|date=March 29, 2022}}</ref> === ᱞᱳᱜᱳ (Logos) === {{Only primary sources|section |date=February 2024}} ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ "Wiktionary" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[MediaWiki]] ᱰᱮᱵᱽᱞᱚᱯᱟᱨ ᱵᱽᱨᱩᱠ ᱵᱷᱤᱵᱽᱵᱚᱨ (Brooke Vibber) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>"[[wikt:Wiktionary talk:Wiktionary Logo|Wiktionary talk:Wiktionary Logo]]", English Wiktionary, Wikimedia Foundation.</ref> ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ (textual) ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱢᱮᱴᱟ-ᱣᱤᱠᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱱ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo|"[[m:Wiktionary/logo|Wiktionary/logo]]", Meta-Wiki, [[Wikimedia Foundation]].}} ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱫᱚ "[[wikt:User:Smurrayinchester|Smurrayinchester]]" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱭᱤᱞᱥ (tiles) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱓x᱓ ᱜᱽᱨᱤᱰ (grid) ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱟᱥᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱮᱨ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱜᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo}} ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟᱣ "AAEngelman" ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱷᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱛᱷᱩᱠᱟᱹᱢ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>"[[m:Wiktionary/logo/refresh/voting|Wiktionary/logo/refresh/voting]]", Meta-Wiki, Wikimedia Foundation.</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱕᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ "Smurrayinchester" ᱟᱜ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ (localized) ᱵᱷᱟᱨᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|[[mailarchive:translators-l/2012-December/002193.html|[Translators-l] 56 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ]]}} ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>[[phab:T139255]]</ref> ᱔ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱑᱓᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑% ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱓᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (᱓᱖%) ᱫᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱯᱮᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤ (᱓%) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ "AAEngelman" ᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[[m:Wiktionary/logo#Logo use statistics]].</ref> == ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ (Multi-lingual) == {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱪᱟᱹᱞᱩ (active) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ {{NUMBEROF|closed|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Wikimedia-2">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Sitematrix|API:Sitematrix]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/meta.tab|Data:Wikipedia statistics/meta.tab]]</ref> ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalclosed.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wikimedia">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Siteinfo|API:Siteinfo]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/data.tab|Data:Wikipedia statistics/data.tab]]</ref> ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|users|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|activeusers|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="Wikimedia" /> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: right;" |+ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱞᱟᱦᱟᱱ ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚ<ref name="Wikimedia" /> |- ! scope="col" | {{abbr|ᱮᱞ|number}} ! scope="col" | ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ! scope="col" | ᱣᱤᱠᱤ ! scope="col" | ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱟᱛᱟᱢ ! scope="col" | ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱦᱴᱟ ! scope="col" | ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱚ ! scope="col" | ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱨᱮᱫ ᱠᱚ {{for nowiki||<nowiki> |- ! scope="row" | {{{i}}} ! scope="row" | {{Mw lang|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}}} | [[:wikt:{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}:|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}]] | {{NUMBEROF|articles|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|pages|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|edits|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|admins|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|users|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|activeusers|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|files|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}</nowiki>|count=10 }} |} ᱜᱩᱴ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱧᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ (Wikimedia Statistics) ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: <ref>{{Cite web |title=Wiktionary Statistics |url=http://meta.wikimedia.org/wiki/wiktionary#Statistics |access-date=11 September 2020 |website=[[WP:Meta|Meta.Wikimedia.org]]}}</ref> == ᱥᱟᱢᱞᱳᱪᱚᱱᱟ (Critical reception) == ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱟᱢᱞᱳᱪᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟ-ᱢᱤᱥᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, [[Jill Lepore|ᱡᱤᱞ ᱞᱮᱯᱳᱨ]] ᱫᱚ ''[[The New Yorker]]'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ "Noah's Ark" ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ,{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Lepore|2006}}}} <blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱮᱰᱤᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱟᱯᱷ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ 'ᱟᱢ ᱟᱢᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮ!' (Be your own lexicographer!) ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱯᱟᱞᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ (experts) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ? ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱟᱵᱚ ᱱᱤᱡᱮ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱵᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱩᱱᱨᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱯᱩᱭᱥᱟᱹ ᱵᱚᱱ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪᱟ? ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ [[Republican Party (United States)|ᱨᱤᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ]] ᱥᱮ [[Democratic Party (United States)|ᱰᱮᱢᱳᱠᱨᱮᱴᱤᱠ]] ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱵᱟᱹᱞᱠᱤ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Maoism|ᱢᱟᱣᱳᱭᱤᱥᱴ]] ᱞᱮᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱯᱤᱨᱟᱭᱤᱴ-ᱪᱟᱵᱟ ᱟᱠᱟᱱ (copyright-expired) ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱚᱛᱷᱚ ᱠᱚᱭ ᱠᱩᱢᱵᱽᱲᱩᱭᱟ ᱾"</blockquote> [[Keir Graff|ᱠᱤᱭᱟᱨ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]] ᱫᱚ ''[[Booklist]]'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ (review) ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱠᱚᱢ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: <blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ? ᱱᱤᱥᱪᱚᱭ ᱜᱮ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱜᱮ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱮᱧᱟᱜ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱨ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱣᱮᱵᱽ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ ᱾"{{Citation needed|date=November 2010}}</blockquote> ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ''[[The Telegraph (Nashua)|ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱩᱣᱟ ᱴᱮᱞᱤᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]]'' ᱨᱮ ᱰᱮᱵᱷᱤᱰ ᱵᱽᱨᱩᱠᱥ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ "wild and woolly" ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>David Brooks, "Online, interactive encyclopedia not just for geeks anymore, because everyone seems to need it now, more than ever!" ''The Nashua Telegraph'' (August 4, 2004)</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱞᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮᱭᱟ ᱾{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱨᱮ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: {{Cite news |last=Adapted from an article by Naomi DeTullio |date=2006 |title=Wikis for Librarians |page=15 |work=NETLS News #142 |url=http://www.netls.org/NewContent/NewsAndPictures/NEWSLETTERS/NEWS2006/142final.pdf}} }} ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ (inflections) ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱚᱱᱚᱲ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ (᱔,᱗᱔᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱑᱓᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱮ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ) ᱾{{sfn|Kurmas|2010}} ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ([[Academy|academia]]) ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Harvnb|Sascha|Müller-Spitzer|2016|page=348}}</ref> == ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ == ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ [[semi-structured data|ᱱᱟᱥᱮ-ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ]] (semi-structured data) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Meyer|Gurevych|2012|p=140}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ (lexicographic) ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ [[Machine-readable data|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱨᱩᱯ]] (machine-readable format) ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[natural language processing|ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] (NLP) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008|p=4|loc=Figure 1}}{{sfn|Meyer|Gurevych|2010|p=40}}{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010|p=1}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ [[data mining|ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱟᱭᱱᱤᱝ]] (data mining) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱸᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Auer|2013|p=302|loc=p. 16 in PDF}} * (᱑) ᱰᱮᱴᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (schemata) ᱨᱮ ᱡᱟᱣ ᱜᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ * (᱒) ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟ (heterogeneity){{efn|ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ: [[wikt:Wiktionary:Entry layout explained|ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] ᱟᱨ [[wikt:ru:Викисловарь:Правила оформления статей|ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱛᱩᱞᱟᱹ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ᱾}} ᱟᱨ * (᱓) ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ-ᱛᱟᱞᱢᱟ (human-centric) ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱾ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[Parsing|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] (parsers) ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=3|loc=Table 1}} * **DBpedia Wiktionary:**<ref>{{Cite web|url=http://dbpedia.org/Wiktionary|title=DBpedia Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[DBpedia]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱵᱽ-ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ; ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, [[Part of speech|ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ]], ᱢᱮᱱᱮᱛ, [[Semantic relationship|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ]] ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱩᱰᱩᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (page schema) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ,{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|pp=8–9}} [[regular expression|ᱨᱮᱜᱩᱞᱟᱨ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥᱚᱱ]] (regular expressions){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=10}} ᱟᱨ [[finite state transducer|ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱭᱤᱴ ᱥᱴᱮᱴ ᱴᱨᱟᱱᱥᱰᱩᱥᱚᱨ]] (finite state transducer){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=11}} ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ * **JWKTL (Java Wiktionary Library):**<ref>{{Cite web|url=https://dkpro.github.io/dkpro-jwktl/|title=Welcome|website=DKPro JWKTL}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[Java (programming language)|Java]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ API ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱟᱢᱯᱥ (dumps) ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ, ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ, ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ JWKTL ᱫᱚ [[Apache License|ᱟᱯᱟᱪᱤ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ * **wikokit:**<ref>{{Cite web|url=https://github.com/componavt/wikokit|title=Wikokit – Machine-readable Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[parser|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ,{{sfn|Smirnov et al.|2012}}{{efn|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Smirnov et al.|2012}}}} ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ{{sfn|Krizhanovsky, Comparison|2010}} ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[Open source|ᱨᱟᱲᱟ-ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ]] (open-source) ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ * [[Etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (Etymological) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱫᱚ 'ᱮᱴᱤᱢᱳᱞᱳᱡᱤᱠᱟᱞ ᱣᱚᱨᱰᱱᱮᱴ' (Etymological WordNet) ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥ (parse) ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://gerard.demelo.org/berkeley/|title=Gerard de Melo's Research at ICSI, Berkeley}}</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * [[Dutch language|ᱰᱟᱪ]] ᱟᱨ [[Afrikaans|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ [[Rule-based machine translation|ᱱᱤᱭᱚᱢ-ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱤᱥᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]]; ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Apertium]] ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, ᱰᱟᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Otte|Tyers|2011}} * NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ (parser) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[machine-readable dictionary|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, [[WordNet]], ᱟᱨ [[VerbNet]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱟᱲᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚᱭ ᱡᱚᱲᱟᱣᱟ ᱾{{sfn|McFate|Forbus|2011}} NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱣᱟ (verbs) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ (tense), ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱜᱚᱴᱟᱱ (plural form) ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱠᱚ [[Web scraping|ᱥᱠᱨᱮᱯ]] (scrape) ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱰᱩᱠᱟ ᱾ * [[Speech recognition|ᱨᱚᱲ ᱩᱨᱩᱢ]] (Speech recognition) ᱟᱨ [[Speech synthesis|ᱨᱚᱲ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (synthesis), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012}} ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ([[Czech language|ᱪᱮᱠ]], ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, [[Spanish language|ᱥᱯᱮᱱᱤᱥ]], ᱯᱳᱞᱤᱥ, ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ) ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ-ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱡᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ [[International Phonetic Alphabet|ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱳᱱᱮᱴᱤᱠ ᱟᱞᱯᱷᱟᱵᱮᱴ]] (IPA) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{efn|ᱡᱩᱫᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ IPA ᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012|p=4802}}}} * [[Ontology engineering|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱤᱧᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ]]{{sfn|Meyer|Gurevych|2012}} ᱟᱨ [[semantic network|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾<ref>ConceptNet 5</ref> * [[Ontology alignment|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱢᱮᱪᱤᱝ]] (Ontology matching) ᱾{{sfn|Lin|Krizhanovsky|2011}} * [[Text simplification|ᱚᱱᱚᱞ ᱥᱚᱦᱚᱡᱽ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱾ ᱢᱮᱰᱮᱨᱳ ᱟᱨ [[Mari Ostendorf|ᱳᱥᱴᱮᱱᱰᱳᱨᱯᱷ]]{{sfn|Medero|Ostendorf|2009}} ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱸᱴ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ ([[Readability|ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ]]) ᱠᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱟᱥᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ: ** (᱑) ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ** (᱒) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ** (᱓) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ * [[Part-of-speech tagging|ᱯᱟᱨᱴ-ᱚᱯᱷ-ᱥᱯᱤᱪ ᱴᱮᱜᱤᱝ]]: ᱞᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ (᱒᱐᱑᱒){{sfn|Li|Graça|Taskar|2012}} ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱟᱨ [[Part-of-speech tagging#Use of hidden Markov models|ᱦᱤᱰᱮᱱ ᱢᱟᱨᱠᱳᱵᱷ ᱢᱳᱰᱮᱞ]] (hidden Markov models) ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ-ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ (resource-poor) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ POS-taggers ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|POS-tagging ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱳᱨᱥ ᱠᱳᱰ ᱟᱨ ᱚᱨᱡᱚ ᱫᱚ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ: https://code.google.com/p/wikily-supervised-pos-tagger}} * [[Sentiment analysis|ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱮᱱᱴ ᱮᱱᱟᱞᱤᱥᱤᱥ]] (ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ) ᱾{{sfn|Chesley|Vincent|Xu|Srihari|2006}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ (structured data) ᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ "[[Wikidata]]:Lexicographical data" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ "[[Lexeme|ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ]]" (Lexeme) ᱱᱮᱢᱥᱯᱮᱥ (namespace) ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱳᱰᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱑ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖,᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Wiktionary&oldid=1510363143|title=Wikidata:Wiktionary}}</ref> == ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == * [[Lingua Libre]] == ᱱᱳᱴᱥ == {{notelist|35em}} == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == === ᱥᱟᱭᱴᱮᱥᱚᱱ === {{reflist|30em}} === ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱠᱚ === {{refbegin}} * {{Cite journal |last1=Chesley |first1=Paula |last2=Vincent |first2=Bruce |last3=Xu |first3=Li |last4=Srihari |first4=Rohini K. |year=2006 |title=Using verbs and adjectives to automatically classify blog sentiment |url=http://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |journal=Training |volume=580 |pages=233–235 |access-date=May 9, 2013 |archive-date=February 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224224202/https://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |url-status=dead }} * {{Cite conference |last1=Hellmann |first1=Sebastian |last2=Brekle |first2=Jonas |last3=Auer |first3=Sören |year=2012 |title=Leveraging the Crowdsourcing of Lexical Resources for Bootstrapping a Linguistic Data Cloud |url=http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |location=Nara, Japan |book-title=Proc. Joint Int. Semantic Technology Conference (JIST) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308000237/http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Hellmann |first1=S. |title=The People's Web Meets NLP |last2=Auer |first2=S. |publisher=[[Springer-Verlag]] |year=2013 |isbn=978-3-642-35084-9 |editor-last=Gurevych |editor-first=Iryna |series=Theory and Applications of Natural Language Processing |pages=287–313 |chapter=Towards Web-Scale Collaborative Knowledge Extraction |editor2-last=Kim |editor2-first=Jungi |chapter-url=http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 27, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027012413/http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |url-status=live }} * {{wikicite |reference = {{Cite arXiv |eprint=1011.1368 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=Transformation of Wiktionary entry structure into tables and relations in a relational database schema |year=2010}} |ref = {{harvid|Krizhanovsky, Transformation|2010}} }} * {{wikicite |reference = {{Cite arXiv |eprint=1006.5040 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=The comparison of Wiktionary thesauri transformed into the machine-readable format |year=2010}} |ref = {{harvid|Krizhanovsky, Comparison|2010}} }} * {{Cite conference |last=Kurmas |first=Zachary |date=July 2010 |title=Zawilinski: a library for studying grammar in Wiktionary |url=http://portal.acm.org/citation.cfm?id=1832799 |conference=Proceedings of the 6th International Symposium on Wikis and Open Collaboration |location=Gdansk, Poland |access-date=July 29, 2011 }} * {{Cite conference |last1=Li |first1=Shen |last2=Graça |first2=Joao V. |last3=Taskar |first3=Ben |year=2012 |title=Wiki-ly supervised part-of-speech tagging |url=http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |location=Jeju Island, Korea |publisher=Association for Computational Linguistics |pages=1389–1398 |book-title=Proceedings of the 2012 Joint Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing and Computational Natural Language Learning |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=May 22, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522135201/http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |url-status=dead }} * {{Cite magazine |last=Lepore |first=Jill |author-link=Jill Lepore |date=November 6, 2006 |title=Noah's Ark |url=http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |magazine=The New Yorker |type=Abstract |access-date=April 21, 2007 |archive-date=July 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706132549/http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Lin |first1=Feiyu |last2=Krizhanovsky |first2=Andrew |year=2011 |title=Multilingual ontology matching based on Wiktionary data accessible via SPARQL endpoint |location=Voronezh, Russia |pages=19–26 |arxiv=1109.0732 |bibcode=2011arXiv1109.0732L |book-title=Proc. of the 13th Russian Conference on Digital Libraries RCDL'2011}} * {{Cite conference |last1=McFate |first1=Clifton J. |last2=Forbus |first2=Kenneth D. |year=2011 |title=NULEX: an open-license broad coverage lexicon |url=http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |location=Portland, Oregon, US |publisher=The Association for Computer Linguistics |pages=363–367 |isbn=978-1-932432-88-6 |book-title=The 49th Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies, Proceedings of the Conference |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032213/http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Medero |first1=Julie |last2=Ostendorf |first2=Mari |year=2009 |title=Analysis of vocabulary difficulty using wiktionary |url=http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |book-title=Proc. SLaTE Workshop. |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=April 24, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424171742/http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Proc. 11th International Conference on Intelligent Text Processing and Computational Linguistics, Iasi, Romania |last2=Gurevych |first2=I. |year=2010 |pages=38–49 |chapter=Worth its Weight in Gold or Yet Another Resource – A Comparative Study of Wiktionary, OpenThesaurus and GermaNet |access-date=May 10, 2013 |chapter-url=http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201182237/http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-date=December 1, 2017 |url-status=dead }} * {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Semi-Automatic Ontology Development: Processes and Resources |last2=Gurevych |first2=I. |date=2012 |publisher=IGI Global |isbn=978-1-4666-0188-8 |editor-last=Pazienza |editor-first=M. T. |pages=131–161 |chapter=OntoWiktionary – Constructing an Ontology from the Collaborative Online Dictionary Wiktionary |editor2-last=Stellato |editor2-first=A. |chapter-url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131009004135/http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-date=October 9, 2013 }} * {{Cite conference |last1=Otte |first1=Pim |last2=Tyers |first2=F. M. |year=2011 |editor-last=Forcada |editor-first=Mikel L. |editor2-last=Depraetere |editor2-first=Heidi |editor3-last=Vandeghinste |editor3-first=Vincent |title=Rapid rule-based machine translation between Dutch and Afrikaans |url=http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |location=Leuven, Belgium |pages=153–160 |book-title=16th Annual Conference of the European Association of Machine Translation, EAMT11 |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=February 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225012809/http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |url-status=dead }} * {{Cite journal |last1=Sascha |first1=Wolfer |last2=Müller-Spitzer |first2=Carolin |title=How Many People Constitute a Crowd and What Do They Do? Quantitative Analyses of Revisions in the English and German Wiktionary Editions |url=https://www.proquest.com/docview/1859872658 |year=2016 |journal=Lexikos |volume=26 |pages=347–371 |issn=1684-4904 |oclc=7211535994 |id={{ProQuest|1859872658 }} |access-date=August 27, 2021 |archive-date=May 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509223842/https://www.proquest.com/docview/1859872658 |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Schlippe |first1=Tim |last2=Ochs |first2=Sebastian |last3=Schultz |first3=Tanja |author-link3=Tanja Schultz |year=2012 |title=Grapheme-to-phoneme model generation for Indo-European languages |url=http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |location=Kyoto, Japan |pages=4801–4804 |book-title=Acoustics, Speech and Signal Processing (ICASSP) |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006052459/http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |url-status=dead }} * {{Cite journal |vauthors=Smirnov A, Levashova T, Karpov A, Kipyatkova I, Ronzhin A, Krizhanovsky A, Krizhanovsky N |date=2012 |title=Analysis of the quotation corpus of the Russian Wiktionary |journal=Research in Computing Science |volume=56 |pages=101–112 |arxiv=2002.00734 |citeseerx=10.1.1.694.9627 |doi=10.13053/rcs-56-1-11 |doi-broken-date=July 12, 2025 |ref={{harvid|Smirnov et al.