ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
satwiki
https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ
ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ
ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ
ᱨᱮᱫ
ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ
ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱪᱷᱟᱸᱪ
ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ
ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
ᱛᱷᱚᱠ
ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
TimedText
TimedText talk
ᱢᱳᱰᱩᱞ
ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ
Event
Event talk
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
0
381
190916
176785
2026-04-22T02:06:25Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190916
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| common_name = ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ
| native_name = {{ubl|{{native name|uk|Україна|italics=off}}|''Ukrayina''}}
| image_flag = Flag of Ukraine.svg
| image_coat = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
| national_anthem =
{{parabr}}[[File:National anthem of Ukraine, instrumental.oga|center]]
| image_map = [[File:Europe-Ukraine (и не контролируемые).png|upright=1.15|frameless]]
| map_caption = {{unbulleted list|{{map caption |location_color=green}}| [[Temporarily occupied territories of Ukraine|Uncontrolled territories]] (light green)}}
| capital = [[ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ]]<!--See [[Talk:Kyiv/naming]] re Kiev/Kyiv. -->
| coordinates = {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=inline,title}}
| largest_city = ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ
<!-- Please discuss on talk before changing any languages. -->
| official_languages = [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| regional_languages = {{collapsible list|[[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ]]|[[ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ]]|[[ᱜᱽᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱽᱨᱤᱠ]]|[[ᱦᱤᱵᱨᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱵᱨᱩ]]|[[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱳᱞᱤᱥ]]|[[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱨᱩᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ]]|[[ᱤᱰᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱰᱤᱥ]]<ref>{{cite web |url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214125040/http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archivedate=14 February 2014 |title=Закон України, Про засади державної мовної політики (Відомості Верховної Ради (ВВР), 2013, № 23, ст.218)|trans-title=Law of Ukraine, On Principles of State Language Policy, (Bulletin of the Verkhovna Rada (VVR), 2013, No. 23, p.218) (Current version — Revision from 1 February 2014 |accessdate=30 April 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=[[Council of Europe]] |accessdate=2017-10-28 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |url-status=dead }}</ref>}}
| ethnic_groups = {{unbulleted list
| 77.8% [[Ukrainians]]
| 17.3% [[Russians in Ukraine|Russians]]
| {{nowrap|4.9% others/unspecified}}
}}
| ethnic_groups_year = 2001
| ethnic_groups_ref =
| demonym = [[Ukrainians|Ukrainian]]
| government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[semi-presidential]] [[constitutional republic]]
| leader_title1 = [[President of Ukraine|President]]
| leader_name1 = [[Volodymyr Zelensky]]
| leader_title2 = [[Prime Minister of Ukraine|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Yulia Svyrydenko]]
| leader_title3 = [[Chairman of the Verkhovna Rada|Chairman of the<br>Verkhovna Rada]]
| leader_name3 = [[Ruslan Stefanchuk]]
| legislature = [[Verkhovna Rada]]
| sovereignty_type = [[Ukrainian War of Independence|Independence]]
| sovereignty_note = from [[Russian Republic|Russia]]{{Efn|''De jure'' from the Russian Republic, ''de facto'' from the Bolshevist [[Russian SFSR|Russian Soviet Republic]].}}
| established_event1 = [[Ukrainian People's Republic#Timeline|Autonomy]]
| established_date1 = 23 June 1917
| established_event2 = [[Fourth Universal of the Ukrainian Central Council|Declared]]
| established_date2 = 22 January 1918
| established_event3 = [[West Ukrainian People's Republic|In the West]]
| established_date3 = 1 November 1918
| established_event4 = {{nowrap|[[Act Zluky|Act of Unity]]}}
| established_date4 = 22 January 1919
| established_event5 = [[Soviet annexation of Eastern Galicia, Volhynia and Northern Bukovina|Expansion]]
| established_date5 = 22 September 1939
| established_event6 = {{nowrap|[[Declaration of Independence of Ukraine|From the USSR]]}}
| established_date6 = 24 August 1991
| established_event7 = {{nowrap|[[Constitution of Ukraine|Current constitution]]}}
| established_date7 = 28 June 1996
| area_km2 = 603,628
| area_rank = 45th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = or 233,013/ 223,013<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 7
| population_estimate = {{decrease}} 41,743,935<ref name="auto">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population (by estimate) as of 1 August, 2020. Average annual populations January-July 2020|website=ukrcensus.gov.ua|access-date=4 October 2020|archive-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808023040/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|url-status=dead}}</ref>
<br/>{{small|(excluding [[Crimea]] and [[Sevastopol]])}}
| population_census = 48,457,102
| population_estimate_year = August 2020
| population_estimate_rank = 34th
| population_census_year = 2001
| population_density_km2 = 73.8
| population_density_sq_mi = 191 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 115th
| GDP_PPP = {{increase}} $429.947 billion<ref name="IMFWEOUA">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=80&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=16 May 2020}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2020
| GDP_PPP_rank = 48th
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $10,310
| GDP_PPP_per_capita_rank = 108th
| GDP_nominal = {{increase}} $161.872 billion
| GDP_nominal_year = 2020
| GDP_nominal_rank = 56th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $3,881
| GDP_nominal_per_capita_rank = 119th
| Gini = 26.1 <!--number only-->
| Gini_year = 2018
| Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |title=GINI index (World Bank estimate) - Ukraine |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=22 March 2020 |archive-date=19 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419235030/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |url-status=dead }}</ref>
| Gini_rank = 18th
| HDI = 0.750 <!--number only-->
| HDI_year = 2018 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/UKR|title=Ukraine: Human Development Indicators 2019 |year=2019|accessdate=25 December 2019|publisher=United Nations Development Programme}}</ref>
| HDI_rank = 88th
| currency = [[Ukrainian hryvnia]] (₴)
| currency_code = UAH
| time_zone = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset = +2<ref name="timechange">{{cite web |url=http://ua.korrespondent.net/ukraine/events/1273613-rishennya-radi-ukrayina-30-zhovtnya-perejde-na-zimovij-chas|script-title=uk:Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час|trans-title=Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October |language=uk |publisher=korrespondent.net |date=18 October 2011 |accessdate=31 October 2011}}</ref>
| utc_offset_DST = +03
| time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
| drives_on = [[Right- and left-hand traffic|right]]
| calling_code = [[Telephone numbers in Ukraine|+380]]
| cctld = {{unbulleted list |[[.ua]] |[[.укр]]}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |87.3% [[Christianity in Ukraine|Christianity]]|11.0% [[Irreligion]]|0.8% Others |0.9% Unanswered}}
| religion_year = 2018
| religion_ref =
}}
[[File:Flag_of_Ukraine.svg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱨ]]
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ''' ([[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]: Україна, <small>translit.</small> ''Ukrayina''; <small>Ukrainian pronunciation:</small> [ukrɑˈjinɑ]), ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
᱑᱙᱙᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱚᱡ ᱩᱰᱩᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱦᱟᱨᱮ ᱑᱙᱘᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱖ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱵᱮᱞᱟ ᱪᱮᱨᱚᱱᱚᱵᱤᱞ ᱯᱚᱨᱚᱢᱟᱱᱩ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱔ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱪᱩᱞᱦᱟᱹᱨᱮ ᱯᱳᱨᱤᱠᱠᱷᱟ ᱪᱟᱞᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱡ ᱵᱷᱩᱞ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱷᱩᱞ ᱠᱟᱨᱚᱱᱛᱮ ᱤᱱ ᱦᱤᱞᱟᱹ ᱞᱟᱹᱴᱩ accident ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱔᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱩ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱱ ᱯᱚᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾
== ᱚᱛᱱᱚ ==
ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 603,628 km<sup>2</sup>(233,062 sq mi)᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱟᱹᱪᱷᱤᱢ ᱥᱮᱡ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ, ᱮᱛᱚᱢ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱚᱞᱫᱳᱵᱷᱟ, ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱡ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱚᱵᱷ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ, ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱡ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱡ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞᱢᱮ ==
* [[:en:General_Secretariat_of_Ukraine|General Secretariat of Ukraine]]
* [[:en:List_of_cultural_icons_of_Ukraine|List of cultural icons of Ukraine]]
* [[:en:Outline_of_Ukraine|Outline of Ukraine]]
* [[:en:Ukrainian_karbovanets|Ukrainian karbovanets]] – the first official Ukrainian currency
* [[:en:Ukrainian_oligarchs|Ukrainian oligarchs]]
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
*
<span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=The+World+Factbook&rft.atitle=Ukraine&rft_id=https%3A%2F%2Fwww.cia.gov%2Flibrary%2Fpublications%2Fthe-world-factbook%2Fgeos%2Fup.html&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AUkraine" class="Z3988"></span>
* [https://web.archive.org/web/20140325003749/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/europe-central-asia/ukraine/business-corruption-in-ukraine.aspx Ukraine Corruption Profile] from the Business Anti-Corruption Portal
* [https://web.archive.org/web/20101121072359/https://en.ukrainecityguide.com/ Website Ukraine-CityGuide]
* Ukraine information from the United States Department of State
* Portals to the World from the United States Library of Congress
* [https://web.archive.org/web/20080607040136/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/ukraine.htm Ukraine] at ''UCB Libraries GovPubs''
* Ukraine at Curlie (based on DMOZ)
* Ukraine from the [[:en:BBC_News|BBC News]]
* [[c:Atlas_of_Ukraine|Wikimedia Atlas of Ukraine]]
* Geographic data related to Ukraine at OpenStreetMap
* Ukraine travel guide from Wikivoyage
* Key Development Forecasts for Ukraine from International Futures
* [http://encyclopediaofukraine.com/ Encyclopedia of Ukraine]
* EU Neighbourhood Info Centre: Ukraine
* EU Neighbourhood Library
; Government
* [http://www.president.gov.ua/en/ The President of Ukraine]
* [http://www.kmu.gov.ua/control/en Government Portal of Ukraine]
* The Parliament of Ukraine
* [http://escher.com.ua/main.php Ukrainian art. Most famous modern painters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227175134/http://escher.com.ua/main.php |date=2021-02-27 }}
; Trade
* [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/UKR/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Ukraine]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[Category:ᱫᱤᱥᱟᱹᱢ]]
[[Category:ᱤᱣᱨᱳᱯ]]
7lg4lfnd84q3utsyatpow405jsgt76u
190925
190916
2026-04-22T07:00:46Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ
190916
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| common_name = ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ
| native_name = {{ubl|{{native name|uk|Україна|italics=off}}|''Ukrayina''}}
| image_flag = Flag of Ukraine.svg
| image_coat = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
| national_anthem =
{{parabr}}[[File:National anthem of Ukraine, instrumental.oga|center]]
| image_map = [[File:Europe-Ukraine (и не контролируемые).png|upright=1.15|frameless]]
| map_caption = {{unbulleted list|{{map caption |location_color=green}}| [[Temporarily occupied territories of Ukraine|Uncontrolled territories]] (light green)}}
| capital = [[ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ]]<!--See [[Talk:Kyiv/naming]] re Kiev/Kyiv. -->
| coordinates = {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=inline,title}}
| largest_city = ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ
<!-- Please discuss on talk before changing any languages. -->
| official_languages = [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| regional_languages = {{collapsible list|[[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ]]|[[ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ]]|[[ᱜᱽᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱽᱨᱤᱠ]]|[[ᱦᱤᱵᱨᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱵᱨᱩ]]|[[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱳᱞᱤᱥ]]|[[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱨᱩᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ]]|[[ᱤᱰᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱰᱤᱥ]]<ref>{{cite web |url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214125040/http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archivedate=14 February 2014 |title=Закон України, Про засади державної мовної політики (Відомості Верховної Ради (ВВР), 2013, № 23, ст.218)|trans-title=Law of Ukraine, On Principles of State Language Policy, (Bulletin of the Verkhovna Rada (VVR), 2013, No. 23, p.218) (Current version — Revision from 1 February 2014 |accessdate=30 April 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=[[Council of Europe]] |accessdate=2017-10-28 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |url-status=dead }}</ref>}}
| ethnic_groups = {{unbulleted list
| 77.8% [[Ukrainians]]
| 17.3% [[Russians in Ukraine|Russians]]
| {{nowrap|4.9% others/unspecified}}
}}
| ethnic_groups_year = 2001
| ethnic_groups_ref =
| demonym = [[Ukrainians|Ukrainian]]
| government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[semi-presidential]] [[constitutional republic]]
| leader_title1 = [[President of Ukraine|President]]
| leader_name1 = [[Volodymyr Zelensky]]
| leader_title2 = [[Prime Minister of Ukraine|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Yulia Svyrydenko]]
| leader_title3 = [[Chairman of the Verkhovna Rada|Chairman of the<br>Verkhovna Rada]]
| leader_name3 = [[Ruslan Stefanchuk]]
| legislature = [[Verkhovna Rada]]
| sovereignty_type = [[Ukrainian War of Independence|Independence]]
| sovereignty_note = from [[Russian Republic|Russia]]{{Efn|''De jure'' from the Russian Republic, ''de facto'' from the Bolshevist [[Russian SFSR|Russian Soviet Republic]].}}
| established_event1 = [[Ukrainian People's Republic#Timeline|Autonomy]]
| established_date1 = 23 June 1917
| established_event2 = [[Fourth Universal of the Ukrainian Central Council|Declared]]
| established_date2 = 22 January 1918
| established_event3 = [[West Ukrainian People's Republic|In the West]]
| established_date3 = 1 November 1918
| established_event4 = {{nowrap|[[Act Zluky|Act of Unity]]}}
| established_date4 = 22 January 1919
| established_event5 = [[Soviet annexation of Eastern Galicia, Volhynia and Northern Bukovina|Expansion]]
| established_date5 = 22 September 1939
| established_event6 = {{nowrap|[[Declaration of Independence of Ukraine|From the USSR]]}}
| established_date6 = 24 August 1991
| established_event7 = {{nowrap|[[Constitution of Ukraine|Current constitution]]}}
| established_date7 = 28 June 1996
| area_km2 = 603,628
| area_rank = 45th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = or 233,013/ 223,013<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 7
| population_estimate = {{decrease}} 41,743,935<ref name="auto">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population (by estimate) as of 1 August, 2020. Average annual populations January-July 2020|website=ukrcensus.gov.ua|access-date=4 October 2020|archive-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808023040/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|url-status=dead}}</ref>
<br/>{{small|(excluding [[Crimea]] and [[Sevastopol]])}}
| population_census = 48,457,102
| population_estimate_year = August 2020
| population_estimate_rank = 34th
| population_census_year = 2001
| population_density_km2 = 73.8
| population_density_sq_mi = 191 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 115th
| GDP_PPP = {{increase}} $429.947 billion<ref name="IMFWEOUA">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=80&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=16 May 2020}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2020
| GDP_PPP_rank = 48th
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $10,310
| GDP_PPP_per_capita_rank = 108th
| GDP_nominal = {{increase}} $161.872 billion
| GDP_nominal_year = 2020
| GDP_nominal_rank = 56th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $3,881
| GDP_nominal_per_capita_rank = 119th
| Gini = 26.1 <!--number only-->
| Gini_year = 2018
| Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |title=GINI index (World Bank estimate) - Ukraine |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=22 March 2020 |archive-date=19 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419235030/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |url-status=dead }}</ref>
| Gini_rank = 18th
| HDI = 0.750 <!--number only-->
| HDI_year = 2018 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/UKR|title=Ukraine: Human Development Indicators 2019 |year=2019|accessdate=25 December 2019|publisher=United Nations Development Programme}}</ref>
| HDI_rank = 88th
| currency = [[Ukrainian hryvnia]] (₴)
| currency_code = UAH
| time_zone = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset = +2<ref name="timechange">{{cite web |url=http://ua.korrespondent.net/ukraine/events/1273613-rishennya-radi-ukrayina-30-zhovtnya-perejde-na-zimovij-chas|script-title=uk:Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час|trans-title=Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October |language=uk |publisher=korrespondent.net |date=18 October 2011 |accessdate=31 October 2011}}</ref>
| utc_offset_DST = +03
| time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
| drives_on = [[Right- and left-hand traffic|right]]
| calling_code = [[Telephone numbers in Ukraine|+380]]
| cctld = {{unbulleted list |[[.ua]] |[[.укр]]}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |87.3% [[Christianity in Ukraine|Christianity]]|11.0% [[Irreligion]]|0.8% Others |0.9% Unanswered}}
| religion_year = 2018
| religion_ref =
}}
[[File:Flag_of_Ukraine.svg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱨ]]
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ''' ([[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]: Україна, <small>translit.</small> ''Ukrayina''; <small>Ukrainian pronunciation:</small> [ukrɑˈjinɑ]), ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
᱑᱙᱙᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱚᱡ ᱩᱰᱩᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱦᱟᱨᱮ ᱑᱙᱘᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱖ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱵᱮᱞᱟ ᱪᱮᱨᱚᱱᱚᱵᱤᱞ ᱯᱚᱨᱚᱢᱟᱱᱩ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱔ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱪᱩᱞᱦᱟᱹᱨᱮ ᱯᱳᱨᱤᱠᱠᱷᱟ ᱪᱟᱞᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱡ ᱵᱷᱩᱞ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱷᱩᱞ ᱠᱟᱨᱚᱱᱛᱮ ᱤᱱ ᱦᱤᱞᱟᱹ ᱞᱟᱹᱴᱩ accident ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱔᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱩ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱱ ᱯᱚᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾
== ᱚᱛᱱᱚ ==
ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 603,628 km<sup>2</sup>(233,062 sq mi)᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱟᱹᱪᱷᱤᱢ ᱥᱮᱡ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ, ᱮᱛᱚᱢ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱚᱞᱫᱳᱵᱷᱟ, ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱡ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱚᱵᱷ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ, ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱡ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱡ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
== ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞᱢᱮ ==
* [[:en:General_Secretariat_of_Ukraine|General Secretariat of Ukraine]]
* [[:en:List_of_cultural_icons_of_Ukraine|List of cultural icons of Ukraine]]
* [[:en:Outline_of_Ukraine|Outline of Ukraine]]
* [[:en:Ukrainian_karbovanets|Ukrainian karbovanets]] – the first official Ukrainian currency
* [[:en:Ukrainian_oligarchs|Ukrainian oligarchs]]
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
*
<span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=The+World+Factbook&rft.atitle=Ukraine&rft_id=https%3A%2F%2Fwww.cia.gov%2Flibrary%2Fpublications%2Fthe-world-factbook%2Fgeos%2Fup.html&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AUkraine" class="Z3988"></span>
* [https://web.archive.org/web/20140325003749/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/europe-central-asia/ukraine/business-corruption-in-ukraine.aspx Ukraine Corruption Profile] from the Business Anti-Corruption Portal
* [https://web.archive.org/web/20101121072359/https://en.ukrainecityguide.com/ Website Ukraine-CityGuide]
* Ukraine information from the United States Department of State
* Portals to the World from the United States Library of Congress
* [https://web.archive.org/web/20080607040136/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/ukraine.htm Ukraine] at ''UCB Libraries GovPubs''
* Ukraine at Curlie (based on DMOZ)
* Ukraine from the [[:en:BBC_News|BBC News]]
* [[c:Atlas_of_Ukraine|Wikimedia Atlas of Ukraine]]
* Geographic data related to Ukraine at OpenStreetMap
* Ukraine travel guide from Wikivoyage
* Key Development Forecasts for Ukraine from International Futures
* [http://encyclopediaofukraine.com/ Encyclopedia of Ukraine]
* EU Neighbourhood Info Centre: Ukraine
* EU Neighbourhood Library
; Government
* [http://www.president.gov.ua/en/ The President of Ukraine]
* [http://www.kmu.gov.ua/control/en Government Portal of Ukraine]
* The Parliament of Ukraine
* [http://escher.com.ua/main.php Ukrainian art. Most famous modern painters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227175134/http://escher.com.ua/main.php |date=2021-02-27 }}
; Trade
* [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/UKR/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Ukraine]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[Category:ᱫᱤᱥᱟᱹᱢ]]
[[Category:ᱤᱣᱨᱳᱯ]]
7lg4lfnd84q3utsyatpow405jsgt76u
190927
190925
2026-04-22T07:03:54Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
+
190927
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| common_name = ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ
| native_name = {{ubl|{{native name|uk|Україна|italics=off}}|''Ukrayina''}}
| image_flag = Flag of Ukraine.svg
| image_coat = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
| national_anthem =
{{parabr}}[[File:National anthem of Ukraine, instrumental.oga|center]]
| image_map = [[File:Europe-Ukraine (и не контролируемые).png|upright=1.15|frameless]]
| map_caption = {{unbulleted list|{{map caption |location_color=green}}| [[Temporarily occupied territories of Ukraine|Uncontrolled territories]] (light green)}}
| capital = [[ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ]]<!--See [[Talk:Kyiv/naming]] re Kiev/Kyiv. -->
| coordinates = {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=inline,title}}
| largest_city = ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ
<!-- Please discuss on talk before changing any languages. -->
| official_languages = [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| regional_languages = {{collapsible list|[[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ]]|[[ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ]]|[[ᱜᱽᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱽᱨᱤᱠ]]|[[ᱦᱤᱵᱨᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱵᱨᱩ]]|[[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱳᱞᱤᱥ]]|[[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱨᱩᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ]]|[[ᱤᱰᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱰᱤᱥ]]<ref>{{cite web |url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214125040/http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archivedate=14 February 2014 |title=Закон України, Про засади державної мовної політики (Відомості Верховної Ради (ВВР), 2013, № 23, ст.218)|trans-title=Law of Ukraine, On Principles of State Language Policy, (Bulletin of the Verkhovna Rada (VVR), 2013, No. 23, p.218) (Current version — Revision from 1 February 2014 |accessdate=30 April 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=[[Council of Europe]] |accessdate=2017-10-28 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |url-status=dead }}</ref>}}
| ethnic_groups = {{unbulleted list
| 77.8% [[Ukrainians]]
| 17.3% [[Russians in Ukraine|Russians]]
| {{nowrap|4.9% others/unspecified}}
}}
| ethnic_groups_year = 2001
| ethnic_groups_ref =
| demonym = [[Ukrainians|Ukrainian]]
| government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[semi-presidential]] [[constitutional republic]]
| leader_title1 = [[President of Ukraine|President]]
| leader_name1 = [[Volodymyr Zelensky]]
| leader_title2 = [[Prime Minister of Ukraine|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Yulia Svyrydenko]]
| leader_title3 = [[Chairman of the Verkhovna Rada|Chairman of the<br>Verkhovna Rada]]
| leader_name3 = [[Ruslan Stefanchuk]]
| legislature = [[Verkhovna Rada]]
| sovereignty_type = [[Ukrainian War of Independence|Independence]]
| sovereignty_note = from [[Russian Republic|Russia]]{{Efn|''De jure'' from the Russian Republic, ''de facto'' from the Bolshevist [[Russian SFSR|Russian Soviet Republic]].}}
| established_event1 = [[Ukrainian People's Republic#Timeline|Autonomy]]
| established_date1 = 23 June 1917
| established_event2 = [[Fourth Universal of the Ukrainian Central Council|Declared]]
| established_date2 = 22 January 1918
| established_event3 = [[West Ukrainian People's Republic|In the West]]
| established_date3 = 1 November 1918
| established_event4 = {{nowrap|[[Act Zluky|Act of Unity]]}}
| established_date4 = 22 January 1919
| established_event5 = [[Soviet annexation of Eastern Galicia, Volhynia and Northern Bukovina|Expansion]]
| established_date5 = 22 September 1939
| established_event6 = {{nowrap|[[Declaration of Independence of Ukraine|From the USSR]]}}
| established_date6 = 24 August 1991
| established_event7 = {{nowrap|[[Constitution of Ukraine|Current constitution]]}}
| established_date7 = 28 June 1996
| area_km2 = 603,628
| area_rank = 45th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = or 233,013/ 223,013<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 7
| population_estimate = {{decrease}} 41,743,935<ref name="auto">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population (by estimate) as of 1 August, 2020. Average annual populations January-July 2020|website=ukrcensus.gov.ua|access-date=4 October 2020|archive-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808023040/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|url-status=dead}}</ref>
<br/>{{small|(excluding [[Crimea]] and [[Sevastopol]])}}
| population_census = 48,457,102
| population_estimate_year = August 2020
| population_estimate_rank = 34th
| population_census_year = 2001
| population_density_km2 = 73.8
| population_density_sq_mi = 191 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 115th
| GDP_PPP = {{increase}} $429.947 billion<ref name="IMFWEOUA">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=80&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=16 May 2020}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2020
| GDP_PPP_rank = 48th
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $10,310
| GDP_PPP_per_capita_rank = 108th
| GDP_nominal = {{increase}} $161.872 billion
| GDP_nominal_year = 2020
| GDP_nominal_rank = 56th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $3,881
| GDP_nominal_per_capita_rank = 119th
| Gini = 26.1 <!--number only-->
| Gini_year = 2018
| Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |title=GINI index (World Bank estimate) - Ukraine |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=22 March 2020 |archive-date=19 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419235030/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |url-status=dead }}</ref>
| Gini_rank = 18th
| HDI = 0.750 <!--number only-->
| HDI_year = 2018 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/UKR|title=Ukraine: Human Development Indicators 2019 |year=2019|accessdate=25 December 2019|publisher=United Nations Development Programme}}</ref>
| HDI_rank = 88th
| currency = [[Ukrainian hryvnia]] (₴)
| currency_code = UAH
| time_zone = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset = +2<ref name="timechange">{{cite web |url=http://ua.korrespondent.net/ukraine/events/1273613-rishennya-radi-ukrayina-30-zhovtnya-perejde-na-zimovij-chas|script-title=uk:Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час|trans-title=Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October |language=uk |publisher=korrespondent.net |date=18 October 2011 |accessdate=31 October 2011}}</ref>
| utc_offset_DST = +03
| time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
| drives_on = [[Right- and left-hand traffic|right]]
| calling_code = [[Telephone numbers in Ukraine|+380]]
| cctld = {{unbulleted list |[[.ua]] |[[.укр]]}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |87.3% [[Christianity in Ukraine|Christianity]]|11.0% [[Irreligion]]|0.8% Others |0.9% Unanswered}}
| religion_year = 2018
| religion_ref =
}}
[[File:Flag_of_Ukraine.svg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱨ]]
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ''' ([[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]: Україна, <small>translit.</small> ''Ukrayina''; <small>Ukrainian pronunciation:</small> [ukrɑˈjinɑ]), ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
᱑᱙᱙᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱚᱡ ᱩᱰᱩᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱦᱟᱨᱮ ᱑᱙᱘᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱖ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱵᱮᱞᱟ ᱪᱮᱨᱚᱱᱚᱵᱤᱞ ᱯᱚᱨᱚᱢᱟᱱᱩ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱔ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱪᱩᱞᱦᱟᱹᱨᱮ ᱯᱳᱨᱤᱠᱠᱷᱟ ᱪᱟᱞᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱡ ᱵᱷᱩᱞ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱷᱩᱞ ᱠᱟᱨᱚᱱᱛᱮ ᱤᱱ ᱦᱤᱞᱟᱹ ᱞᱟᱹᱴᱩ accident ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱔᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱩ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱱ ᱯᱚᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾
== ᱚᱛᱱᱚ ==
ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 603,628 km<sup>2</sup>(233,062 sq mi)᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱟᱹᱪᱷᱤᱢ ᱥᱮᱡ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ, ᱮᱛᱚᱢ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱚᱞᱫᱳᱵᱷᱟ, ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱡ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱚᱵᱷ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ, ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱡ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱡ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [https://web.archive.org/web/20140325003749/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/europe-central-asia/ukraine/business-corruption-in-ukraine.aspx Ukraine Corruption Profile] from the Business Anti-Corruption Portal
* [https://web.archive.org/web/20101121072359/https://en.ukrainecityguide.com/ Website Ukraine-CityGuide] [https://web.archive.org/web/20080607040136/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/ukraine.htm Ukraine] at ''UCB Libraries GovPubs''
* Ukraine from the [[:en:BBC_News|BBC News]]
* [[c:Atlas_of_Ukraine|Wikimedia Atlas of Ukraine]]
* [http://encyclopediaofukraine.com/ Encyclopedia of Government
* [http://www.president.gov.ua/en/ The President of Ukraine]
* [http://www.kmu.gov.ua/control/en Government Portal of Ukraine]
* The Parliament of Ukraine
* [http://escher.com.ua/main.php Ukrainian art. Most famous modern painters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227175134/http://escher.com.ua/main.php |date=2021-02-27 }}
; Trade
* [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/UKR/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Ukraine]
2qm5w8kuolqwrs8bq1n5vnrmmrqqzoo
190929
190927
2026-04-22T07:10:45Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
+
190929
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| common_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| native_name = {{ubl|{{native name|uk|Україна|italics=off}}|''Ukrayina''}}
| image_flag = Flag of Ukraine.svg
| image_coat = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
| national_anthem =
{{parabr}}[[File:National anthem of Ukraine, instrumental.oga|center]]
| image_map = [[File:Europe-Ukraine (и не контролируемые).png|upright=1.15|frameless]]
| map_caption = {{unbulleted list|{{map caption |location_color=green}}| [[Temporarily occupied territories of Ukraine|Uncontrolled territories]] (light green)}}
| capital = [[ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ]]<!--See [[Talk:Kyiv/naming]] re Kiev/Kyiv. -->
| coordinates = {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=inline,title}}
| largest_city = ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ
<!-- Please discuss on talk before changing any languages. -->
| official_languages = [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| regional_languages = {{collapsible list|[[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ]]|[[ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ]]|[[ᱜᱽᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱽᱨᱤᱠ]]|[[ᱦᱤᱵᱨᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱵᱨᱩ]]|[[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱳᱞᱤᱥ]]|[[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱨᱩᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ]]|[[ᱤᱰᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱰᱤᱥ]]<ref>{{cite web |url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214125040/http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archivedate=14 February 2014 |title=Закон України, Про засади державної мовної політики (Відомості Верховної Ради (ВВР), 2013, № 23, ст.218)|trans-title=Law of Ukraine, On Principles of State Language Policy, (Bulletin of the Verkhovna Rada (VVR), 2013, No. 23, p.218) (Current version — Revision from 1 February 2014 |accessdate=30 April 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=[[Council of Europe]] |accessdate=2017-10-28 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |url-status=dead }}</ref>}}
| ethnic_groups = {{unbulleted list
| 77.8% [[Ukrainians]]
| 17.3% [[Russians in Ukraine|Russians]]
| {{nowrap|4.9% others/unspecified}}
}}
| ethnic_groups_year = 2001
| ethnic_groups_ref =
| demonym = [[Ukrainians|Ukrainian]]
| government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[semi-presidential]] [[constitutional republic]]
| leader_title1 = [[President of Ukraine|President]]
| leader_name1 = [[Volodymyr Zelensky]]
| leader_title2 = [[Prime Minister of Ukraine|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Yulia Svyrydenko]]
| leader_title3 = [[Chairman of the Verkhovna Rada|Chairman of the<br>Verkhovna Rada]]
| leader_name3 = [[Ruslan Stefanchuk]]
| legislature = [[Verkhovna Rada]]
| sovereignty_type = [[Ukrainian War of Independence|Independence]]
| sovereignty_note = from [[Russian Republic|Russia]]{{Efn|''De jure'' from the Russian Republic, ''de facto'' from the Bolshevist [[Russian SFSR|Russian Soviet Republic]].}}
| established_event1 = [[Ukrainian People's Republic#Timeline|Autonomy]]
| established_date1 = 23 June 1917
| established_event2 = [[Fourth Universal of the Ukrainian Central Council|Declared]]
| established_date2 = 22 January 1918
| established_event3 = [[West Ukrainian People's Republic|In the West]]
| established_date3 = 1 November 1918
| established_event4 = {{nowrap|[[Act Zluky|Act of Unity]]}}
| established_date4 = 22 January 1919
| established_event5 = [[Soviet annexation of Eastern Galicia, Volhynia and Northern Bukovina|Expansion]]
| established_date5 = 22 September 1939
| established_event6 = {{nowrap|[[Declaration of Independence of Ukraine|From the USSR]]}}
| established_date6 = 24 August 1991
| established_event7 = {{nowrap|[[Constitution of Ukraine|Current constitution]]}}
| established_date7 = 28 June 1996
| area_km2 = 603,628
| area_rank = 45th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = or 233,013/ 223,013<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 7
| population_estimate = {{decrease}} 41,743,935<ref name="auto">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population (by estimate) as of 1 August, 2020. Average annual populations January-July 2020|website=ukrcensus.gov.ua|access-date=4 October 2020|archive-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808023040/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|url-status=dead}}</ref>
<br/>{{small|(excluding [[Crimea]] and [[Sevastopol]])}}
| population_census = 48,457,102
| population_estimate_year = August 2020
| population_estimate_rank = 34th
| population_census_year = 2001
| population_density_km2 = 73.8
| population_density_sq_mi = 191 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 115th
| GDP_PPP = {{increase}} $429.947 billion<ref name="IMFWEOUA">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=80&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=16 May 2020}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2020
| GDP_PPP_rank = 48th
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $10,310
| GDP_PPP_per_capita_rank = 108th
| GDP_nominal = {{increase}} $161.872 billion
| GDP_nominal_year = 2020
| GDP_nominal_rank = 56th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $3,881
| GDP_nominal_per_capita_rank = 119th
| Gini = 26.1 <!--number only-->
| Gini_year = 2018
| Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |title=GINI index (World Bank estimate) - Ukraine |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=22 March 2020 |archive-date=19 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419235030/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |url-status=dead }}</ref>
| Gini_rank = 18th
| HDI = 0.750 <!--number only-->
| HDI_year = 2018 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/UKR|title=Ukraine: Human Development Indicators 2019 |year=2019|accessdate=25 December 2019|publisher=United Nations Development Programme}}</ref>
| HDI_rank = 88th
| currency = [[Ukrainian hryvnia]] (₴)
| currency_code = UAH
| time_zone = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset = +2<ref name="timechange">{{cite web |url=http://ua.korrespondent.net/ukraine/events/1273613-rishennya-radi-ukrayina-30-zhovtnya-perejde-na-zimovij-chas|script-title=uk:Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час|trans-title=Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October |language=uk |publisher=korrespondent.net |date=18 October 2011 |accessdate=31 October 2011}}</ref>
| utc_offset_DST = +03
| time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
| drives_on = [[Right- and left-hand traffic|right]]
| calling_code = [[Telephone numbers in Ukraine|+380]]
| cctld = {{unbulleted list |[[.ua]] |[[.укр]]}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |87.3% [[Christianity in Ukraine|Christianity]]|11.0% [[Irreligion]]|0.8% Others |0.9% Unanswered}}
| religion_year = 2018
| religion_ref =
}}
[[File:Flag_of_Ukraine.svg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱨ]]
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ'''{{efn|{{IPAc-en|audio=Ukraine pronunciation.ogg|juː|ˈ|k|r|eɪ|n}} {{respell|yoo|KRAYN}}; {{langx|uk|Україна|Ukraina|engvar=gb}}, {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinɐ|pron|Uk-Україна (2).oga}}}} ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱚᱭᱮ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱡᱟᱯᱟᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾{{Efn|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮ-ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾}} ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱭᱮ ᱨᱮ [[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ]]; ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]] ᱟᱨ [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]]; ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ]], [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ]]{{Efn|ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ Transnistriaᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾}} ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾{{Efn|ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱒᱐ pilgrim᱒᱒ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱢᱮᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾}} ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱷ]], [[ᱳᱰᱮᱥᱟ]], ᱟᱨ [[ᱫᱤᱱᱤᱯᱨᱳ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ {{cvt|603628|km2}} ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱓᱒.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
᱑᱙᱙᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱚᱡ ᱩᱰᱩᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱦᱟᱨᱮ ᱑᱙᱘᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱖ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱵᱮᱞᱟ ᱪᱮᱨᱚᱱᱚᱵᱤᱞ ᱯᱚᱨᱚᱢᱟᱱᱩ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱔ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱪᱩᱞᱦᱟᱹᱨᱮ ᱯᱳᱨᱤᱠᱠᱷᱟ ᱪᱟᱞᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱡ ᱵᱷᱩᱞ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱷᱩᱞ ᱠᱟᱨᱚᱱᱛᱮ ᱤᱱ ᱦᱤᱞᱟᱹ ᱞᱟᱹᱴᱩ accident ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱔᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱩ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱱ ᱯᱚᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾
== ᱚᱛᱱᱚ ==
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 603,628 km<sup>2</sup>(233,062 sq mi)᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱟᱹᱪᱷᱤᱢ ᱥᱮᱡ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ, ᱮᱛᱚᱢ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱚᱞᱫᱳᱵᱷᱟ, ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱡ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱚᱵᱷ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ, ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱡ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱡ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [https://web.archive.org/web/20140325003749/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/europe-central-asia/ukraine/business-corruption-in-ukraine.aspx Ukraine Corruption Profile] from the Business Anti-Corruption Portal
* [https://web.archive.org/web/20101121072359/https://en.ukrainecityguide.com/ Website Ukraine-CityGuide] [https://web.archive.org/web/20080607040136/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/ukraine.htm Ukraine] at ''UCB Libraries GovPubs''
* Ukraine from the [[:en:BBC_News|BBC News]]
* [[c:Atlas_of_Ukraine|Wikimedia Atlas of Ukraine]]
* [http://encyclopediaofukraine.com/ Encyclopedia of Government
* [http://www.president.gov.ua/en/ The President of Ukraine]
* [http://www.kmu.gov.ua/control/en Government Portal of Ukraine]
* The Parliament of Ukraine
* [http://escher.com.ua/main.php Ukrainian art. Most famous modern painters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227175134/http://escher.com.ua/main.php |date=2021-02-27 }}
; Trade
* [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/UKR/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Ukraine]
jq0htgmy99x7kul06wz3ifqjpuv2ugr
190932
190929
2026-04-22T07:11:59Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
/* ᱚᱛᱱᱚ */ +
190932
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| common_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| native_name = {{ubl|{{native name|uk|Україна|italics=off}}|''Ukrayina''}}
| image_flag = Flag of Ukraine.svg
| image_coat = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
| national_anthem =
{{parabr}}[[File:National anthem of Ukraine, instrumental.oga|center]]
| image_map = [[File:Europe-Ukraine (и не контролируемые).png|upright=1.15|frameless]]
| map_caption = {{unbulleted list|{{map caption |location_color=green}}| [[Temporarily occupied territories of Ukraine|Uncontrolled territories]] (light green)}}
| capital = [[ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ]]<!--See [[Talk:Kyiv/naming]] re Kiev/Kyiv. -->
| coordinates = {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=inline,title}}
| largest_city = ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ
<!-- Please discuss on talk before changing any languages. -->
| official_languages = [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| regional_languages = {{collapsible list|[[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ]]|[[ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ]]|[[ᱜᱽᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱽᱨᱤᱠ]]|[[ᱦᱤᱵᱨᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱵᱨᱩ]]|[[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱳᱞᱤᱥ]]|[[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱨᱩᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ]]|[[ᱤᱰᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱰᱤᱥ]]<ref>{{cite web |url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214125040/http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archivedate=14 February 2014 |title=Закон України, Про засади державної мовної політики (Відомості Верховної Ради (ВВР), 2013, № 23, ст.218)|trans-title=Law of Ukraine, On Principles of State Language Policy, (Bulletin of the Verkhovna Rada (VVR), 2013, No. 23, p.218) (Current version — Revision from 1 February 2014 |accessdate=30 April 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=[[Council of Europe]] |accessdate=2017-10-28 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |url-status=dead }}</ref>}}
| ethnic_groups = {{unbulleted list
| 77.8% [[Ukrainians]]
| 17.3% [[Russians in Ukraine|Russians]]
| {{nowrap|4.9% others/unspecified}}
}}
| ethnic_groups_year = 2001
| ethnic_groups_ref =
| demonym = [[Ukrainians|Ukrainian]]
| government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[semi-presidential]] [[constitutional republic]]
| leader_title1 = [[President of Ukraine|President]]
| leader_name1 = [[Volodymyr Zelensky]]
| leader_title2 = [[Prime Minister of Ukraine|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Yulia Svyrydenko]]
| leader_title3 = [[Chairman of the Verkhovna Rada|Chairman of the<br>Verkhovna Rada]]
| leader_name3 = [[Ruslan Stefanchuk]]
| legislature = [[Verkhovna Rada]]
| sovereignty_type = [[Ukrainian War of Independence|Independence]]
| sovereignty_note = from [[Russian Republic|Russia]]{{Efn|''De jure'' from the Russian Republic, ''de facto'' from the Bolshevist [[Russian SFSR|Russian Soviet Republic]].}}
| established_event1 = [[Ukrainian People's Republic#Timeline|Autonomy]]
| established_date1 = 23 June 1917
| established_event2 = [[Fourth Universal of the Ukrainian Central Council|Declared]]
| established_date2 = 22 January 1918
| established_event3 = [[West Ukrainian People's Republic|In the West]]
| established_date3 = 1 November 1918
| established_event4 = {{nowrap|[[Act Zluky|Act of Unity]]}}
| established_date4 = 22 January 1919
| established_event5 = [[Soviet annexation of Eastern Galicia, Volhynia and Northern Bukovina|Expansion]]
| established_date5 = 22 September 1939
| established_event6 = {{nowrap|[[Declaration of Independence of Ukraine|From the USSR]]}}
| established_date6 = 24 August 1991
| established_event7 = {{nowrap|[[Constitution of Ukraine|Current constitution]]}}
| established_date7 = 28 June 1996
| area_km2 = 603,628
| area_rank = 45th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = or 233,013/ 223,013<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 7
| population_estimate = {{decrease}} 41,743,935<ref name="auto">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population (by estimate) as of 1 August, 2020. Average annual populations January-July 2020|website=ukrcensus.gov.ua|access-date=4 October 2020|archive-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808023040/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|url-status=dead}}</ref>
<br/>{{small|(excluding [[Crimea]] and [[Sevastopol]])}}
| population_census = 48,457,102
| population_estimate_year = August 2020
| population_estimate_rank = 34th
| population_census_year = 2001
| population_density_km2 = 73.8
| population_density_sq_mi = 191 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 115th
| GDP_PPP = {{increase}} $429.947 billion<ref name="IMFWEOUA">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=80&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=16 May 2020}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2020
| GDP_PPP_rank = 48th
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $10,310
| GDP_PPP_per_capita_rank = 108th
| GDP_nominal = {{increase}} $161.872 billion
| GDP_nominal_year = 2020
| GDP_nominal_rank = 56th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $3,881
| GDP_nominal_per_capita_rank = 119th
| Gini = 26.1 <!--number only-->
| Gini_year = 2018
| Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |title=GINI index (World Bank estimate) - Ukraine |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=22 March 2020 |archive-date=19 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419235030/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |url-status=dead }}</ref>
| Gini_rank = 18th
| HDI = 0.750 <!--number only-->
| HDI_year = 2018 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/UKR|title=Ukraine: Human Development Indicators 2019 |year=2019|accessdate=25 December 2019|publisher=United Nations Development Programme}}</ref>
| HDI_rank = 88th
| currency = [[Ukrainian hryvnia]] (₴)
| currency_code = UAH
| time_zone = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset = +2<ref name="timechange">{{cite web |url=http://ua.korrespondent.net/ukraine/events/1273613-rishennya-radi-ukrayina-30-zhovtnya-perejde-na-zimovij-chas|script-title=uk:Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час|trans-title=Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October |language=uk |publisher=korrespondent.net |date=18 October 2011 |accessdate=31 October 2011}}</ref>
| utc_offset_DST = +03
| time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
| drives_on = [[Right- and left-hand traffic|right]]
| calling_code = [[Telephone numbers in Ukraine|+380]]
| cctld = {{unbulleted list |[[.ua]] |[[.укр]]}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |87.3% [[Christianity in Ukraine|Christianity]]|11.0% [[Irreligion]]|0.8% Others |0.9% Unanswered}}
| religion_year = 2018
| religion_ref =
}}
[[File:Flag_of_Ukraine.svg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱨ]]
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ'''{{efn|{{IPAc-en|audio=Ukraine pronunciation.ogg|juː|ˈ|k|r|eɪ|n}} {{respell|yoo|KRAYN}}; {{langx|uk|Україна|Ukraina|engvar=gb}}, {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinɐ|pron|Uk-Україна (2).oga}}}} ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱚᱭᱮ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱡᱟᱯᱟᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾{{Efn|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮ-ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾}} ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱭᱮ ᱨᱮ [[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ]]; ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]] ᱟᱨ [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]]; ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ]], [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ]]{{Efn|ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ Transnistriaᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾}} ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾{{Efn|ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱒᱐ pilgrim᱒᱒ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱢᱮᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾}} ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱷ]], [[ᱳᱰᱮᱥᱟ]], ᱟᱨ [[ᱫᱤᱱᱤᱯᱨᱳ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ {{cvt|603628|km2}} ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱓᱒.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
᱑᱙᱙᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱔ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱚᱡ ᱩᱰᱩᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱦᱟᱨᱮ ᱑᱙᱘᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱖ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱵᱮᱞᱟ ᱪᱮᱨᱚᱱᱚᱵᱤᱞ ᱯᱚᱨᱚᱢᱟᱱᱩ ᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱔ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱪᱩᱞᱦᱟᱹᱨᱮ ᱯᱳᱨᱤᱠᱠᱷᱟ ᱪᱟᱞᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱡ ᱵᱷᱩᱞ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱷᱩᱞ ᱠᱟᱨᱚᱱᱛᱮ ᱤᱱ ᱦᱤᱞᱟᱹ ᱞᱟᱹᱴᱩ accident ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱔᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱩ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱱ ᱯᱚᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾
== ᱚᱛᱱᱚ ==
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 603,628 km<sup>2</sup>(233,062 sq mi)᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱟᱹᱪᱷᱤᱢ ᱥᱮᱡ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ, ᱮᱛᱚᱢ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱚᱞᱫᱳᱵᱷᱟ, ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱡ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱚᱵᱷ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ, ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱡ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱡ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
== ᱱᱳᱴᱥ ==
{{notelist}}
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [https://web.archive.org/web/20140325003749/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/europe-central-asia/ukraine/business-corruption-in-ukraine.aspx Ukraine Corruption Profile] from the Business Anti-Corruption Portal
* [https://web.archive.org/web/20101121072359/https://en.ukrainecityguide.com/ Website Ukraine-CityGuide] [https://web.archive.org/web/20080607040136/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/ukraine.htm Ukraine] at ''UCB Libraries GovPubs''
* Ukraine from the [[:en:BBC_News|BBC News]]
* [[c:Atlas_of_Ukraine|Wikimedia Atlas of Ukraine]]
* [http://encyclopediaofukraine.com/ Encyclopedia of Government
* [http://www.president.gov.ua/en/ The President of Ukraine]
* [http://www.kmu.gov.ua/control/en Government Portal of Ukraine]
* The Parliament of Ukraine
* [http://escher.com.ua/main.php Ukrainian art. Most famous modern painters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227175134/http://escher.com.ua/main.php |date=2021-02-27 }}
; Trade
* [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/UKR/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Ukraine]
dtvlzlpncw9zb91wdjenl2nwbpor6n0
190935
190932
2026-04-22T07:21:08Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
/* ᱱᱟᱜᱟᱢ */ +
190935
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| common_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| native_name = {{ubl|{{native name|uk|Україна|italics=off}}|''Ukrayina''}}
| image_flag = Flag of Ukraine.svg
| image_coat = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
| national_anthem =
{{parabr}}[[File:National anthem of Ukraine, instrumental.oga|center]]
| image_map = [[File:Europe-Ukraine (и не контролируемые).png|upright=1.15|frameless]]
| map_caption = {{unbulleted list|{{map caption |location_color=green}}| [[Temporarily occupied territories of Ukraine|Uncontrolled territories]] (light green)}}
| capital = [[ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ]]<!--See [[Talk:Kyiv/naming]] re Kiev/Kyiv. -->
| coordinates = {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=inline,title}}
| largest_city = ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ
<!-- Please discuss on talk before changing any languages. -->
| official_languages = [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| regional_languages = {{collapsible list|[[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ]]|[[ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ]]|[[ᱜᱽᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱽᱨᱤᱠ]]|[[ᱦᱤᱵᱨᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱵᱨᱩ]]|[[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱳᱞᱤᱥ]]|[[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱨᱩᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ]]|[[ᱤᱰᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱰᱤᱥ]]<ref>{{cite web |url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214125040/http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archivedate=14 February 2014 |title=Закон України, Про засади державної мовної політики (Відомості Верховної Ради (ВВР), 2013, № 23, ст.218)|trans-title=Law of Ukraine, On Principles of State Language Policy, (Bulletin of the Verkhovna Rada (VVR), 2013, No. 23, p.218) (Current version — Revision from 1 February 2014 |accessdate=30 April 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=[[Council of Europe]] |accessdate=2017-10-28 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |url-status=dead }}</ref>}}
| ethnic_groups = {{unbulleted list
| 77.8% [[Ukrainians]]
| 17.3% [[Russians in Ukraine|Russians]]
| {{nowrap|4.9% others/unspecified}}
}}
| ethnic_groups_year = 2001
| ethnic_groups_ref =
| demonym = [[Ukrainians|Ukrainian]]
| government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[semi-presidential]] [[constitutional republic]]
| leader_title1 = [[President of Ukraine|President]]
| leader_name1 = [[Volodymyr Zelensky]]
| leader_title2 = [[Prime Minister of Ukraine|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Yulia Svyrydenko]]
| leader_title3 = [[Chairman of the Verkhovna Rada|Chairman of the<br>Verkhovna Rada]]
| leader_name3 = [[Ruslan Stefanchuk]]
| legislature = [[Verkhovna Rada]]
| sovereignty_type = [[Ukrainian War of Independence|Independence]]
| sovereignty_note = from [[Russian Republic|Russia]]{{Efn|''De jure'' from the Russian Republic, ''de facto'' from the Bolshevist [[Russian SFSR|Russian Soviet Republic]].}}
| established_event1 = [[Ukrainian People's Republic#Timeline|Autonomy]]
| established_date1 = 23 June 1917
| established_event2 = [[Fourth Universal of the Ukrainian Central Council|Declared]]
| established_date2 = 22 January 1918
| established_event3 = [[West Ukrainian People's Republic|In the West]]
| established_date3 = 1 November 1918
| established_event4 = {{nowrap|[[Act Zluky|Act of Unity]]}}
| established_date4 = 22 January 1919
| established_event5 = [[Soviet annexation of Eastern Galicia, Volhynia and Northern Bukovina|Expansion]]
| established_date5 = 22 September 1939
| established_event6 = {{nowrap|[[Declaration of Independence of Ukraine|From the USSR]]}}
| established_date6 = 24 August 1991
| established_event7 = {{nowrap|[[Constitution of Ukraine|Current constitution]]}}
| established_date7 = 28 June 1996
| area_km2 = 603,628
| area_rank = 45th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = or 233,013/ 223,013<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 7
| population_estimate = {{decrease}} 41,743,935<ref name="auto">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population (by estimate) as of 1 August, 2020. Average annual populations January-July 2020|website=ukrcensus.gov.ua|access-date=4 October 2020|archive-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808023040/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|url-status=dead}}</ref>
<br/>{{small|(excluding [[Crimea]] and [[Sevastopol]])}}
| population_census = 48,457,102
| population_estimate_year = August 2020
| population_estimate_rank = 34th
| population_census_year = 2001
| population_density_km2 = 73.8
| population_density_sq_mi = 191 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 115th
| GDP_PPP = {{increase}} $429.947 billion<ref name="IMFWEOUA">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=80&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=16 May 2020}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2020
| GDP_PPP_rank = 48th
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $10,310
| GDP_PPP_per_capita_rank = 108th
| GDP_nominal = {{increase}} $161.872 billion
| GDP_nominal_year = 2020
| GDP_nominal_rank = 56th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $3,881
| GDP_nominal_per_capita_rank = 119th
| Gini = 26.1 <!--number only-->
| Gini_year = 2018
| Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |title=GINI index (World Bank estimate) - Ukraine |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=22 March 2020 |archive-date=19 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419235030/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |url-status=dead }}</ref>
| Gini_rank = 18th
| HDI = 0.750 <!--number only-->
| HDI_year = 2018 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/UKR|title=Ukraine: Human Development Indicators 2019 |year=2019|accessdate=25 December 2019|publisher=United Nations Development Programme}}</ref>
| HDI_rank = 88th
| currency = [[Ukrainian hryvnia]] (₴)
| currency_code = UAH
| time_zone = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset = +2<ref name="timechange">{{cite web |url=http://ua.korrespondent.net/ukraine/events/1273613-rishennya-radi-ukrayina-30-zhovtnya-perejde-na-zimovij-chas|script-title=uk:Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час|trans-title=Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October |language=uk |publisher=korrespondent.net |date=18 October 2011 |accessdate=31 October 2011}}</ref>
| utc_offset_DST = +03
| time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
| drives_on = [[Right- and left-hand traffic|right]]
| calling_code = [[Telephone numbers in Ukraine|+380]]
| cctld = {{unbulleted list |[[.ua]] |[[.укр]]}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |87.3% [[Christianity in Ukraine|Christianity]]|11.0% [[Irreligion]]|0.8% Others |0.9% Unanswered}}
| religion_year = 2018
| religion_ref =
}}
[[File:Flag_of_Ukraine.svg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱨ]]
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ'''{{efn|{{IPAc-en|audio=Ukraine pronunciation.ogg|juː|ˈ|k|r|eɪ|n}} {{respell|yoo|KRAYN}}; {{langx|uk|Україна|Ukraina|engvar=gb}}, {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinɐ|pron|Uk-Україна (2).oga}}}} ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱚᱭᱮ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱡᱟᱯᱟᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾{{Efn|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮ-ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾}} ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱭᱮ ᱨᱮ [[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ]]; ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]] ᱟᱨ [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]]; ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ]], [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ]]{{Efn|ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ Transnistriaᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾}} ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾{{Efn|ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱒᱐ pilgrim᱒᱒ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱢᱮᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾}} ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱷ]], [[ᱳᱰᱮᱥᱟ]], ᱟᱨ [[ᱫᱤᱱᱤᱯᱨᱳ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ {{cvt|603628|km2}} ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱓᱒.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
=== ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ===
[[File:Indo-European migrations.jpg|thumb|300px|ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Pontic steppes]] ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ [[Indo-European migrations|ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱩᱪᱟᱹᱲ]]<ref>{{cite journal |url=https://www.science.org/content/article/nomadic-herders-left-strong-genetic-mark-europeans-and-asians |first=Ann |last=Gibbons |date=10 June 2015 |title=Nomadic herders left a strong genetic mark on Europeans and Asians |journal=Science |publisher=AAAS}}
</ref>|left]]
ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱦᱳᱢᱤᱱᱤᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱳᱨᱳᱞᱮᱵᱳ ᱠᱷᱚᱱ ᱑.᱔ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱟᱹᱛᱷᱤᱭᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ᱾<ref name=Garba2024>{{cite journal |last1=Garba |first1=R. |last2=Usyk |first2=V. |last3=Ylä-Mella |first3=L. |last4=Kameník |first4=J. |last5=Stübner |first5=K. |last6=Lachner |first6=J. |last7=Rugel |first7=G. |last8=Veselovský |first8=F. |last9=Gerasimenko |first9=N. |last10=Herries |first10=A. I. R. |last11=Kučera |first11=J. |last12=Knudsen |first12=M. F. |last13=Jansen |first13=J. D. |title=East-to-west human dispersal into Europe 1.4 million years ago |journal=Nature |date=2024 |volume=627 |issue=8005 |pages=805–810 |doi=10.1038/s41586-024-07151-3 |bibcode=2024Natur.627..805G }}</ref> ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱰᱮᱯᱟᱥᱮ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱚᱥᱠᱚᱫ ᱫᱚ ᱓᱒,᱐᱐᱐ BC ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱜᱽᱨᱟᱵᱷᱮᱴᱤᱭᱟᱱ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ᱾<ref name=orig>{{cite journal |title=The Oldest Anatomically Modern Humans from Far Southeast Europe: Direct Dating, Culture and Behavior |first1=Sandrine |last1=Prat |first2=Stéphane C. |last2=Péan |first3=Laurent |last3=Crépin |first4=Dorothée G. |last4=Drucker |first5=Simon J. |last5=Puaud |first6=Hélène |last6=Valladas |first7=Martina |last7=Lázničková-Galetová |first8=Johannes van der |last8=Plicht |first9=Alexander |last9=Yanevich |journal=PLOS ONE |date=17 June 2011 |volume=6 |issue=6 |article-number=e20834 |doi=10.1371/journal.pone.0020834 |pmid=21698105 |pmc=3117838 |bibcode=2011PLoSO...620834P |doi-access=free}}</ref><ref name=bbc>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-13846262 |title=Early human fossils unearthed in Ukraine |author=Jennifer Carpenter |date=20 June 2011 |publisher=BBC |access-date=21 June 2011}}</ref> ᱔,᱕᱐᱐ BC ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱱᱤᱣᱞᱤᱛᱷᱤᱠ ᱠᱩᱠᱩᱴᱮᱱᱤ-ᱴᱨᱤᱯᱤᱞᱤᱭᱟ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱴᱨᱤᱯᱤᱞᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱜᱚᱴᱟ ᱱᱤᱯᱟᱨ-ᱱᱤᱥᱴᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱹᱥᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱢᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |last=Thorsberg |first=Christian |title=When Did Humans Domesticate Horses? Scientists Find Modern Lineage Has Origins 4,200 Years Ago |url=https://www.smithsonianmag.com/smart-news/when-did-humans-domesticate-horses-scientists-find-modern-lineage-has-origins-4200-years-ago-180984483/ |access-date=2025-01-06 |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> ᱠᱩᱨᱜᱟᱱ ᱦᱟᱭᱯᱳᱛᱷᱮᱥᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱚᱞᱜᱟ-ᱱᱤᱯᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite journal |last1=Balter |first1=Michael |title=Mysterious Indo-European homeland may have been in the steppes of Ukraine and Russia |journal=[[Science (journal)|Science]] |date=13 February 2015 |url=https://www.science.org/content/article/mysterious-indo-european-homeland-may-have-been-steppes-ukraine-and-russia}}</ref> ᱓ ᱥᱟᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮ ᱯᱳᱱᱴᱤᱠ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱭᱟᱢᱱᱟᱭᱟ ᱥᱴᱮᱯ ᱜᱩᱯᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite journal |last1=Haak |first1=Wolfgang |last2=Lazaridis |first2=Iosif |last3=Patterson |first3=Nick |last4=Rohland |first4=Nadin |last5=Mallick |first5=Swapan |last6=Llamas |first6=Bastien |last7=Brandt |first7=Guido |last8=Nordenfelt |first8=Susanne |last9=Harney |first9=Eadaoin |last10=Stewardson |first10=Kristin |last11=Fu |first11=Qiaomei |date=2015-06-11 |title=Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=522 |issue=7555 |pages=207–211 |doi=10.1038/nature14317 |pmc=5048219 |pmid=25731166 |bibcode=2015Natur.522..207H |arxiv=1502.02783}}</ref> ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ ᱡᱩᱜᱽ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱤᱢᱮᱨᱤᱭᱟᱱ, ᱥᱠᱤᱛᱷᱤᱭᱟᱱ, ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱢᱮᱴᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾
== ᱚᱛᱱᱚ ==
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 603,628 km<sup>2</sup>(233,062 sq mi)᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱟᱹᱪᱷᱤᱢ ᱥᱮᱡ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ, ᱮᱛᱚᱢ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱚᱞᱫᱳᱵᱷᱟ, ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱡ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱚᱵᱷ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ, ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱡ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱡ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
== ᱱᱳᱴᱥ ==
{{notelist}}
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [https://web.archive.org/web/20140325003749/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/europe-central-asia/ukraine/business-corruption-in-ukraine.aspx Ukraine Corruption Profile] from the Business Anti-Corruption Portal
* [https://web.archive.org/web/20101121072359/https://en.ukrainecityguide.com/ Website Ukraine-CityGuide] [https://web.archive.org/web/20080607040136/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/ukraine.htm Ukraine] at ''UCB Libraries GovPubs''
* Ukraine from the [[:en:BBC_News|BBC News]]
* [[c:Atlas_of_Ukraine|Wikimedia Atlas of Ukraine]]
* [http://encyclopediaofukraine.com/ Encyclopedia of Government
* [http://www.president.gov.ua/en/ The President of Ukraine]
* [http://www.kmu.gov.ua/control/en Government Portal of Ukraine]
* The Parliament of Ukraine
* [http://escher.com.ua/main.php Ukrainian art. Most famous modern painters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227175134/http://escher.com.ua/main.php |date=2021-02-27 }}
; Trade
* [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/UKR/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Ukraine]
8qqtq9qda8j3ghagtrck20i0gktzrch
190937
190935
2026-04-22T07:24:58Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
/* ᱱᱟᱜᱟᱢ */ +
190937
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| common_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| native_name = {{ubl|{{native name|uk|Україна|italics=off}}|''Ukrayina''}}
| image_flag = Flag of Ukraine.svg
| image_coat = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
| national_anthem =
{{parabr}}[[File:National anthem of Ukraine, instrumental.oga|center]]
| image_map = [[File:Europe-Ukraine (и не контролируемые).png|upright=1.15|frameless]]
| map_caption = {{unbulleted list|{{map caption |location_color=green}}| [[Temporarily occupied territories of Ukraine|Uncontrolled territories]] (light green)}}
| capital = [[ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ]]<!--See [[Talk:Kyiv/naming]] re Kiev/Kyiv. -->
| coordinates = {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=inline,title}}
| largest_city = ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ
<!-- Please discuss on talk before changing any languages. -->
| official_languages = [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| regional_languages = {{collapsible list|[[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ]]|[[ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ]]|[[ᱜᱽᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱽᱨᱤᱠ]]|[[ᱦᱤᱵᱨᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱵᱨᱩ]]|[[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱳᱞᱤᱥ]]|[[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱨᱩᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ]]|[[ᱤᱰᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱰᱤᱥ]]<ref>{{cite web |url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214125040/http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archivedate=14 February 2014 |title=Закон України, Про засади державної мовної політики (Відомості Верховної Ради (ВВР), 2013, № 23, ст.218)|trans-title=Law of Ukraine, On Principles of State Language Policy, (Bulletin of the Verkhovna Rada (VVR), 2013, No. 23, p.218) (Current version — Revision from 1 February 2014 |accessdate=30 April 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=[[Council of Europe]] |accessdate=2017-10-28 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |url-status=dead }}</ref>}}
| ethnic_groups = {{unbulleted list
| 77.8% [[Ukrainians]]
| 17.3% [[Russians in Ukraine|Russians]]
| {{nowrap|4.9% others/unspecified}}
}}
| ethnic_groups_year = 2001
| ethnic_groups_ref =
| demonym = [[Ukrainians|Ukrainian]]
| government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[semi-presidential]] [[constitutional republic]]
| leader_title1 = [[President of Ukraine|President]]
| leader_name1 = [[Volodymyr Zelensky]]
| leader_title2 = [[Prime Minister of Ukraine|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Yulia Svyrydenko]]
| leader_title3 = [[Chairman of the Verkhovna Rada|Chairman of the<br>Verkhovna Rada]]
| leader_name3 = [[Ruslan Stefanchuk]]
| legislature = [[Verkhovna Rada]]
| sovereignty_type = [[Ukrainian War of Independence|Independence]]
| sovereignty_note = from [[Russian Republic|Russia]]{{Efn|''De jure'' from the Russian Republic, ''de facto'' from the Bolshevist [[Russian SFSR|Russian Soviet Republic]].}}
| established_event1 = [[Ukrainian People's Republic#Timeline|Autonomy]]
| established_date1 = 23 June 1917
| established_event2 = [[Fourth Universal of the Ukrainian Central Council|Declared]]
| established_date2 = 22 January 1918
| established_event3 = [[West Ukrainian People's Republic|In the West]]
| established_date3 = 1 November 1918
| established_event4 = {{nowrap|[[Act Zluky|Act of Unity]]}}
| established_date4 = 22 January 1919
| established_event5 = [[Soviet annexation of Eastern Galicia, Volhynia and Northern Bukovina|Expansion]]
| established_date5 = 22 September 1939
| established_event6 = {{nowrap|[[Declaration of Independence of Ukraine|From the USSR]]}}
| established_date6 = 24 August 1991
| established_event7 = {{nowrap|[[Constitution of Ukraine|Current constitution]]}}
| established_date7 = 28 June 1996
| area_km2 = 603,628
| area_rank = 45th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = or 233,013/ 223,013<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 7
| population_estimate = {{decrease}} 41,743,935<ref name="auto">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population (by estimate) as of 1 August, 2020. Average annual populations January-July 2020|website=ukrcensus.gov.ua|access-date=4 October 2020|archive-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808023040/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|url-status=dead}}</ref>
<br/>{{small|(excluding [[Crimea]] and [[Sevastopol]])}}
| population_census = 48,457,102
| population_estimate_year = August 2020
| population_estimate_rank = 34th
| population_census_year = 2001
| population_density_km2 = 73.8
| population_density_sq_mi = 191 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 115th
| GDP_PPP = {{increase}} $429.947 billion<ref name="IMFWEOUA">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=80&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=16 May 2020}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2020
| GDP_PPP_rank = 48th
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $10,310
| GDP_PPP_per_capita_rank = 108th
| GDP_nominal = {{increase}} $161.872 billion
| GDP_nominal_year = 2020
| GDP_nominal_rank = 56th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $3,881
| GDP_nominal_per_capita_rank = 119th
| Gini = 26.1 <!--number only-->
| Gini_year = 2018
| Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |title=GINI index (World Bank estimate) - Ukraine |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=22 March 2020 |archive-date=19 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419235030/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |url-status=dead }}</ref>
| Gini_rank = 18th
| HDI = 0.750 <!--number only-->
| HDI_year = 2018 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/UKR|title=Ukraine: Human Development Indicators 2019 |year=2019|accessdate=25 December 2019|publisher=United Nations Development Programme}}</ref>
| HDI_rank = 88th
| currency = [[Ukrainian hryvnia]] (₴)
| currency_code = UAH
| time_zone = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset = +2<ref name="timechange">{{cite web |url=http://ua.korrespondent.net/ukraine/events/1273613-rishennya-radi-ukrayina-30-zhovtnya-perejde-na-zimovij-chas|script-title=uk:Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час|trans-title=Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October |language=uk |publisher=korrespondent.net |date=18 October 2011 |accessdate=31 October 2011}}</ref>
| utc_offset_DST = +03
| time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
| drives_on = [[Right- and left-hand traffic|right]]
| calling_code = [[Telephone numbers in Ukraine|+380]]
| cctld = {{unbulleted list |[[.ua]] |[[.укр]]}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |87.3% [[Christianity in Ukraine|Christianity]]|11.0% [[Irreligion]]|0.8% Others |0.9% Unanswered}}
| religion_year = 2018
| religion_ref =
}}
[[File:Flag_of_Ukraine.svg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱨ]]
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ'''{{efn|{{IPAc-en|audio=Ukraine pronunciation.ogg|juː|ˈ|k|r|eɪ|n}} {{respell|yoo|KRAYN}}; {{langx|uk|Україна|Ukraina|engvar=gb}}, {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinɐ|pron|Uk-Україна (2).oga}}}} ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱚᱭᱮ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱡᱟᱯᱟᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾{{Efn|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮ-ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾}} ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱭᱮ ᱨᱮ [[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ]]; ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]] ᱟᱨ [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]]; ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ]], [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ]]{{Efn|ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ Transnistriaᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾}} ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾{{Efn|ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱒᱐ pilgrim᱒᱒ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱢᱮᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾}} ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱷ]], [[ᱳᱰᱮᱥᱟ]], ᱟᱨ [[ᱫᱤᱱᱤᱯᱨᱳ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ {{cvt|603628|km2}} ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱓᱒.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
=== ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ===
[[File:Indo-European migrations.jpg|thumb|300px|ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Pontic steppes]] ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ [[Indo-European migrations|ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱩᱪᱟᱹᱲ]]<ref>{{cite journal |url=https://www.science.org/content/article/nomadic-herders-left-strong-genetic-mark-europeans-and-asians |first=Ann |last=Gibbons |date=10 June 2015 |title=Nomadic herders left a strong genetic mark on Europeans and Asians |journal=Science |publisher=AAAS}}
</ref>|left]]
ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱦᱳᱢᱤᱱᱤᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱳᱨᱳᱞᱮᱵᱳ ᱠᱷᱚᱱ ᱑.᱔ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱟᱹᱛᱷᱤᱭᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ᱾<ref name=Garba2024>{{cite journal |last1=Garba |first1=R. |last2=Usyk |first2=V. |last3=Ylä-Mella |first3=L. |last4=Kameník |first4=J. |last5=Stübner |first5=K. |last6=Lachner |first6=J. |last7=Rugel |first7=G. |last8=Veselovský |first8=F. |last9=Gerasimenko |first9=N. |last10=Herries |first10=A. I. R. |last11=Kučera |first11=J. |last12=Knudsen |first12=M. F. |last13=Jansen |first13=J. D. |title=East-to-west human dispersal into Europe 1.4 million years ago |journal=Nature |date=2024 |volume=627 |issue=8005 |pages=805–810 |doi=10.1038/s41586-024-07151-3 |bibcode=2024Natur.627..805G }}</ref> ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱰᱮᱯᱟᱥᱮ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱚᱥᱠᱚᱫ ᱫᱚ ᱓᱒,᱐᱐᱐ BC ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱜᱽᱨᱟᱵᱷᱮᱴᱤᱭᱟᱱ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ᱾<ref name=orig>{{cite journal |title=The Oldest Anatomically Modern Humans from Far Southeast Europe: Direct Dating, Culture and Behavior |first1=Sandrine |last1=Prat |first2=Stéphane C. |last2=Péan |first3=Laurent |last3=Crépin |first4=Dorothée G. |last4=Drucker |first5=Simon J. |last5=Puaud |first6=Hélène |last6=Valladas |first7=Martina |last7=Lázničková-Galetová |first8=Johannes van der |last8=Plicht |first9=Alexander |last9=Yanevich |journal=PLOS ONE |date=17 June 2011 |volume=6 |issue=6 |article-number=e20834 |doi=10.1371/journal.pone.0020834 |pmid=21698105 |pmc=3117838 |bibcode=2011PLoSO...620834P |doi-access=free}}</ref><ref name=bbc>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-13846262 |title=Early human fossils unearthed in Ukraine |author=Jennifer Carpenter |date=20 June 2011 |publisher=BBC |access-date=21 June 2011}}</ref> ᱔,᱕᱐᱐ BC ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱱᱤᱣᱞᱤᱛᱷᱤᱠ ᱠᱩᱠᱩᱴᱮᱱᱤ-ᱴᱨᱤᱯᱤᱞᱤᱭᱟ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱴᱨᱤᱯᱤᱞᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱜᱚᱴᱟ ᱱᱤᱯᱟᱨ-ᱱᱤᱥᱴᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱹᱥᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱢᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |last=Thorsberg |first=Christian |title=When Did Humans Domesticate Horses? Scientists Find Modern Lineage Has Origins 4,200 Years Ago |url=https://www.smithsonianmag.com/smart-news/when-did-humans-domesticate-horses-scientists-find-modern-lineage-has-origins-4200-years-ago-180984483/ |access-date=2025-01-06 |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> ᱠᱩᱨᱜᱟᱱ ᱦᱟᱭᱯᱳᱛᱷᱮᱥᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱚᱞᱜᱟ-ᱱᱤᱯᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite journal |last1=Balter |first1=Michael |title=Mysterious Indo-European homeland may have been in the steppes of Ukraine and Russia |journal=[[Science (journal)|Science]] |date=13 February 2015 |url=https://www.science.org/content/article/mysterious-indo-european-homeland-may-have-been-steppes-ukraine-and-russia}}</ref> ᱓ ᱥᱟᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮ ᱯᱳᱱᱴᱤᱠ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱭᱟᱢᱱᱟᱭᱟ ᱥᱴᱮᱯ ᱜᱩᱯᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite journal |last1=Haak |first1=Wolfgang |last2=Lazaridis |first2=Iosif |last3=Patterson |first3=Nick |last4=Rohland |first4=Nadin |last5=Mallick |first5=Swapan |last6=Llamas |first6=Bastien |last7=Brandt |first7=Guido |last8=Nordenfelt |first8=Susanne |last9=Harney |first9=Eadaoin |last10=Stewardson |first10=Kristin |last11=Fu |first11=Qiaomei |date=2015-06-11 |title=Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=522 |issue=7555 |pages=207–211 |doi=10.1038/nature14317 |pmc=5048219 |pmid=25731166 |bibcode=2015Natur.522..207H |arxiv=1502.02783}}</ref> ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ ᱡᱩᱜᱽ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱤᱢᱮᱨᱤᱭᱟᱱ, ᱥᱠᱤᱛᱷᱤᱭᱟᱱ, ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱢᱮᱴᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾
᱖ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱠᱷᱚᱱ, ᱜᱽᱨᱤᱠ, ᱨᱳᱢᱟᱱ, ᱟᱨ ᱵᱟᱭᱡᱮᱱᱴᱟᱭᱤᱱ ᱩᱯᱚᱱᱤᱵᱮᱥ ᱠᱚ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱭᱮ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱴᱟᱭᱨᱟᱥ, ᱳᱞᱵᱤᱭᱟ, ᱟᱨ ᱪᱮᱨᱥᱳᱱᱮᱥᱟᱥ ᱨᱮ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱖ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ AD ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱜᱚᱛᱷᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱓᱗᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱩᱱᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱗ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱳᱞᱰ ᱜᱽᱨᱮᱴ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ, ᱵᱩᱞᱜᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱤᱸᱥ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱫ ᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱡᱟᱨᱥ ᱠᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱤᱸᱥ ᱠᱚ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web |title=Khazar | Origin, History, Religion, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Khazar |website=Encyclopædia Britannica |date=12 May 2023}}</ref>
᱕ ᱟᱨ ᱖ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱮᱱᱴᱮᱥ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱲ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱞᱟᱵᱷ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱚᱣᱟ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱚᱴᱟ ᱵᱟᱞᱠᱟᱱᱥ ᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱞᱟᱵᱷ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱠᱚᱭᱮ ᱥᱮᱫ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱞᱢᱮᱱ ᱡᱷᱤᱞ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱤᱞᱢᱮᱱ ᱥᱞᱟᱵᱷ ᱟᱨ ᱠᱨᱤᱵᱷᱤᱪᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱖᱐᱒ ᱨᱮ ᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱮᱱᱴᱮᱥ ᱤᱣᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱱᱩᱠᱩ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱤᱸᱥ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱟᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |url=https://books.google.com/books?id=t124cP06gg0C&q=antes+avar&pg=PA42 |title=A History of Ukraine |date=16 July 1996 |publisher=[[University of Toronto Press]] |isbn=978-0-8020-7820-9 |pages=39–42 |quote=Whether the Antes created a state structure or existed simply as tribal groupings, their influence was broken after the arrival of the Avars during the second half of the sixth century. With the Avar presence, the Antes disappeared; they are last mentioned in historical sources at the beginning of the seventh century (602). |access-date=16 July 2018 |via=Google Books}}</ref>
== ᱚᱛᱱᱚ ==
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ 603,628 km<sup>2</sup>(233,062 sq mi)᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱟᱹᱪᱷᱤᱢ ᱥᱮᱡ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ, ᱮᱛᱚᱢ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱚᱞᱫᱳᱵᱷᱟ, ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱡ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱚᱵᱷ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ, ᱯᱩᱨᱩᱵᱽ ᱟᱨ ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱡ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱛᱟᱹᱨ ᱥᱮᱡ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾
== ᱱᱳᱴᱥ ==
{{notelist}}
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [https://web.archive.org/web/20140325003749/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/europe-central-asia/ukraine/business-corruption-in-ukraine.aspx Ukraine Corruption Profile] from the Business Anti-Corruption Portal
* [https://web.archive.org/web/20101121072359/https://en.ukrainecityguide.com/ Website Ukraine-CityGuide] [https://web.archive.org/web/20080607040136/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/ukraine.htm Ukraine] at ''UCB Libraries GovPubs''
* Ukraine from the [[:en:BBC_News|BBC News]]
* [[c:Atlas_of_Ukraine|Wikimedia Atlas of Ukraine]]
* [http://encyclopediaofukraine.com/ Encyclopedia of Government
* [http://www.president.gov.ua/en/ The President of Ukraine]
* [http://www.kmu.gov.ua/control/en Government Portal of Ukraine]
* The Parliament of Ukraine
* [http://escher.com.ua/main.php Ukrainian art. Most famous modern painters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227175134/http://escher.com.ua/main.php |date=2021-02-27 }}
; Trade
* [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/UKR/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Ukraine]
5svdkjhijpysv4eml4fvzv42rdj9oro
190939
190937
2026-04-22T07:29:22Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
/* ᱚᱛᱱᱚ */ +
190939
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| common_name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| native_name = {{ubl|{{native name|uk|Україна|italics=off}}|''Ukrayina''}}
| image_flag = Flag of Ukraine.svg
| image_coat = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
| national_anthem =
{{parabr}}[[File:National anthem of Ukraine, instrumental.oga|center]]
| image_map = [[File:Europe-Ukraine (и не контролируемые).png|upright=1.15|frameless]]
| map_caption = {{unbulleted list|{{map caption |location_color=green}}| [[Temporarily occupied territories of Ukraine|Uncontrolled territories]] (light green)}}
| capital = [[ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ]]<!--See [[Talk:Kyiv/naming]] re Kiev/Kyiv. -->
| coordinates = {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=inline,title}}
| largest_city = ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ
<!-- Please discuss on talk before changing any languages. -->
| official_languages = [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| regional_languages = {{collapsible list|[[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟᱱ ᱛᱟᱛᱟᱨ]]|[[ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱟᱜᱳᱣᱡᱽ]]|[[ᱜᱽᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱽᱨᱤᱠ]]|[[ᱦᱤᱵᱨᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱵᱨᱩ]]|[[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱳᱞᱤᱥ]]|[[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱨᱩᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠ]]|[[ᱤᱰᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱰᱤᱥ]]<ref>{{cite web |url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214125040/http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |archivedate=14 February 2014 |title=Закон України, Про засади державної мовної політики (Відомості Верховної Ради (ВВР), 2013, № 23, ст.218)|trans-title=Law of Ukraine, On Principles of State Language Policy, (Bulletin of the Verkhovna Rada (VVR), 2013, No. 23, p.218) (Current version — Revision from 1 February 2014 |accessdate=30 April 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=[[Council of Europe]] |accessdate=2017-10-28 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |url-status=dead }}</ref>}}
| ethnic_groups = {{unbulleted list
| 77.8% [[Ukrainians]]
| 17.3% [[Russians in Ukraine|Russians]]
| {{nowrap|4.9% others/unspecified}}
}}
| ethnic_groups_year = 2001
| ethnic_groups_ref =
| demonym = [[Ukrainians|Ukrainian]]
| government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[semi-presidential]] [[constitutional republic]]
| leader_title1 = [[President of Ukraine|President]]
| leader_name1 = [[Volodymyr Zelensky]]
| leader_title2 = [[Prime Minister of Ukraine|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Yulia Svyrydenko]]
| leader_title3 = [[Chairman of the Verkhovna Rada|Chairman of the<br>Verkhovna Rada]]
| leader_name3 = [[Ruslan Stefanchuk]]
| legislature = [[Verkhovna Rada]]
| sovereignty_type = [[Ukrainian War of Independence|Independence]]
| sovereignty_note = from [[Russian Republic|Russia]]{{Efn|''De jure'' from the Russian Republic, ''de facto'' from the Bolshevist [[Russian SFSR|Russian Soviet Republic]].}}
| established_event1 = [[Ukrainian People's Republic#Timeline|Autonomy]]
| established_date1 = 23 June 1917
| established_event2 = [[Fourth Universal of the Ukrainian Central Council|Declared]]
| established_date2 = 22 January 1918
| established_event3 = [[West Ukrainian People's Republic|In the West]]
| established_date3 = 1 November 1918
| established_event4 = {{nowrap|[[Act Zluky|Act of Unity]]}}
| established_date4 = 22 January 1919
| established_event5 = [[Soviet annexation of Eastern Galicia, Volhynia and Northern Bukovina|Expansion]]
| established_date5 = 22 September 1939
| established_event6 = {{nowrap|[[Declaration of Independence of Ukraine|From the USSR]]}}
| established_date6 = 24 August 1991
| established_event7 = {{nowrap|[[Constitution of Ukraine|Current constitution]]}}
| established_date7 = 28 June 1996
| area_km2 = 603,628
| area_rank = 45th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = or 233,013/ 223,013<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 7
| population_estimate = {{decrease}} 41,743,935<ref name="auto">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population (by estimate) as of 1 August, 2020. Average annual populations January-July 2020|website=ukrcensus.gov.ua|access-date=4 October 2020|archive-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808023040/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|url-status=dead}}</ref>
<br/>{{small|(excluding [[Crimea]] and [[Sevastopol]])}}
| population_census = 48,457,102
| population_estimate_year = August 2020
| population_estimate_rank = 34th
| population_census_year = 2001
| population_density_km2 = 73.8
| population_density_sq_mi = 191 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 115th
| GDP_PPP = {{increase}} $429.947 billion<ref name="IMFWEOUA">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=80&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=16 May 2020}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2020
| GDP_PPP_rank = 48th
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $10,310
| GDP_PPP_per_capita_rank = 108th
| GDP_nominal = {{increase}} $161.872 billion
| GDP_nominal_year = 2020
| GDP_nominal_rank = 56th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $3,881
| GDP_nominal_per_capita_rank = 119th
| Gini = 26.1 <!--number only-->
| Gini_year = 2018
| Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |title=GINI index (World Bank estimate) - Ukraine |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=22 March 2020 |archive-date=19 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419235030/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=UA |url-status=dead }}</ref>
| Gini_rank = 18th
| HDI = 0.750 <!--number only-->
| HDI_year = 2018 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/UKR|title=Ukraine: Human Development Indicators 2019 |year=2019|accessdate=25 December 2019|publisher=United Nations Development Programme}}</ref>
| HDI_rank = 88th
| currency = [[Ukrainian hryvnia]] (₴)
| currency_code = UAH
| time_zone = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset = +2<ref name="timechange">{{cite web |url=http://ua.korrespondent.net/ukraine/events/1273613-rishennya-radi-ukrayina-30-zhovtnya-perejde-na-zimovij-chas|script-title=uk:Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час|trans-title=Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October |language=uk |publisher=korrespondent.net |date=18 October 2011 |accessdate=31 October 2011}}</ref>
| utc_offset_DST = +03
| time_zone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
| drives_on = [[Right- and left-hand traffic|right]]
| calling_code = [[Telephone numbers in Ukraine|+380]]
| cctld = {{unbulleted list |[[.ua]] |[[.укр]]}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |87.3% [[Christianity in Ukraine|Christianity]]|11.0% [[Irreligion]]|0.8% Others |0.9% Unanswered}}
| religion_year = 2018
| religion_ref =
}}
[[File:Flag_of_Ukraine.svg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱨ]]
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ'''{{efn|{{IPAc-en|audio=Ukraine pronunciation.ogg|juː|ˈ|k|r|eɪ|n}} {{respell|yoo|KRAYN}}; {{langx|uk|Україна|Ukraina|engvar=gb}}, {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinɐ|pron|Uk-Україна (2).oga}}}} ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱚᱭᱮ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱡᱟᱯᱟᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾{{Efn|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮ-ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾}} ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱭᱮ ᱨᱮ [[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ]]; ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]] ᱟᱨ [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]]; ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ]], [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ]]{{Efn|ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ Transnistriaᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾}} ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾{{Efn|ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱚ ᱒᱐ pilgrim᱒᱒ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱢᱮᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾}} ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱷ]], [[ᱳᱰᱮᱥᱟ]], ᱟᱨ [[ᱫᱤᱱᱤᱯᱨᱳ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ {{cvt|603628|km2}} ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱓᱒.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
=== ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ===
[[File:Indo-European migrations.jpg|thumb|300px|ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Pontic steppes]] ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ [[Indo-European migrations|ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱩᱪᱟᱹᱲ]]<ref>{{cite journal |url=https://www.science.org/content/article/nomadic-herders-left-strong-genetic-mark-europeans-and-asians |first=Ann |last=Gibbons |date=10 June 2015 |title=Nomadic herders left a strong genetic mark on Europeans and Asians |journal=Science |publisher=AAAS}}
</ref>|left]]
ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱦᱳᱢᱤᱱᱤᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱳᱨᱳᱞᱮᱵᱳ ᱠᱷᱚᱱ ᱑.᱔ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱟᱹᱛᱷᱤᱭᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ᱾<ref name=Garba2024>{{cite journal |last1=Garba |first1=R. |last2=Usyk |first2=V. |last3=Ylä-Mella |first3=L. |last4=Kameník |first4=J. |last5=Stübner |first5=K. |last6=Lachner |first6=J. |last7=Rugel |first7=G. |last8=Veselovský |first8=F. |last9=Gerasimenko |first9=N. |last10=Herries |first10=A. I. R. |last11=Kučera |first11=J. |last12=Knudsen |first12=M. F. |last13=Jansen |first13=J. D. |title=East-to-west human dispersal into Europe 1.4 million years ago |journal=Nature |date=2024 |volume=627 |issue=8005 |pages=805–810 |doi=10.1038/s41586-024-07151-3 |bibcode=2024Natur.627..805G }}</ref> ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱰᱮᱯᱟᱥᱮ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱚᱥᱠᱚᱫ ᱫᱚ ᱓᱒,᱐᱐᱐ BC ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱜᱽᱨᱟᱵᱷᱮᱴᱤᱭᱟᱱ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ᱾<ref name=orig>{{cite journal |title=The Oldest Anatomically Modern Humans from Far Southeast Europe: Direct Dating, Culture and Behavior |first1=Sandrine |last1=Prat |first2=Stéphane C. |last2=Péan |first3=Laurent |last3=Crépin |first4=Dorothée G. |last4=Drucker |first5=Simon J. |last5=Puaud |first6=Hélène |last6=Valladas |first7=Martina |last7=Lázničková-Galetová |first8=Johannes van der |last8=Plicht |first9=Alexander |last9=Yanevich |journal=PLOS ONE |date=17 June 2011 |volume=6 |issue=6 |article-number=e20834 |doi=10.1371/journal.pone.0020834 |pmid=21698105 |pmc=3117838 |bibcode=2011PLoSO...620834P |doi-access=free}}</ref><ref name=bbc>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-13846262 |title=Early human fossils unearthed in Ukraine |author=Jennifer Carpenter |date=20 June 2011 |publisher=BBC |access-date=21 June 2011}}</ref> ᱔,᱕᱐᱐ BC ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱱᱤᱣᱞᱤᱛᱷᱤᱠ ᱠᱩᱠᱩᱴᱮᱱᱤ-ᱴᱨᱤᱯᱤᱞᱤᱭᱟ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱴᱨᱤᱯᱤᱞᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱜᱚᱴᱟ ᱱᱤᱯᱟᱨ-ᱱᱤᱥᱴᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱟᱹᱥᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱢᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |last=Thorsberg |first=Christian |title=When Did Humans Domesticate Horses? Scientists Find Modern Lineage Has Origins 4,200 Years Ago |url=https://www.smithsonianmag.com/smart-news/when-did-humans-domesticate-horses-scientists-find-modern-lineage-has-origins-4200-years-ago-180984483/ |access-date=2025-01-06 |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> ᱠᱩᱨᱜᱟᱱ ᱦᱟᱭᱯᱳᱛᱷᱮᱥᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱚᱞᱜᱟ-ᱱᱤᱯᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱜᱟᱲ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite journal |last1=Balter |first1=Michael |title=Mysterious Indo-European homeland may have been in the steppes of Ukraine and Russia |journal=[[Science (journal)|Science]] |date=13 February 2015 |url=https://www.science.org/content/article/mysterious-indo-european-homeland-may-have-been-steppes-ukraine-and-russia}}</ref> ᱓ ᱥᱟᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱨᱮ ᱯᱳᱱᱴᱤᱠ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱭᱟᱢᱱᱟᱭᱟ ᱥᱴᱮᱯ ᱜᱩᱯᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite journal |last1=Haak |first1=Wolfgang |last2=Lazaridis |first2=Iosif |last3=Patterson |first3=Nick |last4=Rohland |first4=Nadin |last5=Mallick |first5=Swapan |last6=Llamas |first6=Bastien |last7=Brandt |first7=Guido |last8=Nordenfelt |first8=Susanne |last9=Harney |first9=Eadaoin |last10=Stewardson |first10=Kristin |last11=Fu |first11=Qiaomei |date=2015-06-11 |title=Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=522 |issue=7555 |pages=207–211 |doi=10.1038/nature14317 |pmc=5048219 |pmid=25731166 |bibcode=2015Natur.522..207H |arxiv=1502.02783}}</ref> ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ ᱡᱩᱜᱽ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱤᱢᱮᱨᱤᱭᱟᱱ, ᱥᱠᱤᱛᱷᱤᱭᱟᱱ, ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱢᱮᱴᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾
᱖ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ BC ᱠᱷᱚᱱ, ᱜᱽᱨᱤᱠ, ᱨᱳᱢᱟᱱ, ᱟᱨ ᱵᱟᱭᱡᱮᱱᱴᱟᱭᱤᱱ ᱩᱯᱚᱱᱤᱵᱮᱥ ᱠᱚ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱭᱮ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱴᱟᱭᱨᱟᱥ, ᱳᱞᱵᱤᱭᱟ, ᱟᱨ ᱪᱮᱨᱥᱳᱱᱮᱥᱟᱥ ᱨᱮ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱖ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ AD ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱜᱚᱛᱷᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱓᱗᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱩᱱᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱗ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱳᱞᱰ ᱜᱽᱨᱮᱴ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ, ᱵᱩᱞᱜᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱤᱸᱥ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱮᱫ ᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱡᱟᱨᱥ ᱠᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱤᱸᱥ ᱠᱚ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web |title=Khazar | Origin, History, Religion, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Khazar |website=Encyclopædia Britannica |date=12 May 2023}}</ref>
᱕ ᱟᱨ ᱖ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱮᱱᱴᱮᱥ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱲ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱞᱟᱵᱷ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱚᱣᱟ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱚᱴᱟ ᱵᱟᱞᱠᱟᱱᱥ ᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱞᱟᱵᱷ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱠᱚᱭᱮ ᱥᱮᱫ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱟᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱞᱢᱮᱱ ᱡᱷᱤᱞ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱤᱞᱢᱮᱱ ᱥᱞᱟᱵᱷ ᱟᱨ ᱠᱨᱤᱵᱷᱤᱪᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱖᱐᱒ ᱨᱮ ᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱮᱱᱴᱮᱥ ᱤᱣᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱱᱩᱠᱩ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱤᱸᱥ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱟᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |url=https://books.google.com/books?id=t124cP06gg0C&q=antes+avar&pg=PA42 |title=A History of Ukraine |date=16 July 1996 |publisher=[[University of Toronto Press]] |isbn=978-0-8020-7820-9 |pages=39–42 |quote=Whether the Antes created a state structure or existed simply as tribal groupings, their influence was broken after the arrival of the Avars during the second half of the sixth century. With the Avar presence, the Antes disappeared; they are last mentioned in historical sources at the beginning of the seventh century (602). |access-date=16 July 2018 |via=Google Books}}</ref>
== ᱚᱛᱱᱚᱜ ==
[[File:Topographic map of Ukraine (with borders and towns).svg|thumb|ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱟᱨ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱳᱯᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱱᱚᱠᱥᱟ]]
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ''' ᱫᱚ [[ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ]] ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱜᱚᱴᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱔᱔° ᱟᱨ ᱕᱓° ᱠᱚᱧᱮ ᱚᱠᱷᱟᱝᱥᱚ ᱟᱨ ᱒᱒° ᱟᱨ ᱔᱑° ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱽᱨᱟᱜᱷᱤᱢᱟ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ {{convert|603550|km2}} ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱫᱚ {{convert|2782|km}} ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref name="cia"/>
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱩᱨᱵᱚᱨ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱟᱨ ᱩᱥᱩᱞ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱤᱯᱟᱨ, ᱥᱮᱵᱷᱮᱨᱥᱠᱤ ᱰᱳᱱᱮᱴᱥ, ᱱᱤᱥᱴᱟᱨ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱵᱟᱜᱽ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱱᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱞᱤᱸᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱟᱨ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱟᱡᱳᱵᱷ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱥᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ, ᱰᱮᱱᱤᱭᱩᱵᱽ ᱰᱮᱞᱴᱟ ᱫᱚ ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱤᱢᱟᱹᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱟᱱᱟ-ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱪᱮᱦᱨᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱥᱩᱞ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱠᱞᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱨᱯᱮᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱟᱞᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱥᱩᱞ ᱪᱩᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱦᱳᱵᱷᱮᱨᱞᱟ {{convert|2061|m}}, ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱮᱛᱚᱢ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱟᱞᱟ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/eb/article-30093/Ukraine |archive-url=https://web.archive.org/web/20080115052701/https://www.britannica.com/eb/article-30093/Ukraine |archive-date=15 January 2008 |title=Ukraine – Relief |access-date=27 December 2007 |website=Encyclopædia Britannica (fee required) }}</ref>
== ᱱᱳᱴᱥ ==
{{notelist}}
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [https://web.archive.org/web/20140325003749/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/europe-central-asia/ukraine/business-corruption-in-ukraine.aspx Ukraine Corruption Profile] from the Business Anti-Corruption Portal
* [https://web.archive.org/web/20101121072359/https://en.ukrainecityguide.com/ Website Ukraine-CityGuide] [https://web.archive.org/web/20080607040136/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/ukraine.htm Ukraine] at ''UCB Libraries GovPubs''
* Ukraine from the [[:en:BBC_News|BBC News]]
* [[c:Atlas_of_Ukraine|Wikimedia Atlas of Ukraine]]
* [http://encyclopediaofukraine.com/ Encyclopedia of Government
* [http://www.president.gov.ua/en/ The President of Ukraine]
* [http://www.kmu.gov.ua/control/en Government Portal of Ukraine]
* The Parliament of Ukraine
* [http://escher.com.ua/main.php Ukrainian art. Most famous modern painters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227175134/http://escher.com.ua/main.php |date=2021-02-27 }}
; Trade
* [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/UKR/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Ukraine]
9so5o35dpc1f6w3n7bty3xomir3qrdd
ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱥᱚᱨᱮᱱ
0
8505
190903
132367
2026-04-21T17:09:15Z
ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱗
1744
190903
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱥᱚᱨᱮᱱ<br>Singrai soren
| caption = ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱥᱚᱨᱮᱱ (Singrai soren)
| image = [[File:Ss.jpg.jpg|thumb]]
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date and age|1978|01|12|df=y}}
| birth_place = ᱥᱩᱠᱤᱞᱟ ᱠᱷᱟᱹᱠᱤ, [[ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| occupation = ᱜᱟᱭᱱᱟᱦᱟ<br>ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱜᱟᱵᱟᱱᱤᱭᱟᱹ
| nationality = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]]
| citizenship = [[File:Farm-Fresh flag india.png|Farm-Fresh flag india]]
| awards = AISFA Award 2015<br>RASCA Award 2015<br>JNFF Award 2019<ref name="jnff.in">{{Cite web |url=http://www.jnff.in/news.php |title=Archive copy |access-date=2020-03-05 |archive-date=2020-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221153337/http://jnff.in/news.php |url-status=dead }}</ref>
}}
'''ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱥᱚᱨᱮᱱ''' ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱭᱩᱡᱤᱠ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ, ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱞᱚᱜᱼᱤᱡ, ᱟᱲᱟᱝ ᱰᱤᱡᱟᱭᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱢᱤᱣᱡᱤᱡ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱣᱮᱥᱴᱮᱨᱱ ᱢᱤᱣᱡᱤᱠ, ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱣᱡᱤᱠ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱟᱨᱹ ᱰᱤᱹ ᱵᱚᱨᱢᱚᱱ, ᱮᱹ ᱟᱨᱹ ᱨᱚᱦᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱭᱟᱱᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱮᱞᱟᱝ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱤᱴᱷᱩᱨ ᱟᱨ ᱡᱩᱰᱟᱹᱥᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱟᱱᱩᱨᱟᱢ, ᱢᱚᱦᱢᱚᱫᱽ ᱨᱟᱯᱷᱤ, ᱠᱤᱥᱚᱨ ᱠᱩᱢᱟᱨ, ᱞᱟᱛᱟ ᱢᱟᱝᱜᱤᱥᱠᱟᱨ ᱟᱨ ᱢᱟᱭᱠᱮᱞ ᱡᱮᱠᱥᱚᱱ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱧᱡᱚᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮᱭᱮ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ (ᱥᱠᱩᱞ ᱥᱟᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱒᱑/᱐᱒/᱑᱙᱗᱘ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟ) ᱨᱮ ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱚᱭᱩᱨᱵᱷᱚᱸᱡᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱠᱤᱞᱟ ᱠᱷᱟᱞᱤ ᱟᱛᱚ ᱨᱮᱭᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱠᱚ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱛᱮᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱟᱯᱟᱛ ᱛᱮᱫ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱚ ᱢᱚᱦᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱮᱝᱜᱟᱛ ᱛᱮᱫ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱰᱩᱢᱱᱤ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ, ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱪᱟᱹᱠᱨᱤᱭᱟᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱮᱝᱜᱟᱛ ᱛᱮᱫ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱭᱚᱞᱤᱱ ᱵᱟᱱᱟᱢᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ᱾ ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱟᱫᱚᱢ ᱚᱠᱛᱮ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱜᱚᱜᱚ ᱦᱟᱢᱚᱱᱤᱭᱟᱢ ᱟᱨ ᱠᱤᱼᱵᱚᱨᱰ ᱵᱟᱱᱟᱢᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱵᱟᱲᱟᱣᱟᱭ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱥᱮᱨᱮᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱟᱨᱢᱚᱱᱤᱭᱟᱢ ᱚᱨᱚᱝᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱥᱨᱟᱛ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱚᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱥᱚᱱᱛᱤ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱟᱨ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱨᱤᱢᱤᱞ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱾ ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱰᱤᱜᱤᱨ ᱥᱚᱨᱮᱱ, ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱜᱩᱭ ᱨᱮ ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱱᱮᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱜᱩᱨᱩ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ ᱨᱟᱹᱜᱷᱩᱱᱟᱛᱷ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱦᱚᱛᱮ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱸᱴ ᱮᱞᱟᱝ ᱚᱨᱥᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱩᱨᱟᱹᱝ ᱦᱚᱛᱮ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩᱜᱼᱮ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
᱑᱙᱘᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱦᱟᱨᱢᱚᱱᱤᱭᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱟᱝᱜᱦᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱭᱟ᱾ ᱑᱙᱘᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡ ᱜᱚᱜᱚ ᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱠᱮᱥᱤᱭᱚ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱢᱚᱱᱤ ᱵᱟᱱᱟᱢᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱑᱙᱙᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱫᱚ ᱠᱟᱹᱱᱦᱩ ᱚᱯᱮᱨᱟ ᱥᱟᱶ ᱞᱚᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱚᱞᱟᱜ ᱚᱯᱮᱨᱟ "ᱥᱚᱝᱜᱷᱟᱨᱮ ᱦᱮᱱᱫᱮ ᱠᱳᱞ" ᱟᱨ "ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱠᱩᱱᱟᱹᱢᱤ" ᱵᱟᱡᱟᱱ ᱥᱟᱥᱟᱯᱲᱣᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱑᱙᱙᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱞᱚᱠᱦᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱥᱟᱶ ᱜᱚᱯᱚᱲᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱚᱭᱮᱥ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ "ᱦᱟᱭᱨᱮ ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱮᱞᱵᱟᱢ ᱠᱮᱥᱮᱴ ᱚᱰᱚᱠ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱮᱡ ᱞᱚᱠᱷᱚᱱ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮᱜᱮ ᱱᱤᱡᱟᱹ ᱨᱟᱡᱽᱫᱷᱟᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ ᱠᱤᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ᱾
==ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱜᱟᱭᱟᱱ (ᱨᱩ ᱚᱨᱚᱝ ᱨᱮ ᱥᱤᱝᱨᱟᱹᱭ ᱥᱚᱨᱮᱱ)==
{| class="wikitable sortable"
|-
! ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ !! ᱚᱯᱮᱨᱟ !! ᱥᱮᱨᱢᱟ
|-
| ''ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱱᱫᱮ ᱠᱩᱞ'' || ᱥᱤᱫᱟᱹ ᱠᱟᱹᱱᱦᱩ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱑᱙᱙᱗
|-
| ''ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱠᱩᱱᱟᱹᱢᱤ'' || ᱥᱤᱫᱟᱹ ᱠᱟᱹᱱᱦᱩ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱑᱙᱙᱗
|-
| ''ᱜᱤᱫᱤ ᱢᱮᱞᱮ ᱢᱮᱞᱮ ᱠᱚᱭᱮᱞ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ'' || ᱥᱤᱫᱟᱹ ᱠᱟᱹᱱᱦᱩ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱑᱙᱙᱘
|-
| ''ᱠᱩᱫᱩᱢ ᱨᱮ ᱠᱩᱸᱬᱤᱫ ᱠᱩᱸᱬᱤᱫ'' || ᱡᱟᱹᱡᱤᱞᱢᱟᱱ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱑᱙᱙᱙
|-
| ''ᱚᱦᱟᱭ ᱵᱟᱪᱷᱟ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱭᱟᱹᱧ ᱚᱠᱟᱨᱮ'' || ᱡᱟᱹᱡᱤᱞᱢᱟᱱ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱑᱙᱙᱙
|-
| ''ᱵᱟᱭᱟᱨ ᱠᱟᱰᱟᱭ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱠᱟᱱ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱐
|-
| ''ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛᱤ ᱥᱮᱛᱟ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱐
|-
| ''ᱤᱧᱢᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱴᱟᱹᱱᱰᱤ ᱨᱮ ᱟᱢᱢᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱨᱮ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱑
|-
| ''ᱫᱩᱞᱟᱹᱧ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱤᱧ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚᱢ ᱦᱤᱨᱚᱢᱟᱹᱧᱟᱹ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱒
|-
| ''ᱥᱟᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱵᱟᱹᱞᱤ ᱚᱲᱟᱜ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱒
|-
| ''ᱢᱟᱹᱢᱱᱤ ᱜᱤᱫᱤ ᱠᱚ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱠᱟᱱ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱓
|-
| ''ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱥᱟᱵᱟᱜ ᱮᱱᱟ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱓
|-
| ''ᱱᱮᱱᱰᱟ ᱛᱟᱸᱦᱮᱸᱭᱮᱱᱟ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱵᱟᱦᱟ ᱵᱚᱝᱜᱟ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱔
|-
| ''ᱦᱮᱱᱫᱟ ᱫᱟᱫᱟᱢ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱᱟ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ|| ᱒᱐᱐᱔
|-
| ''ᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩ ᱦᱟᱯᱮᱢ ᱦᱟᱹᱵᱩᱲᱟ ᱛᱟᱞᱮ ᱫᱟᱨᱮ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱕
|-
| ''R.J.A.D.M.I'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱖
|-
| ''ᱫᱮᱞᱟ ᱯᱟᱧᱡᱟᱧ ᱢᱮᱨᱤᱧ ᱵᱟᱹᱜᱤᱭᱟᱢ ᱠᱟᱱ'' || ᱨᱟᱡᱽ ᱫᱷᱟᱹᱱᱤ ᱚᱯᱮᱨᱟ || ᱒᱐᱐᱗
|}
==ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ==
* AISFA Award 2015
* RASCA Award 2015
* JNFF Award 2019<ref name="jnff.in">{{Cite web |url=http://www.jnff.in/news.php |title=Archive copy |access-date=2020-03-05 |archive-date=2020-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221153337/http://jnff.in/news.php |url-status=dead }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:Singrai soren]]
j6dz0rmz49ol4u88hf5cfx1qac406bj
ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱤᱠᱤ
0
8537
190904
64423
2026-04-21T19:00:15Z
Symphonicallyu
10592
190904
wikitext
text/x-wiki
{{multiple issues|
{{More footnotes|date=November 2018}}
{{cleanup lang|date=May 2019}}
}}
{{EngvarB|date=March 2017}}
{{Use dmy dates|date=March 2017}}
{{Infobox writing system
| name = ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱤᱠᱤ
| altname = Bangla abugida
| type =[[Abugida]]|
L| SHline =
| SHtype =
| SHform =
| typedesc =
| languages =[[Bengali language|Bengali]], [[Bishnupriya Manipuri language|Bishnupriya Manipuri]], [[Sylheti language|Sylheti]], [[Chakma language|Chakma]], [[Sanskrit]], [[Santali language|Santali]]<ref>{{cite web |title=Bengali (Bangla) |url=https://www.scriptsource.org/cms/scripts/page.php?item_id=script_detail&key=Beng |website=ScriptSource |accessdate=20 September 2019}}</ref>
|region =[[Bengal]]
| creator =
| date =
| published =
| time = 11th century to the present<ref>{{Cite web |url=http://www.ancientscripts.com/bengali.html |title=Ancient Scripts |access-date=20 March 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116142505/http://ancientscripts.com/bengali.html |archive-date=16 November 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref>
|fam1=[[Proto-Sinaitic script]]<sup>[a]</sup>
|fam2=[[Phoenician alphabet]]<sup>[a]</sup>
|fam3=[[Aramaic alphabet]]<sup>[a]</sup>
|fam4=[[Brahmi script]]
|fam5=[[Gupta script]]
|fam6=[[Siddhaṃ script|Siddham]]
| footnotes=[a] The Semitic origin of the Brahmic scripts is not universally agreed upon.
| print =
| sisters = [[Tibetan alphabet|Tibetan]], [[Tirhuta]], [[Anga Lipi]], [[Assamese alphabet|Assamese]]
| sample =Bengali aksharamala.png
| imagesize =250px
| unicode =[https://www.unicode.org/charts/PDF/U0980.pdf U+0980–U+09FF]
| iso15924 =Beng
| iso15924 note =
| note =
}}
{{Contains Bangla text}}
{{Culture of Bengal}}
{{Culture of Bangladesh}}
{{Culture of India}}
{{brahmic}}
'''ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱤᱠᱤ''' ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱞ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫᱽ ᱡᱟᱦᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱢᱩᱱᱤᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱩᱱᱤᱯᱩᱨᱤ]], [[ᱠᱚᱠᱵᱚᱨᱚᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱚᱠᱵᱚᱨᱚᱠ]], [[ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ᱾ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱩᱞᱚᱱᱟ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱟᱣ ᱜᱮᱭᱟ᱾ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱫᱫᱷᱚᱢ ᱪᱤᱠᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱛᱩᱢᱟᱸᱞ ᱟᱠᱟᱫ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱵᱚᱞᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱟᱹᱵᱤᱫ ᱫᱟ᱾ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱲᱟᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱵᱩᱡᱦᱟᱹᱣ ᱠᱟᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ [[ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ ᱪᱤᱠᱤ]] ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱤᱠᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱞ ᱵᱟᱨ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱮᱭᱟᱭ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ᱾ ᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟ ᱵᱷᱮᱜᱮᱛ ᱜᱮᱭᱟ ᱰᱟᱝᱞᱟ ᱛᱮᱫᱚ [[ᱨ|র]] ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ ᱫᱚ [[ᱨ|ৰ]] ᱡᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱱᱮᱛᱟᱨᱱᱟᱝ ᱪᱤᱠᱤ ᱢᱮᱥᱟᱣ ᱧᱮᱞᱚᱜ-ᱟ᱾ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱥᱥᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕ ᱟᱱᱟᱝ ᱪᱤᱠᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟ ᱫᱚᱠᱚ ᱵᱮᱵᱟᱦᱟᱨ ᱫᱟ᱾
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
==Bibliography==
* {{Citation
| last = Ashraf
| first =Syed Ali
| last2 =Ashraf
| first2 =Asia
| editor = Dil A. S.
| chapter= Bengali Diphthongs
| pages= 47–52
| year=1966
| title=Shahidullah Presentation Volume
| volume=
| issue =
| publisher= Linguistic Research Group of Pakistan
| location = Lahore
| publication-date=
| url=
}}
* {{citation
| last=Chatterji
| first=Suniti Kumar
| authorlink= Suniti Kumar Chatterji
|title= Vasha-prakash Bangala Vyakaran (A Grammar of the Bengali Language)
|url=
|year=1939
|publisher= University of Calcutta
|location= Calcutta
}}
* {{Citation
| last= Chowdhury
| first=Munier
| authorlink= Munier Chowdhury
| title=Shahitto, shônkhatôtto o bhashatôtto (Literature, statistics and linguistics)
| journal=Bangla Academy Potrika
| volume=6
| issue=4
| year= 1963
| pages=65–76
| location = Dhaka
| url=
}}
* {{citation
|last1=Kostic
|first1=Djordje
|last2=Das
|first2=Rhea S.
|author=
|authorlink=
|title= A Short Outline of Bengali Phonetics
|url=
|year=1972
|publisher=Statistical Publishing Company
|location=Calcutta
}}
* {{citation
|last=Hai
|first=Muhammad Abdul
|authorlink=
|title= Dhvani Vijnan O Bangla Dhvani-tattwa (Phonetics and Bengali Phonology)
|url=
|year=1964
|publisher=Bangla Academy
|location=Dhaka
}}
* {{Citation
| last= Jones
| first= William
| authorlink=
| title= Orthography of Asiatick Words in Roman Letters
| journal= Asiatick Researches
| publisher= Asiatick Society
| volume=
| issue=
| year= 1801
| pages=
| location= Calcutta
| url= http://www-personal.umich.edu/~shashir/dl/jonessystem.pdf
}}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <!-- is this the same work as https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.178223/page/n199 ? -->
* {{Citation
| last= Sarkar
| first= Pabitra
| authorlink=
| title= Bangla Dishôrodhoni (Bengali Diphthongs)
| journal=Bhasha
| volume= 4–5
| issue=
| year= 1987
| pages= 10–12
| location = Calcutta
| url=
}}
{{Bengali language topics}}
{{Bangladesh topics}}
{{writing systems}}
{{list of writing systems}}
{{Language orthographies}}
[[Category:Bengali script]]
[[Category:Bengali language|Alphabet]]
[[Category:Languages of Bangladesh]]
[[Category:Scripts encoded in Unicode 1.0]]
8ii6bmqblkvc6ts67hoskqnglv3cjig
ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ
0
8667
190967
190132
2026-04-22T11:16:45Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190967
wikitext
text/x-wiki
'''ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱟᱨ [[ᱥᱤᱢᱰᱮᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
[[File:Palkot Wildlife Sanctuary.jpg|thumb|ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ]]
ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱘᱔ ᱫᱚᱦᱨᱟ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱩᱨᱥᱩᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱦᱟᱣᱮᱫ ᱯᱟᱸᱰᱩᱥᱟᱠᱟᱢ ᱵᱤᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ [[ᱦᱟᱹᱛᱤ]], ᱥᱚᱱᱟ ᱪᱤᱛᱟ, ᱵᱟᱱᱟ, [[ᱛᱩᱭᱩ]], ᱜᱟᱹᱲᱤ, ᱡᱷᱤᱸᱠ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱩᱞᱟᱹᱭ ᱮᱢᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ [[ᱜᱩᱢᱞᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱕ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱟᱨ [[ᱨᱟᱺᱪᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱙᱒ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.india9.com/i9show/-Jharkhand/Palkot/Palkot-Wildlife-Sanctuary-68141.htm|title=Palkot Wildlife Sanctuary|date=8 December 2015|website=india9|access-date=18 September 2019|archive-date=26 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210726023726/https://www.india9.com/i9show/-Jharkhand/Palkot/Palkot-Wildlife-Sanctuary-68141.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://wildtrails.in/palkot-wildlife-sanctuary/|title=Palkot Wildlife Sanctuary|website=wildtrails|access-date=18 September 2019}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://m.telegraphindia.com/states/jharkhand/green-belt-for-bear-park/cid/1432686|title=Green belt for bear park|date=9 August 2015|website=telegraphindia|access-date=18 September 2019}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
2j4rejn1n0caor93p9jwy9pmmcpg1ae
ᱩᱨᱢᱤᱞᱟ ᱩᱱᱱᱤ
0
9271
190955
129979
2026-04-22T08:37:22Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190955
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name =
| image = Utthara_Unni_Urmila_Unni_Actress_Malayalam.jpg
| birth_name = ᱥᱣᱟᱛᱷᱤ ᱩᱨᱢᱤᱞᱟ ᱩᱱᱱᱤ
| birth_place = [[ᱛᱷᱤᱨᱩᱣᱟᱞᱟ]], [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], [[India]]
| yearsactive = 1989–present
| parents = K. C. Anujanraja<br>Manorama
| spouse = Palakad Ankarath Ramanunni (1981–present)<ref>{{cite web|url=http://urmilaunni.com/profile.html|title=Swathi thirunal Urmila Raja|work=Official website of Urmila Unni|accessdate=8 October 2011|archive-date=2 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110402113621/http://urmilaunni.com/profile.html|url-status=dead}}</ref>
| children = [[ᱩᱛᱷᱟᱨᱟ ᱩᱱᱱᱤ]]
| relatives = [[Samyuktha Varma]]
| nationality = {{IND}}
}}
'''ᱩᱨᱢᱤᱞᱟ ᱩᱱᱱᱤ''' ᱥᱟᱥᱛᱨᱤᱭ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱱᱤᱡ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ,<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.mangalam.com/women/interview/11920 |access-date=2020-04-01 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203075701/http://www.mangalam.com/women/interview/11920 |url-status=dead }}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱢᱚᱞᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱵᱤᱫᱟᱹᱨ ᱩᱛᱨᱟ ᱩᱱᱱᱤ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱢᱚᱞᱭᱟᱞᱚᱢ, ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱟᱨ ᱦᱤᱸᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾
==ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱥᱟᱦᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱱᱮᱫᱩᱢᱯᱩᱨᱚᱢ ᱯᱮᱭᱞᱮᱥ, ᱛᱮᱨᱩᱞᱩ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱡᱤᱥᱚᱥ ᱠᱚᱱᱣᱮᱱᱴ ᱛᱨᱤᱥᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱣᱚᱨᱢᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱛᱨᱤᱥᱩᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱦᱤᱱᱤ ᱚᱴᱴᱚᱢ, ᱵᱷᱚᱨᱚᱛᱱᱟᱛᱭᱚᱢ, ᱠᱚᱛᱷᱚᱠ ᱟᱨ ᱣᱤᱬᱟ ᱪᱮᱫ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱟᱱᱟᱣᱤᱡ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱯᱚᱞᱠᱠᱚᱲ ᱚᱱᱠᱟᱨᱱᱟᱛᱷ ᱨᱟᱢᱟᱱᱩᱱᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱᱟᱜ ᱡᱩᱲᱤ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱵᱤᱫᱟᱹᱨ ᱩᱛᱨᱟ ᱩᱱᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱦᱨᱤᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱮᱱᱮᱡ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱚᱝᱜᱳᱯᱚᱝᱜᱟ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱟᱭ ᱾ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱸᱭᱩᱠᱛᱟ ᱣᱚᱨᱢᱟ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱷᱚᱛᱤᱡᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
==ᱡᱤᱣᱱᱤ==
ᱱᱩᱭ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱟᱭ ᱾ ᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭ ᱥᱚᱨᱜᱚᱢ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱩᱱᱤ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱥᱟᱲᱤ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱪᱷᱚᱵᱤ ᱮᱢ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱵᱽᱨᱚᱢᱚᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱮ ᱥᱟᱦᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱚᱯᱚᱨᱟᱡᱤᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱨᱤᱯᱩᱨᱟ ᱥᱩᱸᱫᱽᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱫᱤᱭᱟ ᱠᱚᱞᱞᱟᱯᱮᱴᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱮᱡ ᱢᱟᱪᱮᱫ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱩᱥᱤ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ - ᱟ᱾
ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱪᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱥᱚᱦ - ᱜᱷᱚᱴᱱᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱦᱚᱵ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱚᱛᱨᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ ᱟᱥᱚᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ - ᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱵᱤᱫᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫ ᱟᱭ - ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱭᱩᱰ ᱠᱚᱛᱷᱟ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱾
ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱣᱚᱠᱥᱦᱛᱟ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮᱸ ᱨᱟᱪᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱥᱚᱞ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱟᱯᱭ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱨᱴᱥᱤᱯ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱤᱫ ᱑᱙᱘᱑ ᱨᱮ ᱯᱚᱞᱠᱚᱲ ᱚᱱᱚᱠᱟᱨᱚᱛᱷ ᱨᱟᱢᱟᱱᱩᱱᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱵᱤᱫᱟᱹᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱩᱛᱨᱟ ᱩᱱᱱᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱒ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
kxtsnsjv2xsmolhxjwo8ldwo8ecnju4
ᱡᱚᱨᱡᱽ ᱴᱟᱶᱱᱥᱮᱸᱰ ᱵᱳᱜᱽ
0
12504
190902
61788
2026-04-21T16:42:37Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190902
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Officeholder
| honorific-prefix = ᱥᱟᱨ
| name = ᱡᱚᱨᱡᱽ ᱴᱟᱶᱱᱥᱮᱸᱰ ᱵᱳᱜᱽ
| honorific-suffix = [[Order of the Indian Empire|KCIE]] [[Order of the Star of India|CSI]]
| image =
| imagesize = 200px
| order1 = ᱠᱳᱪᱤᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱤᱣᱟᱱ
| term_start1 = ᱑᱙᱔᱓
| term_end1 = ᱑᱙᱔᱔
| predecessor1 = [[ᱮ. ᱮᱯᱷ. ᱰᱚᱵᱽᱞᱩ. ᱫᱤᱠᱤᱱᱥᱳᱱ]]
| successor1 = [[ᱥᱤ. ᱯᱤ. ᱠᱚᱨᱩᱱᱟᱠᱚᱨ ᱢᱮᱱᱚᱱ]]
| order2 = Chief Secretary to the Government of the Madras Presidency
| term_start2 = ᱑᱙᱓᱘
| term_end2 = ᱑᱙᱓᱙
| premier2 = [[ᱥᱤ. ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱳᱯᱟᱞᱟ ᱪᱟᱨᱤ]]
| governor2 = [[ᱡᱚᱦᱱ ᱮᱨᱥᱠᱤᱱ, ᱞᱳᱨᱰ ᱮᱨᱥᱠᱤᱱ]]
| predecessor2 = [[ᱥᱤ. ᱮᱯᱷ. ᱵᱽᱨᱟᱠᱮᱱᱵᱚᱨᱤ]]
| successor2 = [[ᱮᱥ. ᱵᱷᱤ. ᱨᱟᱢᱟᱢᱩᱨᱛᱷᱤ]]
| order3 = ᱳᱰᱤᱥᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱽᱡᱚᱯᱟᱲ (acting)
| term_start3 = ᱑᱑ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱓᱘
| term_end3 = ᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱓᱘
| predecessor3 = ᱡᱚᱦᱱ ᱚᱣᱥᱴᱤᱱ ᱦᱩᱵᱟᱠ
| successor3 = ᱡᱚᱦᱱ ᱚᱣᱥᱴᱤᱱ ᱦᱩᱵᱟᱠ
| governorgeneral3 = [[Victor Hope, 2nd Marquess of Linlithgow]]
| premier3 = [[ᱵᱤᱥᱣᱚᱱᱟᱛᱷ ᱫᱟᱥ]]
| order4 = ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱤᱯ ᱥᱮᱠᱨᱮᱴᱟᱨᱤ
| term_start4 = ᱑᱙᱓᱘
| term_end4 = ᱑᱙᱓᱙
| governor4 =
| premier4 = [[ᱥᱤ. ᱨᱟᱡᱽᱜᱳᱯᱟᱞᱟᱪᱟᱨᱤ]]
| predecessor4 = [[ᱥᱤ. ᱮᱯᱷ. ᱵᱽᱨᱟᱠᱮᱱᱵᱚᱨᱤ]]
| successor4 = [[ᱮᱥ. ᱵᱷᱤ. ᱨᱟᱢᱟᱢᱩᱨᱛᱷᱤ]]
| order5 = ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞ ᱠᱳᱢᱤᱥᱳᱱᱚᱨ
| term_start5 = ᱑᱙᱒᱓
| term_end5 = ᱑᱙᱒᱕
| birth_date = ᱑᱘᱘᱔
| birth_place =
| death_date = ᱑᱙᱖᱙ (᱘᱕ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ)
| death_place = [[ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱠᱤᱝᱰᱚᱢ]]
| nationality = ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ
| party =
| religion = [[ᱠᱮᱨᱮᱥᱛᱟᱱ]]
| alma_mater =
| profession =
| occupation =
| spouse =
}}
'''ᱥᱟᱨ ᱡᱚᱨᱡᱽ ᱵᱳᱜᱽ''' KCIE CSI (᱑᱘᱘᱔-᱑᱙᱖᱙) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱥᱮᱵᱚᱠ, ᱥᱴᱟᱴᱤᱥᱴᱤᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱮᱰᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱨᱮᱴᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱑ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱓᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱘ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱓᱘ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱨᱟᱡᱽᱡᱚᱯᱟᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱛᱚᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
==ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱡᱚᱨᱡᱽ ᱴᱟᱶᱱᱥᱮᱸᱰ ᱵᱳᱜᱽ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱘᱘᱔ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱯᱮᱣ ᱡᱚᱨᱡᱽ ᱵᱳᱜᱽ, ᱣᱮᱥᱴᱢᱳᱨᱞᱮᱸᱰ ᱨᱮ ᱣᱤᱥᱴᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref name="westminstersp100">{{cite book|title=The record of old Westminsters: a biographical list of all those who are known to have been educated at Westminster school from the earliest times to 1927|author1=George Fisher Russell Barker |author2=Alan Herbert Stenning |author3=Geoffrey Reynolds Yonge Radcliffe |author4=John Beach Whitmore |author5=David Crighton Simpson |pages=100|publisher=Chiswick press|year=1928}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱘᱙᱗ <ref name="westminstersp100" /> ᱟᱨ ᱑᱘᱙᱗ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱐᱓ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ <ref name="toip1150">{{cite book|title=The Times of India directory and year book including who's who|year=1948|publisher=Bennett, Coleman|pages=1150}}</ref> ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱣᱮᱥᱴᱢᱤᱱᱥᱴᱚᱨ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮᱭ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱑᱘᱙᱗ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱐᱓ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ <ref name="toip1150"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱑᱙᱐᱑ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱭᱳᱨ ᱥᱠᱳᱞᱟᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref name="westminstersp100" /> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱟᱨ ᱢᱟᱥᱴᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱸᱵᱽᱨᱤᱡᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref name="toip1150" />᱑᱙᱐᱗ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱥᱮᱵᱟ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ ᱨᱮᱠᱚ ᱮᱞᱳᱴ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ <ref name="archivep225">{{cite book|title=A manual of archival systems and the world of archives|pages=225|publisher=Siva Publications|author=M. Sundararaj|year=1999}}</ref>
==ᱢᱟᱹᱱ==
ᱡᱚᱨᱡᱽ ᱴᱟᱶᱩᱱᱥᱮᱸᱰ ᱵᱳᱜᱽ ᱫᱚ ᱑᱙᱒᱘
ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱫ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱑᱙᱓᱖ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱟᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱳᱢᱯᱟᱱᱤᱭᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref name="toip1150" /> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱔᱑ ᱨᱮ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱠᱳᱢᱟᱱᱰᱚᱨ ᱳᱯᱷ ᱫᱤ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱢ ᱳᱢᱯᱟᱭᱮᱨ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref name="toip1150" />
==ᱵᱳᱜᱽ ᱟᱜ ᱵᱟᱥᱟ==
ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮ ᱵᱳᱜᱽ ᱟᱜ ᱟᱹᱢᱟᱹᱞᱮᱛ ᱵᱟᱹᱠᱷᱩᱞ ᱴᱤ. ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref name="madrasmusings">{{cite journal|title=Historic Residences in Chennai-2|work=Madras Musings|author=V. Sriram|volume=18|issue=11|url=http://madrasmusings.com/Vol%2018%20No%2011/historic_residences_of_chennai_2.html|date=November 2008}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱵᱳᱜᱽ ᱨᱳᱰ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱜᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱚ ᱠᱩᱨᱢᱟ ᱵᱮᱸᱠᱚᱴ ᱨᱮᱰᱤ ᱱᱟᱭᱰᱩᱭ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ <ref name="madrasmusings" /> ᱑᱙᱕᱙ ᱨᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱵᱟᱡᱤ ᱜᱚᱬᱮᱥᱚᱱ ᱮ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱹᱨᱩ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱱᱚᱭᱤ ᱤᱞᱚᱢ ᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref name="madrasmusings" /> ᱛᱮᱦᱮᱧ, ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤᱭᱟᱹ ᱨᱤᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="madrasmusings" />
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
l7cboaocjo5axzdyd7hlilw9juyg7ym
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
0
13111
190940
161765
2026-04-22T07:31:38Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ
161765
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ
| nativename = {{lang|uk|українська мова}}<br>{{transl|uk|ukrayins'ka mova}}
| pronunciation = {{IPA-uk|ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔwɐ|}}
| states = [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ]]
| ethnicity = [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ]]
| speakers = ᱓᱕ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱐᱐)<ref>{{cite web|url=http://www.forost.lmu.de/sprachdatenbank/sprachdatenbank.php?display=Ukrainisch:sprachdaten:verbreitung
| publisher = Forschungsverbund Ost- und Südosteuropa|accessdate=3 December 2018|title=Ukrainisch}}</ref>
| speakers2 = ᱨᱚᱱ ᱦᱚᱲ: ᱔᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱟᱰᱮᱯᱟᱥᱮ (ᱟᱢᱫᱟᱡᱽ)<ref>{{cite web|url=http://aboutworldlanguages.com/ukrainian|publisher=About World Languages|title=Ukrainian|date=18 February 2016|accessdate=14 March 2019}}</ref>
| familycolor = ᱤᱱᱫᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| fam2 = [[ᱵᱟᱞᱛᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱞᱛᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ]]
| fam3 = [[ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ]]
| fam4 = [[ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ]]
| fam5 = [[ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]
| ancestor = ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮᱭᱟᱭ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
| script = [[ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱦᱚᱨᱚᱯ|ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ]] ([[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱤᱠᱤ]])<br>[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱨᱮᱭᱤᱞ]]<br>[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ]]
| nation = [[File:Flag of Ukraine.svg|22x20px]] [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ]]<br/>
{{flagicon image|Flag of Crimea.svg}} ''[[ᱠᱨᱟᱭᱢᱤᱭᱟ]]''<ref name="CrimeaAnnex">The status of [[Crimea]] and of the city of [[Sevastopol]] is since March 2014 [[Annexation of Crimea by the Russian Federation|under dispute between Russia and Ukraine]]; Ukraine and the majority of the international community consider Crimea to be an [[autonomous region]] of Ukraine and Sevastopol to be one of Ukraine's [[cities with special status]], whereas Russia considers Crimea to be a [[federal subject of Russia]] and Sevastopol to be one of Russia's three [[federal cities of Russia|federal cities]].</ref>
{{flagicon image|Flag of Transnistria.svg}} ''[[ᱴᱨᱟᱥᱱᱤᱥᱴᱨᱤᱭᱟ]]''<ref name="TransnistriaAnnex">The status of [[Transnistria]] is under dispute with [[Moldova]]; Moldova and the majority of the international community consider Transnistria to be an [[autonomous region]] of Moldova, whereas the region has claimed independence, and is governed ''de facto'' independently of Moldova.</ref>
| minority = [[File:Flag of Belarus.svg|22x20px]] [[ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ]]<br>[[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|22x20px]] [[ᱵᱚᱥᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱦᱟᱨᱡᱮᱜᱳᱵᱷᱤᱱᱟ]]<br>[[File:Flag of Croatia.svg|22x20px]] [[ᱠᱨᱳᱭᱮᱥᱤᱭᱟ]]<ref name="treaty"/><br>[[File:Flag of Czech Republic.svg|22x20px]] [[ᱪᱮᱠ ᱯᱨᱚᱡᱟᱛᱚᱱᱛᱨᱚ]]<ref name="languages">{{cite web|url=http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/|title=National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic|publisher=Vlada.cz|accessdate=2012-05-22}}</ref><br>[[File:Flag of Hungary.svg|22x20px]] [[ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ]]<ref>{{cite web|url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm|title=Implementation of the Charter in Hungary|work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages|publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research|accessdate=16 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227004902/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm|archivedate=27 February 2014}}</ref><br>[[File:Flag of Moldova.svg|22x20px]] [[ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ]]<ref name="deschide">{{cite web|title=Игорь Додон // Русский язык должен вернуться в Молдову|url=https://deschide.md/ru/russian_news/social_ru/9330/%D0%98%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%8C-%D0%94%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%BD--%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA-%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B5%D0%BD-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%83%D1%82%D1%8C%D1%81%D1%8F-%D0%B2-%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%83.htm|website=Deschide|publisher=Deschide|accessdate=18 August 2017}}</ref><ref name="Rosbalt">{{cite web|title=Додон готов изменить статус русского языка в Молдавии в случае воссоединения с Приднестровьем|url=http://m.rosbalt.ru/world/2017/07/26/1633629.html|website=Rosbalt|publisher=Rosbalt|accessdate=18 August 2017|archive-date=18 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818173711/http://m.rosbalt.ru/world/2017/07/26/1633629.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Rusojuz">{{cite web|title=Русский союз Латвии будет сотрудничать с партией Социалистов Молдовы|url=http://www.rusojuz.lv/ru/ourevents/26083-russkij-sojuz-latvii-budet-sotrudnichat-s-partiej-socialistov--moldovi/|website=Rusojuz.lv|publisher=[[Latvian Russian Union]]|accessdate=18 August 2017}}</ref><br>[[File:Flag of Poland.svg|22x20px]] [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]]<ref name="treaty"/><br>[[File:Flag of Romania.svg|22x20px]] [[ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]]<ref name="treaty"/><br>[[File:Flag of Serbia.svg|22x20px]] [[ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ]]<ref name="treaty">{{cite web|url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1|title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011)|publisher=[[Council of Europe]]|accessdate=2012-05-22|archive-date=2012-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1|url-status=dead}}</ref><br>[[File:Flag of Slovakia.svg|22x20px]] [[ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ]]<ref name="treaty"/>
| agency = [[:en:National Academy of Sciences of Ukraine|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ]]: [[:en:Institute for the Ukrainian Language|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ]], [https://web.archive.org/web/20110926095038/http://www.ulif.com.ua/UMIF/ ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱤᱱᱯᱷᱳᱨᱢᱮᱥᱟᱱ ᱛᱚᱦᱚᱵᱤᱞ], [http://www.inmo.org.ua/ Potebnya Institute of Language Studies]
| iso1 = uk
| iso2 = ukr
| iso3 = ukr
| lingua = 53-AAA-ed < [[East Slavic languages|53-AAA-e]]<br>(varieties: 53-AAA-eda to 53-AAA-edq)
| map = Ukrainian in the world.svg
| mapcaption = ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱡᱮᱜᱮᱫ
| map2 = Ukrainians en.svg
| mapcaption2 = ᱒᱐ ᱥᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱩᱨ ᱠᱚᱨᱮᱱ ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ
| notice = IPA
| glotto = ukra1253
| glottoname = Ukrainian
}}
[[File:WIKITONGUES- Vira speaking Ukrainian.webm|thumb|ᱢᱤᱫ ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱥᱯᱤᱠᱟᱨ, ᱥᱞᱚᱠᱦᱳᱢ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤᱢᱮᱱᱤᱭᱟ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤᱴᱟᱝᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾]]
'''ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ''' (ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ: українська мова ''ᱩᱠᱨᱮᱭᱤᱥᱠᱟ ᱢᱳᱵᱟ'') ᱫᱚ [[ᱤᱱᱫᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱦᱚᱨᱚᱯ]] ᱵᱮᱵᱦᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
==ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱭᱟᱹ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ==
==ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ==
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
*[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ]] - ᱦᱚᱲ
*[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱤᱠᱤ]]
*[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱨᱮᱭᱤᱞ]]
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=uk}}
{{Wikibooks|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ}}
{{Wikivoyage|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ phrasebook|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ|a phrasebook}}
*{{commons category-inline|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
* [http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg Dialects of Ukrainian Language / Narzecza Języka Ukraińskiego by Wł. Kuraszkiewicz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100214134402/http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg |date=2010-02-14 }} (ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱛᱮ)
* [http://www.anesi.com/rmap2.jpg Hammond's Racial map of Europe, 1919] "National Alumni" 1920, vol.7, anesi.com
* [https://web.archive.org/web/20080303112904/http://cla.calpoly.edu/~mriedlsp/History315/Maps/map2.html Ethnographic map of Europe 1914], cla.calpoly.edu
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainianlanguage.htm Internet Encyclopedia of Ukraine: Ukrainian language]
* [http://izbornyk.org.ua/pravopys/pravopys2012.htm The official Ukrainian Orthography (2012), published by the National Academy of Sciences of Ukraine]
* [http://www.101languages.net/ukrainian/history.html 101languages.net – Ukrainian 101]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
i99ubk6p402h8g0uz4tm8l1o3c03ln4
190945
190940
2026-04-22T07:40:23Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
+
190945
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ
| nativename = {{lang|uk|українська мова}}
| pronunciation = {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔwɐ|}}
| states = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| ethnicity = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ
| speakers = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L1): {{sigfig|32.124580|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ
| date = ᱒᱐᱒᱓
| ref = <ref>{{e28|ukr}}</ref>
| speakers2 = ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L2): {{sigfig|6.895280|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>{{e28|ukr}}</ref>
ᱡᱚᱛᱚ ᱛᱮ: {{sigfig|39.019860|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>{{e28|ukr}}</ref>
| speakers_label = ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ
| familycolor = ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| fam2 = ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam3 = ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam4 = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| ancestor2 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor3 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor4 = ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor5 = ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ (ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| ancestor6 =
| dia1 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱵᱟᱞᱟᱪᱠᱟ)
| dia2 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| dia3 = ᱠᱚᱭᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| dia4 = (ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ)
| script = {{ubli|ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ)|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱽᱨᱮᱞ}}
| nation = {{ubl|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ|ᱴᱨᱟᱱᱥᱱᱤᱥᱴᱨᱤᱭᱟ{{efn|ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ-ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ}}|ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ (ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ){{efn|name=russian-occupied-ukraine|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ UN ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾}}}}
| minority = {{ubl|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ|ᱵᱚᱥᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱦᱮᱨᱡᱮᱜᱳᱵᱷᱤᱱᱟ<ref name="treaty" />|ᱠᱨᱳᱭᱮᱥᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱪᱮᱠ ᱨᱮᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ<ref name="languages">{{cite web |url=http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |title=National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic |website=Vlada.cz |access-date=2012-05-22 |archive-date=7 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607051111/http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |url-status=live }}</ref>|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ<ref>{{cite web |url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |title=Implementation of the Charter in Hungary |work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages |publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research |access-date=16 June 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140227004902/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |archive-date=27 February 2014 }}</ref>|ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ|ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ<ref name="treaty"/>|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ<ref name="treaty">{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=Council of Europe |access-date=2012-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |archive-date=18 January 2012 |url-status=dead}}</ref>|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />}}
| agency = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ, [https://web.archive.org/web/20110926095038/http://www.ulif.com.ua/UMIF/ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ-ᱤᱱᱯᱷᱳᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱟᱱᱰ], [http://www.inmo.org.ua/ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ]
| iso1 = uk
| iso2 = ukr
| iso3 = ukr
| lingua = 53-AAA-ed < ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ<br />(varieties: 53-AAA-eda to 53-AAA-edq)
| map2 = | mapcaption2 = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ:
{{Legend|#0080ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}} {{Legend|#88c4ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}}
| notice = IPA
| glotto = ukra1253
| glottoname = Ukrainian
| region = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱤᱣᱨᱳᱯ
}}
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ''' (українська мова, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱥᱠᱟ ᱢᱳᱵᱷᱟ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱸᱥ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ (ᱡᱟᱱᱟᱢ) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱟᱨ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱤᱝᱜᱩᱣᱤᱥᱴᱤᱠᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref name="classification145">Alexander M. Schenker. 1993. "Proto-Slavonic", ''The Slavonic Languages''. (Routledge). pp. 60–121. p. 60: "The distinction between dialect and language being blurred, there can be no unanimity on this issue in all instances..."<br />C.F. Voegelin and F.M. Voegelin. 1977. ''Classification and Index of the World's Languages'' (Elsevier). p. 311, "In terms of immediate mutual intelligibility, the East Slavic zone is a single language."<br />Bernard Comrie. 1981. ''The Languages of the Soviet Union'' (Cambridge). pp. 145–146: "The three East Slavonic languages are very close to one another, with very high rates of mutual intelligibility...The separation of Russian, Ukrainian, and Belorussian as distinct languages is relatively recent...Many Ukrainians in fact speak a mixture of Ukrainian and Russian, finding it difficult to keep the two languages apart..."<br />The Swedish linguist Alfred Jensen wrote in 1916 that the difference between the Russian and Ukrainian languages was significant and that it could be compared to the difference between Swedish and Danish. Jensen, Alfred. ''Slaverna och världskriget. Reseminnen och intryck från Karpaterna till Balkan 1915–16.''. Albert Bonniers förlag, Stockholm, 1916, p. 145.</ref> ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>K. Tyshchenko (1999), ''Metatheory of Linguistics'' (published in Ukrainian), cited in {{cite web |last1=Elms |first1=Teresa |title=Lexical Distance Among the Languages of Europe |url=https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/ |website=Etymologikon |archive-url=https://archive.today/20170404185709/https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/#selection-289.0-289.46 |archive-date=4 April 2017 |language=English |date=4 March 2008 |quote=[graph] lexical distance Ukrainian-Polish: 26–35, Ukrainian-Bulgarian: 26–35, (...) 36–50 |url-status=dead}}</ref>
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ ᱨᱩᱥ ᱨᱮ ᱨᱚᱲᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱽᱨᱟᱱᱰ ᱰᱟᱪᱤ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |title=Ukrainian language |author=|date=23 August 2023 |website=Encyclopædia Britannica |access-date= |archive-date=15 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715033910/https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |url-status=live }}</ref>
ᱯᱳᱞᱤᱥ-ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱮᱱᱰᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ᱾ ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱸᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="pugh"/><ref name="shevelov"/><ref name="bunčić"/> ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱤᱣᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="schools">Eternal Russia: Yeltsin, Gorbachev, and the Mirage of Democracy by Jonathan Steele, Harvard University Press, 1988, ISBN 978-0-674-26837-1 (p. 217)</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="WUkraineL">Purism and Language: A Study in Modem Ukrainian and Belorussian Nationalism {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922165713/https://books.google.com/books?id=AP2Hh3LVGaUC&pg=PA309 |date=22 September 2023 }} by Paul Wexler, Indiana University Press, ISBN 087750-175-0 (page 309)</ref><ref name="UkrGrammar30">Contested Tongues: Language Politics and Cultural Correction in Ukraine by Laada Bilaniuk, Cornell Univ. Press, 2006, ISBN 978-0-8014-7279-4 (page 78)</ref>
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
==ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱭᱟᱹ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ==
==ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ==
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
*[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ]] - ᱦᱚᱲ
*[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱤᱠᱤ]]
*[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱨᱮᱭᱤᱞ]]
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=uk}}
{{Wikibooks|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ}}
{{Wikivoyage|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ phrasebook|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ|a phrasebook}}
*{{commons category-inline|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
* [http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg Dialects of Ukrainian Language / Narzecza Języka Ukraińskiego by Wł. Kuraszkiewicz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100214134402/http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg |date=2010-02-14 }} (ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱛᱮ)
* [http://www.anesi.com/rmap2.jpg Hammond's Racial map of Europe, 1919] "National Alumni" 1920, vol.7, anesi.com
* [https://web.archive.org/web/20080303112904/http://cla.calpoly.edu/~mriedlsp/History315/Maps/map2.html Ethnographic map of Europe 1914], cla.calpoly.edu
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainianlanguage.htm Internet Encyclopedia of Ukraine: Ukrainian language]
* [http://izbornyk.org.ua/pravopys/pravopys2012.htm The official Ukrainian Orthography (2012), published by the National Academy of Sciences of Ukraine]
* [http://www.101languages.net/ukrainian/history.html 101languages.net – Ukrainian 101]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
gnrcgmeivh06axm2btoym34ter1aaqy
190946
190945
2026-04-22T07:42:52Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
+
190946
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ
| nativename = {{lang|uk|українська мова}}
| pronunciation = {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔwɐ|}}
| states = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| ethnicity = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ
| speakers = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L1): {{sigfig|32.124580|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ
| date = ᱒᱐᱒᱓
| ref = <ref>{{e28|ukr}}</ref>
| speakers2 = ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L2): {{sigfig|6.895280|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>{{e28|ukr}}</ref>
ᱡᱚᱛᱚ ᱛᱮ: {{sigfig|39.019860|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>{{e28|ukr}}</ref>
| speakers_label = ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ
| familycolor = ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| fam2 = ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam3 = ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam4 = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| ancestor2 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor3 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor4 = ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor5 = ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ (ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| ancestor6 =
| dia1 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱵᱟᱞᱟᱪᱠᱟ)
| dia2 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| dia3 = ᱠᱚᱭᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| dia4 = (ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ)
| script = {{ubli|ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ)|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱽᱨᱮᱞ}}
| nation = {{ubl|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ|ᱴᱨᱟᱱᱥᱱᱤᱥᱴᱨᱤᱭᱟ{{efn|ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ-ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ}}|ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ (ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ){{efn|name=russian-occupied-ukraine|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ UN ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾}}}}
| minority = {{ubl|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ|ᱵᱚᱥᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱦᱮᱨᱡᱮᱜᱳᱵᱷᱤᱱᱟ<ref name="treaty" />|ᱠᱨᱳᱭᱮᱥᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱪᱮᱠ ᱨᱮᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ<ref name="languages">{{cite web |url=http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |title=National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic |website=Vlada.cz |access-date=2012-05-22 |archive-date=7 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607051111/http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |url-status=live }}</ref>|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ<ref>{{cite web |url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |title=Implementation of the Charter in Hungary |work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages |publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research |access-date=16 June 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140227004902/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |archive-date=27 February 2014 }}</ref>|ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ|ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ<ref name="treaty"/>|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ<ref name="treaty">{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=Council of Europe |access-date=2012-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |archive-date=18 January 2012 |url-status=dead}}</ref>|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />}}