|2012}} |s2cid=10726045}} * {{Cite conference |last1=Zesch |first1=Torsten |last2=Müller |first2=Christof |last3=Gurevych |first3=Iryna |year=2008 |title=Extracting Lexical Semantic Knowledge from Wikipedia and Wiktionary |url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |location=Marrakech, Morocco |book-title=Proceedings of the Conference on Language Resources and Evaluation (LREC) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032436/https://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |url-status=live }} * {{Cite magazine |date=April 6, 2005 |title=Wiktionary |url=https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |department=Top 101 Web Sites |magazine=PC Magazine |publisher=Ziff Davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20051221053113/https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |archive-date=December 21, 2005 |access-date=December 16, 2005 |ref={{harvid|PC Mag|2005}} }} {{refend}} ==External links== {{Wiktionary|2=Wiktionary}} * {{Official website}} * [[Wikipedia:List of Wiktionaries]] * [[m:Wiktionary/Table|List of all Wiktionary editions]] * {{F-Droid|org.wiktionary}} * [//en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Multilingual_statistics Wiktionary's multilingual statistics] * [[meta:List of Wiktionaries|Wikimedia's page on Wiktionary]] (including list of all existing Wiktionaries) * [[meta:Category:Wiktionary|Pages about Wiktionary in Meta]]. {{Wikimedia Foundation}} {{Dictionaries of Santali}} [[Category:Internet properties established in 2002]] [[Category:MediaWiki websites]] [[Category:Multilingual websites]] [[Category:Online dictionaries]] [[Category:Wikimedia projects]] [[Category:Jimmy Wales]] [[Category:Larry Sanger]] mjzygwpyt0cumrutwf8dmg1v7gmvrd1 190558 190557 2026-04-15T09:58:38Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 /* External links */ 190558 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ}} {{Infobox website | name = ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ | logo = WiktionaryEn.svg | logo_alt = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ | logo_caption = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ | logo_size = 125px | screenshot = English Wiktionary 2024.png | caption = ᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱥᱟᱦᱴᱟ | collapsible = yes | url = {{URL|wiktionary.org}} | commercial = ᱵᱟᱝ | type = [[Dictionary|ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] | language = [[Multilingual|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ]] ({{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ)<ref name="Wikimedia-2" /> | registration = ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱤᱪᱷᱟᱹ | owner = [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] | author = {{ubl|[[Jimmy Wales|ᱡᱤᱢᱤ ᱣᱮᱞᱥ]]|[[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱜᱟᱶᱛᱟ}} | launch_date = {{Start date and age|2002|12|12}} | current_status = ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ }} '''ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ''' (Wiktionary) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ, [[World Wide Web|ᱣᱮᱵᱽ]]-ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱟᱨ [[Constructed language|ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[free content|ᱨᱟᱲᱟ ᱦᱮᱛᱮᱛ]] ᱟᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Dictionary|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱛᱮᱭᱟᱨ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[word|ᱟᱹᱲᱟᱹ]], [[phrase|ᱟᱹᱭᱟᱹᱛ]], [[proverb|ᱢᱮᱱᱠᱟᱛᱷᱟ]], [[linguistic reconstruction|ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱨᱮ [[definition|ᱢᱮᱱᱮᱛ]], ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[image|ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]], [[pronunciation|ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱨᱟ]], [[etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]], [[inflection|ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ]], ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱱ, [[quotation|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ]], ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ [[translation|ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱳᱞᱮᱱᱴᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ [[collaborative editing|ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]] ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wikt:Wiktionary|ᱧᱩᱛᱩᱢ]] ᱫᱚ ''[[wikt:wiki|ᱣᱤᱠᱤ]]'' (wiki) ᱟᱨ ''[[wikt:dictionary|ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ]]'' (dictionary) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚᱛᱮ ᱟᱨ [[Basic English|ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ [[Wikipedia|ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱸ [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭᱭᱟᱱ" (Wiktionarians) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wiki software|ᱣᱤᱠᱤ ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ]], [[MediaWiki|ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ]], ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱛᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ [[Thesaurus|ᱛᱷᱮᱥᱟᱨᱚᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ == ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ-ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ [[Larry Sanger|ᱞᱮᱨᱤ ᱥᱮᱱᱡᱟᱨ]] ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱰᱮᱱᱤᱭᱮᱞ ᱮᱞᱥᱴᱚᱱ ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱛᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Wikipedia mailing list archive discussion announcing the opening of the Wiktionary project |date=December 12, 2002 |url=http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2002-December/008311.html |access-date=May 3, 2011}}</ref> ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ, [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Polish language|ᱯᱳᱞᱤᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱝ-ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑ ᱢᱮ ᱒᱐᱐᱔ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱳᱢᱮᱱ (wiktionary.wikipedia.org) ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱰᱳᱢᱮᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾{{efn|ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ URL ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ {{URL|http://www.wiktionary.org/}}}} ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱓ ᱠᱳᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱥᱟᱛᱟᱢ (ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.wiktionary.org/|title=Wiktionary|website=www.wiktionary.org|access-date=October 28, 2021}}</ref> ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱗᱕ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ (᱔᱗ ᱞᱟᱠᱷ) ᱟᱨ [[Malagasy language|ᱢᱟᱞᱟᱜᱟᱥᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ (᱓᱕ ᱞᱟᱠᱷ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱑ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ [[File:Wiktionary growth.png|thumb|left|250px|ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bot) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ ᱨᱮ "growth spurts" (ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (᱒᱐᱐᱙ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ)]] ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱚᱫᱚ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bots) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱥᱮ (ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱫᱷᱟᱣ) ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱭ-ᱥᱟᱭ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱟᱡ ᱛᱮ (automatically) ᱟᱹᱜᱩᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱜᱮ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱑,᱖᱓,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|1=ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Special%3AListUsers&username=&group=bot&limit=60 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ] ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱵᱳᱴ ᱥᱴᱮᱴᱟᱥ" (bot status) ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾}}<ref>[http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheDaveBot&dbname=enwiktionary_p TheDaveBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheCheatBot&dbname=enwiktionary_p TheCheatBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=Websterbot&dbname=enwiktionary_p Websterbot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=PastBot&dbname=enwiktionary_p PastBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=NanshuBot&dbname=enwiktionary_p NanshuBot]</ref> ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱳᱴ, "[[wikt:User:ThirdPersBot|ThirdPersBot]]", ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱛᱮᱥᱟᱨ-ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ (third-person) [[Grammatical conjugation|ᱠᱟᱱᱡᱩᱜᱮᱥᱚᱱ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱹᱭᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ; ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "[[wikt:smoulders|smoulders]]" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ "[[wikt:smoulder|smoulder]]" ᱨᱮᱱᱟᱜ "third-person singular simple present form" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱙,᱙᱖,᱔᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱔,᱗᱘,᱐᱖᱘ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ "form of" (ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ''[[Webster's Dictionary#Webster's Third New International Dictionary (1961)|Merriam-Webster's Third New International Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱔,᱗᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ; ''[[Oxford English Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱖,᱑᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱮᱰᱣᱟᱨᱰ (headwords) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱫᱚ [[Middle English|ᱛᱟᱞᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱓᱔,᱒᱓᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱞᱳᱥ (gloss) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱛᱮ [[wikt:Wiktionary:Statistics#Detail|ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ]] (statistics) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱳᱴ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱵᱷᱚᱨᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Vietnamese language|ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ 'ᱯᱷᱨᱤ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ' (FVDP) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱ (imported) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱜᱮ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱸ [[Han unification|Unihan]] ᱰᱮᱴᱟᱵᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ [[CJK characters|ᱥᱤ.ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱪᱤᱠᱤ]] ᱠᱚᱭ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱲᱟ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Dictionnaire de l'Académie française]]'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ) ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱠᱚᱯᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ [[Russian language|ᱨᱩᱥᱤ]] ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ "[[:ru:wikt:Участник:LXbot|LXbot]]" ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ [[German language|ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱘᱐,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (boilerplate) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=LXbot&dbname=ruwiktionary_p|title=LXbot}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱗,᱙᱑,᱘᱗᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ [[Gloss (annotation)|ᱜᱞᱳᱥ]] ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱮ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱩᱴ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱙᱙,᱒᱘,᱐᱕᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Wiktionary:Statistics&oldid=66261764|title=Wiktionary:Statistics|date=March 29, 2022}}</ref> === ᱞᱳᱜᱳ === {{Only primary sources|section |date=February 2024}} ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ "Wiktionary" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[MediaWiki]] ᱰᱮᱵᱽᱞᱚᱯᱟᱨ ᱵᱽᱨᱩᱠ ᱵᱷᱤᱵᱽᱵᱚᱨ (Brooke Vibber) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>"[[wikt:Wiktionary talk:Wiktionary Logo|Wiktionary talk:Wiktionary Logo]]", English Wiktionary, Wikimedia Foundation.</ref> ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ (textual) ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱢᱮᱴᱟ-ᱣᱤᱠᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱱ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo|"[[m:Wiktionary/logo|Wiktionary/logo]]", Meta-Wiki, [[Wikimedia Foundation]].}} ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱫᱚ "[[wikt:User:Smurrayinchester|Smurrayinchester]]" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱭᱤᱞᱥ (tiles) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱓x᱓ ᱜᱽᱨᱤᱰ (grid) ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱟᱥᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱮᱨ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱜᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo}} ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟᱣ "AAEngelman" ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱷᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱛᱷᱩᱠᱟᱹᱢ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>"[[m:Wiktionary/logo/refresh/voting|Wiktionary/logo/refresh/voting]]", Meta-Wiki, Wikimedia Foundation.</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱕᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ "Smurrayinchester" ᱟᱜ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ (localized) ᱵᱷᱟᱨᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|[[mailarchive:translators-l/2012-December/002193.html|[Translators-l] 56 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ]]}} ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>[[phab:T139255]]</ref> ᱔ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱑᱓᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑% ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱓᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (᱓᱖%) ᱫᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱯᱮᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤ (᱓%) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ "AAEngelman" ᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[[m:Wiktionary/logo#Logo use statistics]].</ref> == ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ (Multi-lingual) == {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱪᱟᱹᱞᱩ (active) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ {{NUMBEROF|closed|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Wikimedia-2">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Sitematrix|API:Sitematrix]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/meta.tab|Data:Wikipedia statistics/meta.tab]]</ref> ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalclosed.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wikimedia">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Siteinfo|API:Siteinfo]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/data.tab|Data:Wikipedia statistics/data.tab]]</ref> ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|users|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|activeusers|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="Wikimedia" /> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: right;" |+ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱞᱟᱦᱟᱱ ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚ<ref name="Wikimedia" /> |- ! scope="col" | {{abbr|ᱮᱞ|number}} ! scope="col" | ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ! scope="col" | ᱣᱤᱠᱤ ! scope="col" | ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱟᱛᱟᱢ ! scope="col" | ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱦᱴᱟ ! scope="col" | ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱚ ! scope="col" | ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱨᱮᱫ ᱠᱚ {{for nowiki||<nowiki> |- ! scope="row" | {{{i}}} ! scope="row" | {{Mw lang|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}}} | [[:wikt:{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}:|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}]] | {{NUMBEROF|articles|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|pages|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|edits|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|admins|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|users|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|activeusers|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|files|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}</nowiki>|count=10 }} |} ᱜᱩᱴ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱧᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ (Wikimedia Statistics) ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: <ref>{{Cite web |title=Wiktionary Statistics |url=http://meta.wikimedia.org/wiki/wiktionary#Statistics |access-date=11 September 2020 |website=[[WP:Meta|Meta.Wikimedia.org]]}}</ref> == ᱥᱟᱢᱟᱞᱳᱪᱚᱱᱟ (Critical reception) == ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱟᱢᱞᱳᱪᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟ-ᱢᱤᱥᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, [[Jill Lepore|ᱡᱤᱞ ᱞᱮᱯᱳᱨ]] ᱫᱚ ''[[The New Yorker]]'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ "Noah's Ark" ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ,{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Lepore|2006}}}} <blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱮᱰᱤᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱟᱯᱷ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ 'ᱟᱢ ᱟᱢᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮ!' (Be your own lexicographer!) ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱯᱟᱞᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ (experts) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ? ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱟᱵᱚ ᱱᱤᱡᱮ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱵᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱩᱱᱨᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱯᱩᱭᱥᱟᱹ ᱵᱚᱱ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪᱟ? ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ [[Republican Party (United States)|ᱨᱤᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ]] ᱥᱮ [[Democratic Party (United States)|ᱰᱮᱢᱳᱠᱨᱮᱴᱤᱠ]] ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱵᱟᱹᱞᱠᱤ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Maoism|ᱢᱟᱣᱳᱭᱤᱥᱴ]] ᱞᱮᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱯᱤᱨᱟᱭᱤᱴ-ᱪᱟᱵᱟ ᱟᱠᱟᱱ (copyright-expired) ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱚᱛᱷᱚ ᱠᱚᱭ ᱠᱩᱢᱵᱽᱲᱩᱭᱟ ᱾"</blockquote> [[Keir Graff|ᱠᱤᱭᱟᱨ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]] ᱫᱚ ''[[Booklist]]'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ (review) ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱠᱚᱢ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: <blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ? ᱱᱤᱥᱪᱚᱭ ᱜᱮ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱜᱮ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱮᱧᱟᱜ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱨ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱣᱮᱵᱽ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ ᱾"</blockquote> ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ''[[The Telegraph (Nashua)|ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱩᱣᱟ ᱴᱮᱞᱤᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]]'' ᱨᱮ ᱰᱮᱵᱷᱤᱰ ᱵᱽᱨᱩᱠᱥ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ "wild and woolly" ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>David Brooks, "Online, interactive encyclopedia not just for geeks anymore, because everyone seems to need it now, more than ever!" ''The Nashua Telegraph'' (August 4, 2004)</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱞᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮᱭᱟ ᱾{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱨᱮ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: {{Cite news |last=Adapted from an article by Naomi DeTullio |date=2006 |title=Wikis for Librarians |page=15 |work=NETLS News #142 |url=http://www.netls.org/NewContent/NewsAndPictures/NEWSLETTERS/NEWS2006/142final.pdf}} }} ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ (inflections) ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱚᱱᱚᱲ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ (᱔,᱗᱔᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱑᱓᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱮ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ) ᱾{{sfn|Kurmas|2010}} ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ([[Academy|academia]]) ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Harvnb|Sascha|Müller-Spitzer|2016|page=348}}</ref> == ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ == ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ [[semi-structured data|ᱱᱟᱥᱮ-ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ]] (semi-structured data) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Meyer|Gurevych|2012|p=140}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ (lexicographic) ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ [[Machine-readable data|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱨᱩᱯ]] (machine-readable format) ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[natural language processing|ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] (NLP) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008|p=4|loc=Figure 1}}{{sfn|Meyer|Gurevych|2010|p=40}}{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010|p=1}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ [[data mining|ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱟᱭᱱᱤᱝ]] (data mining) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱸᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Auer|2013|p=302|loc=p. 16 in PDF}} * (᱑) ᱰᱮᱴᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (schemata) ᱨᱮ ᱡᱟᱣ ᱜᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ * (᱒) ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟ (heterogeneity){{efn|ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ: [[wikt:Wiktionary:Entry layout explained|ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] ᱟᱨ [[wikt:ru:Викисловарь:Правила оформления статей|ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱛᱩᱞᱟᱹ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ᱾}} ᱟᱨ * (᱓) ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ-ᱛᱟᱞᱢᱟ (human-centric) ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱾ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[Parsing|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] (parsers) ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=3|loc=Table 1}} * **DBpedia Wiktionary:**<ref>{{Cite web|url=http://dbpedia.org/Wiktionary|title=DBpedia Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[DBpedia]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱵᱽ-ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ; ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, [[Part of speech|ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ]], ᱢᱮᱱᱮᱛ, [[Semantic relationship|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ]] ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱩᱰᱩᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (page schema) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ,{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|pp=8–9}} [[regular expression|ᱨᱮᱜᱩᱞᱟᱨ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥᱚᱱ]] (regular expressions){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=10}} ᱟᱨ [[finite state transducer|ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱭᱤᱴ ᱥᱴᱮᱴ ᱴᱨᱟᱱᱥᱰᱩᱥᱚᱨ]] (finite state transducer){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=11}} ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ * **JWKTL (Java Wiktionary Library):**<ref>{{Cite web|url=https://dkpro.github.io/dkpro-jwktl/|title=Welcome|website=DKPro JWKTL}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[Java (programming language)|Java]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ API ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱟᱢᱯᱥ (dumps) ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ, ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ, ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ JWKTL ᱫᱚ [[Apache License|ᱟᱯᱟᱪᱤ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ * **wikokit:**<ref>{{Cite web|url=https://github.com/componavt/wikokit|title=Wikokit – Machine-readable Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[parser|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ,{{sfn|Smirnov et al.|2012}}{{efn|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Smirnov et al.