| agency = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ, [https://web.archive.org/web/20110926095038/http://www.ulif.com.ua/UMIF/ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ-ᱤᱱᱯᱷᱳᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱟᱱᱰ], [http://www.inmo.org.ua/ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ]
| iso1 = uk
| iso2 = ukr
| iso3 = ukr
| lingua = 53-AAA-ed < ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ<br />(varieties: 53-AAA-eda to 53-AAA-edq)
| map2 = | mapcaption2 = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ:
{{Legend|#0080ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}} {{Legend|#88c4ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}}
| notice = IPA
| glotto = ukra1253
| glottoname = Ukrainian
| region = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ
}}
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ''' (українська мова, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱥᱠᱟ ᱢᱳᱵᱷᱟ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱸᱥ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ (ᱡᱟᱱᱟᱢ) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱟᱨ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱤᱝᱜᱩᱣᱤᱥᱴᱤᱠᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref name="classification145">Alexander M. Schenker. 1993. "Proto-Slavonic", ''The Slavonic Languages''. (Routledge). pp. 60–121. p. 60: "The distinction between dialect and language being blurred, there can be no unanimity on this issue in all instances..."<br />C.F. Voegelin and F.M. Voegelin. 1977. ''Classification and Index of the World's Languages'' (Elsevier). p. 311, "In terms of immediate mutual intelligibility, the East Slavic zone is a single language."<br />Bernard Comrie. 1981. ''The Languages of the Soviet Union'' (Cambridge). pp. 145–146: "The three East Slavonic languages are very close to one another, with very high rates of mutual intelligibility...The separation of Russian, Ukrainian, and Belorussian as distinct languages is relatively recent...Many Ukrainians in fact speak a mixture of Ukrainian and Russian, finding it difficult to keep the two languages apart..."<br />The Swedish linguist Alfred Jensen wrote in 1916 that the difference between the Russian and Ukrainian languages was significant and that it could be compared to the difference between Swedish and Danish. Jensen, Alfred. ''Slaverna och världskriget. Reseminnen och intryck från Karpaterna till Balkan 1915–16.''. Albert Bonniers förlag, Stockholm, 1916, p. 145.</ref> ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>K. Tyshchenko (1999), ''Metatheory of Linguistics'' (published in Ukrainian), cited in {{cite web |last1=Elms |first1=Teresa |title=Lexical Distance Among the Languages of Europe |url=https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/ |website=Etymologikon |archive-url=https://archive.today/20170404185709/https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/#selection-289.0-289.46 |archive-date=4 April 2017 |language=English |date=4 March 2008 |quote=[graph] lexical distance Ukrainian-Polish: 26–35, Ukrainian-Bulgarian: 26–35, (...) 36–50 |url-status=dead}}</ref>
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ ᱨᱩᱥ ᱨᱮ ᱨᱚᱲᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱽᱨᱟᱱᱰ ᱰᱟᱪᱤ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |title=Ukrainian language |author=|date=23 August 2023 |website=Encyclopædia Britannica |access-date= |archive-date=15 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715033910/https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |url-status=live }}</ref>
ᱯᱳᱞᱤᱥ-ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱮᱱᱰᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ᱾ ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱸᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="pugh"/><ref name="shevelov"/><ref name="bunčić"/> ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="schools">Eternal Russia: Yeltsin, Gorbachev, and the Mirage of Democracy by Jonathan Steele, Harvard University Press, 1988, ISBN 978-0-674-26837-1 (p. 217)</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="WUkraineL">Purism and Language: A Study in Modem Ukrainian and Belorussian Nationalism {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922165713/https://books.google.com/books?id=AP2Hh3LVGaUC&pg=PA309 |date=22 September 2023 }} by Paul Wexler, Indiana University Press, ISBN 087750-175-0 (page 309)</ref><ref name="UkrGrammar30">Contested Tongues: Language Politics and Cultural Correction in Ukraine by Laada Bilaniuk, Cornell Univ. Press, 2006, ISBN 978-0-8014-7279-4 (page 78)</ref>
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=uk}}
{{Wikibooks|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ}}
{{Wikivoyage|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ phrasebook|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ|a phrasebook}}
*{{commons category-inline|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
* [http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg Dialects of Ukrainian Language / Narzecza Języka Ukraińskiego by Wł. Kuraszkiewicz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100214134402/http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg |date=2010-02-14 }} (ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱛᱮ)
* [http://www.anesi.com/rmap2.jpg Hammond's Racial map of Europe, 1919] "National Alumni" 1920, vol.7, anesi.com
* [https://web.archive.org/web/20080303112904/http://cla.calpoly.edu/~mriedlsp/History315/Maps/map2.html Ethnographic map of Europe 1914], cla.calpoly.edu
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainianlanguage.htm Internet Encyclopedia of Ukraine: Ukrainian language]
* [http://izbornyk.org.ua/pravopys/pravopys2012.htm The official Ukrainian Orthography (2012), published by the National Academy of Sciences of Ukraine]
* [http://www.101languages.net/ukrainian/history.html 101languages.net – Ukrainian 101]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱱᱫᱳᱼᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
7hriadsikqe8qrbmalxuhykt4ld4y6j
190947
190946
2026-04-22T07:43:46Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
+
190947
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ
| nativename = {{lang|uk|українська мова}}
| pronunciation = {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔwɐ|}}
| states = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| ethnicity = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ
| speakers = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L1): {{sigfig|32.124580|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ
| date = ᱒᱐᱒᱓
| ref = <ref>{{e28|ukr}}</ref>
| speakers2 = ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L2): {{sigfig|6.895280|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>{{e28|ukr}}</ref>
ᱡᱚᱛᱚ ᱛᱮ: {{sigfig|39.019860|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>{{e28|ukr}}</ref>
| speakers_label = ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ
| familycolor = ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| fam2 = ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam3 = ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam4 = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| ancestor2 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor3 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor4 = ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor5 = ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ (ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| ancestor6 =
| dia1 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱵᱟᱞᱟᱪᱠᱟ)
| dia2 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| dia3 = ᱠᱚᱭᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| dia4 = (ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ)
| script = {{ubli|ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ)|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱽᱨᱮᱞ}}
| nation = {{ubl|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ|ᱴᱨᱟᱱᱥᱱᱤᱥᱴᱨᱤᱭᱟ{{efn|ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ-ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ}}|ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ (ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ){{efn|name=russian-occupied-ukraine|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ UN ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾}}}}
| minority = {{ubl|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ|ᱵᱚᱥᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱦᱮᱨᱡᱮᱜᱳᱵᱷᱤᱱᱟ<ref name="treaty" />|ᱠᱨᱳᱭᱮᱥᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱪᱮᱠ ᱨᱮᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ<ref name="languages">{{cite web |url=http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |title=National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic |website=Vlada.cz |access-date=2012-05-22 |archive-date=7 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607051111/http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |url-status=live }}</ref>|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ<ref>{{cite web |url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |title=Implementation of the Charter in Hungary |work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages |publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research |access-date=16 June 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140227004902/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |archive-date=27 February 2014 }}</ref>|ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ|ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ<ref name="treaty"/>|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ<ref name="treaty">{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=Council of Europe |access-date=2012-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |archive-date=18 January 2012 |url-status=dead}}</ref>|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />}}
| agency = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ, [https://web.archive.org/web/20110926095038/http://www.ulif.com.ua/UMIF/ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ-ᱤᱱᱯᱷᱳᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱟᱱᱰ], [http://www.inmo.org.ua/ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ]
| iso1 = uk
| iso2 = ukr
| iso3 = ukr
| lingua = 53-AAA-ed < ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ<br />(varieties: 53-AAA-eda to 53-AAA-edq)
| map2 = | mapcaption2 = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ:
{{Legend|#0080ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}} {{Legend|#88c4ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}}
| notice = IPA
| glotto = ukra1253
| glottoname = Ukrainian
| region = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ
}}
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ''' (українська мова, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱥᱠᱟ ᱢᱳᱵᱷᱟ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱸᱥ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ (ᱡᱟᱱᱟᱢ) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱟᱨ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱤᱝᱜᱩᱣᱤᱥᱴᱤᱠᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref name="classification145">Alexander M. Schenker. 1993. "Proto-Slavonic", ''The Slavonic Languages''. (Routledge). pp. 60–121. p. 60: "The distinction between dialect and language being blurred, there can be no unanimity on this issue in all instances..."<br />C.F. Voegelin and F.M. Voegelin. 1977. ''Classification and Index of the World's Languages'' (Elsevier). p. 311, "In terms of immediate mutual intelligibility, the East Slavic zone is a single language."<br />Bernard Comrie. 1981. ''The Languages of the Soviet Union'' (Cambridge). pp. 145–146: "The three East Slavonic languages are very close to one another, with very high rates of mutual intelligibility...The separation of Russian, Ukrainian, and Belorussian as distinct languages is relatively recent...Many Ukrainians in fact speak a mixture of Ukrainian and Russian, finding it difficult to keep the two languages apart..."<br />The Swedish linguist Alfred Jensen wrote in 1916 that the difference between the Russian and Ukrainian languages was significant and that it could be compared to the difference between Swedish and Danish. Jensen, Alfred. ''Slaverna och världskriget. Reseminnen och intryck från Karpaterna till Balkan 1915–16.''. Albert Bonniers förlag, Stockholm, 1916, p. 145.</ref> ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>K. Tyshchenko (1999), ''Metatheory of Linguistics'' (published in Ukrainian), cited in {{cite web |last1=Elms |first1=Teresa |title=Lexical Distance Among the Languages of Europe |url=https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/ |website=Etymologikon |archive-url=https://archive.today/20170404185709/https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/#selection-289.0-289.46 |archive-date=4 April 2017 |language=English |date=4 March 2008 |quote=[graph] lexical distance Ukrainian-Polish: 26–35, Ukrainian-Bulgarian: 26–35, (...) 36–50 |url-status=dead}}</ref>
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ ᱨᱩᱥ ᱨᱮ ᱨᱚᱲᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱽᱨᱟᱱᱰ ᱰᱟᱪᱤ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |title=Ukrainian language |author=|date=23 August 2023 |website=Encyclopædia Britannica |access-date= |archive-date=15 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715033910/https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |url-status=live }}</ref>
ᱯᱳᱞᱤᱥ-ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱮᱱᱰᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ᱾ ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱸᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="pugh"/><ref name="shevelov"/><ref name="bunčić"/> ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="schools">Eternal Russia: Yeltsin, Gorbachev, and the Mirage of Democracy by Jonathan Steele, Harvard University Press, 1988, ISBN 978-0-674-26837-1 (p. 217)</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="WUkraineL">Purism and Language: A Study in Modem Ukrainian and Belorussian Nationalism {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922165713/https://books.google.com/books?id=AP2Hh3LVGaUC&pg=PA309 |date=22 September 2023 }} by Paul Wexler, Indiana University Press, ISBN 087750-175-0 (page 309)</ref><ref name="UkrGrammar30">Contested Tongues: Language Politics and Cultural Correction in Ukraine by Laada Bilaniuk, Cornell Univ. Press, 2006, ISBN 978-0-8014-7279-4 (page 78)</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=uk}}
{{Wikibooks|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ}}
{{Wikivoyage|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ phrasebook|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ|a phrasebook}}
*{{commons category-inline|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
* [http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg Dialects of Ukrainian Language / Narzecza Języka Ukraińskiego by Wł. Kuraszkiewicz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100214134402/http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg |date=2010-02-14 }} (ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱛᱮ)
* [http://www.anesi.com/rmap2.jpg Hammond's Racial map of Europe, 1919] "National Alumni" 1920, vol.7, anesi.com
* [https://web.archive.org/web/20080303112904/http://cla.calpoly.edu/~mriedlsp/History315/Maps/map2.html Ethnographic map of Europe 1914], cla.calpoly.edu
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainianlanguage.htm Internet Encyclopedia of Ukraine: Ukrainian language]
* [http://izbornyk.org.ua/pravopys/pravopys2012.htm The official Ukrainian Orthography (2012), published by the National Academy of Sciences of Ukraine]
* [http://www.101languages.net/ukrainian/history.html 101languages.net – Ukrainian 101]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱱᱫᱳᱼᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
o1zmic65p0tt9oxu1w8nrqvbxfrfkr4
190948
190947
2026-04-22T07:46:55Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
+
190948
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ
| nativename = {{lang|uk|українська мова}}
| pronunciation = {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔwɐ|}}
| states = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| ethnicity = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ
| speakers = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L1): {{sigfig|32.124580|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ
| date = ᱒᱐᱒᱓
| ref = <ref>{{e28|ukr}}</ref>
| speakers2 = ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L2): {{sigfig|6.895280|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>{{e28|ukr}}</ref>
ᱡᱚᱛᱚ ᱛᱮ: {{sigfig|39.019860|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>{{e28|ukr}}</ref>
| speakers_label = ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ
| familycolor = ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| fam2 = ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam3 = ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam4 = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| ancestor2 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor3 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor4 = ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor5 = ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ (ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| ancestor6 =
| dia1 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱵᱟᱞᱟᱪᱠᱟ)
| dia2 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| dia3 = ᱠᱚᱭᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| dia4 = (ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ)
| script = {{ubli|ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ)|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱽᱨᱮᱞ}}
| nation = {{ubl|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ|ᱴᱨᱟᱱᱥᱱᱤᱥᱴᱨᱤᱭᱟ{{efn|ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ-ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ}}|ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ (ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ){{efn|name=russian-occupied-ukraine|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ UN ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾}}}}
| minority = {{ubl|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ|ᱵᱚᱥᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱦᱮᱨᱡᱮᱜᱳᱵᱷᱤᱱᱟ<ref name="treaty" />|ᱠᱨᱳᱭᱮᱥᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱪᱮᱠ ᱨᱮᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ<ref name="languages">{{cite web |url=http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |title=National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic |website=Vlada.cz |access-date=2012-05-22 |archive-date=7 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607051111/http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |url-status=live }}</ref>|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ<ref>{{cite web |url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |title=Implementation of the Charter in Hungary |work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages |publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research |access-date=16 June 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140227004902/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |archive-date=27 February 2014 }}</ref>|ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ|ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ<ref name="treaty"/>|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ<ref name="treaty">{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=Council of Europe |access-date=2012-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |archive-date=18 January 2012 |url-status=dead}}</ref>|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />}}
| agency = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ, [https://web.archive.org/web/20110926095038/http://www.ulif.com.ua/UMIF/ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ-ᱤᱱᱯᱷᱳᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱟᱱᱰ], [http://www.inmo.org.ua/ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ]
| iso1 = uk
| iso2 = ukr
| iso3 = ukr
| lingua = 53-AAA-ed < ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ<br />(varieties: 53-AAA-eda to 53-AAA-edq)
| map2 = | mapcaption2 = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ:
{{Legend|#0080ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}} {{Legend|#88c4ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}}
| notice = IPA
| glotto = ukra1253
| glottoname = Ukrainian
| region = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ
}}
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ''' (українська мова, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱥᱠᱟ ᱢᱳᱵᱷᱟ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱸᱥ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ (ᱡᱟᱱᱟᱢ) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱟᱨ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱤᱝᱜᱩᱣᱤᱥᱴᱤᱠᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref name="classification145">Alexander M. Schenker. 1993. "Proto-Slavonic", ''The Slavonic Languages''. (Routledge). pp. 60–121. p. 60: "The distinction between dialect and language being blurred, there can be no unanimity on this issue in all instances..."<br />C.F. Voegelin and F.M. Voegelin. 1977. ''Classification and Index of the World's Languages'' (Elsevier). p. 311, "In terms of immediate mutual intelligibility, the East Slavic zone is a single language."<br />Bernard Comrie. 1981. ''The Languages of the Soviet Union'' (Cambridge). pp. 145–146: "The three East Slavonic languages are very close to one another, with very high rates of mutual intelligibility...The separation of Russian, Ukrainian, and Belorussian as distinct languages is relatively recent...Many Ukrainians in fact speak a mixture of Ukrainian and Russian, finding it difficult to keep the two languages apart..."<br />The Swedish linguist Alfred Jensen wrote in 1916 that the difference between the Russian and Ukrainian languages was significant and that it could be compared to the difference between Swedish and Danish. Jensen, Alfred. ''Slaverna och världskriget. Reseminnen och intryck från Karpaterna till Balkan 1915–16.''. Albert Bonniers förlag, Stockholm, 1916, p. 145.</ref> ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>K. Tyshchenko (1999), ''Metatheory of Linguistics'' (published in Ukrainian), cited in {{cite web |last1=Elms |first1=Teresa |title=Lexical Distance Among the Languages of Europe |url=https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/ |website=Etymologikon |archive-url=https://archive.today/20170404185709/https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/#selection-289.0-289.46 |archive-date=4 April 2017 |language=English |date=4 March 2008 |quote=[graph] lexical distance Ukrainian-Polish: 26–35, Ukrainian-Bulgarian: 26–35, (...) 36–50 |url-status=dead}}</ref>
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ ᱨᱩᱥ ᱨᱮ ᱨᱚᱲᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱨᱟᱱᱰ ᱰᱟᱪᱤ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |title=Ukrainian language |author=|date=23 August 2023 |website=Encyclopædia Britannica |access-date= |archive-date=15 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715033910/https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |url-status=live }}</ref>
ᱯᱳᱞᱤᱥ-ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱮᱱᱰᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ᱾ ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱸᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="pugh"/><ref name="shevelov"/><ref name="bunčić"/> ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="schools">Eternal Russia: Yeltsin, Gorbachev, and the Mirage of Democracy by Jonathan Steele, Harvard University Press, 1988, ISBN 978-0-674-26837-1 (p. 217)</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="WUkraineL">Purism and Language: A Study in Modem Ukrainian and Belorussian Nationalism {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922165713/https://books.google.com/books?id=AP2Hh3LVGaUC&pg=PA309 |date=22 September 2023 }} by Paul Wexler, Indiana University Press, ISBN 087750-175-0 (page 309)</ref><ref name="UkrGrammar30">Contested Tongues: Language Politics and Cultural Correction in Ukraine by Laada Bilaniuk, Cornell Univ. Press, 2006, ISBN 978-0-8014-7279-4 (page 78)</ref>
== ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ==
[[File:Ivan Franko Museum in Krivorivnia.jpg|thumb|ᱠᱨᱤᱵᱷᱳᱨᱤᱵᱷᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱤᱵᱷᱟᱱ ᱯᱷᱨᱟᱱᱠᱳ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱴᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ]]
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱤᱫᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱮᱞ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱓᱗.᱕ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗᱗.᱘%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="d-m.com.ua"/>
ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱤᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱸ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱨ ᱞᱟᱹᱭ ᱡᱟᱹᱦᱤᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ, ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱘᱗.᱘% ᱦᱚᱲ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱨᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾<ref name="d-m.com.ua">{{Cite web|url=http://www.d-m.com.ua/05_03.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090302201528/http://www.d-m.com.ua/05_03.htm|url-status=dead|title=D-M.com.ua|archivedate=2 March 2009|accessdate=31 July 2024}}</ref>
ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱨᱮᱴᱤᱝ ᱜᱨᱩᱯ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱘᱕% ᱦᱚᱲ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ, ᱕᱑% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑% ᱟᱨ ᱔᱔% ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=":0">{{Cite web |date=2022-08-23 |title=Seventeenth National Survey: Identity. Patriotism. Values (17–18 August 2022) |url=https://ratinggroup.ua/en/research/ukraine/s_mnadcyate_zagalnonac_onalne_opituvannya_dentichn_st_patr_otizm_c_nnost_17-18_serpnya_2022.html |access-date=2022-10-22 |website=Rating Group |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022194351/https://ratinggroup.ua/en/research/ukraine/s_mnadcyate_zagalnonac_onalne_opituvannya_dentichn_st_patr_otizm_c_nnost_17-18_serpnya_2022.html |url-status=live }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2022-08-23 |title= |script-title=uk:Сімнадцяте загальнонаціональне опитування: Ідентичність. Патріотизм. Цінності (17–18 серпня 2022) |trans-title=Seventeenth National Survey: Identity. Patriotism. Values (17–18 August 2022) |url=https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/rg_ua_1000_independence_082022_xvii_press.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220826043944/https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/rg_ua_1000_independence_082022_xvii_press.pdf |archive-date=2022-08-26 |url-status=live |access-date=2022-10-22 |website=Rating Group |pages=29–38}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱨᱮᱜᱮ, ᱗᱖% ᱦᱚᱲ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (ridna mova) ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱕᱗% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱐% ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾<ref name=":0" /><ref name=":1" />
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=uk}}
{{Wikibooks|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ}}
{{Wikivoyage|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ phrasebook|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ|a phrasebook}}
*{{commons category-inline|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
* [http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg Dialects of Ukrainian Language / Narzecza Języka Ukraińskiego by Wł. Kuraszkiewicz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100214134402/http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg |date=2010-02-14 }} (ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱛᱮ)
* [http://www.anesi.com/rmap2.jpg Hammond's Racial map of Europe, 1919] "National Alumni" 1920, vol.7, anesi.com
* [https://web.archive.org/web/20080303112904/http://cla.calpoly.edu/~mriedlsp/History315/Maps/map2.html Ethnographic map of Europe 1914], cla.calpoly.edu
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainianlanguage.htm Internet Encyclopedia of Ukraine: Ukrainian language]
* [http://izbornyk.org.ua/pravopys/pravopys2012.htm The official Ukrainian Orthography (2012), published by the National Academy of Sciences of Ukraine]
* [http://www.101languages.net/ukrainian/history.html 101languages.net – Ukrainian 101]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱱᱫᱳᱼᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
26mc558sd3xrdf3wzn3wo0xws938p1i
190949
190948
2026-04-22T07:52:54Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
/* ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ */ +
190949
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ
| nativename = {{lang|uk|українська мова}}
| pronunciation = {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔwɐ|}}
| states = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| ethnicity = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ
| speakers = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L1): {{sigfig|32.124580|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ
| date = ᱒᱐᱒᱓
| ref = <ref>{{e28|ukr}}</ref>
| speakers2 = ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L2): {{sigfig|6.895280|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>{{e28|ukr}}</ref>
ᱡᱚᱛᱚ ᱛᱮ: {{sigfig|39.019860|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>{{e28|ukr}}</ref>
| speakers_label = ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ
| familycolor = ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| fam2 = ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam3 = ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam4 = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| ancestor2 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor3 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor4 = ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor5 = ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ (ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| ancestor6 =
| dia1 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱵᱟᱞᱟᱪᱠᱟ)
| dia2 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| dia3 = ᱠᱚᱭᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| dia4 = (ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ)
| script = {{ubli|ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ)|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱽᱨᱮᱞ}}
| nation = {{ubl|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ|ᱴᱨᱟᱱᱥᱱᱤᱥᱴᱨᱤᱭᱟ{{efn|ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ-ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ}}|ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ (ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ){{efn|name=russian-occupied-ukraine|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ UN ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾}}}}
| minority = {{ubl|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ|ᱵᱚᱥᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱦᱮᱨᱡᱮᱜᱳᱵᱷᱤᱱᱟ<ref name="treaty" />|ᱠᱨᱳᱭᱮᱥᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱪᱮᱠ ᱨᱮᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ<ref name="languages">{{cite web |url=http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |title=National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic |website=Vlada.cz |access-date=2012-05-22 |archive-date=7 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607051111/http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |url-status=live }}</ref>|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ<ref>{{cite web |url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |title=Implementation of the Charter in Hungary |work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages |publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research |access-date=16 June 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140227004902/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |archive-date=27 February 2014 }}</ref>|ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ|ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ<ref name="treaty"/>|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ<ref name="treaty">{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=Council of Europe |access-date=2012-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |archive-date=18 January 2012 |url-status=dead}}</ref>|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />}}
| agency = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ, [https://web.archive.org/web/20110926095038/http://www.ulif.com.ua/UMIF/ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ-ᱤᱱᱯᱷᱳᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱟᱱᱰ], [http://www.inmo.org.ua/ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ]
| iso1 = uk
| iso2 = ukr
| iso3 = ukr
| lingua = 53-AAA-ed < ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ<br />(varieties: 53-AAA-eda to 53-AAA-edq)
| map2 = | mapcaption2 = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ:
{{Legend|#0080ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}} {{Legend|#88c4ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}}
| notice = IPA
| glotto = ukra1253
| glottoname = Ukrainian
| region = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ
}}
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ''' (українська мова, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱥᱠᱟ ᱢᱳᱵᱷᱟ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱸᱥ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ (ᱡᱟᱱᱟᱢ) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱟᱨ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱤᱝᱜᱩᱣᱤᱥᱴᱤᱠᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref name="classification145">Alexander M. Schenker. 1993. "Proto-Slavonic", ''The Slavonic Languages''. (Routledge). pp. 60–121. p. 60: "The distinction between dialect and language being blurred, there can be no unanimity on this issue in all instances..."<br />C.F. Voegelin and F.M. Voegelin. 1977. ''Classification and Index of the World's Languages'' (Elsevier). p. 311, "In terms of immediate mutual intelligibility, the East Slavic zone is a single language."<br />Bernard Comrie. 1981. ''The Languages of the Soviet Union'' (Cambridge). pp. 145–146: "The three East Slavonic languages are very close to one another, with very high rates of mutual intelligibility...The separation of Russian, Ukrainian, and Belorussian as distinct languages is relatively recent...Many Ukrainians in fact speak a mixture of Ukrainian and Russian, finding it difficult to keep the two languages apart..."<br />The Swedish linguist Alfred Jensen wrote in 1916 that the difference between the Russian and Ukrainian languages was significant and that it could be compared to the difference between Swedish and Danish. Jensen, Alfred. ''Slaverna och världskriget. Reseminnen och intryck från Karpaterna till Balkan 1915–16.''. Albert Bonniers förlag, Stockholm, 1916, p. 145.</ref> ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>K. Tyshchenko (1999), ''Metatheory of Linguistics'' (published in Ukrainian), cited in {{cite web |last1=Elms |first1=Teresa |title=Lexical Distance Among the Languages of Europe |url=https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/ |website=Etymologikon |archive-url=https://archive.today/20170404185709/https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/#selection-289.0-289.46 |archive-date=4 April 2017 |language=English |date=4 March 2008 |quote=[graph] lexical distance Ukrainian-Polish: 26–35, Ukrainian-Bulgarian: 26–35, (...) 36–50 |url-status=dead}}</ref>
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ ᱨᱩᱥ ᱨᱮ ᱨᱚᱲᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱨᱟᱱᱰ ᱰᱟᱪᱤ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |title=Ukrainian language |author=|date=23 August 2023 |website=Encyclopædia Britannica |access-date= |archive-date=15 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715033910/https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |url-status=live }}</ref>
ᱯᱳᱞᱤᱥ-ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱮᱱᱰᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ᱾ ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱸᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="pugh"/><ref name="shevelov"/><ref name="bunčić"/> ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="schools">Eternal Russia: Yeltsin, Gorbachev, and the Mirage of Democracy by Jonathan Steele, Harvard University Press, 1988, ISBN 978-0-674-26837-1 (p. 217)</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="WUkraineL">Purism and Language: A Study in Modem Ukrainian and Belorussian Nationalism {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922165713/https://books.google.com/books?id=AP2Hh3LVGaUC&pg=PA309 |date=22 September 2023 }} by Paul Wexler, Indiana University Press, ISBN 087750-175-0 (page 309)</ref><ref name="UkrGrammar30">Contested Tongues: Language Politics and Cultural Correction in Ukraine by Laada Bilaniuk, Cornell Univ. Press, 2006, ISBN 978-0-8014-7279-4 (page 78)</ref>
== ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ==
[[File:Ivan Franko Museum in Krivorivnia.jpg|thumb|ᱠᱨᱤᱵᱷᱳᱨᱤᱵᱷᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱤᱵᱷᱟᱱ ᱯᱷᱨᱟᱱᱠᱳ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱴᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ]]
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱤᱫᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱮᱞ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱓᱗.᱕ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗᱗.᱘%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="d-m.com.ua"/>
ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱤᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱸ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱨ ᱞᱟᱹᱭ ᱡᱟᱹᱦᱤᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ, ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱘᱗.᱘% ᱦᱚᱲ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱨᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾<ref name="d-m.com.ua">{{Cite web|url=http://www.d-m.com.ua/05_03.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090302201528/http://www.d-m.com.ua/05_03.htm|url-status=dead|title=D-M.com.ua|archivedate=2 March 2009|accessdate=31 July 2024}}</ref>
ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱨᱮᱴᱤᱝ ᱜᱨᱩᱯ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱘᱕% ᱦᱚᱲ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ, ᱕᱑% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑% ᱟᱨ ᱔᱔% ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=":0">{{Cite web |date=2022-08-23 |title=Seventeenth National Survey: Identity. Patriotism. Values (17–18 August 2022) |url=https://ratinggroup.ua/en/research/ukraine/s_mnadcyate_zagalnonac_onalne_opituvannya_dentichn_st_patr_otizm_c_nnost_17-18_serpnya_2022.html |access-date=2022-10-22 |website=Rating Group |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022194351/https://ratinggroup.ua/en/research/ukraine/s_mnadcyate_zagalnonac_onalne_opituvannya_dentichn_st_patr_otizm_c_nnost_17-18_serpnya_2022.html |url-status=live }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2022-08-23 |title= |script-title=uk:Сімнадцяте загальнонаціональне опитування: Ідентичність. Патріотизм. Цінності (17–18 серпня 2022) |trans-title=Seventeenth National Survey: Identity. Patriotism. Values (17–18 August 2022) |url=https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/rg_ua_1000_independence_082022_xvii_press.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220826043944/https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/rg_ua_1000_independence_082022_xvii_press.pdf |archive-date=2022-08-26 |url-status=live |access-date=2022-10-22 |website=Rating Group |pages=29–38}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱨᱮᱜᱮ, ᱗᱖% ᱦᱚᱲ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (ridna mova) ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱕᱗% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱐% ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞ ==
File:Universal Declaration of Human Rights - ukr - r90 - Art1.ogg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱟᱲᱟᱝ
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱟᱹᱭ ᱡᱟᱹᱦᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱑:
<blockquote>'''''Всі люди народжуються вільними і рівними у своїй гідності та правах. Вони наділені розумом і совістю і повинні діяти у відношенні один до одного в дусі братерства.'''''<ref>{{cite web |title=Universal Declaration of Human Rights – Ukrainian |url=http://www.udhr.de/ukr.html |website=unicode.org |access-date=9 July 2023 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709065919/http://www.udhr.de/ukr.html |url-status=live }}</ref></blockquote>
ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱳᱢᱟᱱᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ:
<blockquote>''Vsi lyudy narodzhuyut’sya vil’nymy i rivnymy u svoyiy hidnosti ta pravakh. Vony nadileni rozumom i sovistyu i povynni diyaty u vidnoshenni odyn do odnoho v dusi braterstva.''</blockquote>
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱟᱹᱭ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱑:<ref>{{cite news |title=Universal Declaration of Human Rights |newspaper=United Nations |url=https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights |access-date=9 July 2023 |archive-date=16 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316050452/https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights |url-status=live }}</ref>
<blockquote>ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱜᱮ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱛᱮ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱩᱫᱷᱤ ᱟᱨ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱯᱟᱹᱱ ᱟᱹᱯᱤᱱ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾</blockquote>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=uk}}
{{Wikibooks|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ}}
{{Wikivoyage|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ phrasebook|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ|a phrasebook}}
*{{commons category-inline|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
* [http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg Dialects of Ukrainian Language / Narzecza Języka Ukraińskiego by Wł. Kuraszkiewicz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100214134402/http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg |date=2010-02-14 }} (ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱛᱮ)
* [http://www.anesi.com/rmap2.jpg Hammond's Racial map of Europe, 1919] "National Alumni" 1920, vol.7, anesi.com
* [https://web.archive.org/web/20080303112904/http://cla.calpoly.edu/~mriedlsp/History315/Maps/map2.html Ethnographic map of Europe 1914], cla.calpoly.edu
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainianlanguage.htm Internet Encyclopedia of Ukraine: Ukrainian language]
* [http://izbornyk.org.ua/pravopys/pravopys2012.htm The official Ukrainian Orthography (2012), published by the National Academy of Sciences of Ukraine]
* [http://www.101languages.net/ukrainian/history.html 101languages.net – Ukrainian 101]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱱᱫᱳᱼᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
8r5wod2soshjetaysjqmr2mrqi8f5n9
190950
190949
2026-04-22T07:54:20Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
190950
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ
| nativename = {{lang|uk|українська мова}}
| pronunciation = {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔwɐ|}}
| states = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| ethnicity = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ
| speakers = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L1): {{sigfig|32.124580|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ
| date = ᱒᱐᱒᱓
| ref = <ref>ukr</ref>
| speakers2 = ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L2): {{sigfig|6.895280|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>ukr</ref>
ᱡᱚᱛᱚ ᱛᱮ: {{sigfig|39.019860|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>ukr</ref>
| speakers_label = ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ
| familycolor = ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| fam2 = ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam3 = ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam4 = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| ancestor2 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor3 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor4 = ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor5 = ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ (ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| ancestor6 =
| dia1 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱵᱟᱞᱟᱪᱠᱟ)
| dia2 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| dia3 = ᱠᱚᱭᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| dia4 = (ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ)
| script = {{ubli|ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ)|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱽᱨᱮᱞ}}
| nation = {{ubl|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ|ᱴᱨᱟᱱᱥᱱᱤᱥᱴᱨᱤᱭᱟ{{efn|ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ-ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ}}|ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ (ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ){{efn|name=russian-occupied-ukraine|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ UN ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾}}}}
| minority = {{ubl|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ|ᱵᱚᱥᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱦᱮᱨᱡᱮᱜᱳᱵᱷᱤᱱᱟ<ref name="treaty" />|ᱠᱨᱳᱭᱮᱥᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱪᱮᱠ ᱨᱮᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ<ref name="languages">{{cite web |url=http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |title=National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic |website=Vlada.cz |access-date=2012-05-22 |archive-date=7 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607051111/http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |url-status=live }}</ref>|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ<ref>{{cite web |url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |title=Implementation of the Charter in Hungary |work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages |publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research |access-date=16 June 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140227004902/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |archive-date=27 February 2014 }}</ref>|ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ|ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ<ref name="treaty"/>|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ<ref name="treaty">{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=Council of Europe |access-date=2012-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |archive-date=18 January 2012 |url-status=dead}}</ref>|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />}}
| agency = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ, [https://web.archive.org/web/20110926095038/http://www.ulif.com.ua/UMIF/ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ-ᱤᱱᱯᱷᱳᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱟᱱᱰ], [http://www.inmo.org.ua/ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ]
| iso1 = uk
| iso2 = ukr
| iso3 = ukr
| lingua = 53-AAA-ed < ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ<br />(varieties: 53-AAA-eda to 53-AAA-edq)
| map2 = | mapcaption2 = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ:
{{Legend|#0080ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}} {{Legend|#88c4ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}}
| notice = IPA
| glotto = ukra1253
| glottoname = Ukrainian
| region = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ
}}
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ''' (українська мова, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱥᱠᱟ ᱢᱳᱵᱷᱟ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱸᱥ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ (ᱡᱟᱱᱟᱢ) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱟᱨ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱤᱝᱜᱩᱣᱤᱥᱴᱤᱠᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref name="classification145">Alexander M. Schenker. 1993. "Proto-Slavonic", ''The Slavonic Languages''. (Routledge). pp. 60–121. p. 60: "The distinction between dialect and language being blurred, there can be no unanimity on this issue in all instances..."<br />C.F. Voegelin and F.M. Voegelin. 1977. ''Classification and Index of the World's Languages'' (Elsevier). p. 311, "In terms of immediate mutual intelligibility, the East Slavic zone is a single language."<br />Bernard Comrie. 1981. ''The Languages of the Soviet Union'' (Cambridge). pp. 145–146: "The three East Slavonic languages are very close to one another, with very high rates of mutual intelligibility...The separation of Russian, Ukrainian, and Belorussian as distinct languages is relatively recent...Many Ukrainians in fact speak a mixture of Ukrainian and Russian, finding it difficult to keep the two languages apart..."<br />The Swedish linguist Alfred Jensen wrote in 1916 that the difference between the Russian and Ukrainian languages was significant and that it could be compared to the difference between Swedish and Danish. Jensen, Alfred. ''Slaverna och världskriget. Reseminnen och intryck från Karpaterna till Balkan 1915–16.''. Albert Bonniers förlag, Stockholm, 1916, p. 145.</ref> ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>K. Tyshchenko (1999), ''Metatheory of Linguistics'' (published in Ukrainian), cited in {{cite web |last1=Elms |first1=Teresa |title=Lexical Distance Among the Languages of Europe |url=https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/ |website=Etymologikon |archive-url=https://archive.today/20170404185709/https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/#selection-289.0-289.46 |archive-date=4 April 2017 |language=English |date=4 March 2008 |quote=[graph] lexical distance Ukrainian-Polish: 26–35, Ukrainian-Bulgarian: 26–35, (...) 36–50 |url-status=dead}}</ref>
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ ᱨᱩᱥ ᱨᱮ ᱨᱚᱲᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱨᱟᱱᱰ ᱰᱟᱪᱤ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |title=Ukrainian language |author=|date=23 August 2023 |website=Encyclopædia Britannica |access-date= |archive-date=15 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715033910/https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |url-status=live }}</ref>
ᱯᱳᱞᱤᱥ-ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱮᱱᱰᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ᱾ ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱸᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="pugh"/><ref name="shevelov"/><ref name="bunčić"/> ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="schools">Eternal Russia: Yeltsin, Gorbachev, and the Mirage of Democracy by Jonathan Steele, Harvard University Press, 1988, ISBN 978-0-674-26837-1 (p. 217)</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="WUkraineL">Purism and Language: A Study in Modem Ukrainian and Belorussian Nationalism {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230922165713/https://books.google.com/books?id=AP2Hh3LVGaUC&pg=PA309 |date=22 September 2023 }} by Paul Wexler, Indiana University Press, ISBN 087750-175-0 (page 309)</ref><ref name="UkrGrammar30">Contested Tongues: Language Politics and Cultural Correction in Ukraine by Laada Bilaniuk, Cornell Univ. Press, 2006, ISBN 978-0-8014-7279-4 (page 78)</ref>
== ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ==
[[File:Ivan Franko Museum in Krivorivnia.jpg|thumb|ᱠᱨᱤᱵᱷᱳᱨᱤᱵᱷᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱤᱵᱷᱟᱱ ᱯᱷᱨᱟᱱᱠᱳ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱴᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ]]
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱤᱫᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱮᱞ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱓᱗.᱕ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗᱗.᱘%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="d-m.com.ua"/>
ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱤᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱸ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱨ ᱞᱟᱹᱭ ᱡᱟᱹᱦᱤᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ, ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱘᱗.᱘% ᱦᱚᱲ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱨᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾<ref name="d-m.com.ua">{{Cite web|url=http://www.d-m.com.ua/05_03.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090302201528/http://www.d-m.com.ua/05_03.htm|url-status=dead|title=D-M.com.ua|archivedate=2 March 2009|accessdate=31 July 2024}}</ref>
ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱨᱮᱴᱤᱝ ᱜᱨᱩᱯ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱘᱕% ᱦᱚᱲ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ, ᱕᱑% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑% ᱟᱨ ᱔᱔% ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=":0">{{Cite web |date=2022-08-23 |title=Seventeenth National Survey: Identity. Patriotism. Values (17–18 August 2022) |url=https://ratinggroup.ua/en/research/ukraine/s_mnadcyate_zagalnonac_onalne_opituvannya_dentichn_st_patr_otizm_c_nnost_17-18_serpnya_2022.html |access-date=2022-10-22 |website=Rating Group |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022194351/https://ratinggroup.ua/en/research/ukraine/s_mnadcyate_zagalnonac_onalne_opituvannya_dentichn_st_patr_otizm_c_nnost_17-18_serpnya_2022.html |url-status=live }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2022-08-23 |title= |script-title=uk:Сімнадцяте загальнонаціональне опитування: Ідентичність. Патріотизм. Цінності (17–18 серпня 2022) |trans-title=Seventeenth National Survey: Identity. Patriotism. Values (17–18 August 2022) |url=https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/rg_ua_1000_independence_082022_xvii_press.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220826043944/https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/rg_ua_1000_independence_082022_xvii_press.pdf |archive-date=2022-08-26 |url-status=live |access-date=2022-10-22 |website=Rating Group |pages=29–38}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱨᱮᱜᱮ, ᱗᱖% ᱦᱚᱲ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (ridna mova) ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱕᱗% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱐% ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞ ==
File:Universal Declaration of Human Rights - ukr - r90 - Art1.ogg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱟᱲᱟᱝ
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱟᱹᱭ ᱡᱟᱹᱦᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱑:
<blockquote>'''''Всі люди народжуються вільними і рівними у своїй гідності та правах. Вони наділені розумом і совістю і повинні діяти у відношенні один до одного в дусі братерства.'''''<ref>{{cite web |title=Universal Declaration of Human Rights – Ukrainian |url=http://www.udhr.de/ukr.html |website=unicode.org |access-date=9 July 2023 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709065919/http://www.udhr.de/ukr.html |url-status=live }}</ref></blockquote>
ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱳᱢᱟᱱᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ:
<blockquote>''Vsi lyudy narodzhuyut’sya vil’nymy i rivnymy u svoyiy hidnosti ta pravakh. Vony nadileni rozumom i sovistyu i povynni diyaty u vidnoshenni odyn do odnoho v dusi braterstva.''</blockquote>
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱟᱹᱭ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱑:<ref>{{cite news |title=Universal Declaration of Human Rights |newspaper=United Nations |url=https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights |access-date=9 July 2023 |archive-date=16 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316050452/https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights |url-status=live }}</ref>
<blockquote>ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱜᱮ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱛᱮ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱩᱫᱷᱤ ᱟᱨ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱯᱟᱹᱱ ᱟᱹᱯᱤᱱ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾</blockquote>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=uk}}
{{Wikibooks|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ}}
{{Wikivoyage|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ phrasebook|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ|a phrasebook}}
*{{commons category-inline|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
* [http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg Dialects of Ukrainian Language / Narzecza Języka Ukraińskiego by Wł. Kuraszkiewicz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100214134402/http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg |date=2010-02-14 }} (ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱛᱮ)
* [http://www.anesi.com/rmap2.jpg Hammond's Racial map of Europe, 1919] "National Alumni" 1920, vol.7, anesi.com
* [https://web.archive.org/web/20080303112904/http://cla.calpoly.edu/~mriedlsp/History315/Maps/map2.html Ethnographic map of Europe 1914], cla.calpoly.edu
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainianlanguage.htm Internet Encyclopedia of Ukraine: Ukrainian language]
* [http://izbornyk.org.ua/pravopys/pravopys2012.htm The official Ukrainian Orthography (2012), published by the National Academy of Sciences of Ukraine]
* [http://www.101languages.net/ukrainian/history.html 101languages.net – Ukrainian 101]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱱᱫᱳᱼᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
1gl70u9tu0d0y7q94eyx4c20nvrahdi
190963
190950
2026-04-22T10:24:37Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190963
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ
| nativename = {{lang|uk|українська мова}}
| pronunciation = {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔwɐ|}}
| states = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ
| ethnicity = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ
| speakers = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L1): {{sigfig|32.124580|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ
| date = ᱒᱐᱒᱓
| ref = <ref>ukr</ref>
| speakers2 = ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (L2): {{sigfig|6.895280|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>ukr</ref>
ᱡᱚᱛᱚ ᱛᱮ: {{sigfig|39.019860|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱒᱓)<ref>ukr</ref>
| speakers_label = ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ
| familycolor = ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| fam2 = ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam3 = ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| fam4 = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱤᱱᱰᱳ-ᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ
| ancestor2 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱵᱟᱞᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor3 = ᱯᱨᱳᱴᱳ-ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor4 = ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ
| ancestor5 = ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ (ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| ancestor6 =
| dia1 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱵᱟᱞᱟᱪᱠᱟ)
| dia2 = ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (ᱠᱟᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ)
| dia3 = ᱠᱚᱭᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| dia4 = (ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ)
| script = {{ubli|ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ)|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱽᱨᱮᱞ}}
| nation = {{ubl|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ|ᱴᱨᱟᱱᱥᱱᱤᱥᱴᱨᱤᱭᱟ{{efn|ᱵᱟᱝ-ᱩᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ-ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ}}|ᱠᱨᱤᱢᱤᱭᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ (ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ){{efn|name=russian-occupied-ukraine|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱠᱷᱚᱞ ᱟᱨ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱞᱟᱠᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ UN ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾}}}}
| minority = {{ubl|ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ|ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ|ᱵᱚᱥᱱᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱦᱮᱨᱡᱮᱜᱳᱵᱷᱤᱱᱟ<ref name="treaty" />|ᱠᱨᱳᱭᱮᱥᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱪᱮᱠ ᱨᱮᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ<ref name="languages">{{cite web |url=http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |title=National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic |website=Vlada.cz |access-date=2012-05-22 |archive-date=7 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607051111/http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ |url-status=live }}</ref>|ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ<ref>{{cite web |url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |title=Implementation of the Charter in Hungary |work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages |publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research |access-date=16 June 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140227004902/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm |archive-date=27 February 2014 }}</ref>|ᱢᱳᱞᱫᱳᱵᱷᱟ|ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ<ref name="treaty"/>|ᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />|ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ<ref name="treaty">{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011) |publisher=Council of Europe |access-date=2012-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118142916/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |archive-date=18 January 2012 |url-status=dead}}</ref>|ᱥᱞᱳᱵᱷᱟᱠᱤᱭᱟ<ref name="treaty" />}}
| agency = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ, [https://web.archive.org/web/20110926095038/http://www.ulif.com.ua/UMIF/ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ-ᱤᱱᱯᱷᱳᱨᱢᱮᱥᱚᱱ ᱯᱷᱟᱱᱰ], [http://www.inmo.org.ua/ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱮᱝᱜᱩᱣᱮᱡᱽ ᱥᱴᱟᱰᱤᱡᱽ]
| iso1 = uk
| iso2 = ukr
| iso3 = ukr
| lingua = 53-AAA-ed < ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ<br />(varieties: 53-AAA-eda to 53-AAA-edq)
| map2 = | mapcaption2 = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ:
{{Legend|#0080ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}} {{Legend|#88c4ff|ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ}}
| notice = IPA
| glotto = ukra1253
| glottoname = Ukrainian
| region = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱨᱳᱯ
}}
'''ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ''' (українська мова, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱥᱠᱟ ᱢᱳᱵᱷᱟ) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ]] ᱨᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱸᱥ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ (ᱡᱟᱱᱟᱢ) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱵᱚᱨᱱᱚᱢᱟᱞᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱟᱨ ᱯᱳᱴᱮᱵᱽᱱᱤᱭᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱞᱤᱝᱜᱩᱣᱤᱥᱴᱤᱠᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ,<ref name="classification145">Alexander M. Schenker. 1993. "Proto-Slavonic", ''The Slavonic Languages''. (Routledge). pp. 60–121. p. 60: "The distinction between dialect and language being blurred, there can be no unanimity on this issue in all instances..."<br />C.F. Voegelin and F.M. Voegelin. 1977. ''Classification and Index of the World's Languages'' (Elsevier). p. 311, "In terms of immediate mutual intelligibility, the East Slavic zone is a single language."<br />Bernard Comrie. 1981. ''The Languages of the Soviet Union'' (Cambridge). pp. 145–146: "The three East Slavonic languages are very close to one another, with very high rates of mutual intelligibility...The separation of Russian, Ukrainian, and Belorussian as distinct languages is relatively recent...Many Ukrainians in fact speak a mixture of Ukrainian and Russian, finding it difficult to keep the two languages apart..."<br />The Swedish linguist Alfred Jensen wrote in 1916 that the difference between the Russian and Ukrainian languages was significant and that it could be compared to the difference between Swedish and Danish. Jensen, Alfred. ''Slaverna och världskriget. Reseminnen och intryck från Karpaterna till Balkan 1915–16.''. Albert Bonniers förlag, Stockholm, 1916, p. 145.</ref> ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱵᱩᱞᱜᱮᱨᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>K. Tyshchenko (1999), ''Metatheory of Linguistics'' (published in Ukrainian), cited in {{cite web |last1=Elms |first1=Teresa |title=Lexical Distance Among the Languages of Europe |url=https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/ |website=Etymologikon |archive-url=https://archive.today/20170404185709/https://elms.wordpress.com/2008/03/04/lexical-distance-among-languages-of-europe/#selection-289.0-289.46 |archive-date=4 April 2017 |language=English |date=4 March 2008 |quote=[graph] lexical distance Ukrainian-Polish: 26–35, Ukrainian-Bulgarian: 26–35, (...) 36–50 |url-status=dead}}</ref>
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ ᱨᱩᱥ ᱨᱮ ᱨᱚᱲᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱨᱟᱱᱰ ᱰᱟᱪᱤ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |title=Ukrainian language |author=|date=23 August 2023 |website=Encyclopædia Britannica |access-date= |archive-date=15 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715033910/https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |url-status=live }}</ref>
ᱯᱳᱞᱤᱥ-ᱞᱤᱛᱷᱩᱣᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱮᱱᱰᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ᱾ ᱑᱘ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱨᱩᱛᱷᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱤᱸᱥ ᱨᱮ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="pugh"/><ref name="shevelov"/><ref name="bunčić"/> ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱠᱚᱨᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="schools">Eternal Russia: Yeltsin, Gorbachev, and the Mirage of Democracy by Jonathan Steele, Harvard University Press, 1988, ISBN 978-0-674-26837-1 (p. 217)</ref> ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="WUkraineL">Purism and Language: A Study in Modem Ukrainian and Belorussian Nationalism {{Cite web |title=Archive copy |url=https://books.google.com/books?id=AP2Hh3LVGaUC&pg=PA309 |access-date=22 April 2026 |archive-date=22 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230922165713/https://books.google.com/books?id=AP2Hh3LVGaUC&pg=PA309 |url-status=bot: unknown }} by Paul Wexler, Indiana University Press, ISBN 087750-175-0 (page 309)</ref><ref name="UkrGrammar30">Contested Tongues: Language Politics and Cultural Correction in Ukraine by Laada Bilaniuk, Cornell Univ. Press, 2006, ISBN 978-0-8014-7279-4 (page 78)</ref>
== ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ==
[[File:Ivan Franko Museum in Krivorivnia.jpg|thumb|ᱠᱨᱤᱵᱷᱳᱨᱤᱵᱷᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱤᱵᱷᱟᱱ ᱯᱷᱨᱟᱱᱠᱳ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱴᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ]]
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱤᱫᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱮᱞ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱓᱗.᱕ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗᱗.᱘%) ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱞᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="d-m.com.ua"/>
ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱤᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱸ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱠᱤᱭᱮᱵᱷ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱟᱨ ᱞᱟᱹᱭ ᱡᱟᱹᱦᱤᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ, ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱟᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱐᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱘᱗.᱘% ᱦᱚᱲ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱨᱚᱲ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾<ref name="d-m.com.ua">{{Cite web|url=http://www.d-m.com.ua/05_03.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090302201528/http://www.d-m.com.ua/05_03.htm|url-status=dead|title=D-M.com.ua|archivedate=2 March 2009|accessdate=31 July 2024}}</ref>
ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱨᱮᱴᱤᱝ ᱜᱨᱩᱯ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱘᱕% ᱦᱚᱲ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ, ᱕᱑% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑% ᱟᱨ ᱔᱔% ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=":0">{{Cite web |date=2022-08-23 |title=Seventeenth National Survey: Identity. Patriotism. Values (17–18 August 2022) |url=https://ratinggroup.ua/en/research/ukraine/s_mnadcyate_zagalnonac_onalne_opituvannya_dentichn_st_patr_otizm_c_nnost_17-18_serpnya_2022.html |access-date=2022-10-22 |website=Rating Group |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022194351/https://ratinggroup.ua/en/research/ukraine/s_mnadcyate_zagalnonac_onalne_opituvannya_dentichn_st_patr_otizm_c_nnost_17-18_serpnya_2022.html |url-status=live }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2022-08-23 |title= |script-title=uk:Сімнадцяте загальнонаціональне опитування: Ідентичність. Патріотизм. Цінності (17–18 серпня 2022) |trans-title=Seventeenth National Survey: Identity. Patriotism. Values (17–18 August 2022) |url=https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/rg_ua_1000_independence_082022_xvii_press.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220826043944/https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/rg_ua_1000_independence_082022_xvii_press.pdf |archive-date=2022-08-26 |url-status=live |access-date=2022-10-22 |website=Rating Group |pages=29–38}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱨᱵᱷᱮ ᱨᱮᱜᱮ, ᱗᱖% ᱦᱚᱲ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (ridna mova) ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱕᱗% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱓᱐% ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞ ==
File:Universal Declaration of Human Rights - ukr - r90 - Art1.ogg|thumb|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱟᱲᱟᱝ
ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱟᱹᱭ ᱡᱟᱹᱦᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱑:
<blockquote>'''''Всі люди народжуються вільними і рівними у своїй гідності та правах. Вони наділені розумом і совістю і повинні діяти у відношенні один до одного в дусі братерства.'''''<ref>{{cite web |title=Universal Declaration of Human Rights – Ukrainian |url=http://www.udhr.de/ukr.html |website=unicode.org |access-date=9 July 2023 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709065919/http://www.udhr.de/ukr.html |url-status=live }}</ref></blockquote>
ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱳᱢᱟᱱᱟᱭᱡᱮᱥᱚᱱ:
<blockquote>''Vsi lyudy narodzhuyut’sya vil’nymy i rivnymy u svoyiy hidnosti ta pravakh. Vony nadileni rozumom i sovistyu i povynni diyaty u vidnoshenni odyn do odnoho v dusi braterstva.''</blockquote>
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱞᱟᱹᱭ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱴᱤᱠᱮᱞ ᱑:<ref>{{cite news |title=Universal Declaration of Human Rights |newspaper=United Nations |url=https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights |access-date=9 July 2023 |archive-date=16 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316050452/https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights |url-status=live }}</ref>
<blockquote>ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱚ ᱜᱮ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱛᱮ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱩᱫᱷᱤ ᱟᱨ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱯᱟᱹᱱ ᱟᱹᱯᱤᱱ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾</blockquote>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=uk}}
{{Wikibooks|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ}}
{{Wikivoyage|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ phrasebook|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ|a phrasebook}}
*{{commons category-inline|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
* [http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg Dialects of Ukrainian Language / Narzecza Języka Ukraińskiego by Wł. Kuraszkiewicz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100214134402/http://www.irekw.internetdsl.pl/mapy/rozne/mapy_kuraszkiew.jpg |date=2010-02-14 }} (ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱛᱮ)
* [http://www.anesi.com/rmap2.jpg Hammond's Racial map of Europe, 1919] "National Alumni" 1920, vol.7, anesi.com
* [https://web.archive.org/web/20080303112904/http://cla.calpoly.edu/~mriedlsp/History315/Maps/map2.html Ethnographic map of Europe 1914], cla.calpoly.edu
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainianlanguage.htm Internet Encyclopedia of Ukraine: Ukrainian language]
* [http://izbornyk.org.ua/pravopys/pravopys2012.htm The official Ukrainian Orthography (2012), published by the National Academy of Sciences of Ukraine]
* [http://www.101languages.net/ukrainian/history.html 101languages.net – Ukrainian 101]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱱᱫᱳᱼᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
qxdz38ozo1ju6dxfycaojygc4z5zy0e
ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
0
16189
190915
131697
2026-04-22T01:59:41Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190915
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
|name=ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ
|nativename=''Wolof''
|states= [[ᱥᱮᱱᱮᱜᱟᱞ]], [[ᱜᱟᱢᱵᱤᱭᱟ]], [[ᱢᱚᱣᱨᱤᱛᱟᱱᱤᱭᱟ]]
|ethnicity=[[ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ ᱦᱚᱲ|ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ]]
|speakers=᱕,᱔᱕᱔,᱐᱐᱐ (᱒᱐᱐᱑-᱒᱐᱑᱖)
|date=
|ref=<ref>{{Cite web|url=https://www.ethnologue.com/language/wof|title=Wolof, Gambian|website=Ethnologue|language=en|access-date=2018-12-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ethnologue.com/language/wol|title=Wolof|website=Ethnologue|language=en|access-date=2018-12-06}}</ref>
|speakers2=[[ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|L2]] ᱨᱚᱲᱼᱦᱚᱲ: ?
|familycolor=Niger-Congo
|fam1=[[ᱱᱟᱭᱡᱟᱨᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱱᱟᱭᱡᱟᱨᱼᱠᱚᱝᱜᱳ]]
|fam2=[[ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠᱼᱠᱚᱝᱜᱳ]]
|fam3=[[ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠ]]
|fam4=[[ᱥᱮᱱᱮᱜᱟᱢᱵᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱥᱮᱱᱮᱜᱟᱢᱵᱤᱭᱟᱱ]]
|fam5=ᱣᱳᱞᱳᱯᱷᱼᱱᱭᱩᱱ
|script=[[ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ|ᱞᱟᱛᱤᱱ]] (ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ ᱪᱤᱠᱤ)<br />[[ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ ᱦᱚᱨᱚᱯ|ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ]] ([[:en:Wolofal script|ᱣᱳᱞᱳᱯᱷᱟᱞ]])<br/>[[ᱜᱟᱨᱟᱭ ᱪᱤᱠᱤ|ᱜᱟᱨᱟᱭ]]
|agency=CLAD ([[:en:Centre de linguistique appliquée de Dakar|Centre de linguistique appliquée de Dakar]])
|iso1=wo
|iso2=wol
| lc1 = wol
|ld1=Wolof
| lc2 = wof
|ld2=Gambian Wolof
|lingua=90-AAA-aa
|map=Wolof_language_map.svg
| mapcaption = ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ
|glotto=wolo1247
|glottorefname=Wolofic
<!--|lingua=90-AAA-->
}}
[[File:WIKITONGUES- Aminah Abba speaking Wolof.webm|thumb|ᱢᱤᱫ ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱲ, [[ᱛᱟᱭᱣᱟᱱ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾]]
'''ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ''' {{IPAc-en|ˈ|w|oʊ|l|ɒ|f}}<ref>{{OED|Wolof}}</ref> ᱫᱚ [[ᱥᱮᱱᱮᱜᱟᱞ]], [[ᱜᱟᱢᱵᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱢᱚᱣᱨᱤᱛᱟᱱᱤᱭᱟ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱ [[ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ ᱦᱚᱲ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱩᱨᱼᱥᱩᱯᱩᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ [[ᱥᱮᱨᱮᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱮᱨᱮᱨ]] ᱟᱨ [[ᱯᱷᱩᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱷᱩᱞᱟ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱦᱚᱸ [[ᱱᱟᱭᱡᱟᱨᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱱᱟᱭᱡᱟᱨᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱥᱮᱱᱮᱜᱟᱢᱵᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱥᱮᱱᱮᱜᱟᱢᱵᱤᱭᱟᱱ]] ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ ᱫᱚ ᱥᱮᱱᱮᱜᱟᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱳᱞᱳᱯᱷ ᱦᱚᱲ (ᱦᱚᱲᱮᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱔᱐%) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱭᱳ ᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱥᱮᱱᱮᱜᱟᱞ ᱨᱮᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://nalrc.indiana.edu/brochures/wolof.pdf|title=Wolof Brochure|website=Indiana.edu|access-date=10 June 2018|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142122/http://nalrc.indiana.edu/brochures/wolof.pdf|url-status=dead}}</ref>
==ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱪᱷᱮᱨ==
==ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ==
==ᱞᱮᱠᱟᱱ==
==ᱚᱨᱛᱷᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ==
==ᱨᱚᱱᱚᱲ==
==ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ==
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{InterWiki|code=wo}}
{{commons category}}
{{Scholia|topic}}
{{Wikivoyage|Wolof phrasebook|Wolof|a phrasebook}}
*Wolof101: Online Wolof Language Lessons [https://wolof101.mykajabi.com/ Programs: Learn about our Wolof teacher and programs available] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211206074827/https://wolof101.mykajabi.com/ |date=2021-12-06 }}
*[https://itunes.apple.com/us/app/easy-wolof/id597219957?mt=8/ Easy wolof (iPhone application)]
*[http://www.abibitumikasa.com/forums/wolof-language-resources/ Wolof Language Resources] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080602222359/http://www.abibitumikasa.com/forums/wolof-language-resources/ |date=2008-06-02 }}
*[http://www.wolofresources.org/language/wolof_language_guide.htm An Annotated Guide to Learning the Wolof Language]
*[https://groups.yahoo.com/group/wolof/ Yahoo group about Wolof (in English and German)]
*[http://www.wolofonline.com/ Wolof Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120417170610/http://www.wolofonline.com/ |date=2012-04-17 }}
*[https://web.archive.org/web/20040413040841/http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Wolof-english/ Wolof English Dictionary] (this dictionary mixes Senegalese and Gambian variants without notice, and does not use a standard orthography)
*[https://books.google.com/books?id=GeDqX9GrUwMC&printsec=frontcover&dq=dictionnaire+wolof A French-Wolof-French dictionary] partially available at Google Books.
*[https://web.archive.org/web/20060502043425/http://www.firicat.com/ Firicat.com] (an online Wolof to English translator; you can add your own words to this dictionary; it uses almost exclusively the Gambian variants and does not use a standard orthography)
*[http://www.bisharat.net/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Wolof PanAfrican L10n page on Wolof]
*[http://www.osad-sn.com/ OSAD spécialisée dans l’éducation nonformelle et l’édition des Ouvrages en Langues nationales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513111252/http://www.osad-sn.com/ |date=2008-05-13 }}
*[https://www.jangawoloftranslator.com English to Wolof / Wolof to English translator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414020108/https://www.jangawoloftranslator.com/ |date=2021-04-14 }}
*[http://wolof.xLingua.net/en/index.aspx xLingua – Online-Dictionary German-Wolof/Wolof-German, 2009]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱱᱟᱭᱡᱟᱨᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱟᱴᱞᱟᱱᱴᱤᱠᱼᱠᱚᱝᱜᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱮᱱᱮᱜᱟᱢᱵᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱮᱱᱮᱜᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱜᱟᱢᱵᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱢᱚᱣᱨᱤᱛᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
62jx4pmibbn0mh9ofb2uqqcs4n6e0ak
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱢᱚᱦᱟᱢᱟᱨᱤ
0
17174
190922
174090
2026-04-22T04:45:15Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190922
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox pandemic
| name = ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱢᱚᱦᱟᱢᱟᱨᱤ
| website = {{url|www.mohfw.gov.in/}}<br />
{{url|www.mygov.in/covid-19}}
| map1 = India COVID-19 cases density map.svg{{!}}upright=1.5
| legend1 = {{center|᱑᱘ ᱢᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵᱽ ᱛᱮ, ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱑᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱢᱞᱟ}}
{{collapsed infobox section begin|ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ}}
| map2 = India COVID-19 confirmed cases map.svg{{!}}upright=1.5
| legend2 = {{center|ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ}}
{{collapsed infobox section end}}
{{collapsed infobox section begin|ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ}}
| map3 = India COVID-19 active cases map.svg{{!}}upright=1.5
| legend3 = {{center|ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ}}
{{collapsed infobox section end}}
{{collapsed infobox section begin|ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱜᱚᱡ ᱜᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ}}
| map4 = India COVID-19 deaths map.svg{{!}}upright=1.5
| legend4 = {{center|ᱢᱚᱦᱟᱢᱟᱨᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱜᱚᱡ ᱜᱩᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ}}
{{collapsed infobox section end}}
| disease = [[ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙]]
| virus_strain = [[:en:Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|ᱥᱟᱨᱥ-ᱠᱳᱵᱷ-᱒]]
| location = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| first_case = [[ᱛᱨᱤᱥᱩᱨ]], ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-reports-first-confirmed-novel-coronavirus-case-in-india-1641593-2020-01-30
|title=Kerala confirmed first novel coronavirus case in India
|work=India Today
|date=30 January 2020}}</ref><br />{{coord|10.5276|76.2144|format=dms|type:village_region:IN|display=inline}}
| date = 30 January 2020{{snd}}ongoing<br />({{Age in years, months, weeks and days|month1=01|day1=30|year1=2020|month2=|day2=|year2=}})<ref>{{cite news
|title=India confirms its first coronavirus case
|url=https://www.cnbc.com/2020/01/30/india-confirms-first-case-of-the-coronavirus.html
|access-date=28 March 2020|publisher=CNBC
|date=30 January 2020 |first1=David |last1=Reid }}</ref>
| origin = [[ᱩᱦᱟᱱ]], ᱦᱩᱵᱮᱭ, ᱪᱤᱱ<ref>{{cite news
|last1=Sheikh |first1=Knvul |last2=Rabin |first2=Roni Caryn
|title=The Coronavirus: What Scientists Have Learned So Far
|url=https://www.nytimes.com/article/what-is-coronavirus.html
|work=[[The New York Times]]
|date=10 March 2020
|access-date=24 March 2020}}</ref>
| territories = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|᱒᱘ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱘ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ]]<ref name="mohfw">{{cite web |url=https://www.mohfw.gov.in/
|title=Home {{!}} Ministry of Health and Family Welfare {{!}} GOI
|website=mohfw.gov.in
|access-date={{TODAY}}}}</ref>
| total population =
| confirmed_cases = ᱓᱑,᱑᱗᱔,᱓᱒᱒
| active_cases =
| recovery_cases =᱓᱐,᱓᱕᱓,᱗᱑᱐
| deaths = ᱔᱑᱔,᱔᱘᱒
| vaccinations = ᱔᱑᱕,᱔᱗᱒,᱔᱕᱕
}}
'''ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱢᱚᱦᱟᱢᱟᱨᱤ''' ᱫᱚ [[ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱛᱮ ᱥᱟᱦᱮᱫ ᱭᱚᱱᱟᱛᱨᱚ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱨ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱᱮᱫ ᱠᱚᱨᱳᱱᱟᱵᱷᱟᱭᱨᱟᱥ ᱒]] (ᱥᱟᱨᱥ-ᱠᱳᱵᱷ-᱒) ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[ᱠᱚᱨᱳᱱᱟᱵᱷᱟᱭᱨᱟᱥ ᱟᱡᱟᱨ ᱒᱐᱑᱙|ᱠᱚᱨᱳᱱᱟᱵᱷᱟᱭᱨᱟᱥ]] ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ [[᱒᱐᱑᱙-᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱚᱱᱟ ᱵᱷᱟᱭᱨᱟᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱫᱳᱹᱨᱞᱚᱭ|ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱢᱚᱦᱟᱢᱟᱨᱤ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱮᱥ ᱓᱐ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱥᱟᱵ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ<ref>{{Cite news|last=Perappadan|first=Bindu Shajan|date=30 January 2020|title=India's first coronavirus infection confirmed in Kerala|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/indias-first-coronavirus-infection-confirmed-in-kerala/article30691004.ece|access-date=24 February 2021|issn=0971-751X}}</ref>, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱪᱤᱱ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱫ ᱛᱮ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ [[ᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ ᱠᱮᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="asia first">{{Cite web|title=India most infected by Covid-19 among Asian countries, leaves Turkey behind|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/india-most-infected-by-covid-19-among-asian-countries-leaves-turkey-behind/story-Jjd0AqIsuL3yjMWg29uJ3I.html|date=29 May 2020|website=Hindustan Times|access-date=30 May 2020}}</ref> ᱑᱒ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱒.᱙᱓ ᱠᱳᱴᱤ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱮᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ([[ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ) ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱓᱖᱗,᱐᱘᱑ ᱜᱚᱡ ᱜᱩᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ (ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ [[ᱵᱨᱟᱡᱤᱞ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ) ᱜᱚᱡ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=#IndiaFightsCorona COVID-19 |url=https://www.mygov.in/covid-19 |website=MyGov.in |publisher=Govt of India |access-date=12 June 2021}}</ref><ref name=":30">{{Cite web|last=Bhattacharya|first=Amit|date=24 May 2021|title=India's Covid toll tops 3 lakh, 50,000 deaths in 12 days|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/indias-covid-toll-tops-3-lakh-50000-deaths-in-12-days/articleshow/82892432.cms|url-status=live|access-date=24 May 2021|website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web|title=India's COVID crisis 'beyond heartbreaking': WHO|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/26/india-sets-new-covid-world-record-for-5th-straight-day-live-news|access-date=26 April 2021|publisher=Al Jazeera}}</ref>
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱮᱥ ᱫᱚ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱛᱨᱤᱥᱩᱨ]], [[ᱟᱞᱟᱯᱯᱩᱡᱷᱟ]] ᱟᱨ [[ᱠᱟᱥᱟᱨᱜᱚᱰ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱰᱤᱠᱮᱞ ᱞᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ [[ᱪᱤᱱ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱩᱦᱟᱱ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":47">{{cite journal |last1= Andrews |first1= MA |last2= Areekal |first2= Binu |last3= Rajesh |first3= KR |last4= Krishnan |first4= Jijith |last5= Suryakala |first5= R |last6= Krishnan |first6= Biju |last7= Muraly |first7= CP |last8= Santhosh |first8= PV |date= May 2020 |title= First confirmed case of COVID-19 infection in India: A case report |url= https://www.ijmr.org.in/article.asp?issn=0971-5916;year=2020;volume=151;issue=5;spage=490;epage=492;aulast=Andrews |journal= Indian Journal of Medical Research |volume= 151 |issue= 5 |pages= 490–492 |doi= 10.4103/ijmr.IJMR_2131_20 |pmid= 32611918 |pmc= 7530459 |access-date= 1 June 2021}}</ref><ref>{{cite news|last1=Narasimhan|first1=T. E.|title=India's first coronavirus case: Kerala student in Wuhan tested positive|url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/india-s-first-coronavirus-case-kerala-student-in-wuhan-tested-positive-120013001782_1.html|work=Business Standard India|date=30 January 2020|access-date=7 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311040438/https://www.business-standard.com/article/current-affairs/india-s-first-coronavirus-case-kerala-student-in-wuhan-tested-positive-120013001782_1.html|archive-date=11 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-02-20|title=India's first coronavirus patient discharged after being cured|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/india-s-first-coronavirus-patient-discharged-after-being-cured/story-mjVW4VnSwT9mgYU5V1F4jK.html|access-date=2021-07-24|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> ᱒᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱦᱤᱞᱳᱜ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱞᱚᱠᱰᱟᱭᱩᱱ ᱠᱚ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱒᱕ ᱢᱟᱨᱪ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱾ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱢᱮ]]-ᱛᱟᱞᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱫ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱞᱮᱱ ᱠᱮᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱨᱫᱷᱮᱠ ᱠᱮᱥ ᱜᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱱ ᱥᱚᱦᱚᱨ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱚᱦᱢᱚᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]], [[ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ]] ᱟᱨ [[ᱴᱷᱟᱱᱮ]] ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|title=Infections over 1 lakh, five cities with half the cases: India's coronavirus story so far|url=https://www.theweek.in/news/india/2020/05/19/infections-coronavirus-1-lakh-five-cities-with-half-the-cases.html|website=The Week|access-date=20 May 2020}}</ref> ᱑᱐ ᱡᱩᱱ ᱨᱮ, ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱞᱮᱠᱟ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱷᱤᱠ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ (recoveri) ᱫᱚᱨ ᱪᱟᱹᱞᱩ (active) ᱫᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|author=Shivani Kumar|location=New Delhi|title=Covid-19: Number of recoveries exceed active cases for first time|url=https://m.hindustantimes.com/india-news/covid-19-number-of-recoveries-exceed-active-cases-for-first-time/story-uA0C6zESJTdkl9UQ2lHc2M.html|work=Hindustan Times|date=10 June 2020|access-date=11 June 2020}}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱱᱟᱣᱟ ᱟᱨ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱥ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱮᱜᱮ ᱤᱱᱯᱷᱮᱠᱥᱟᱱ ᱫᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱠᱚᱢ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Infectiondrop">{{Cite news|title=With very high COVID-19 testing, India's positivity rate fallen below 8%: MoHFW|url=https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/with-very-high-covid-19-testing-indias-positivity-rate-fallen-below-8-mohfw/articleshow/78727824.cms|newspaper=The Economic Times|date=18 October 2020|access-date=19 October 2020}}</ref> ᱟᱵᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱠᱮᱥ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱙᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱨᱤᱯᱳᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱠᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱑᱕,᱐᱐᱐ ᱨᱮ ᱧᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱮᱞᱠᱟᱣ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱦᱮᱞᱠᱟᱣ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱜᱮ [[ᱴᱤᱠᱟᱹ]], ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱵᱮᱰ, ᱚᱠᱥᱤᱡᱮᱱ ᱥᱤᱞᱤᱱᱰᱟᱨ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱨᱟᱱ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0">{{cite news|author=Michael Safi|title=India's shocking surge in Covid cases follows baffling decline|url=https://www.theguardian.com/world/2021/apr/21/india-shocking-surge-in-covid-cases-follows-baffling-decline|work=The Guardian|date=21 April 2021|access-date=29 April 2021}}</ref> ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱠᱮᱥ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱓᱐ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱔᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱮᱥ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|others=Special Correspondent|date=30 April 2021|title=Coronavirus {{!}} India becomes first country in the world to report over 4 lakh new cases on 30 April 2021|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/coronavirus-india-becomes-first-country-in-the-world-to-report-over-400000-new-cases-on-april-30-2021/article34453081.ece|access-date=2 May 2021|issn=0971-751X}}</ref><ref name=":5">{{Cite news|date=2 May 2021|title=India coronavirus: New record deaths as virus engulfs India|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-56961940|access-date=3 May 2021}}</ref> ᱦᱚᱨᱢᱚ ᱵᱟᱹᱠᱷᱩᱞ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱠᱚ ᱢᱮᱱᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱭ ᱦᱩᱭᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|last=Yeung|first=Jessie|date=28 April 2021|title=As Covid sweeps India, experts say cases and deaths are going unreported|publisher=CNN|url=https://edition.cnn.com/2021/04/27/india/india-covid-underreporting-intl-hnk-dst/index.html}}</ref><ref>{{Cite news|last1=Gettleman|first1=Jeffrey|last2=Yasir|first2=Sameer|last3=Kumar|first3=Hari|last4=Raj|first4=Suhasini|last5=Loke|first5=Atul|date=24 April 2021|title=As Covid-19 Devastates India, Deaths Go Undercounted|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/04/24/world/asia/india-coronavirus-deaths.html|access-date=3 May 2021|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{cite news |title=India COVID patients 'die due to oxygen shortage' |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/5/3/india-covid-cases-near-20-million-uk-to-send-more-aid-live-news |agency=AL JAZEERA AND NEWS AGENCIES |date=3 May 2021}}</ref>
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱡᱟᱜ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ|ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ]] ᱑᱖ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱟᱨ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱦᱟᱹᱵᱤᱫ ᱛᱮ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱓᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱔᱐ ᱞᱟᱠᱷ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>[https://ourworldindata.org/grapher/daily-covid-19-vaccination-doses?tab=chart&country=~IND Daily COVID-19 vaccine doses administered - India], Our World in Data. Retrieved 13 May 2021.</ref> ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱡᱟᱹᱲᱩᱨᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱚᱠᱥᱯᱷᱳᱨᱰ-ᱮᱥᱴᱨᱟᱡᱮᱱᱤᱠᱟ ᱠᱳᱵᱱᱤᱰ-᱑᱙ ᱴᱤᱠᱟᱹ|ᱚᱠᱥᱯᱷᱳᱨᱰ-ᱮᱥᱴᱨᱟᱡᱮᱱᱤᱠᱟ]] (ᱠᱳᱵᱷᱤᱥᱤᱞᱰ), ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ [[ᱠᱳᱵᱷᱮᱠᱥᱤᱱ]], [[ᱥᱯᱩᱛᱱᱤᱠ ᱵᱷᱤ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱴᱤᱠᱟᱹ|ᱥᱯᱩᱛᱱᱤᱠ ᱵᱷᱤ]] ᱟᱨ [[ᱢᱚᱰᱟᱨᱱᱟ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱴᱤᱠᱟᱹ|ᱢᱚᱰᱟᱨᱱᱟ ᱴᱤᱠᱟᱹ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱷᱟᱹᱨ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱒᱕ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱒᱐ ᱠᱳᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|date=26 May 2021|title= 200 million vaccine doses administered in India|url= https://www.hindustantimes.com/india-news/200-million-vaccine-doses-administered-in-india-101621968424709.html |access-date=26 May 2021|website=Hindustan Times}}</ref><ref>{{Cite web|author=Staff Reporter|date=2021-06-08|title=Frequently Asked Questions on COVID-19 Vaccination|url=https://indianf.com/frequently-asked-questions-on-covid-19-vaccination/|access-date=2021-06-13|website=Indian Flash}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":83">{{Cite web|date=2021-06-29|title=India expands Covid vaccine kitty: Moderna gets regulatory nod; Pfizer approval likely soon|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/india-expands-vaccine-kitty-moderna-gets-regulatory-nod-pfizer-approval-likely-soon/articleshow/83953465.cms|access-date=2021-06-29|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref name="Livemint">{{Cite web|last=Livemint|date=2021-06-29|title=Cipla gets nod to import Moderna's vaccine for emergency use in India: Report|url=https://www.livemint.com/companies/news/cipla-gets-nod-to-import-moderna-s-covid-vaccine-for-emergency-use-in-india-11624959964096.html|access-date=2021-06-29|website=mint|language=en}}</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ==
==ᱚᱠᱛᱚᱜᱟᱨ==
[[File:COVID-19-India-log.svg|thumb|300px|right]]
{{ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱒᱙ ᱢᱚᱦᱟᱡᱚᱱᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ/ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱤᱠᱤᱪᱷᱟᱹ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱟᱨᱴ}}
{{anchor|COVID chart}}
==ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱰᱮᱨ==
==ᱵᱤᱰᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱫᱟᱯᱟᱨᱟᱢ==
==ᱚᱨᱥᱚᱝ==
==ᱮᱞᱠᱷᱟ==
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
lqznowodyi3axk3im8hl4wbq5qbkjnr
ᱚᱞ ᱚᱱᱚᱞ
0
20287
190923
177190
2026-04-22T05:16:21Z
Symphonicallyu
10592
190923
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Writing system
| name = ᱚᱞ ᱚᱱᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ
| altname =
| type = [[:en:Alphabet|ᱮᱞᱯᱷᱟᱵᱮᱴ]]
| languages = [[ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]<sup>[ᱚ]</sup>
| creator = [[ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱱᱟᱛᱷ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]]
| time = ᱑᱙᱘᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ
| fam1 =
| fam2 =
| fam3 =
| fam4 =
| fam5 =
| fam6 =
| fam7 =
| sisters = [[ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ]], [[ᱢᱩᱱᱰᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱱᱤ]]<br>ᱮᱴᱟᱜ: [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱪᱤᱠᱤ]], [[ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ]], [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱤᱠᱤ]]
| unicode =
| iso15924 =
| sample = Ol Onal Alphabet.png
| caption =
| imagesize =
| footnotes = [ᱚ] ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱟᱫᱚᱢ ᱡᱚᱠᱷᱮᱡᱽ [[ᱢᱩᱱᱰᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱮᱠᱷᱟᱜᱼᱟ᱾
| direction = Left to Right
| region = [[Odisha]], [[Jharkhand]], [[West Bengal]], [[Assam]] ([[India]])
}}
'''ᱚᱞ ᱚᱱᱚᱞ''' ᱫᱚ [[ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱠᱟᱱ [[ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱚᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱮᱞᱯᱷᱟᱵᱮᱴᱤᱠ ᱚᱞ ᱛᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web |url=https://omniglot.com/writing/olonal.htm |title=Ol Onal |work=Omniglot }}</ref> ᱚᱞ ᱚᱱᱚᱞ ᱦᱚᱨᱚᱯ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ''ᱚᱞ ᱜᱩᱨᱩ'' [[ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱱᱟᱛᱷ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]] ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱚᱞ ᱚᱱᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱫᱚ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱥᱟᱢ]] ᱨᱮ ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web |url=http://tdil-dc.in/index.php?option=com_usefullink&controller=usefullink&task=allinkDisplay&cid[0]=17&lang=en |title=Non-Scheduled Indian Languages Resources }}{{not in source|date=September 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/tribals-demand-official-status-for-bhumij-language/articleshow/51437043.cms |title=Tribals demand official status for Bhumij language|date=17 March 2016|work=Times of India }}</ref>
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱞ ᱚᱱᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱑ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱜᱩᱨᱩ [[ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱱᱟᱛᱷ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]] ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾
ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟᱱ ᱛᱷᱩᱛᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱚᱪᱟ ᱢᱚᱪᱟ ᱛᱮᱜᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱠᱷᱚᱱᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱫᱮᱵᱽᱱᱟᱜᱽᱨᱤ]], [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱪᱤᱠᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱟᱨ [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱪᱤᱠᱤ|ᱳᱰᱤᱭᱟ]] ᱪᱤᱠᱤ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱱᱟᱛᱷ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ ᱟᱜ ᱚᱞ ᱚᱱᱚᱞ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱞ ᱚᱱᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱮ ᱟᱭᱟᱢ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾
==ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ==
{{ᱢᱩᱬ|ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}}
ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱫᱚ [[ᱚᱥᱴᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱚᱥᱴᱨᱳᱼᱮᱥᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱢᱩᱱᱰᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱢᱩᱱᱰᱟ]] ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱦᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱳ]] ᱟᱨ [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱟᱨ [[ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]] ᱨᱮᱱ ᱑᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱚᱨᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=Bhumij language and alphabet |url=https://omniglot.com/writing/bhumij.htm |access-date=2022-04-19 |website=omniglot.com}}</ref>
==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ==
* [[ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ]]
* [[ᱵᱷᱩᱢᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
* [[ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱱᱟᱛᱷ ᱥᱚᱨᱫᱟᱨ]]
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* [https://omniglot.com/writing/olonal.htm ᱚᱞ ᱚᱱᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱪᱤᱠᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱤᱠᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲᱤ ᱪᱤᱠᱤ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
gg3hygkaxurkxqfqzf3t4p3gqmirgtk
ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱵᱚᱱᱚᱛ
0
21314
190966
185215
2026-04-22T11:16:44Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190966
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ
| nickname = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per Wikipedia:INDISCRIPT policy -->
| settlement_type = ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India Jharkhand#India
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|22.874624|84.645364|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]
| subdivision_type2 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱜᱩᱢᱞᱟ]]
| government_type = ᱯᱷᱮᱰᱮᱨᱟᱞ ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱟᱥᱤ
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 579.03
| population_total = 80859
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_footnotes =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| leader_title1 =
| leader_name1 =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
| demographics1_title1 = ᱟᱹᱢᱟᱹᱞᱮᱛ
| demographics1_info1 = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱘᱓᱕᱒᱒᱐
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ/STD ᱠᱳᱪ
| area_code = ᱐᱖᱕᱒᱔
| registration_plate = JH 07
| blank1_name_sec1 = ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ
| blank1_info_sec1 = ᱖᱑.᱕᱕%
| blank2_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank2_info_sec1 = [[ᱠᱷᱩᱸᱴᱤ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱠᱷᱩᱸᱴᱤ]]
| blank3_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ
| blank3_info_sec1 = [[ᱥᱤᱢᱰᱮᱜᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱥᱤᱢᱰᱮᱜᱟ]]
| website = {{URL|gumla.nic.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱵᱚᱱᱚᱛ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ [[ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱥᱤᱭᱟ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱩᱥᱩᱞᱟᱜ ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ''ᱯᱟᱴ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱥᱩᱞ ᱫᱚ ᱒,᱕᱐᱐ ᱯᱷᱤᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱓,᱐᱐᱐ ᱯᱷᱤᱴ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱯᱟᱴ'' ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱵᱤᱥᱩᱱᱯᱩᱨ, [[ᱪᱟᱹᱭᱱᱯᱩᱨ ᱵᱚᱱᱚᱛ, ᱜᱩᱢᱞᱟ|ᱪᱟᱹᱭᱱᱯᱩᱨ]], ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱜᱷᱨᱟ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱥᱩᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ [[ᱱᱮᱛᱟᱨᱦᱟᱴ]] ᱯᱟᱴ (᱓,᱓᱕᱖ ᱯᱷᱤᱴ), ᱞᱚᱢᱤᱛᱤ ᱯᱟᱴ ᱫᱚ (᱓,᱗᱗᱗ ᱯᱷᱤᱴ) ᱟᱨ ᱜᱚᱞᱜᱚᱴ ᱯᱟᱴ ᱫᱚ (᱓,᱘᱒᱓ ᱯᱷᱤᱴ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱨᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱨᱟᱺᱪᱤ ᱰᱷᱤᱯᱟᱹ ᱚᱛᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱒,᱓᱐᱐ ᱯᱷᱤᱴ ᱩᱥᱩᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2021_PART_A_DCHB_GUMLA.pdf|title = District Census Handbook, Gumla, Series 21, Part XII A| work= page 7: Natural Divisions|publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 7 October 2021}}</ref><ref>{{cite web| url = https://www.britannica.com/place/Chota-Nagpur |title = Chota Nagpur plateau |publisher= Britannica| access-date = 7 October 2021}}</ref>
ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱤᱸᱜᱤᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱢᱩᱬ ᱜᱟᱰᱟ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱩᱭᱞᱤ ᱜᱟᱰᱟ, ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱟᱲᱚ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱸᱠᱷ ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.nrcddp.org/District_Plans/Gumla_BRGF_District_Plan_2011-12.pdf | title = District Gumla Backward Region Grant Fund, Annual Action Plan 2011-12 | work = page 6 | publisher = District administration - Gumla | access-date = 7 October 2021 | archive-date = 7 August 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220807211338/http://www.nrcddp.org/District_Plans/Gumla_BRGF_District_Plan_2011-12.pdf | url-status = dead }}</ref>
[[ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱜᱩᱢᱞᱟ]] ᱟᱨ [[ᱥᱤᱢᱰᱮᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱵᱤᱨᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱠᱷᱟᱵᱤᱨ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑᱘᱔ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://forest.jharkhand.gov.in/wildlife/palkot.aspx |title=Untitled Page |access-date=30 October 2021 |archive-date=16 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316201343/https://forest.jharkhand.gov.in/wildlife/palkot.aspx |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://wildtrails.in/palkot-wildlife-sanctuary/|title=Palkot Wildlife Sanctuary|website=wildtrails|access-date=18 September 2019}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮ [[ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱜᱩᱢᱞᱟ]] ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ [[ᱵᱟᱥᱤᱭᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱟᱥᱤᱭᱟ]] ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ, ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱮ ᱥᱤᱢᱰᱮᱜᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ [[ᱵᱟᱱᱳ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱟᱱᱳ]] ᱟᱨ [[ᱠᱚᱞᱮᱵᱤᱨᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱠᱚᱞᱮᱵᱤᱨᱟ]] ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱭᱰᱤᱦ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱨᱟᱭᱰᱤᱦ]] ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.mapsofindia.com/maps/jharkhand/tehsil/gumla.html | title = Gumla CD block/ Tehsil map | publisher = Maps of India | accessdate = 6 October 2021}}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.mapsofindia.com/maps/jharkhand/tehsil/simdega.html | title = Simdega CD block/ Tehsil map | publisher = Maps of India | accessdate = 6 October 2021}}</ref>
ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱥᱟᱨ ᱵᱤᱥᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱕᱗᱙.᱐᱓ ᱜᱟᱺᱴ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=census2011>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2021_PART_B_DCHB_GUMLA.pdf|title = District Census Handbook, Gumla, Series 21, Part XII B| work= Pages 26-27: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 5 October 2021}}</ref> ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://jhpolice.gov.in/gumla| title = District Police Profile - Gumla| publisher = Jharkhand Police| access-date = 5 October 2021| archive-date = 5 October 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20211005032328/https://jhpolice.gov.in/gumla| url-status = dead}}</ref> ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱟᱨ ᱫᱚ [[ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2021_PART_A_DCHB_GUMLA.pdf |title = District Census Handbook, Gumla, Series 21, Part XII A| work= Map of Gumla district on the fifth page |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 5 October 2021}}</ref>
==ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ==
===ᱦᱚᱲ ᱮᱞ===
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱘᱐,᱘᱕᱙ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱜᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱔᱐,᱒᱑᱕ (᱕᱐%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱔᱐,᱖᱔᱔ (᱕᱐%) ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱐-᱖ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱑᱓,᱓᱔᱗ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱮᱨ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱫᱚ ᱖,᱕᱓᱓ (᱘.᱐᱘%) ᱟᱨ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱫᱚ ᱔᱘,᱖᱐᱘ (᱖᱐.᱑᱑%) ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name=census2011/>
===ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱔᱑,᱕᱕᱗ (᱖ ᱥᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱩᱢᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖᱑.᱕᱕%) ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱔,᱑᱐᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱚᱲᱟ (᱖ ᱥᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱩᱢᱚᱨ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱜ ᱮᱞ ᱗᱒.᱑᱗%) ᱟᱨ ᱑᱗,᱔᱔᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ (᱖ ᱥᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱩᱢᱚᱨ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱭᱟᱜ ᱮᱞ ᱕᱑.᱑᱖%) ᱾
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱖᱖.᱙᱒% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱖᱗.᱖᱓% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web| url = http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_jharkhand.html | title= Provisional Population Totals Paper 1 of 2011: Jharkhand |work= Provisional Population Totals, Literacy Rate in 2011 column |publisher= Registrar General and Census Commissioner, Government of India | access-date = 7 October 2021}}</ref> ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱗᱔.᱐᱔% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="censusindia.gov.in">{{cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/india/Final_PPT_2011_chapter6.pdf |title=Ranking of states and union territories by literacy rate: 2011|work= Page 110| publisher=Government of India| access-date = 7 October 2021}}</ref>
{{ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ|collapsible=y}}
===ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ===
{{Pie chart
|caption = '''ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱡᱚᱜᱚᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ'''
|label1 = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]] |value1 = 80.35 |color1 = orange
|label2 = [[ᱠᱷᱟᱲᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱷᱟᱰᱤᱭᱟ]] |value2=13.88 |color2 = purple
|label3 = [[ᱠᱩᱨᱩᱠᱷ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱩᱨᱩᱠᱷ]] |value3= 3.28 |color3 = pink
|label4 = [[ᱢᱩᱱᱰᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱩᱱᱰᱟᱨᱤ]] |value4 = 1.25 |color4 = salmon
|label5=[[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱩᱰᱤᱭᱟᱹ]]|value5= 0.96|color5= magenta
|label6 = ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ |value6 = 0.21|color6 = grey
}}
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱡᱚᱜᱚ-ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ, [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱫᱚ ᱖᱔,᱙᱗᱐ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱟᱭᱳ ᱟᱲᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱘᱐.᱓᱕% ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱠᱷᱟᱲᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱷᱟᱰᱤᱭᱟ]] ᱫᱚ (᱑᱑,᱒᱒᱓/᱑᱓.᱘᱘%), [[ᱠᱩᱨᱩᱠᱷ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱩᱨᱩᱠᱷ]] ᱫᱚ (᱒,᱖᱔᱙/᱓.᱒᱘%), [[ᱢᱩᱱᱰᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱩᱱᱰᱟᱨᱤ]] ᱫᱚ (᱑,᱐᱐᱙/᱑.᱒᱕%), [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱩᱰᱤᱭᱟᱹ]] ᱫᱚ (᱗᱗᱕/᱐.᱙᱖%), ᱟᱨ ᱟᱭᱳ ᱟᱲᱟᱝ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ (᱑᱓/᱐.᱒᱙%) ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱟᱭᱳ ᱟᱲᱟᱝ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱒᱓,᱖᱙᱘ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱽᱨᱤ/ᱥᱟᱫᱟᱱ, ᱔᱐,᱔᱒᱔ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭᱟᱜ ᱟᱭᱳ ᱟᱲᱟᱝ [[ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱱᱟᱜᱽᱯᱩᱨᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusindia.gov.in%2F2011census%2FC-16%2FDDW-C16-STMT-MDDS-2000.XLSX&wdOrigin=BROWSELINK | title = C-16 Population by Mother Tongue| work= Census of India 2011| publisher = Registrar General and Census Commissioner of India| access-date =11 January 2022}}</ref>
{{bar box
|title=ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ
|titlebar=#FCD116
|left1=
|float=left
|bars=
{{bar percent|[[ᱦᱤᱱᱫᱩ]]|darkorange|51.49}}
{{bar percent|[[ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ|ᱤᱥᱟᱹᱭ]]|dodgerblue|18.96}}
{{bar percent|[[ᱤᱥᱞᱟᱢ]]|green|0.73}}
{{bar percent|ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱵᱟᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ|magenta|0.15}}
{{bar percent|ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ|grey|28.67}}
}}
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱯᱟᱞᱠᱚᱴ ᱡᱚᱜᱚ-ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ, [[ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱞ ᱔᱑,᱖᱓᱕ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, 'ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ' ᱮᱞ ᱫᱚ (᱒᱓,᱑᱘᱕/᱒᱘.᱖᱗%), [[ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱞ (᱑᱕,᱓᱓᱓/᱑᱘.᱙᱖%), [[ᱤᱥᱞᱟᱢ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱞ (᱕᱘᱗/᱐.᱗᱓%), ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱩ ᱦᱚᱲ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ (᱑᱑᱙/᱐.᱑᱕%) ᱾<ref>{{cite web | url = https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww.censusindia.gov.in%2F2011census%2FC-01%2FDDW20C-01%2520MDDS.XLS&wdOrigin=BROWSELINK | title = C1 Population by Religious Community 2011| work = 2011 Census of India | publisher = Registrar General and Census Commissioner of India | access-date =23 January 2022}}</ref>
ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱫᱚ ᱗᱐᱖,᱗᱕᱔ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱜᱩᱴ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱫᱚ ᱖᱘.᱙᱔% ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱤᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱤᱱ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱨᱟᱶ, [[ᱫᱷᱟᱸᱜᱚᱲ]] ᱫᱚ (᱖᱒.᱖᱓%), ᱢᱩᱱᱰᱟᱹ, ᱯᱟᱛᱚᱨ (᱑᱑.᱗᱐%), ᱠᱷᱟᱰᱤ, ᱰᱷᱮᱞᱠᱤ ᱠᱷᱟᱰᱤᱭᱟ, ᱫᱩᱫᱷ ᱠᱷᱟᱰᱤᱭᱟ, ᱡᱤᱞ ᱠᱷᱟᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚ (᱙.᱐᱗%), ᱞᱳᱦᱨᱟᱥ ᱫᱚ (᱕.᱗᱗%) ᱟᱨ ᱪᱤᱠ ᱵᱟᱨᱮᱠ ᱫᱚ (᱒.᱕᱗%) ᱾<ref>{{cite web| url= https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2021_PART_A_DCHB_GUMLA.pdf |title = District Census Handbook Lohardaga, Series 20, Part XII A, 2011 census|work = page 31: Scheduled castes and scheduled tribes| publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 9 October 2021}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
{{ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱩᱢᱞᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]]
lkpcacwsew225s8pmbr3p9ta3eggfr5
ᱯᱟᱸᱪᱣᱟᱲᱟ
0
21418
190968
157912
2026-04-22T11:36:33Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190968
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = ᱯᱟᱸᱪᱣᱟᱲᱟ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name = Panchuara<br/>Pachhwara
| nickname =
| settlement_type = ᱟᱹᱛᱩ
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| pushpin_map = India Jharkhand#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱥᱤᱧᱚᱛ, ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|24.534667|N|87.504722|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]
| subdivision_type2 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name2 = [[ᱯᱟᱠᱩᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱯᱟᱠᱩᱲ]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 1325.16
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = ᱒᱙᱕᱘
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ (*ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱟᱢᱲᱟᱯᱟᱲᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ#ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱧᱮᱞ ᱢᱮ)
| demographics1_title1 = ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ
| demographics1_info1 = [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ]], [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|ᱟᱭ.ᱮᱥ.ᱴᱤ]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱘᱑᱔᱑᱑᱑
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ/ ᱥᱮ.ᱴᱤ.ᱰᱤ
| area_code = ᱐᱖᱔᱒᱗
| registration_plate =
| blank1_name_sec1 = [[ᱠᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱛᱟᱞᱢᱟ
| blank1_info_sec1 = [[ᱨᱟᱡᱽᱢᱚᱦᱚᱞ ᱠᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ|ᱨᱟᱡᱽᱢᱚᱦᱚᱞ]]
| blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱛᱟᱞᱢᱟ
| blank2_info_sec1 = [[ᱞᱤᱴᱤᱯᱟᱲᱟ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ|ᱞᱤᱴᱤᱯᱟᱲᱟ]]
| website = {{URL|pakur.nic.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱯᱟᱸᱪᱣᱟᱲᱟ''' ('''ᱯᱟᱪᱷᱣᱟᱲᱟ''' ᱦᱚᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱜᱮᱭᱟ) ᱫᱚ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱯᱟᱠᱩᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱠᱩᱲ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱟᱢᱲᱟᱯᱟᱲᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱟᱢᱲᱟᱯᱟᱲᱟ]] [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱟᱱᱟ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
{{OSM Location map
| width=400| height=460| zoom=9
| coord={{coord|24|51|0|N|87|33|0|E}}| float=left|caption='''ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱯᱟᱨᱜᱟᱱᱟ ᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱦᱮᱵᱽᱜᱚᱸᱡᱽ, ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱟᱨ ᱯᱟᱠᱩᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ, ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ'''<br/>M: ᱢᱤᱣᱱᱤᱥᱤᱯᱟᱞᱤᱴᱤ, CT: ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨ, R: ᱟᱹᱛᱩ/ ᱴᱚᱞᱟ, H: ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ/ᱱᱟᱜᱟᱢ/ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱴᱷᱟᱶ<br/>ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱱᱟᱴ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱛᱷᱚᱨᱟ ᱜᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ᱾
|mark-coord1={{coord|25|5|15|N|87|28|20|E}} | label-pos1=top|label1= Bara Boarijore | numbered1=R| mark-title1=[[Bara Boarijore]] (R)|label-color1=#800000 |label-size1=11| mark-size1=12|shape1=l-circle|shape-color1= #C40000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2
|mark-coord2={{coord|24|40|41|N|87|10|19|E}} | label-pos2=right|label2= Poraiyahat| numbered2=R| mark-title2=[[Poraiyahat]] (R)
|mark-coord3={{coord|24|59|41|N|87|12|7|E}} | label-pos3=left|label3= Basantrai| numbered3=R| mark-title3=[[Basantrai, Godda]] (R)
|mark-coord4={{coord|25|9|2|N|87|19|20|E}} | label-pos4=left|label4= Belbadda| numbered4=R| mark-title4=[[Belbadda]] (R)
|mark-coord5={{coord|25|12|52|N|87|23|28|E}} | label-pos5=left|label5= Dhamri| numbered5=R| mark-title5=[[Dhamri]] (R)
|mark-coord6={{coord|25|5|50|N|87|14|0|E}} | label-pos6=left|label6= Hanwara| numbered6=R| mark-title6=[[Hanwara]] (R)
|mark-coord7={{coord|25|3|45|N|87|22|0|E}} | label-pos7=top|label7= Lalmatia| numbered7=R| mark-title7=[[Lalmatia, Godda]] (R)
|mark-coord8={{coord|25|11|40|N|87|22|17|E}} | label-pos8=left|label8= Mehrma| numbered8=R| mark-title8=[[Mehrma]] (R)
|mark-coord9={{coord|24|49|46|N|87|7|50|E}} | label-pos9=left|label9= Motia| numbered9=R| mark-title9=[[Motia]] (R)
|mark-coord10={{coord|25|4|30|N|87|14|20|E}} | label-pos10=right|label10= Parsa| numbered10=R| mark-title10=[[Parsa, Godda]] (R)
|mark-coord11={{coord|24|56|44|N|87|16|37|E}} | label-pos11=left|label11= Pathargama| numbered11=R| mark-title11=[[Pathargama, Godda]] (R)
|mark-coord12={{coord|24|55|10|N|87|20|50|E}} | label-pos12=left|label12= Rajabhita| numbered12=R| mark-title12=[[Rajabhita]] (R)
|mark-coord13={{coord|24|45|18|N|87|21|43|E}} | label-pos13=left|label13= Sunderpahari| numbered13=R| mark-title13=[[Sunderpahari, Godda]] (R)
|mark-coord14={{coord|24|44|48|N|87|49|34|E}} | label-pos14=left|label14= Kotalpokhar| numbered14=R| mark-title14=[[Kotalpokhar]] (R)
|mark-coord15={{coord|25|8|37|N|87|29|55|E}} | label-pos15=top|label15= Mandro|labela15=Damin Bazar| numbered15=R| mark-title15=[[Mandro Damin Bazar]] (R)
|mark-coord16={{coord|25|14|40|N|87|29|48|E}} | label-pos16=left|label16= Mirzachauki| numbered16=R| mark-title16=[[Mirzachauki]] (R)
|mark-coord17={{coord|24|50|0|N|87|45|41|E}} | label-pos17=right|label17= Pathna| numbered17=R| mark-title17=[[Pathna, Sahibganj]] (R)
|mark-coord18={{coord|24|52|46|N|87|52|45|E}} | label-pos18=right|label18= Radhanagar| numbered18=R| mark-title18=[[Radhanagar, Sahibganj]] (R)
|mark-coord19={{coord|24|50|50|N|87|41|16|E}} | label-pos19=bottom|label19= Ranga| numbered19=R| mark-title19=[[Ranga, Sahibganj]] (R)
|mark-coord20={{coord|25|6|13|N|87|43|59|E}} | label-pos20=left|label20= Taljhari| numbered20=R| mark-title20=[[Taljhari, Sahibganj]] (R)
|mark-coord21={{coord|24|57|30|N|87|51|22|E}} | label-pos21=top|label21= Udhwa| numbered21=R| mark-title21=[[Udhwa]] (R)
|mark-coord22={{coord|24|32|0|N|87|34|18|E}} | label-pos22=right|label22= Amrapara| numbered22=R| mark-title22=[[Amrapara]] (R)
|mark-coord23={{coord|24|42|45|N|87|42|17|E}} | label-pos23=right|label23= Hiranpur| numbered23=R| mark-title23=[[Hiranpur]] (R)
|mark-coord24={{coord|24|41|41|N|87|37|1|E}} | label-pos24=left|label24= Litipara| numbered24=R| mark-title24=[[Litipara]] (R)
|mark-coord25={{coord|24|29|40|N|87|45|42|E}} | label-pos25=left|label25= Maheshpur| numbered25=R| mark-title25=[[Maheshpur, Pakur]] (R)
|mark-coord26={{coord|24|20|15|N|87|38|50|E}} | label-pos26= right|label26= Pakuria| numbered26=R| mark-title26= [[Pakuria]] (R)
|mark-coord27={{coord|24|32|14|N|87|30|17|E}} | label-pos27=top|label27= Panchuara| numbered27=R| mark-title27=Panchuara (R)|shape-color27=black| label-size27=13|label-color27=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->
|mark-coord28={{coord|24|50|10|N|87|13|12|E}} | label-pos28=top|label28=Godda| numbered28=M| mark-title28= [[Godda]] (M) |label-size28=12 |label-color28=#800000
|mark-coord29={{coord|25|3|0|N|87|50|24|E}} | label-pos29=bottom|label29=Rajmahal| numbered29=M| mark-title29= [[Rajmahal]] (M) |label-size29=12 |label-color29=#800000
|mark-coord30={{coord|25|15|0|N|87|39|0|E}} | label-pos30=bottom|label30=Sahebganj| numbered30=M| mark-title30= [[Sahebganj]] (M) |label-size30=12 |label-color30=#800000
|mark-coord31={{coord|24|37|30|N|87|51|0|E}} | label-pos31=bottom|label31=Pakur| numbered31=M| mark-title31= [[Pakur]] (M) |label-size31=12 |label-color31=#800000
|mark-coord32={{coord|24|52|26|N|87|35|33|E}} | label-pos32=bottom|label32= Bhognadih| numbered32=H| mark-title32=[[Bhognadih]] (H) | shape-color32=#AA6666
|mark-coord33={{coord|25|15|39|N|87|32|18|E}} | label-pos33=top|label33= Teliagarhi| numbered33=H| mark-title33=[[Teliagarhi]] (H) | shape-color33=#AA6666
|mark-coord34={{coord|25|11|25|N|87|43|34|E}} | label-pos34=right|label34= Moti Jharna| numbered34=H| mark-title34=[[Moti Jharna]] (H) | shape-color34=#AA6666
|mark-coord35={{coord|25|14|50|N|87|42|55|E}} | label-pos35=right|label35= Sakrigali| numbered35=H| mark-title35=[[Sakrigali]] (H) | shape-color35=#AA6666
|mark-coord36={{coord|25|3|10|N|87|20|20|E}} | label-pos36=left|label36=Rajmahal coalfield |numbered36=0 | mark-title36=[[Rajmahal coalfield]] (A)| label-size36=12| shape-color36=#AA6666
|mark-coord37={{coord|25|1|10|N|87|18|50|E}}| label-pos37=bottom|label37=Mahagama| numbered37=CT| mark-title37= [[Mahagama]] (CT) |shape-color3= #A40000
|mark-coord38={{coord|24|48|21|N|87|19|27|E}}| label-pos38=left|label38=Sarauni| numbered38=CT| mark-title38= [[Sarauni]] (CT) |shape-color38= #A40000
|mark-coord39={{coord|24|51|10|N|87|46|37|E}}| label-pos39=top|label39=Barharwa| numbered39=CT| mark-title39= [[Barharwa]] (CT) |shape-color39= #A40000
|mark-coord40={{coord|24|54|30|N|87|37|20|E}}| label-pos40=right|label40=Berhait Bazar| numbered40=CT| mark-title40= [[Berhait Bazar]] (CT) |shape-color40= #A40000
|mark-coord41={{coord|24|54|50|N|87|35|40|E}}| label-pos41=top|label41=Berhait Santali| numbered41=CT| mark-title41= [[Berhait Santali]] (CT) |shape-color41= #A40000
|mark-coord42={{coord|25|2|5|N|87|35|55|E}}| label-pos42=top|label42=Borio| numbered42=CT| mark-title42= [[Borio, Sahibganj]] (CT) |shape-color42= #A40000
|mark-coord43={{coord|24|57|20|N|87|49|20|E}}| label-pos43=left|label43=Patra| numbered43=CT| mark-title43= [[Patra, Sahibganj]] (CT) |shape-color43= #A40000
|mark-coord44={{coord|25|0|0|N|87|44|26|E}}| label-pos44=left|label44=Tin Pahar| numbered44=CT| mark-title44= [[Tin Pahar]] (CT) |shape-color44= #A40000
|mark-coord45={{coord|24|55|45|N|87|50|32|E}}| label-pos45=left|label45=Kumarpur| numbered45=CT| mark-title45= [[Kumarpur]] (CT) |shape-color45= #A40000
|mark-coord46={{coord|24|38|40|N|87|53|15|E}}| label-pos46=left|label46=Raghunandanpur| numbered46=CT| mark-title46= [[Raghunandanpur]] (CT) |shape-color46= #A40000
|mark-coord47={{coord|24|40|13|N|87|51|5|E}}| label-pos47=left|label47=Sagarmpur| numbered47=CT| mark-title47= [[Sagarmpur]] (CT) |shape-color47= #A40000
|mark-coord48={{coord|25|15|30|N|87|43|0|E}} |label48= Ganges| label-color48 = #77A1CB| label-angle48=0| label-pos48=top| label-size48=10| mark-size48=0| mark-title48 =none
|mark-coord49={{coord|24|38|38|N|87|18|29|E}} | label-pos49=left|label49= Dewdanr| numbered49=R| mark-title49=[[Dewdanr]] (R)
|arc-coordA={{coord|24|20|0|N|87|25|0|E}}|arc-textA= RAJMAHAL HILLS| arc-text-colorA=hard grey| arc-angleA=-101| arc-gapA=2.7| arc-radiusA=1.15
|arc-coordB={{coord|25|18|0|N|87|15|0|E}}|arc-textB= BIHAR| arc-text-colorB=hard grey| arc-angleB=-40| arc-gapB=7.5| arc-radiusB=0.35
|arc-coordC={{coord|25|20|50|N|87|53|40|E}}|arc-textC= WEST BENGAL| arc-text-colorC=hard grey| arc-angleC=40| arc-gapC=5.0| arc-radiusC=0.4}}
===ᱴᱷᱟᱶ===
ᱯᱟᱸᱪᱣᱟᱲᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ {{coord|24.534667|N|87.504722|E|display=inline}}᱾
ᱯᱟᱸᱪᱣᱟᱲᱟ ᱫᱚ ᱑,᱓᱒᱕.᱑᱖ ᱦᱮᱠᱴᱚᱨ (᱓,᱒᱗᱔.᱕ ᱮᱠᱚᱨ) ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref name=census2011>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2008_PART_B_DCHB_PAKUR.pdf |title = District Census Handbook, Pakur, Series 21, Part XII B| work= Page 25: District Primary Census Abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 25 November 2020}}</ref>
===ᱢᱤᱫ ᱧᱮᱱᱮᱞ===
ᱢᱮᱯ ᱨᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ [[ᱜᱟᱝᱱᱟᱹᱭ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱨᱟᱡᱽᱢᱚᱦᱚᱞ ᱵᱩᱨᱩ]] ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱮᱫ [[ᱫᱩᱢᱠᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱦᱟᱹᱵᱤᱫ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱢᱮᱯ ᱨᱮᱜᱮ 'ᱯᱷᱟᱨᱟᱠᱠᱟ' ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱥᱮᱫ ᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ [[ᱯᱷᱟᱨᱟᱠᱠᱟ ᱵᱽᱨᱤᱡ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱢᱮᱯ ᱨᱮ [[ᱨᱟᱡᱽᱢᱚᱦᱚᱞ ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ]] ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱯᱟᱲᱟ ᱜᱮ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱴᱚᱞᱟ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱦᱟᱸᱰᱮ ᱱᱷᱟᱰᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱜᱮᱭᱟ᱾<ref>{{cite web| url = https://archive.org/details/dli.csl.3120/page/n1/mode/2up |title = Bihar District Gazetteers: Santhal Parganas| first= P.C.|last=Roychoudhury | work= Chapter I: General |publisher= Secretariat Press, Patna, 1965 | accessdate = 5 December 2020}}</ref>
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ==
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱯᱟᱸᱪᱣᱟᱲᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱴ ᱒,᱙᱕᱘ ᱜᱚᱴᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱱᱩᱠᱩ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱑,᱔᱘᱖ (᱕᱐%) ᱜᱚᱴᱟᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱑,᱔᱗᱒ (᱕᱐%) ᱜᱚᱴᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱐ - ᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱱ ᱫᱚ ᱖᱐᱙ ᱜᱚᱴᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱯᱟᱸᱪᱣᱟᱲᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛᱟᱱ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱮᱞ ᱒,᱓᱔᱙ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱕᱐.᱖᱒%)᱾<ref name=census2011/>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱭᱟᱹᱨᱤ==
ᱯᱟᱱᱮᱢ ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ, ᱫᱚ [[ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱥᱴᱮᱴ ᱯᱟᱣᱟᱨ ᱠᱚᱨᱯᱚᱨᱮᱥᱟᱱ]] ᱟᱨ ᱤᱥᱴᱟᱨᱱ ᱢᱤᱱᱟᱨᱮᱞᱥ ᱮᱱᱰ ᱴᱨᱮᱰᱤᱝ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ (ᱤ.ᱮᱢ.ᱴᱤ.ᱮ) ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱯᱟᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ (ᱩᱫᱽᱫᱳᱜᱽ) ᱛᱮ ᱯᱟᱸᱪᱣᱟᱲᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱠᱤᱱ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱫᱟ᱾ ᱯᱟᱸᱪᱣᱟᱲᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱵᱞᱚᱠ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱟᱡᱽ ᱕᱖.᱒ ᱠᱳᱴᱤ ᱴᱚᱱ ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱥᱟᱧᱪᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱡᱽᱢᱚᱦᱚᱞ ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱑᱑ ᱪᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱤᱢᱤ ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱵᱮᱼᱵᱮᱱᱟᱣ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱨᱮ ᱤᱫᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱑᱐᱐ ᱠᱳᱴᱤ ᱴᱟᱠᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱮ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱮᱫᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱒᱕᱐ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱠᱚᱣᱟ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱟᱪᱚᱜ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱒᱐᱐᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱟᱱ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱠᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱚᱪᱚᱜ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ, ᱩᱱᱚᱠᱛᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱨᱮ ᱧᱩᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱫᱟᱹᱭ ᱵᱷᱟᱞᱥᱟ ᱡᱚᱦᱚᱱ ᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱠᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱷᱩᱛᱤ ᱯᱩᱨᱚᱱ ᱮᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ, ᱯᱟᱱᱮᱢ ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱩᱛᱤ ᱯᱩᱨᱚᱱ ᱮᱢ ᱨᱮᱭ ᱵᱚᱲᱦᱮ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱤᱪᱷᱤᱞ ᱚᱠᱛᱮ ᱫᱟᱹᱭ ᱵᱷᱟᱞᱥᱟ ᱡᱚᱦᱚᱱ ᱫᱟᱞ ᱟᱨ ᱠᱩᱵᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.gem.wiki/Pachhwara_(Central)_coal_mine | title = Pachhwara (Central) coal mine | publisher = Global Energy Monitor | access-date = 25 November 2020 | archive-date = 20 September 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210920051517/https://www.gem.wiki/Pachhwara_(Central)_coal_mine | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://wikimapia.org/13931243/Panem-Coal-Mines-Limited-Amrapara-Pakur | title = Panem coal mines, Amrapara, Pakur | publisher = Wikimapia | access-date = 25 November 2020}}</ref><ref>{{cite web | url = https://ejatlas.org/print/panem-coal-mines-india | title = Panem Coal Mines| publisher = EJ Atlas | access-date = 25 November 2020}}</ref>
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱠᱩᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱯᱟᱨᱜᱟᱱᱟ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱠᱩᱲ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱯᱟᱨᱜᱟᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ]]
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
r558qoaulslnd4yl60tv0oogthys283
ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ ᱵᱚᱱᱚᱛ
0
22616
190965
186631
2026-04-22T11:06:59Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190965
wikitext
text/x-wiki
{{Santali wikipedia 5th year Anniversary edit-a-thon}}
{{Infobox settlement
| name = ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ
| other_name = Poraiyahat
| settlement_type = [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ]]
| translit_lang1 =
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| nickname =
| map_caption = Poraiyahat
| pushpin_map = India Jharkhand
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ
| coordinates = {{coord|24|40|41|N|87|10|19|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ
| subdivision_name = {{flag|ᱥᱤᱧᱚᱛ}}
| subdivision_type1 = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ|ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_type2 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ|ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
| subdivision_name1 = [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]
| subdivision_name2 = [[ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱜᱳᱰᱰᱟ]]
| established_title = <!-- ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = [[:en:Federalism in India|ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱫᱤᱥᱩᱣᱟᱹᱨᱤ]]
| governing_body =
| leader_title1 =
| leader_name1 =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 470.03
| area_rank =
| elevation_footnotes =
| elevation_m = 145
| population_total = ᱑,᱘᱗,᱔᱘᱙
| population_as_of = ᱒᱐᱑᱑
| population_footnotes =
| population_density_km2 = auto
| population_rank =
| population_demonym =
| demographics_type1 = ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ
| demographics1_title1 = ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ
| demographics1_info1 = [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱟᱞᱤ]]
| demographics_type2 = ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ (᱒᱐᱑᱑)
| demographics2_title2 = ᱜᱩᱴ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ
| demographics2_info2 = ᱘᱗,᱗᱙᱑ (᱕᱖.᱓᱓%)
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +᱐᱕:᱓᱐
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = ᱘᱑᱔᱑᱕᱓ (ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ)
| area_code = ᱐᱖᱔᱒᱒
| area_code_type = ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱚᱱ/ᱮᱥ.ᱴᱤ.ᱰᱤ ᱠᱳᱰ
| registration_plate = JH ᱑᱗
| blank1_name_sec1 = [[ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱛᱟᱞᱢᱟ
| blank1_info_sec1 = [[ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱞᱳᱠᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱜᱳᱰᱰᱟ]]
| blank2_name_sec1 = [[ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ]] ᱛᱟᱞᱢᱟ
| blank2_info_sec1 = [[ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ ᱵᱤᱫᱷᱟᱱᱥᱚᱵᱷᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ]]
| website = {{URL|godda.nic.in/}}
| footnotes =
}}
'''ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ''' (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱳᱨᱟᱭᱚᱦᱟᱴ, ᱯᱟᱨᱮᱭᱟᱦᱟᱴ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱯᱳᱨᱟᱭᱚᱦᱟᱴ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ) ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱱᱚᱛ [[ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱠᱷᱚᱸᱰ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ [[ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱵᱚᱱᱚᱛ]] ᱠᱟᱱᱟ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
ᱯᱚᱨᱟᱭᱭᱟᱦᱟᱴ, ᱚᱠᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ {{coord|24.680056|N|87.179544|E}} ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱜᱳᱰᱰᱟ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱖ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱚᱨ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾
ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱞᱟᱴᱳ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱩᱨᱩ, ᱰᱩᱝᱨᱤ ᱟᱨ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱵᱮᱰᱟ ᱮᱨᱤᱭᱟ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ [[ᱨᱟᱡᱽᱢᱚᱦᱚᱞ ᱵᱩᱨᱩ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱛᱟᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱡᱟᱨ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱠᱟᱡᱤᱭᱟ, ᱥᱩᱱᱫᱚᱨ ᱟᱨ ᱥᱚᱠᱨᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱞᱤᱸᱜᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web| url = https://agri.jharkhand.gov.in/resources/Soil_Inventory/Godda_Soil_Analysis.pdf| title = Godda district| publisher = National Bureau of Soil Survey and Land Use Planning| access-date = 16 November 2020| archive-date = 27 November 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20201127015707/https://agri.jharkhand.gov.in/resources/Soil_Inventory/Godda_Soil_Analysis.pdf| url-status = dead}}</ref>
ᱯᱚᱨᱟᱭᱭᱚᱦᱟᱴ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ [[ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ]], ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ [[ᱥᱩᱱᱫᱚᱨᱯᱟᱦᱟᱲᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ|ᱥᱩᱱᱫᱚᱨᱯᱟᱦᱟᱲᱤ]] ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ, [[ᱫᱩᱢᱠᱟᱹ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱨᱟᱢᱜᱚᱲ, ᱫᱩᱢᱠᱟᱹ|ᱨᱟᱢᱜᱚᱲ]] ᱟᱨ [[ᱥᱚᱨᱟᱭᱦᱟᱴ]] ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱱᱠᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱣᱥᱤ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.mapsofindia.com/maps/jharkhand/tehsil/godda.html | title = CD block/ tehsil map of Godda | publisher = Maps of India | access-date = 17 November 2020}}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.mapsofindia.com/maps/bihar/tehsil/banka.html | title = CD block/ tehsil map of Banka |publisher= Maps of India | access-date = 17 November 2020}}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.mapsofindia.com/maps/jharkhand/tehsil/dumka.html | title = CD block/ tehsil map of Dumka | publisher = Maps of India | access-date = 17 November 2020}}</ref>
ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱨᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱔᱗᱐.᱐᱓ ᱠᱤᱞᱚᱢᱤᱴᱟᱨ᱾<ref name=census2011>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2006_PART_B_DCHB_GODDA.pdf |title = District Census Handbook, godda, Series 21, Part XII B| work= Page 25: District primary census abstract, 2011 census |publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 14 November 2020}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ [[ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ]] ᱟᱨ [[ᱫᱮᱣᱫᱟᱸᱲ]] ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>{{cite web| url = https://jhpolice.gov.in/godda| title = District Police Profile - Godda| publisher = Jharkhand Police| access-date = 17 November 2020| archive-date = 20 November 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20201120085643/https://www.jhpolice.gov.in/godda| url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web | url = https://godda.nic.in/police/# | title = Police | publisher = Government of Jharkhand | access-date = 17 November 2020}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>{{cite web| url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2006_PART_A_DCHB_GODDA.pdf |title = District Census Handbook, Godda, Series 21, Part XII A| work= Map of Godda on the third page|publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 17 November 2020}}</ref>
==ᱰᱮᱢᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ==
===ᱦᱚᱲ ᱮᱞ===
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ ᱨᱮ ᱑᱘᱗,᱔᱘᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱙᱕,᱘᱑᱔ (᱕᱑%) ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱙᱑,᱖᱗᱕ (᱔᱙%) ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱐-᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱓᱑,᱖᱔᱘ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱞᱮᱠᱷᱟᱥᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱑᱒,᱓᱔᱗ (᱖.᱕᱖%) ᱟᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱥᱤᱫ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱕᱙,᱔᱘᱑ (᱓᱑.᱗᱓%)᱾<ref name=census2011/>
᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ [[ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ]] (ᱟᱛᱳ) ᱨᱮ ᱖,᱓᱑᱙ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=census2>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/cdb_pca_census/Houselisting-housing-JK.html |title = 2011 Census C.D. Block Wise Primary Census Abstract Data(PCA) | work= Jharkhand – District-wise CD Blocks|publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | access-date = 24 January 2016}}</ref>
===ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱚᱲᱮᱭᱟᱦᱟᱴ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱩᱴ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱫᱚ ᱘᱗,᱗᱙᱑ (᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱖.᱓᱓%) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱕᱕,᱒᱒᱙ (᱖᱓%) ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓᱕,᱕᱖᱒ (᱓᱗%) ᱫᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ (ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱠᱚᱲᱟ ᱚᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ) ᱫᱚ ᱒᱖% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=census2/>
===ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ===
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱖᱐᱓,᱒᱙᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱕᱗.᱕᱗% ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱟᱱᱛᱟᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱒᱐᱓,᱑᱘᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ (᱑᱙.᱓᱙%), ᱩᱨᱫᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱑᱕᱒,᱒᱗᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ (᱑᱔.᱕᱓%) ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱘᱙,᱑᱘᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ (᱘.᱕᱑%)᱾ (ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱦᱮᱱᱰᱵᱩᱠ ᱨᱮ ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱤᱱᱴᱤᱝ ᱦᱩᱲᱟᱹᱜ ᱠᱟᱱᱟ)᱾<ref>{{cite web| url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2006_PART_A_DCHB_GODDA.pdf |title = District Census Handbook Godda, Series 20, Part XII A, 2011 census|work = page 21: Note on mother tongue of earlier census| publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 17 November 2020}}</ref>
[[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱫᱚ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱟᱞᱤ]] ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾
᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱜᱚᱰᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱙᱓᱗,᱑᱒᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱗᱑.᱓᱔% ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱒᱘᱙,᱑᱘᱒ (᱒᱒.᱐᱒%), ᱤᱥᱟᱹᱭ ᱓᱗,᱗᱙᱕ (᱓.᱘᱘%), ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱔᱗,᱔᱐᱗ (᱓.᱖᱑%) ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱒,᱐᱔᱑ (᱐.᱑᱖%) ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱫᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱵᱟᱝ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web| url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/20/2006_PART_A_DCHB_GODDA.pdf |title = District Census Handbook Godda, Series 20, Part XII A, 2011 census|work = page 21: Note on religion data of Godda district during census 2011| publisher= Directorate of Census Operations Jharkhand | access-date = 17 November 2020}}</ref>
==ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱦᱟᱞᱚᱛ==
᱒᱐᱐᱔-᱒᱐᱐᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱔᱐-᱕᱐% ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱵᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱜᱤᱨᱤᱰᱤᱦ, ᱠᱳᱰᱮᱨᱢᱟ ᱟᱨ ᱦᱟᱡᱟᱨᱤᱵᱟᱜᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱵᱤ.ᱯᱤ.ᱮᱞ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web | url = https://mpra.ub.uni-muenchen.de/45258/1/MPRA_paper_45258.pdf | title = Rural Poverty in Jharkhad, India| work = Table I: Spatial Distribution of Poverty in Jharkhand | publisher = Munich Personal RePEc Archive | accessdate = 17 November 2020}}</ref> ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱦᱟᱞᱚᱛ ᱑᱙᱙᱓ ᱨᱮ ᱖᱖% ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱔᱖% ᱨᱮ ᱠᱚᱢ ᱮᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱓᱙.᱑% ᱟᱬᱜᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟ।<ref>{{cite web | url = https://niti.gov.in/writereaddata/files/Jharkhand%20presentation.pdf | title = Eliminating poverty | publisher = Jharkhand government | accessdate = 17 November 2020}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱭᱟᱹᱨᱤ==
===ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ===
{{Pie chart
|caption= '''ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ<br/>ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ'''
|value1 = 32.32
|label1 = ᱪᱟᱹᱥᱤ
|value2 = 55.19
|label2 = ᱪᱟᱥ ᱵᱮᱵᱟᱨ
|value3 = 2.13
|label3 = ᱚᱲᱟᱜ ᱥᱤᱞᱯᱚ
|value4 = 10.35
|label4 = ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ}}
===ᱯᱚᱨᱤᱠᱟᱴᱷᱟᱢᱳ===
===ᱪᱟᱥ===
===ᱵᱤᱡᱽᱞᱤ ᱯᱞᱮᱱᱴ===
[[ᱟᱫᱟᱱᱤ ᱯᱟᱣᱟᱨ ]]ᱫᱚ ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱟᱨ ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ [[ᱢᱳᱛᱤᱭᱟ]], ᱜᱟᱝᱴᱟ, ᱜᱟᱭᱜᱷᱟᱴ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱩᱨᱼᱥᱩᱯᱩᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱑,᱖᱐᱐ ᱢᱮᱜᱟᱣᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱨᱢᱟᱞ ᱯᱟᱣᱟᱨ ᱯᱞᱟᱱᱴ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱫᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱸᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>{{cite web | url = https://www.gem.wiki/Adani_Godda_power_station | title = Adani Godda Power Station | publisher = Global Energy Monitor | access-date = 21 November 2020 | archive-date = 28 November 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20201128140915/https://www.gem.wiki/Adani_Godda_power_station | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = https://timesofindia.indiatimes.com/city/ranchi/godda-villagers-seek-halt-to-land-takeover-for-adanis/articleshow/57031497.cms | title = Godda villagers seek halt to land takeover for the Adanis | publisher = The Times of India, 8 February 2017 | access-date = 21 November 2020}}</ref><ref>{{cite web | url = https://timesofindia.indiatimes.com/city/ranchi/adani-power-plant-to-bring-development-to-godda-jharkhand-cm/articleshow/71266526.cms | title = Adani power plant to bring development to Godda: Jharkhand CM | publisher = The Times of India, 24 September 2019 | access-date = 17 November 2020}}</ref>
===ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱜᱚᱲᱚ ᱯᱷᱟᱱᱰ===
ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ [[ᱯᱟᱹᱪᱷᱞᱟᱹ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱜᱚᱲᱚ ᱯᱷᱟᱱᱰ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱧᱟᱢᱟᱭ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱷᱟᱱᱰ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱠ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱠᱚ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚᱡᱚᱱᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱒᱗᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱱᱚᱣᱟ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>{{cite web | url = http://www.panchayat.gov.in/documents/10198/0/BRGFFINALGUIDELINES.pdf | title = Backward Regions Grant Funds: Programme Guidelines | publisher = Ministry of Panchayati Raj, Government of India | access-date = 1 November 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171030225317/http://www.panchayat.gov.in/documents/10198/0/BRGFFINALGUIDELINES.pdf | archive-date = 30 October 2017 | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=84879 | title= Backward Regions Grant Fund| work= Press Release, 14 June 2012 |publisher= Press Information Bureau, Government of India | access-date = 17 November 2020}}</ref>
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱨᱤᱼᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱔᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ, ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱑᱖᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ, ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱘᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ, ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱑᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ, ᱥᱤᱱᱤᱭᱟᱨ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ, ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱥᱲᱟ/ ᱟᱭ.ᱴᱤ.ᱟᱭ. ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ, ᱵᱟᱹᱱᱤᱡᱽ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ, ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱓᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ᱾<ref name=directory/>
==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ==
ᱯᱚᱲᱟᱭᱟᱦᱟᱴ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱑᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ, ᱑᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱯᱨᱟᱭᱢᱟᱨᱤ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱥᱚᱵᱷ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ, ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱟᱨ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱓ ᱭᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱴᱤ.ᱵᱤ. ᱠᱞᱤᱱᱤᱠ, ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱮᱞᱳᱯᱷᱮᱴᱤᱠ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱰᱤᱥᱯᱮᱱᱥᱚᱨᱤ, ᱒ ᱭᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱣᱮᱴᱮᱨᱤᱱᱟᱨᱤ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ, ᱔ ᱭᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱛᱟᱞᱢᱟ, ᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱰᱤᱠᱮᱞ ᱫᱩᱠᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref name=directory/>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱜᱳᱰᱰᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱵᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱱᱚᱛ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱯᱟᱨᱜᱟᱱᱟ]]
7063dwktr1skv3kmu9oe4nj1bw0s42r
ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ
0
24076
190928
129799
2026-04-22T07:04:34Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190928
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Australian place
| type = ᱥᱚᱦᱚᱨ
| name = ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ
| state = tas
| native_name = nipaluna
| image = {{photomontage
| photo1a = Hobart and Mount Wellington 20171120-039 (2).jpg{{!}}Hobart city centre
| photo2a = Hobart GPO from Collins Street.jpg{{!}}General Post Office
| photo2b = Hobart Tasmania Salamanca Place (2).jpg{{!}}Salamanca Place
| photo3a = St David's Park bandstand 20171118-001.jpg{{!}}St David's Park
| photo3b = Hobart Town Hall 01 (2).jpg{{!}}Town Hall
| photo4a = Hobart, Tasmania - Flickr - 3B's (2).jpg {{!}}Mt Wellington from Rosetta
| spacing = 2 | border = 0 |color = #F2F2F2 | size = 270}}
| caption = Clockwise from top: [[Hobart City Centre]], [[Salamanca Place]], [[Hobart Town Hall]], [[Mount Wellington (Tasmania)|Mt Wellington]] from [[Rosetta, Tasmania|Rosetta]], [[St David's Park]], [[General Post Office, Hobart|General Post Office]]
| force_national_map = yes
| coordinates = {{coord|42|52|50|S|147|19|30|E|display=inline,title}}
| pop = ᱒᱕᱒᱖᱓᱙
| pop_year = ᱒᱐᱒᱓
| pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web|title=Regional Population - 2021 |website=abs.gov.au |publisher=[[Australian Bureau of Statistics]] |url =https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/latest-release |access-date= 24 April 2023}}</ref>
| poprank = ᱑᱑ ᱟᱱᱟᱜ
| density = 145.7
| density_footnotes = (᱒᱐᱒᱑){{r|ABS}}
| area = {{Convert|1695.5|sqkm|sqmi|abbr=on}} (ᱢᱟᱦᱟᱱᱚᱜᱚᱨ)
| established = {{start date|1804|02|20|df=yes}}
| established_footnotes = <ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article27194837 |title=Queen to Honour David Collins in Historic Unveiling |newspaper=[[The Mercury (Hobart)|The Mercury]] |location=Hobart, Tasmania |date=19 February 1954 |page=8, ''Royal Visit Souvenir'' supplement |access-date=17 January 2012}}</ref>
| timezone = [[Australian Eastern Standard Time|AEST]]
| utc = +᱑᱐
| timezone-dst = [[Australian Eastern Daylight Time|AEDT]] State: Tasmania.