|2012}}}} ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ{{sfn|Krizhanovsky, Comparison|2010}} ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[Open source|ᱨᱟᱲᱟ-ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ]] (open-source) ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ * [[Etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (Etymological) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱫᱚ 'ᱮᱴᱤᱢᱳᱞᱳᱡᱤᱠᱟᱞ ᱣᱚᱨᱰᱱᱮᱴ' (Etymological WordNet) ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥ (parse) ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://gerard.demelo.org/berkeley/|title=Gerard de Melo's Research at ICSI, Berkeley}}</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * [[Dutch language|ᱰᱟᱪ]] ᱟᱨ [[Afrikaans|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ [[Rule-based machine translation|ᱱᱤᱭᱚᱢ-ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱤᱥᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]]; ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Apertium]] ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, ᱰᱟᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Otte|Tyers|2011}} * NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ (parser) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[machine-readable dictionary|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, [[WordNet]], ᱟᱨ [[VerbNet]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱟᱲᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚᱭ ᱡᱚᱲᱟᱣᱟ ᱾{{sfn|McFate|Forbus|2011}} NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱣᱟ (verbs) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ (tense), ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱜᱚᱴᱟᱱ (plural form) ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱠᱚ [[Web scraping|ᱥᱠᱨᱮᱯ]] (scrape) ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱰᱩᱠᱟ ᱾ * [[Speech recognition|ᱨᱚᱲ ᱩᱨᱩᱢ]] (Speech recognition) ᱟᱨ [[Speech synthesis|ᱨᱚᱲ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (synthesis), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012}} ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ([[Czech language|ᱪᱮᱠ]], ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, [[Spanish language|ᱥᱯᱮᱱᱤᱥ]], ᱯᱳᱞᱤᱥ, ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ) ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ-ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱡᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ [[International Phonetic Alphabet|ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱳᱱᱮᱴᱤᱠ ᱟᱞᱯᱷᱟᱵᱮᱴ]] (IPA) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{efn|ᱡᱩᱫᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ IPA ᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012|p=4802}}}} * [[Ontology engineering|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱤᱧᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ]]{{sfn|Meyer|Gurevych|2012}} ᱟᱨ [[semantic network|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾<ref>ConceptNet 5</ref> * [[Ontology alignment|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱢᱮᱪᱤᱝ]] (Ontology matching) ᱾{{sfn|Lin|Krizhanovsky|2011}} * [[Text simplification|ᱚᱱᱚᱞ ᱥᱚᱦᱚᱡᱽ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱾ ᱢᱮᱰᱮᱨᱳ ᱟᱨ [[Mari Ostendorf|ᱳᱥᱴᱮᱱᱰᱳᱨᱯᱷ]]{{sfn|Medero|Ostendorf|2009}} ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱸᱴ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ ([[Readability|ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ]]) ᱠᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱟᱥᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ: ** (᱑) ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ** (᱒) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ** (᱓) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ * [[Part-of-speech tagging|ᱯᱟᱨᱴ-ᱚᱯᱷ-ᱥᱯᱤᱪ ᱴᱮᱜᱤᱝ]]: ᱞᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ (᱒᱐᱑᱒){{sfn|Li|Graça|Taskar|2012}} ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱟᱨ [[Part-of-speech tagging#Use of hidden Markov models|ᱦᱤᱰᱮᱱ ᱢᱟᱨᱠᱳᱵᱷ ᱢᱳᱰᱮᱞ]] (hidden Markov models) ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ-ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ (resource-poor) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ POS-taggers ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|POS-tagging ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱳᱨᱥ ᱠᱳᱰ ᱟᱨ ᱚᱨᱡᱚ ᱫᱚ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ: https://code.google.com/p/wikily-supervised-pos-tagger}} * [[Sentiment analysis|ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱮᱱᱴ ᱮᱱᱟᱞᱤᱥᱤᱥ]] (ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ) ᱾{{sfn|Chesley|Vincent|Xu|Srihari|2006}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ (structured data) ᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ "[[Wikidata]]:Lexicographical data" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ "[[Lexeme|ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ]]" (Lexeme) ᱱᱮᱢᱥᱯᱮᱥ (namespace) ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱳᱰᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱑ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖,᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Wiktionary&oldid=1510363143|title=Wikidata:Wiktionary}}</ref> == ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == * [[Lingua Libre]] == ᱱᱳᱴᱥ == {{notelist|35em}} == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == === ᱥᱟᱭᱴᱮᱥᱚᱱ === {{reflist|30em}} === ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱠᱚ === {{refbegin}} * {{Cite journal |last1=Chesley |first1=Paula |last2=Vincent |first2=Bruce |last3=Xu |first3=Li |last4=Srihari |first4=Rohini K. |year=2006 |title=Using verbs and adjectives to automatically classify blog sentiment |url=http://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |journal=Training |volume=580 |pages=233–235 |access-date=May 9, 2013 |archive-date=February 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224224202/https://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |url-status=dead }} * {{Cite conference |last1=Hellmann |first1=Sebastian |last2=Brekle |first2=Jonas |last3=Auer |first3=Sören |year=2012 |title=Leveraging the Crowdsourcing of Lexical Resources for Bootstrapping a Linguistic Data Cloud |url=http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |location=Nara, Japan |book-title=Proc. Joint Int. Semantic Technology Conference (JIST) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308000237/http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Hellmann |first1=S. |title=The People's Web Meets NLP |last2=Auer |first2=S. |publisher=[[Springer-Verlag]] |year=2013 |isbn=978-3-642-35084-9 |editor-last=Gurevych |editor-first=Iryna |series=Theory and Applications of Natural Language Processing |pages=287–313 |chapter=Towards Web-Scale Collaborative Knowledge Extraction |editor2-last=Kim |editor2-first=Jungi |chapter-url=http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 27, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027012413/http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |url-status=live }} * {{wikicite |reference = {{Cite arXiv |eprint=1011.1368 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=Transformation of Wiktionary entry structure into tables and relations in a relational database schema |year=2010}} |ref = {{harvid|Krizhanovsky, Transformation|2010}} }} * {{wikicite |reference = {{Cite arXiv |eprint=1006.5040 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=The comparison of Wiktionary thesauri transformed into the machine-readable format |year=2010}} |ref = {{harvid|Krizhanovsky, Comparison|2010}} }} * {{Cite conference |last=Kurmas |first=Zachary |date=July 2010 |title=Zawilinski: a library for studying grammar in Wiktionary |url=http://portal.acm.org/citation.cfm?id=1832799 |conference=Proceedings of the 6th International Symposium on Wikis and Open Collaboration |location=Gdansk, Poland |access-date=July 29, 2011 }} * {{Cite conference |last1=Li |first1=Shen |last2=Graça |first2=Joao V. |last3=Taskar |first3=Ben |year=2012 |title=Wiki-ly supervised part-of-speech tagging |url=http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |location=Jeju Island, Korea |publisher=Association for Computational Linguistics |pages=1389–1398 |book-title=Proceedings of the 2012 Joint Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing and Computational Natural Language Learning |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=May 22, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522135201/http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |url-status=dead }} * {{Cite magazine |last=Lepore |first=Jill |author-link=Jill Lepore |date=November 6, 2006 |title=Noah's Ark |url=http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |magazine=The New Yorker |type=Abstract |access-date=April 21, 2007 |archive-date=July 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706132549/http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Lin |first1=Feiyu |last2=Krizhanovsky |first2=Andrew |year=2011 |title=Multilingual ontology matching based on Wiktionary data accessible via SPARQL endpoint |location=Voronezh, Russia |pages=19–26 |arxiv=1109.0732 |bibcode=2011arXiv1109.0732L |book-title=Proc. of the 13th Russian Conference on Digital Libraries RCDL'2011}} * {{Cite conference |last1=McFate |first1=Clifton J. |last2=Forbus |first2=Kenneth D. |year=2011 |title=NULEX: an open-license broad coverage lexicon |url=http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |location=Portland, Oregon, US |publisher=The Association for Computer Linguistics |pages=363–367 |isbn=978-1-932432-88-6 |book-title=The 49th Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies, Proceedings of the Conference |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032213/http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Medero |first1=Julie |last2=Ostendorf |first2=Mari |year=2009 |title=Analysis of vocabulary difficulty using wiktionary |url=http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |book-title=Proc. SLaTE Workshop. |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=April 24, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424171742/http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Proc. 11th International Conference on Intelligent Text Processing and Computational Linguistics, Iasi, Romania |last2=Gurevych |first2=I. |year=2010 |pages=38–49 |chapter=Worth its Weight in Gold or Yet Another Resource – A Comparative Study of Wiktionary, OpenThesaurus and GermaNet |access-date=May 10, 2013 |chapter-url=http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201182237/http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-date=December 1, 2017 |url-status=dead }} * {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Semi-Automatic Ontology Development: Processes and Resources |last2=Gurevych |first2=I. |date=2012 |publisher=IGI Global |isbn=978-1-4666-0188-8 |editor-last=Pazienza |editor-first=M. T. |pages=131–161 |chapter=OntoWiktionary – Constructing an Ontology from the Collaborative Online Dictionary Wiktionary |editor2-last=Stellato |editor2-first=A. |chapter-url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131009004135/http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-date=October 9, 2013 }} * {{Cite conference |last1=Otte |first1=Pim |last2=Tyers |first2=F. M. |year=2011 |editor-last=Forcada |editor-first=Mikel L. |editor2-last=Depraetere |editor2-first=Heidi |editor3-last=Vandeghinste |editor3-first=Vincent |title=Rapid rule-based machine translation between Dutch and Afrikaans |url=http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |location=Leuven, Belgium |pages=153–160 |book-title=16th Annual Conference of the European Association of Machine Translation, EAMT11 |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=February 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225012809/http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |url-status=dead }} * {{Cite journal |last1=Sascha |first1=Wolfer |last2=Müller-Spitzer |first2=Carolin |title=How Many People Constitute a Crowd and What Do They Do? Quantitative Analyses of Revisions in the English and German Wiktionary Editions |url=https://www.proquest.com/docview/1859872658 |year=2016 |journal=Lexikos |volume=26 |pages=347–371 |issn=1684-4904 |oclc=7211535994 |id={{ProQuest|1859872658 }} |access-date=August 27, 2021 |archive-date=May 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509223842/https://www.proquest.com/docview/1859872658 |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Schlippe |first1=Tim |last2=Ochs |first2=Sebastian |last3=Schultz |first3=Tanja |author-link3=Tanja Schultz |year=2012 |title=Grapheme-to-phoneme model generation for Indo-European languages |url=http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |location=Kyoto, Japan |pages=4801–4804 |book-title=Acoustics, Speech and Signal Processing (ICASSP) |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006052459/http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |url-status=dead }} * {{Cite journal |vauthors=Smirnov A, Levashova T, Karpov A, Kipyatkova I, Ronzhin A, Krizhanovsky A, Krizhanovsky N |date=2012 |title=Analysis of the quotation corpus of the Russian Wiktionary |journal=Research in Computing Science |volume=56 |pages=101–112 |arxiv=2002.00734 |citeseerx=10.1.1.694.9627 |doi=10.13053/rcs-56-1-11 |doi-broken-date=July 12, 2025 |ref={{harvid|Smirnov et al.|2012}} |s2cid=10726045}} * {{Cite conference |last1=Zesch |first1=Torsten |last2=Müller |first2=Christof |last3=Gurevych |first3=Iryna |year=2008 |title=Extracting Lexical Semantic Knowledge from Wikipedia and Wiktionary |url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |location=Marrakech, Morocco |book-title=Proceedings of the Conference on Language Resources and Evaluation (LREC) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032436/https://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |url-status=live }} * {{Cite magazine |date=April 6, 2005 |title=Wiktionary |url=https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |department=Top 101 Web Sites |magazine=PC Magazine |publisher=Ziff Davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20051221053113/https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |archive-date=December 21, 2005 |access-date=December 16, 2005 |ref={{harvid|PC Mag|2005}} }} {{refend}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲᱠᱚ== {{Wiktionary|2=Wiktionary}} *[[:en:List_of_Wiktionaries|Wikipedia:List of Wiktionaries]] * [[m:Wiktionary/Table|List of all Wiktionary editions]] * {{F-Droid|org.wiktionary}} * [//en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Multilingual_statistics Wiktionary's multilingual statistics] * [[meta:List of Wiktionaries|Wikimedia's page on Wiktionary]] (including list of all existing Wiktionaries) * [[meta:Category:Wiktionary|Pages about Wiktionary in Meta]]. {{Wikimedia Foundation}} {{Dictionaries of Santali}} [[Category:Internet properties established in 2002]] [[Category:MediaWiki websites]] [[Category:Multilingual websites]] [[Category:Online dictionaries]] [[Category:Wikimedia projects]] [[Category:Jimmy Wales]] [[Category:Larry Sanger]] om7yqyr1ajnxqovmpmaxqhhhdz9qacc 190569 190558 2026-04-15T11:55:21Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 /* ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ */ 190569 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ}} {{Infobox website | name = ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ | logo = WiktionaryEn.svg | logo_alt = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ | logo_caption = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ | logo_size = 125px | screenshot = English Wiktionary 2024.png | caption = ᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱥᱟᱦᱴᱟ | collapsible = yes | url = {{URL|wiktionary.org}} | commercial = ᱵᱟᱝ | type = [[Dictionary|ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] | language = [[Multilingual|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ]] ({{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ)<ref name="Wikimedia-2" /> | registration = ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱤᱪᱷᱟᱹ | owner = [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] | author = {{ubl|[[Jimmy Wales|ᱡᱤᱢᱤ ᱣᱮᱞᱥ]]|[[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱜᱟᱶᱛᱟ}} | launch_date = {{Start date and age|2002|12|12}} | current_status = ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ }} '''ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ''' (Wiktionary) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ, [[World Wide Web|ᱣᱮᱵᱽ]]-ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱟᱨ [[Constructed language|ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[free content|ᱨᱟᱲᱟ ᱦᱮᱛᱮᱛ]] ᱟᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Dictionary|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱛᱮᱭᱟᱨ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[word|ᱟᱹᱲᱟᱹ]], [[phrase|ᱟᱹᱭᱟᱹᱛ]], [[proverb|ᱢᱮᱱᱠᱟᱛᱷᱟ]], [[linguistic reconstruction|ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱨᱮ [[definition|ᱢᱮᱱᱮᱛ]], ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[image|ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]], [[pronunciation|ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱨᱟ]], [[etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]], [[inflection|ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ]], ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱱ, [[quotation|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ]], ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ [[translation|ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱳᱞᱮᱱᱴᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ [[collaborative editing|ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]] ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wikt:Wiktionary|ᱧᱩᱛᱩᱢ]] ᱫᱚ ''[[wikt:wiki|ᱣᱤᱠᱤ]]'' (wiki) ᱟᱨ ''[[wikt:dictionary|ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ]]'' (dictionary) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚᱛᱮ ᱟᱨ [[Basic English|ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ [[Wikipedia|ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱸ [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭᱭᱟᱱ" (Wiktionarians) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wiki software|ᱣᱤᱠᱤ ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ]], [[MediaWiki|ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ]], ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱛᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ [[Thesaurus|ᱛᱷᱮᱥᱟᱨᱚᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ == ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ-ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ [[Larry Sanger|ᱞᱮᱨᱤ ᱥᱮᱱᱡᱟᱨ]] ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱰᱮᱱᱤᱭᱮᱞ ᱮᱞᱥᱴᱚᱱ ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱛᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Wikipedia mailing list archive discussion announcing the opening of the Wiktionary project |date=December 12, 2002 |url=http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2002-December/008311.html |access-date=May 3, 2011}}</ref> ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ, [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Polish language|ᱯᱳᱞᱤᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱝ-ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑ ᱢᱮ ᱒᱐᱐᱔ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱳᱢᱮᱱ (wiktionary.wikipedia.org) ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱰᱳᱢᱮᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾{{efn|ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ URL ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ {{URL|http://www.wiktionary.org/}}}} ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱓ ᱠᱳᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱥᱟᱛᱟᱢ (ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.wiktionary.org/|title=Wiktionary|website=www.wiktionary.org|access-date=October 28, 2021}}</ref> ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱗᱕ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ (᱔᱗ ᱞᱟᱠᱷ) ᱟᱨ [[Malagasy language|ᱢᱟᱞᱟᱜᱟᱥᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ (᱓᱕ ᱞᱟᱠᱷ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱑ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ [[File:Wiktionary growth.png|thumb|left|250px|ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bot) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ ᱨᱮ "growth spurts" (ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (᱒᱐᱐᱙ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ)]] ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱚᱫᱚ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bots) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱥᱮ (ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱫᱷᱟᱣ) ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱭ-ᱥᱟᱭ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱟᱡ ᱛᱮ (automatically) ᱟᱹᱜᱩᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱜᱮ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱑,᱖᱓,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|1=ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Special%3AListUsers&username=&group=bot&limit=60 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ] ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱵᱳᱴ ᱥᱴᱮᱴᱟᱥ" (bot status) ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾}}<ref>[http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheDaveBot&dbname=enwiktionary_p TheDaveBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheCheatBot&dbname=enwiktionary_p TheCheatBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=Websterbot&dbname=enwiktionary_p Websterbot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=PastBot&dbname=enwiktionary_p PastBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=NanshuBot&dbname=enwiktionary_p NanshuBot]</ref> ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱳᱴ, "[[wikt:User:ThirdPersBot|ThirdPersBot]]", ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱛᱮᱥᱟᱨ-ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ (third-person) [[Grammatical conjugation|ᱠᱟᱱᱡᱩᱜᱮᱥᱚᱱ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱹᱭᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ; ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "[[wikt:smoulders|smoulders]]" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ "[[wikt:smoulder|smoulder]]" ᱨᱮᱱᱟᱜ "third-person singular simple present form" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱙,᱙᱖,᱔᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱔,᱗᱘,᱐᱖᱘ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ "form of" (ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ''[[Webster's Dictionary#Webster's Third New International Dictionary (1961)|Merriam-Webster's Third New International Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱔,᱗᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ; ''[[Oxford English Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱖,᱑᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱮᱰᱣᱟᱨᱰ (headwords) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱫᱚ [[Middle English|ᱛᱟᱞᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱓᱔,᱒᱓᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱞᱳᱥ (gloss) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱛᱮ [[wikt:Wiktionary:Statistics#Detail|ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ]] (statistics) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱳᱴ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱵᱷᱚᱨᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Vietnamese language|ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ 'ᱯᱷᱨᱤ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ' (FVDP) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱ (imported) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱜᱮ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱸ [[Han unification|Unihan]] ᱰᱮᱴᱟᱵᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ [[CJK characters|ᱥᱤ.ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱪᱤᱠᱤ]] ᱠᱚᱭ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱲᱟ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Dictionnaire de l'Académie française]]'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ) ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱠᱚᱯᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ [[Russian language|ᱨᱩᱥᱤ]] ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ "[[:ru:wikt:Участник:LXbot|LXbot]]" ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ [[German language|ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱘᱐,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (boilerplate) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=LXbot&dbname=ruwiktionary_p|title=LXbot}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱗,᱙᱑,᱘᱗᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ [[Gloss (annotation)|ᱜᱞᱳᱥ]] ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱮ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱩᱴ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱙᱙,᱒᱘,᱐᱕᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Wiktionary:Statistics&oldid=66261764|title=Wiktionary:Statistics|date=March 29, 2022}}</ref> === ᱞᱳᱜᱳ === {{Only primary sources|section |date=February 2024}} ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ "Wiktionary" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[MediaWiki]] ᱰᱮᱵᱽᱞᱚᱯᱟᱨ ᱵᱽᱨᱩᱠ ᱵᱷᱤᱵᱽᱵᱚᱨ (Brooke Vibber) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>"[[wikt:Wiktionary talk:Wiktionary Logo|Wiktionary talk:Wiktionary Logo]]", English Wiktionary, Wikimedia Foundation.</ref> ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ (textual) ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱢᱮᱴᱟ-ᱣᱤᱠᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱱ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo|"[[m:Wiktionary/logo|Wiktionary/logo]]", Meta-Wiki, [[Wikimedia Foundation]].}} ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱫᱚ "[[wikt:User:Smurrayinchester|Smurrayinchester]]" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱭᱤᱞᱥ (tiles) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱓x᱓ ᱜᱽᱨᱤᱰ (grid) ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱟᱥᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱮᱨ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱜᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo}} ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟᱣ "AAEngelman" ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱷᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱛᱷᱩᱠᱟᱹᱢ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>"[[m:Wiktionary/logo/refresh/voting|Wiktionary/logo/refresh/voting]]", Meta-Wiki, Wikimedia Foundation.</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱕᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ "Smurrayinchester" ᱟᱜ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ (localized) ᱵᱷᱟᱨᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|[[mailarchive:translators-l/2012-December/002193.html|[Translators-l] 56 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ]]}} ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>[[phab:T139255]]</ref> ᱔ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱑᱓᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑% ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱓᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (᱓᱖%) ᱫᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱯᱮᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤ (᱓%) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ "AAEngelman" ᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[[m:Wiktionary/logo#Logo use statistics]].</ref> == ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ (Multi-lingual) == {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱪᱟᱹᱞᱩ (active) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ {{NUMBEROF|closed|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Wikimedia-2">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Sitematrix|API:Sitematrix]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/meta.tab|Data:Wikipedia statistics/meta.tab]]</ref> ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalclosed.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wikimedia">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Siteinfo|API:Siteinfo]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/data.tab|Data:Wikipedia statistics/data.tab]]</ref> ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|users|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|activeusers|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="Wikimedia" /> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: right;" |+ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱞᱟᱦᱟᱱ ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚ<ref name="Wikimedia" /> |- ! scope="col" | {{abbr|ᱮᱞ|number}} ! scope="col" | ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ! scope="col" | ᱣᱤᱠᱤ ! scope="col" | ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱟᱛᱟᱢ ! scope="col" | ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱦᱴᱟ ! scope="col" | ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱚ ! scope="col" | ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱨᱮᱫ ᱠᱚ {{for nowiki||<nowiki> |- ! scope="row" | {{{i}}} ! scope="row" | {{Mw lang|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}}} | [[:wikt:{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}:|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}]] | {{NUMBEROF|articles|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|pages|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|edits|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|admins|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|users|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|activeusers|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|files|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}</nowiki>|count=10 }} |} ᱜᱩᱴ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱧᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ (Wikimedia Statistics) ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: <ref>{{Cite web |title=Wiktionary Statistics |url=http://meta.wikimedia.org/wiki/wiktionary#Statistics |access-date=11 September 2020 |website=[[WP:Meta|Meta.Wikimedia.org]]}}</ref> == ᱥᱟᱢᱟᱞᱳᱪᱚᱱᱟ (Critical reception) == ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱟᱢᱞᱳᱪᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟ-ᱢᱤᱥᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, [[Jill Lepore|ᱡᱤᱞ ᱞᱮᱯᱳᱨ]] ᱫᱚ ''[[The New Yorker]]'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ "Noah's Ark" ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ,{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Lepore|2006}}}} <blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱮᱰᱤᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱟᱯᱷ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ 'ᱟᱢ ᱟᱢᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮ!' (Be your own lexicographer!) ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱯᱟᱞᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ (experts) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ? ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱟᱵᱚ ᱱᱤᱡᱮ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱵᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱩᱱᱨᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱯᱩᱭᱥᱟᱹ ᱵᱚᱱ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪᱟ? ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ [[Republican Party (United States)|ᱨᱤᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ]] ᱥᱮ [[Democratic Party (United States)|ᱰᱮᱢᱳᱠᱨᱮᱴᱤᱠ]] ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱵᱟᱹᱞᱠᱤ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Maoism|ᱢᱟᱣᱳᱭᱤᱥᱴ]] ᱞᱮᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱯᱤᱨᱟᱭᱤᱴ-ᱪᱟᱵᱟ ᱟᱠᱟᱱ (copyright-expired) ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱚᱛᱷᱚ ᱠᱚᱭ ᱠᱩᱢᱵᱽᱲᱩᱭᱟ ᱾"</blockquote> [[Keir Graff|ᱠᱤᱭᱟᱨ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]] ᱫᱚ ''[[Booklist]]'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ (review) ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱠᱚᱢ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: <blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ? ᱱᱤᱥᱪᱚᱭ ᱜᱮ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱜᱮ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱮᱧᱟᱜ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱨ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱣᱮᱵᱽ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ ᱾"</blockquote> ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ''[[The Telegraph (Nashua)|ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱩᱣᱟ ᱴᱮᱞᱤᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]]'' ᱨᱮ ᱰᱮᱵᱷᱤᱰ ᱵᱽᱨᱩᱠᱥ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ "wild and woolly" ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>David Brooks, "Online, interactive encyclopedia not just for geeks anymore, because everyone seems to need it now, more than ever!" ''The Nashua Telegraph'' (August 4, 2004)</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱞᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮᱭᱟ ᱾{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱨᱮ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: {{Cite news |last=Adapted from an article by Naomi DeTullio |date=2006 |title=Wikis for Librarians |page=15 |work=NETLS News #142 |url=http://www.netls.org/NewContent/NewsAndPictures/NEWSLETTERS/NEWS2006/142final.pdf}} }} ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ (inflections) ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱚᱱᱚᱲ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ (᱔,᱗᱔᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱑᱓᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱮ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ) ᱾{{sfn|Kurmas|2010}} ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ([[Academy|academia]]) ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Harvnb|Sascha|Müller-Spitzer|2016|page=348}}</ref> == ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ == ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ [[semi-structured data|ᱱᱟᱥᱮ-ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ]] (semi-structured data) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Meyer|Gurevych|2012|p=140}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ (lexicographic) ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ [[Machine-readable data|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱨᱩᱯ]] (machine-readable format) ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[natural language processing|ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] (NLP) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008|p=4|loc=Figure 1}}{{sfn|Meyer|Gurevych|2010|p=40}}{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010|p=1}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ [[data mining|ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱟᱭᱱᱤᱝ]] (data mining) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱸᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Auer|2013|p=302|loc=p. 16 in PDF}} * (᱑) ᱰᱮᱴᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (schemata) ᱨᱮ ᱡᱟᱣ ᱜᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ * (᱒) ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟ (heterogeneity){{efn|ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ: [[wikt:Wiktionary:Entry layout explained|ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] ᱟᱨ [[wikt:ru:Викисловарь:Правила оформления статей|ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱛᱩᱞᱟᱹ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ᱾}} ᱟᱨ * (᱓) ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ-ᱛᱟᱞᱢᱟ (human-centric) ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱾ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[Parsing|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] (parsers) ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=3|loc=Table 1}} * **DBpedia Wiktionary:**<ref>{{Cite web|url=http://dbpedia.org/Wiktionary|title=DBpedia Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[DBpedia]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱵᱽ-ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ; ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, [[Part of speech|ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ]], ᱢᱮᱱᱮᱛ, [[Semantic relationship|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ]] ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱩᱰᱩᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (page schema) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ,{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|pp=8–9}} [[regular expression|ᱨᱮᱜᱩᱞᱟᱨ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥᱚᱱ]] (regular expressions){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=10}} ᱟᱨ [[finite state transducer|ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱭᱤᱴ ᱥᱴᱮᱴ ᱴᱨᱟᱱᱥᱰᱩᱥᱚᱨ]] (finite state transducer){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=11}} ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ * **JWKTL (Java Wiktionary Library):**<ref>{{Cite web|url=https://dkpro.github.io/dkpro-jwktl/|title=Welcome|website=DKPro JWKTL}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[Java (programming language)|Java]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ API ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱟᱢᱯᱥ (dumps) ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ, ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ, ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ JWKTL ᱫᱚ [[Apache License|ᱟᱯᱟᱪᱤ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ * **wikokit:**<ref>{{Cite web|url=https://github.com/componavt/wikokit|title=Wikokit – Machine-readable Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[parser|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ,{{sfn|Smirnov et al.|2012}}{{efn|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Smirnov et al.|2012}}}} ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ{{sfn|Krizhanovsky, Comparison|2010}} ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[Open source|ᱨᱟᱲᱟ-ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ]] (open-source) ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ * [[Etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (Etymological) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱫᱚ 'ᱮᱴᱤᱢᱳᱞᱳᱡᱤᱠᱟᱞ ᱣᱚᱨᱰᱱᱮᱴ' (Etymological WordNet) ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥ (parse) ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://gerard.demelo.org/berkeley/|title=Gerard de Melo's Research at ICSI, Berkeley}}</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * [[Dutch language|ᱰᱟᱪ]] ᱟᱨ [[Afrikaans|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ [[Rule-based machine translation|ᱱᱤᱭᱚᱢ-ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱤᱥᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]]; ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Apertium]] ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, ᱰᱟᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Otte|Tyers|2011}} * NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ (parser) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[machine-readable dictionary|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, [[WordNet]], ᱟᱨ [[VerbNet]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱟᱲᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚᱭ ᱡᱚᱲᱟᱣᱟ ᱾{{sfn|McFate|Forbus|2011}} NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱣᱟ (verbs) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ (tense), ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱜᱚᱴᱟᱱ (plural form) ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱠᱚ [[Web scraping|ᱥᱠᱨᱮᱯ]] (scrape) ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱰᱩᱠᱟ ᱾ * [[Speech recognition|ᱨᱚᱲ ᱩᱨᱩᱢ]] (Speech recognition) ᱟᱨ [[Speech synthesis|ᱨᱚᱲ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (synthesis), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012}} ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ([[Czech language|ᱪᱮᱠ]], ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, [[Spanish language|ᱥᱯᱮᱱᱤᱥ]], ᱯᱳᱞᱤᱥ, ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ) ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ-ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱡᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ [[International Phonetic Alphabet|ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱳᱱᱮᱴᱤᱠ ᱟᱞᱯᱷᱟᱵᱮᱴ]] (IPA) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{efn|ᱡᱩᱫᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ IPA ᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012|p=4802}}}} * [[Ontology engineering|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱤᱧᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ]]{{sfn|Meyer|Gurevych|2012}} ᱟᱨ [[semantic network|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾<ref>ConceptNet 5</ref> * [[Ontology alignment|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱢᱮᱪᱤᱝ]] (Ontology matching) ᱾{{sfn|Lin|Krizhanovsky|2011}} * [[Text simplification|ᱚᱱᱚᱞ ᱥᱚᱦᱚᱡᱽ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱾ ᱢᱮᱰᱮᱨᱳ ᱟᱨ [[Mari Ostendorf|ᱳᱥᱴᱮᱱᱰᱳᱨᱯᱷ]]{{sfn|Medero|Ostendorf|2009}} ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱸᱴ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ ([[Readability|ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ]]) ᱠᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱟᱥᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ: ** (᱑) ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ** (᱒) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ** (᱓) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ * [[Part-of-speech tagging|ᱯᱟᱨᱴ-ᱚᱯᱷ-ᱥᱯᱤᱪ ᱴᱮᱜᱤᱝ]]: ᱞᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ (᱒᱐᱑᱒){{sfn|Li|Graça|Taskar|2012}} ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱟᱨ [[Part-of-speech tagging#Use of hidden Markov models|ᱦᱤᱰᱮᱱ ᱢᱟᱨᱠᱳᱵᱷ ᱢᱳᱰᱮᱞ]] (hidden Markov models) ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ-ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ (resource-poor) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ POS-taggers ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|POS-tagging ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱳᱨᱥ ᱠᱳᱰ ᱟᱨ ᱚᱨᱡᱚ ᱫᱚ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ: https://code.google.com/p/wikily-supervised-pos-tagger}} * [[Sentiment analysis|ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱮᱱᱴ ᱮᱱᱟᱞᱤᱥᱤᱥ]] (ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ) ᱾{{sfn|Chesley|Vincent|Xu|Srihari|2006}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ (structured data) ᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ "[[Wikidata]]:Lexicographical data" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ "[[Lexeme|ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ]]" (Lexeme) ᱱᱮᱢᱥᱯᱮᱥ (namespace) ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱳᱰᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱑ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖,᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Wiktionary&oldid=1510363143|title=Wikidata:Wiktionary}}</ref> == ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == * [[Lingua Libre]] == ᱱᱳᱴᱥ == {{notelist|35em}} == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == === ᱥᱟᱭᱴᱮᱥᱚᱱ === {{reflist|30em}} === ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱠᱚ === {{refbegin}} * {{Cite journal |last1=Chesley |first1=Paula |last2=Vincent |first2=Bruce |last3=Xu |first3=Li |last4=Srihari |first4=Rohini K. |year=2006 |title=Using verbs and adjectives to automatically classify blog sentiment |url=http://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |journal=Training |volume=580 |pages=233–235 |access-date=May 9, 2013 |archive-date=February 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224224202/https://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |url-status=dead }} * {{Cite conference |last1=Hellmann |first1=Sebastian |last2=Brekle |first2=Jonas |last3=Auer |first3=Sören |year=2012 |title=Leveraging the Crowdsourcing of Lexical Resources for Bootstrapping a Linguistic Data Cloud |url=http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |location=Nara, Japan |book-title=Proc. Joint Int. Semantic Technology Conference (JIST) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308000237/http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Hellmann |first1=S. |title=The People's Web Meets NLP |last2=Auer |first2=S. |publisher=[[Springer-Verlag]] |year=2013 |isbn=978-3-642-35084-9 |editor-last=Gurevych |editor-first=Iryna |series=Theory and Applications of Natural Language Processing |pages=287–313 |chapter=Towards Web-Scale Collaborative Knowledge Extraction |editor2-last=Kim |editor2-first=Jungi |chapter-url=http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 27, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027012413/http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |url-status=live }} * {{wikicite |reference = {{Cite arXiv |eprint=1011.1368 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=Transformation of Wiktionary entry structure into tables and relations in a relational database schema |year=2010}} |ref = {{harvid|Krizhanovsky, Transformation|2010}} }} * {{wikicite |reference = {{Cite arXiv |eprint=1006.5040 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=The comparison of Wiktionary thesauri transformed into the machine-readable format |year=2010}} |ref = {{harvid|Krizhanovsky, Comparison|2010}} }} * {{Cite conference |last=Kurmas |first=Zachary |date=July 2010 |title=Zawilinski: a library for studying grammar in Wiktionary |url=http://portal.acm.org/citation.cfm?id=1832799 |conference=Proceedings of the 6th International Symposium on Wikis and Open Collaboration |location=Gdansk, Poland |access-date=July 29, 2011 }} * {{Cite conference |last1=Li |first1=Shen |last2=Graça |first2=Joao V. |last3=Taskar |first3=Ben |year=2012 |title=Wiki-ly supervised part-of-speech tagging |url=http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |location=Jeju Island, Korea |publisher=Association for Computational Linguistics |pages=1389–1398 |book-title=Proceedings of the 2012 Joint Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing and Computational Natural Language Learning |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=May 22, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522135201/http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |url-status=dead }} * {{Cite magazine |last=Lepore |first=Jill |author-link=Jill Lepore |date=November 6, 2006 |title=Noah's Ark |url=http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |magazine=The New Yorker |type=Abstract |access-date=April 21, 2007 |archive-date=July 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706132549/http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Lin |first1=Feiyu |last2=Krizhanovsky |first2=Andrew |year=2011 |title=Multilingual ontology matching based on Wiktionary data accessible via SPARQL endpoint |location=Voronezh, Russia |pages=19–26 |arxiv=1109.0732 |bibcode=2011arXiv1109.0732L |book-title=Proc. of the 13th Russian Conference on Digital Libraries RCDL'2011}} * {{Cite conference |last1=McFate |first1=Clifton J. |last2=Forbus |first2=Kenneth D. |year=2011 |title=NULEX: an open-license broad coverage lexicon |url=http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |location=Portland, Oregon, US |publisher=The Association for Computer Linguistics |pages=363–367 |isbn=978-1-932432-88-6 |book-title=The 49th Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies, Proceedings of the Conference |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032213/http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Medero |first1=Julie |last2=Ostendorf |first2=Mari |year=2009 |title=Analysis of vocabulary difficulty using wiktionary |url=http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |book-title=Proc. SLaTE Workshop. |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=April 24, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424171742/http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Proc. 11th International Conference on Intelligent Text Processing and Computational Linguistics, Iasi, Romania |last2=Gurevych |first2=I. |year=2010 |pages=38–49 |chapter=Worth its Weight in Gold or Yet Another Resource – A Comparative Study of Wiktionary, OpenThesaurus and GermaNet |access-date=May 10, 2013 |chapter-url=http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201182237/http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-date=December 1, 2017 |url-status=dead }} * {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Semi-Automatic Ontology Development: Processes and Resources |last2=Gurevych |first2=I. |date=2012 |publisher=IGI Global |isbn=978-1-4666-0188-8 |editor-last=Pazienza |editor-first=M. T. |pages=131–161 |chapter=OntoWiktionary – Constructing an Ontology from the Collaborative Online Dictionary Wiktionary |editor2-last=Stellato |editor2-first=A. |chapter-url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131009004135/http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-date=October 9, 2013 }} * {{Cite conference |last1=Otte |first1=Pim |last2=Tyers |first2=F. M. |year=2011 |editor-last=Forcada |editor-first=Mikel L. |editor2-last=Depraetere |editor2-first=Heidi |editor3-last=Vandeghinste |editor3-first=Vincent |title=Rapid rule-based machine translation between Dutch and Afrikaans |url=http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |location=Leuven, Belgium |pages=153–160 |book-title=16th Annual Conference of the European Association of Machine Translation, EAMT11 |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=February 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225012809/http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |url-status=dead }} * {{Cite journal |last1=Sascha |first1=Wolfer |last2=Müller-Spitzer |first2=Carolin |title=How Many People Constitute a Crowd and What Do They Do? Quantitative Analyses of Revisions in the English and German Wiktionary Editions |url=https://www.proquest.com/docview/1859872658 |year=2016 |journal=Lexikos |volume=26 |pages=347–371 |issn=1684-4904 |oclc=7211535994 |id={{ProQuest|1859872658 }} |access-date=August 27, 2021 |archive-date=May 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509223842/https://www.proquest.com/docview/1859872658 |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Schlippe |first1=Tim |last2=Ochs |first2=Sebastian |last3=Schultz |first3=Tanja |author-link3=Tanja Schultz |year=2012 |title=Grapheme-to-phoneme model generation for Indo-European languages |url=http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |location=Kyoto, Japan |pages=4801–4804 |book-title=Acoustics, Speech and Signal Processing (ICASSP) |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006052459/http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |url-status=dead }} * {{Cite journal |vauthors=Smirnov A, Levashova T, Karpov A, Kipyatkova I, Ronzhin A, Krizhanovsky A, Krizhanovsky N |date=2012 |title=Analysis of the quotation corpus of the Russian Wiktionary |journal=Research in Computing Science |volume=56 |pages=101–112 |arxiv=2002.00734 |citeseerx=10.1.1.694.9627 |doi=10.13053/rcs-56-1-11 |doi-broken-date=July 12, 2025 |ref={{harvid|Smirnov et al.