| utc-dst = +᱑᱑
| location1 = [[Huonville]]
| dist1 = 38
| location2 = [[Swansea, Tasmania|Swansea]]
| dist2 = 134
| location3 = [[Launceston, Tasmania|Launceston]]
| dist3 = 198
| location4 = [[Queenstown, Tasmania|Queenstown]]
| dist4 = 248
| location5 = [[Devonport, Tasmania|Devonport]]
| dist5 = 284
| lga = [[City of Clarence]]
| lga2 = [[City of Glenorchy]]
| lga3 = [[City of Hobart]]
| lga4 = [[Kingborough Council]]
| stategov = [[Division of Clark (state)|Clark]], [[Division of Franklin (state)|Franklin]]
| fedgov = [[Division of Clark|Clark]], [[Division of Franklin|Franklin]]
| elevation = 17
| maxtemp = 17.6
| maxtemp_footnotes =
| mintemp = 9.0
| mintemp_footnotes =
| rainfall = 565.3
| rainfall_footnotes =
}}
'''ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ''' ᱫᱚ [[ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱛᱟᱥᱢᱟᱱᱤᱭᱟ]] ᱫᱤᱯ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱟᱱ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Nipaluna |url=http://tacinc.com.au/nipaluna/#:~:text=nipaluna%20is%20the%20name%20of,the%20city%20of%20Hobart%20sits.&text=This%20was%20the%20name%20known,people%20of%20the%20south%20east. |website=Tasmanian Aboriginal Centre |access-date=2023-09-04 |archive-date=2022-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215230010/http://tacinc.com.au/nipaluna/#:~:text=nipaluna%20is%20the%20name%20of,the%20city%20of%20Hobart%20sits.&text=This%20was%20the%20name%20known,people%20of%20the%20south%20east. |url-status=dead }}</ref> ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱥᱢᱟᱱᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫᱟᱜ ᱟᱨ ᱠᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱩᱫᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱠᱚᱧᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=ABS>{{cite web|title=Greater Hobart - 2021 Census All persons QuickStats|url=https://abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/6GHOB|website=[[Australian Bureau of Statistics]]|date=28 June 2022|access-date=28 June 2022}}[[File:CC-BY icon.svg|50px]] Material was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License]</ref> ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ ᱫᱚ ᱛᱟᱥᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱰᱮᱨᱵᱷᱮᱱᱴ ᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱪᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱠᱟᱭᱤᱱ ᱫᱚ ᱑,᱒᱗᱑ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱔,᱑᱗᱐ ᱯᱷᱩᱴ) ᱠᱩᱱᱟᱱᱤᱭ/ᱢᱟᱣᱩᱱᱴ ᱣᱮᱞᱤᱝᱴᱚᱱ (Mount Wellington) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=kunanyi / Mount Wellington |url=http://www.hobartcity.com.au/Recreation/kunanyi_Mount_Wellington |website=[[Hobart City Council]] |access-date=9 June 2015}}</ref> ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱴ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱟᱹᱦᱤᱨ ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱡᱟᱦᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱴ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.antarctictasmania.com/home/hobart_gateway_to_antarctica |title=Antarctic Tasmania |date=14 August 2014 |access-date=29 August 2014 |website=[[Government of Tasmania]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006114742/http://www.antarctictasmania.com/home/hobart_gateway_to_antarctica |archive-date=6 October 2014 |url-status=dead}}</ref> ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱟᱫ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite book|last1=Mocatta|first1=Charles Rawlings-Way, Meg Worby, Gabi |title=Tasmania |date=2008 |website=Lonely Planet |location=Footscray, Vic.| isbn=9781741046915 |edition=5th |url=https://books.google.com/books?id=g4y3BMtG5W8C&q=hobart%20reclaimed%20land&pg=PA86}}</ref> ᱢᱟᱦᱟᱱᱚᱜᱚᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ '''ᱜᱨᱮᱴᱟᱨ ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱞᱚᱠᱟᱞ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾{{r|ABS}} <ref>{{cite web |url=http://www.hobartcity.com.au/Business/Economic_Profile |title=Economic Profile |website=City of Hobart |access-date=7 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030134605/http://www.hobartcity.com.au/Business/Economic_Profile |archive-date=30 October 2014 |url-status=dead}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱨᱤᱛᱩ ᱫᱚ ᱦᱟᱞᱠᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
᱑᱘᱐᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱯᱮᱱᱮᱞ ᱠᱚᱞᱚᱱᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{cite book |last=Bolt |first=Frank |date=2004 |title=The Founding of Hobart |location=Kettering, Tasmania |publisher=Peregrine Press |isbn=0-9757166-0-3}}</ref> ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱰᱱᱤ]], ᱱᱤᱭᱩ ᱥᱟᱣᱛᱷ ᱣᱮᱞᱥ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱣᱮᱞᱤᱝ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱵᱟᱨᱴ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱢᱟᱦᱟᱫᱚᱨᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱣᱮᱞᱤᱝ ᱡᱟᱦᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱘᱕᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱫᱟᱹᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
ᱛᱮᱦᱮᱧ, ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ ᱫᱚ ᱛᱟᱥᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱥᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱟᱱᱴᱟᱨᱠᱴᱤᱠ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱴᱩᱨᱤᱥᱴ ᱰᱮᱥᱠ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱲᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱑-᱑᱒ ᱨᱮ ᱑.᱑᱙᱒ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱠᱚ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{cite web |title=Regional Overview |url=http://tra.gov.au/documents/srr/Regional_Profiles_2012-13.xlsx |website=Tourism Research Australia |access-date=7 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150311021352/http://tra.gov.au/documents/srr/Regional_Profiles_2012-13.xlsx |archive-date=11 March 2015 |url-status=dead}}</ref> ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱒-᱒᱓ ᱨᱮ ᱙᱒᱔,᱐᱐᱐ ᱾<ref>{{cite web |title=Tasmanian Tourism Snapshot |url=https://www.tourismtasmania.com.au/siteassets/documents/visitor-snapshots/2022-12---tasmanian-tourism-snapshot---ye-september-2022.pdf |website=Tourism Tasmania |access-date=2 August 2023}}</ref> ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ-ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱠᱤᱴᱮᱠᱪᱚᱞ, ᱥᱚᱞᱟᱢᱚᱝᱠᱟ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱜᱳᱞᱟᱨᱫᱷ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱨᱟᱭᱵᱷᱮᱴ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ, ᱢᱟᱨᱮ ᱟᱨ ᱱᱟᱣᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ (ᱢᱳᱱᱟ) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱱᱟᱜᱟᱢ==
ᱯᱷᱨᱟᱱᱥᱤᱥ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱸᱥ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ, ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱤᱭᱩᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱑᱘᱐᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱰᱮᱨᱵᱷᱮᱱᱴ ᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱨᱤᱥᱰᱚᱱ ᱠᱳᱵᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
==ᱚᱛᱱᱚᱜ==
==ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ==
᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ, ᱜᱨᱮᱴᱟᱨ ᱦᱚᱵᱟᱨᱴ ᱨᱮ ᱒᱔᱗,᱐᱖᱘ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱕᱕,᱐᱗᱗ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
᱒᱐᱒᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ, ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱑,᱕᱔᱒ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱑,᱗᱔᱖ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/601|title=2021 Greater Hobart, Census All persons QuickStats|website=Australian Bureau of Statistics|access-date=30 September 2022}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱹᱨᱤ==
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{Commons|ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ}}
{{wikivoyage|ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ}}
{{Wikisource1911Enc|ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ}}
*{{cite web |url=http://www.hobartcity.com.au/ |title=Home |website=ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱵᱟᱹᱭᱥᱤ}}
*{{cite web |url=http://www.nfsa.gov.au/blog/2012/09/28/tasmanian-time-capsule/ |title=Historical footage of Hobart, Launceston and the rest of Tasmania |website=[[National Film and Sound Archive]] |access-date=2023-09-05 |archive-date=2013-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002005440/http://www.nfsa.gov.au/blog/2012/09/28/tasmanian-time-capsule/ |url-status=dead }}
*{{cite web |url=http://www.rosebay.tased.edu.au/camera.htm |title=Images of the city live from the School |website=Rose Bay High School |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002225708/http://www.rosebay.tased.edu.au/camera.htm |archive-date=2 October 2013}}
*{{cite web |url=https://maps.google.com/maps?q=hobart&ll=-42.88,147.35&spn=0.049270,0.098173&t=k&hl=en |title=Satellite image |website=Google Maps}}
*{{cite web |url=http://www.australia.com/explore/cities/hobart.aspx |title=Hobart |website=Tourism Australia |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114180839/http://www.australia.com/explore/cities/hobart.aspx |archive-date=2015-01-14}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱳᱵᱟᱨᱴ| ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱥᱢᱟᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱠᱚ]]
hktbvou25vzqz1ogmzdndntypewim98
ᱥᱩᱥᱢᱮᱥ ᱪᱚᱱᱫᱨᱚᱫᱽ
0
26123
190924
173807
2026-04-22T05:28:29Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190924
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer <!--For more information, see [[:Template:Infobox Writer/doc]].-->
| name = ᱥᱤᱥᱢᱮᱥ ᱪᱚᱱᱫᱨᱚᱫᱽ
| native_name =
| native_name_lang = ᱢᱟᱞᱭᱟᱞᱚᱢ
| image =Susmesh Chandroth1.jpg
| image_size =
| alt =
| caption =
| pseudonym =
| birth_name =
| birth_date =
| birth_place = ᱣᱮᱞᱛᱷᱟᱣᱟᱞ, ᱤᱫᱩᱠᱤ, ᱠᱮᱨᱞᱟ, [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| occupation = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ
| language = ᱢᱟᱞᱭᱟᱞᱚᱢ
| nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ
| citizenship = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ
| spouse = ᱰᱨ. ᱫᱤᱯᱟ ᱵᱤ. ᱡᱮ.
| genre = ᱜᱟᱢᱟᱢ, ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ, ᱚᱱᱚᱞ, ᱯᱷᱤᱞᱢ, ᱜᱟᱭᱟᱱ & ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ
| years_active =
| module =
| website = [http://susmeshchandroth.blogspot.in Official blog]
}}
'''ᱥᱩᱥᱢᱮᱥ ᱪᱚᱱᱫᱨᱚᱫᱽ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱗᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭ ᱚᱞ-ᱛᱚᱞᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱟᱦᱤᱛᱭᱚ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ [[ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ]] ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/yuva_samman_suchi.jsp |title=..:: SAHITYA : Akademi Awards ::.. |website=sahitya-akademi.gov.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150623142747/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/yuva_samman_suchi.jsp |archive-date=2015-06-23}} </ref><ref>{{cite web | url=http://opac.ssus.ac.in/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=au:%22Susmesh%20Chandroth%22 | title=Koha online catalog › Results of search for 'au:"Susmesh Chandroth"' }}</ref> ᱥᱩᱥᱢᱮᱥ ᱪᱚᱱᱫᱨᱚᱫᱽ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱚᱫᱽᱢᱤᱱᱤ (ᱯᱷᱤᱞᱢ) ᱯᱷᱤᱪᱚᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱠᱨᱤᱱᱯᱷᱭᱚᱨ ᱟᱨ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱴᱤ. ᱠᱮ. ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱚᱫᱽᱢᱤᱱᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |url=http://www.mathrubhumi.com/books/article/essays/1480/ |title=എഴുത്തിന്റെ സാഹസിക സഞ്ചാരങ്ങള് |trans-title=Writeup on Susmesh and his writing |newspaper=[[Mathrubhumi]] |language=ml |author=Biju C. P. |date=15 February 2012 |access-date=20 July 2015 |archive-date=22 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722171306/http://www.mathrubhumi.com/books/article/essays/1480/ |url-status=dead }}</ref>
== ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ==
ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ D ᱫᱚ DC Books ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ Novel Carnival Prize ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ
'monsoon Camp: A new objectivity' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱰᱚᱠᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱟᱢᱨᱤᱛᱷᱟ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮ 'Haritha Bharatham' (ᱜᱨᱤᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱯᱤᱥᱳᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱠᱨᱤᱱᱴᱟᱭᱤᱯ ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/Reflections-of-T.K.-Padmini/article16083262.ece|title=Reflections of T.K. Padmini|newspaper=The Hindu|date=27 October 2016}}</ref> ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱯᱷᱤᱪᱚᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ 'Pakal' (the Day) ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱠᱨᱤᱯᱴ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ 'Ashupathrikal avashyappudunna Lokam' (ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ) ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱠᱨᱤᱯᱴ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱛᱷᱤᱨᱟ ᱑᱐ ᱥᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱦᱚᱸ ᱟᱡ ᱜᱮᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=RIS_iA_z4iE|title = Athira - 10C|website = [[YouTube]]}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱯᱨᱤᱭᱚᱱᱟᱱᱫᱚᱱᱚᱱ ᱟᱜ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨᱤ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱟᱨᱤᱪᱚᱣᱟᱨᱩᱫᱷ ᱠᱚᱰᱚᱞ (Sea of the dead) ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱠᱨᱤᱱᱴᱟᱭᱤᱯ ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Vineeth-Kumar-turns-70/articleshow/12123716.cms|title = Vineeth Kumar turns 70! | Regional Movie News - Times of India|website = [[The Times of India]]| date=4 March 2012 }}</ref>
==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ==
====ᱱᱳᱵᱮᱞ (ᱜᱟᱢᱟᱢ) ====
* D (ᱰᱤ)
* 9 (᱙)
* ᱯᱮᱯᱚᱨ ᱞᱚᱡᱽ
* ᱟᱛᱢᱟᱪᱚᱭᱟ
* ᱫᱮᱥᱟᱛᱷᱤᱱᱴᱮ ᱨᱚᱛᱷᱤᱦᱟᱥᱟᱢ
==ᱱᱳᱵᱮᱞᱞᱟ==
* ᱢᱟᱨᱤᱱ ᱠᱮᱱᱴᱤᱱᱟ
* ᱱᱟᱭᱠᱟᱱᱟᱢ ᱱᱟᱭᱠᱟᱱᱟᱢ
* ᱢᱟᱢᱥᱚᱛᱤᱱᱴᱮ ᱨᱟᱜᱟᱢ ᱥᱟᱨᱮᱨᱟᱢ
* ᱭᱟᱱᱛᱷᱨᱚᱞᱚᱠᱷᱟᱱᱚᱢ
==ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ==
* ᱵᱷᱮᱭᱤᱞ ᱪᱚᱭᱚᱢᱯᱳᱞ ᱱᱟᱰᱤᱭᱳᱨᱟᱢ
* ᱟᱥᱩᱯᱟᱛᱨᱤᱠᱚᱞ ᱟᱵᱟᱥᱭᱟᱯᱮᱰᱩᱱᱟ ᱞᱳᱠᱟᱢ
* ᱜᱟᱱᱫᱷᱤ ᱢᱟᱨᱜᱟᱢ
* ᱠᱚᱠᱴᱮᱞ ᱥᱤᱴᱤ
* ᱢᱟᱢᱯᱟᱡᱟᱢᱟᱱᱡᱟ
* ᱥᱣᱟᱨᱱᱟ ᱢᱚᱦᱟᱞ
* ᱢᱟᱨᱟᱱᱟ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱞᱟᱭᱚᱢ
* ᱥᱚᱝᱠᱚᱫᱟ ᱢᱳᱪᱚᱱᱚᱢ
* ᱵᱟᱨᱠᱳᱰ
* ᱱᱤᱨᱱᱚᱭᱟ
* ᱮᱱᱴᱮ ᱢᱚᱠᱚᱞ ᱚᱞᱤᱪᱳᱰᱚᱢ ᱢᱚᱢᱯᱩ<ref>{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/books/whats-inside-malayalam-books/article5325286.ece |title=What's inside – Malayalam books |newspaper=[[The Hindu]] |date=7 November 2013 |access-date=20 July 2015}}</ref>
* ᱵᱷᱤᱵᱷᱟᱵᱚᱨᱤ
* ᱱᱤᱛᱷᱭᱟᱥᱟᱢᱤᱞ
* ᱢᱟᱞᱤᱱᱤ ᱤᱵᱫᱷᱚᱢᱚᱭᱟ ᱡᱤᱵᱤᱛᱟᱢ
*,ᱠᱟᱴᱚᱠᱠᱟᱭᱚᱢ ᱯᱨᱮᱢᱚᱠᱟᱫᱷᱟ
* ᱦᱚᱨᱤᱛᱚᱢᱚᱦᱚᱱᱵᱷᱩᱢ ᱢᱚᱴᱩᱠᱚᱫᱷᱟᱠᱚᱞᱚᱢ
*,ᱠᱟᱫᱷᱟ; ᱥᱩᱥᱢᱮᱥ ᱪᱚᱱᱫᱨᱚᱫᱷ
* ᱠᱟᱫᱷᱟᱱᱟᱵᱚᱠᱚᱢ; ᱥᱩᱥᱢᱮᱥ ᱪᱚᱱᱫᱨᱚᱫᱷ
* ᱟᱯᱟᱥᱚᱨᱯᱚᱠ ᱯᱟᱨᱚᱵᱽᱨᱚᱦᱢᱚ ᱢᱩᱨᱛᱤ
==ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱚᱛᱚᱵ==
* ᱚᱢᱩᱫᱟᱠᱩᱴᱴᱤᱭᱩᱰ ᱪᱤᱛᱨᱚᱯᱨᱚᱫᱚᱨᱥᱚᱱᱚᱢ
* ᱠᱩᱦᱩ ᱜᱨᱟᱢᱛᱷᱤᱞᱤ ᱠᱩᱡᱟᱯᱯᱚᱠᱚᱨᱚᱱ
==ᱚᱱᱚᱞ==
* ᱟᱥᱚᱫᱷᱚᱨᱚᱱ ᱚᱨᱢᱟᱠᱚᱞᱚᱢ ᱟᱥᱚᱫᱷᱚᱨᱚᱱ ᱟᱱᱩᱵᱷᱚᱝᱜᱚᱞᱚᱢ
* ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨᱤᱞᱤ ᱠᱤᱞᱤᱢᱩᱴᱠᱟᱞ (ᱵᱽᱞᱳᱜ ᱱᱳᱴᱥ)
* ᱟᱢᱥᱟᱢ ᱫᱮᱥᱛᱷᱤᱱᱴᱮ ᱥᱩᱵᱤᱥᱮᱢ
* Samasthadesham.com
* ᱥᱩᱵᱷᱟᱥᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱵᱳᱥᱤᱱᱩ ᱱᱮᱨᱮ ᱤᱯᱯᱳᱞ ᱟᱨᱩᱢ ᱱᱳᱠᱠᱟᱨᱤᱞᱞᱟ
==ᱥᱠᱨᱤᱱᱯᱞᱮ==
* ᱯᱟᱠᱚᱞ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)
* ᱟᱥᱩᱯᱟᱛᱨᱤᱠᱚᱞ ᱟᱵᱟᱥᱭᱟᱯᱮᱰᱩᱱᱟ ᱞᱳᱠᱚᱢ (ᱠᱩᱴᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ)
* ᱟᱛᱷᱤᱨᱟ ᱑᱐ ᱥᱤ (ᱠᱩᱴᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ)
* ᱢᱟᱨᱤᱪᱟᱵᱷᱚᱨᱩᱰ ᱠᱟᱰᱟᱞ (ᱠᱩᱴᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ)
* ᱯᱚᱫᱽᱢᱤᱱᱤ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)
==ᱰᱨᱟᱢᱟ\ᱜᱟᱭᱟᱱ==
* ᱢᱚᱛᱚᱝᱜᱚᱵᱤᱛᱷᱩᱠᱚᱞᱩᱰᱤ ᱵᱷᱤᱞᱟᱯᱟᱢ
*ᱟᱬᱤ ᱫᱮᱵᱚᱢ
==ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ==
* ᱒᱐᱑᱑ ᱭᱩᱵᱟ ᱯᱩᱨᱚᱥᱠᱟᱨ ᱥᱟᱦᱤᱛᱭᱚ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱭᱩᱵᱟ ᱯᱩᱨᱚᱥᱠᱟᱨ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱤᱛᱭᱚ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱞᱮᱴᱚᱨᱥ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱢᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
* ᱒᱐᱐᱔: DC Books Novel Carnival Award - D<ref>{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/2004/12/17/stories/2004121711830400.htm |title=Briefly: Award |newspaper=[[The Hindu]] |date=7 December 2004 |access-date=20 July 2015}}{{dead link|date=April 2021|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref>
* ᱒᱐᱐᱘: ᱮᱰᱟᱥᱮᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ - ᱢᱟᱨᱟᱱᱟ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱞᱟᱭᱚᱢ<ref>{{Cite web |url=http://www.edasseri.org/english/memorial_awards.htm |title=Edasseri Award |publisher=[[Edasseri|Edasseri.org]] |access-date=20 July 2015}}</ref>
* ᱒᱐᱑᱐: ᱟᱱᱠᱟᱱᱟᱢ ᱤ. P. ᱥᱩᱥᱢᱟ ᱮᱱᱰᱚᱣᱢᱮᱱᱴ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ<ref>{{Cite web |url=http://www.gulfmalayaly.com/gulfmalayaly_news_in.php?id=7339 |title=അങ്കണം സാഹിത്യ അവാര്ഡ് സുസ്മേഷ് ചന്ത്രോത്തിന് |publisher=Gulfmalayaly.com |date=6 December 2010 |access-date=20 July 2015 }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* ᱒᱐᱑᱐: ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱥᱟᱦᱤᱛᱭᱚ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱜᱤᱛᱟ ᱦᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱮᱱᱰᱚᱣᱢᱮᱱᱴ - ᱥᱣᱚᱨᱱᱟᱢᱟᱦᱟᱞ
* ᱒᱐᱑᱐: ᱠᱟ. ᱠᱳᱰᱩᱝᱜᱟᱞᱳᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ - ᱢᱟᱨᱟᱱᱟ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱞᱟᱭᱚᱢ
* ᱒᱐᱑᱑: ᱥᱟᱦᱤᱛᱭᱚ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱭᱩᱵᱟ ᱯᱩᱨᱚᱥᱠᱟᱨ - ᱢᱟᱨᱟᱱᱟ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱞᱟᱭᱚᱢ
* ᱒᱐᱑᱑: ᱛᱷᱚᱯᱤᱞ ᱨᱚᱵᱤ ᱢᱮᱢᱚᱨᱤᱭᱟᱞ ᱞᱤᱴᱮᱨᱮᱴᱟᱨᱤ ᱟᱣᱟᱨᱰ - ᱢᱟᱨᱟᱱᱟ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱞᱟᱭᱚᱢ
* ᱒᱐᱑᱑: ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱠᱨᱤᱱᱯᱞᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ - Athira 10 C
* ᱒᱐᱑᱒: ᱪᱮᱨᱩᱠᱟᱰ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ - ᱵᱟᱨᱠᱳᱰ
* ᱒᱐᱑᱓: C. V. ᱥᱨᱤᱨᱟᱢᱟᱱ ᱥᱢᱨᱤᱛᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ - ᱵᱟᱨᱠᱳᱰ
* ᱒᱐᱑᱓: ᱟᱵᱩ ᱫᱟᱵᱤ ᱥᱚᱛᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ - ᱵᱟᱨᱠᱳᱰ
* ᱒᱐᱑᱓: ᱴᱤ. V. ᱠᱚᱪᱩᱵᱟᱵᱟ ᱥᱴᱳᱨᱤ ᱟᱣᱟᱨᱰ - ᱢᱟᱨᱟᱱᱚ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱞᱟᱭᱚᱢ
* ᱒᱐᱑᱔: ᱢᱩᱱᱰᱳᱨ ᱠᱨᱤᱥᱱᱟᱱᱠᱩᱴᱴᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ - ᱢᱚᱨᱟᱱᱟ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱞᱟᱭᱚᱢ
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* {{Cite news |url=http://chintha.com/node/115088 |title=ഹരിതം മോഹനം.... ഈ കഥാതീരം |trans-title=Interview with Susmesh Chandroth |newspaper=Chintha |language=ml |author=Smitha Meenakshi |access-date=20 July 2015 |archive-date=21 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721221934/http://chintha.com/node/115088 |url-status=dead }}
* {{Cite news |url=http://www.mangalam.com/print-edition/sunday-mangalam/108496 |title=എഴുത്തുകാരന്റെ ആത്മഛായ |trans-title=Interview with Susmesh Chandroth |newspaper=[[Mangalam]] |language=ml |author=M. A. Baiju |date=20 October 2013 |access-date=27 January 2024 |archive-date=24 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131024093145/http://www.mangalam.com/print-edition/sunday-mangalam/108496 |url-status=dead }}
* https://www.thehindu.com/entertainment/movies/director-sharan-venugopal-on-his-recent-short-film-oru-paathiraa-swapnam-pole/article33641931.ece
* Director Sharan Venugopal on his recent short film, ‘Oru Paathiraa Swapnam Pole’ [https://www.thehindu.com/entertainment/movies/director-sharan-venugopal-on-his-recent-short-film-oru-paathiraa-swapnam-pole/article33641931.ece]
* ക്വാറന്റീൻ കാലത്തെ ഏക നിരാശ: സുസ്മേഷ് ചന്ത്രോത്ത്...[https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2020/04/02/writer-susmesh-chandroth-talks-about-quarantine-period.html]
* യന്ത്രങ്ങള് ഗ്രാമങ്ങളെ കീഴടക്കുമ്പോള്.[https://www.mathrubhumi.com/books/book-reviews/susmesh-chandroth-malayalam-novel-book-review-1.4638240] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220110104125/https://www.mathrubhumi.com/books/book-reviews/susmesh-chandroth-malayalam-novel-book-review-1.4638240 |date=2022-01-10 }}
* Guess the Kolkata connection of National Award-winning film ‘Like A Midnight Dream’ [https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/guess-the-kolkata-connection-of-national-award-winning-film-like-a-midnight-dream/articleshow/81946014.cms]
* Quarantine - A collection of stories by leading authors as wedding gift for daughter.[https://english.mathrubhumi.com/books/books-news/quarantine-a-collection-of-stories-by-leading-authors-as-wedding-gift-for-daughter-1.5039709] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220110104633/https://english.mathrubhumi.com/books/books-news/quarantine-a-collection-of-stories-by-leading-authors-as-wedding-gift-for-daughter-1.5039709 |date=2022-01-10 }}
* ഹരിതമോഹനമായ കഥകൾ...[https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2021/10/01/pusthakakkazhcha-column-by-ravivarma-thampuran-on-susmesh-chandroth.html]
* തിരുവനന്തപുരത്തെ അവിയൽ, പാലക്കാട്ടെ പച്ചടി; കേരളം മുഴുവനുള്ള രുചി ഒരിലയിൽ!.. [https://www.manoramaonline.com/pachakam/features/2021/08/22/susmesh-chandroth-takes-a-walk-down-onam-memory-lane.html]
* ഞാൻ മാറ്റത്തിന്റെ വഴിയിൽ [https://www.sirajlive.com/i-am-on-the-path-of-change.html]
* 'കഥകളുടെ എണ്ണക്കൂടുതലിലോ കുറവിലോ കാര്യമില്ല, കാലാതിവര്ത്തിയായി നില്ക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം'.[https://www.mathrubhumi.com/books/interview/writer-susmesh-chandroth-interview-1.5485803] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220116112929/https://www.mathrubhumi.com/books/interview/writer-susmesh-chandroth-interview-1.5485803 |date=2022-01-16 }}
* Uplifted female drawings in Padmini Gallery at Ernakulam Durbar Hall; Know about artist TK Padmin [https://www.youtube.com/watch?v=ed6x4oCB-iI]
* പുലവൃത്തം: സുസ്മേഷ് ചന്ത്രോത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ കഥ.[https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2021/08/21/literature-writer-susmesh-chandroth-short-story-pulavrutham.html]
am7rh5e9i4xwekw5qew7znbwxqv3llc
ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ ᱫᱮᱵᱤ (ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ)
0
26436
190964
149709
2026-04-22T10:55:16Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190964
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox artist
| name = ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ ᱫᱮᱵᱤ
| image = PratimaDevi1921.jpg
| imagesize =
| caption = ᱯᱨᱚᱛᱤᱢᱟ ᱫᱮᱵᱤ, ᱑᱙᱒᱑
| birth_name =
| birth_date = ᱑᱘᱙᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ
| birth_place = ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ, ᱵᱮᱝᱜᱚᱞ ᱯᱨᱮᱥᱤᱰᱮᱱᱥᱤ, ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ
| death_date = ᱑᱙᱖᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ
| death_place = ᱥᱟᱱᱛᱤᱱᱤᱠᱮᱛᱚᱱ, ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ
| nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ/ᱵᱟᱹᱝᱟᱞᱤ
| education =
| field = ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ, ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ
| training =
| movement =
| works =
| patrons =
| awards =
}}
'''ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ ᱫᱮᱵᱤ''' ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱫᱟᱲᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱚᱛᱤᱱᱰᱨᱚᱱᱛ ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱨᱮᱱ ᱮᱨᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱟᱵᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱪᱩᱠᱤᱥᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾
== ᱢᱟᱨᱮᱼᱥᱩᱭᱟᱹᱰᱤ ==
ᱥᱮᱥᱮᱱᱫᱨᱚ ᱵᱷᱩᱥᱚᱱ ᱪᱚᱛᱛᱳᱯᱟᱫᱽᱫᱷᱟᱭ ᱟᱨ ᱵᱤᱱᱟᱭᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ, ᱜᱚᱡᱟᱱᱮᱱᱫᱨᱚᱱᱟᱛᱷ ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱟᱨ [[ᱚᱵᱚᱱᱤᱱᱫᱽᱨᱚ ᱱᱟᱛᱷ ᱴᱟᱜᱳᱨ|ᱚᱵᱟᱱᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱟᱛ ᱴᱟᱜᱳᱨ]] ᱨᱮᱱ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱮᱨᱟ ᱾<ref name="viswa">{{Cite web |title=Pratima Devi (1893-1969) |url=http://www.visvabharati.ac.in/PratimaDevi.html |access-date=2016-03-13 |publisher=Visva-Bharati |archive-date=2017-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170918154512/http://www.visvabharati.ac.in/PratimaDevi.html |url-status=dead }}</ref>
== ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟᱠᱚ ==
ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ [[ᱱᱚᱱᱫᱚᱞᱟᱞ ᱵᱳᱥ|ᱱᱟᱱᱫᱟᱞᱟᱞ ᱵᱳᱥ]] ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱟᱛ ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱟᱜ ᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="viswa"/> ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱚᱛᱷ ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱩᱫᱜᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ 1915 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱟᱪᱟᱞᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱳᱭᱮᱨᱮᱱᱴᱮᱞ ᱟᱨᱴ ᱨᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱚᱛᱮᱹᱞᱤᱭᱟ "ᱳᱭᱮᱹᱴ ᱯᱷᱨᱮᱥᱠᱳ" ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=":0" />
1910 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱞᱟᱭᱫᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱮᱥᱴᱮᱴ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="ABP">{{Cite web |date=18 February 2017 |title=কবিপুত্র |trans-title=Kabiputra |url=https://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/some-unknown-facts-about-tagore-s-son-rathindranath-tagore-1.566092 |access-date=2 August 2019 |publisher=[[Anandabazar Patrika]] |language=bn}}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ , ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ ᱥᱚᱱᱛᱤᱱᱤᱠେତନ ᱨᱮᱭ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱟᱜ ᱟᱠᱷᱟᱲᱟ ᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ [[ᱵᱤᱥᱥᱚ-ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ|ᱵᱤᱥᱵᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ]] ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱮ ᱰᱩᱵᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩᱭᱟᱜ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱥᱟᱸᱜᱷᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱥᱟᱶᱛᱮᱭ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="viswa"/> ᱩᱱᱤ ᱥᱚᱱᱛᱤᱱᱤᱠେତନ ᱨᱮ ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱟᱛᱷ ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱨ ᱮᱱᱮᱡ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮᱱ ᱮ ᱪᱟᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱴ ᱟᱜ ᱮᱱᱮᱡᱼᱰᱨᱟᱢ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱮᱥᱮᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/books/tagores-dance-legacy-and-its-relevance/article2749999.ece|title=Tagore's dance legacy and its relevance|date=2011-12-26|work=The Hindu|access-date=2016-03-13|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱟᱞᱜᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱶᱟ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱞᱯᱟ ᱥᱟᱫᱚᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱦᱚᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="viswa" />
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱨ ᱜᱩᱨ ==
ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ ᱫᱮᱵᱤ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ 1893 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]] ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1">{{Cite web |title=Rabindranath's Tagore's Descendants |url=http://uttarayan.myfreeforum.org/viewtopic.php?t=255&start=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314050217/http://uttarayan.myfreeforum.org/viewtopic.php?t=255&start=0 |archive-date=14 March 2016}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱟᱛᱷ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱛᱮ ᱱᱤᱨᱳᱫᱮᱱᱟᱛᱷ ᱢᱩᱠᱷᱳᱯᱟᱫᱽᱫᱷᱟᱭ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱱᱤᱞᱟᱱᱟᱛᱷ ᱢᱩᱠᱷᱳᱯᱚᱫᱽᱫᱷᱟᱭ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱳ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱞᱟᱱᱟᱛ ᱫᱚ ᱜᱚᱝᱜᱮ ᱨᱮ ᱰᱩᱵᱩᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱮ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |date=9 November 2011 |title=Rathindranath Part I |url=http://sesquicentinnial.blogspot.com/2011/11/rathindranath-thakur-1888-1961.html |access-date=5 August 2019 |publisher=Smarak Grantha}}</ref> ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨᱟᱱ ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱨᱚᱛᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱛᱚ ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |date=15 July 2012 |title=Nandini adopted child of Rathindranath and Pratima |url=http://sesquicentinnial.blogspot.com/2012/07/nandini-adopted-child-of-rathindranath.html |access-date=26 July 2019 |publisher=Smarak Grantha}}</ref><ref name=":1" /> ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ 1922 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱫᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱼᱱᱚᱱᱫᱚᱤᱱᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱼᱯᱩᱯᱤ (ᱯᱷᱚᱨᱮᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ 'ᱜᱩᱴᱤ' ᱾<ref name=":1" /> ᱨᱚᱛᱤᱱᱰᱨᱚᱱᱛ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟᱭᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱦᱚᱭᱦᱩᱫᱤᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱱ ᱜᱮ ᱦᱤᱫᱤᱡᱟᱱ ᱨᱚᱛᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱚᱛᱷ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱟᱜᱳᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱ 'ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ' ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱤᱱᱤᱜᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, 1953 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱤᱥᱵᱚ ᱵᱷᱟᱨᱛᱤ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱ ᱩᱯᱚ ᱪᱮᱱᱥᱮᱞᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱹᱱᱛᱤᱱᱟᱠᱤᱛᱚᱱ ᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ ᱥᱚᱱᱛᱤᱱᱤᱠᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ 1961 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱨᱚᱛᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱚᱛᱷ ᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱡᱳᱜᱟᱡᱳᱜ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱡᱳᱜᱟᱡᱩᱠ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="ABP"/><ref>{{Cite web |title=A Page out of a Radical's Life |url=https://thebookreviewindia.org/a-page-out-of-a-radicals-life/ |access-date=26 July 2019 |publisher=The Book Review Literary Trust}}</ref> ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ ᱑᱙᱖᱙ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ 9 ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ==
ᱱᱚᱱᱫᱤᱱᱤ ᱴᱟᱜᱳᱨ 1940 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱜᱤᱨᱤᱫᱷᱚᱨᱤ ᱞᱟᱞᱟᱜ ᱥᱟᱶ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟᱭᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱵᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱟᱛᱷ ᱥᱩᱢᱚᱝᱜᱚᱞᱤ ᱵᱳᱫᱷᱩ ᱥᱚᱱᱪᱤᱛᱟ ᱨᱮᱠᱷᱳ ᱯᱨᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱨᱚᱛᱚᱱᱯᱚᱞᱞᱤ ᱨᱮ ''ᱪᱚᱭᱱᱤᱨ ᱾'' ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |title=Lyric and background history of the song Sumangali Bodhu Sanchito |url=http://www.geetabitan.com/lyrics/S/sumongoli-bodhu-lyric.html |access-date=3 August 2019 |website=All about Rabindra Sangeet |publisher=Gitabitan.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Rabindranath Tagore at grand daughter's marriage |url=https://www.pinterest.com/pin/314900198935939216/ |access-date=3 August 2019 |publisher=Pinterest}}</ref> <ref name="ABP"/> ᱱᱚᱱᱫᱤᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱥᱩᱱᱟᱱᱫᱚᱱ ᱞᱟᱞ ᱫᱚ [[ᱯᱟᱴᱷᱚ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱ|ᱯᱟᱛᱷᱟ ᱵᱷᱟᱵᱚᱱ]] ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱤᱱᱛᱷᱮᱴᱤᱠ ᱡᱳᱨᱱᱤᱠ ᱠᱤᱢᱤᱥᱴᱤᱨᱮ ᱮ ᱯᱤ ᱮᱰᱤ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Sunandan Lala |url=https://in.linkedin.com/in/sunandan-lala-67715b36 |access-date=26 July 2019 |publisher=Linkedin }}{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=May 2012 |title=Remembering the genius of Tagore |url=https://www.deccanherald.com/content/246172/remembering-genius-tagore.html |access-date=26 July 2019 |publisher=Deccan Herald, 1 May 2012}}</ref>
== ᱯᱚᱛᱚᱵ ==
ᱯᱚᱨᱛᱤᱢᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ''ᱱᱤᱨᱵᱚᱱ'' ᱠᱟᱵᱤᱭᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮᱭ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ''ᱥᱚᱢᱨᱤᱛᱤᱪᱤᱱᱦᱟ ᱾'' ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱵᱟᱱᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱚᱛᱷ ᱟᱨ ᱨᱚᱵᱤᱱᱫᱨᱚᱱᱮᱛ ᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱥᱚᱱᱛᱤᱱᱤᱠେତନ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱫᱚ ᱱᱨᱤᱛᱤᱛᱚ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱪᱤᱛᱨᱟᱞᱮᱠᱷᱟ'' ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱶᱰᱤ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱚᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱟᱼᱫᱩᱛᱚ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
ozqpooh48euqxq8fb6ghxuc0nmhna1v
ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ
0
30958
190957
169436
2026-04-22T08:54:42Z
~2026-95668-6
10683
/* ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ */
190957
wikitext
text/x-wiki
==ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ==
ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱟᱹᱜᱽᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱛᱤᱱᱡᱚᱠᱷᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱥᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱ ᱫᱚ ᱵᱤᱴᱞᱟᱹᱦᱟ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾
{{ᱵᱤᱴᱞᱟᱹᱦᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱᱟ}} ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱦᱟ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱵᱤᱴᱚᱞ, ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱹᱨᱩ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱵᱤᱴᱚᱞ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱪᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱚᱰᱚᱠ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱟᱫᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱥᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤᱜ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱹᱨᱩ ᱠᱟᱜᱼᱟᱭ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾
==ᱞᱟᱜᱽᱛᱤ ᱟᱱ ᱠᱚ==
ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱟᱜ ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱵᱚᱫᱟ ᱟᱨ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱢ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱩᱸᱰ ᱥᱟᱺᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ, ᱦᱮᱲᱟᱜ ᱠᱟᱞᱚᱴ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱟᱭᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ ᱥᱟᱺᱰᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮ ᱜᱚᱞᱟ ᱵᱚᱫᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱮᱭᱟ ᱾
cgm8d1qwub4u6nl8omzeu78f5ewtj38
190958
190957
2026-04-22T08:57:03Z
~2026-95668-6
10683
/* ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ */
190958
wikitext
text/x-wiki
==ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ==
ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱟᱹᱜᱽᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱛᱤᱱᱡᱚᱠᱷᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱥᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱ ᱫᱚ ᱵᱤᱴᱞᱟᱹᱦᱟ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾
{{ᱵᱤᱴᱞᱟᱹᱦᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱᱟ}} ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱦᱟ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱵᱤᱴᱚᱞ, ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱹᱨᱩ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱵᱤᱴᱚᱞ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱪᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱚ==
ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱚᱰᱚᱠ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱟᱫᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱥᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤᱜ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱹᱨᱩ ᱠᱟᱜᱼᱟᱭ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾
==ᱞᱟᱜᱽᱛᱤ ᱟᱱ ᱠᱚ==
ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱟᱜ ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱵᱚᱫᱟ ᱟᱨ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱢ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱩᱸᱰ ᱥᱟᱺᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ, ᱦᱮᱲᱟᱜ ᱠᱟᱞᱚᱴ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱟᱭᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ ᱥᱟᱺᱰᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮ ᱜᱚᱞᱟ ᱵᱚᱫᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱮᱭᱟ ᱾
0rzryi1f5k920cre52a4ulbdty8cwgn
190960
190958
2026-04-22T09:18:50Z
~2026-95668-6
10683
190960
wikitext
text/x-wiki
==ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ==
ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱞᱟᱹᱜᱽᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱛᱤᱱᱡᱚᱠᱷᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱦᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱥᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱ ᱫᱚ ᱵᱤᱴᱞᱟᱹᱦᱟ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾
{{ᱵᱤᱴᱞᱟᱹᱦᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱᱟ}} ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱦᱟ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱨᱮᱦᱮᱫ ᱵᱤᱴᱚᱞ, ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱹᱨᱩ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱵᱤᱴᱚᱞ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱪᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱚ==
ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱚᱰᱚᱠ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱟᱫᱮᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱥᱟᱦᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤᱜ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱚᱱᱠᱟ ᱜᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱟᱹᱨᱩ ᱠᱟᱜᱼᱟᱭ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾
==ᱞᱟᱜᱽᱛᱤ ᱟᱱ ᱠᱚ==
ᱡᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱨᱟᱜ ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱵᱚᱫᱟ ᱟᱨ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱢ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱯᱩᱸᱰ ᱥᱟᱺᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱳᱨᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ, ᱦᱮᱲᱟᱜ ᱠᱟᱞᱚᱴ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱟᱭᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ ᱥᱟᱺᱰᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱟᱨᱟᱜ ᱥᱮ ᱜᱚᱞᱟ ᱵᱚᱫᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱩᱫᱟᱹ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱮᱭᱟ ᱾
==ᱥᱟᱶᱛᱮᱭᱟᱜ==
ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱹᱴᱤ ᱵᱟᱝ ᱠᱷᱟᱱ ᱴᱟᱹᱴᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱜᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱥᱮ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱦᱚᱸ ᱞᱟᱜᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱞᱚᱴᱟ ᱞᱟᱜᱟᱣᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱞᱟᱜᱟᱣᱟ ᱾ ᱵᱟᱹᱴᱤ ᱵᱟᱝ ᱞᱚᱴᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱤᱫᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱾ ᱞᱚᱴᱟ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱚᱲᱟᱜ ᱛᱮᱜᱮ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ ᱾ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱱᱟᱭᱠᱮ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮᱭ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱟᱹᱨᱤᱥ ᱱᱟᱭᱠᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱚᱰᱚᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱛᱮ ᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱟᱹᱛᱩ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱟᱝᱜᱟᱭᱟ ᱤᱱᱟᱹᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱱᱟᱭᱠᱮᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟᱭᱟ ᱾
h3lg1sjvhlkb74kloazn7blyjd3j72o
ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ
0
31330
190954
171132
2026-04-22T08:33:48Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190954
wikitext
text/x-wiki
'''ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ''' (ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱤ, ᱩᱨᱫᱩ: عمیرہ احمد) ᱫᱚ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱠᱨᱤᱱᱨᱟᱭᱤᱴᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱟᱨ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱥᱚᱦᱚᱨ-ᱮ-ᱡᱟᱛ, ᱯᱤᱨ-ᱮ-ᱠᱟᱢᱤᱞ, ᱡᱤᱱᱫᱟᱜᱤ ᱜᱩᱞᱡᱟᱨ ᱦᱟᱭ, ᱟᱞᱤᱯᱷ, ᱫᱩᱨᱨ-ᱮ-ᱥᱮᱦᱣᱟᱨ, ᱫᱟᱢ, ᱢᱟᱱ-ᱚ-ᱥᱟᱞᱣᱟ, ᱠᱟᱭᱫᱽ-ᱮ-ᱛᱟᱱᱦᱟᱭ, ᱰᱟᱭᱡᱮᱥᱴ ᱨᱟᱭᱤᱴᱟᱨ, ᱢᱟᱛ, ᱠᱟᱝᱠᱟᱨ, ᱢᱮᱨᱤ ᱡᱟᱛ ᱡᱟᱨᱨᱟ-ᱮ-ᱵᱮᱱᱤᱥᱟᱱ, ᱫᱳᱨᱟᱦᱟ ᱟᱨ ᱦᱚᱢ ᱠᱟᱦᱟᱱ ᱠᱮ ᱥᱟᱪᱟᱭ ᱛᱷᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱤᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱚᱜ ᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱩᱨᱫᱩ ᱯᱷᱤᱠᱥᱚᱱ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱟᱨ ᱥᱠᱨᱤᱱᱯᱞᱮ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|access-date=2021-01-26|publisher=DAWN|url=https://images.dawn.com/news/1176410|title=10 iconic Pakistani TV dramas you should binge-watch this weekend|date=21 October 2016 }}</ref><ref>{{cite web|date=20 July 2016|url=https://dailytimes.com.pk/68995/20-pakistani-tv-dramas-that-you-should-watch-if-you-havent/|title=20 Pakistani TV dramas that you should watch if you haven't|website=Daily Times|access-date=22 May 2021|archive-date=24 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924011239/https://dailytimes.com.pk/68995/20-pakistani-tv-dramas-that-you-should-watch-if-you-havent/|url-status=dead}}</ref>
==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱑᱐ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱤᱭᱟᱞᱠᱚᱴ, ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨᱥ ᱤᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱤᱴᱟᱨᱮᱪᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱥᱤᱭᱟᱞᱠᱚᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱜᱮ ᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭᱟᱹᱫ ᱨᱮᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱫᱟᱱᱟᱱ ᱯᱚᱸᱰᱤᱛ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮᱸᱭᱟᱹ (ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ) ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱟᱞᱟᱢᱟ ᱢᱩᱦᱚᱢᱢᱚᱫᱽ ᱤᱠᱵᱟᱞ ᱾ ᱥᱳᱥᱤᱭᱟᱞ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱳᱵᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱫᱚ ᱱᱤᱡᱮ ᱨᱮᱜᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱡ ᱜᱮ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱜᱮ ᱚᱱᱥᱠᱨᱤᱱ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱᱫᱚᱥ ᱵᱷᱤᱥᱚᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱸᱪ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
==ᱥᱮᱪᱮᱫ==
ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨᱥ ᱤᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱤᱴᱟᱨᱮᱪᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ, ᱥᱤᱭᱟᱞᱠᱚᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱟᱨᱢᱤ ᱯᱚᱵᱞᱤᱠ ᱤᱥᱠᱩᱞ, ᱥᱤᱭᱟᱞᱠᱚᱴ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱢᱟᱪᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱟᱨ ᱦᱟᱭ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱚᱛᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱫᱚᱦᱚᱭ ᱥᱟᱱᱟ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚᱭ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱩᱨᱫᱩ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱚᱞ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾
==ᱠᱟᱹᱢᱤ==
===ᱚᱞ===
ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱚᱞ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱟᱸᱫᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱩᱨᱫᱩ ᱰᱟᱭᱡᱮᱥᱴ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱦᱚᱸᱭ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱣᱨᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚᱭ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱚᱱᱟᱫᱚ ᱯᱤᱨ-ᱮ-ᱠᱟᱢᱤᱞ ᱟᱨ ᱢᱮᱨᱤ ᱡᱟᱛ ᱡᱟᱨᱟ-ᱮ-ᱵᱮᱱᱤᱥᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱢᱟᱨᱵᱮᱞ ᱫᱚ ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱪᱟᱸᱫᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱩᱨᱫᱩ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱰᱟᱭᱡᱮᱥᱴ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱤᱱᱫᱟᱜᱤ ᱜᱩᱞᱡᱟᱨ ᱦᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱨᱮ ᱵᱚᱥᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱜᱮ ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱑ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱚᱱᱟ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱫᱚᱭ ᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱥᱟᱭᱤᱫᱽ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱣᱟᱫᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱩᱬ ᱟᱠᱴᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱨᱮ ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱫᱚᱭ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱨᱮ ᱢᱩᱬ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ, ᱠᱟᱥᱟᱯᱷ ᱟᱜ ᱪᱟᱨᱤᱛᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱪᱟᱨᱤᱛᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱠᱚᱲᱟ-ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ, ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱫᱽᱫᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱹᱵᱽ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱬ ᱛᱷᱤᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ ᱾ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱠᱚᱨᱮᱱᱤᱡ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱮᱨᱤ ᱡᱟᱛ ᱡᱟᱨᱨᱟ-ᱮ-ᱵᱮᱱᱤᱥᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱮᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱞᱚᱠᱥ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱟᱣᱟᱨᱰᱥ ᱨᱮ ‘ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ’ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱮᱥᱤ ᱭᱮᱦ ᱠᱟᱭᱟᱢᱟᱛ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱾
ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱟᱜᱩᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱠᱚᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱯᱤᱨ-ᱮ-ᱠᱟᱢᱤᱞ (᱒᱐᱐᱔), ᱥᱚᱦᱚᱨ-ᱮ-ᱡᱟᱛ (᱒᱐᱑᱒) ᱟᱨ ᱟᱞᱤᱯᱷ (᱒᱐᱑᱙), ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱟᱜᱩᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱷᱭᱟᱱ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱟᱞᱤᱯᱷ, ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱜᱟᱭᱟᱱᱟᱭᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱦᱟᱢᱡᱟ ᱟᱞᱤ ᱟᱵᱽᱵᱟᱥᱤ, ᱥᱟᱡᱟᱞ ᱟᱞᱤ ᱟᱨ ᱠᱩᱵᱽᱨᱟ ᱠᱷᱟᱱ ᱠᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱥᱚᱦᱚᱨ-ᱮ-ᱡᱟᱛ ᱫᱚ ᱢᱟᱦᱤᱨᱟ ᱠᱷᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱓᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱵᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱜᱽᱨᱟᱱᱟᱣᱩᱴ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱛᱮ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
===ᱥᱠᱨᱤᱱᱨᱟᱭᱤᱴᱤᱝ===
ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱥ ᱠᱟᱛᱮᱜᱮ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱟᱹᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱢᱮᱦᱨᱤᱱ ᱡᱟᱵᱽᱵᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱛᱮᱜ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟᱞ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱜᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱛᱮᱜ ᱟᱭᱤᱠ ᱡᱷᱩᱴᱤ ᱞᱚᱵᱽ ᱥᱴᱚᱨᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱣᱮᱵᱽ-ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱪᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱩᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱨᱟᱹᱣᱚᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱴᱩᱵ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱵᱤᱞᱟᱞ ᱟᱵᱽᱵᱟᱥ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱢᱟᱫᱤᱦᱟ ᱤᱢᱟᱢ ᱢᱩᱬ ᱟᱠᱴᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱭᱤᱠ ᱡᱷᱩᱴᱤ ᱞᱚᱵᱽ ᱥᱴᱚᱨᱤ ᱫᱚ ᱓᱐ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱭᱤ ᱕ ᱨᱮ ᱞᱟᱸᱪ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ; ᱢᱤᱫ ᱰᱤᱡᱤᱴᱟᱞ ᱮᱱᱴᱟᱨᱴᱮᱱᱢᱮᱱᱴ ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱾
ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱵᱟᱜᱷᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱠᱨᱤᱱᱯᱞᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱᱤ ᱢᱚᱰᱮᱞ, ᱠᱟᱱᱫᱮᱞ ᱵᱟᱞᱳᱪ ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱥᱟᱵᱟ ᱠᱟᱢᱟᱨ ᱢᱩᱬ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱱᱮᱴᱯᱷᱞᱤᱠᱥ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱭᱵᱟᱨᱵᱩᱞᱤᱝ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱰᱮᱴᱮᱠᱴᱤᱵᱽ ᱢᱤᱫ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ ᱡᱟᱸᱪ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱨᱟᱹᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱨᱤᱞᱟᱨ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱤᱱᱴᱟᱨᱵᱷᱤᱭᱩ ᱨᱮ ᱩᱢᱮᱨᱟ ᱫᱚᱭ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱫᱟ, "ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱡᱷᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱤᱧ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱠᱚᱥᱴᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱤᱧ ᱧᱮᱞ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱤᱧ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟ ᱴᱨᱚᱞᱤᱝ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱫᱚᱭ ᱵᱚᱨᱵᱟᱫᱽ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ!"
ᱛᱩᱢᱦᱟᱨᱮ ᱦᱩᱥᱱ ᱠᱮ ᱱᱟᱢ (᱒᱐᱒᱓) ᱫᱚ ᱟᱡ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱨᱟ ᱠᱟᱭᱭᱩᱢ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱛᱮᱜ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱜᱮ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱨᱮ ᱦᱟᱠᱤᱢ ᱱᱟᱭᱭᱟᱨ ᱣᱟᱥᱴᱤ ᱟᱜ ᱩᱯᱱᱟᱥ ᱟᱠᱷᱛᱟᱨ ᱟᱣᱨ ᱥᱟᱞᱢᱟ (᱑᱙᱓᱐) ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱱᱥᱯᱟᱭᱟᱨᱰ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱵᱟ ᱠᱟᱢᱟᱨ ᱟᱨ ᱤᱢᱨᱟᱱ ᱟᱵᱽᱵᱟᱥ ᱚᱱᱟ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱩᱬ ᱨᱳᱞ ᱠᱤᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾
===ᱟᱞᱤᱯᱷ ᱠᱤᱛᱟᱵᱽ===
᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱟᱦᱢᱮᱫᱽ ᱫᱚ ᱟᱞᱤᱯᱷ ᱠᱤᱛᱟᱵᱽ ᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ - ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱥᱮᱭᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱭᱥᱟ ᱠᱚ ᱠᱟᱢᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱢᱤᱫ ᱰᱤᱡᱤᱴᱟᱞ ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱮᱠᱥᱯᱟᱨᱴ ᱥᱟᱶ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱰᱤᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱜᱟᱭᱤᱰᱮᱱᱥ ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱠᱥᱚᱫᱽ ᱫᱚᱭ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱯᱨᱳᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱨᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱞ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱵᱢᱤᱴ ᱦᱚᱪᱚᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾
==ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱩᱯᱨᱩᱢ==
*᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱣᱟᱨᱰᱥ-ᱡᱤᱱᱫᱟᱜᱤ ᱜᱩᱞᱡᱟᱨ ᱦᱟᱭ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱾<ref>{{Cite web|access-date=2021-01-26|publisher=Events in Karachi|url=https://www.eventsinkarachi.com/pakistans-4th-media-award-winner-list/|title=Pakistan's 4th Media Award Winner List|date=17 January 2014|archive-date=2021-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202171740/https://www.eventsinkarachi.com/pakistans-4th-media-award-winner-list/|url-status=dead}}</ref>
*᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱦᱟᱢ ᱟᱣᱟᱨᱰᱥ-ᱡᱤᱱᱫᱟᱜᱤ ᱜᱩᱞᱡᱟᱨ ᱦᱟᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟᱞ ᱾<ref>{{Cite web|access-date=2021-01-26|publisher=ww.web.pk|url=https://ww.web.pk/2013/first-hum-tv-awards-red-carpet-winners-list/|title=First Hum TV Awards Red Carpet : Winners List|date=17 March 2013 }}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
{{authority control}}
bwoscuphn8xq8rw4bz1ib8x7u8bzlel
ᱡᱮᱢᱥ ᱯᱤᱥ
0
32911
190906
188440
2026-04-21T22:56:29Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190906
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=ᱡᱮᱢᱥ ᱯᱤᱥ|image=James Peace at home in Wiesbaden3.jpg|image caption=ᱡᱮᱢᱥ ᱯᱤᱥ (᱒᱐᱒᱐)|birth_date=᱒᱘ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ, ᱑᱙᱖᱓ (ᱩᱢᱮᱨ: ᱖᱑)|birth_place=ᱯᱮᱥᱞᱮ, ᱥᱠᱳᱴᱞᱮᱱᱰ|residence=ᱣᱤᱥᱵᱟᱰᱮᱱ, ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ|nationality=ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ|occupation=ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ}}
'''ᱠᱮᱱᱮᱛᱷ ᱡᱮᱢᱥ ᱯᱤᱥ''' ([[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]]: Kenneth James Peace) ᱒᱘ [[ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ]] ᱪᱚᱸᱫᱳ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱑᱙᱖᱓ ᱥᱟᱞᱨᱮ ᱯᱟᱭᱥᱞᱮ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱠᱚᱴᱤᱥ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱵᱟᱰᱳᱦᱤ, ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ ᱨᱩᱻᱨᱩᱭᱤᱡ ᱟᱨ ᱫᱨᱤᱥᱡ ᱠᱟᱨᱤᱜᱚᱨ (ᱵᱷᱤᱡᱩᱭᱮᱞ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ) ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
'''ᱡᱮᱢᱥ ᱯᱤᱥᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ''' ᱫᱚ [[ᱥᱠᱚᱴᱞᱮᱱᱰ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱭᱞᱮᱥ ([[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱥᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]] : Paisley) ᱨᱮ ᱒᱘ [[ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱑᱙᱖᱓ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0">Birgitta Lamperth. ꞌꞌKeine ꞌstacheligenꞌ Klängeꞌꞌ (ꞌꞌ ꞌᱠᱟᱸᱴᱮᱫᱟᱨꞌ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱰᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱱᱟ ꞌꞌ). Wiesbadener Tagblatt (ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ), ᱑᱐ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱑ ᱾</ref><ref name=":1">Julia Anderton. ꞌꞌTango als süß-traurige Geschichteꞌꞌ (ꞌꞌ ᱴᱮᱸᱜᱳ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱡᱚᱼᱥᱤᱵᱤᱞ ᱠᱟᱦᱱᱤ ᱞᱮᱠᱟᱜᱮ ꞌꞌ). Wiesbadener Kurier ( ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ), ᱒᱔ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱒ ᱾</ref><ref name=":2">[https://hojaderutadigital.mx/una-entrevista-al-compositor-james-peace/ Soledad Carrizo-Araya. ꞌꞌUna entrevista al compositor James Peace”. Hoja de Ruta Digital. ᱫᱟᱥᱟᱸᱭ ᱒᱐᱒᱒]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱥᱛᱤ ᱜᱤᱫᱨᱟ. ᱚᱠᱛᱚ ᱜᱮ ᱥᱠᱚᱴᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱱᱟᱠᱷᱟ ᱱᱟ.ᱭ ᱟᱲᱮ ᱫᱟᱲᱟᱱ ᱴᱷᱟᱣ ᱦᱮᱞᱮᱱᱥᱵᱩᱨᱜᱷ ([[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱥᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]]: Helensburgh) ᱨᱮᱭ ᱵᱤᱛᱟ.ᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱣᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱠᱟ.ᱨᱤᱜᱚᱨ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ (ᱡᱚᱥᱮ ᱡᱳᱱ ᱢᱮᱠᱟᱜᱷᱤ, [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱥᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]] : John McGhie) ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱒᱐ ᱵᱤᱸ. ᱥᱚᱛᱟᱵᱫᱤ ᱨᱮᱱ ᱜᱟᱠᱷᱩᱲᱟᱱ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱱ ᱧᱩᱢ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱟ.ᱨᱤᱜᱚᱨ ᱯᱷᱮᱞᱤᱞᱥ ᱵᱚᱱᱟᱨᱥ ᱛᱮᱦᱚᱸᱭ ᱧᱩᱢ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ([[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]] : Felix Burns) ᱾<ref name=":0" /><ref name=":3">Sabine Klein. ꞌꞌMeine Musik ist wie ich – sehr romantischꞌꞌ (ꞌꞌ ᱤᱧᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟᱜᱮ - ᱟᱹᱰᱤ ᱨᱚᱢᱱᱴᱤᱠ ꞌꞌ. Frankfurter Rundschau ( ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ), 1992. Edition number 254, ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱒ ᱾</ref> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱤᱨᱟ.ᱞ ᱥᱟᱞ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ ᱨᱩ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫᱼᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱩᱢᱳᱨ ᱨᱮ ᱥᱠᱳᱴ ᱡᱚᱯᱞᱤᱱ ([[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱥᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]] : Scott Joplin) ᱦᱚᱛᱮᱫ ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱩ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":2" /> ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱨᱚᱭᱮᱞ ᱥᱠᱚᱴᱴᱤᱥ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ᱢᱤᱩᱡᱤᱠ ᱮᱱᱰ ᱰᱨᱟᱢᱟ (ᱱᱤᱛ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ : ᱨᱚᱭᱮᱞ ᱠᱚᱱᱡᱟᱨᱵᱷᱮᱴᱚᱭᱨᱤ ᱚᱯᱷ ᱥᱠᱚᱴᱞᱮᱱᱰ, [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱥᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]] Royal Conservatoire of Scotland) ᱨᱮᱱ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱩᱢᱮᱨ ᱯᱩᱨᱟ. ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱ ᱯᱟ.ᱴᱷᱩᱭᱟ. ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱠᱚ ᱵᱷᱚᱨᱛᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">G Müller. ꞌꞌ Die Seele des Klaviers tanzt Tango ꞌꞌ (ꞌꞌ ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ ᱣᱟᱜ ᱟᱛᱢᱟ ᱴᱮᱸᱜᱳ ᱮᱱᱮᱡᱚ ꞌꞌ). Kulturspiegel Wetterau ( ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ), ᱑᱗ ᱢᱮ ᱒᱐᱐᱑ ᱾ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱕ ᱾</ref> ᱑᱙᱘᱓ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱜᱟᱞᱟᱥᱚᱜᱳ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟ.ᱜᱟᱲ ([[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱥᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]] : University of Glasgow) ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟ.ᱛ ᱛᱮ B.A. ᱰᱤᱜᱨᱤᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=":3" /><ref name=":4" /> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟᱜᱮ ᱩᱱᱤᱫᱚ RSAMD ᱚᱨᱜᱮᱥᱛᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱱᱰᱮᱞᱥᱳᱦᱟᱱ ᱣᱟᱜ ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ ᱠᱚᱱᱥᱟᱨᱱᱴ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱦᱩᱸᱫᱟ. ᱠᱷᱮᱸᱞᱳᱰ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱨᱮ ᱰᱤᱯᱞᱳᱢᱟ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name=":0" /><ref name=":5">ꞌꞌ James Peace ꞌꞌ. FRIZZ ( ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱯᱟᱛᱦᱟᱢ ). ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱒, ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱕ ᱾</ref> ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱯᱚᱼᱯᱚᱲᱦᱚᱱ ᱵᱟ.ᱜᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱢᱤᱛ ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ ᱨᱩᱼᱨᱩᱭᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱫᱟᱢᱟᱱᱼᱮ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱤᱰᱮᱱᱵᱟᱨᱜ ᱨᱮ ᱑᱙᱘᱘-᱑᱙᱙᱑ ᱫᱷᱟᱵᱤᱡᱼᱮ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":0" /><ref name=":1" />
ᱡᱮᱢᱥ ᱯᱤᱥ ᱑᱙᱙᱑-᱒᱐᱐᱙ ᱦᱟ.ᱵᱤᱡ ᱵᱚᱰ ᱱᱚᱦᱮᱢᱤ ([[ᱡᱚᱨᱢᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱡᱚᱨᱢᱟᱱ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]] : Bad Nauheim), [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ]], ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":2" /> ᱑᱙᱙᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱴᱮᱸᱜᱳ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱬᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":5" /><ref>Manfred Merz. ꞌꞌVirtuose, Gefühlsbetonte Welt der Romantik ꞌꞌ (ꞌꞌ ᱢᱤᱛ ᱜᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱥᱚᱸᱵᱮᱫᱚᱱᱥᱤᱞ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱨᱳᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱫᱩᱱᱤᱭᱟ ꞌꞌ). Wetterauer Zeitung (German newspaper). ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱒, ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱑᱙ ᱾</ref><ref name=":6">ꞌꞌ James Peace ꞌꞌ. The Tango Times ( ᱱᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ ᱨᱮ ᱯᱟᱛᱦᱟᱢ ). Winter edition 2002/2003. Edition number 39, ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ ᱑ - ᱕ ᱾</ref><ref name=":7">[https://search.nls.uk/primo-explore/fulldisplay?docid=44NLS_ALMA21615957400004341&context=L&vid=44NLS_VU1&lang=en_US&search_scope=SCOPE1&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,Tango%20escoc%C3%A9s&mode=basic National Library of Scotland. ''ꞌꞌTango escocésꞌꞌ'']</ref> ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱴᱮᱸᱜᱳ ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ CD ꞌꞌ ''Tango escocés'' ꞌꞌ (''ᱥᱠᱳᱴᱤᱥ'' ''ᱴᱮᱸᱜᱳ'') ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name=":3" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8">[https://pad.philharmoniedeparis.fr/pad/doc/ALOES/0795887/tango-escoces-scottish-tango-k-james-peace-comp-piano Philharmonie de Paris. ''ꞌꞌTango escocésꞌꞌ.'']</ref><ref name=":9">[https://www.muziekweb.nl/Link/KHX3103/Tango-escoc%C3%A9s de bibliotheek. ''ꞌꞌTango escocésꞌꞌ.'']