|2012}} |s2cid=10726045}} * {{Cite conference |last1=Zesch |first1=Torsten |last2=Müller |first2=Christof |last3=Gurevych |first3=Iryna |year=2008 |title=Extracting Lexical Semantic Knowledge from Wikipedia and Wiktionary |url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |location=Marrakech, Morocco |book-title=Proceedings of the Conference on Language Resources and Evaluation (LREC) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032436/https://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |url-status=live }} * {{Cite magazine |date=April 6, 2005 |title=Wiktionary |url=https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |department=Top 101 Web Sites |magazine=PC Magazine |publisher=Ziff Davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20051221053113/https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |archive-date=December 21, 2005 |access-date=December 16, 2005 |ref={{harvid|PC Mag|2005}} }} {{refend}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲᱠᱚ== {{Wiktionary|2=Wiktionary}} *[[:en:List_of_Wiktionaries|Wikipedia:List of Wiktionaries]] * [[m:Wiktionary/Table|List of all Wiktionary editions]] * {{F-Droid|org.wiktionary}} * [//en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Multilingual_statistics Wiktionary's multilingual statistics] * [[meta:List of Wiktionaries|Wikimedia's page on Wiktionary]] (including list of all existing Wiktionaries) * [[meta:Category:Wiktionary|Pages about Wiktionary in Meta]]. {{Wikimedia Foundation}} {{Dictionaries of Santali}} [[Category:Internet properties established in 2002]] [[Category:MediaWiki websites]] [[Category:Multilingual websites]] [[Category:Online dictionaries]] [[Category:Wikimedia projects]] [[Category:Jimmy Wales]] [[Category:Larry Sanger]] jljun1hk6jn5apjkkkczzzoobb91uuo 190571 190569 2026-04-15T11:57:53Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 /* ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ */ 190571 wikitext text/x-wiki {{short description|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ}} {{Infobox website | name = ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ | logo = WiktionaryEn.svg | logo_alt = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ | logo_caption = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ | logo_size = 125px | screenshot = English Wiktionary 2024.png | caption = ᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱥᱟᱦᱴᱟ | collapsible = yes | url = {{URL|wiktionary.org}} | commercial = ᱵᱟᱝ | type = [[Dictionary|ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] | language = [[Multilingual|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ]] ({{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ)<ref name="Wikimedia-2" /> | registration = ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱤᱪᱷᱟᱹ | owner = [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] | author = {{ubl|[[Jimmy Wales|ᱡᱤᱢᱤ ᱣᱮᱞᱥ]]|[[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱜᱟᱶᱛᱟ}} | launch_date = {{Start date and age|2002|12|12}} | current_status = ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ }} '''ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ''' (Wiktionary) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ, [[World Wide Web|ᱣᱮᱵᱽ]]-ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱟᱨ [[Constructed language|ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[free content|ᱨᱟᱲᱟ ᱦᱮᱛᱮᱛ]] ᱟᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Dictionary|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱛᱮᱭᱟᱨ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[word|ᱟᱹᱲᱟᱹ]], [[phrase|ᱟᱹᱭᱟᱹᱛ]], [[proverb|ᱢᱮᱱᱠᱟᱛᱷᱟ]], [[linguistic reconstruction|ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱨᱮ [[definition|ᱢᱮᱱᱮᱛ]], ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[image|ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]], [[pronunciation|ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱨᱟ]], [[etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]], [[inflection|ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ]], ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱱ, [[quotation|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ]], ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ [[translation|ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱳᱞᱮᱱᱴᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ [[collaborative editing|ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]] ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wikt:Wiktionary|ᱧᱩᱛᱩᱢ]] ᱫᱚ ''[[wikt:wiki|ᱣᱤᱠᱤ]]'' (wiki) ᱟᱨ ''[[wikt:dictionary|ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ]]'' (dictionary) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚᱛᱮ ᱟᱨ [[Basic English|ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ [[Wikipedia|ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱸ [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭᱭᱟᱱ" (Wiktionarians) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wiki software|ᱣᱤᱠᱤ ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ]], [[MediaWiki|ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ]], ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱛᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ [[Thesaurus|ᱛᱷᱮᱥᱟᱨᱚᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ == ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ == ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ-ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ [[Larry Sanger|ᱞᱮᱨᱤ ᱥᱮᱱᱡᱟᱨ]] ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱰᱮᱱᱤᱭᱮᱞ ᱮᱞᱥᱴᱚᱱ ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱛᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Wikipedia mailing list archive discussion announcing the opening of the Wiktionary project |date=December 12, 2002 |url=http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2002-December/008311.html |access-date=May 3, 2011}}</ref> ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ, [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Polish language|ᱯᱳᱞᱤᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱝ-ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑ ᱢᱮ ᱒᱐᱐᱔ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱳᱢᱮᱱ (wiktionary.wikipedia.org) ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱰᱳᱢᱮᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾{{efn|ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ URL ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ {{URL|http://www.wiktionary.org/}}}} ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱓ ᱠᱳᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱥᱟᱛᱟᱢ (ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.wiktionary.org/|title=Wiktionary|website=www.wiktionary.org|access-date=October 28, 2021}}</ref> ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱗᱕ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ (᱔᱗ ᱞᱟᱠᱷ) ᱟᱨ [[Malagasy language|ᱢᱟᱞᱟᱜᱟᱥᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ (᱓᱕ ᱞᱟᱠᱷ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱑ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ [[File:Wiktionary growth.png|thumb|left|250px|ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bot) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ ᱨᱮ "growth spurts" (ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (᱒᱐᱐᱙ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ)]] ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱚᱫᱚ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bots) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱥᱮ (ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱫᱷᱟᱣ) ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱭ-ᱥᱟᱭ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱟᱡ ᱛᱮ (automatically) ᱟᱹᱜᱩᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱜᱮ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱑,᱖᱓,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|1=ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Special%3AListUsers&username=&group=bot&limit=60 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ] ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱵᱳᱴ ᱥᱴᱮᱴᱟᱥ" (bot status) ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾}}<ref>[http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheDaveBot&dbname=enwiktionary_p TheDaveBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheCheatBot&dbname=enwiktionary_p TheCheatBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=Websterbot&dbname=enwiktionary_p Websterbot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=PastBot&dbname=enwiktionary_p PastBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=NanshuBot&dbname=enwiktionary_p NanshuBot]</ref> ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱳᱴ, "[[wikt:User:ThirdPersBot|ThirdPersBot]]", ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱛᱮᱥᱟᱨ-ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ (third-person) [[Grammatical conjugation|ᱠᱟᱱᱡᱩᱜᱮᱥᱚᱱ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱹᱭᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ; ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "[[wikt:smoulders|smoulders]]" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ "[[wikt:smoulder|smoulder]]" ᱨᱮᱱᱟᱜ "third-person singular simple present form" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱙,᱙᱖,᱔᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱔,᱗᱘,᱐᱖᱘ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ "form of" (ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ''[[Webster's Dictionary#Webster's Third New International Dictionary (1961)|Merriam-Webster's Third New International Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱔,᱗᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ; ''[[Oxford English Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱖,᱑᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱮᱰᱣᱟᱨᱰ (headwords) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱫᱚ [[Middle English|ᱛᱟᱞᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱓᱔,᱒᱓᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱞᱳᱥ (gloss) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱛᱮ [[wikt:Wiktionary:Statistics#Detail|ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ]] (statistics) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱳᱴ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱵᱷᱚᱨᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Vietnamese language|ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ 'ᱯᱷᱨᱤ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ' (FVDP) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱ (imported) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱜᱮ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱦᱚᱸ [[Han unification|Unihan]] ᱰᱮᱴᱟᱵᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ [[CJK characters|ᱥᱤ.ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱪᱤᱠᱤ]] ᱠᱚᱭ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱲᱟ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Dictionnaire de l'Académie française]]'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ) ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱠᱚᱯᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ [[Russian language|ᱨᱩᱥᱤ]] ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ "[[:ru:wikt:Участник:LXbot|LXbot]]" ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ [[German language|ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱘᱐,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (boilerplate) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=LXbot&dbname=ruwiktionary_p|title=LXbot}}</ref> ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱗,᱙᱑,᱘᱗᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ [[Gloss (annotation)|ᱜᱞᱳᱥ]] ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱮ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱩᱴ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱙᱙,᱒᱘,᱐᱕᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Wiktionary:Statistics&oldid=66261764|title=Wiktionary:Statistics|date=March 29, 2022}}</ref> === ᱞᱳᱜᱳ === {{Only primary sources|section |date=February 2024}} ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ "Wiktionary" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[MediaWiki]] ᱰᱮᱵᱽᱞᱚᱯᱟᱨ ᱵᱽᱨᱩᱠ ᱵᱷᱤᱵᱽᱵᱚᱨ (Brooke Vibber) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>"[[wikt:Wiktionary talk:Wiktionary Logo|Wiktionary talk:Wiktionary Logo]]", English Wiktionary, Wikimedia Foundation.</ref> ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ (textual) ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱢᱮᱴᱟ-ᱣᱤᱠᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱱ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo|"[[m:Wiktionary/logo|Wiktionary/logo]]", Meta-Wiki, [[Wikimedia Foundation]].}} ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱫᱚ "[[wikt:User:Smurrayinchester|Smurrayinchester]]" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱭᱤᱞᱥ (tiles) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱓x᱓ ᱜᱽᱨᱤᱰ (grid) ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱟᱥᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱮᱨ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱜᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo}} ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟᱣ "AAEngelman" ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱷᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱛᱷᱩᱠᱟᱹᱢ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>"[[m:Wiktionary/logo/refresh/voting|Wiktionary/logo/refresh/voting]]", Meta-Wiki, Wikimedia Foundation.</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱕᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ "Smurrayinchester" ᱟᱜ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ (localized) ᱵᱷᱟᱨᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|[[mailarchive:translators-l/2012-December/002193.html|[Translators-l] 56 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ]]}} ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>[[phab:T139255]]</ref> ᱔ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱑᱓᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑% ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱓᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (᱓᱖%) ᱫᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱯᱮᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤ (᱓%) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ "AAEngelman" ᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[[m:Wiktionary/logo#Logo use statistics]].</ref> == ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ (Multi-lingual) == {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱪᱟᱹᱞᱩ (active) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ {{NUMBEROF|closed|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Wikimedia-2">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Sitematrix|API:Sitematrix]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/meta.tab|Data:Wikipedia statistics/meta.tab]]</ref> ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalclosed.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wikimedia">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Siteinfo|API:Siteinfo]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/data.tab|Data:Wikipedia statistics/data.tab]]</ref> ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|users|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|activeusers|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="Wikimedia" /> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: right;" |+ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱞᱟᱦᱟᱱ ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚ<ref name="Wikimedia" /> |- ! scope="col" | {{abbr|ᱮᱞ|number}} ! scope="col" | ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ! scope="col" | ᱣᱤᱠᱤ ! scope="col" | ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱟᱛᱟᱢ ! scope="col" | ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱦᱴᱟ ! scope="col" | ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱚ ! scope="col" | ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ! scope="col" | ᱨᱮᱫ ᱠᱚ {{for nowiki||<nowiki> |- ! scope="row" | {{{i}}} ! scope="row" | {{Mw lang|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}}} | [[:wikt:{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}:|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}]] | {{NUMBEROF|articles|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|pages|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|edits|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|admins|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|users|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|activeusers|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}} | {{NUMBEROF|files|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}</nowiki>|count=10 }} |} ᱜᱩᱴ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱧᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ (Wikimedia Statistics) ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: <ref>{{Cite web |title=Wiktionary Statistics |url=http://meta.wikimedia.org/wiki/wiktionary#Statistics |access-date=11 September 2020 |website=[[WP:Meta|Meta.Wikimedia.org]]}}</ref> == ᱥᱟᱢᱟᱞᱳᱪᱚᱱᱟ (Critical reception) == ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱟᱢᱞᱳᱪᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟ-ᱢᱤᱥᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, [[Jill Lepore|ᱡᱤᱞ ᱞᱮᱯᱳᱨ]] ᱫᱚ ''[[The New Yorker]]'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ "Noah's Ark" ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ,{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Lepore|2006}}}} <blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱮᱰᱤᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱟᱯᱷ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ 'ᱟᱢ ᱟᱢᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮ!' (Be your own lexicographer!) ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱯᱟᱞᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ (experts) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ? ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱟᱵᱚ ᱱᱤᱡᱮ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱵᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱩᱱᱨᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱯᱩᱭᱥᱟᱹ ᱵᱚᱱ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪᱟ? ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ [[Republican Party (United States)|ᱨᱤᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ]] ᱥᱮ [[Democratic Party (United States)|ᱰᱮᱢᱳᱠᱨᱮᱴᱤᱠ]] ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱵᱟᱹᱞᱠᱤ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Maoism|ᱢᱟᱣᱳᱭᱤᱥᱴ]] ᱞᱮᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱯᱤᱨᱟᱭᱤᱴ-ᱪᱟᱵᱟ ᱟᱠᱟᱱ (copyright-expired) ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱚᱛᱷᱚ ᱠᱚᱭ ᱠᱩᱢᱵᱽᱲᱩᱭᱟ ᱾"</blockquote> [[Keir Graff|ᱠᱤᱭᱟᱨ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]] ᱫᱚ ''[[Booklist]]'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ (review) ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱠᱚᱢ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: <blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ? ᱱᱤᱥᱪᱚᱭ ᱜᱮ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱜᱮ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱮᱧᱟᱜ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱨ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱣᱮᱵᱽ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ ᱾"</blockquote> ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ''[[The Telegraph (Nashua)|ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱩᱣᱟ ᱴᱮᱞᱤᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]]'' ᱨᱮ ᱰᱮᱵᱷᱤᱰ ᱵᱽᱨᱩᱠᱥ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ "wild and woolly" ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>David Brooks, "Online, interactive encyclopedia not just for geeks anymore, because everyone seems to need it now, more than ever!" ''The Nashua Telegraph'' (August 4, 2004)</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱞᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮᱭᱟ ᱾{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱨᱮ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: {{Cite news |last=Adapted from an article by Naomi DeTullio |date=2006 |title=Wikis for Librarians |page=15 |work=NETLS News #142 |url=http://www.netls.org/NewContent/NewsAndPictures/NEWSLETTERS/NEWS2006/142final.pdf}} }} ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ (inflections) ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱚᱱᱚᱲ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ (᱔,᱗᱔᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱑᱓᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱮ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ) ᱾{{sfn|Kurmas|2010}} ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ([[Academy|academia]]) ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Harvnb|Sascha|Müller-Spitzer|2016|page=348}}</ref> == ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ == ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮ [[semi-structured data|ᱱᱟᱥᱮ-ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ]] (semi-structured data) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Meyer|Gurevych|2012|p=140}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ (lexicographic) ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ [[Machine-readable data|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱨᱩᱯ]] (machine-readable format) ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[natural language processing|ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] (NLP) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008|p=4|loc=Figure 1}}{{sfn|Meyer|Gurevych|2010|p=40}}{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010|p=1}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ [[data mining|ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱟᱭᱱᱤᱝ]] (data mining) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱸᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Auer|2013|p=302|loc=p. 16 in PDF}} * (᱑) ᱰᱮᱴᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (schemata) ᱨᱮ ᱡᱟᱣ ᱜᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ * (᱒) ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟ (heterogeneity){{efn|ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ: [[wikt:Wiktionary:Entry layout explained|ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] ᱟᱨ [[wikt:ru:Викисловарь:Правила оформления статей|ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱛᱩᱞᱟᱹ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ᱾}} ᱟᱨ * (᱓) ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ-ᱛᱟᱞᱢᱟ (human-centric) ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱾ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[Parsing|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] (parsers) ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=3|loc=Table 1}} * **DBpedia Wiktionary:**<ref>{{Cite web|url=http://dbpedia.org/Wiktionary|title=DBpedia Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[DBpedia]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱵᱽ-ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ; ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, [[Part of speech|ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ]], ᱢᱮᱱᱮᱛ, [[Semantic relationship|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ]] ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱩᱰᱩᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (page schema) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ,{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|pp=8–9}} [[regular expression|ᱨᱮᱜᱩᱞᱟᱨ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥᱚᱱ]] (regular expressions){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=10}} ᱟᱨ [[finite state transducer|ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱭᱤᱴ ᱥᱴᱮᱴ ᱴᱨᱟᱱᱥᱰᱩᱥᱚᱨ]] (finite state transducer){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=11}} ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ * **JWKTL (Java Wiktionary Library):**<ref>{{Cite web|url=https://dkpro.github.io/dkpro-jwktl/|title=Welcome|website=DKPro JWKTL}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[Java (programming language)|Java]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ API ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱟᱢᱯᱥ (dumps) ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ, ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ, ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ JWKTL ᱫᱚ [[Apache License|ᱟᱯᱟᱪᱤ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ * **wikokit:**<ref>{{Cite web|url=https://github.com/componavt/wikokit|title=Wikokit – Machine-readable Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[parser|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ,{{sfn|Smirnov et al.|2012}}{{efn|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Smirnov et al.|2012}}}} ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ{{sfn|Krizhanovsky, Comparison|2010}} ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱨᱟᱲᱟ ᱥᱚᱛᱟ|ᱨᱟᱲᱟᱼᱥᱚᱛᱟ]] (open-source) ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ * [[Etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (Etymological) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱫᱚ 'ᱮᱴᱤᱢᱳᱞᱳᱡᱤᱠᱟᱞ ᱣᱚᱨᱰᱱᱮᱴ' (Etymological WordNet) ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥ (parse) ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://gerard.demelo.org/berkeley/|title=Gerard de Melo's Research at ICSI, Berkeley}}</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ: * [[Dutch language|ᱰᱟᱪ]] ᱟᱨ [[Afrikaans|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ [[Rule-based machine translation|ᱱᱤᱭᱚᱢ-ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱤᱥᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]]; ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Apertium]] ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, ᱰᱟᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Otte|Tyers|2011}} * NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ (parser) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[machine-readable dictionary|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ, [[WordNet]], ᱟᱨ [[VerbNet]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱟᱲᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚᱭ ᱡᱚᱲᱟᱣᱟ ᱾{{sfn|McFate|Forbus|2011}} NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱣᱟ (verbs) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ (tense), ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱜᱚᱴᱟᱱ (plural form) ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱠᱚ [[Web scraping|ᱥᱠᱨᱮᱯ]] (scrape) ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱰᱩᱠᱟ ᱾ * [[Speech recognition|ᱨᱚᱲ ᱩᱨᱩᱢ]] (Speech recognition) ᱟᱨ [[Speech synthesis|ᱨᱚᱲ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (synthesis), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012}} ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ([[Czech language|ᱪᱮᱠ]], ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, [[Spanish language|ᱥᱯᱮᱱᱤᱥ]], ᱯᱳᱞᱤᱥ, ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ) ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ-ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱡᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ [[International Phonetic Alphabet|ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱳᱱᱮᱴᱤᱠ ᱟᱞᱯᱷᱟᱵᱮᱴ]] (IPA) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{efn|ᱡᱩᱫᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ IPA ᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012|p=4802}}}} * [[Ontology engineering|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱤᱧᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ]]{{sfn|Meyer|Gurevych|2012}} ᱟᱨ [[semantic network|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾<ref>ConceptNet 5</ref> * [[Ontology alignment|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱢᱮᱪᱤᱝ]] (Ontology matching) ᱾{{sfn|Lin|Krizhanovsky|2011}} * [[Text simplification|ᱚᱱᱚᱞ ᱥᱚᱦᱚᱡᱽ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱾ ᱢᱮᱰᱮᱨᱳ ᱟᱨ [[Mari Ostendorf|ᱳᱥᱴᱮᱱᱰᱳᱨᱯᱷ]]{{sfn|Medero|Ostendorf|2009}} ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱸᱴ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ ([[Readability|ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ]]) ᱠᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱟᱥᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ: ** (᱑) ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ** (᱒) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ** (᱓) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ * [[Part-of-speech tagging|ᱯᱟᱨᱴ-ᱚᱯᱷ-ᱥᱯᱤᱪ ᱴᱮᱜᱤᱝ]]: ᱞᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ (᱒᱐᱑᱒){{sfn|Li|Graça|Taskar|2012}} ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱟᱨ [[Part-of-speech tagging#Use of hidden Markov models|ᱦᱤᱰᱮᱱ ᱢᱟᱨᱠᱳᱵᱷ ᱢᱳᱰᱮᱞ]] (hidden Markov models) ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ-ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ (resource-poor) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ POS-taggers ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|POS-tagging ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱳᱨᱥ ᱠᱳᱰ ᱟᱨ ᱚᱨᱡᱚ ᱫᱚ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ: https://code.google.com/p/wikily-supervised-pos-tagger}} * [[Sentiment analysis|ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱮᱱᱴ ᱮᱱᱟᱞᱤᱥᱤᱥ]] (ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ) ᱾{{sfn|Chesley|Vincent|Xu|Srihari|2006}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱩᱭ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ (structured data) ᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ "[[Wikidata]]:Lexicographical data" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ "[[Lexeme|ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ]]" (Lexeme) ᱱᱮᱢᱥᱯᱮᱥ (namespace) ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱳᱰᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱑ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖,᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Wiktionary&oldid=1510363143|title=Wikidata:Wiktionary}}</ref> == ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ == * [[Lingua Libre]] == ᱱᱳᱴᱥ == {{notelist|35em}} == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == === ᱥᱟᱭᱴᱮᱥᱚᱱ === {{reflist|30em}} === ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱠᱚ === {{refbegin}} * {{Cite journal |last1=Chesley |first1=Paula |last2=Vincent |first2=Bruce |last3=Xu |first3=Li |last4=Srihari |first4=Rohini K. |year=2006 |title=Using verbs and adjectives to automatically classify blog sentiment |url=http://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |journal=Training |volume=580 |pages=233–235 |access-date=May 9, 2013 |archive-date=February 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224224202/https://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |url-status=dead }} * {{Cite conference |last1=Hellmann |first1=Sebastian |last2=Brekle |first2=Jonas |last3=Auer |first3=Sören |year=2012 |title=Leveraging the Crowdsourcing of Lexical Resources for Bootstrapping a Linguistic Data Cloud |url=http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |location=Nara, Japan |book-title=Proc. Joint Int. Semantic Technology Conference (JIST) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308000237/http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |url-status=live }} * {{Cite book |last1=Hellmann |first1=S. |title=The People's Web Meets NLP |last2=Auer |first2=S. |publisher=[[Springer-Verlag]] |year=2013 |isbn=978-3-642-35084-9 |editor-last=Gurevych |editor-first=Iryna |series=Theory and Applications of Natural Language Processing |pages=287–313 |chapter=Towards Web-Scale Collaborative Knowledge Extraction |editor2-last=Kim |editor2-first=Jungi |chapter-url=http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 27, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027012413/http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |url-status=live }} * {{wikicite |reference = {{Cite arXiv |eprint=1011.1368 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=Transformation of Wiktionary entry structure into tables and relations in a relational database schema |year=2010}} |ref = {{harvid|Krizhanovsky, Transformation|2010}} }} * {{wikicite |reference = {{Cite arXiv |eprint=1006.5040 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=The comparison of Wiktionary thesauri transformed into the machine-readable format |year=2010}} |ref = {{harvid|Krizhanovsky, Comparison|2010}} }} * {{Cite conference |last=Kurmas |first=Zachary |date=July 2010 |title=Zawilinski: a library for studying grammar in Wiktionary |url=http://portal.acm.org/citation.cfm?id=1832799 |conference=Proceedings of the 6th International Symposium on Wikis and Open Collaboration |location=Gdansk, Poland |access-date=July 29, 2011 }} * {{Cite conference |last1=Li |first1=Shen |last2=Graça |first2=Joao V. |last3=Taskar |first3=Ben |year=2012 |title=Wiki-ly supervised part-of-speech tagging |url=http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |location=Jeju Island, Korea |publisher=Association for Computational Linguistics |pages=1389–1398 |book-title=Proceedings of the 2012 Joint Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing and Computational Natural Language Learning |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=May 22, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522135201/http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |url-status=dead }} * {{Cite magazine |last=Lepore |first=Jill |author-link=Jill Lepore |date=November 6, 2006 |title=Noah's Ark |url=http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |magazine=The New Yorker |type=Abstract |access-date=April 21, 2007 |archive-date=July 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706132549/http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Lin |first1=Feiyu |last2=Krizhanovsky |first2=Andrew |year=2011 |title=Multilingual ontology matching based on Wiktionary data accessible via SPARQL endpoint |location=Voronezh, Russia |pages=19–26 |arxiv=1109.0732 |bibcode=2011arXiv1109.0732L |book-title=Proc. of the 13th Russian Conference on Digital Libraries RCDL'2011}} * {{Cite conference |last1=McFate |first1=Clifton J. |last2=Forbus |first2=Kenneth D. |year=2011 |title=NULEX: an open-license broad coverage lexicon |url=http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |location=Portland, Oregon, US |publisher=The Association for Computer Linguistics |pages=363–367 |isbn=978-1-932432-88-6 |book-title=The 49th Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies, Proceedings of the Conference |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032213/http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Medero |first1=Julie |last2=Ostendorf |first2=Mari |year=2009 |title=Analysis of vocabulary difficulty using wiktionary |url=http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |book-title=Proc. SLaTE Workshop. |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=April 24, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424171742/http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Proc. 11th International Conference on Intelligent Text Processing and Computational Linguistics, Iasi, Romania |last2=Gurevych |first2=I. |year=2010 |pages=38–49 |chapter=Worth its Weight in Gold or Yet Another Resource – A Comparative Study of Wiktionary, OpenThesaurus and GermaNet |access-date=May 10, 2013 |chapter-url=http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201182237/http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-date=December 1, 2017 |url-status=dead }} * {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Semi-Automatic Ontology Development: Processes and Resources |last2=Gurevych |first2=I. |date=2012 |publisher=IGI Global |isbn=978-1-4666-0188-8 |editor-last=Pazienza |editor-first=M. T. |pages=131–161 |chapter=OntoWiktionary – Constructing an Ontology from the Collaborative Online Dictionary Wiktionary |editor2-last=Stellato |editor2-first=A. |chapter-url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131009004135/http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-date=October 9, 2013 }} * {{Cite conference |last1=Otte |first1=Pim |last2=Tyers |first2=F. M. |year=2011 |editor-last=Forcada |editor-first=Mikel L. |editor2-last=Depraetere |editor2-first=Heidi |editor3-last=Vandeghinste |editor3-first=Vincent |title=Rapid rule-based machine translation between Dutch and Afrikaans |url=http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |location=Leuven, Belgium |pages=153–160 |book-title=16th Annual Conference of the European Association of Machine Translation, EAMT11 |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=February 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225012809/http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |url-status=dead }} * {{Cite journal |last1=Sascha |first1=Wolfer |last2=Müller-Spitzer |first2=Carolin |title=How Many People Constitute a Crowd and What Do They Do? Quantitative Analyses of Revisions in the English and German Wiktionary Editions |url=https://www.proquest.com/docview/1859872658 |year=2016 |journal=Lexikos |volume=26 |pages=347–371 |issn=1684-4904 |oclc=7211535994 |id={{ProQuest|1859872658 }} |access-date=August 27, 2021 |archive-date=May 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509223842/https://www.proquest.com/docview/1859872658 |url-status=live }} * {{Cite conference |last1=Schlippe |first1=Tim |last2=Ochs |first2=Sebastian |last3=Schultz |first3=Tanja |author-link3=Tanja Schultz |year=2012 |title=Grapheme-to-phoneme model generation for Indo-European languages |url=http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |location=Kyoto, Japan |pages=4801–4804 |book-title=Acoustics, Speech and Signal Processing (ICASSP) |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006052459/http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |url-status=dead }} * {{Cite journal |vauthors=Smirnov A, Levashova T, Karpov A, Kipyatkova I, Ronzhin A, Krizhanovsky A, Krizhanovsky N |date=2012 |title=Analysis of the quotation corpus of the Russian Wiktionary |journal=Research in Computing Science |volume=56 |pages=101–112 |arxiv=2002.00734 |citeseerx=10.1.1.694.9627 |doi=10.13053/rcs-56-1-11 |doi-broken-date=July 12, 2025 |ref={{harvid|Smirnov et al.|2012}} |s2cid=10726045}} * {{Cite conference |last1=Zesch |first1=Torsten |last2=Müller |first2=Christof |last3=Gurevych |first3=Iryna |year=2008 |title=Extracting Lexical Semantic Knowledge from Wikipedia and Wiktionary |url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |location=Marrakech, Morocco |book-title=Proceedings of the Conference on Language Resources and Evaluation (LREC) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032436/https://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |url-status=live }} * {{Cite magazine |date=April 6, 2005 |title=Wiktionary |url=https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |department=Top 101 Web Sites |magazine=PC Magazine |publisher=Ziff Davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20051221053113/https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |archive-date=December 21, 2005 |access-date=December 16, 2005 |ref={{harvid|PC Mag|2005}} }} {{refend}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲᱠᱚ== {{Wiktionary|2=Wiktionary}} *[[:en:List_of_Wiktionaries|Wikipedia:List of Wiktionaries]] * [[m:Wiktionary/Table|List of all Wiktionary editions]] * {{F-Droid|org.wiktionary}} * [//en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Multilingual_statistics Wiktionary's multilingual statistics] * [[meta:List of Wiktionaries|Wikimedia's page on Wiktionary]] (including list of all existing Wiktionaries) * [[meta:Category:Wiktionary|Pages about Wiktionary in Meta]]. {{Wikimedia Foundation}} {{Dictionaries of Santali}} [[Category:Internet properties established in 2002]] [[Category:MediaWiki websites]] [[Category:Multilingual websites]] [[Category:Online dictionaries]] [[Category:Wikimedia projects]] [[Category:Jimmy Wales]] [[Category:Larry Sanger]] 6dg39d93qr2igep09n8bd1ejld9oqj1 ᱪᱷᱟᱸᱪ:F-Droid 10 35545 190559 2026-04-15T10:01:26Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 "[https://f-droid.org/packages/{{ifempty|{{{1|}}}|{{{id|}}}|{{wikidata|property|P3597}}}}/ ''{{{2|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}''{{#if:{{{3|{{{description|}}}}}}|&#32;{{{3|{{{description|}}}}}}}}] Android package at the [[F-Droid]] repository<includeonly>{{Edit at Wikidata|pid=P3597|{{{1|{{{id|}}}}}}}}{{Wikidata check|property=P3597|category=F-Droid template with ID|value={{{1|{{{id|}}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentati..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190559 wikitext text/x-wiki [https://f-droid.org/packages/{{ifempty|{{{1|}}}|{{{id|}}}|{{wikidata|property|P3597}}}}/ ''{{{2|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}''{{#if:{{{3|{{{description|}}}}}}|&#32;{{{3|{{{description|}}}}}}}}] Android package at the [[F-Droid]] repository<includeonly>{{Edit at Wikidata|pid=P3597|{{{1|{{{id|}}}}}}}}{{Wikidata check|property=P3597|category=F-Droid template with ID|value={{{1|{{{id|}}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> fco1cfuxyhm7qkaal6drxfo2y6t0946 190560 190559 2026-04-15T10:02:41Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 190560 wikitext text/x-wiki [https://f-droid.org/packages/{{ifempty|{{{1|}}}|{{{id|}}}|{{wikidata|property|P3597}}}}/ ''{{{2|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}''{{#if:{{{3|{{{description|}}}}}}|&#32;{{{3|{{{description|}}}}}}}}] Android package at the [[ᱮᱯᱼᱰᱨᱚᱭᱮᱰ]] repository<includeonly>{{Edit at Wikidata|pid=P3597|{{{1|{{{id|}}}}}}}}{{Wikidata check|property=P3597|category=F-Droid template with ID|value={{{1|{{{id|}}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> mgbqupu7gv8c9wjjtsv498mtnjm20f2 190561 190560 2026-04-15T10:03:09Z ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ 1102 190561 wikitext text/x-wiki [https://f-droid.org/packages/{{ifempty|{{{1|}}}|{{{id|}}}|{{wikidata|property|P3597}}}}/ ''{{{2|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}''{{#if:{{{3|{{{description|}}}}}}|&#32;{{{3|{{{description|}}}}}}}}] Android package at the [[ᱮᱯᱷᱼᱰᱨᱚᱭᱮᱰ]] repository<includeonly>{{Edit at Wikidata|pid=P3597|{{{1|{{{id|}}}}}}}}{{Wikidata check|property=P3597|category=F-Droid template with ID|value={{{1|{{{id|}}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> sacbkktjqto9t1fngjn61nrwfg5sjqu ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ 0 35546 190562 2026-04-15T10:25:08Z Sunia Marndi 8165 "{{Short description|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ}} {{Speciesbox | name = ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ (Teak) | image = Starr 010304-0485 Tectona grandis.jpg | image_caption = ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱡᱚ | status = EN | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |last1=Gua..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190562 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ}} {{Speciesbox | name = ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ (Teak) | image = Starr 010304-0485 Tectona grandis.jpg | image_caption = ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱡᱚ | status = EN | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |last1=Gua |first1=B. |last2=Pedersen |first2=A. |last3=Barstow |first3=M. |year=2022 |title=''Tectona grandis'' |volume=2022 |article-number=e.T62019830A62019832 |doi=10.2305/IUCN.UK.2022-2.RLTS.T62019830A62019832.en |access-date=29 January 2023}}</ref> | genus = Tectona | species = grandis | authority = [[Carl Linnaeus the Younger|L.f.]] | synonyms_ref = <ref name=powo>{{cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:864923-1|title=''Tectona grandis'' L.f. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=20 July 2024 }}</ref> | synonyms = * ''Jatus grandis'' <small>(L.f.) Kuntze</small> * ''Tectona grandis'' f. ''abludens '' <small>Koord. & Valeton</small> * ''Tectona grandis'' f. ''canescens '' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''pilosula'' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''punctata'' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''tomentella '' <small>Moldenke</small> * ''Tectona theca'' <small>Lour.</small> }} '''ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ''' ᱫᱚ Lamiaceae ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱚᱯᱤᱠᱟᱞ [[hardwood|ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱴ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ, [[deciduous|ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟ-ᱢᱤᱥᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱴ ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱨᱮᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ, ᱥᱚᱣᱟᱱ ᱯᱩᱸᱰ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚ ᱰᱟᱹᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱜᱚᱸᱡᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱚᱝᱜᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ, ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ [[Trichome|ᱩᱵ]] ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱜᱮᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚ ᱩᱰᱩᱠᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱵ ᱫᱟᱲᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ, ᱯᱷᱟᱨᱱᱤᱪᱟᱨ, ᱠᱷᱚᱫᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ [[South Asia|ᱮᱛᱚᱢ]] ᱟᱨ [[southeast Asia|ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[Bangladesh|ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]], [[India|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]], [[Indonesia|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]], [[Malaysia|ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]], [[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]], [[Thailand|ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ]], ᱟᱨ [[Sri Lanka|ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[Africa|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[Caribbean|ᱠᱮᱨᱮᱵᱤᱭᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱥ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱷᱟ ᱜᱟᱱ ᱦᱤᱥ ᱫᱚ [[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Burmese Teak: Turning a new leaf">{{cite web|url=http:// East By South East |access-date=20 September 2015}}</ref> ᱢᱳᱞᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱟᱨ [[Laos|ᱞᱟᱣᱳᱥ]] ᱨᱮ ᱾<ref>{{cite journal|last1=Verhaegen|first1=D.|first2=Inza Jesus|last2=Fofana|first3=Zénor A|last3=Logossa|first4=Daniel|last4=Ofori|title=What is the genetic origin of teak (''Tectona grandis'' L.) introduced in Africa and in Indonesia?|journal=Tree Genetics & Genomes |volume=6|issue=5|pages=717–733|year=2010|doi=10.1007/s11295-010-0286-x|s2cid=11220716|url=http://hal.cirad.fr/cirad-00846130/file/TGG6_5_.pdf}}</ref><ref>{{cite journal|journal=Canadian Journal of Forest Research|year=2015|volume=45|issue=3|pages=297–306|title=AFLP markers for analysis of genetic diversity and structure of teak (''Tectona grandis'') in India|first1=Vivek|last1=Vaishnaw|first2=Naseer|last2=Mohammad|first3=Syed Arif|last3=Wali|first4=Randhir|last4=Kumar|first5=Shashi Bhushan|last5=Tripathi|first6=Madan Singh|last6=Negi|first7=Shamim Akhtar|last7=Ansari|doi=10.1139/cjfr-2014-0279 |bibcode=2015CaJFR..45..297V }}</ref> == ᱵᱤᱥᱲᱤ == ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[deciduous|ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|40|m|ft|0|abbr=on}} ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱩᱥᱩᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱛᱚᱨᱚᱡ ᱨᱚᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱚᱨᱚᱡ-ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱠᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ [[leaf shape|ᱰᱤᱢᱵᱟᱠᱟᱨ-ᱞᱮᱠᱟ]], {{convert|15|-|45|cm|in|1|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ {{convert|8|-|23|cm|in|1|abbr=on}} ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|2|-|4|cm|in|1|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱠᱮᱴᱮᱡ [[petiole (botany)|ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱰᱟᱹᱱᱴᱷᱤᱜ]] ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱾<ref name="FOC">[http://efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200019434 ''Tectona grandis'']. ''Flora of China'' 17: 16. Accessed online: 17 December 2010.</ref> ᱡᱩᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ {{convert|25|-|40|cm|in|0|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ {{convert|30|cm|in|0|abbr=on}} ᱚᱥᱟᱨ ᱜᱚᱸᱡᱮ ᱨᱮ ᱥᱚᱣᱟᱱ ᱯᱩᱸᱰ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚ ᱯᱷᱩᱴᱟᱹᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱲᱤ ᱫᱚ ᱒.᱕–᱓ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱠᱷᱲᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱒ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱡᱚ ᱫᱷᱚᱨᱟᱣᱚᱜᱼᱟ; ᱡᱚ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱑.᱒–᱑.᱘ ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="FOC" /> ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ [[protandrous|ᱯᱨᱳᱴᱟᱱᱰᱨᱟᱥ]] ᱜᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱯᱩᱨᱩᱥ ᱚᱝᱜᱚ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱚᱣᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟ ᱯᱷᱩᱴᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱭ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱨᱮᱱᱩ (pollen) ᱠᱚ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Tangmitcharoen and Owens">Tangmitcharoen, S. and J. N. Owens. 1996. Floral biology, pollination, pistil receptivity, and pollen tube growth of teak (''Tectona grandis'' Linn f.). ''Annals of Botany'', 79(3): 227–241.</ref> ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱛᱤᱡᱩ-ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱟᱵᱷᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥ ᱫᱚ ᱦᱚᱭ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Bryndum & Hedegart">Bryndum, K. and T. Hedegart. 1969. Pollination of teak (''Tectona grandis'' Linn.f.). ''Silv. Genet.'' 18: 77–80.</ref> ᱑᱙᱙᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱜᱟᱵᱷᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱮᱸᱜᱮᱰ (bee) ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱨᱟᱴᱤᱱᱱᱟ (''Ceratina)'' ᱡᱟᱹᱛ ᱾<ref name="Tangmitcharoen and Owens" /> <gallery widths=200 heights=200> File:Parambikulam Tiger Reserve, in the Mornings.JPG|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱟᱢᱵᱤᱠᱩᱞᱚᱢ ᱴᱟᱭᱜᱚᱨ ᱨᱤᱡᱟᱨᱵᱽ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ File:Nilambur Teak Plantation 0666.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ File:Plants of the coast of Coromandel Coast Tamil Nadu Andhra Pradesh India Flora Fruits Flowers (54).jpg|ᱥᱟᱠᱟᱢ, ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ File:Teak (Tectona grandis) flowers in Anantgiri, AP W2 IMG 8807.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Telangana|ᱛᱮᱞᱮᱝᱜᱟᱱᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Ananthagiri Hills|ᱚᱱᱚᱱᱛᱚᱜᱤᱨᱤ ᱵᱩᱨᱩ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ File:Flower, fruit & leaves (Tectona Grandis) I IMG 8818.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[West Bengal|ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[Kolkata|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ, ᱡᱚ ᱟᱨ ᱥᱟᱠᱟᱢ File:U Bain Bridge1.JPG|[[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Amarapura|ᱚᱢᱚᱨᱯᱩᱨᱟ]] ᱨᱮ [[U Bein Bridge|ᱩ ᱵᱮᱭᱤᱱ ᱯᱚᱞ]] ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱞᱤᱧ {{convert|1.2|km|abbr=on}} ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ File:Leaves of Tectona grandis (Teak).jpg|[[Kerala|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Nilambur|ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ File:Hyblaea puera at Kadavoor.jpg|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱡᱚᱢᱤᱡ [[Hyblaea puera|ᱛᱤᱡᱩ]] File:Philippine Teak (Tectona philippinensis)--an endangered and endemic tree 01.jpg|[[Philippine teak|ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ]] Tectona grandis MHNT.BOT.2010.10.15.jpg|''Tectona grandis'' - [[MHNT]] </gallery> === ᱠᱟᱴ === ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱫᱚ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱝ (rings) ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱳᱨᱚᱥ (porous) ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱟᱫᱽ (moisture) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜᱼᱟ: ᱑᱕% ᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱖᱖᱐ ᱠᱤᱞᱳᱜᱽᱨᱟᱢ/ᱢᱤᱴᱚᱨ<sup>᱓</sup> ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Porter |first1=Brian |title=Carpentry and Joinery |date=2001 |publisher=Butterworth |isbn=978-1-138-16816-9 |pages=54 |edition=Third|volume=1}}</ref> ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱟ-ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱯᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱞ ᱥᱟᱥᱟᱝ-ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱚᱝ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱨᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱤᱲᱤ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |last1=Yardley |first1=Kevin |title=About Teak Wood |url=https://www.diamondtropicalhardwoods.com/teak |website=DiamondTropicalHardwoods.com |publisher=Diamond Tropical Hardwoods |access-date=17 November 2022}}</ref> ᱱᱟᱣᱟ ᱜᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="pnh">{{cite book |last1=Hasluck |first1=Paul N |title=The Handyman's Guide: Essential Woodworking Tools and Techniques |date=1987 |publisher=Skyhorse |location=New York |isbn=978-1-60239-173-4 |pages=174–5}}</ref> == ᱵᱚᱱᱚᱥᱯᱚᱛᱤ ᱱᱟᱜᱟᱢ (Botanical history) == ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱑᱗᱘᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ [[Carl Linnaeus the Younger]] ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ''[[Supplementum Plantarum]]'' ᱨᱮ ᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="IPNI">{{IPNI|id=864923-1|access-date=17 December 2010}}</ref> ᱑᱙᱗᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, [[Harold Norman Moldenke]] ᱫᱚ ''[[Phytologia]]'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ [[form (botany)|ᱨᱩᱯ]] ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱱᱟᱣᱟ ᱵᱤᱥᱲᱤᱭᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱳᱞᱰᱮᱱᱠᱮ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱨᱩᱯ ᱜᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱱᱟᱢᱩᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ: ''T. grandis'' f. ''canescens'' ᱫᱚ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ''T. grandis'' f. ''pilosula'' ᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱥᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ, ''T. grandis'' f. ''punctata'' ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱜᱮ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱟᱨ ''T. grandis'' f. ''tomentella'' ᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Moldenke">Moldenke, H. N. 1975. Notes on new and noteworthy plants. LXXVII. ''Phytologia'', 31: 28.