</ref> ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱠᱴᱳᱨᱤᱭᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡ ᱚᱯᱷ ᱢᱤᱩᱡᱤᱠ ᱨᱮ ᱥᱚᱫᱥᱡᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ([[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱥᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]] : Fellow), ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟᱜᱮ [[ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ]]/[[ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ]] ᱥᱮᱫ ᱩᱛᱚᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱠᱞᱟ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱠᱟ.ᱨᱫᱷᱟ.ᱱᱤ ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ [[ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ|ᱱᱚᱵᱮᱢᱵᱚᱨ]] ᱨᱮᱭ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=":3" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":9" /> [[ᱦᱚᱝᱠᱚᱝ|ᱦᱚᱸᱜᱠᱚᱸᱜ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ꞌꞌ ''Tango XVII'' ꞌꞌ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref>La Cadena (Dutch magazine). ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱒, ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱒᱖ ᱾</ref><ref>''TangoTang'' Newsletter ( ᱠᱦᱚᱵᱚᱨ ᱥᱟᱠᱟᱢ ), 香港, ᱘ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱒ ᱾</ref><ref>[https://www.scmp.com/article/393890/james-peace ꞌꞌ James Peace ꞌꞌ. 南華早報 ( ᱪᱟᱭᱱᱤᱡᱽ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ). ᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱒]</ref>
[[ᱨᱮᱫ:James Peace - Idylls Op.4b.webm|left|thumb|358x358px|James Peace - Idylls Op.4b]]
ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱴᱷᱟᱸᱣ ᱫᱚ [[ᱭᱩᱨᱳᱯ|ᱤᱭᱩᱨᱳᱯ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱰᱦᱟᱭ ᱛᱮ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱟᱡᱽ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱯᱲᱮᱭᱟᱜ ᱴᱮᱸᱜᱳ ᱠᱟ.ᱨᱫᱷᱟ.ᱱᱤ ᱥᱮᱨᱮᱞ ᱠᱚᱣ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱞᱮᱫᱟ : ᱢᱥᱴᱟᱨᱰᱮᱢ, ᱮᱛᱷᱮᱱᱥ,<ref>Concert programme brochure ''{Για σένα Αγγελική}''. ᱮᱛᱷᱮᱱᱥ ᱒᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱾</ref> [[ᱵᱚᱨᱞᱤᱱ|ᱵᱮᱨᱞᱤᱱ]],<ref>Tangodanza ( ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ). Edition number 1/2002, ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱖ ᱾</ref> ᱵᱨᱟᱥᱮᱞᱥ, ᱦᱮᱞᱥᱤᱱᱠᱤ,<ref>Concert poster (concert tour of Finland, ᱒᱐᱑᱔)</ref> ᱞᱤᱥᱵᱳᱱ,<ref name=":2" /><ref>Concert poster (concert tour of Portugal, ᱒᱐᱑᱖)</ref> [[ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ]], [[ᱢᱟᱫᱽᱨᱤᱫᱽ]],<ref name=":2" /><ref>Concert poster (concert tour of Spain - ''«¡Feliz Cumpleaños, 2013!»'')</ref> ᱳᱥᱞᱳ,<ref>{{Cite web |title=Listen.no. Konsert, James Peace (flygel). Munch Museum ( ᱚᱥᱞᱳ ), ᱑᱖ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱔ ᱾ |url=https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt |access-date=2025-09-13 |archive-date=2020-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608114526/https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt |url-status=dead }}</ref> ᱨᱮᱠᱡᱟᱵᱤᱠ<ref>[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/823608/ Ríkarður Ö Pálsson. “Skozir Slaghörputangoár”. Morgunblaðið (ᱚᱭᱤᱥᱞᱮᱱᱰᱤᱠ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ), ᱑᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱔ ᱾]
</ref> ᱟᱨ [[ᱵᱷᱤᱭᱮᱱᱟ]] ᱾<ref>Concert programme brochure. ᱵᱷᱤᱭᱱᱟ, ᱒᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱕ ᱾</ref>
᱒᱐᱐᱘ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱴᱮᱸᱜᱳ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱯᱲᱮᱭᱟᱜ ᱦᱮᱞᱢᱮᱞ ᱢᱟ. ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱞᱳᱱᱰᱳᱱ ᱠᱚᱞᱮᱡ ᱢᱤᱩᱡᱤᱠ ᱨᱮᱱ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":10">[https://search.nls.uk/discovery/search?query=any,contains,k.%20james%20peace&tab=MainCatalogue&search_scope=MainCatalogue&vid=44NLS_INST:44NLS_VU1&lang=en&offset=0 National Library of Scotland. ꞌꞌ James Peace ꞌꞌ]</ref><ref name=":11">[https://portal.dnb.de/opac/simpleSearch?query=K.+James+Peace Deutsche Nationalbibliothek. ꞌꞌ James Peace ꞌꞌ]</ref><ref name=":12">[https://whittakerlive.blogspot.com/2012/05/new-dvd-interview-with-wiesbaden.html Whittaker Live. ꞌꞌ Wiesbadener Highlander K. James Peace - New DVD ꞌꞌ]</ref><ref name=":13">{{Cite web |title=''International Piano Duo Society'' ( 東京 ). List of prizewinners, 2002. |url=http://ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html |access-date=2025-09-13 |archive-date=2020-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527164059/http://www.ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html |url-status=dead }}</ref>
ᱤᱰᱮᱱᱵᱟᱨᱜ ᱨᱮ ᱢᱤᱛ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱯᱚᱞᱚᱢᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ|ᱯᱷᱮᱵᱽᱩᱣᱟᱨᱤ]] ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱵᱮᱥᱵᱟᱰᱮᱱ ([[ᱡᱚᱨᱢᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱡᱚᱨᱢᱟᱱ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]] : Wiesbaden) ᱨᱮ ᱛᱟᱸᱦᱮᱱ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱡᱟᱨᱢᱟ.ᱱᱤ ᱛᱮᱭ ᱨᱩᱭᱟ.ᱲ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /> ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱤᱰᱩᱨ ᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱚᱱᱚᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢᱼᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱞᱫᱚᱦᱚ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ꞌꞌ ᱠ. ᱡᱮᱢᱥ ᱯᱤᱥ ᱤᱱ ᱵᱮᱥᱵᱟᱰᱮᱱ ꞌꞌ ([[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] [[ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ|ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱛᱮ]] : K. James Peace in Wiesbaden) ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱢᱤ ᱠᱚ ᱢᱩᱫ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref name=":12" />
[[ᱨᱮᱫ:Tango Milonga op. 26.wav|center|thumb|308x308px|Tango Milonga op. 26]]
[[ᱨᱮᱫ:Tango XVIII by James Peace (James Peace, piano).wav|center|thumb|307x307px|Tango XVIII by James Peace (James Peace, piano)]]
== ᱢᱟᱹᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟ. ==
● ᱯᱟ.ᱭᱞᱟᱹ ᱥᱤᱨᱯᱟ., ꞌꞌ Agnes Millar ꞌꞌ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱾ ᱜᱟᱥᱜᱳ, ᱑᱙᱘᱓<ref name=":4" />
● ᱯᱟ.ᱭᱞᱟ. ᱥᱤᱨᱯᱟ., ꞌꞌ Dunbartonshire E.I.S. ꞌꞌ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱾ ᱜᱟᱥᱜᱳ, ᱑᱙᱘᱔<ref name=":4" />
● ᱯᱟ.ᱭᱞᱟ. ᱥᱤᱨᱯᱟ., ꞌꞌ Sibelius ꞌꞌ ᱚᱱᱚᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱾ ᱜᱟᱥᱜᱳ, ᱑᱙᱘᱕<ref name=":4" />
● ᱢᱟ.ᱱ ᱟᱱᱟᱱᱜ ᱰᱤᱯᱞᱳᱢᱟ, T.I.M. ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱾ [[ᱨᱳᱢ]], ᱒᱐᱐᱐<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":11" />
● ᱢᱟ.ᱱ ᱟᱱᱟᱱᱜ ᱰᱤᱯᱞᱳᱢᱟ, ꞌꞌ IBLA ꞌꞌ ᱯᱷᱟᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱾ [[ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱚᱨᱠ|ᱱᱤᱭᱩ ᱭᱟᱨᱠ]], ᱒᱐᱐᱒<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":11" />
● ᱥᱳᱱᱟ ᱯᱚᱫᱚᱠ, ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ ᱫᱩᱭᱳ ᱥᱚᱝᱥᱛᱷᱟ ᱾ [[ᱴᱚᱠᱭᱚ]], ᱒᱐᱐᱒<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref name=":12" /><ref name=":13" />
● ᱥᱳᱱᱟ ᱯᱚᱫᱚᱠ, ᱴᱮᱜᱮᱫ ᱢᱟᱠᱟᱛ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱷ ꞌꞌ Lutèce ꞌꞌ ᱾ [[ᱯᱮᱨᱤᱥ]], ᱒᱐᱐᱘<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱜᱟᱵᱟᱱ ==
[[ᱨᱮᱫ:Cover page, Eternal Song Op.32 by James Peace (study score).png|thumb|The cover page - Eternal Song Op.32 by James Peace (study score)]]
● ''ᱞᱤᱜᱱᱤᱱ ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ'' (The Waterfall)<ref name=":14">Hessisches Staatstheater (concert programme brochure). ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱒/᱑᱙ ᱒᱐᱒᱑ ᱾</ref>
● ''ᱢᱚᱱᱢᱳᱦᱤᱱᱤ ᱚᱠᱛᱚ'' (Idylls)
● ᱞᱤᱴᱷᱩᱨ ᱢᱮᱛ ᱫᱟᱜ (Silent Tears)
● ''ᱠᱦᱤᱱᱫᱨᱤ ᱥᱟᱠᱟᱢ'' (Forgotten Leaves)
● ''ᱳᱵᱳᱭᱮ ᱥᱳᱱᱟᱴᱟ'' (Sonata for oboe and piano)
● ''ᱵᱡᱟᱞᱟᱰ'' (Ballade)
● ''ᱥᱤᱨᱟᱢᱱᱤᱭᱟᱞ ᱢᱟᱨᱪ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱑'' (Ceremonial March no.1)
● ''ᱥᱤᱨᱟᱢᱱᱤᱭᱟᱞ ᱢᱟᱨᱪ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱒'' (Ceremonial March no.2)
● ''ᱥᱳᱱᱟ ᱵᱟᱨᱟᱠ ᱥᱚᱨᱚᱛ'' (Autumn Gold)<ref name=":14" />
● ''ᱚᱱᱛᱚᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ'' (Eternal Song)<ref name=":0" />
● ''ꞌꞌ ᱡᱚᱨᱡᱤᱭᱟᱨ ᱱᱤᱢᱤᱛᱛᱮ ꞌꞌ'' ([[ᱡᱚᱨᱡᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱡᱚᱨᱡᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ]]: საქართველოსთვის)
ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱺ ᱛᱟᱢᱟᱨᱤ ᱪᱤᱠᱣᱟᱭᱰᱡᱮ, ᱡᱩᱨᱟᱵᱤ ᱪᱤᱠᱣᱟᱭᱰᱡᱮ ᱟᱨ ᱡᱮᱢᱥ ᱯᱤᱥ
● ᱢᱤᱫ ᱯᱤᱭᱟᱱᱳ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱒᱔ ᱥᱮᱨᱮᱧ <ref name=":0" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref name=":12" /><ref name=":13" /><ref>ꞌꞌVioline schwebt über das Orchesterꞌꞌ. Schwäbische Post. ᱔ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱙᱔ ᱾</ref><ref>[https://www.britishviolasociety.co.uk/wp-content/uploads/2024/01/Latest-news-from-the-British-Viola-Society.-August-2023-compressed.pdf ''British Viola Society newsletter''. ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱓ ᱾]
</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240522135254/https://hojaderutadigital.mx/una-corta-historia-del-tango/ La hoja de ruta , México. ꞌꞌUna corta historia del tangoꞌꞌ. ᱙ ᱟᱜᱷᱟᱲ ᱒᱐᱒᱑ ᱾]</ref>
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
[https://www.youtube.com/watch?v=9fKrf5TtvrU Lento Lacrimoso - ''www.youtube.com'']
[https://www.youtube.com/watch?v=sSX1c8EUukg Souvenir de Buenos Aires ''- www.youtube.com'']
[https://www.youtube.com/watch?v=_VKxG2dmQn4 Autumn Gold - ''www.youtube.com'']
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
enxgzvlinuaauallbmrd1vgkve1fnoa
ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱢᱚᱜᱷᱚᱴ
0
34883
190905
189819
2026-04-21T22:51:28Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190905
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox movement
| name = ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱢᱚᱜᱷᱚᱴ
| native_name = Paro Internacional de Mujeres
| image = Nosotras paramos santafe 8M 29.jpg
| caption = ᱟᱨᱡᱮᱱᱴᱤᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱛᱟ ᱯᱷᱮ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱫᱚ 'ᱯᱟᱨᱳ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱰᱮ ᱢᱩᱡᱮᱨᱮᱥ' (Paro Internacional de Mujeres) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
| context =
| organizers =
| date = ᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱗ - ᱱᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ
| location = ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ (᱕᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ)
| cause = [[ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ]], [[ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱵᱟᱨᱟᱵᱟᱹᱨᱤ]], [[ᱜᱚᱡ ᱜᱤᱰᱤ (Abortion)]] ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ
}}
'''ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱢᱚᱜᱷᱚᱴ''', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ '''ᱯᱟᱨᱳ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱰᱮ ᱢᱩᱡᱮᱨᱮᱥ''' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱕᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.womenstrikeus.org/|title=About the IWS – womenstrikeus.org|website=www.womenstrikeus.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170321102506/https://www.womenstrikeus.org/about-the-iws/|archive-date=21 March 2017|access-date=20 March 2017}}</ref> [[ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ]] ᱫᱚ "ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ: ᱒᱐᱓᱐ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ ᱕0-᱕0 ᱜᱽᱨᱚᱦᱚ" ᱛᱷᱤᱢ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱵᱟᱨᱟᱵᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫᱼᱮ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.unwomen.org/en/news/stories/2017/2/announcement-iwd-2017-theme|title=International Women's Day 2017|publisher=UN Women|access-date=22 March 2017}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]] ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱚᱨᱢᱚᱜᱷᱚᱴ ᱫᱚ "ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":2">{{Cite web|last=Cooney|first=Samantha|date=2017|url=http://motto.time.com/4679261/international-womens-strike-organizers/|title=Meet the Organizers Behind the Upcoming Worldwide Women's Strike|website=Motto|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307131742/http://motto.time.com/4679261/international-womens-strike-organizers/|archive-date=7 March 2017|access-date=20 March 2017}}</ref>
== ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ==
᱓ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ]] ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱫᱷᱚᱨᱢᱚᱜᱷᱚᱴ ᱠᱚ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱚᱡ ᱜᱤᱰᱤ (abortion) ᱵᱟᱨᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱷᱟᱹᱭᱥᱟᱞᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":3">{{Cite news|last=Davies|first=Christian|date=3 October 2016|url=https://www.theguardian.com/world/2016/oct/03/polish-women-strike-abortion-ban-protest|title=Women to go on strike in Poland in protest at planned abortion law|newspaper=The Guardian|issn=0261-3077|access-date=21 March 2017}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱳᱛᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-37540139|title=Black Monday: Polish women strike against abortion ban|newspaper=BBC News|date=3 October 2016}}</ref>
᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, [[ᱟᱨᱡᱮᱱᱴᱤᱱᱟ]] ᱨᱮ ᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨᱟᱱ ᱞᱩᱥᱤᱭᱟ ᱯᱮᱨᱮᱡᱽ ᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱜᱤᱰᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ #NiUnaMenos ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱩᱫᱩᱜ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":5">{{Cite web|last=Español|first=Por CNN|date=19 October 2016|url=http://cnnespanol.cnn.com/2016/10/19/niunamenos-el-brutal-asesinato-de-lucia-perez-en-argentina-moviliza-a-las-mujeres-del-mundo/|title=#NiUnaMenos: el brutal asesinato de Lucía Pérez en Argentina moviliza a las mujeres del mundo|language=es}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱞᱟᱴᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[ᱢᱮᱠᱥᱤᱠᱳ]], ᱮᱞ ᱥᱟᱞᱵᱷᱟᱰᱚᱨ, [[ᱪᱤᱞᱤ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱾<ref name=":6">{{Cite news|last=Goñi|first=Uki|date=19 October 2016|url=https://www.theguardian.com/world/2016/oct/19/argentina-women-strike-violence-lucia-perez|title=Argentina's women joined across South America in marches against violence|newspaper=The Guardian|issn=0261-3077|access-date=21 March 2017}}</ref> ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱒᱕ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, [[ᱵᱨᱟᱡᱤᱞ]] ᱨᱮᱦᱚᱸ #NiUnaMenos ᱫᱷᱚᱨᱢᱚᱜᱷᱚᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":7">{{Cite web|last=Jensen|first=Emily|url=http://www.thebubble.com/ni-una-menos-reaches-rio-is-there-hope-to-end-gender-violence-in-brazil/|title=Ni Una Menos Reaches Rio: Is There Hope To End Gender Violence In Brazil? | The Bubble | Argentina News|website=www.thebubble.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180415053713/http://www.thebubble.com/ni-una-menos-reaches-rio-is-there-hope-to-end-gender-violence-in-brazil/|archive-date=15 April 2018|access-date=21 March 2017}}</ref>
== ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ==
᱕᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱷᱚᱨᱢᱚᱜᱷᱚᱴ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":9">{{Cite news|last=York|first=Alexandra Topping Molly Redden in New|date=7 March 2017|url=https://www.theguardian.com/world/2017/mar/07/international-womens-day-strike-global-protest|title='We are international, we are everywhere': women unite in global strike|newspaper=The Guardian}}</ref>
=== ᱟᱭᱟᱨᱞᱮᱱᱰ ===
ᱟᱭᱟᱨᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ, "ᱥᱴᱨᱟᱭᱤᱠ ᱯᱚᱨ ᱨᱤᱯᱤᱞ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱘ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱛᱤᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱨᱮᱞᱤ ᱰᱟᱵᱽᱞᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱑᱐,᱐᱐᱐ ᱦᱚᱲ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱵᱷᱚᱵᱚᱱ ᱥᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=":10">{{Cite news|last=Edwards|first=Elaine|last2=Flaherty|first2=Rachel|date=8 March 2017|url=http://www.irishtimes.com/news/social-affairs/thousands-march-against-eighth-amendment-in-dublin-1.3002243|title=Thousands march against Eighth Amendment in Dublin|newspaper=The Irish Times}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ===
[[ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]] ᱨᱮ, ᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ '''ᱚᱣᱨᱚᱛ ᱢᱟᱨᱪ''' ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱚᱨᱟᱪᱤ ᱨᱮ 'ᱦᱚᱢ ᱚᱣᱨᱚᱛᱮᱸ' (Hum Aurtein) ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
=== ᱥᱯᱮᱱ ===
᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱥᱯᱮᱱ ᱨᱮ ᱒᱔ ᱜᱷᱚᱱᱴᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱷᱚᱨᱢᱚᱜᱷᱚᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱞᱳᱜᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ "ᱡᱩᱫᱤ ᱟᱞᱮ ᱞᱮ ᱛᱤᱸᱜᱩᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱛᱤᱸᱜᱩᱱᱟ" (If we stop, the world stops) ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
=== ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ===
ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ "ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱦᱟᱸ" (A Day Without a Woman) ᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱟᱨᱟᱜ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱠᱛᱟ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name=":23">{{Cite news|last=Ashley Killough|first=Eric Bradner|date=8 March 2017|url=http://www.cnn.com/2017/03/08/politics/day-without-a-woman-capitol-hill/|title=Female lawmakers support 'Day Without Women'|newspaper=CNN}}</ref>
=== ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ===
᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱫᱷᱚᱨᱢᱚᱜᱷᱚᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ 'Women's Strike Assembly' ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ (References) ==
{{Reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ (External links) ==
{{Commons category|International Women's Strike}}
* [https://www.womenstrikeus.org/ Official website Women's Strike US] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190217055850/https://www.womenstrikeus.org/ |date=2019-02-17 }}
* [http://globalwomenstrike.net/ Global Women's Strike]
[[Category:Feminism]]
[[Category:Women's rights]]
[[Category:Strikes]]
pnx13ldmp3exht2xjf14y11hc6lf9tt
ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ
0
35305
190956
189876
2026-04-22T08:43:55Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190956
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ}}
{{Infobox person
| honorific_prefix = ᱵᱤᱫᱩᱥᱤ
| name = ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ
| native_name = उभय भारती
| native_name_lang = sa
| birth_place = ᱵᱷᱟᱴᱯᱩᱨᱟ ᱟᱹᱛᱩ, [[ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ]]
| alma_mater = [[ᱯᱨᱟᱪᱤᱱ ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]
| era = ᱘ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱚᱛᱟᱵᱽᱫᱤ CE
| known_for = * ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱟᱨ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱛᱤᱠᱤᱱᱟᱜ ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱡᱩᱠᱛᱤ (debate) ᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (Umpire) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ᱾
* ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟᱭ᱾
| spouse = [[ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ]]
}}
'''ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ''' ᱫᱚ ᱘ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱚᱛᱟᱵᱽᱫᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ ᱟᱨ ᱧᱮᱱᱮᱞᱤᱭᱟᱹ (philosopher) ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{Cite book |last=Denton |first=Lynn Teskey |url=[suspicious link removed] |title=Female Ascetics in Hinduism |date=2012-02-01 |publisher=State University of New York Press |doi=10.2307/jj.18253062 |isbn=978-0-7914-8462-3 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Conference |first=International Society for Metaphysics International |url=https://books.google.com/books?id=FJoUHNb93w8C&q=ubhay+bharti |title=Person and Nature |date=1988 |publisher=CRVP |isbn=978-0-8191-7025-5 |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱢᱤᱢᱟᱝᱥᱟ]] ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ [[ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱮᱨᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱟᱨ [[ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ]] ᱛᱤᱠᱤᱱᱟᱜ ᱧᱮᱱᱮᱞ (philosophical) ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ᱾<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2024-09-25 |title=Ubhaya Bharati: Significance and symbolism |url=https://www.wisdomlib.org/concept/ubhaya-bharati |access-date=2024-11-08 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2019-01-25 |title=शास्त्रार्थ में शंकराचार्य को मंडन मिश्र की पत्नी भारती ने किया था पराजित, जानिए कौन थीं ये |url=https://www.jansatta.com/religion/shankaracharya-had-defeated-by-wife-of-mandan-mishra-bharti-in-scholarship-know-who-was-she/891911/ |access-date=2024-11-08 |website=Jansatta |language=hi}}</ref>
== ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ 'ᱵᱷᱟᱴᱯᱩᱨᱟ' ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ [[ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱞ ᱵᱟᱵᱽᱬᱮ]] ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ 'ᱡᱽᱭᱳᱛᱤᱥᱟᱪᱟᱨᱭᱚ' (Jyotishacharya) ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱜᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱯᱟᱹᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name=":1">{{Cite web |date=2024-07-10 |title=विद्वान पति को हारता देख पत्नी ने शंकराचार्य को किया था पराजित, 21 दिन होते रहे सवाल-जवाब, ऐसे बनीं भारती से विदुषी भारती |url=https://hindi.news18.com/news/knowledge/mandan-mishra-wife-ubhaya-bharati-role-in-debate-amidst-adi-shankaracharya-8477131.html#goog_rewarded |access-date=2024-11-08 |website=News18 हिंदी |language=hi |archive-date=2024-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240711043625/https://hindi.news18.com/news/knowledge/mandan-mishra-wife-ubhaya-bharati-role-in-debate-amidst-adi-shankaracharya-8477131.html#goog_rewarded |url-status=dead }}</ref> ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚ [[ᱥᱚᱨᱚᱥᱣᱚᱛᱤ|ᱫᱮᱵᱤ ᱥᱚᱨᱚᱥᱣᱚᱛᱤ]] ᱭᱟᱜ ᱚᱵᱚᱛᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣᱟ᱾<ref>{{Cite book |last=Bhattacharya |first=Vivek Ranjan |url=https://books.google.com/books?id=dKnXAAAAMAAJ |title=Famous Indian Sages, Their Immortal Messages |date=1982 |publisher=Sagar Publications |pages=115 |language=en}}</ref> 'ᱥᱚᱝᱠᱚᱨ ᱫᱤᱜᱽᱵᱤᱡᱚᱭ' (Śaṅkaradigvijaya) ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱡᱮ, ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱵᱚᱭᱫᱤᱠ ᱢᱩᱱᱤ [[ᱫᱩᱨᱵᱟᱥᱟ]] ᱫᱚ 'ᱵᱮᱫᱽ ᱢᱚᱱᱛᱨᱚ' ᱠᱚ ᱡᱚᱯ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱚᱲ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱞᱟᱝ ᱠᱟᱹᱡ ᱞᱟᱹᱴᱷᱮ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱧᱮᱞᱛᱮ ᱫᱮᱵᱤ ᱥᱚᱨᱚᱥᱣᱚᱛᱤ ᱫᱚᱭ ᱞᱟᱸᱫᱟ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱫᱩᱨᱵᱟᱥᱟ ᱢᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱨᱟᱹᱜᱤ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱮᱵᱤ ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱨᱩᱯ ᱛᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱹᱯ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮᱭᱟ᱾<ref>{{Cite book |last=Mādhava |url=https://books.google.com/books?id=RIUIAAAAQAAJ&q=%E0%A4%89%E0%A4%AD%E0%A4%AF+%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%Acontent%E0%A5%80+%E0%A4%94%E0%A4%B0+%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE+%E0%A4%8B%E0%A4%B7%E0%A4%BF |title=Śaṅkaradigvijaya: prasiddha Mādhavī Śaṅkara digvijaya |date=1865 |publisher=Muṃśī Navalakiśora |language=hi}}</ref>
== ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱤᱭᱚᱱ ==
ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱩᱢᱟᱨᱤᱞ ᱵᱷᱚᱴᱴᱚ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ 'ᱵᱷᱚᱜᱤᱱᱤ' (ᱢᱤᱥᱮᱨᱟ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱦᱚᱢᱚᱱ ᱠᱩᱲᱤ) ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱩᱢᱟᱨᱤᱞ ᱵᱷᱚᱴᱴᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱢᱟᱝᱥᱟ ᱥᱟᱥᱛᱨᱚ ᱥᱮᱬᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ 'ᱵᱷᱟᱴᱯᱩᱨᱟ' ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱮᱭ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱵᱷᱟᱴᱯᱩᱨᱟ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱩᱢᱟᱨᱤᱞ ᱵᱷᱚᱴᱴᱚ ᱰᱤᱦ]] ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ-ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱠᱩᱢᱟᱨᱤᱞ ᱵᱷᱚᱴᱴᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱠᱩᱢᱟᱨᱤᱞ ᱵᱷᱚᱴᱴᱚ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱪᱮᱞᱟ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱤᱡ ᱵᱷᱚᱜᱤᱱᱤ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱭᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱵᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱚᱦᱚᱨᱥᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱢᱚᱦᱤᱥᱤ]] ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=9I9GkOT3FsoC |title=Calcutta Geographical Review |date=1997 |publisher=Geographical Society of India. |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=HV-Q6NqpFykC |title=Bhāratī-Maṇḍana Smr̥ti Mahāsamr̄oha, Mahishī, Saharshā (Bihāra): smārikā, 25 Mārca, 1970 ī |date=1970 |language=hi}}</ref>
== ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱟᱨ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱣᱟᱜ ᱥᱟᱥᱛᱨᱟᱨᱛᱷᱚ ==
ᱠᱩᱢᱟᱨᱤᱞ ᱵᱷᱚᱴᱴᱚ ᱫᱚ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱣᱟᱜ ᱰᱮᱨᱟ ᱛᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱠᱟᱛᱮ [[ᱚᱫᱽᱵᱮᱭᱛᱚ ᱵᱮᱫᱟᱱᱛᱚ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹᱛ ᱮ ᱥᱟᱵᱽᱭᱚᱥᱛᱚ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱫᱚ ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱦᱤᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱛᱮᱭ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱟᱨ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱠᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱫᱷᱟᱢ]] ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ-ᱟ᱾ ᱚᱸᱰᱮ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱫᱚ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱥᱟᱥᱛᱨᱟᱨᱛᱷᱚ (ᱛᱚᱨᱠᱚ-ᱡᱩᱠᱛᱤ) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱱᱮᱣᱛᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ᱾<ref name=":0" /> ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱮᱵᱮᱱ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱫᱚ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱜᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ (Umpire) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱫᱚ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾
== ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱟᱨ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱣᱟᱜ ᱥᱟᱥᱛᱨᱟᱨᱛᱷᱚ ==
ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱧᱮᱞᱛᱮ, ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ ᱮᱨᱟ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱞᱟᱹᱞᱤᱥ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ (challenged)᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱟᱨ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱟᱥᱛᱨᱟᱨᱛᱷᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱨᱮ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚ 'ᱠᱟᱢᱥᱟᱥᱛᱨᱚ' ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱠᱚᱭ ᱠᱩᱞᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱱᱭᱟᱥᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱷᱩᱨ ᱵᱽᱨᱚᱦᱢᱚᱪᱟᱨᱭᱚ ᱭ ᱯᱟᱞᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱢᱥᱟᱥᱛᱨᱚ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ 'ᱵᱤᱫᱩᱥᱤ' ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮᱠᱚ ᱢᱟᱹᱱ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾<ref name=":1" />
ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱫᱚ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱴᱷᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱚᱠᱛᱚᱭ ᱠᱚᱭ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱢᱥᱟᱥᱛᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮᱭᱟᱱ ᱮ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ-ᱟ ᱟᱨ ᱫᱚᱲᱦᱟ ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱱᱮᱣᱛᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ-ᱟ᱾ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚ ᱨᱮᱵᱮᱱ ᱮᱱᱟᱭ᱾
ᱢᱮᱱᱟᱠᱚ ᱡᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱳᱜᱽ ᱫᱟᱲᱮ ᱛᱮ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱟᱜ ᱟᱛᱢᱟ ᱫᱚ ᱚᱢᱚᱨᱩᱠᱟ ᱨᱟᱡᱟ ᱣᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱽ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱢᱥᱟᱥᱛᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱭᱫᱟ ᱠᱚᱭ ᱥᱮᱬᱟ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱥᱮᱬᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚᱲᱦᱟ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱱᱮᱣᱛᱟ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱫᱚ ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱣᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱭ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨ ᱵᱟᱭ ᱛᱚᱨᱠᱚ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾<ref name=":2">{{Cite book |last=Conference |first=International Society for Metaphysics International |url=https://books.google.com/books?id=FJoUHNb93w8C&q=Ubhay+Bharati |title=Person and Nature |date=1988 |publisher=CRVP |isbn=978-0-8191-7025-5 |language=en}}</ref>
ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱚᱸᱰᱮᱛ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱵᱷᱚᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚᱭ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ '[[ᱵᱽᱨᱚᱦᱢᱚᱞᱳᱠ]]' ᱛᱮᱭ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ᱾ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱫᱚ ᱟᱫᱤ ᱥᱚᱝᱠᱚᱨᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱞᱟᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱟᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ [[ᱥᱩᱨᱮᱥᱣᱚᱨ]] ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ (Southern India) ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱰᱚᱱ ᱢᱤᱥᱨᱚ ᱫᱚ ᱥᱩᱨᱮᱥᱣᱚᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱮᱭᱟ᱾<ref name=":2" />
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
[[Category:ᱢᱤᱛᱷᱤᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ ᱟᱨ ᱵᱮᱫᱽ ᱥᱮᱪᱮᱫ]]
[[Category:ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱜᱩᱨᱩ]]
[[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱦᱚᱠᱤᱫᱟᱹᱨ (Feminism)]]
[[Category:᱘ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱚᱛᱟᱵᱽᱫᱤ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱧᱮᱱᱮᱞᱤᱭᱟᱹ]]
[[Category:ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]]
te25e8oysczg51rb7s56e9umpe11oal
ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ
0
35470
190959
190340
2026-04-22T09:07:49Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190959
wikitext
text/x-wiki
'''ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭᱟᱜ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱹᱨᱤ ᱟᱹᱥᱩᱞᱚᱜ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱞᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ==
''ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ'' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ: ''ᱪᱤᱛᱨᱚ'' ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱨ ''ᱠᱚᱛᱷᱟ'' ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ ᱫᱚᱭ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱱᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤᱭ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ, ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱮᱫᱟᱭᱟᱜ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱣᱨᱟ, ᱵᱷᱤᱞ, ᱜᱚᱸᱰ ᱟᱨ ᱣᱟᱨᱞᱤ ᱭᱟᱜ ᱠᱟᱸᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] ᱨᱤᱱ ᱴᱷᱟᱠᱚᱨ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱨᱮ ᱞᱟᱜᱟᱣᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱟᱭ ᱟᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱨᱩᱯ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱟᱨ [[ᱟᱸᱫᱷᱨᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱟᱨ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱞᱟᱹᱞᱟᱹᱭᱤᱡ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱢᱤᱫ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ [[ᱯᱩᱛᱷᱤ]] ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱛᱩᱢᱵᱟᱹ ᱨᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱬ ᱟᱨ [[ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]] ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱵᱷᱚᱨᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱽᱨᱟᱣᱱᱤᱥ ᱴᱳᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱨᱩᱯ ᱠᱚ ᱟᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱨᱟᱡᱟ, ᱪᱷᱚᱛᱨᱚᱯᱚᱛᱤ ᱥᱤᱵᱟᱡᱤ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱽ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱭ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱢᱞᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱱᱟᱯᱟᱭᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱽ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚᱭ ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱪᱚᱨᱚᱠ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.gottesbild.com/blog/?p=1315|title=Chitrakathi Paintings.|access-date=2016-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427030354/http://www.gottesbild.com/blog/?p=1315|archive-date=2016-04-27|url-status=dead}}</ref>
[[File:Chitrakathi-Painting-Indira Sheshadri-002.jpg|thumb|alt=ᱤᱱᱫᱤᱨᱟ ᱥᱮᱥᱟᱫᱽᱨᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ|ᱤᱱᱫᱤᱨᱟ ᱥᱮᱥᱟᱫᱽᱨᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]]
== ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ==
"ᱪᱤᱛᱨᱚ" ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱟᱨ "ᱠᱚᱛᱷᱟ" ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤᱭ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱛᱮ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ "ᱢᱚᱴᱟᱢᱩᱴᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱩᱢᱩᱞ ᱯᱩᱛᱩᱞ, ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱛᱚᱞ ᱠᱟᱴ ᱯᱩᱛᱩᱞ ᱟᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱾ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱟᱜ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱜᱮ, ᱱᱤᱛᱚᱜ, 'ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="auto">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/Reviving-a-dying-art-form-with-visuals-of-another/articleshow/16361065.cms|title=Reviving a dying art form with visuals of another | Chennai News - Times of India|website=The Times of India|accessdate=Nov 24, 2020}}</ref>
ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱠᱚ "ᱯᱩᱛᱷᱤ" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱕᱐ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱬ ᱟᱨ ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱝ ᱛᱚᱞ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱔૦ ᱠᱷᱚᱱ ᱕૦ ᱯᱩᱛᱷᱤᱭ ᱫᱚᱦᱚᱭᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱛᱮ ᱑۵ ᱠᱷᱚᱱ ᱒૦ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱫᱚ ᱓᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱨᱮ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱫᱚ ᱕᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱖᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱟᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱫᱤ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱵᱟᱝ ᱦᱟᱛᱟᱣᱜᱼᱟ ᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱞᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱞ ᱟᱨ ᱚᱫᱷᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱠᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.konkanonline.com/art/chitrakathi.html|title=Chitrakathi|3=Art|website=www.konkanonline.com|accessdate=Nov 24, 2020|archive-date=July 10, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200710120409/http://www.konkanonline.com/art/chitrakathi.html|url-status=dead}}</ref>
== ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ ==
ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱪᱤᱛᱨᱚᱠᱚᱛᱷᱤ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱚᱭᱚᱥᱨᱤ ᱯᱟᱴᱚᱱᱠᱚᱨ, ᱚᱞᱠᱟ ᱵᱷᱟᱱᱰᱤᱣᱟᱲ, ᱤᱱᱫᱤᱨᱟ ᱥᱮᱥᱟᱫᱽᱨᱤ, ᱢᱤᱱᱟᱠᱥᱤ ᱢᱚᱫᱚᱱ, ᱨᱟᱡᱚᱥᱨᱤ ᱢᱟᱱᱤᱠᱚᱱᱰᱚᱱ, ᱵᱷᱤ ᱥᱚᱱᱢᱩᱜᱷᱚᱯᱨᱤᱭᱟ, ᱥᱳᱵᱷᱟ ᱨᱟᱡᱚᱜᱳᱯᱟᱞᱚᱱ, ᱮᱥ ᱥᱩᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱵᱚᱭᱥᱱᱚᱵᱤ ᱥᱨᱤᱠᱟᱱᱛᱷ ᱾<ref name="auto"/><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/archive/|title=Archive News|website=The Hindu|accessdate=Nov 24, 2020}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱹᱨᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱠᱟᱹᱨᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱠᱟᱹᱨᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱩᱛᱩᱞ ᱮᱱᱮᱡ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱹᱨᱤ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]]
e48eevhjde0i3mxtgbfsgcoropo6p69
ᱫᱤᱥᱟ ᱵᱤᱥᱣᱟᱥ
0
35491
190961
190390
2026-04-22T10:00:54Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190961
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱐᱐᱔)}}
{{Infobox cricketer
| name = ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱤᱥᱣᱟᱥ
| birth_date = {{birth date and age|df=y|2004|04|03}}
| birth_place = [[ᱢᱟᱜᱩᱨᱟ, ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ|ᱢᱟᱜᱩᱨᱟ]], [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]]
| female = true
| country = ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ
| batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ
| bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱩᱥᱟᱹᱨᱟ
| role = ᱚᱞᱞᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱚᱨ
| columns = ᱓
| column1 = [[:en:First-class cricket|ᱮᱯᱷ.ᱥᱤ.]]
| matches1 = ᱒
| runs1 = ᱓᱐
| bat avg1 = ᱑᱕.᱐᱐
| 100s/50s1 = ᱐/᱐
| top score1 = ᱒᱖
| deliveries1 = ᱑᱕᱐
| wickets1 = ᱐
| bowl avg1 = –
| fivefor1 = –
| tenfor1 = –
| best bowling1 = –
| catches/stumpings1 = ᱒/–
| column2 = [[:en:List A cricket|ᱮᱞ.ᱮ.]]
| matches2 = ᱙
| runs2 = ᱒᱗
| bat avg2 = ᱓.᱘᱓
| 100s/50s2 = ᱐/᱐
| top score2 = ᱑᱒
| deliveries2 = ᱓᱐᱖
| wickets2 = ᱑᱐
| bowl avg2 = ᱒᱑.᱗᱐
| fivefor2 = ᱐
| tenfor2 = ᱐
| best bowling2 = ᱔/᱒᱘
| catches/stumpings2 = ᱓/–
| column3 = [[:en:Twenty20|ᱴᱤ᱒᱐]]
| matches3 = ᱑᱓
| runs3 = ᱕᱒
| bat avg3 = ᱖.᱕᱐
| 100s/50s3 = ᱐/᱐
| top score3 = ᱑᱙[[ᱱᱳᱴ ᱟᱣᱩᱴ|*]]
| deliveries3 = ᱑᱖᱘
| wickets3 = ᱙
| bowl avg3 = ᱑᱖.᱔᱔
| fivefor3 = ᱐
| tenfor3 = ᱐
| best bowling3 = ᱓/᱑᱖
| catches/stumpings3 = ᱒/–
| club1 = ᱪᱤᱛᱛᱟᱜᱚᱝ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ
| year1 = ᱒᱐᱑᱗–᱑᱘
| club2 = ᱵᱟᱨᱤᱥᱟᱞ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ
| year2 = ᱒᱐᱒᱒
| club3 = ᱯᱟᱫᱽᱢᱟ
| year3 = ᱒᱐᱒᱓
| date = ᱑᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱔
| source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/disha-biswas-1257690 Cricinfo
| medaltemplates = {{MedalSport|Women's [[Cricket]]}}
{{MedalCountry|{{BAN}}}}
{{MedalCompetition|[[Asian Games]]}}
{{MedalBronze|[[2022 Asian Games|2022 Hangzhou]]|[[Cricket at the 2022 Asian Games – Women's tournament|Team]]}}
}}
'''ᱫᱤᱥᱟ ᱵᱤᱥᱣᱟᱥ''' (ᱵᱟᱝᱞᱟ: দিশা বিশ্বাস; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱓ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱐᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/player/1257690.html |title=Disha Biswas |work=ESPNcricinfo |access-date=17 March 2024}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱸᱫᱷᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Bangladesh win bronze beating Pakistan |url=https://businesspostbd.com/sports/bangladesh-win-bronze-beating-pakistan |access-date=2023-10-07 |work=Business Post |language=en |publication-place=Dhaka |archive-date=2023-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231029155011/https://businesspostbd.com/sports/bangladesh-win-bronze-beating-pakistan |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱒᱐᱒᱓ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱴᱤ᱒᱐ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱠᱮᱯᱴᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/u19-worldcup-2023/28405-bangladesh-u19-announces-squad-for-the-icc-u19-womens-t20-world-cup.html |title=Bangladesh U19 Announces squad for the ICC U19 Women's T20 World Cup |work=Female Cricket |access-date=17 March 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/which-u19-stars-are-heading-to-the-womens-t20-world-cup-and-how-have-they-played |title=Which U19 stars are heading to the Women's T20 World Cup and how have they played? |work=International Cricket Council |access-date=17 March 2024}}</ref>
==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱵᱤᱥᱣᱟᱥ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱟᱱᱰᱟᱨ-᱑᱙ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱴᱤ᱒᱐ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱟᱯ ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱮᱯᱴᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Bangladesh name squad for U19 Women's T20 World Cup |url=https://www.icc-cricket.com/news/2998251 |access-date=2023-10-24 |work=International Cricket Council |language=en}}</ref> ᱒᱐᱒᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱓ ᱟᱭᱤ ᱥᱤ ᱥᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱴᱤ᱒᱐ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤ᱒᱐ ᱥᱠᱚᱣᱟᱰ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/four-under-19-players-in-bangladesh-senior-womens-t20-world-cup-squad-1355141 |title=Bangladesh pick four Under-19 players in senior Women's T20 World Cup squad |work=ESPNcricinfo |date=22 January 2023 |accessdate=21 March 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://icc-cricket.com/news/3031018 |title=Bangladesh call up U19 stars for Women's T20 World Cup squad |website=International Cricket Council |date=22 January 2023 |access-date=21 March 2024}}</ref> ᱒᱐᱒᱓ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱥᱨᱤ ᱞᱟᱝᱠᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱱᱚᱢ ᱟᱨ ᱴᱤ᱒᱐ᱟᱭᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱚᱞ ᱟᱯ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://www.tigercricket.com.bd/detail/bangladesh-women-s-team-tour-of-sri-lanka-2023 |title=Bangladesh Women's Team Tour of Sri Lanka 2023 |work=Bangladesh Cricket Board |date=18 April 2023 |access-date=18 April 2023}}</ref> ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱠᱳᱣᱟᱰ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ WODI ᱥᱮ WT20I ᱵᱟᱭ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.tigercricket.com.bd/detail/bangladesh-women-s-squad-for-odi-series-against-india |title=Bangladesh Women's squad for ODI series against India |work=Bangladesh Cricket Board |access-date=17 March 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tigercricket.com.bd/detail/the-bangladesh-cricket-board-bcb-announces-the-women-s-t20i-squad-for-the-three-match-series-against-india |title=The Bangladesh Cricket Board (BCB) announces the women's T20i squad for the three-match series against India |work=Bangladesh Cricket Board |access-date=17 March 2024}}</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ<ref>{{cite web |title=Young Sumaiya and Nishita named in Bangladesh's ODI squad against Pakistan |url=https://www.espncricinfo.com/story/young-sumaiya-and-nishita-named-in-bangladeshs-odi-squad-against-pakistan-1406184 |access-date=30 October 2023 |work=ESPNcricinfo }}</ref> ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<ref>{{cite web |title=Lata Mondal returns to Bangladesh squad for South Africa tour after missing Pakistan series |url=https://www.espncricinfo.com/story/allrounder-lata-mondal-returns-to-bangladesh-squad-for-sa-tour-after-missing-pakistan-series-1408791 |access-date=14 November 2023 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾
᱒᱐᱒᱔ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱔ ᱟᱭᱤ.ᱥᱤ.ᱥᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱴᱤ᱒᱐ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱠᱟᱯ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/bangladesh-unveil-spin-heavy-line-up-for-women-s-t20-world-cup-2024 |title=Bangladesh unveil spin-heavy line-up for Women’s T20 World Cup 2024 |work=International Cricket Council |access-date=18 September 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tigercricket.com.bd/detail/bangladesh-squad-for-icc-women-s-t20-world-cup-2024 |title=Bangladesh Squad for ICC Women's T20 World Cup 2024 |work=Bangladesh Cricket Board |date=18 September 2024 |access-date=3 October 2024}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{cricinfo|id=1257690}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:ᱵᱤᱥᱣᱟᱥ, ᱫᱤᱥᱟ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱟᱜᱩᱨᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱷᱩᱞᱱᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥᱤ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱨᱤᱱ ᱵᱨᱳᱸᱡᱽ ᱢᱮᱰᱟᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱸᱫᱷᱟ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱧᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱢᱮᱰᱟᱞ ᱧᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
38d3zfcc3ok63t6rkajjad1a44v1j9a
ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ
0
35544
190914
190597
2026-04-22T01:58:37Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190914
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ}}
{{Infobox website
| name = ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ
| logo = WiktionaryEn.svg
| logo_alt = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ
| logo_caption = ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ
| logo_size = 125px
| screenshot = English Wiktionary 2024.png
| caption = ᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱥᱟᱦᱴᱟ
| collapsible = yes
| url = {{URL|wiktionary.org}}
| commercial = ᱵᱟᱝ
| type = [[Dictionary|ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]]
| language = [[Multilingual|ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ]] ({{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ)<ref name="Wikimedia-2" />
| registration = ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱤᱪᱷᱟᱹ
| owner = [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱱᱰᱮᱥᱚᱱ]]
| author = {{ubl|[[Jimmy Wales|ᱡᱤᱢᱤ ᱣᱮᱞᱥ]]|[[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱜᱟᱶᱛᱟ}}
| launch_date = {{Start date and age|2002|12|12}}
| current_status = ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ
}}
'''ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ''' (Wiktionary) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ, [[World Wide Web|ᱣᱮᱵᱽ]]-ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱟᱨ [[Constructed language|ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[free content|ᱨᱟᱲᱟ ᱦᱮᱛᱮᱛ]] ᱟᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ [[Dictionary|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱛᱮᱭᱟᱨ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ [[word|ᱟᱹᱲᱟᱹ]], [[phrase|ᱟᱹᱭᱟᱹᱛ]], [[proverb|ᱢᱮᱱᱠᱟᱛᱷᱟ]], [[linguistic reconstruction|ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ) ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱨᱮ [[definition|ᱢᱮᱱᱮᱛ]], ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[image|ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]], [[pronunciation|ᱨᱚᱲ ᱦᱚᱨᱟ]], [[etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]], [[inflection|ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ]], ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱱ, [[quotation|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ]], ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ [[translation|ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱳᱞᱮᱱᱴᱤᱭᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ [[collaborative editing|ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]] ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wikt:Wiktionary|ᱧᱩᱛᱩᱢ]] ᱫᱚ ''[[wikt:wiki|ᱣᱤᱠᱤ]]'' (wiki) ᱟᱨ ''[[wikt:dictionary|ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ]]'' (dictionary) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚᱛᱮ ᱟᱨ [[Basic English|ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ [[Wikipedia|ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ]] ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱦᱚᱸ [[Wikimedia Foundation|ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱯᱷᱟᱶᱰᱮᱥᱚᱱ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭᱟᱱ" (Wiktionarians) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[wiki software|ᱣᱤᱠᱤ ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ]], [[MediaWiki|ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ]], ᱡᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾
ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱛᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ [[Thesaurus|ᱛᱷᱮᱥᱟᱨᱚᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾
ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾
== ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱟᱨ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ==
ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱦᱮᱫ-ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ [[Larry Sanger|ᱞᱮᱨᱤ ᱥᱮᱱᱡᱟᱨ]] ᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱰᱮᱱᱤᱭᱮᱞ ᱮᱞᱥᱴᱚᱱ ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱥᱛᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱛᱮ ᱟᱹᱜᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Wikipedia mailing list archive discussion announcing the opening of the Wiktionary project |date=December 12, 2002 |url=http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2002-December/008311.html |access-date=May 3, 2011}}</ref> ᱒᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ, [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Polish language|ᱯᱳᱞᱤᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱝ-ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑ ᱢᱮ ᱒᱐᱐᱔ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱳᱢᱮᱱ (wiktionary.wikipedia.org) ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱰᱳᱢᱮᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱮᱱᱟ ᱾{{efn|ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ URL ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ {{URL|http://www.wiktionary.org/}}}} ᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱓ ᱠᱳᱴᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱥᱟᱛᱟᱢ (ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.wiktionary.org/|title=Wiktionary|website=www.wiktionary.org|access-date=October 28, 2021}}</ref> ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱗᱕ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ (᱔᱗ ᱞᱟᱠᱷ) ᱟᱨ [[Malagasy language|ᱢᱟᱞᱟᱜᱟᱥᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ (᱓᱕ ᱞᱟᱠᱷ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱑ ᱞᱟᱠᱷ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
[[File:Wiktionary growth.png|thumb|left|250px|ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bot) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ ᱨᱮ "growth spurts" (ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱦᱟᱨᱟ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ (᱒᱐᱐᱙ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ)]]
ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱚᱫᱚ [[Internet bot|ᱵᱳᱴ]] (bots) ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱥᱮ (ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱫᱷᱟᱣ) ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱭ-ᱥᱟᱭ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱟᱡ ᱛᱮ (automatically) ᱟᱹᱜᱩᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱳᱴ ᱜᱮ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱑,᱖᱓,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|1=ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Special%3AListUsers&username=&group=bot&limit=60 ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ] ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱵᱳᱴ ᱥᱴᱮᱴᱟᱥ" (bot status) ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾}}<ref>[http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheDaveBot&dbname=enwiktionary_p TheDaveBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=TheCheatBot&dbname=enwiktionary_p TheCheatBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=Websterbot&dbname=enwiktionary_p Websterbot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=PastBot&dbname=enwiktionary_p PastBot], [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=NanshuBot&dbname=enwiktionary_p NanshuBot]</ref>
ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱳᱴ, "[[wikt:User:ThirdPersBot|ThirdPersBot]]", ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱛᱮᱥᱟᱨ-ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ (third-person) [[Grammatical conjugation|ᱠᱟᱱᱡᱩᱜᱮᱥᱚᱱ]] ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱹᱭᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ; ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ "[[wikt:smoulders|smoulders]]" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ "[[wikt:smoulder|smoulder]]" ᱨᱮᱱᱟᱜ "third-person singular simple present form" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱙,᱙᱖,᱔᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱔,᱗᱘,᱐᱖᱘ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ "form of" (ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ, ''[[Webster's Dictionary#Webster's Third New International Dictionary (1961)|Merriam-Webster's Third New International Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱔,᱗᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ; ''[[Oxford English Dictionary]]'' ᱨᱮ ᱖,᱑᱕,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱮᱰᱣᱟᱨᱰ (headwords) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱫᱚ [[Middle English|ᱛᱟᱞᱟ ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱓᱔,᱒᱓᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱞᱳᱥ (gloss) ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱛᱮ [[wikt:Wiktionary:Statistics#Detail|ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ]] (statistics) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱳᱴ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱵᱷᱚᱨᱥᱟᱭᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ [[French language|ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ]] ᱟᱨ [[Vietnamese language|ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱫᱚ 'ᱯᱷᱨᱤ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ' (FVDP) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱ (imported) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱜᱮ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱦᱚᱸ [[Han unification|Unihan]] ᱰᱮᱴᱟᱵᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ [[CJK characters|ᱥᱤ.ᱡᱮ.ᱠᱮ. ᱪᱤᱠᱤ]] ᱠᱚᱭ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱵᱳᱴ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱲᱟ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ (ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''[[Dictionnaire de l'Académie française]]'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ) ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱠᱚᱯᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ [[Russian language|ᱨᱩᱥᱤ]] ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮ "[[:ru:wikt:Участник:LXbot|LXbot]]" ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ [[German language|ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ]] ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱘᱐,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (boilerplate) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=LXbot&dbname=ruwiktionary_p|title=LXbot}}</ref>
᱒᱐᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱗,᱙᱑,᱘᱗᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ [[Gloss (annotation)|ᱜᱞᱳᱥ]] ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱜᱮ ᱑᱒,᱖᱙,᱙᱓᱘ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱜᱩᱴ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱙᱙,᱒᱘,᱐᱕᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Wiktionary:Statistics&oldid=66261764|title=Wiktionary:Statistics|date=March 29, 2022}}</ref>
=== ᱞᱳᱜᱳ ===
ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ, ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱨᱮᱫᱚ "Wiktionary" ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱢᱤᱫ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[MediaWiki]] ᱰᱮᱵᱽᱞᱚᱯᱟᱨ ᱵᱽᱨᱩᱠ ᱵᱷᱤᱵᱽᱵᱚᱨ (Brooke Vibber) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>"[[wikt:Wiktionary talk:Wiktionary Logo|Wiktionary talk:Wiktionary Logo]]", English Wiktionary, Wikimedia Foundation.</ref> ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ (textual) ᱞᱳᱜᱳ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱢᱮᱴᱟ-ᱣᱤᱠᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱱ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo|"[[m:Wiktionary/logo|Wiktionary/logo]]", Meta-Wiki, [[Wikimedia Foundation]].}} ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱫᱚ "[[wikt:User:Smurrayinchester|Smurrayinchester]]" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱟᱭᱤᱞᱥ (tiles) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱓x᱓ ᱜᱽᱨᱤᱰ (grid) ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱴᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱤᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱷᱚᱨ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱟᱥᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱮᱨ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱜᱮᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|name=Wiktionary logo}}
ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱷᱟᱣ "AAEngelman" ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱡᱷᱤᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱜᱳ ᱥᱟᱶ ᱵᱷᱳᱴ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱛᱷᱩᱠᱟᱹᱢ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>"[[m:Wiktionary/logo/refresh/voting|Wiktionary/logo/refresh/voting]]", Meta-Wiki, Wikimedia Foundation.</ref> ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱚᱨᱮ, ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱱᱟᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱕᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ "Smurrayinchester" ᱟᱜ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ (localized) ᱵᱷᱟᱨᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{efn|[[mailarchive:translators-l/2012-December/002193.html|[Translators-l] 56 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱞᱳᱠᱟᱞᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ]]}} ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱳᱜᱳ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>[[phab:T139255]]</ref> ᱔ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱖ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱑᱓᱕ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑% ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱓᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ (᱓᱖%) ᱫᱚ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱞᱳᱜᱳ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱨ ᱯᱮᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤ (᱓%) ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮᱱᱟᱜ "AAEngelman" ᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[[m:Wiktionary/logo#Logo use statistics]].</ref>
== ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ (Multi-lingual) ==
{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱛᱮ, ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|languages|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|active|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱪᱟᱹᱞᱩ (active) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ {{NUMBEROF|closed|wiktionary}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Wikimedia-2">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Sitematrix|API:Sitematrix]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/meta.tab|Data:Wikipedia statistics/meta.tab]]</ref> ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚᱨᱮ {{NUMBEROF|articles|totalclosed.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Wikimedia">[[Wikimedia]]'s [[MediaWiki]] [[:mw:API:Siteinfo|API:Siteinfo]]. Retrieved {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} from [[:c:Data:Wikipedia statistics/data.tab|Data:Wikipedia statistics/data.tab]]</ref> ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱩᱴ {{NUMBEROF|users|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ {{NUMBEROF|activeusers|totalactive.wiktionary|N}} ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="Wikimedia" />
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: right;"
|+ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱞᱟᱦᱟᱱ ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚ<ref name="Wikimedia" />
|-
! scope="col" | {{abbr|ᱮᱞ|number}}
! scope="col" | ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
! scope="col" | ᱣᱤᱠᱤ
! scope="col" | ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱟᱛᱟᱢ
! scope="col" | ᱜᱩᱴ ᱥᱟᱦᱴᱟ
! scope="col" | ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱚ
! scope="col" | ᱪᱟᱪᱞᱟᱣᱤᱭᱟᱹ
! scope="col" | ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ
! scope="col" | ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ
! scope="col" | ᱨᱮᱫ ᱠᱚ
{{for nowiki||<nowiki>
|-
! scope="row" | {{{i}}}
! scope="row" | {{Mw lang|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}}}
| [[:wikt:{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}:|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}]]
| {{NUMBEROF|articles|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}
| {{NUMBEROF|pages|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}
| {{NUMBEROF|edits|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}
| {{NUMBEROF|admins|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}
| {{NUMBEROF|users|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}
| {{NUMBEROF|activeusers|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}
| {{NUMBEROF|files|{{Wikipedia rank by size|{{{i}}}|wiktionary}}.wiktionary|N}}</nowiki>|count=10 }}
|}
ᱜᱩᱴ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱧᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ (Wikimedia Statistics) ᱧᱮᱞ ᱢᱮ: <ref>{{Cite web |title=Wiktionary Statistics |url=http://meta.wikimedia.org/wiki/wiktionary#Statistics |access-date=11 September 2020 |website=[[WP:Meta|Meta.Wikimedia.org]]}}</ref>
== ᱥᱟᱢᱟᱞᱳᱪᱚᱱᱟ (Critical reception) ==
ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱥᱟᱢᱞᱳᱪᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟ-ᱢᱤᱥᱤ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, [[Jill Lepore|ᱡᱤᱞ ᱞᱮᱯᱳᱨ]] ᱫᱚ ''[[The New Yorker]]'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ "Noah's Ark" ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ,{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱫᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Lepore|2006}}}}
<blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱮᱰᱤᱴᱳᱨᱤᱭᱟᱞ ᱥᱴᱟᱯᱷ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ 'ᱟᱢ ᱟᱢᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮ!' (Be your own lexicographer!) ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱯᱟᱞᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱦᱚᱲ (experts) ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ? ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱟᱵᱚ ᱱᱤᱡᱮ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱵᱚᱱ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱩᱱᱨᱮ ᱞᱮᱠᱥᱤᱠᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱯᱩᱭᱥᱟᱹ ᱵᱚᱱ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪᱟ?
ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱫᱚ [[Republican Party (United States)|ᱨᱤᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠᱟᱱ]] ᱥᱮ [[Democratic Party (United States)|ᱰᱮᱢᱳᱠᱨᱮᱴᱤᱠ]] ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ, ᱵᱟᱹᱞᱠᱤ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Maoism|ᱢᱟᱣᱳᱭᱤᱥᱴ]] ᱞᱮᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱯᱤᱨᱟᱭᱤᱴ-ᱪᱟᱵᱟ ᱟᱠᱟᱱ (copyright-expired) ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱚᱛᱷᱚ ᱠᱚᱭ ᱠᱩᱢᱵᱽᱲᱩᱭᱟ ᱾"</blockquote>
[[Keir Graff|ᱠᱤᱭᱟᱨ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]] ᱫᱚ ''[[Booklist]]'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱤᱵᱷᱤᱣ (review) ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱮ ᱠᱚᱢ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ:
<blockquote>"ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱮᱫ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ? ᱱᱤᱥᱪᱚᱭ ᱜᱮ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱟᱨ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱜᱮ ᱯᱨᱚᱢᱟᱬᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱛᱮᱦᱮᱧᱟᱜ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱟᱨ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱵᱷᱟᱵᱽ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱧᱟᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱣᱮᱵᱽ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱟᱱ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱯᱟᱭᱟ ᱾"</blockquote>
ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ''[[The Telegraph (Nashua)|ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱩᱣᱟ ᱴᱮᱞᱤᱜᱽᱨᱟᱯᱷ]]'' ᱨᱮ ᱰᱮᱵᱷᱤᱰ ᱵᱽᱨᱩᱠᱥ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ "wild and woolly" ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>David Brooks, "Online, interactive encyclopedia not just for geeks anymore, because everyone seems to need it now, more than ever!" ''The Nashua Telegraph'' (August 4, 2004)</ref> ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱚᱞᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮᱭᱟ ᱾{{efn|ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱨᱮ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱟᱠᱟᱫᱟ: {{Cite news |last=Adapted from an article by Naomi DeTullio |date=2006 |title=Wikis for Librarians |page=15 |work=NETLS News #142 |url=http://www.netls.org/NewContent/NewsAndPictures/NEWSLETTERS/NEWS2006/142final.pdf |access-date=2026-04-15 |archive-date=2007-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070605203652/http://www.netls.org/NewContent/NewsAndPictures/NEWSLETTERS/NEWS2006/142final.pdf |url-status=dead }} }}
ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ (inflections) ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱚᱱᱚᱲ ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ (᱔,᱗᱔᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱳᱞᱤᱥ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱑᱓᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱮ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱞᱮᱱᱟ) ᱾{{sfn|Kurmas|2010}}
᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱡᱮᱜᱮᱛ ([[Academy|academia]]) ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Harvnb|Sascha|Müller-Spitzer|2016|page=348}}</ref>
== ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ ᱨᱮ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱰᱮᱴᱟ ==
ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮ [[semi-structured data|ᱱᱟᱥᱮ-ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ]] (semi-structured data) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Meyer|Gurevych|2012|p=140}} ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ (lexicographic) ᱰᱮᱴᱟ ᱫᱚ [[Machine-readable data|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱨᱩᱯ]] (machine-readable format) ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[natural language processing|ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] (NLP) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008|p=4|loc=Figure 1}}{{sfn|Meyer|Gurevych|2010|p=40}}{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010|p=1}}
ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱷᱚᱱ [[data mining|ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱟᱭᱱᱤᱝ]] (data mining) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱸᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Auer|2013|p=302|loc=p. 16 in PDF}}
* (᱑) ᱰᱮᱴᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (schemata) ᱨᱮ ᱡᱟᱣ ᱜᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ
* (᱒) ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟ (heterogeneity){{efn|ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ: [[wikt:Wiktionary:Entry layout explained|ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱟᱨ [[wikt:ru:Викисловарь:Правила оформления статей|ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱭᱚᱢ ᱠᱚ ᱛᱩᱞᱟᱹ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ᱾}} ᱟᱨ
* (᱓) ᱢᱤᱫ [[wiki|ᱣᱤᱠᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ-ᱛᱟᱞᱢᱟ (human-centric) ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱾
ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ [[Parsing|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] (parsers) ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ:{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=3|loc=Table 1}}
* DBpedia Wiktionary:<ref>{{Cite web|url=http://dbpedia.org/Wiktionary|title=DBpedia Wiktionary|access-date=2026-04-15|archive-date=2013-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130504235547/http://dbpedia.org/Wiktionary|url-status=dead}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[DBpedia]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱵᱽ-ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱟᱱᱟ; ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, [[Part of speech|ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ]], ᱢᱮᱱᱮᱛ, [[Semantic relationship|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ]] ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱩᱰᱩᱠ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱟᱸᱪᱟ (page schema) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ,{{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|pp=8–9}} [[regular expression|ᱨᱮᱜᱩᱞᱟᱨ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥᱚᱱ]] (regular expressions){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=10}} ᱟᱨ [[finite state transducer|ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱭᱤᱴ ᱥᱴᱮᱴ ᱴᱨᱟᱱᱥᱰᱩᱥᱚᱨ]] (finite state transducer){{sfn|Hellmann|Brekle|Auer|2012|p=11}} ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾
* JWKTL (Java Wiktionary Library):<ref>{{Cite web|url=https://dkpro.github.io/dkpro-jwktl/|title=Welcome|website=DKPro JWKTL}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[Java (programming language)|Java]] ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ API ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱰᱟᱢᱯᱥ (dumps) ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱠᱚᱣᱟ ᱾{{sfn|Zesch|Müller|Gurevych|2008}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ, ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ, ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ JWKTL ᱫᱚ [[Apache License|ᱟᱯᱟᱪᱤ ᱞᱟᱭᱥᱮᱱᱥ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
* wikokit:<ref>{{Cite web|url=https://github.com/componavt/wikokit|title=Wikokit – Machine-readable Wiktionary}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱟᱨ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[parser|ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Krizhanovsky, Transformation|2010}} ᱱᱚᱣᱟ ᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ, ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ, ᱢᱮᱱᱮᱛ, ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ,{{sfn|Smirnov et al.|2012}}{{efn|ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱨᱩᱥᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾{{sfn|Smirnov et al.|2012}}}} ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ{{sfn|Krizhanovsky, Comparison|2010}} ᱟᱨ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱨᱟᱲᱟ ᱥᱚᱛᱟ|ᱨᱟᱲᱟᱼᱥᱚᱛᱟ]] (open-source) ᱥᱚᱯᱷᱴᱣᱮᱭᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
* [[Etymology|ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (Etymological) ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚᱫᱚ 'ᱮᱴᱤᱢᱳᱞᱳᱡᱤᱠᱟᱞ ᱣᱚᱨᱰᱱᱮᱴ' (Etymological WordNet) ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥ (parse) ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://gerard.demelo.org/berkeley/|title=Gerard de Melo's Research at ICSI, Berkeley}}</ref>
ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ [[natural language processing|ᱱᱤᱨᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱨᱳᱥᱮᱥᱤᱝ]] ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱟᱹᱦᱚᱨᱚᱬ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ:
* [[Dutch language|ᱰᱟᱪ]] ᱟᱨ [[Afrikaans|ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟᱱᱥ]] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ [[Rule-based machine translation|ᱱᱤᱭᱚᱢ-ᱴᱮᱦᱟᱫ ᱢᱤᱥᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ]]; ᱱᱚᱣᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[Apertium]] ᱯᱞᱮᱴᱯᱷᱚᱨᱢ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ, ᱰᱟᱪ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱟᱨ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Otte|Tyers|2011}}
* NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ (parser) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[machine-readable dictionary|ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ, [[WordNet]], ᱟᱨ [[VerbNet]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱟᱲᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱷᱟᱹᱭᱟᱹᱛ ᱠᱚᱭ ᱡᱚᱲᱟᱣᱟ ᱾{{sfn|McFate|Forbus|2011}} NULEX ᱯᱟᱨᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱱᱣᱟ (verbs) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ (tense), ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱜᱚᱴᱟᱱ (plural form) ᱟᱨ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱠᱚ [[Web scraping|ᱥᱠᱨᱮᱯ]] (scrape) ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱰᱩᱠᱟ ᱾
* [[Speech recognition|ᱨᱚᱲ ᱩᱨᱩᱢ]] (Speech recognition) ᱟᱨ [[Speech synthesis|ᱨᱚᱲ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ]] (synthesis), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱰᱤᱠᱥᱚᱱᱟᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012}} ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱮᱰᱤᱥᱚᱱ ([[Czech language|ᱪᱮᱠ]], ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱯᱷᱨᱮᱸᱪ, [[Spanish language|ᱥᱯᱮᱱᱤᱥ]], ᱯᱳᱞᱤᱥ, ᱟᱨ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ) ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ-ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱡᱩᱲᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ [[International Phonetic Alphabet|ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱳᱱᱮᱴᱤᱠ ᱟᱞᱯᱷᱟᱵᱮᱴ]] (IPA) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾{{efn|ᱡᱩᱫᱤ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ IPA ᱚᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱛᱚᱵᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱩᱪᱟᱹᱨ ᱜᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾{{sfn|Schlippe|Ochs|Schultz|2012|p=4802}}}}
* [[Ontology engineering|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱤᱧᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱹᱨᱤᱝ]]{{sfn|Meyer|Gurevych|2012}} ᱟᱨ [[semantic network|ᱥᱤᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ]] ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱾<ref>ConceptNet 5</ref>
* [[Ontology alignment|ᱚᱱᱴᱳᱞᱳᱡᱤ ᱢᱮᱪᱤᱝ]] (Ontology matching) ᱾{{sfn|Lin|Krizhanovsky|2011}}
* [[Text simplification|ᱚᱱᱚᱞ ᱥᱚᱦᱚᱡᱽ ᱵᱮᱱᱟᱣ]] ᱾ ᱢᱮᱰᱮᱨᱳ ᱟᱨ [[Mari Ostendorf|ᱳᱥᱴᱮᱱᱰᱳᱨᱯᱷ]]{{sfn|Medero|Ostendorf|2009}} ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱰᱮᱴᱟ ᱜᱚᱲᱚ ᱛᱮ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱸᱴ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ ([[Readability|ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ]]) ᱠᱚ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱟᱥᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ:
** (᱑) ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱨᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱤᱪ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,
** (᱒) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ,
** (᱓) ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱦᱩᱭ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾
* [[Part-of-speech tagging|ᱯᱟᱨᱴ-ᱚᱯᱷ-ᱥᱯᱤᱪ ᱴᱮᱜᱤᱝ]]: ᱞᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ (᱒᱐᱑᱒){{sfn|Li|Graça|Taskar|2012}} ᱫᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱟᱨ [[Part-of-speech tagging#Use of hidden Markov models|ᱦᱤᱰᱮᱱ ᱢᱟᱨᱠᱳᱵᱷ ᱢᱳᱰᱮᱞ]] (hidden Markov models) ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ-ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ (resource-poor) ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱭᱟᱜ POS-taggers ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾{{efn|POS-tagging ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱳᱨᱥ ᱠᱳᱰ ᱟᱨ ᱚᱨᱡᱚ ᱫᱚ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ: https://code.google.com/p/wikily-supervised-pos-tagger}}
* [[Sentiment analysis|ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱮᱱᱴ ᱮᱱᱟᱞᱤᱥᱤᱥ]] (ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱷᱟᱵᱽ ᱞᱮᱠᱷᱟᱡᱚᱠᱷᱟ) ᱾{{sfn|Chesley|Vincent|Xu|Srihari|2006}}
ᱣᱤᱠᱤ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱢᱩᱨᱟᱹᱭ ᱠᱚ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱮᱴᱟ (structured data) ᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ "[[Wikidata]]:Lexicographical data" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱣᱤᱠᱤᱰᱮᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ "[[Lexeme|ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ]]" (Lexeme) ᱱᱮᱢᱥᱯᱮᱥ (namespace) ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱰᱮᱴᱟ ᱠᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱤᱥᱤᱱ-ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱜᱟᱱᱚᱜ ᱰᱮᱴᱟ ᱢᱳᱰᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱑ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖,᱐᱐,᱐᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱥᱤᱢ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Wiktionary&oldid=1510363143|title=Wikidata:Wiktionary}}</ref>
== ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* [[Lingua Libre]]
== ᱱᱳᱴᱥ ==
{{notelist|35em}}
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
=== ᱥᱟᱭᱴᱮᱥᱚᱱ ===
{{reflist|30em}}
=== ᱯᱷᱮᱰᱟᱛ ᱠᱚ ===
{{refbegin}}
* {{Cite journal |last1=Chesley |first1=Paula |last2=Vincent |first2=Bruce |last3=Xu |first3=Li |last4=Srihari |first4=Rohini K. |year=2006 |title=Using verbs and adjectives to automatically classify blog sentiment |url=http://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |journal=Training |volume=580 |pages=233–235 |access-date=May 9, 2013 |archive-date=February 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224224202/https://www.aaai.org/Papers/Symposia/Spring/2006/SS-06-03/SS06-03-005.pdf |url-status=dead }}
* {{Cite conference |last1=Hellmann |first1=Sebastian |last2=Brekle |first2=Jonas |last3=Auer |first3=Sören |year=2012 |title=Leveraging the Crowdsourcing of Lexical Resources for Bootstrapping a Linguistic Data Cloud |url=http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |location=Nara, Japan |book-title=Proc. Joint Int. Semantic Technology Conference (JIST) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308000237/http://svn.aksw.org/papers/2012/JIST_Wiktionary/public.pdf |url-status=live }}
* {{Cite book |last1=Hellmann |first1=S. |title=The People's Web Meets NLP |last2=Auer |first2=S. |publisher=[[Springer-Verlag]] |year=2013 |isbn=978-3-642-35084-9 |editor-last=Gurevych |editor-first=Iryna |series=Theory and Applications of Natural Language Processing |pages=287–313 |chapter=Towards Web-Scale Collaborative Knowledge Extraction |editor2-last=Kim |editor2-first=Jungi |chapter-url=http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 27, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027012413/http://svn.aksw.org/papers/2012/PeoplesWeb/public_preprint.pdf |url-status=live }}
* {{wikicite
|reference = {{Cite arXiv |eprint=1011.1368 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=Transformation of Wiktionary entry structure into tables and relations in a relational database schema |year=2010}}
|ref = {{harvid|Krizhanovsky, Transformation|2010}}
}}
* {{wikicite
|reference = {{Cite arXiv |eprint=1006.5040 |class=cs |first=Andrew |last=Krizhanovsky |title=The comparison of Wiktionary thesauri transformed into the machine-readable format |year=2010}}
|ref = {{harvid|Krizhanovsky, Comparison|2010}}
}}
* {{Cite conference |last=Kurmas |first=Zachary |date=July 2010 |title=Zawilinski: a library for studying grammar in Wiktionary |url=http://portal.acm.org/citation.cfm?id=1832799 |conference=Proceedings of the 6th International Symposium on Wikis and Open Collaboration |location=Gdansk, Poland |access-date=July 29, 2011 }}
* {{Cite conference |last1=Li |first1=Shen |last2=Graça |first2=Joao V. |last3=Taskar |first3=Ben |year=2012 |title=Wiki-ly supervised part-of-speech tagging |url=http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |location=Jeju Island, Korea |publisher=Association for Computational Linguistics |pages=1389–1398 |book-title=Proceedings of the 2012 Joint Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing and Computational Natural Language Learning |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=May 22, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522135201/http://newdesign.aclweb.org/anthology/D/D12/D12-1127.pdf |url-status=dead }}
* {{Cite magazine |last=Lepore |first=Jill |author-link=Jill Lepore |date=November 6, 2006 |title=Noah's Ark |url=http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |magazine=The New Yorker |type=Abstract |access-date=April 21, 2007 |archive-date=July 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706132549/http://www.newyorker.com/archive/2006/11/06/061106fa_fact_lepore |url-status=live }}
* {{Cite conference |last1=Lin |first1=Feiyu |last2=Krizhanovsky |first2=Andrew |year=2011 |title=Multilingual ontology matching based on Wiktionary data accessible via SPARQL endpoint |location=Voronezh, Russia |pages=19–26 |arxiv=1109.0732 |bibcode=2011arXiv1109.0732L |book-title=Proc. of the 13th Russian Conference on Digital Libraries RCDL'2011}}
* {{Cite conference |last1=McFate |first1=Clifton J. |last2=Forbus |first2=Kenneth D. |year=2011 |title=NULEX: an open-license broad coverage lexicon |url=http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |location=Portland, Oregon, US |publisher=The Association for Computer Linguistics |pages=363–367 |isbn=978-1-932432-88-6 |book-title=The 49th Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies, Proceedings of the Conference |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032213/http://www.aclweb.org/anthology/P/P11/P11-2063.pdf |url-status=live }}
* {{Cite conference |last1=Medero |first1=Julie |last2=Ostendorf |first2=Mari |year=2009 |title=Analysis of vocabulary difficulty using wiktionary |url=http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |book-title=Proc. SLaTE Workshop. |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=April 24, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424171742/http://www.eee.bham.ac.uk/SLaTE2009/papers%5CSLaTE2009-41-v2.pdf |url-status=dead }}
* {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Proc. 11th International Conference on Intelligent Text Processing and Computational Linguistics, Iasi, Romania |last2=Gurevych |first2=I. |year=2010 |pages=38–49 |chapter=Worth its Weight in Gold or Yet Another Resource – A Comparative Study of Wiktionary, OpenThesaurus and GermaNet |access-date=May 10, 2013 |chapter-url=http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201182237/http://www.informatik.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2010/cicling2010-meyer-lsrcomparison.pdf |archive-date=December 1, 2017 |url-status=dead }}
* {{Cite book |last1=Meyer |first1=C. M. |title=Semi-Automatic Ontology Development: Processes and Resources |last2=Gurevych |first2=I. |date=2012 |publisher=IGI Global |isbn=978-1-4666-0188-8 |editor-last=Pazienza |editor-first=M. T. |pages=131–161 |chapter=OntoWiktionary – Constructing an Ontology from the Collaborative Online Dictionary Wiktionary |editor2-last=Stellato |editor2-first=A. |chapter-url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131009004135/http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2012/igi-saod2011-meyer-ontowiktionary.pdf |archive-date=October 9, 2013 }}
* {{Cite conference |last1=Otte |first1=Pim |last2=Tyers |first2=F. M. |year=2011 |editor-last=Forcada |editor-first=Mikel L. |editor2-last=Depraetere |editor2-first=Heidi |editor3-last=Vandeghinste |editor3-first=Vincent |title=Rapid rule-based machine translation between Dutch and Afrikaans |url=http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |location=Leuven, Belgium |pages=153–160 |book-title=16th Annual Conference of the European Association of Machine Translation, EAMT11 |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=February 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225012809/http://www.mt-archive.info/EAMT-2011-Otte.pdf |url-status=dead }}
* {{Cite journal |last1=Sascha |first1=Wolfer |last2=Müller-Spitzer |first2=Carolin |title=How Many People Constitute a Crowd and What Do They Do? Quantitative Analyses of Revisions in the English and German Wiktionary Editions |url=https://www.proquest.com/docview/1859872658 |year=2016 |journal=Lexikos |volume=26 |pages=347–371 |issn=1684-4904 |oclc=7211535994 |id={{ProQuest|1859872658 }} |access-date=August 27, 2021 |archive-date=May 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509223842/https://www.proquest.com/docview/1859872658 |url-status=live }}
* {{Cite conference |last1=Schlippe |first1=Tim |last2=Ochs |first2=Sebastian |last3=Schultz |first3=Tanja |author-link3=Tanja Schultz |year=2012 |title=Grapheme-to-phoneme model generation for Indo-European languages |url=http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |location=Kyoto, Japan |pages=4801–4804 |book-title=Acoustics, Speech and Signal Processing (ICASSP) |conference= |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 6, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006052459/http://csl.ira.uka.de/~schlippe/pubs/ICASSP2012-Schlippe_G2PModelGenerationIndoEuropean.pdf |url-status=dead }}
* {{Cite journal |vauthors=Smirnov A, Levashova T, Karpov A, Kipyatkova I, Ronzhin A, Krizhanovsky A, Krizhanovsky N |date=2012 |title=Analysis of the quotation corpus of the Russian Wiktionary |journal=Research in Computing Science |volume=56 |pages=101–112 |arxiv=2002.00734 |citeseerx=10.1.1.694.9627 |doi=10.13053/rcs-56-1-11 |doi-broken-date=July 12, 2025 |ref={{harvid|Smirnov et al.|2012}} |s2cid=10726045}}
* {{Cite conference |last1=Zesch |first1=Torsten |last2=Müller |first2=Christof |last3=Gurevych |first3=Iryna |year=2008 |title=Extracting Lexical Semantic Knowledge from Wikipedia and Wiktionary |url=http://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |location=Marrakech, Morocco |book-title=Proceedings of the Conference on Language Resources and Evaluation (LREC) |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011032436/https://www.ukp.tu-darmstadt.de/fileadmin/user_upload/Group_UKP/publikationen/2008/lrec08_camera_ready.pdf |url-status=live }}
* {{Cite magazine |date=April 6, 2005 |title=Wiktionary |url=https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |department=Top 101 Web Sites |magazine=PC Magazine |publisher=Ziff Davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20051221053113/https://www.pcmag.com/article2/0,1895,1786207,00.asp |archive-date=December 21, 2005 |access-date=December 16, 2005 |ref={{harvid|PC Mag|2005}} }}
{{refend}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲᱠᱚ==
{{Wiktionary|2=Wiktionary}}
*[[:en:List_of_Wiktionaries|Wikipedia:List of Wiktionaries]]
* [[m:Wiktionary/Table|List of all Wiktionary editions]]
* {{F-Droid|org.wiktionary}}
* [//en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Multilingual_statistics Wiktionary's multilingual statistics]
* [[meta:List of Wiktionaries|Wikimedia's page on Wiktionary]] (including list of all existing Wiktionaries)
* [[meta:Category:Wiktionary|Pages about Wiktionary in Meta]].
{{Wikimedia Foundation}}
{{Dictionaries of Santal}}
[[Category:Internet properties established in 2002]]
[[Category:MediaWiki websites]]
[[Category:Multilingual websites]]
[[Category:Online dictionaries]]
[[Category:Wikimedia projects]]
[[Category:Jimmy Wales]]
[[Category:Larry Sanger]]
4g8ev59dipehmy49c7rujj9ezvcgvr6
ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱟᱨᱮ
0
35579
190962
190641
2026-04-22T10:15:15Z
InternetArchiveBot
3665
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
190962
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛ}}
{{Speciesbox
|name = ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱟᱨᱮ
|image = Polyalthia_longifolia.jpg
|genus = Monoon
|species = longifolium
|authority = [[Pierre Sonnerat|Sonn.]] B.Xue & R.M.K.Saunders<ref name = POWO/>
|display_parents = 4
|synonyms =
{{Plainlist | style = margin-left: 1em;|
* ''Polyalthia longifolia'' <small>(Sonn.) Thwaites</small>
* ''Polyalthia longifolia'' var. ''pendula Benthall''
* ''Guatteria longifolia'' <small>(Sonn.) Wall.</small>
* ''Unona longifolia'' <small>(Sonn.) Dunal</small>
* ''Uvaria altissima'' <small>Pennant</small> nom. illeg.
* ''Uvaria longifolia'' <small>Sonn.</small>
}}
|synonyms_ref = <ref name = POWO/><ref>{{citation
|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2407957
|title=The Plant List: A Working List of All Plant Species
|access-date=6 January 2016}}</ref>
}}
[[Image:AB130-Polyalthia longifolia seeds & fruit.JPG|thumb|191px|right|''ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱟᱨ ᱡᱚ]]
[[Image:Polyalthia longifolia var pendula - leaves 1.jpg|right|thumb|191 px|{{center|ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚ }}]]
ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱯᱷᱚᱞᱥ ᱟᱥᱳᱠᱟ (false ashoka) ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱱᱳᱱᱤᱢ ''Polyalthia longifolia'' ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ Annonaceae ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱨᱳᱯᱤᱠᱟᱞ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name = POWO>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77123022-1 ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ (POWO)]</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱩᱥᱩᱞᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱨᱠᱚ ᱯᱨᱚᱫᱩᱥᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱤᱨᱟᱢᱤᱰ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱥᱮᱫ ᱟᱹᱠᱷᱤᱲ ᱠᱚᱜᱼᱟ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱦᱮᱨ-ᱞᱟᱦᱮᱨ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾
ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥ ᱵᱷᱩᱞ ᱛᱮ ᱟᱥᱳᱠᱟ ᱫᱟᱨᱮ (''Saraca indica'') ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮᱭᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱥ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱩᱱᱴᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱ ''ᱯᱮᱱᱰᱩᱲᱟ'' ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ᱰᱟᱹᱨ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱩᱢᱩᱞ ᱮᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾
== ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚ ==
ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ - ᱯᱷᱚᱞᱥ ᱟᱥᱳᱠᱟ (false ashoka), ᱵᱩᱫᱫᱷᱚ ᱫᱟᱨᱮ (Buddha tree), ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱢᱟᱥᱴ ᱴᱨᱤ (Indian mast tree), ᱟᱨ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱯᱷᱤᱨ ᱴᱨᱤ (Indian fir tree) ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚᱫᱚ: ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ ᱛᱮ ''ᱟᱥᱳᱠᱟ'', ᱟᱥᱟᱢᱤᱥ ᱛᱮ ''ᱩᱱᱵᱚᱭ'' ᱥᱮ ''ᱫᱮᱵᱟᱫᱟᱨᱩ,'' ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱛᱮ ''ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱨᱩ'', ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱛᱮ ''ᱫᱮᱵᱽᱫᱟᱨᱩ,'' ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ ᱛᱮ ''ᱟᱥᱳᱯᱟᱞᱚᱵᱽ'' ,ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱛᱮ ''ᱜᱽᱞᱳᱰᱳᱜᱟᱱ ᱛᱤᱭᱟᱝ'', ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ ᱛᱮ ''ᱟᱥᱳᱠ'', ᱛᱟᱹᱢᱤᱞ ᱛᱮ ''ᱱᱮᱴᱴᱤᱞᱤᱝᱠᱟᱢ'', ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱛᱮ ''ᱟᱨᱟᱱᱟᱢᱟᱨᱟᱢ'', ᱟᱨ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱛᱮ ''ᱠᱟᱢᱵᱟᱰᱟ ᱢᱟᱨᱟ'' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾
=== ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ===
ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱴᱟᱞᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱭᱯᱨᱮᱥ ᱫᱟᱨᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱦᱟᱹᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴ (ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱷᱩᱱᱴᱤ) ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱛᱮᱜᱮ ᱥᱚᱡᱷᱮ ᱟᱨ ᱩᱥᱩᱞ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱜᱮᱫ-ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾
== ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ==
ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱟᱨ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱨᱳᱯᱤᱠᱟᱞ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ - ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱟᱨ ᱠᱮᱨᱤᱵᱤᱭᱟᱱ ᱫᱤᱯᱠᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱨᱤᱱᱤᱰᱟᱰ ᱟᱨ ᱴᱳᱵᱟᱜᱳ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾
== ᱥᱟᱠᱟᱢ ==
ᱱᱟᱣᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱛᱟᱸᱵᱟ ᱨᱚᱝ ᱥᱮ ᱜᱟᱹᱰᱩᱣᱟᱹ ᱦᱟᱥᱟ ᱨᱚᱝ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ; ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱤᱫᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱜᱟᱹᱰᱷᱟᱹ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱨᱚᱝ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱵᱷᱟᱞᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱦᱮᱨ-ᱞᱟᱦᱮᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ 'ᱴᱮᱞᱰ ᱡᱮ' (tailed jay) ᱟᱨ 'ᱠᱟᱭᱤᱴ ᱥᱣᱟᱞᱳᱴᱮᱞ' (kite swallowtail) ᱯᱤᱯᱤᱲᱤᱭᱟᱹᱝ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱥᱚᱞ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
== ᱵᱟᱦᱟ ==
[[File:Ashoka (Polyalthia longifolia) flowers W2 IMG_7047.jpg|thumb|190px|left|ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱟᱨᱮ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱾]]
ᱱᱤᱨᱚᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱤᱯᱤᱞ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱱᱟᱥᱮ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱨᱚᱝ ᱵᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡᱽ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱜᱮᱭᱟ, ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱵᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚ ᱫᱚ ᱑᱐-᱒᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱤᱞᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱵᱮᱸᱜᱟᱲ ᱨᱚᱝ ᱥᱮ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱨᱚᱝ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱚ ᱠᱚᱫᱚ ᱠᱩᱭᱞᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱫᱩᱲ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ ᱾
== ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ ==
ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱯᱩᱱᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱜᱮᱫ-ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾
ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱱᱦᱟ, ᱥᱚᱡᱷᱮ ᱟᱨ ᱦᱟᱞᱠᱟ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱡᱟᱹᱦᱟᱹᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾
ᱚᱱᱟ ᱛᱮᱜᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ "ᱢᱟᱥᱴ ᱴᱨᱤ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾
ᱛᱮᱦᱮᱧ ᱜᱟᱯᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ - ᱯᱮᱱᱥᱤᱞ, ᱵᱟᱠᱥᱟ, ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱠᱟᱹᱴᱤ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
<ref name="lovely plants">{{cite web|url=http://www.thelovelyplants.com/polyalthia-longifolia-the-mast-tree/|title=Polyalthia Longifolia The Mast Tree|website=The Lovely Plants|access-date=2026-04-19|archive-date=2018-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180125004404/http://www.thelovelyplants.com/polyalthia-longifolia-the-mast-tree/|url-status=dead}}</ref> ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱝ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮ ᱮᱱᱴᱤ-ᱚᱠᱥᱤᱰᱮᱱᱴ ᱟᱨ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹᱱ ᱠᱤᱴ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="link.springer.com">{{Cite journal |last1=Atolani |first1=O. |date=2019-04-01 |title=Chemical composition, antioxidant, anti-lipooxygenase, antimicrobial, anti-parasite and cytotoxic activities of Polyalthia longifolia seed oil |journal=Medicinal Chemistry Research}}</ref> ᱵᱟᱸᱠᱳᱞ ᱮᱢᱟᱱ ᱠᱚ (᱒᱐᱑᱖) ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ ''ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱫᱚ ᱞᱮᱵᱚᱨᱮᱴᱚᱨᱤ ᱪᱩᱴᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱢᱮᱞᱮᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱟᱴᱠᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚᱭ ᱮᱢᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹᱯᱩᱨᱤ ᱨᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="Dkhil-et-al-2021">{{cite journal | last1=Dkhil | first1=Mohamed A. | title=Medicinal plants as a fight against murine blood-stage malaria | journal=[[Saudi Journal of Biological Sciences]] | year=2021}}</ref>
ᱫᱮᱵᱽ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱛᱷᱟᱱᱳᱞᱤᱠ ᱮᱠᱥᱴᱨᱟᱠᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱚᱭᱵᱽ ᱡᱳᱣᱜᱚ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱮᱱᱥᱟᱨ ᱠᱳᱥ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref name="Chen et al.">{{cite journal | last = Chen | first = Chung-Yi | title = Cytotoxic Constituents of Polyalthia longifolia var. pendula | journal = Journal of Natural Products | year = 2000}}</ref>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist}}
{{Taxonbar|from=Q42707873|from2=Q957447}}
[[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱱᱟᱹᱲᱤ ᱠᱚ]]
[[Category:Monoon|longifolium]]
fwvki8x71txsdxh99vqwopy5mcpxnp0
ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
0
35681
190894
2026-04-21T14:55:46Z
MT731
2184
"{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱓᱙–᱒᱐᱒᱒)}} {{Infobox cricketer | name = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ | image = | fullname = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ | birth_date = {{Birth date|1939|10|11|df=yes}} | birth_place = ᱢᱩ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190894
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱓᱙–᱒᱐᱒᱒)}}
{{Infobox cricketer
| name = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| image =
| fullname = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| birth_date = {{Birth date|1939|10|11|df=yes}}
| birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| death_date = {{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}
| death_place =
| batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ
| bowling =
| role = ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ
| club1 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]]
| year1 = {{nowrap|᱑᱙᱕᱙/᱖᱐–᱑᱙᱖᱖/᱖᱗}}
| club2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]]
| year2 = {{nowrap|᱑᱙᱖᱐/᱖᱑–᱑᱙᱖᱓/᱖᱔}}
| columns = 1
| column1 = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ
| matches1 = 65
| runs1 = 3,779
| bat avg1 = 40.63
| 100s/50s1 = 11/18
| top score1 = 192
| deliveries1 = 348
| wickets1 = 5
| bowl avg1 = 55.00
| fivefor1 = 0
| tenfor1 = 0
| best bowling1 = 1/22
| catches/stumpings1= 21/–
| source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo
| date = ᱖ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔
}}
'''ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ''' (᱑᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱓᱙ - ᱒᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱗᱐-᱗᱑ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱫᱩᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱡᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾
ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱥ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱮᱥᱴ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |last1=Ramnarayan |first1=V. |author-link=V. Ramnarayan|title=Might they have played for India? |url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654 |publisher=Cricinfo|access-date=6 October 2024}}</ref> ᱨᱚᱦᱤᱱᱴᱚᱱ ᱵᱟᱨᱤᱭᱟ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ|ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html | title = Indian Combined Universities v Australians 1959–60| publisher = Cricinfo| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱳᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱑᱓᱔ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html | title = Bombay v Mysore 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱤᱥᱴᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱚᱠᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ [[ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱞᱟᱦᱳᱨ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html | title = Lahore v Indian Starlets 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
li2ftrouwx9dywxcgjx799atq5f53ah
190917
190894
2026-04-22T02:59:15Z
MT731
2184
190917
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱓᱙–᱒᱐᱒᱒)}}
{{Infobox cricketer
| name = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| image =
| fullname = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| birth_date = {{Birth date|1939|10|11|df=yes}}
| birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| death_date = {{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}
| death_place =
| batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ
| bowling =
| role = ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ
| club1 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]]
| year1 = {{nowrap|᱑᱙᱕᱙/᱖᱐–᱑᱙᱖᱖/᱖᱗}}
| club2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]]
| year2 = {{nowrap|᱑᱙᱖᱐/᱖᱑–᱑᱙᱖᱓/᱖᱔}}
| columns = 1
| column1 = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ
| matches1 = 65
| runs1 = 3,779
| bat avg1 = 40.63
| 100s/50s1 = 11/18
| top score1 = 192
| deliveries1 = 348
| wickets1 = 5
| bowl avg1 = 55.00
| fivefor1 = 0
| tenfor1 = 0
| best bowling1 = 1/22
| catches/stumpings1= 21/–
| source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo
| date = ᱖ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔
}}
'''ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ''' (᱑᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱓᱙ - ᱒᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱗᱐-᱗᱑ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱫᱩᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱡᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾
ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱥ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱮᱥᱴ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |last1=Ramnarayan |first1=V. |author-link=V. Ramnarayan|title=Might they have played for India? |url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654 |publisher=Cricinfo|access-date=6 October 2024}}</ref> ᱨᱚᱦᱤᱱᱴᱚᱱ ᱵᱟᱨᱤᱭᱟ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ|ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html | title = Indian Combined Universities v Australians 1959–60| publisher = Cricinfo| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱳᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱑᱓᱔ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html | title = Bombay v Mysore 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱤᱥᱴᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱚᱠᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ [[ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱞᱟᱦᱳᱨ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html | title = Lahore v Indian Starlets 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
*{{ESPNcricinfo|id=26623}}
{{DEFAULTSORT:ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ, ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱓᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
20ms14278h6xgskhislugaisdwarum5
190918
190917
2026-04-22T03:01:35Z
MT731
2184
ᱥᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱮᱱᱟ
190918
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱓᱙–᱒᱐᱒᱒)}}
{{Infobox cricketer
| name = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| image =
| fullname = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| birth_date = {{Birth date|1939|10|11|df=yes}}
| birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| death_date = {{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}
| death_place =
| batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ
| bowling =
| role = ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ
| club1 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]]
| year1 = {{nowrap|᱑᱙᱕᱙/᱖᱐–᱑᱙᱖᱖/᱖᱗}}
| club2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]]
| year2 = {{nowrap|᱑᱙᱖᱐/᱖᱑–᱑᱙᱖᱓/᱖᱔}}
| columns = 1
| column1 = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ
| matches1 = 65
| runs1 = 3,779
| bat avg1 = 40.63
| 100s/50s1 = 11/18
| top score1 = 192
| deliveries1 = 348
| wickets1 = 5
| bowl avg1 = 55.00
| fivefor1 = 0
| tenfor1 = 0
| best bowling1 = 1/22
| catches/stumpings1= 21/–
| source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo
| date = ᱖ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔
}}
'''ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ''' (᱑᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱓᱙ - ᱒᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱗᱐-᱗᱑ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱫᱩᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱡᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾
ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱥ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱮᱥᱴ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |last1=Ramnarayan |first1=V. |author-link=V. Ramnarayan|title=Might they have played for India? |url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654 |publisher=Cricinfo|access-date=6 October 2024}}</ref> ᱨᱚᱦᱤᱱᱴᱚᱱ ᱵᱟᱨᱤᱭᱟ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ|ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html | title = Indian Combined Universities v Australians 1959–60| publisher = Cricinfo| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱳᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱑᱓᱔ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html | title = Bombay v Mysore 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱤᱥᱴᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱚᱠᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ [[ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱞᱟᱦᱳᱨ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html | title = Lahore v Indian Starlets 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
*{{ESPNcricinfo|id=26623}}
{{DEFAULTSORT:ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ, ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱓᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
h8dl33nppren8b81zefoh43iozi680p
190919
190918
2026-04-22T03:27:53Z
MT731
2184
190919
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱓᱙–᱒᱐᱒᱒)}}
{{Infobox cricketer
| name = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| image =
| fullname = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| birth_date = {{Birth date|1939|10|11|df=yes}}
| birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| death_date = {{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}
| death_place =
| batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ
| bowling =
| role = ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ
| club1 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]]
| year1 = {{nowrap|᱑᱙᱕᱙/᱖᱐–᱑᱙᱖᱖/᱖᱗}}
| club2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]]
| year2 = {{nowrap|᱑᱙᱖᱐/᱖᱑–᱑᱙᱖᱓/᱖᱔}}
| columns = 1
| column1 = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ
| matches1 = 65
| runs1 = 3,779
| bat avg1 = 40.63
| 100s/50s1 = 11/18
| top score1 = 192
| deliveries1 = 348
| wickets1 = 5
| bowl avg1 = 55.00
| fivefor1 = 0
| tenfor1 = 0
| best bowling1 = 1/22
| catches/stumpings1= 21/–
| source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo
| date = ᱖ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔
}}
'''ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ''' (᱑᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱓᱙ - ᱒᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱗᱐-᱗᱑ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱫᱩᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱡᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾
ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱥ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱮᱥᱴ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |last1=Ramnarayan |first1=V. |author-link=V. Ramnarayan|title=Might they have played for India? |url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654 |publisher=Cricinfo|access-date=6 October 2024}}</ref> ᱨᱚᱦᱤᱱᱴᱚᱱ ᱵᱟᱨᱤᱭᱟ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ|ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html | title = Indian Combined Universities v Australians 1959–60| publisher = Cricinfo| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱳᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱑᱓᱔ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html | title = Bombay v Mysore 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱤᱥᱴᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱚᱠᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ [[ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱞᱟᱦᱳᱨ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html | title = Lahore v Indian Starlets 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref>
ᱛᱤᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱤᱱ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱷᱤᱞᱟᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱴᱷᱮᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱡᱩᱜᱽ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱑᱙᱖᱐-᱖᱑ ᱨᱮ ᱨᱟᱱᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱑᱙᱒ ᱥᱠᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱨᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱮ, ''[[ᱣᱤᱥᱰᱮᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨᱥ ᱟᱞᱢᱟᱱᱮᱠ|ᱣᱤᱥᱰᱮᱱ]]'' ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱯᱷᱟ ᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>S. K. Gurunathan, "Cricket in India, 1960–61", ''[[Wisden Cricketers' Almanack|Wisden]]'' 1962, p. 914.</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱑-᱖᱒ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱤᱱ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱟᱱᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱴᱤᱢ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱩᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html| title = First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari | publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱒-᱖᱓ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱱᱤᱝ ᱛᱮ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱭ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html| title = South Zone v West Zone 1962–63 | publisher = Cricinfo| access-date = 6 October 2024}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
*{{ESPNcricinfo|id=26623}}
{{DEFAULTSORT:ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ, ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱓᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
klco56cue6u9fewnshultgfbvs78pof
190920
190919
2026-04-22T03:56:16Z
MT731
2184
190920
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱓᱙–᱒᱐᱒᱒)}}
{{Infobox cricketer
| name = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| image =
| fullname = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| birth_date = {{Birth date|1939|10|11|df=yes}}
| birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| death_date = {{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}
| death_place =
| batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ
| bowling =
| role = ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ
| club1 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]]
| year1 = {{nowrap|᱑᱙᱕᱙/᱖᱐–᱑᱙᱖᱖/᱖᱗}}
| club2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]]
| year2 = {{nowrap|᱑᱙᱖᱐/᱖᱑–᱑᱙᱖᱓/᱖᱔}}
| columns = 1
| column1 = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ
| matches1 = 65
| runs1 = 3,779
| bat avg1 = 40.63
| 100s/50s1 = 11/18
| top score1 = 192
| deliveries1 = 348
| wickets1 = 5
| bowl avg1 = 55.00
| fivefor1 = 0
| tenfor1 = 0
| best bowling1 = 1/22
| catches/stumpings1= 21/–
| source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo
| date = ᱖ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔
}}
'''ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ''' (᱑᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱓᱙ - ᱒᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱗᱐-᱗᱑ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱫᱩᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱡᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾
ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱥ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱮᱥᱴ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |last1=Ramnarayan |first1=V. |author-link=V. Ramnarayan|title=Might they have played for India? |url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654 |publisher=Cricinfo|access-date=6 October 2024}}</ref> ᱨᱚᱦᱤᱱᱴᱚᱱ ᱵᱟᱨᱤᱭᱟ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ|ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html | title = Indian Combined Universities v Australians 1959–60| publisher = Cricinfo| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱳᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱑᱓᱔ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html | title = Bombay v Mysore 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱤᱥᱴᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱚᱠᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ [[ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱞᱟᱦᱳᱨ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html | title = Lahore v Indian Starlets 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref>
ᱛᱤᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱤᱱ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱷᱤᱞᱟᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱴᱷᱮᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱡᱩᱜᱽ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱑᱙᱖᱐-᱖᱑ ᱨᱮ ᱨᱟᱱᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱑᱙᱒ ᱥᱠᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱨᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱮ, ''[[ᱣᱤᱥᱰᱮᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨᱥ ᱟᱞᱢᱟᱱᱮᱠ|ᱣᱤᱥᱰᱮᱱ]]'' ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱯᱷᱟ ᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>S. K. Gurunathan, "Cricket in India, 1960–61", ''[[Wisden Cricketers' Almanack|Wisden]]'' 1962, p. 914.</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱑-᱖᱒ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱤᱱ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱟᱱᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱴᱤᱢ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱩᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html| title = First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari | publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱒-᱖᱓ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱱᱤᱝ ᱛᱮ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱭ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html| title = South Zone v West Zone 1962–63 | publisher = Cricinfo| access-date = 6 October 2024}}</ref>
᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱯᱷᱚᱨᱢ ᱧᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html| title = First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱑᱙᱖᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱯᱛᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱥᱟᱹ ᱡᱩᱜᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱫᱷᱟᱯ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱮᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱫᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱢᱳᱦᱳᱞ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html| title = Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
*{{ESPNcricinfo|id=26623}}
{{DEFAULTSORT:ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ, ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱓᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
c5xqckv14bex4ffeyc5ckbvdhbzv1ui
190921
190920
2026-04-22T04:06:13Z
MT731
2184
190921
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ (᱑᱙᱓᱙–᱒᱐᱒᱒)}}
{{Infobox cricketer
| name = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| image =
| fullname = ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ
| birth_date = {{Birth date|1939|10|11|df=yes}}
| birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱥᱤᱧᱚᱛ]]
| death_date = {{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}
| death_place =
| batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ
| bowling =
| role = ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ
| club1 = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]]
| year1 = {{nowrap|᱑᱙᱕᱙/᱖᱐–᱑᱙᱖᱖/᱖᱗}}
| club2 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ]]
| year2 = {{nowrap|᱑᱙᱖᱐/᱖᱑–᱑᱙᱖᱓/᱖᱔}}
| columns = 1
| column1 = ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ
| matches1 = 65
| runs1 = 3,779
| bat avg1 = 40.63
| 100s/50s1 = 11/18
| top score1 = 192
| deliveries1 = 348
| wickets1 = 5
| bowl avg1 = 55.00
| fivefor1 = 0
| tenfor1 = 0
| best bowling1 = 1/22
| catches/stumpings1= 21/–
| source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo
| date = ᱖ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔
}}
'''ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ ᱜᱟᱡᱟᱱᱚᱱ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ''' (᱑᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱓᱙ - ᱒᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱗᱐-᱗᱑ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨ ᱫᱩᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱡᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾
ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱥ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱚᱠᱚᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱮᱥᱴ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |last1=Ramnarayan |first1=V. |author-link=V. Ramnarayan|title=Might they have played for India? |url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654 |publisher=Cricinfo|access-date=6 October 2024}}</ref> ᱨᱚᱦᱤᱱᱴᱚᱱ ᱵᱟᱨᱤᱭᱟ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ|ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱙-᱖᱐ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html | title = Indian Combined Universities v Australians 1959–60| publisher = Cricinfo| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱵᱟᱰᱳᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱑᱓᱔ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html | title = Bombay v Mysore 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱤᱥᱴᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱟᱬᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱚᱠᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ [[ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱞᱟᱦᱳᱨ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html | title = Lahore v Indian Starlets 1959–60| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref>
ᱛᱤᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱤᱱ ᱴᱮᱥᱴ ᱠᱷᱤᱞᱟᱲᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱟᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱴᱷᱮᱱ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱡᱩᱜᱽ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱑᱙᱖᱐-᱖᱑ ᱨᱮ ᱨᱟᱱᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱑᱙᱒ ᱥᱠᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱨᱠᱟᱛᱷᱟ ᱨᱮ, ''[[ᱣᱤᱥᱰᱮᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱚᱨᱥ ᱟᱞᱢᱟᱱᱮᱠ|ᱣᱤᱥᱰᱮᱱ]]'' ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱯᱷᱟ ᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>S. K. Gurunathan, "Cricket in India, 1960–61", ''[[Wisden Cricketers' Almanack|Wisden]]'' 1962, p. 914.</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱑-᱖᱒ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱤᱱ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱨᱟᱱᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱴᱤᱢ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱤᱱ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱩᱞᱤᱯ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html| title = First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari | publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱒-᱖᱓ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱱᱤᱝ ᱛᱮ ᱯᱷᱟᱭᱤᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱭ ᱮ ᱫᱟᱵᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html| title = South Zone v West Zone 1962–63 | publisher = Cricinfo| access-date = 6 October 2024}}</ref>
᱑᱙᱖᱐ ᱥᱟᱞ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱯᱷᱚᱨᱢ ᱧᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html| title = First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref> ᱑᱙᱖᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱯᱛᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱩᱭᱥᱟᱹ ᱡᱩᱜᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱫᱷᱟᱯ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱵᱮᱴᱥᱢᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱮᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱫᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱢᱳᱦᱳᱞ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url = https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html| title = Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66| publisher = CricketArchive| access-date = 6 October 2024}}</ref>
ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱘᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |last1=Gupta |first1=Gaurav |title=Ex-Mumbai opener Sudhakar Adhikari passes away |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/ex-mumbai-opener-sudhakar-adhikari-passes-away/articleshow/93229907.cms |access-date=29 October 2025 |work=Times of India |date=30 July 2022}}</ref>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
*{{ESPNcricinfo|id=26623}}
{{DEFAULTSORT:ᱟᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ, ᱥᱩᱫᱷᱟᱠᱚᱨ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱓᱙ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱪᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱴᱟᱨᱞᱮᱴᱥ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
gquzce4kmkbdwhasjrv0k2wmtj7ql8w
ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
0
35682
190895
2026-04-21T16:38:31Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"{{Infobox person | name = ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱠᱤᱨᱤᱞᱳᱵᱷᱤᱪ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ | image = Aleksey K. Alchevskiy.jpg | native_name = Олексій Кирилович Алчевський | native_name_lang = uk | birth_date = 1835 | birth_place = [[ᱥᱩᱢᱤ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ]], ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190895
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱠᱤᱨᱤᱞᱳᱵᱷᱤᱪ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
| image = Aleksey K. Alchevskiy.jpg
| native_name = Олексій Кирилович Алчевський
| native_name_lang = uk
| birth_date = 1835
| birth_place = [[ᱥᱩᱢᱤ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ]], [[ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]]
| death_date = 1901
| death_place = [[ᱥᱮᱱᱴ ᱯᱤᱴᱚᱨᱥᱵᱚᱨᱜᱽ]], [[ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]]
| occupation = ᱥᱤᱞᱯᱚᱯᱚᱛᱤ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱚᱲᱚᱣᱤᱡ (philanthropist)
}}
'''ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱠᱤᱨᱤᱞᱳᱵᱷᱤᱪ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ''' ({{langx|ru|Алексей Кириллович Алчевский}}; ᱑᱘᱓᱕, ᱥᱩᱢᱤ, ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ, ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ – ᱑᱙᱐᱑, ᱥᱮᱱᱴ ᱯᱤᱴᱚᱨᱥᱵᱚᱨᱜᱽ, [[ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]]) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱤᱭᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱚᱲᱚᱣᱤᱡ ᱟᱨ ᱥᱤᱞᱯᱚᱯᱚᱛᱤ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱵᱟᱹᱫᱤ ᱨᱩᱥ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱮ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱮᱸᱠ ᱟᱨ ᱥᱤᱞᱯᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱤᱞᱯᱚ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱑᱙᱐᱓ ᱨᱮ Екатерининская железная дорога ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱣᱨᱤᱭᱮᱵᱷᱠᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮ [[ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠ]] ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
[[File:Алчевські.jpg|thumb|ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ (ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱥᱮᱫ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱟᱨ ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱱᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱟ (ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱦᱚᱨᱚᱜᱼᱵᱟᱸᱫᱮ ᱛᱮ ᱾ ᱑᱘᱖᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱾]]
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱚᱨᱤᱛ ==
[[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱜᱚᱵᱚᱨᱱᱚᱨᱮᱴ]] (ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱢᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱳᱥᱟᱠ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ <ref>{{Cite web |title=Олексій Алчевський – український промисловий гігант, меценат, громадянин |url=https://www.libr.dp.ua/?do=ukrainica&lng=1&id=46&idg=603 |access-date=2025-12-08 |website=www.libr.dp.ua |language=uk}}</ref> ᱾ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱤ ᱠᱟᱣᱩᱱᱴᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱯᱟᱥ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱑᱘᱖᱒ ᱨᱮ [[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ]] ᱛᱮᱭ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟ ᱟᱨ [[ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ]] ᱣᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱠᱚᱭ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ <ref>{{Cite journal |last=Маланій |first=Олена |last2=Malanii |first2=Olena |date=2014 |title=Шевченко та родина Алчевських |url=https://evnuir.vnu.edu.ua/handle/123456789/7107 |language=uk}}</ref> ᱾
᱑᱘᱖᱐ ᱟᱨ ᱑᱘᱗᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱨᱮ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱢᱤᱣᱪᱩᱣᱟᱞ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ (᱑᱘᱖᱖) ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱑᱘᱖᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱴᱨᱮᱰ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱨᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱘᱗᱑ ᱨᱮ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱨᱜᱮᱡᱽ ᱵᱮᱸᱠ, 'ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱞᱮᱸᱰ ᱵᱮᱸᱠ' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱨᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱚᱱᱟ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
[[File:Алчевський Олексій Кирилович.jpg|thumb|᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱨᱮ ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱣᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]]
᱑᱘᱗᱙ ᱨᱮ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱟᱞᱮᱠᱮᱥᱮᱣᱮᱠᱥᱳᱵᱮ ᱢᱟᱭᱱᱤᱝ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱮ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱭᱟᱱᱳᱥᱮᱨᱵᱽᱥᱠ ᱤᱣᱮᱡᱽᱰ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱮᱱᱛᱷᱨᱟᱥᱟᱭᱤᱴ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱫᱚ ᱰᱳᱱᱵᱟᱥ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱤᱣᱨᱤᱭᱮᱵᱷᱠᱟ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱴᱟᱞᱚᱨᱡᱤᱠᱟᱞ ᱠᱟᱹᱨᱠᱷᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ <ref>[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CA%5CL%5CAlchevskMetallurgicalComplex.htm Alchevsk Metallurgical Complex] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]</ref> ᱾
᱑᱘᱙᱙ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱮᱨᱟ ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱱᱟ ᱡᱷᱩᱨᱟᱵᱷᱞᱤᱭᱳᱵᱷᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ ᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ -ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱱᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱫᱚ ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web|title=Перший пам’ятник Шевченкові в Україні|date=2022-08-03|url=https://localhistory.org.ua/rubrics/building/pershii-pamiatnik-shevchenkovi-v-ukrayini/|access-date=2025-08-23}}</ref> ᱾
ᱟᱡ ᱮᱨᱟ ᱣᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ 'ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱤᱭᱟᱱ' ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱤᱭᱟᱱ ᱦᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web |last=Котубей-Геруцька |first=Олеся |date=2024-08-25 |title=Родина Алчевських: інтелігенція українського Сходу до радянської колонізації |url=https://suspilne.media/culture/815147-rodina-alcevskih-akou-bula-inteligencia-ukrainskogo-shodu-do-radanskoi-kolonizacii/ |access-date=2025-12-12 |website=Суспільне {{!}} Новини |language=uk}}</ref> ᱾
᱑᱘᱙᱙-᱑᱙᱐᱒ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱟᱱᱟᱴ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱚᱲᱚ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱢᱮ ᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ [[ᱥᱮᱱᱴ ᱯᱤᱴᱚᱨᱥᱵᱚᱨᱜᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱨᱮᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱫᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡ ᱛᱮᱭ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟ ᱾
== ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ==
[[File:Родина Алчевських 1880-ті.jpg|thumb|ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]]
ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱱᱟ ᱡᱷᱩᱨᱟᱵᱷᱞᱤᱭᱳᱵᱷᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱨᱤᱱ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ <ref>{{Cite web |last=Котубей-Геруцька |first=Оलेся |date=2024-08-25 |title=Родина Алчевських: інтелігенція українського Сходу до радянської колонізації |url=https://suspilne.media/culture/815147-rodina-alcevskih-akou-bula-inteligencia-ukrainskogo-shodu-do-radanskoi-kolonizacii/ |access-date=2025-12-08 |website=Суспільне {{!}} Новини |language=uk}}</ref>:
* [[ᱦᱨᱤᱦᱳᱨᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ]], ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱢᱯᱳᱡᱚᱨ
* ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱭᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱟ
* ᱤᱵᱷᱟᱱ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
* ᱟᱱᱱᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱟ
* ᱰᱢᱤᱴᱨᱳ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
* ᱢᱤᱠᱳᱞᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
== ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱽ ==
ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱑᱙᱐᱓ ᱨᱮ ᱤᱣᱨᱤᱭᱮᱵᱷᱠᱟ ᱴᱨᱮᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮ [[ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web |title=Олексій Алчевський – український промисловий гігант, меценат, громадянин |url=https://www.libr.dp.ua/?do=ukrainica&lng=1&id=46&idg=603 |access-date=2025-12-08 |website=www.libr.dp.ua |language=uk}}</ref> ᱾ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱪᱷᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
᱒᱐᱐᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ ᱫᱚ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱑᱗᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱞᱠᱤ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱞᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web |title=Алчевський, Олексій Кирилович |url=http://vue.gov.ua/%D0%90%D0%BB%D1%87%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9,_%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B9_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |access-date=2025-12-08 |website=ВУЕ |language=uk}}</ref> ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\A\L\AlchevskyOleksii.htm Oleksii Alchevsky] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]
* [https://www.huri.harvard.edu/alchevskyi-family-papers Alchevskyi Family Papers] at [https://www.huri.harvard.edu/ The Ukrainian Research Institute at Harvard University (HURI)]
{{Authority control}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱘᱓᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱐᱑ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱜᱚᱡ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱩᱢᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
ia665w8ozj7kiy9l6wmobf890vn6b3k
190896
190895
2026-04-21T16:40:30Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
ᱦ
190896
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱠᱤᱨᱤᱞᱳᱵᱷᱤᱪ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
| image = Aleksey K. Alchevskiy.jpg
| native_name = Олексій Кирилович Алчевський
| native_name_lang = uk
| birth_date = 1835
| birth_place = [[ᱥᱩᱢᱤ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ]], [[ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]]
| death_date = 1901
| death_place = [[ᱥᱮᱱᱴ ᱯᱤᱴᱚᱨᱥᱵᱚᱨᱜᱽ]], [[ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]]
| occupation = ᱥᱤᱞᱯᱚᱯᱚᱛᱤ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱚᱲᱚᱣᱤᱡ (philanthropist)
}}
'''ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱠᱤᱨᱤᱞᱳᱵᱷᱤᱪ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ''' ({{langx|ru|Алексей Кириллович Алчевский}}; ᱑᱘᱓᱕, ᱥᱩᱢᱤ, ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ, ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ – ᱑᱙᱐᱑, ᱥᱮᱱᱴ ᱯᱤᱴᱚᱨᱥᱵᱚᱨᱜᱽ, [[ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]]) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱤᱭᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱚᱲᱚᱣᱤᱡ ᱟᱨ ᱥᱤᱞᱯᱚᱯᱚᱛᱤ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱵᱟᱹᱫᱤ ᱨᱩᱥ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱮ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱮᱸᱠ ᱟᱨ ᱥᱤᱞᱯᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱤᱞᱯᱚ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱑᱙᱐᱓ ᱨᱮ (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ: Екатерининская железная дорога) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱣᱨᱤᱭᱮᱵᱷᱠᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮ [[ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠ]] ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
[[File:Алчевські.jpg|thumb|ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ (ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱥᱮᱫ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱟᱨ ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱱᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱟ (ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱦᱚᱨᱚᱜᱼᱵᱟᱸᱫᱮ ᱛᱮ ᱾ ᱑᱘᱖᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱾]]
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱚᱨᱤᱛ ==
[[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱜᱚᱵᱚᱨᱱᱚᱨᱮᱴ]] (ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱢᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱳᱥᱟᱠ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ <ref>{{Cite web |title=Олексій Алчевський – український промисловий гігант, меценат, громадянин |url=https://www.libr.dp.ua/?do=ukrainica&lng=1&id=46&idg=603 |access-date=2025-12-08 |website=www.libr.dp.ua |language=uk}}</ref> ᱾ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱤ ᱠᱟᱣᱩᱱᱴᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱯᱟᱥ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱑᱘᱖᱒ ᱨᱮ [[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ]] ᱛᱮᱭ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟ ᱟᱨ [[ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ]] ᱣᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱠᱚᱭ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ <ref>{{Cite journal |last=Маланій |first=Олена |last2=Malanii |first2=Olena |date=2014 |title=Шевченко та родина Алчевських |url=https://evnuir.vnu.edu.ua/handle/123456789/7107 |language=uk}}</ref> ᱾
᱑᱘᱖᱐ ᱟᱨ ᱑᱘᱗᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱨᱮ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱢᱤᱣᱪᱩᱣᱟᱞ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ (᱑᱘᱖᱖) ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱑᱘᱖᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱴᱨᱮᱰ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱨᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱘᱗᱑ ᱨᱮ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱨᱜᱮᱡᱽ ᱵᱮᱸᱠ, 'ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱞᱮᱸᱰ ᱵᱮᱸᱠ' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱨᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱚᱱᱟ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
[[File:Алчевський Олексій Кирилович.jpg|thumb|᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱨᱮ ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱣᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]]
᱑᱘᱗᱙ ᱨᱮ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱟᱞᱮᱠᱮᱥᱮᱣᱮᱠᱥᱳᱵᱮ ᱢᱟᱭᱱᱤᱝ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱮ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱭᱟᱱᱳᱥᱮᱨᱵᱽᱥᱠ ᱤᱣᱮᱡᱽᱰ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱮᱱᱛᱷᱨᱟᱥᱟᱭᱤᱴ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱫᱚ ᱰᱳᱱᱵᱟᱥ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱤᱣᱨᱤᱭᱮᱵᱷᱠᱟ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱴᱟᱞᱚᱨᱡᱤᱠᱟᱞ ᱠᱟᱹᱨᱠᱷᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ <ref>[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CA%5CL%5CAlchevskMetallurgicalComplex.htm Alchevsk Metallurgical Complex] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]</ref> ᱾
᱑᱘᱙᱙ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱮᱨᱟ ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱱᱟ ᱡᱷᱩᱨᱟᱵᱷᱞᱤᱭᱳᱵᱷᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ ᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ -ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱱᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱫᱚ ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web|title=Перший пам’ятник Шевченкові в Україні|date=2022-08-03|url=https://localhistory.org.ua/rubrics/building/pershii-pamiatnik-shevchenkovi-v-ukrayini/|access-date=2025-08-23}}</ref> ᱾
ᱟᱡ ᱮᱨᱟ ᱣᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ 'ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱤᱭᱟᱱ' ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱤᱭᱟᱱ ᱦᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web |last=Котубей-Геруцька |first=Олеся |date=2024-08-25 |title=Родина Алчевських: інтелігенція українського Сходу до радянської колонізації |url=https://suspilne.media/culture/815147-rodina-alcevskih-akou-bula-inteligencia-ukrainskogo-shodu-do-radanskoi-kolonizacii/ |access-date=2025-12-12 |website=Суспільне {{!}} Новини |language=uk}}</ref> ᱾
᱑᱘᱙᱙-᱑᱙᱐᱒ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱟᱱᱟᱴ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱚᱲᱚ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱢᱮ ᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ [[ᱥᱮᱱᱴ ᱯᱤᱴᱚᱨᱥᱵᱚᱨᱜᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱨᱮᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱫᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡ ᱛᱮᱭ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟ ᱾
== ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ==
[[File:Родина Алчевських 1880-ті.jpg|thumb|ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]]
ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱱᱟ ᱡᱷᱩᱨᱟᱵᱷᱞᱤᱭᱳᱵᱷᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱨᱤᱱ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ <ref>{{Cite web |last=Котубей-Геруцька |first=Оलेся |date=2024-08-25 |title=Родина Алчевських: інтелігенція українського Сходу до радянської колонізації |url=https://suspilne.media/culture/815147-rodina-alcevskih-akou-bula-inteligencia-ukrainskogo-shodu-do-radanskoi-kolonizacii/ |access-date=2025-12-08 |website=Суспільне {{!}} Новини |language=uk}}</ref>:
* [[ᱦᱨᱤᱦᱳᱨᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ]], ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱢᱯᱳᱡᱚᱨ
* ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱭᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱟ
* ᱤᱵᱷᱟᱱ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
* ᱟᱱᱱᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱟ
* ᱰᱢᱤᱴᱨᱳ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
* ᱢᱤᱠᱳᱞᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
== ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱽ ==
ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱑᱙᱐᱓ ᱨᱮ ᱤᱣᱨᱤᱭᱮᱵᱷᱠᱟ ᱴᱨᱮᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮ [[ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web |title=Олексій Алчевський – український промисловий гігант, меценат, громадянин |url=https://www.libr.dp.ua/?do=ukrainica&lng=1&id=46&idg=603 |access-date=2025-12-08 |website=www.libr.dp.ua |language=uk}}</ref> ᱾ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱪᱷᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
᱒᱐᱐᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ ᱫᱚ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱑᱗᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱞᱠᱤ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱞᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web |title=Алчевський, Олексій Кирилович |url=http://vue.gov.ua/%D0%90%D0%BB%D1%87%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9,_%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B9_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |access-date=2025-12-08 |website=ВУЕ |language=uk}}</ref> ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\A\L\AlchevskyOleksii.htm Oleksii Alchevsky] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]
* [https://www.huri.harvard.edu/alchevskyi-family-papers Alchevskyi Family Papers] at [https://www.huri.harvard.edu/ The Ukrainian Research Institute at Harvard University (HURI)]
{{Authority control}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱘᱓᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱐᱑ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱜᱚᱡ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱩᱢᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
euyu5dee1t4kx0n5af5ty9cp6bua9ge
190897
190896
2026-04-21T16:41:12Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
removed [[Category:᱑᱙᱐᱑ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱜᱚᱡ]]; added [[Category:᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱜᱚᱡ ᱠᱚ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
190897
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱠᱤᱨᱤᱞᱳᱵᱷᱤᱪ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
| image = Aleksey K. Alchevskiy.jpg
| native_name = Олексій Кирилович Алчевський
| native_name_lang = uk
| birth_date = 1835
| birth_place = [[ᱥᱩᱢᱤ]], [[ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ]], [[ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]]
| death_date = 1901
| death_place = [[ᱥᱮᱱᱴ ᱯᱤᱴᱚᱨᱥᱵᱚᱨᱜᱽ]], [[ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]]
| occupation = ᱥᱤᱞᱯᱚᱯᱚᱛᱤ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱚᱲᱚᱣᱤᱡ (philanthropist)
}}
'''ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱠᱤᱨᱤᱞᱳᱵᱷᱤᱪ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ''' ({{langx|ru|Алексей Кириллович Алчевский}}; ᱑᱘᱓᱕, ᱥᱩᱢᱤ, ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ, ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ – ᱑᱙᱐᱑, ᱥᱮᱱᱴ ᱯᱤᱴᱚᱨᱥᱵᱚᱨᱜᱽ, [[ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ]]) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱤᱭᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱚᱲᱚᱣᱤᱡ ᱟᱨ ᱥᱤᱞᱯᱚᱯᱚᱛᱤ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽ ᱵᱟᱹᱫᱤ ᱨᱩᱥ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱮ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱮᱸᱠ ᱟᱨ ᱥᱤᱞᱯᱚ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱤᱞᱯᱚ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱑᱙᱐᱓ ᱨᱮ (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ: Екатерининская железная дорога) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱣᱨᱤᱭᱮᱵᱷᱠᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮ [[ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠ]] ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾
[[File:Алчевські.jpg|thumb|ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ (ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱥᱮᱫ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱟᱨ ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱱᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱟ (ᱛᱤᱸᱜᱩ ᱟᱠᱟᱱᱟ) ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱦᱚᱨᱚᱜᱼᱵᱟᱸᱫᱮ ᱛᱮ ᱾ ᱑᱘᱖᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱾]]
== ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱚᱨᱤᱛ ==
[[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱜᱚᱵᱚᱨᱱᱚᱨᱮᱴ]] (ᱥᱞᱳᱵᱳᱰᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱢᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱳᱥᱟᱠ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ <ref>{{Cite web |title=Олексій Алчевський – український промисловий гігант, меценат, громадянин |url=https://www.libr.dp.ua/?do=ukrainica&lng=1&id=46&idg=603 |access-date=2025-12-08 |website=www.libr.dp.ua |language=uk}}</ref> ᱾ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱥᱩᱢᱤ ᱠᱟᱣᱩᱱᱴᱤ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱯᱟᱥ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱑᱘᱖᱒ ᱨᱮ [[ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ]] ᱛᱮᱭ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱮᱸᱜᱟ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱟᱵᱽᱱᱟ ᱟᱨ [[ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ]] ᱣᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱠᱚᱭ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ <ref>{{Cite journal |last=Маланій |first=Олена |last2=Malanii |first2=Olena |date=2014 |title=Шевченко та родина Алчевських |url=https://evnuir.vnu.edu.ua/handle/123456789/7107 |language=uk}}</ref> ᱾
᱑᱘᱖᱐ ᱟᱨ ᱑᱘᱗᱐ ᱫᱚᱥᱚᱠ ᱨᱮ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱢᱤᱣᱪᱩᱣᱟᱞ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ (᱑᱘᱖᱖) ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱑᱘᱖᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱴᱨᱮᱰ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱨᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱘᱗᱑ ᱨᱮ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱨᱜᱮᱡᱽ ᱵᱮᱸᱠ, 'ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱞᱮᱸᱰ ᱵᱮᱸᱠ' ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱨᱮᱫᱤᱭᱟᱹ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱩᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱚᱱᱟ ᱵᱮᱸᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱪᱮᱭᱟᱨᱢᱮᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾
[[File:Алчевський Олексій Кирилович.jpg|thumb|᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱠᱤᱵᱽ ᱨᱮ ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱣᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ]]
᱑᱘᱗᱙ ᱨᱮ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱟᱞᱮᱠᱮᱥᱮᱣᱮᱠᱥᱳᱵᱮ ᱢᱟᱭᱱᱤᱝ ᱥᱳᱥᱟᱭᱴᱤ ᱮ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱞᱟᱵᱷᱤᱭᱟᱱᱳᱥᱮᱨᱵᱽᱥᱠ ᱤᱣᱮᱡᱽᱰ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱮᱱᱛᱷᱨᱟᱥᱟᱭᱤᱴ ᱠᱚᱭᱞᱟ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱐᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱫᱚ ᱰᱳᱱᱵᱟᱥ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱤᱣᱨᱤᱭᱮᱵᱷᱠᱟ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱴᱟᱞᱚᱨᱡᱤᱠᱟᱞ ᱠᱟᱹᱨᱠᱷᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ <ref>[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CA%5CL%5CAlchevskMetallurgicalComplex.htm Alchevsk Metallurgical Complex] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]</ref> ᱾
᱑᱘᱙᱙ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱮᱨᱟ ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱱᱟ ᱡᱷᱩᱨᱟᱵᱷᱞᱤᱭᱳᱵᱷᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ ᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ -ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱤ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱱᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱫᱚ ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱢᱤᱣᱡᱤᱭᱚᱢ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web|title=Перший пам’ятник Шевченкові в Україні|date=2022-08-03|url=https://localhistory.org.ua/rubrics/building/pershii-pamiatnik-shevchenkovi-v-ukrayini/|access-date=2025-08-23}}</ref> ᱾
ᱟᱡ ᱮᱨᱟ ᱣᱟᱜ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱳᱞᱮᱠᱥᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ 'ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱤᱭᱟᱱ' ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱤᱭᱟᱱ ᱦᱩᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱮᱦᱮᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web |last=Котубей-Геруцька |first=Олеся |date=2024-08-25 |title=Родина Алчевських: інтелігенція українського Сходу до радянської колонізації |url=https://suspilne.media/culture/815147-rodina-alcevskih-akou-bula-inteligencia-ukrainskogo-shodu-do-radanskoi-kolonizacii/ |access-date=2025-12-12 |website=Суспільне {{!}} Новини |language=uk}}</ref> ᱾
᱑᱘᱙᱙-᱑᱙᱐᱒ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱟᱱᱟᱴ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱚᱲᱚ ᱵᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱢᱮ ᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ [[ᱥᱮᱱᱴ ᱯᱤᱴᱚᱨᱥᱵᱚᱨᱜᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱨᱮᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱫᱚᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡ ᱛᱮᱭ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟ ᱾
== ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ==
[[File:Родина Алчевських 1880-ті.jpg|thumb|ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ]]
ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱱᱟ ᱡᱷᱩᱨᱟᱵᱷᱞᱤᱭᱳᱵᱷᱟ]] ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱨᱤᱱ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ <ref>{{Cite web |last=Котубей-Геруцька |first=Оलेся |date=2024-08-25 |title=Родина Алчевських: інтелігенція українського Сходу до радянської колонізації |url=https://suspilne.media/culture/815147-rodina-alcevskih-akou-bula-inteligencia-ukrainskogo-shodu-do-radanskoi-kolonizacii/ |access-date=2025-12-08 |website=Суспільне {{!}} Новини |language=uk}}</ref>:
* [[ᱦᱨᱤᱦᱳᱨᱤ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ]], ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱢᱯᱳᱡᱚᱨ
* ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱤᱭᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱟ
* ᱤᱵᱷᱟᱱ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
* ᱟᱱᱱᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱟ
* ᱰᱢᱤᱴᱨᱳ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
* ᱢᱤᱠᱳᱞᱟ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ
== ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱽ ==
ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱑᱙᱐᱓ ᱨᱮ ᱤᱣᱨᱤᱭᱮᱵᱷᱠᱟ ᱴᱨᱮᱱ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮ [[ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠ]] ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web |title=Олексій Алчевський – український промисловий гігант, меценат, громадянин |url=https://www.libr.dp.ua/?do=ukrainica&lng=1&id=46&idg=603 |access-date=2025-12-08 |website=www.libr.dp.ua |language=uk}}</ref> ᱾ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱪᱷᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱩᱴᱷᱟᱹᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
᱒᱐᱐᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠ ᱫᱚ ᱟᱞᱪᱮᱵᱽᱥᱠᱤ ᱭᱟᱜ ᱑᱗᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱢᱟᱹᱱ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱞᱠᱤ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱮ ᱩᱰᱩᱠ ᱞᱮᱫᱼᱟ <ref>{{Cite web |title=Алчевський, Олексій Кирилович |url=http://vue.gov.ua/%D0%90%D0%BB%D1%87%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9,_%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B9_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |access-date=2025-12-08 |website=ВУЕ |language=uk}}</ref> ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\A\L\AlchevskyOleksii.htm Oleksii Alchevsky] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]
* [https://www.huri.harvard.edu/alchevskyi-family-papers Alchevskyi Family Papers] at [https://www.huri.harvard.edu/ The Ukrainian Research Institute at Harvard University (HURI)]
{{Authority control}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱘᱓᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱜᱚᱡ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱩᱢᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ]]
rp1dwtq00thxwq7h2bl53sluceeinpk
ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ
14
35683
190898
2026-04-21T16:41:27Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"+" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190898
wikitext
text/x-wiki
+
jsojwe0y00ox745tisb3rfxjb66ayl8
ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱘᱓᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ
14
35684
190899
2026-04-21T16:41:38Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"+" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190899
wikitext
text/x-wiki
+
jsojwe0y00ox745tisb3rfxjb66ayl8
ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱩᱢᱤ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ
14
35685
190900
2026-04-21T16:41:56Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"+" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190900
wikitext
text/x-wiki
+
jsojwe0y00ox745tisb3rfxjb66ayl8
ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱐᱑ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱜᱚᱡ ᱠᱚ
14
35686
190901
2026-04-21T16:42:17Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
"+" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190901
wikitext
text/x-wiki
+
jsojwe0y00ox745tisb3rfxjb66ayl8
ᱪᱷᱟᱸᱪ:Taxonomy/Terminalia
10
35687
190907
2026-04-22T00:25:05Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
"{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞᱤᱭᱟ (ᱫᱟᱨᱮ)|ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞᱤᱭᱟ |parent=Combretaceae }}" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190907
wikitext
text/x-wiki
{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞᱤᱭᱟ (ᱫᱟᱨᱮ)|ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞᱤᱭᱟ
|parent=Combretaceae
}}
1eskg3pyryddi1bv64gwrysrdevzqcm
ᱪᱷᱟᱸᱪ:Taxonomy/Combretaceae
10
35688
190908
2026-04-22T00:26:13Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
"{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=ᱠᱚᱢᱵᱽᱨᱮᱴᱟᱥᱮᱭᱟᱭ |parent=Myrtales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/1..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190908
wikitext
text/x-wiki
{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=familia
|link=ᱠᱚᱢᱵᱽᱨᱮᱴᱟᱥᱮᱭᱟᱭ
|parent=Myrtales
|refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}}
}}
r2t8x3g05uly6n0bxc2kij07dl1ld3s
ᱪᱷᱟᱸᱪ:Bengali language topics
10
35689
190909
2026-04-22T00:30:04Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
Redirected page to [[ᱪᱷᱟᱸᱪ:Bengali language]]
190909
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Bengali language]]
qjkh2qyf2wyl1n65nh45t66mij8xskc
ᱪᱷᱟᱸᱪ:Bengali language
10
35690
190910
2026-04-22T00:30:49Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
"{{Navbox |name = Bengali language <!--|image = [[File:বাংলা.svg|100px]]--> |state = {{{state|autocollapse}}} |title = [[Bengali language]] [[File:BengaliScriptKo.svg|20px|link=Bengali language]] |listclass = hlist |group1 = Written Bengali |list1 = * [[Bengali alphabet|Alphabet]] ** [[Bengali grammar|grammar]] ** [[Bengali consonant clusters|consonant clusters]] ** [[Romanisation of Bengali|Romanization]] * Ben..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190910
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Bengali language
<!--|image = [[File:বাংলা.svg|100px]]-->
|state = {{{state|autocollapse}}}
|title = [[Bengali language]] [[File:BengaliScriptKo.svg|20px|link=Bengali language]]
|listclass = hlist
|group1 = Written Bengali
|list1 =
* [[Bengali alphabet|Alphabet]]
** [[Bengali grammar|grammar]]
** [[Bengali consonant clusters|consonant clusters]]
** [[Romanisation of Bengali|Romanization]]
* [[Bengali numerals|Numerals]]
* [[Bengali Braille|Braille]]
|group2 = Spoken Bengali
|list2 =
* [[Bengali phonology|Phonology]]
* [[Bengali vocabulary|Vocabulary]]
* ''[[Tatsama|tôtsômô]]''
* [[Bengali dialects|Dialects]]
**[[Bangali dialect|Bangali]]
***[[Chittagonian dialect|Chittagonian]]
***[[Dhakaiya Kutti]]
***[[Sylheti dialect|Sylheti]]
**[[Manbhumi dialect|Manbhumi]]
**[[Rangpuri language|Rangpuri]]
**[[Rarhi dialect|Rarhi]]
***[[Sadhu bhasha]]
**[[Sundarbani dialect|Sundarbani]]
**[[Varendri dialect|Varendri]]
|group3 = Language movements
|list3 =
* [[Bengali language movement|Bengali language movement (Bangladesh)]]
* [[Language Movement Day|Language Movement Day (Bangladesh)]]
* [[Shaheed Minar, Dhaka|Shoheed Minar]]
* [[International Mother Language Day]]
* [[Bengali language movements in India]]
* [[Bengali Language Movement (Barak Valley)|Bengali language movement (Assam)]]
* [[Bengali Language Movement (Manbhum)|Bengali language movement (Manbhum)]]
|group4 = Language institutions
|list4 =
* [[Bangiya Sahitya Parishat]]
* [[Bangla Academy]]
* [[Bangladesh Shilpakala Academy]]
* [[Bishwo Shahitto Kendro]]
* [[Paschimbanga Bangla Akademi]]
* [[Paschimbanga Natya Akademi]]
|group5 = [[Bengali literature|Literature]]
|list5 =
* [[Bangladeshi folk literature|Folk literature]]
* [[List of Bengali-language authors (alphabetical)|Authors]]
* [[List of Bengali poets|Poets]]
|group6 = Literary awards
|list6 =
* [[Bangla Academy Literary Award]] (1960)
* [[Ekushey Padak]] (1976)
* [[Rabindra Puraskar]] (1950)
* [[List of Sahitya Akademi Award winners for Bengali|Sahitya Akademi Award]] (1955)
* [[Bankim Puraskar]] (1975)
* [[Ananda Puraskar]] (1958)
|group7 = Personalities
|list7 =
* [[Ram Mohan Roy]]
* [[Kazi Nazrul Islam]]
* [[Rabindranath Tagore]]
* [[Ishwar Chandra Vidyasagar]]
* [[Nathaniel Brassey Halhed]]
* [[John Beames]]
* [[Suniti Kumar Chatterji]]
* [[Muhammad Shahidullah]]
* [[Humayun Azad]]
|group8 = Mega-events
|list8 =
* [[Ekushey Book Fair]]
* [[Kolkata Book Fair]]
|group9 = Cinema
|list9 =
* [[Cinema of Bangladesh]]
* [[Cinema of West Bengal]]
|group10 = Other
|list10 =
* [[Bengali input methods|Bengali input methods in computers]]
* [[States of India by Bengali speakers]]
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
5zzgdiqv19dejym3jpafgxi7yl13wua
ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ
0
35691
190911
2026-04-22T00:32:18Z
Sunia Marndi
8165
"{{Short description|ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ}} {{Speciesbox |image = Fruit I IMG 9577.jpg |image_caption = ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ ᱡᱚ |image2 = Flowers with Sykes's warbler I IMG 1880.jpg |image2_caption = ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ [[Sykes's warbler|ᱥᱟᱭᱠᱮᱥ ᱣᱟᱨᱵᱽᱞᱟᱨ]] |status_ref = |genus = Terminalia |species = arjuna |authority = (Roxb.)..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190911
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ}}
{{Speciesbox
|image = Fruit I IMG 9577.jpg
|image_caption = ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ ᱡᱚ
|image2 = Flowers with Sykes's warbler I IMG 1880.jpg
|image2_caption = ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ [[Sykes's warbler|ᱥᱟᱭᱠᱮᱥ ᱣᱟᱨᱵᱽᱞᱟᱨ]]
|status_ref =
|genus = Terminalia
|species = arjuna
|authority = (Roxb.) Wight & Arn.