</ref> == ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ == ᱴᱤᱠ (teak) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ [[Portuguese language|ᱯᱳᱨᱛᱩᱜᱤᱡᱽ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ 'teca' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[Malayalam|ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ 'thekku' ᱛᱷᱮᱠᱠᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ (ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Tamil language|ᱛᱟᱢᱤᱞ]] 'tekku', [[Telugu language|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]] 'teku', ᱟᱨ [[Kannada language|ᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱟ]] 'tegu' ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ) ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱑᱖᱙᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.etymonline.com/word/teak|title=Teak|publisher=Online Etymology Dictionary, Douglas Harper|date=2025|access-date=16 November 2025}}</ref> == ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ == ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱴᱚᱱᱟ(''Tectona)'' ᱜᱟᱱᱟᱝ (genus) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[Tectona hamiltoniana|T. hamiltoniana]]'' ᱟᱨ ''[[Tectona philippinensis|T. philippinensis]]'' ᱫᱚ [[endemism|ᱮᱱᱰᱮᱢᱤᱠ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ [[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]] ᱟᱨ [[Philippines|ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Tewari>Tewari, D. N. 1992. ''A Monograph on Teak (Tectona grandis Linn.f.)''. International Book Distributors.</ref> ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ [[India|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]], [[Bangladesh|ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]], [[Sri Lanka|ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]], [[Indonesia|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]], [[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]], ᱠᱚᱸᱧᱮ [[Thailand|ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ]], ᱠᱚᱸᱧᱮ-ᱯᱟᱪᱮ [[Laos|ᱞᱟᱣᱳᱥ]], ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ [[Vietnam|ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="FOC" /><ref name="Tangmitcharoen and Owens" /> ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ {{Convert|500|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮ {{Convert|5,000|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱫᱽ (moist) ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱴ {{Convert|1,250–1,650|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱓-᱕ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="Kaosa-ard">Kaosa-ard, A. 1981. Teak its natural distribution and related factors. ''Natural History Bulletin of the Siam Society'', 29: 55–74.</ref> == ᱪᱟᱥ == [[File:Teak plant 2024.jpg|thumb|ᱜᱷᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱧᱤᱫᱤᱨ ᱟᱨ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱛᱮᱞ ᱥᱮ ᱵᱟᱨᱱᱤᱥ (varnish) ᱵᱟᱝ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱮ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱟᱨ ᱴᱮᱠᱟᱣᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱠᱷᱤᱭᱟᱹᱣ (erosion) ᱫᱚᱨ, ᱢᱟᱯ (dimensional stability) ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱸᱪᱟ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱦᱚᱸ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ UV ᱛᱟᱹᱯᱩᱜ ᱛᱮ ᱨᱚᱝ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite journal|url= http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/pdf2001/willi01d.pdf|last1= Williams|first1=R. Sam|last2=Miller|first2=Regis|year=2001|title=Characteristics of Ten Tropical Hardwoods from Certified Forests in Bolivia |journal=Wood and Fiber Science |volume=33|issue=4|pages=618–626}}</ref> ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ [[Indonesia|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱵᱤᱨ ᱥᱚᱸᱥᱛᱷᱟ [[Perum Perhutani]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱨᱱᱤᱪᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Kerala|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Nilambur|ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Teak Museum: Nalimbur">{{cite web|url=http://www.kfri.org/html/k1000mus.htm |title=Teak Museum: Nilambur |author=KRFI.org |publisher=Web Archive |access-date=20 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060928001233/http://www.kfri.org/html/k1000mus.htm |archive-date=28 September 2006 }}</ref> ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱰᱷᱮᱨᱚᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱯᱚᱨᱤᱵᱮᱥ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱪᱤᱱᱛᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱫᱩᱨᱞᱚᱵᱷ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱟᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱩᱥᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤᱠᱟᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱚᱥᱴᱮᱱᱮᱵᱚᱞ (sustainable) ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱪᱟᱥ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[Forest Stewardship Council]] (FSC) ᱫᱚ ᱥᱚᱴᱷᱤᱠ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱴᱤᱥᱩ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[Colonisation of Africa|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱯᱚᱱᱤᱵᱮᱥ]] ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ [[Equatorial Africa|ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱟᱨ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[South Sudan#Economy|ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱩᱫᱟᱱ]] ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://africanarguments.org/2013/03/14/is-all-well-in-the-teak-forests-of-south-sudan-by-aly-verjee/|title=Is all well in the teak forests of South Sudan? – By Aly Verjee|date=14 March 2013}}</ref> ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ [[Indonesia|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ([[Costa Rica|ᱠᱳᱥᱴᱟ ᱨᱤᱠᱟ]]) ᱟᱨ [[South America|ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱛᱮ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱞᱟᱹᱴᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱪᱟᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨᱚᱜ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Investing in Teak: The Market">{{cite web|url=https://www.catf.lu/investing-in-catf/the-market/|title=Investing in Teak: The Market|author=Central American Timber Fund |publisher=Central American Timber Fund|access-date=20 September 2015}}</ref> ''[[Hyblaea puera]]'', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ 'ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱰᱮᱯᱷᱳᱞᱤᱭᱮᱴᱚᱨ' (Teak defoliator) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭᱟ, ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱟᱹᱴᱩᱣᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱨᱮᱱ [[caterpillar|ᱞᱮᱱᱰᱮᱫ]] ᱫᱚ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref> {{cite web | title=''Hyblaea puera'' | last=Herbison-Evans | first=Don | publisher=University of Technology, [[Sydney]] | url=http://linus.socs.uts.edu.au/~don/larvae/hybl/puera.html | access-date=2008-03-12 | date=2007-09-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080724111814/http://linus.socs.uts.edu.au/~don/larvae/hybl/puera.html |archive-date = 2008-07-24}} </ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{Commons category|Tectona grandis|ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ (Tectona grandis)}} {{NSRW poster|wstitle=Teak}} {{WestAfricanPlants|Tectona grandis}} * ᱤᱭᱩ.ᱮᱥ. ᱯᱷᱳᱨᱮᱥᱴ ᱯᱨᱳᱰᱟᱠᱴᱥ ᱞᱮᱵᱽ: [http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/TechSheets/Chudnoff/SEAsian_Oceanic/htmlDocs_SEAsian/tectonagrandis.html USDA ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱵᱟ]; {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224044926/http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/TechSheets/Chudnoff/SEAsian_Oceanic/htmlDocs_SEAsian/tectonagrandis.html |date=24 February 2013 }} p515fbamvcd83lk8qopf421f8aklfh1 190567 190562 2026-04-15T11:38:48Z Rocky 734 571 added [[Category:ᱫᱟᱨᱮ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 190567 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ}} {{Speciesbox | name = ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ (Teak) | image = Starr 010304-0485 Tectona grandis.jpg | image_caption = ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱡᱚ | status = EN | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |last1=Gua |first1=B. |last2=Pedersen |first2=A. |last3=Barstow |first3=M. |year=2022 |title=''Tectona grandis'' |volume=2022 |article-number=e.T62019830A62019832 |doi=10.2305/IUCN.UK.2022-2.RLTS.T62019830A62019832.en |access-date=29 January 2023}}</ref> | genus = Tectona | species = grandis | authority = [[Carl Linnaeus the Younger|L.f.]] | synonyms_ref = <ref name=powo>{{cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:864923-1|title=''Tectona grandis'' L.f. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=20 July 2024 }}</ref> | synonyms = * ''Jatus grandis'' <small>(L.f.) Kuntze</small> * ''Tectona grandis'' f. ''abludens '' <small>Koord. & Valeton</small> * ''Tectona grandis'' f. ''canescens '' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''pilosula'' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''punctata'' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''tomentella '' <small>Moldenke</small> * ''Tectona theca'' <small>Lour.</small> }} '''ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ''' ᱫᱚ Lamiaceae ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱚᱯᱤᱠᱟᱞ [[hardwood|ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱴ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ, [[deciduous|ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟ-ᱢᱤᱥᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱴ ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱨᱮᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ, ᱥᱚᱣᱟᱱ ᱯᱩᱸᱰ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚ ᱰᱟᱹᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱜᱚᱸᱡᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱚᱝᱜᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ, ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ [[Trichome|ᱩᱵ]] ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱜᱮᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚ ᱩᱰᱩᱠᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱵ ᱫᱟᱲᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ, ᱯᱷᱟᱨᱱᱤᱪᱟᱨ, ᱠᱷᱚᱫᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ [[South Asia|ᱮᱛᱚᱢ]] ᱟᱨ [[southeast Asia|ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[Bangladesh|ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]], [[India|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]], [[Indonesia|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]], [[Malaysia|ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]], [[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]], [[Thailand|ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ]], ᱟᱨ [[Sri Lanka|ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[Africa|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱟᱨ [[Caribbean|ᱠᱮᱨᱮᱵᱤᱭᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱥ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱷᱟ ᱜᱟᱱ ᱦᱤᱥ ᱫᱚ [[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Burmese Teak: Turning a new leaf">{{cite web|url=http:// East By South East |access-date=20 September 2015}}</ref> ᱢᱳᱞᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱟᱨ [[Laos|ᱞᱟᱣᱳᱥ]] ᱨᱮ ᱾<ref>{{cite journal|last1=Verhaegen|first1=D.|first2=Inza Jesus|last2=Fofana|first3=Zénor A|last3=Logossa|first4=Daniel|last4=Ofori|title=What is the genetic origin of teak (''Tectona grandis'' L.) introduced in Africa and in Indonesia?|journal=Tree Genetics & Genomes |volume=6|issue=5|pages=717–733|year=2010|doi=10.1007/s11295-010-0286-x|s2cid=11220716|url=http://hal.cirad.fr/cirad-00846130/file/TGG6_5_.pdf}}</ref><ref>{{cite journal|journal=Canadian Journal of Forest Research|year=2015|volume=45|issue=3|pages=297–306|title=AFLP markers for analysis of genetic diversity and structure of teak (''Tectona grandis'') in India|first1=Vivek|last1=Vaishnaw|first2=Naseer|last2=Mohammad|first3=Syed Arif|last3=Wali|first4=Randhir|last4=Kumar|first5=Shashi Bhushan|last5=Tripathi|first6=Madan Singh|last6=Negi|first7=Shamim Akhtar|last7=Ansari|doi=10.1139/cjfr-2014-0279 |bibcode=2015CaJFR..45..297V }}</ref> == ᱵᱤᱥᱲᱤ == ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ [[deciduous|ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜ]] ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|40|m|ft|0|abbr=on}} ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱩᱥᱩᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱛᱚᱨᱚᱡ ᱨᱚᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱚᱨᱚᱡ-ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱠᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ [[leaf shape|ᱰᱤᱢᱵᱟᱠᱟᱨ-ᱞᱮᱠᱟ]], {{convert|15|-|45|cm|in|1|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ {{convert|8|-|23|cm|in|1|abbr=on}} ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|2|-|4|cm|in|1|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱠᱮᱴᱮᱡ [[petiole (botany)|ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱰᱟᱹᱱᱴᱷᱤᱜ]] ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱾<ref name="FOC">[http://efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200019434 ''Tectona grandis'']. ''Flora of China'' 17: 16. Accessed online: 17 December 2010.</ref> ᱡᱩᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ {{convert|25|-|40|cm|in|0|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ {{convert|30|cm|in|0|abbr=on}} ᱚᱥᱟᱨ ᱜᱚᱸᱡᱮ ᱨᱮ ᱥᱚᱣᱟᱱ ᱯᱩᱸᱰ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚ ᱯᱷᱩᱴᱟᱹᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱲᱤ ᱫᱚ ᱒.᱕–᱓ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱠᱷᱲᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱒ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱡᱚ ᱫᱷᱚᱨᱟᱣᱚᱜᱼᱟ; ᱡᱚ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱑.᱒–᱑.᱘ ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="FOC" /> ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ [[protandrous|ᱯᱨᱳᱴᱟᱱᱰᱨᱟᱥ]] ᱜᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱯᱩᱨᱩᱥ ᱚᱝᱜᱚ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱚᱣᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟ ᱯᱷᱩᱴᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱭ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱨᱮᱱᱩ (pollen) ᱠᱚ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Tangmitcharoen and Owens">Tangmitcharoen, S. and J. N. Owens. 1996. Floral biology, pollination, pistil receptivity, and pollen tube growth of teak (''Tectona grandis'' Linn f.). ''Annals of Botany'', 79(3): 227–241.</ref> ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱛᱤᱡᱩ-ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱟᱵᱷᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥ ᱫᱚ ᱦᱚᱭ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Bryndum & Hedegart">Bryndum, K. and T. Hedegart. 1969. Pollination of teak (''Tectona grandis'' Linn.f.). ''Silv. Genet.'' 18: 77–80.</ref> ᱑᱙᱙᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱜᱟᱵᱷᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱮᱸᱜᱮᱰ (bee) ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱨᱟᱴᱤᱱᱱᱟ (''Ceratina)'' ᱡᱟᱹᱛ ᱾<ref name="Tangmitcharoen and Owens" /> <gallery widths=200 heights=200> File:Parambikulam Tiger Reserve, in the Mornings.JPG|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱟᱢᱵᱤᱠᱩᱞᱚᱢ ᱴᱟᱭᱜᱚᱨ ᱨᱤᱡᱟᱨᱵᱽ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ File:Nilambur Teak Plantation 0666.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ File:Plants of the coast of Coromandel Coast Tamil Nadu Andhra Pradesh India Flora Fruits Flowers (54).jpg|ᱥᱟᱠᱟᱢ, ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ File:Teak (Tectona grandis) flowers in Anantgiri, AP W2 IMG 8807.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Telangana|ᱛᱮᱞᱮᱝᱜᱟᱱᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Ananthagiri Hills|ᱚᱱᱚᱱᱛᱚᱜᱤᱨᱤ ᱵᱩᱨᱩ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ File:Flower, fruit & leaves (Tectona Grandis) I IMG 8818.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[West Bengal|ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[Kolkata|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ, ᱡᱚ ᱟᱨ ᱥᱟᱠᱟᱢ File:U Bain Bridge1.JPG|[[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Amarapura|ᱚᱢᱚᱨᱯᱩᱨᱟ]] ᱨᱮ [[U Bein Bridge|ᱩ ᱵᱮᱭᱤᱱ ᱯᱚᱞ]] ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱞᱤᱧ {{convert|1.2|km|abbr=on}} ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ File:Leaves of Tectona grandis (Teak).jpg|[[Kerala|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Nilambur|ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ File:Hyblaea puera at Kadavoor.jpg|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱡᱚᱢᱤᱡ [[Hyblaea puera|ᱛᱤᱡᱩ]] File:Philippine Teak (Tectona philippinensis)--an endangered and endemic tree 01.jpg|[[Philippine teak|ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ]] Tectona grandis MHNT.BOT.2010.10.15.jpg|''Tectona grandis'' - [[MHNT]] </gallery> === ᱠᱟᱴ === ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱫᱚ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱝ (rings) ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱳᱨᱚᱥ (porous) ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱟᱫᱽ (moisture) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜᱼᱟ: ᱑᱕% ᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱖᱖᱐ ᱠᱤᱞᱳᱜᱽᱨᱟᱢ/ᱢᱤᱴᱚᱨ<sup>᱓</sup> ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Porter |first1=Brian |title=Carpentry and Joinery |date=2001 |publisher=Butterworth |isbn=978-1-138-16816-9 |pages=54 |edition=Third|volume=1}}</ref> ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱟ-ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱯᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱞ ᱥᱟᱥᱟᱝ-ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱚᱝ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱨᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱤᱲᱤ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |last1=Yardley |first1=Kevin |title=About Teak Wood |url=https://www.diamondtropicalhardwoods.com/teak |website=DiamondTropicalHardwoods.com |publisher=Diamond Tropical Hardwoods |access-date=17 November 2022}}</ref> ᱱᱟᱣᱟ ᱜᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="pnh">{{cite book |last1=Hasluck |first1=Paul N |title=The Handyman's Guide: Essential Woodworking Tools and Techniques |date=1987 |publisher=Skyhorse |location=New York |isbn=978-1-60239-173-4 |pages=174–5}}</ref> == ᱵᱚᱱᱚᱥᱯᱚᱛᱤ ᱱᱟᱜᱟᱢ (Botanical history) == ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱑᱗᱘᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ [[Carl Linnaeus the Younger]] ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ''[[Supplementum Plantarum]]'' ᱨᱮ ᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="IPNI">{{IPNI|id=864923-1|access-date=17 December 2010}}</ref> ᱑᱙᱗᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, [[Harold Norman Moldenke]] ᱫᱚ ''[[Phytologia]]'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ [[form (botany)|ᱨᱩᱯ]] ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱱᱟᱣᱟ ᱵᱤᱥᱲᱤᱭᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱳᱞᱰᱮᱱᱠᱮ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱨᱩᱯ ᱜᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱱᱟᱢᱩᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ: ''T. grandis'' f. ''canescens'' ᱫᱚ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ''T. grandis'' f. ''pilosula'' ᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱥᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ, ''T. grandis'' f. ''punctata'' ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱜᱮ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱟᱨ ''T. grandis'' f. ''tomentella'' ᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Moldenke">Moldenke, H. N. 1975. Notes on new and noteworthy plants. LXXVII. ''Phytologia'', 31: 28.</ref> == ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ == ᱴᱤᱠ (teak) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ [[Portuguese language|ᱯᱳᱨᱛᱩᱜᱤᱡᱽ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ 'teca' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[Malayalam|ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ 'thekku' ᱛᱷᱮᱠᱠᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ (ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Tamil language|ᱛᱟᱢᱤᱞ]] 'tekku', [[Telugu language|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]] 'teku', ᱟᱨ [[Kannada language|ᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱟ]] 'tegu' ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ) ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱑᱖᱙᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.etymonline.com/word/teak|title=Teak|publisher=Online Etymology Dictionary, Douglas Harper|date=2025|access-date=16 November 2025}}</ref> == ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ == ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱴᱚᱱᱟ(''Tectona)'' ᱜᱟᱱᱟᱝ (genus) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛ, ''[[Tectona hamiltoniana|T. hamiltoniana]]'' ᱟᱨ ''[[Tectona philippinensis|T. philippinensis]]'' ᱫᱚ [[endemism|ᱮᱱᱰᱮᱢᱤᱠ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ [[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]] ᱟᱨ [[Philippines|ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Tewari>Tewari, D. N. 1992. ''A Monograph on Teak (Tectona grandis Linn.f.)''. International Book Distributors.</ref> ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ [[India|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]], [[Bangladesh|ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]], [[Sri Lanka|ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]], [[Indonesia|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]], [[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]], ᱠᱚᱸᱧᱮ [[Thailand|ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ]], ᱠᱚᱸᱧᱮ-ᱯᱟᱪᱮ [[Laos|ᱞᱟᱣᱳᱥ]], ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ [[Vietnam|ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="FOC" /><ref name="Tangmitcharoen and Owens" /> ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ {{Convert|500|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮ {{Convert|5,000|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱫᱽ (moist) ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱴ {{Convert|1,250–1,650|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱓-᱕ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="Kaosa-ard">Kaosa-ard, A. 1981. Teak its natural distribution and related factors. ''Natural History Bulletin of the Siam Society'', 29: 55–74.</ref> == ᱪᱟᱥ == [[File:Teak plant 2024.jpg|thumb|ᱜᱷᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱧᱤᱫᱤᱨ ᱟᱨ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱛᱮᱞ ᱥᱮ ᱵᱟᱨᱱᱤᱥ (varnish) ᱵᱟᱝ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱮ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱟᱨ ᱴᱮᱠᱟᱣᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱠᱷᱤᱭᱟᱹᱣ (erosion) ᱫᱚᱨ, ᱢᱟᱯ (dimensional stability) ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱸᱪᱟ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱦᱚᱸ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ UV ᱛᱟᱹᱯᱩᱜ ᱛᱮ ᱨᱚᱝ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite journal|url= http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/pdf2001/willi01d.pdf|last1= Williams|first1=R. Sam|last2=Miller|first2=Regis|year=2001|title=Characteristics of Ten Tropical Hardwoods from Certified Forests in Bolivia |journal=Wood and Fiber Science |volume=33|issue=4|pages=618–626}}</ref> ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ [[Indonesia|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱵᱤᱨ ᱥᱚᱸᱥᱛᱷᱟ [[Perum Perhutani]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱨᱱᱤᱪᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Kerala|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Nilambur|ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Teak Museum: Nalimbur">{{cite web|url=http://www.kfri.org/html/k1000mus.htm |title=Teak Museum: Nilambur |author=KRFI.org |publisher=Web Archive |access-date=20 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060928001233/http://www.kfri.org/html/k1000mus.htm |archive-date=28 September 2006 }}</ref> ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱰᱷᱮᱨᱚᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱯᱚᱨᱤᱵᱮᱥ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱪᱤᱱᱛᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱫᱩᱨᱞᱚᱵᱷ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱟᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱩᱥᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤᱠᱟᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱚᱥᱴᱮᱱᱮᱵᱚᱞ (sustainable) ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱪᱟᱥ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[Forest Stewardship Council]] (FSC) ᱫᱚ ᱥᱚᱴᱷᱤᱠ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱴᱤᱥᱩ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[Colonisation of Africa|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱯᱚᱱᱤᱵᱮᱥ]] ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ [[Equatorial Africa|ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱟᱨ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[South Sudan#Economy|ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱩᱫᱟᱱ]] ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://africanarguments.org/2013/03/14/is-all-well-in-the-teak-forests-of-south-sudan-by-aly-verjee/|title=Is all well in the teak forests of South Sudan? – By Aly Verjee|date=14 March 2013}}</ref> ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ [[Indonesia|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[Myanmar|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ([[Costa Rica|ᱠᱳᱥᱴᱟ ᱨᱤᱠᱟ]]) ᱟᱨ [[South America|ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱛᱮ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱞᱟᱹᱴᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱪᱟᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨᱚᱜ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Investing in Teak: The Market">{{cite web|url=https://www.catf.lu/investing-in-catf/the-market/|title=Investing in Teak: The Market|author=Central American Timber Fund |publisher=Central American Timber Fund|access-date=20 September 2015}}</ref> ''[[Hyblaea puera]]'', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ 'ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱰᱮᱯᱷᱳᱞᱤᱭᱮᱴᱚᱨ' (Teak defoliator) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭᱟ, ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱟᱹᱴᱩᱣᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱨᱮᱱ [[caterpillar|ᱞᱮᱱᱰᱮᱫ]] ᱫᱚ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref> {{cite web | title=''Hyblaea puera'' | last=Herbison-Evans | first=Don | publisher=University of Technology, [[Sydney]] | url=http://linus.socs.uts.edu.au/~don/larvae/hybl/puera.html | access-date=2008-03-12 | date=2007-09-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080724111814/http://linus.socs.uts.edu.au/~don/larvae/hybl/puera.html |archive-date = 2008-07-24}} </ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{Commons category|Tectona grandis|ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ (Tectona grandis)}} {{NSRW poster|wstitle=Teak}} {{WestAfricanPlants|Tectona grandis}} * ᱤᱭᱩ.