}}
'''''ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ (Terminalia arjuna)'''''ᱫᱚ ''[[Terminalia (plant)|Terminalia]]'' [[genus|ᱡᱟᱹᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ ᱫᱟᱨᱮ ᱟᱨ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱛᱮ ᱟᱨᱡᱩᱱᱟ<ref name=Biswas /> ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱟᱨᱡᱩᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=ecoindia /> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ [[medicinal plant|ᱨᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite Banglapedia |article=Flora |author=M Iqbal Zuberi}}</ref>
== ᱵᱮᱣᱨᱟ ==
ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱥᱩᱨᱥᱩᱯᱩᱨ ᱒᱐-᱒᱕ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱩᱥᱩᱞ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱰᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱥᱮᱫ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱦᱤᱥ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱪᱟᱣᱲᱟ ᱩᱢᱩᱞ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱥᱮᱫ ᱡᱷᱩᱞᱟᱹᱣ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱜᱳᱞ ᱜᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱦᱟᱹᱨᱭᱟᱹᱲ ᱟᱨ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱟᱹᱭᱨᱤ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱠᱞᱟᱜ ᱫᱚ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ ᱟᱨ ᱜᱩᱴᱩ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ; ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱪ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱩᱱ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱦᱟᱞᱠᱟ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱷᱟᱞᱠᱟᱣᱚᱜᱼᱟ; ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱒.᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱕ ᱥᱮᱢᱤ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱡᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱷᱟᱹᱠᱬᱟᱹᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Biswas">{{cite journal |last1=Biswas |first1=Moulisha |last2=Biswas |first2=Kaushik |last3=Karan |first3=Tarun K |last4=Bhattacharya |first4=Sanjib |last5=Ghosh |first5=Ashoke K |last6=Haldar |first6=Pallab K |year=2011 |title=Evaluation of analgesic and anti-inflammatory activities of ''Terminalia arjuna'' leaf |url=https://www.researchgate.net/publication/267427155_Evaluation_of_analgesic_and_anti-inflammatory_activities_of_Terminalia_arjuna_leaf |journal=Journal of Phytology |volume=3 |issue=1 |pages=33–8}}</ref><ref name="ecoindia">{{cite web|url=http://www.ecoindia.com/flora/trees/arjun-tree.html|title=Arjun Tree |publisher=Eco India}}</ref>
ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱨᱩᱣᱟᱹ ᱦᱟᱹᱥᱩ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱜᱚᱡ ᱩᱛᱟᱹᱨᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''[[Phyllactinia terminale]]'' ᱟᱨ ''[[polystictus affinis]]'' ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱮᱣᱲᱟ (rot) ᱛᱮ ᱟᱫᱚᱢ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=CABI/>
== ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ==
ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱯᱢᱟᱦᱟᱫᱤᱯ ᱨᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱲᱮ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱜᱟᱰᱟ ᱥᱩᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Uttar Pradesh|ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], [[Bihar|ᱵᱤᱦᱟᱨ]], [[Maharashtra|ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], [[Madhya Pradesh|ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], [[West Bengal|ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[Odisha|ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ [[India|ᱥᱤᱧᱚᱛ]], [[Pakistan|ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[Karachi|ᱠᱚᱨᱟᱪᱤ]] ᱥᱟᱶᱛᱮ [[Sri Lanka|ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ]] ᱟᱨ [[Bangladesh|ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]] ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Biswas /><ref>{{cite book|last1=Rastogī|first1=Rekhā|title=Let Us Identify The Useful Trees(New)|date=2008|publisher=Children's Book Trust|page=7,8|url=https://books.google.com/books?id=eL8RlQBNRjoC&dq=terminalia+arjuna&pg=PA7|isbn=978-81-7011-919-7}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Malaysia|ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]], [[Indonesia|ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱟᱨ [[Kenya|ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=CABI>{{cite book|title=The CABI Encyclopedia of Forest Trees|year = 2013|url=https://books.google.com/books?id=cBf4AgAAQBAJ&pg=PA464|page=464|isbn = 9781780642369}}</ref>
== ᱢᱩᱦᱤᱛ ==
=== ᱞᱩᱢᱟᱹᱝ ᱪᱟᱥ ===
ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱚᱱᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱡᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ''[[Antheraea paphia]]'' (ᱛᱤᱨᱭᱟᱹ) ᱞᱩᱢᱟᱹᱝ ᱯᱤᱯᱤᱲᱤᱭᱟᱹᱝ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[tassar silk|ᱛᱚᱥᱚᱨ ᱞᱩᱢᱟᱹᱝ]] ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱᱚᱝᱟᱱ [[wild silk|ᱵᱤᱨ ᱞᱩᱢᱟᱹᱝ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="fao">{{cite web|url=http://www.fao.org/docrep/005/ab598e/AB598E13.htm|title=Non-wood forest products In 15 countries of Tropical Asia|author=M.P. Shiva|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref>
=== ᱯᱚᱨᱤᱵᱮᱥ ===
ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱲᱮ ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱢᱤᱫ [[keystone species|ᱠᱤᱥᱴᱳᱱ ᱡᱟᱹᱛ]] (ᱢᱩᱬ ᱡᱟᱹᱛ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[Indian giant squirrel|ᱢᱟᱞᱟᱵᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟᱱᱴ ᱥᱠᱩᱭᱨᱮᱞ]] ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱟᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ [[White-rumped vulture|ᱯᱩᱸᱰ ᱰᱮᱜᱮ ᱜᱤᱫᱤ]] ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱱᱣᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱩᱣᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱜᱚᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱚᱨᱮ ᱫᱚ ᱩᱭ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ [[sloth bear|ᱵᱟᱱᱟ]] ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite journal | journal=Journal of Wildlife Science | title=Status and ecological significance of Terminalia arjuna (Roxb.) Wight & Arn., a keystone species in the riparian forest of Moyar River valley in Mudumalai Tiger Reserve, Southern India. | last=Sekar | first=Iyanar |last2=Vedagiri |first2=Thirumurugan | display-authors=etal | url=https://jwls.in/rkvl6975/ | date=2025 }}</ref>
== ᱜᱮᱞᱟᱨᱤ ==
<gallery>
File:Terminalia_arjuna_trunk_03_by_Line1.JPG|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱦᱤᱥ
File:Terminalia arjuna.jpg|ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚ
File:Terminalia arjuna trunk 01 by Line1.JPG|ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱦᱤᱥ
File:Inflorescence of Terminalia arjuna.jpg|ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱪᱷᱤ
File:Pollen grains of Terminalia arjuna.jpg|ᱯᱳᱞᱮᱱ ᱜᱽᱨᱮᱱᱥ
File:Arjuna fruits(Dried).jpg|ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱡᱚ ᱠᱚ
File:Terminalia arjuna DSC 0267.JPG|ᱦᱚᱴᱚᱜ (Bark)
</gallery>
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{Reflist|2}}
*{{Commons category-inline}}
*{{Wikispecies-inline}}
{{Taxonbar|from=Q2719381}}
[[Category:ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ|ᱠᱟᱹᱣᱦᱟᱹ]]
[[Category:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱯᱢᱟᱦᱟᱫᱤᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱱᱟᱹᱲᱤ ᱠᱚ]]
rci23vstq4odzvitm2suwv8b7he7pj8
ᱪᱷᱟᱸᱪ:Cleanup lang
10
35692
190912
2026-04-22T00:40:04Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
"{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= {{Ambox | name = Cleanup-lang | subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly> | small = {{{small|}}} | type = style | image = | issue = This {{{1|article}}} '''should specify the language of its non-English content''' using {{tl|lang}} or {{tl|langx}}, {{tl|transliteration}} for transliterated languages, and {{tl|IPA}} for phonetic..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190912
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name = Cleanup-lang
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| small = {{{small|}}}
| type = style
| image =
| issue = This {{{1|article}}} '''should specify the language of its non-English content''' using {{tl|lang}} or {{tl|langx}}, {{tl|transliteration}} for transliterated languages, and {{tl|IPA}} for phonetic transcriptions, with an appropriate [[Lists of ISO 639 codes|ISO 639 code]]. Wikipedia's [[:Category:Wikipedia multilingual support templates|multilingual support templates]] may also be used{{#if:{{{iso|}}}| - notably <code>{{{iso}}}</code> for {{ISO 639 name|{{{iso}}}}}.|.<includeonly>{{category handler|all=[[Category:Pages with non-English text lacking appropriate markup and no ISO hint]]|nocat={{{nocat|}}}}}</includeonly>}}
| fix = [[Template:Lang#Rationale|See why]].
| date = {{{date|}}}
| cat = {{category handler|all=Pages with non-English text lacking appropriate markup|nocat={{{nocat|}}}}}
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
g5mi32du9xvs7laywm05br6iiqhdbbr
ᱪᱷᱟᱸᱪ:Cleanup lang/doc
10
35693
190913
2026-04-22T00:40:33Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
"{{Documentation subpage}} <!-- Categories and interwikis go at the bottom of this page. --> {{Language templates}} ==Usage== This template is intended primarily for: * Articles with a '''high quantity of non-English text''' that has not been marked up with any language templates or codes. * Articles with '''unidentified non-English text'''. This includes: * Foreign languages written using the '''[[Latin alphabet]]''' * Fore..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190913
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
<!-- Categories and interwikis go at the bottom of this page. -->
{{Language templates}}
==Usage==
This template is intended primarily for:
* Articles with a '''high quantity of non-English text''' that has not been marked up with any language templates or codes.
* Articles with '''unidentified non-English text'''.
This includes:
* Foreign languages written using the '''[[Latin alphabet]]'''
* Foreign languages written using '''non-Latin alphabet scripts'''
* [[International Phonetic Alphabet]] ('''IPA''') transcriptions
The addition of language templates on Wikipedia improves Wikipedia's '''[[WP:ACCESS|accessibility]]'''. In adding language templates, visually-impaired readers who utilise screenreader technology will be able to hear words pronounced in the correct language, instead of them being pronounced phonetically in English.
Place {{Tlx|Cleanup lang|article|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}} '''on articles where non-English text is used, but has not been marked up.'''
If a '''section in an article''' does not use any language templates, place {{Tlx|Cleanup lang|section|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}} there.
If you know the '''[[ISO language code]]''' for the non-English text that needs formatting, you can '''add this to the cleanup template''' under the parameter {{para|iso}}. The ISO code should be present in the infobox of the language's article; for example, [[Latin]] is la, and [[Manx language]] is gv.
The basic language templates used on Wikipedia are:
* {{tl|lang}} for foreign languages in their '''{{em|native script}}''' – this may be Latin alphabet {{em|or}} non-Latin alphabet text
* {{tl|transliteration}} for foreign languages '''{{em|transliterated}}''' into the Latin alphabet – i.e., the romanisations of foreign-language words not ordinarily written in the Latin alphabet
* {{tl|IPA}} for '''IPA transcriptions'''
Wikipedia also has '''a number of language-specific [[:Category:Wikipedia multilingual support templates|multilingual support templates]]''', such as {{tl|nihongo}} and {{tl|lang-zh}}, which feature parameters specific to those languages, such as parameters for different transliteration styles.
This cleanup template automatically adds articles to [[:Category:Pages with non-English text lacking appropriate markup]], or a dated subcategory thereof.
===When not to use===
*'''If there is not much foreign-language content that needs marking up within an article; instead of a cleanup tag''': if you know the language of the text, just add the appropriate language template to this text with the correct code.
*'''For the names of people and places''': though the {{para|italic}} parameter exists in both {{tl|lang}} and {{tl|transliteration}}, and can be set to |italic=no, it is unnecessary to add language templates for the names of people and places.
*'''For loanwords to English''': language templates are intended to improve Wikipedia's accessibility, but common loanwords to English are pronounced just fine by screenreaders. If you are unsure if something is a loanword, searching for it on the [https://www.merriam-webster.com/ Merriam-Webster online dictionary] should tell you whether it is a loanword to English or not; if it has an entry, it is likely to be a loanword.
==TemplateData==
{{TemplateData header}}
<templatedata>
{
"description": "This tag is intended to identify pages that need to specify the language of non-English content using {{lang}}, per MOS:FORITA.",
"format": "inline",
"params": {
"date": {
"label": "Month and year",
"description": "The month and year that the template was placed (in full). \"{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}\" inserts the current month and year automatically.",
"type": "line",
"autovalue": "{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}",
"example": "January 2013",
"suggested": true
},
"iso": {
"label": "ISO code",
"description": "The specific ISO 639 code to be used",
"type": "string",
"suggested": true
},
"1": {
"label": "Section?",
"description": "Put 'section' if affected area is a section",
"type": "string"
}
}
}
</templatedata>
==See also==
* {{t|Not English}} – For entire articles or sections not in English
<includeonly>{{Sandbox other||
<!-- Categories and interwikis go here: -->
[[Category:Cleanup templates|{{PAGENAME}}]]
[[Category:Wikipedia multilingual support templates|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
n6s0lw5jhg0etonv9rbe74hmaqqyikl
ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ
0
35694
190926
2026-04-22T07:00:46Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ
190926
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ]]
ruwbajzxrw2jt0kiz6cv6l05a6yepus
ᱵᱟᱱᱳᱥ
0
35695
190930
2026-04-22T07:11:22Z
ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱗
1744
"{{Infobox dish | name = ᱵᱟᱱᱳᱥ | image = Banusz (banosz) w restauracji-piwowarni "Kumpel" we Lwowie.jpg | caption = [[ᱞᱵᱤᱵᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱥᱴᱳᱨᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱳᱥ (ᱵᱟᱱᱩᱥ) | type = [[ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ]] (ᱠᱟᱥᱟ) | country = {{UKR}}, ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ | year = | author = | complexity = | time1 = ᱕᱐ | time2 = | ingredie..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190930
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox dish
| name = ᱵᱟᱱᱳᱥ
| image = Banusz (banosz) w restauracji-piwowarni "Kumpel" we Lwowie.jpg
| caption = [[ᱞᱵᱤᱵᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱥᱴᱳᱨᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱳᱥ (ᱵᱟᱱᱩᱥ)
| type = [[ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ]] (ᱠᱟᱥᱟ)
| country = {{UKR}}, ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ
| year =
| author =
| complexity =
| time1 = ᱕᱐
| time2 =
| ingredient1 = [[ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ ᱦᱳᱞᱚᱝ]], [[ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ]], [[ᱥᱢᱮᱛᱟᱱᱟ]] (ᱠᱷᱟᱴᱟ ᱠᱨᱤᱢ)
| ingredient2 = [[ᱫᱟᱜ]], [[ᱵᱩᱨᱫᱟ]], [[ᱠᱨᱤᱢ]], [[ᱥᱠᱳᱣᱟᱨᱠᱤ]], [[ᱥᱟᱞᱳ]], [[ᱫᱷᱩᱸᱣᱟᱹ ᱥᱟᱞᱳ]], [[ᱦᱟᱢ]], [[ᱵᱮᱠᱚᱱ]], [[ᱩᱫ]], [[ᱡᱤᱞ]], [[ᱯᱤᱭᱟᱹᱡᱽ]], [[ᱨᱟᱹᱥᱩᱬ]], [[ᱵᱩᱞᱩᱝ]], [[ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ]], [[ᱯᱟᱨᱥᱞᱤ]]
| energy = ᱑᱓᱗
| protein = ᱔,᱒
| fat = ᱗,᱘
| carbohydrates = ᱑᱒,᱓
| glycemic_index =
| similar_dishes =
| recipe =
| composition = ᱵᱟᱱᱳᱥ
}}
'''ᱵᱟᱱᱳᱥ''' (ᱵᱟᱹᱱᱳᱥ) ᱟᱨᱵᱟᱝ '''ᱵᱟᱱᱩᱥ''' ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱴᱷᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ [[ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ]] (ᱠᱟᱥᱟ), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱨᱤᱢ]] ᱟᱨᱵᱟᱝ [[ᱥᱢᱮᱛᱟᱱᱟ]] (ᱠᱷᱟᱴᱟ ᱠᱨᱤᱢ) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ [[ᱥᱠᱳᱣᱟᱨᱠᱤ]] (ᱥᱩᱠᱨᱤ ᱪᱚᱨᱵᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱟᱺᱰᱤ), [[ᱩᱫ]] ᱟᱨ [[ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ]] (ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱤᱭᱟᱹ) ᱮᱢᱟᱱ ᱛᱮ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱡᱚᱢᱟᱜ]] ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ|ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱪᱚᱲᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ [[ᱦᱩᱛᱥᱩᱞ ᱡᱚᱢᱟᱜ]] ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
== ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ==
''ᱵᱟᱱᱩᱥ, ᱵᱟᱱᱳᱥ, ᱵᱟᱞᱢᱩᱥ'' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ {{lang-ro|balmoș, balmuș}} ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{lang-bg|балмуш}} ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ {{lang-tr|bulamaç}} ("ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱳᱞᱚᱝ ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ") ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''bulmak'' ("ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱢᱮᱥᱟ") ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ<ref>{{ЕСУМ1}} — ᱥᱟᱦᱴᱟ</ref> ᱾
== ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱠᱚ ==
[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱑᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ [[ᱤᱵᱷᱟᱱᱳ-ᱯᱷᱨᱟᱱᱠᱤᱵᱷᱥᱠ]] ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱟᱲᱟᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱨᱟᱹᱱᱫᱷᱩᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱑᱔᱒᱐ ᱞᱤᱴᱚᱨ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱫᱟ{{sfn|ᱤᱣᱱᱤᱭᱟᱱ|᱒᱐᱒᱐}} ᱾
== ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟ ==
ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱓ ᱠᱟᱯ [[ᱥᱢᱮᱛᱟᱱᱟ]] ᱞᱚᱞᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱑ ᱠᱟᱯ ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ [[ᱦᱳᱞᱚᱝ]] ᱵᱟᱹᱭ-ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱜᱮ ᱑᱕ ᱢᱤᱱᱤᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱚᱸᱫᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱕ ᱢᱤᱱᱤᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱤᱥᱤᱱᱟ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱢᱟᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱾ ᱨᱟᱹᱱᱫᱷᱩᱱᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱵᱷᱤᱠᱴᱳᱨᱳᱵᱷᱤᱪ|ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ]] ᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱥ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ<ref>{{Cite web|title=ᱫᱩᱥᱟ ᱡᱟᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱭᱟ: ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ ᱟᱨ ᱥᱠᱳᱣᱟᱨᱠᱤ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱱᱳᱥ (ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ)|url=https://klopotenko.com/dusha-zakarpattya-banosh-z-brynzoyu-i-shkvarkamy-vid-yevgena-klopotenka/|website=Klopotenko|accessdate=2023-05-11|language=uk}}</ref><ref>{{Cite web|title=ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱢᱮ: ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ ᱟᱜ ᱩᱫ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ|url=https://klopotenko.com/banosh/|website=Klopotenko|accessdate=2023-05-11|language=uk}}</ref> ᱾
ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱯᱩᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ]] ᱟᱨ [[ᱯᱩᱱᱤᱭᱟᱹ]] ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/klinovetska/page/n215/mode/2up|title=ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱠᱚ|last=ᱠᱞᱤᱱᱳᱵᱷᱮᱛᱥᱠᱟ ᱡᱤᱱᱳᱵᱷᱤᱭᱟ|year=1913|location=ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ-ᱞᱵᱤᱵᱽ|page=189|language=uk|isbn=5-88520-094-7}}</ref> ᱾
ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ<ref>{{Cite web |url=https://authenticukraine.com.ua/food/berlibaskij-banos |title=ᱵᱟᱱᱳᱥ |website=authenticukraine.com.ua |language=uk-UA |access-date=2025-02-24}}</ref> ᱾ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ — ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱫᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱪᱳᱴ ᱨᱮ ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ (ᱪᱟᱹᱵᱷᱩᱱ) ᱠᱟᱲᱟᱦᱤ ᱨᱮᱜᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱢᱪᱟ (ᱞᱩᱭᱠᱷᱤ) ᱛᱮᱜᱮ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾
ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱩᱞᱮᱥᱟ]] ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱛᱳᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱯᱷᱟᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱟᱜ]] ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜᱼᱟ<ref>{{Cite web |url=https://panistefa.com/kulesha-kosivska/ |title=ᱠᱩᱞᱮᱥᱟ ᱠᱳᱥᱤᱵᱷᱥᱠᱟ |last=ᱥᱴᱮᱯᱷᱟ |first=ᱯᱟᱹᱱᱤ |date=2017-03-02 |website=ᱯᱟᱹᱱᱤ ᱥᱴᱮᱯᱷᱟ. ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱟᱞᱤᱥᱤᱭᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ |language=uk |access-date=2025-02-24}}</ref> ᱾ [[ᱢᱟᱢᱟᱞᱤᱜᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱷᱟᱨᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
== ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* [[ᱠᱩᱞᱮᱥᱟ]]
* [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱴᱟ]]
* [[ᱢᱟᱢᱟᱞᱤᱜᱟ]]
* [[ᱠᱟᱪᱟᱢᱟᱠ]]
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
{{ᱠᱟᱥᱟ}}
{{ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ}}
{{ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ}}
atlz4d68rsovp55q7e01cduhdxy001j
190931
190930
2026-04-22T07:12:00Z
ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱗
1744
190931
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox prepared food
| name = ᱵᱟᱱᱳᱥ
| image = Banusz (banosz) w restauracji-piwowarni "Kumpel" we Lwowie.jpg
| caption = [[ᱞᱵᱤᱵᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱥᱴᱳᱨᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱳᱥ (ᱵᱟᱱᱩᱥ)
| type = [[ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ]] (ᱠᱟᱥᱟ)
| country = {{UKR}}, ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ
| year =
| author =
| complexity =
| time1 = ᱕᱐
| time2 =
| ingredient1 = [[ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ ᱦᱳᱞᱚᱝ]], [[ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ]], [[ᱥᱢᱮᱛᱟᱱᱟ]] (ᱠᱷᱟᱴᱟ ᱠᱨᱤᱢ)
| ingredient2 = [[ᱫᱟᱜ]], [[ᱵᱩᱨᱫᱟ]], [[ᱠᱨᱤᱢ]], [[ᱥᱠᱳᱣᱟᱨᱠᱤ]], [[ᱥᱟᱞᱳ]], [[ᱫᱷᱩᱸᱣᱟᱹ ᱥᱟᱞᱳ]], [[ᱦᱟᱢ]], [[ᱵᱮᱠᱚᱱ]], [[ᱩᱫ]], [[ᱡᱤᱞ]], [[ᱯᱤᱭᱟᱹᱡᱽ]], [[ᱨᱟᱹᱥᱩᱬ]], [[ᱵᱩᱞᱩᱝ]], [[ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ]], [[ᱯᱟᱨᱥᱞᱤ]]
| energy = ᱑᱓᱗
| protein = ᱔,᱒
| fat = ᱗,᱘
| carbohydrates = ᱑᱒,᱓
| glycemic_index =
| similar_dishes =
| recipe =
| composition = ᱵᱟᱱᱳᱥ
}}
'''ᱵᱟᱱᱳᱥ''' (ᱵᱟᱹᱱᱳᱥ) ᱟᱨᱵᱟᱝ '''ᱵᱟᱱᱩᱥ''' ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱴᱷᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ [[ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ]] (ᱠᱟᱥᱟ), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱨᱤᱢ]] ᱟᱨᱵᱟᱝ [[ᱥᱢᱮᱛᱟᱱᱟ]] (ᱠᱷᱟᱴᱟ ᱠᱨᱤᱢ) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ [[ᱥᱠᱳᱣᱟᱨᱠᱤ]] (ᱥᱩᱠᱨᱤ ᱪᱚᱨᱵᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱟᱺᱰᱤ), [[ᱩᱫ]] ᱟᱨ [[ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ]] (ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱤᱭᱟᱹ) ᱮᱢᱟᱱ ᱛᱮ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱡᱚᱢᱟᱜ]] ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ|ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱪᱚᱲᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ [[ᱦᱩᱛᱥᱩᱞ ᱡᱚᱢᱟᱜ]] ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
== ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ==
''ᱵᱟᱱᱩᱥ, ᱵᱟᱱᱳᱥ, ᱵᱟᱞᱢᱩᱥ'' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ {{lang-ro|balmoș, balmuș}} ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{lang-bg|балмуш}} ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ {{lang-tr|bulamaç}} ("ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱳᱞᱚᱝ ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ") ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''bulmak'' ("ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱢᱮᱥᱟ") ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ<ref>{{ЕСУМ1}} — ᱥᱟᱦᱴᱟ</ref> ᱾
== ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱠᱚ ==
[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱑᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ [[ᱤᱵᱷᱟᱱᱳ-ᱯᱷᱨᱟᱱᱠᱤᱵᱷᱥᱠ]] ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱟᱲᱟᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱨᱟᱹᱱᱫᱷᱩᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱑᱔᱒᱐ ᱞᱤᱴᱚᱨ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱫᱟ{{sfn|ᱤᱣᱱᱤᱭᱟᱱ|᱒᱐᱒᱐}} ᱾
== ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟ ==
ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱓ ᱠᱟᱯ [[ᱥᱢᱮᱛᱟᱱᱟ]] ᱞᱚᱞᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱑ ᱠᱟᱯ ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ [[ᱦᱳᱞᱚᱝ]] ᱵᱟᱹᱭ-ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱜᱮ ᱑᱕ ᱢᱤᱱᱤᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱚᱸᱫᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱕ ᱢᱤᱱᱤᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱤᱥᱤᱱᱟ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱢᱟᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱾ ᱨᱟᱹᱱᱫᱷᱩᱱᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱵᱷᱤᱠᱴᱳᱨᱳᱵᱷᱤᱪ|ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ]] ᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱥ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ<ref>{{Cite web|title=ᱫᱩᱥᱟ ᱡᱟᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱭᱟ: ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ ᱟᱨ ᱥᱠᱳᱣᱟᱨᱠᱤ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱱᱳᱥ (ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ)|url=https://klopotenko.com/dusha-zakarpattya-banosh-z-brynzoyu-i-shkvarkamy-vid-yevgena-klopotenka/|website=Klopotenko|accessdate=2023-05-11|language=uk}}</ref><ref>{{Cite web|title=ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱢᱮ: ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ ᱟᱜ ᱩᱫ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ|url=https://klopotenko.com/banosh/|website=Klopotenko|accessdate=2023-05-11|language=uk}}</ref> ᱾
ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱯᱩᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ]] ᱟᱨ [[ᱯᱩᱱᱤᱭᱟᱹ]] ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/klinovetska/page/n215/mode/2up|title=ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱠᱚ|last=ᱠᱞᱤᱱᱳᱵᱷᱮᱛᱥᱠᱟ ᱡᱤᱱᱳᱵᱷᱤᱭᱟ|year=1913|location=ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ-ᱞᱵᱤᱵᱽ|page=189|language=uk|isbn=5-88520-094-7}}</ref> ᱾
ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ<ref>{{Cite web |url=https://authenticukraine.com.ua/food/berlibaskij-banos |title=ᱵᱟᱱᱳᱥ |website=authenticukraine.com.ua |language=uk-UA |access-date=2025-02-24}}</ref> ᱾ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ — ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱫᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱪᱳᱴ ᱨᱮ ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ (ᱪᱟᱹᱵᱷᱩᱱ) ᱠᱟᱲᱟᱦᱤ ᱨᱮᱜᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱢᱪᱟ (ᱞᱩᱭᱠᱷᱤ) ᱛᱮᱜᱮ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾
ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱩᱞᱮᱥᱟ]] ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱛᱳᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱯᱷᱟᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱟᱜ]] ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜᱼᱟ<ref>{{Cite web |url=https://panistefa.com/kulesha-kosivska/ |title=ᱠᱩᱞᱮᱥᱟ ᱠᱳᱥᱤᱵᱷᱥᱠᱟ |last=ᱥᱴᱮᱯᱷᱟ |first=ᱯᱟᱹᱱᱤ |date=2017-03-02 |website=ᱯᱟᱹᱱᱤ ᱥᱴᱮᱯᱷᱟ. ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱟᱞᱤᱥᱤᱭᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ |language=uk |access-date=2025-02-24}}</ref> ᱾ [[ᱢᱟᱢᱟᱞᱤᱜᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱷᱟᱨᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
== ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* [[ᱠᱩᱞᱮᱥᱟ]]
* [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱴᱟ]]
* [[ᱢᱟᱢᱟᱞᱤᱜᱟ]]
* [[ᱠᱟᱪᱟᱢᱟᱠ]]
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
{{ᱠᱟᱥᱟ}}
{{ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ}}
{{ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ}}
3wizsy771za83tlzqlctmdb49n3yw16
190938
190931
2026-04-22T07:26:23Z
ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱗
1744
190938
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox prepared food
| name = ᱵᱟᱱᱳᱥ
| image = Banusz (banosz) w restauracji-piwowarni "Kumpel" we Lwowie.jpg
| caption = [[ᱞᱵᱤᱵᱽ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱨᱮᱥᱴᱳᱨᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱳᱥ (ᱵᱟᱱᱩᱥ)
| type = [[ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ]] (ᱠᱟᱥᱟ)
| country = {{UKR}}, ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ
| year =
| author =
| complexity =
| time1 = ᱕᱐
| time2 =
| ingredient1 = [[ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ ᱦᱳᱞᱚᱝ]], [[ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ]], [[ᱥᱢᱮᱛᱟᱱᱟ]] (ᱠᱷᱟᱴᱟ ᱠᱨᱤᱢ)
| ingredient2 = [[ᱫᱟᱜ]], [[ᱵᱩᱨᱫᱟ]], [[ᱠᱨᱤᱢ]], [[ᱥᱠᱳᱣᱟᱨᱠᱤ]], [[ᱥᱟᱞᱳ]], [[ᱫᱷᱩᱸᱣᱟᱹ ᱥᱟᱞᱳ]], [[ᱦᱟᱢ]], [[ᱵᱮᱠᱚᱱ]], [[ᱩᱫ]], [[ᱡᱤᱞ]], [[ᱯᱤᱭᱟᱹᱡᱽ]], [[ᱨᱟᱹᱥᱩᱬ]], [[ᱵᱩᱞᱩᱝ]], [[ᱢᱟᱹᱨᱤᱪ]], [[ᱯᱟᱨᱥᱞᱤ]]
| energy = ᱑᱓᱗
| protein = ᱔,᱒
| fat = ᱗,᱘
| carbohydrates = ᱑᱒,᱓
| glycemic_index =
| similar_dishes =
| recipe =
| composition = ᱵᱟᱱᱳᱥ
}}
'''ᱵᱟᱱᱳᱥ''' (ᱵᱟᱹᱱᱳᱥ) ᱟᱨᱵᱟᱝ '''ᱵᱟᱱᱩᱥ''' ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱴᱷᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ [[ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ]] (ᱠᱟᱥᱟ), ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱨᱤᱢ]] ᱟᱨᱵᱟᱝ [[ᱥᱢᱮᱛᱟᱱᱟ]] (ᱠᱷᱟᱴᱟ ᱠᱨᱤᱢ) ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ [[ᱥᱠᱳᱣᱟᱨᱠᱤ]] (ᱥᱩᱠᱨᱤ ᱪᱚᱨᱵᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱟᱺᱰᱤ), [[ᱩᱫ]] ᱟᱨ [[ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ]] (ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱤᱭᱟᱹ) ᱮᱢᱟᱱ ᱛᱮ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱡᱚᱢᱟᱜ]] ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ|ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ]] ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱪᱚᱲᱚᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ [[ᱦᱩᱛᱥᱩᱞ ᱡᱚᱢᱟᱜ]] ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾
== ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ==
''ᱵᱟᱱᱩᱥ, ᱵᱟᱱᱳᱥ, ᱵᱟᱞᱢᱩᱥ'' ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ {{lang-ro|balmoș, balmuș}} ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{lang-bg|балмуш}} ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ {{lang-tr|bulamaç}} ("ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱳᱞᱚᱝ ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ") ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ''bulmak'' ("ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱢᱮᱥᱟ") ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ<ref>{{ЕСУМ1}} — ᱥᱟᱦᱴᱟ</ref> ᱾
== ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱠᱚ ==
[[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱨᱮᱡᱤᱥᱴᱟᱨ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱠᱳᱨᱰ ᱑᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ [[ᱤᱵᱷᱟᱱᱳ-ᱯᱷᱨᱟᱱᱠᱤᱵᱷᱥᱠ]] ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱟᱲᱟᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱤᱥᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱑᱔᱒᱐ ᱞᱤᱴᱚᱨ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱫᱟ{{sfn|ᱤᱣᱱᱤᱭᱟᱱ|᱒᱐᱒᱐}} ᱾
== ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱦᱚᱨᱟ ==
ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱓ ᱠᱟᱯ [[ᱥᱢᱮᱛᱟᱱᱟ]] ᱞᱚᱞᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱑ ᱠᱟᱯ ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ [[ᱦᱳᱞᱚᱝ]] ᱵᱟᱹᱭ-ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱟᱹᱛᱩᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱜᱮ ᱑᱕ ᱢᱤᱱᱤᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱚᱸᱫᱟ ᱠᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱨ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱕ ᱢᱤᱱᱤᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱤᱥᱤᱱᱟ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱢᱟᱠᱷᱚᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣᱚᱜ ᱞᱮᱠᱟ ᱾ ᱨᱟᱹᱱᱫᱷᱩᱱᱤᱭᱟᱹ [[ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱵᱷᱤᱠᱴᱳᱨᱳᱵᱷᱤᱪ|ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ]] ᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱢᱤᱫ ᱵᱮᱥ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ<ref>{{Cite web|title=ᱫᱩᱥᱟ ᱡᱟᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱭᱟ: ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ ᱟᱨ ᱥᱠᱳᱣᱟᱨᱠᱤ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱱᱳᱥ (ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ)|url=https://klopotenko.com/dusha-zakarpattya-banosh-z-brynzoyu-i-shkvarkamy-vid-yevgena-klopotenka/|website=Klopotenko|accessdate=2023-05-11|language=uk}}</ref><ref>{{Cite web|title=ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱢᱮ: ᱤᱣᱜᱮᱱ ᱠᱞᱳᱯᱳᱴᱮᱱᱠᱳ ᱟᱜ ᱩᱫ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱨᱮᱥᱤᱯᱤ|url=https://klopotenko.com/banosh/|website=Klopotenko|accessdate=2023-05-11|language=uk}}</ref> ᱾
ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱨᱟᱵᱽ ᱯᱩᱱᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ]] ᱟᱨ [[ᱯᱩᱱᱤᱭᱟᱹ]] ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱡᱚᱢᱟ<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/klinovetska/page/n215/mode/2up|title=ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱧᱩᱣᱟᱜ ᱠᱚ|last=ᱠᱞᱤᱱᱳᱵᱷᱮᱛᱥᱠᱟ ᱡᱤᱱᱳᱵᱷᱤᱭᱟ|year=1913|location=ᱠᱤᱭᱮᱵᱽ-ᱞᱵᱤᱵᱽ|page=189|language=uk|isbn=5-88520-094-7}}</ref> ᱾
ᱥᱮᱨᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱫᱚ ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱨᱤᱱᱡᱟ ᱵᱮᱣᱦᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ<ref>{{Cite web |url=https://authenticukraine.com.ua/food/berlibaskij-banos |title=ᱵᱟᱱᱳᱥ |website=authenticukraine.com.ua |language=uk-UA |access-date=2025-02-24}}</ref> ᱾ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ — ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱫᱚ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱪᱳᱴ ᱨᱮ ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ (ᱪᱟᱹᱵᱷᱩᱱ) ᱠᱟᱲᱟᱦᱤ ᱨᱮᱜᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱢᱪᱟ (ᱞᱩᱭᱠᱷᱤ) ᱛᱮᱜᱮ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾
ᱠᱟᱨᱯᱟᱛᱷᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱠᱩᱞᱮᱥᱟ]] ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱛᱳᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱵᱟᱱᱳᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱯᱷᱟᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱟᱜ]] ᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱚᱜᱼᱟ<ref>{{Cite web |url=https://panistefa.com/kulesha-kosivska/ |title=ᱠᱩᱞᱮᱥᱟ ᱠᱳᱥᱤᱵᱷᱥᱠᱟ |last=ᱥᱴᱮᱯᱷᱟ |first=ᱯᱟᱹᱱᱤ |date=2017-03-02 |website=ᱯᱟᱹᱱᱤ ᱥᱴᱮᱯᱷᱟ. ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱟᱞᱤᱥᱤᱭᱟᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ |language=uk |access-date=2025-02-24}}</ref> ᱾ [[ᱢᱟᱢᱟᱞᱤᱜᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱷᱟᱨᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱾
== ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ ==
* [[ᱠᱩᱞᱮᱥᱟ]]
* [[ᱯᱳᱞᱮᱱᱴᱟ]]
* [[ᱢᱟᱢᱟᱞᱤᱜᱟ]]
* [[ᱠᱟᱪᱟᱢᱟᱠ]]
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
== ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ==
{{ᱠᱟᱥᱟ}}
{{ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ ᱡᱚᱢᱟᱜ}}
{{ᱡᱚᱱᱚᱲᱟ}}
ted2co2kmaokhnxmmuoc6ah2ccr2h6i
ᱪᱷᱟᱸᱪ:UKR
10
35696
190933
2026-04-22T07:13:13Z
ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱗
1744
"{{#invoke:flag||ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ}}<noinclude> {{flag template documentation|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ|UKR|UKR|UKR}} </noinclude>" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190933
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:flag||ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ}}<noinclude>
{{flag template documentation|ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ|UKR|UKR|UKR}}
</noinclude>
qb1eas7u7cn72yu3jqwl5e9zl0ns4do
ᱪᱷᱟᱸᱪ:Lang-ro
10
35697
190934
2026-04-22T07:15:59Z
ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱗
1744
"<includeonly>{{#invoke:lang|lang_xx_inherit |code=ro |script=Cyrl |label=[[Moldovan Cyrillic]] }}</includeonly><noinclude> {{Documentation|Template:Lang-x/doc}} [[Category:Italic multilingual support templates]] [[Category:Lang-x templates|ro-Cyrl]] </noinclude>" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190934
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:lang|lang_xx_inherit
|code=ro
|script=Cyrl
|label=[[Moldovan Cyrillic]]
}}</includeonly><noinclude>
{{Documentation|Template:Lang-x/doc}}
[[Category:Italic multilingual support templates]]
[[Category:Lang-x templates|ro-Cyrl]]
</noinclude>
k9o4nnlm0vyzm27uovuppsq5vilnub0
ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜ
0
35698
190936
2026-04-22T07:21:39Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
"{{Short description|ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ}} {{Infobox book | image = Lost in Living (Book Cover).jpeg | name = Lost in Living | title_orig = {{lang|uk|Втрачаючи, жити}} | author = ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ | translator = ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ (Ali Kinsella)<br />ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190936
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ}}
{{Infobox book
| image = Lost in Living (Book Cover).jpeg
| name = Lost in Living
| title_orig = {{lang|uk|Втрачаючи, жити}}
| author = ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ
| translator = ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ (Ali Kinsella)<br />ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ (Dzvinia Orlowsky)
| country = [[ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| language = [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ)
| genre = ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ
| publisher = Lost Horse Press
| pub_date = ᱑᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱔
| pages =
| isbn = 979-8-9865715-7-7
}}
'''''ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜ''' (Lost in Living)'' ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ [[:en:Halyna_Kruk|ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞᱟᱠᱟᱱ ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟᱣᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱞᱚᱥᱴ ᱦᱚᱨᱥ ᱯᱨᱮᱥ (Lost Horse Press) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Lost in Living {{!}} WSU Press {{!}} Washington State University |url=https://wsupress.wsu.edu/product/lost-in-living/ |access-date=24 January 2026 |website=wsupress.wsu.edu}}</ref>
== ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ (Reception) ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱢᱟᱹᱱ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ, ''[[:en:PEN_America|ᱯᱮᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]]'' ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ''ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' (PEN Award for Poetry in Translation) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ (finalists) ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ ''ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜᱼᱮ'' ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="auto">{{Cite web |last=Iryna |first=Savyuk |date=9 August 2024 |title=The War & The Self in All Their Iterations: A Review of Halyna Kruk’s Lost in Living |url=https://chytomo.com/en/the-war-the-self-in-all-their-iterations-a-review-of-halyna-kruk-s-lost-in-living/ |access-date=24 January 2026 |language=en}}</ref>
ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱞᱚᱥᱴ ᱦᱚᱨᱥ ᱯᱨᱮᱥ ᱠᱚᱱᱴᱮᱢᱯᱚᱨᱟᱨᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱷᱚᱠ (Lost Horse Press Contemporary Poetry Series) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=lpierson3@ku.edu |first=Logan Pierson {{!}} |date=19 November 2024 |title=Ukrainian poet uplifts the power of poetry during the Russia-Ukraine war |url=https://www.kansan.com/arts_and_culture/ukrainian-poet-uplifts-the-power-of-poetry-during-the-russia-ukraine-war/article_89a8b2fe-a6bb-11ef-b51a-03251a6623fb.html |access-date=24 January 2026 |website=The University Daily Kansan |language=en}}</ref>
== ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱᱠᱚ ==
* ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ, ᱒᱐᱒᱕ ''ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱾<ref>{{Cite web |title=PEN Award / Newman Prize / Poet Inspired Walk – Poetry News Roundup April 11th > My poetic side |url=https://mypoeticside.com/news/poetry-news-roundup-april-11th-3 |access-date=24 January 2026 |website=mypoeticside.com}}</ref>
* ᱒᱐᱒᱕ ᱯᱮᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ([[:en:PEN_America|PEN America]] Literary Awards) (ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱷᱚᱠ) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴᱮᱰ (Longlisted), ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''ᱠᱨᱟᱭᱴᱚᱢᱚ'' ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="auto"/>
* ᱥᱤᱭᱮᱞᱮᱢᱯᱤ (CLMP) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ''ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱟᱞᱴᱟᱣᱟᱜ (ALTA) ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (National Translation Award in Poetry) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱼᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
* ᱒᱐᱒᱕ ᱰᱨᱟᱦᱚᱢᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (Drahomán Prize) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ (ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ) ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
[[Category:ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ]]
[[Category:ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚ]]
[[Category:ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ]]
[[Category:᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ]]
[[Category:ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]]
{{poetry-collection-stub}}
o2fnwtgzly2dav80wonjcgr2nqgtdf1
190951
190936
2026-04-22T07:55:34Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
190951
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ}}
{{Infobox book
| image = Lost in Living (Book Cover).jpeg
| name = ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜ
| title_orig = {{lang|uk|Втрачаючи, жити}}
| author = ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ
| translator = ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ (Ali Kinsella)<br />ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ (Dzvinia Orlowsky)
| country = [[ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| language = [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ)
| genre = ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ
| publisher = Lost Horse Press
| pub_date = ᱑᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱔
| pages =
| isbn = 979-8-9865715-7-7
}}
'''''ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜ''' (Lost in Living)'' ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ [[:en:Halyna_Kruk|ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞᱟᱠᱟᱱ ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟᱣᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱞᱚᱥᱴ ᱦᱚᱨᱥ ᱯᱨᱮᱥ (Lost Horse Press) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Lost in Living {{!}} WSU Press {{!}} Washington State University |url=https://wsupress.wsu.edu/product/lost-in-living/ |access-date=24 January 2026 |website=wsupress.wsu.edu}}</ref>
== ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱢᱟᱹᱱ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ, ''[[:en:PEN_America|ᱯᱮᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]]'' ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ''ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' (PEN Award for Poetry in Translation) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ (finalists) ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ ''ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜᱼᱮ'' ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="auto">{{Cite web |last=Iryna |first=Savyuk |date=9 August 2024 |title=The War & The Self in All Their Iterations: A Review of Halyna Kruk’s Lost in Living |url=https://chytomo.com/en/the-war-the-self-in-all-their-iterations-a-review-of-halyna-kruk-s-lost-in-living/ |access-date=24 January 2026 |language=en}}</ref>
ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱞᱚᱥᱴ ᱦᱚᱨᱥ ᱯᱨᱮᱥ ᱠᱚᱱᱴᱮᱢᱯᱚᱨᱟᱨᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱷᱚᱠ (Lost Horse Press Contemporary Poetry Series) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=lpierson3@ku.edu |first=Logan Pierson {{!}} |date=19 November 2024 |title=Ukrainian poet uplifts the power of poetry during the Russia-Ukraine war |url=https://www.kansan.com/arts_and_culture/ukrainian-poet-uplifts-the-power-of-poetry-during-the-russia-ukraine-war/article_89a8b2fe-a6bb-11ef-b51a-03251a6623fb.html |access-date=24 January 2026 |website=The University Daily Kansan |language=en}}</ref>
== ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱᱠᱚ ==
* ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ, ᱒᱐᱒᱕ ''ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱾<ref>{{Cite web |title=PEN Award / Newman Prize / Poet Inspired Walk – Poetry News Roundup April 11th > My poetic side |url=https://mypoeticside.com/news/poetry-news-roundup-april-11th-3 |access-date=24 January 2026 |website=mypoeticside.com}}</ref>
* ᱒᱐᱒᱕ ᱯᱮᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ([[:en:PEN_America|PEN America]] Literary Awards) (ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱷᱚᱠ) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴᱮᱰ (Longlisted), ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''ᱠᱨᱟᱭᱴᱚᱢᱚ'' ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="auto"/>
* ᱥᱤᱭᱮᱞᱮᱢᱯᱤ (CLMP) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ''ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱟᱞᱴᱟᱣᱟᱜ (ALTA) ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (National Translation Award in Poetry) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱼᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
* ᱒᱐᱒᱕ ᱰᱨᱟᱦᱚᱢᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (Drahomán Prize) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ (ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ) ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
[[Category:ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ]]
[[Category:ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚ]]
[[Category:ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ]]
[[Category:᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ]]
[[Category:ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]]
{{poetry-collection-stub}}
8xq5dou78zni5798wuzxkzh4ccf5fv9
190952
190951
2026-04-22T07:57:43Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
190952
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ}}
{{Infobox book
| image = Lost in Living (Book Cover).jpg
| name = ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜ
| title_orig = {{lang|uk|Втрачаючи, жити}}
| author = ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ
| translator = ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ (Ali Kinsella)<br />ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ (Dzvinia Orlowsky)
| country = [[ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ]]
| language = [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ)
| genre = ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ
| publisher = Lost Horse Press
| pub_date = ᱑᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱔
| pages =
| isbn = 979-8-9865715-7-7
}}
'''''ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜ''' (Lost in Living)'' ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱲᱦᱤᱭᱟᱹ [[:en:Halyna_Kruk|ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞᱟᱠᱟᱱ ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟᱣᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱞᱚᱥᱴ ᱦᱚᱨᱥ ᱯᱨᱮᱥ (Lost Horse Press) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Lost in Living {{!}} WSU Press {{!}} Washington State University |url=https://wsupress.wsu.edu/product/lost-in-living/ |access-date=24 January 2026 |website=wsupress.wsu.edu}}</ref>
== ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ==
ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱢᱟᱹᱱ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ, ''[[:en:PEN_America|ᱯᱮᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]]'' ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ''ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' (PEN Award for Poetry in Translation) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ (finalists) ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ ''ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜᱼᱮ'' ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="auto">{{Cite web |last=Iryna |first=Savyuk |date=9 August 2024 |title=The War & The Self in All Their Iterations: A Review of Halyna Kruk’s Lost in Living |url=https://chytomo.com/en/the-war-the-self-in-all-their-iterations-a-review-of-halyna-kruk-s-lost-in-living/ |access-date=24 January 2026 |language=en}}</ref>
ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱞᱚᱥᱴ ᱦᱚᱨᱥ ᱯᱨᱮᱥ ᱠᱚᱱᱴᱮᱢᱯᱚᱨᱟᱨᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱷᱚᱠ (Lost Horse Press Contemporary Poetry Series) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=lpierson3@ku.edu |first=Logan Pierson {{!}} |date=19 November 2024 |title=Ukrainian poet uplifts the power of poetry during the Russia-Ukraine war |url=https://www.kansan.com/arts_and_culture/ukrainian-poet-uplifts-the-power-of-poetry-during-the-russia-ukraine-war/article_89a8b2fe-a6bb-11ef-b51a-03251a6623fb.html |access-date=24 January 2026 |website=The University Daily Kansan |language=en}}</ref>
== ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱᱠᱚ ==
* ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ, ᱒᱐᱒᱕ ''ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱾<ref>{{Cite web |title=PEN Award / Newman Prize / Poet Inspired Walk – Poetry News Roundup April 11th > My poetic side |url=https://mypoeticside.com/news/poetry-news-roundup-april-11th-3 |access-date=24 January 2026 |website=mypoeticside.com}}</ref>
* ᱒᱐᱒᱕ ᱯᱮᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ([[:en:PEN_America|PEN America]] Literary Awards) (ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱷᱚᱠ) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴᱮᱰ (Longlisted), ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''ᱠᱨᱟᱭᱴᱚᱢᱚ'' ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="auto"/>
* ᱥᱤᱭᱮᱞᱮᱢᱯᱤ (CLMP) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ''ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱟᱞᱴᱟᱣᱟᱜ (ALTA) ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (National Translation Award in Poetry) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱼᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
* ᱒᱐᱒᱕ ᱰᱨᱟᱦᱚᱢᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (Drahomán Prize) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ (ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ) ᱾
== ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ==
{{reflist}}
[[Category:ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ]]
[[Category:ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚ]]
[[Category:ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ]]
[[Category:᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ]]
[[Category:ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]]
{{poetry-collection-stub}}
7lngt79vmt363j3julop9eatg8c8fbb
ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ
0
35699
190941
2026-04-22T07:31:38Z
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ
5347
ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱡ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱫᱚ [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱧᱤᱛᱩᱢᱨᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ
190941
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]]
gnovl2rv3eu6xnh3fenhrv8igvkxqca
ᱪᱷᱟᱸᱪ:ISBNT
10
35700
190942
2026-04-22T07:35:18Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
"<includeonly>{{#invoke:template wrapper|wrap|_template=ISBN|_include-positional=yes|plainlink=yes|template_name=ISBNT}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}<!-- Add categories and interwiki lines to the /doc subpage, not here! --></noinclude>" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190942
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:template wrapper|wrap|_template=ISBN|_include-positional=yes|plainlink=yes|template_name=ISBNT}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}<!-- Add categories and interwiki lines to the /doc subpage, not here! --></noinclude>
g663fm8j2fa0ov8quan49388v8o978v
ᱪᱷᱟᱸᱪ:Poetry-collection-stub
10
35701
190943
2026-04-22T07:38:31Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
"{{asbox | image = quill_and_ink.svg | pix = 25 | subject = | qualifier = about a collection of written [[poetry]] | category = ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱦᱟᱞᱟᱝᱟᱠᱟᱱ ᱛᱷᱚᱠ | tempsort = * | name = Template:Poetry-collection-stub }} <noinclude> [[Category:Poetry stub templates]] </noinclude>" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190943
wikitext
text/x-wiki
{{asbox
| image = quill_and_ink.svg
| pix = 25
| subject =
| qualifier = about a collection of written [[poetry]]
| category = ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱦᱟᱞᱟᱝᱟᱠᱟᱱ ᱛᱷᱚᱠ
| tempsort = *
| name = Template:Poetry-collection-stub
}}
<noinclude>
[[Category:Poetry stub templates]]
</noinclude>
2lyk3lrsqzdev092u2su5nlifnfk64n
ᱛᱷᱚᱠ:ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱦᱟᱞᱟᱝᱟᱠᱟᱱ ᱛᱷᱚᱠ
14
35702
190944
2026-04-22T07:39:59Z
ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ
1102
"ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱫᱚ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱜᱮ ᱜᱟᱛᱷᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾" ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190944
wikitext
text/x-wiki
ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱫᱚ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱜᱮ ᱜᱟᱛᱷᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾
o2m6mzz5x386m9ft1sfflkiph55nc60
ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ
0
35703
190953
2026-04-22T08:07:29Z
MT731
2184
"{{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ}} {{Infobox cricketer | name = ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ | image = | country = | fullname = ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱯᱷᱟᱨᱩᱠ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ<ref name="IE"/> | birth_date = {{birth date and age|1995|7|27|df=yes}} | birth_place = ..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ
190953
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ}}
{{Infobox cricketer
| name = ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ
| image =
| country =
| fullname = ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱯᱷᱟᱨᱩᱠ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ<ref name="IE"/>
| birth_date = {{birth date and age|1995|7|27|df=yes}}
| birth_place = [[ᱛᱷᱟᱞᱟᱥᱥᱮᱨᱤ]], [[ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ]], [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ
| death_date =
| death_place =
| batting = ᱡᱚᱡᱚᱢ-ᱛᱤᱛᱮ
| bowling = ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱚᱯᱷᱵᱨᱮᱠ
| role = ᱚᱞᱞᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱚᱨ
| club1 = [[ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]]
| year1 = {{nowrap|᱒᱐᱑᱔/᱑᱕–᱒᱐᱑᱗/᱑᱘}}
| club2 = [[ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ]]
| year2 = {{nowrap|᱒᱐᱑᱘/᱑᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ}}
| date = ᱑᱑ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗
| source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/796627.html ESPNcricinfo
}}
'''ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱯᱷᱟᱨᱩᱠ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ [[ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱞᱨᱟᱣᱩᱱᱰᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱛᱤ ᱛᱮ ᱚᱯᱷ-ᱥᱯᱤᱱ ᱵᱳᱞᱤᱝ ᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/796627.html |title=Fabid Ahmed |access-date=11 October 2015 |work=ESPNcricinfo}}</ref>
==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱒᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱠᱟᱱᱱᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱷᱟᱞᱟᱥᱥᱮᱨᱤ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="Cricinfo"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱨᱟᱱᱡᱤ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤ.ᱴᱤ.ᱠᱮ. ᱩᱥᱢᱟᱱ ᱠᱩᱴᱴᱤ ᱟᱨ ᱥᱤ.ᱴᱤ.ᱠᱮ. ᱢᱚᱥᱩᱫᱽ ᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱦᱮ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱟᱥᱤᱱᱫᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="TOI"/> ᱩᱱᱤᱭᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱯᱷᱟᱡᱤᱞ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="IE">{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/nov/23/fabid-multi-skilled-and-aggressive-847000.html|title=Fabid: Multi-skilled and Aggressive|work=The New Indian Express}}</ref>
==ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ==
ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱫᱚ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱑᱙ ᱞᱮᱵᱚᱞ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱮᱛᱚᱢ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱥᱤ.ᱠᱮ. ᱱᱟᱭᱰᱩ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱟᱱᱰᱚᱨ-᱒᱓ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱑᱔ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="IE"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱯᱴᱮᱱ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="TOI">{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/india-domestic/ranji-trophy/kerala-boy-fabid-ahmed-stars-in-puducherrys-historic-first-ranji-win/articleshow/66903295.cms|work=The Times of india|title=Kerala boy Fabid Ahmed stars in Puducherry's historical first Ranji win}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱘ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱔-᱑᱕ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/vijay-hazare-trophy-2014-15-775447/kerala-vs-tamil-nadu-south-zone-775921/full-scorecard|title=South Zone, Secunderabad, Nov 8 2014, Vijay Hazare Trophy|work=ESPNcricinfo |access-date=16 December 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱗ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱕ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱒᱐᱑᱔-᱑᱕ ᱥᱮᱭᱚᱫᱽ ᱢᱩᱥᱛᱟᱠ ᱟᱞᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱣᱮᱱᱴᱤ ᱒᱐ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/syed-mushtaq-ali-trophy-2014-15-775445/hyderabad-india-vs-kerala-south-zone-775993/full-scorecard|title=South Zone, Kochi, Mar 27 2015, Syed Mushtaq Ali Trophy|work=ESPNcricinfo |access-date=16 December 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱘ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱕-᱑᱖ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/ranji-trophy-2015-16-901105/hyderabad-india-vs-kerala-group-c-901729/full-scorecard|title=Group C, Hyderabad (Deccan), Oct 8 - 11 2015, Ranji Trophy|work=ESPNcricinfo |access-date=16 December 2021}}</ref> ᱜᱳᱣᱟ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱘ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱨᱤᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱵᱮᱴᱤᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱩᱱᱤ ᱜᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱠᱮᱱᱰᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="IE"/> ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱯᱴᱟᱱ ᱥᱟᱹᱪᱤᱱ ᱵᱮᱵᱤ ᱟᱜ ᱮᱱᱮᱡ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱛᱮ ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱟᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24533211/sanju-samson-13-players-sanctioned-kerala |title=Sanju Samson among 13 players sanctioned by Kerala |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2018}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮ ᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱨ ᱞᱤᱥᱴ-ᱮ ᱨᱮ ᱑᱑ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="TOI"/>
ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱱᱤᱠᱷᱤᱞᱮᱥ ᱥᱩᱨᱮᱱᱫᱨᱚᱱ]], [[ᱤᱠᱞᱟᱥ ᱱᱟᱦᱟ]] ᱟᱨ ᱚᱵᱽᱫᱩᱞ ᱥᱟᱯᱷᱟᱨ ᱥᱟᱶ [[ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]] ᱨᱤᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱠᱚᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱤᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱟᱣᱟ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ [[ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱫᱚᱞ]] ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱟᱣ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/kerala-cricketers-allegiance-to-puducherry-ahead-of-season|work=sportskeeda|title=Four Kerala cricketers switch allegiance to Puducherry team ahead of the 2018-19 Domestic Season|access-date=25 October 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/list-of-domestic-transfers-ahead-of-the-2018-19-ranji-trophy-season-1163731|title=List of domestic transfers ahead of the 2018-19 Ranji Trophy season|work=ESPNcricinfo}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱢᱟᱱᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱮᱪ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="LA">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156796.html |title=Plate, Vijay Hazare Trophy at Vadodara, Sep 19 2018 |access-date=19 September 2018 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱤᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱯ-ᱠᱮᱯᱴᱮᱱ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/rohit-damodaren-to-lead-pondy-in-vijay-hazare/articleshow/65684841.cms|title=Rohit Damodaren to lead Pondy in Vijay Hazare|work=The Times of India}}</ref> ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱤᱱ, ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱚᱱᱴᱨᱚᱞ ᱵᱳᱨᱰ (ᱵᱤ.ᱥᱤ.ᱥᱤ.ᱟᱭᱤ), ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱤᱨᱚᱫᱷ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱫᱚ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱥ ᱫᱟᱵᱚᱱ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱴᱤᱢ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱨᱤᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱣ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱷᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱚᱠᱚᱭ ᱦᱚᱸ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴᱟᱨ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24740968/bcci-revokes-eligibility-allowance-puducherry |title=BCCI revokes eligibility 'allowance' to Puducherry |work=ESPNcricinfo |access-date=20 September 2018}}</ref> ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ ᱫᱚ ᱵᱤ.ᱥᱤ.ᱥᱤ.ᱟᱭᱤ. ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱠᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱢᱟ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱨᱟᱡᱟᱹᱨᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱢᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/bcci-cancels-registration-of-8-puducherry-players-for-flouting-eligibility-criteria-747833 |title=BCCI cancels registration of 8 Puducherry players for flouting eligibility criteria |work=Cricket Country |access-date=20 September 2018}}</ref><ref name="TOI"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱠᱠᱤᱢ ᱨᱮ ᱙.᱒ ᱳᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱘ ᱨᱟᱱ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱕ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱞᱤᱥᱴ ᱮ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱫᱷᱚᱱ ᱛᱮ ᱵᱚᱞᱤᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱠᱚᱨᱰ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.crictracker.com/stats-fabid-ahmed-concedes-eight-runs-in-9-2-overs-in-the-vijay-hazare-trophy/|title=Stats: Fabid Ahmed concedes eight runs in 9.2 overs in the Vijay Hazare Trophy|work=CricTracker|access-date=16 December 2021}}</ref>
ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘-᱑᱙ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱦᱟᱡᱟᱨᱮ ᱴᱨᱚᱯᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣᱤᱡ ᱵᱚᱞᱤᱵᱷᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱜᱮᱞ ᱢᱤᱫ ᱣᱤᱠᱮᱴ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12591;team=6562;type=tournament |title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 - Puducherry: Batting and bowling averages |work=ESPNcricinfo |access-date=8 October 2018}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱚᱬᱡᱤ ᱴᱨᱳᱯᱷᱤ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱢᱟᱱ ᱚᱯᱷ ᱫᱤ ᱢᱮᱪ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱱᱪᱩᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱢᱮᱪ ᱨᱮ ᱖ ᱣᱤᱠᱮᱴ (᱒/᱒᱒, ᱔/᱘) ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱯᱟᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱬᱟ ᱮᱱᱮᱢ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="TOI"/>
==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ==
{{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}}
==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ==
* {{ESPNcricinfo|id=796627}}
{{DEFAULTSORT:ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ, ᱯᱷᱟᱵᱤᱫᱽ}}
[[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱩᱰᱩᱪᱮᱨᱤ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱷᱟᱞᱟᱥᱥᱮᱨᱤ ᱨᱤᱱ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
[[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱟᱞ ᱨᱤᱱ ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]]
49pi1f9xwixd3d3v3j859bfu5rojxxd