ᱮᱥ. ᱯᱷᱳᱨᱮᱥᱴ ᱯᱨᱳᱰᱟᱠᱴᱥ ᱞᱮᱵᱽ: [http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/TechSheets/Chudnoff/SEAsian_Oceanic/htmlDocs_SEAsian/tectonagrandis.html USDA ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱵᱟ]; {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224044926/http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/TechSheets/Chudnoff/SEAsian_Oceanic/htmlDocs_SEAsian/tectonagrandis.html |date=24 February 2013 }} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱟᱨᱮ]] io8m5a5bzuq32epb5kabm4k4t5xqk0q 190570 190567 2026-04-15T11:57:45Z Sunia Marndi 8165 190570 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ}} {{Speciesbox | name = ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ (Teak) | image = Starr 010304-0485 Tectona grandis.jpg | image_caption = ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱡᱚ | status = EN | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |last1=Gua |first1=B. |last2=Pedersen |first2=A. |last3=Barstow |first3=M. |year=2022 |title=''Tectona grandis'' |volume=2022 |article-number=e.T62019830A62019832 |doi=10.2305/IUCN.UK.2022-2.RLTS.T62019830A62019832.en |access-date=29 January 2023}}</ref> | genus = Tectona | species = grandis | authority = [[Carl Linnaeus the Younger|L.f.]] | synonyms_ref = <ref name=powo>{{cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:864923-1|title=''Tectona grandis'' L.f. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=20 July 2024 }}</ref> | synonyms = * ''Jatus grandis'' <small>(L.f.) Kuntze</small> * ''Tectona grandis'' f. ''abludens '' <small>Koord. & Valeton</small> * ''Tectona grandis'' f. ''canescens '' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''pilosula'' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''punctata'' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''tomentella '' <small>Moldenke</small> * ''Tectona theca'' <small>Lour.</small> }} '''ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ''' ᱫᱚ ᱞᱟᱢᱤᱭᱟᱥᱮᱭᱟᱭ (Lamiaceae) ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱚᱯᱤᱠᱟᱞ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱴ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ, ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟ-ᱢᱤᱥᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱴ ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱨᱮᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ, ᱥᱚᱣᱟᱱ ᱯᱩᱸᱰ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚ ᱰᱟᱹᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱜᱚᱸᱡᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱚᱝᱜᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ, ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱜᱮᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚ ᱩᱰᱩᱠᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱵ ᱫᱟᱲᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ, ᱯᱷᱟᱨᱱᱤᱪᱟᱨ, ᱠᱷᱚᱫᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ [[South Asia|ᱮᱛᱚᱢ]] ᱟᱨ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ|ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]], ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ, ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ, ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ, ᱟᱨ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱟᱨ ᱠᱮᱨᱮᱵᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱥ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱷᱟ ᱜᱟᱱ ᱦᱤᱥ ᱫᱚ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Burmese Teak: Turning a new leaf">{{cite web|url=http:// East By South East |access-date=20 September 2015}}</ref> ᱢᱳᱞᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱟᱨ ᱞᱟᱣᱳᱥ ᱨᱮ ᱾<ref>{{cite journal|last1=Verhaegen|first1=D.|first2=Inza Jesus|last2=Fofana|first3=Zénor A|last3=Logossa|first4=Daniel|last4=Ofori|title=What is the genetic origin of teak (''Tectona grandis'' L.) introduced in Africa and in Indonesia?|journal=Tree Genetics & Genomes |volume=6|issue=5|pages=717–733|year=2010|doi=10.1007/s11295-010-0286-x|s2cid=11220716|url=http://hal.cirad.fr/cirad-00846130/file/TGG6_5_.pdf}}</ref><ref>{{cite journal|journal=Canadian Journal of Forest Research|year=2015|volume=45|issue=3|pages=297–306|title=AFLP markers for analysis of genetic diversity and structure of teak (''Tectona grandis'') in India|first1=Vivek|last1=Vaishnaw|first2=Naseer|last2=Mohammad|first3=Syed Arif|last3=Wali|first4=Randhir|last4=Kumar|first5=Shashi Bhushan|last5=Tripathi|first6=Madan Singh|last6=Negi|first7=Shamim Akhtar|last7=Ansari|doi=10.1139/cjfr-2014-0279 |bibcode=2015CaJFR..45..297V }}</ref> == ᱵᱤᱥᱲᱤ == ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|40|m|ft|0|abbr=on}} ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱩᱥᱩᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱛᱚᱨᱚᱡ ᱨᱚᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱚᱨᱚᱡ-ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱠᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱰᱤᱢᱵᱟᱠᱟᱨ-ᱞᱮᱠᱟ, {{convert|15|-|45|cm|in|1|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ {{convert|8|-|23|cm|in|1|abbr=on}} ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|2|-|4|cm|in|1|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱰᱟᱹᱱᱴᱷᱤᱜ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱾<ref name="FOC">[http://efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200019434 ''Tectona grandis'']. ''Flora of China'' 17: 16. Accessed online: 17 December 2010.</ref> ᱡᱩᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ {{convert|25|-|40|cm|in|0|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ {{convert|30|cm|in|0|abbr=on}} ᱚᱥᱟᱨ ᱜᱚᱸᱡᱮ ᱨᱮ ᱥᱚᱣᱟᱱ ᱯᱩᱸᱰ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚ ᱯᱷᱩᱴᱟᱹᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱲᱤ ᱫᱚ ᱒.᱕–᱓ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱠᱷᱲᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱒ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱡᱚ ᱫᱷᱚᱨᱟᱣᱚᱜᱼᱟ; ᱡᱚ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱑.᱒–᱑.᱘ ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="FOC" /> ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱯᱨᱳᱴᱟᱱᱰᱨᱟᱥ ᱜᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱯᱩᱨᱩᱥ ᱚᱝᱜᱚ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱚᱣᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟ ᱯᱷᱩᱴᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱭ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱨᱮᱱᱩ (pollen) ᱠᱚ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Tangmitcharoen and Owens">Tangmitcharoen, S. and J. N. Owens. 1996. Floral biology, pollination, pistil receptivity, and pollen tube growth of teak (''Tectona grandis'' Linn f.). ''Annals of Botany'', 79(3): 227–241.</ref> ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱛᱤᱡᱩ-ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱟᱵᱷᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥ ᱫᱚ ᱦᱚᱭ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Bryndum & Hedegart">Bryndum, K. and T. Hedegart. 1969. Pollination of teak (''Tectona grandis'' Linn.f.). ''Silv. Genet.'' 18: 77–80.</ref> ᱑᱙᱙᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱜᱟᱵᱷᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱷᱟᱶᱟᱨ (bee) ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱨᱟᱴᱤᱱᱱᱟ (''Ceratina)'' ᱡᱟᱹᱛ ᱾<ref name="Tangmitcharoen and Owens" /> <gallery widths="200" heights="200"> File:Parambikulam Tiger Reserve, in the Mornings.JPG|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱟᱢᱵᱤᱠᱩᱞᱚᱢ ᱴᱟᱭᱜᱚᱨ ᱨᱤᱡᱟᱨᱵᱽ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ File:Nilambur Teak Plantation 0666.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ File:Plants of the coast of Coromandel Coast Tamil Nadu Andhra Pradesh India Flora Fruits Flowers (54).jpg|ᱥᱟᱠᱟᱢ, ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ File:Teak (Tectona grandis) flowers in Anantgiri, AP W2 IMG 8807.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱞᱮᱝᱜᱟᱱᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱱᱛᱚᱜᱤᱨᱤ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ File:Flower, fruit & leaves (Tectona Grandis) I IMG 8818.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ, ᱡᱚ ᱟᱨ ᱥᱟᱠᱟᱢ File:U Bain Bridge1.JPG|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱨᱯᱩᱨᱟ ᱨᱮ ᱩ ᱵᱮᱭᱤᱱ ᱯᱚᱞ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱞᱤᱧ {{convert|1.2|km|abbr=on}} ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ File:Leaves of Tectona grandis (Teak).jpg|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ File:Hyblaea puera at Kadavoor.jpg|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱡᱚᱢᱤᱡ [[Hyblaea puera|ᱛᱤᱡᱩ]] File:Philippine Teak (Tectona philippinensis)--an endangered and endemic tree 01.jpg|[[Philippine teak|ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ]] Tectona grandis MHNT.BOT.2010.10.15.jpg|''Tectona grandis'' - [[MHNT]] </gallery> === ᱠᱟᱴ === ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱫᱚ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱝ (rings) ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱳᱨᱚᱥ (porous) ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱟᱫᱽ (moisture) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜᱼᱟ: ᱑᱕% ᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱖᱖᱐ ᱠᱤᱞᱳᱜᱽᱨᱟᱢ/ᱢᱤᱴᱚᱨ<sup>᱓</sup> ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Porter |first1=Brian |title=Carpentry and Joinery |date=2001 |publisher=Butterworth |isbn=978-1-138-16816-9 |pages=54 |edition=Third|volume=1}}</ref> ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱟ-ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱯᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱞ ᱥᱟᱥᱟᱝ-ᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱚᱝ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱨᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱤᱲᱤ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |last1=Yardley |first1=Kevin |title=About Teak Wood |url=https://www.diamondtropicalhardwoods.com/teak |website=DiamondTropicalHardwoods.com |publisher=Diamond Tropical Hardwoods |access-date=17 November 2022}}</ref> ᱱᱟᱣᱟ ᱜᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="pnh">{{cite book |last1=Hasluck |first1=Paul N |title=The Handyman's Guide: Essential Woodworking Tools and Techniques |date=1987 |publisher=Skyhorse |location=New York |isbn=978-1-60239-173-4 |pages=174–5}}</ref> == ᱵᱚᱱᱚᱥᱯᱚᱛᱤ ᱱᱟᱜᱟᱢ == ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱑᱗᱘᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱨ ᱞᱤᱱᱤᱭᱚᱱ ᱫᱟ ᱭᱚᱝᱜᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ''ᱥᱟᱯᱞᱤᱢᱮᱱᱴᱚᱢ ᱯᱞᱟᱱᱴᱟᱨᱚᱢ'' ᱨᱮ ᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="IPNI">{{IPNI|id=864923-1|access-date=17 December 2010}}</ref> ᱑᱙᱗᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱦᱮᱨᱚᱞᱰ ᱱᱚᱨᱢᱟᱱ ᱢᱚᱨᱰᱮᱝᱠ ᱫᱚ ''ᱯᱷᱟᱭᱛᱚᱞᱚᱡᱤᱭᱟ'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ [[form (botany)|ᱨᱩᱯ]] ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱱᱟᱣᱟ ᱵᱤᱥᱲᱤᱭᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱳᱞᱰᱮᱝᱠᱮ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱨᱩᱯ ᱜᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱱᱟᱢᱩᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ: ''T. grandis'' f. ''canescens'' ᱫᱚ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ''T. grandis'' f. ''pilosula'' ᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱥᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ, ''T. grandis'' f. ''punctata'' ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱜᱮ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱟᱨ ''T. grandis'' f. ''tomentella'' ᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Moldenke">Moldenke, H. N. 1975. Notes on new and noteworthy plants. LXXVII. ''Phytologia'', 31: 28.</ref> == ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ == ᱴᱤᱠ (teak) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ [[Portuguese language|ᱯᱳᱨᱛᱩᱜᱤᱡᱽ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ 'teca' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[Malayalam|ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ 'thekku' ᱛᱷᱮᱠᱠᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ (ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Tamil language|ᱛᱟᱢᱤᱞ]] 'tekku', [[Telugu language|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]] 'teku', ᱟᱨ [[Kannada language|ᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱟ]] 'tegu' ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ) ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱑᱖᱙᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.etymonline.com/word/teak|title=Teak|publisher=Online Etymology Dictionary, Douglas Harper|date=2025|access-date=16 November 2025}}</ref> == ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ == ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱴᱚᱱᱟ(''Tectona)'' ᱜᱟᱱᱟᱝ (genus) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛ, ''T. hamiltoniana'' ᱟᱨ ''T. philippinensis'' ᱫᱚ ᱮᱱᱰᱮᱢᱤᱠ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Tewari>Tewari, D. N. 1992. ''A Monograph on Teak (Tectona grandis Linn.f.)''. International Book Distributors.</ref> ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ, ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ, ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ, ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ, ᱠᱚᱸᱧᱮ ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ, ᱠᱚᱸᱧᱮ-ᱯᱟᱪᱮ ᱞᱟᱣᱳᱥ, ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="FOC" /><ref name="Tangmitcharoen and Owens" /> ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱚᱭ-ᱦᱤᱥᱤᱫ ᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ {{Convert|500|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮ {{Convert|5,000|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱫᱽ (moist) ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱴ {{Convert|1,250–1,650|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱓-᱕ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="Kaosa-ard">Kaosa-ard, A. 1981. Teak its natural distribution and related factors. ''Natural History Bulletin of the Siam Society'', 29: 55–74.</ref> == ᱪᱟᱥ == [[File:Teak plant 2024.jpg|thumb|ᱜᱷᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱧᱤᱫᱤᱨ ᱟᱨ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱛᱮᱞ ᱥᱮ ᱵᱟᱨᱱᱤᱥ (varnish) ᱵᱟᱝ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱮ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱟᱨ ᱴᱮᱠᱟᱣᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱠᱷᱤᱭᱟᱹᱣ (erosion) ᱫᱚᱨ, ᱢᱟᱯ (dimensional stability) ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱸᱪᱟ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱦᱚᱸ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ UV ᱛᱟᱹᱯᱩᱜ ᱛᱮ ᱨᱚᱝ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite journal|url= http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/pdf2001/willi01d.pdf|last1= Williams|first1=R. Sam|last2=Miller|first2=Regis|year=2001|title=Characteristics of Ten Tropical Hardwoods from Certified Forests in Bolivia |journal=Wood and Fiber Science |volume=33|issue=4|pages=618–626}}</ref> ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱵᱤᱨ ᱥᱚᱸᱥᱛᱷᱟ Perum Perhutani ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱨᱱᱤᱪᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Teak Museum: Nalimbur">{{cite web|url=http://www.kfri.org/html/k1000mus.htm |title=Teak Museum: Nilambur |author=KRFI.org |publisher=Web Archive |access-date=20 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060928001233/http://www.kfri.org/html/k1000mus.htm |archive-date=28 September 2006 }}</ref> ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱰᱷᱮᱨᱚᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱯᱚᱨᱤᱵᱮᱥ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱪᱤᱱᱛᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱫᱩᱨᱞᱚᱵᱷ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱟᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱩᱥᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤᱠᱟᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱚᱥᱴᱮᱱᱮᱵᱚᱞ (sustainable) ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱪᱟᱥ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ Forest Stewardship Council (FSC) ᱫᱚ ᱥᱚᱴᱷᱤᱠ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱴᱤᱥᱩ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱯᱚᱱᱤᱵᱮᱥ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱟᱨ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱩᱫᱟᱱ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://africanarguments.org/2013/03/14/is-all-well-in-the-teak-forests-of-south-sudan-by-aly-verjee/|title=Is all well in the teak forests of South Sudan? – By Aly Verjee|date=14 March 2013}}</ref> ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ (ᱠᱳᱥᱴᱟ ᱨᱤᱠᱟ) ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱛᱮ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱞᱟᱹᱴᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱪᱟᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨᱚᱜ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Investing in Teak: The Market">{{cite web|url=https://www.catf.lu/investing-in-catf/the-market/|title=Investing in Teak: The Market|author=Central American Timber Fund |publisher=Central American Timber Fund|access-date=20 September 2015}}</ref> ''Hyblaea puera'', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ 'ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱰᱮᱯᱷᱳᱞᱤᱭᱮᱴᱚᱨ' (Teak defoliator) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭᱟ, ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱟᱹᱴᱩᱣᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱨᱮᱱ ᱞᱮᱱᱰᱮᱫ ᱫᱚ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref> {{cite web | title=''Hyblaea puera'' | last=Herbison-Evans | first=Don | publisher=University of Technology, [[Sydney]] | url=http://linus.socs.uts.edu.au/~don/larvae/hybl/puera.html | access-date=2008-03-12 | date=2007-09-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080724111814/http://linus.socs.uts.edu.au/~don/larvae/hybl/puera.html |archive-date = 2008-07-24}} </ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{Commons category|Tectona grandis|ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ (Tectona grandis)}} {{NSRW poster|wstitle=Teak}} {{WestAfricanPlants|Tectona grandis}} * ᱤᱭᱩ.ᱮᱥ. ᱯᱷᱳᱨᱮᱥᱴ ᱯᱨᱳᱰᱟᱠᱴᱥ ᱞᱮᱵᱽ: [http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/TechSheets/Chudnoff/SEAsian_Oceanic/htmlDocs_SEAsian/tectonagrandis.html USDA ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱵᱟ]; {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224044926/http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/TechSheets/Chudnoff/SEAsian_Oceanic/htmlDocs_SEAsian/tectonagrandis.html |date=24 February 2013 }} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱟᱨᱮ]] g3afl4nolsbycldam56ugmzty3n0wnd ᱡᱤᱥᱟᱱ ᱟᱱᱥᱟᱨᱤ 0 35547 190563 2026-04-15T10:47:35Z MT731 2184 "{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱙)}} {{Infobox cricketer | name = ᱡᱤᱥᱟᱱ ᱟᱱᱥᱟᱨᱤ | image = | country = | birth_date = {{birth date and age|1999|12|16|df=yes}} | birth_place = [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ]], [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190563 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱙)}} {{Infobox cricketer | name = ᱡᱤᱥᱟᱱ ᱟᱱᱥᱟᱨᱤ | image = | country = | birth_date = {{birth date and age|1999|12|16|df=yes}} | birth_place = [[ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ]], [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ | bowling = ᱞᱮᱜᱽᱵᱨᱮᱠ ᱜᱩᱜᱽᱞᱤ | role = | club1 = [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] | year1 = {{nowrap|᱒᱐᱑᱗/᱑᱘–᱒᱐᱑᱙/᱒᱐}} | club2 = [[ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] | year2 = ᱒᱐᱒᱕ | columns = 2 | column1 = [[ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱯᱩᱭᱞᱩ-ᱪᱟᱱᱚᱪ]] | matches1 = ᱕ | runs1 = 117 | bat avg1 = 23.40 | 100s/50s1 = 0/1 | top score1 = 76 | deliveries1 = 858 | wickets1 = 17 | bowl avg1 = 30.76 | fivefor1 = 0 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 3/33 | catches/stumpings1 = 3/– | column2 =[[ᱴᱣᱤᱴᱤ-᱒᱐]] | matches2 = 10 | runs2 = – | bat avg2 = – | 100s/50s2 = – | top score2 = – | deliveries2 = 215 | wickets2 = 6 | bowl avg2 = 57.16 | fivefor2 = 0 | tenfor2 = 0 | best bowling2 = 3/42 | catches/stumpings2 = 5/– | date = ᱑᱒ ᱢᱮ | year = ᱒᱐᱒᱕ | source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/zeeshan-ansari-942371 ESPNcricinfo }} '''ᱡᱤᱥᱟᱱ ᱟᱱᱥᱟᱨᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/942371.html |title=Zeeshan Ansari |access-date=6 October 2017 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱚᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱞᱤᱜᱽ ᱵᱨᱮᱠ ᱵᱚᱣᱞᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱞᱟᱥ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="FC">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118614.html |title=Group A, Ranji Trophy at Lucknow, Oct 6-9 2017 |access-date=6 October 2017 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱑᱙ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱥ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="India">{{cite web |title=Ishan Kishan to lead India at U19 World Cup |url=http://www.espncricinfo.com/icc-under-19-world-cup-2016/content/story/954021.html |access-date=22 December 2015 |work=ESPNCricinfo}}</ref> ᱒᱘ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱥᱟᱭᱮᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱚᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱤᱴᱤ-᱒᱐ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="T20">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157192.html |title=Group E, Syed Mushtaq Ali Trophy at Delhi, Feb 28 2019 |access-date=28 February 2019 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ==ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱨᱤᱢᱤᱭᱟᱨ ᱞᱤᱜᱽ== ᱡᱤᱥᱟᱱ ᱟᱱᱥᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ [[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱠᱮᱯᱤᱴᱚᱞᱥ]] ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱤᱯᱤᱮᱞ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱓/᱔᱒ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="IPL 2025 auction: Complete list of sold, unsold players, teamwise remaining purse {{!}} Mint">{{cite news|url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/ipl-auction-2025-sold-unsold-full-players-list-costliest-cricketer-remaining-purse-amount-teamwise-rishabh-pant-11732478575379.html|title=IPL 2025 auction: Complete list of sold, unsold players, teamwise remaining purse {{!}} Mint|date=25 November 2024|work=mint|access-date=15 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250415102416/https://www.livemint.com/sports/cricket-news/ipl-auction-2025-sold-unsold-full-players-list-costliest-cricketer-remaining-purse-amount-teamwise-rishabh-pant-11732478575379.html|archive-date=15 April 2025|publisher=Mint|language=en}}</ref><ref name="SRH unearths new talent: Meet Zeeshan Ansari, who made a dream IPL debut with three wickets against DC">{{cite news|title=SRH unearths new talent: Meet Zeeshan Ansari, who made a dream IPL debut with three wickets against DC|url=https://www.firstpost.com/firstcricket/ipl-2025-zeeshan-ansari-biography-dream-debut-dc-vs-srh-13875835.html|accessdate=16 April 2025|publisher=Firstpost|date=30 March 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250416171622/https://www.firstpost.com/firstcricket/ipl-2025-zeeshan-ansari-biography-dream-debut-dc-vs-srh-13875835.html|archivedate=16 April 2025|language=en-us}}</ref><ref name="Eid comes early for Lucknow boy Zeeshan Ansari, shines on his IPL debut">{{cite news|title=Eid comes early for Lucknow boy Zeeshan Ansari, shines on his IPL debut|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/eid-comes-early-for-lucknow-boy-zeeshan-ansari-shines-on-his-ipl-debut/articleshow/119768671.cms|accessdate=16 April 2025|publisher=The Times of India|date=31 March 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250416171930/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/eid-comes-early-for-lucknow-boy-zeeshan-ansari-shines-on-his-ipl-debut/articleshow/119768671.cms|archivedate=16 April 2025}}</ref> ᱟᱱᱥᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱭᱩ.ᱯᱤ. ᱴᱤ.᱒᱐ ᱞᱤᱜᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱡ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱤᱪ ᱨᱮ ᱗.᱖᱐ ᱮᱠᱚᱱᱚᱢᱤ ᱨᱮ ᱒᱔ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱳᱨᱤᱝ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱮᱨᱟᱴᱷ ᱢᱟᱵᱷᱮᱨᱤᱠᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱔-᱐-᱒᱐-᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱯᱮᱞ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱮᱢ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Zeeshan Ansari Profile - Cricket Player India {{!}} Stats, Records, Video |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/zeeshan-ansari-942371 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125185528/https://www.espncricinfo.com/cricketers/zeeshan-ansari-942371 |archive-date=25 January 2025 |access-date=2025-06-25 |website=ESPNcricinfo |language=en |url-status=live }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{cricinfo|id=942371}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱟᱱᱥᱟᱨᱤ, ᱡᱤᱥᱟᱱ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱟᱱᱨᱟᱭᱡᱟᱨᱥ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] izi9np4tztmmj8re38ug1phvu4hdjvx ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ 14 35548 190564 2026-04-15T10:54:49Z MT731 2184 "[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱠ]]" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 190564 wikitext text/x-wiki [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ|ᱠ]] 4yubyr4mc02yj1cp843rtjxca6lerd1