ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ satwiki https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A2%E1%B1%A9%E1%B1%AC%E1%B1%A9%E1%B1%9B_%E1%B1%A5%E1%B1%9F%E1%B1%A6%E1%B1%B4%E1%B1%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱥᱚᱠᱟᱭ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱚᱲ ᱨᱮᱫ ᱨᱮᱫ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱪᱷᱟᱸᱪ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱚᱸᱲᱚᱸ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱷᱚᱠ ᱛᱷᱚᱠ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ TimedText TimedText talk ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱢᱳᱰᱩᱞ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ Event Event talk ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:R Ashwani Banjan Murmu 3 12 191148 190260 2026-04-28T20:11:33Z MediaWiki message delivery 395 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ new section 191148 wikitext text/x-wiki == Please do not create articles yet == Please do not edit this wiki until the importing of existing content has been completed, as announced at [[incubator:Incubator:Site creation log#2018]]. Thanks. - [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Dcljr|dcljr]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Dcljr|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) 02:38, 4 ᱟᱜᱚᱥᱴ 2018 (UTC) Ok, No issue someway I had overlooked the message. Thanks for informing. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:R Ashwani Banjan Murmu|R Ashwani Banjan Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:R Ashwani Banjan Murmu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) 02:57, 4 ᱟᱜᱚᱥᱴ 2018 (UTC) == What's Next (WAM)! == Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ; Tool problem : If you faced problem submitting articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|this meta page]] to do so. Please spread this message with local participants. ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 7th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Participates still can submit their contribution of November before December 5th at [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']] after December 7th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. ; Some Questions * In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information. Thanks again, Regards -- [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Ramjit Tudu|Ramjit Tudu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Ramjit Tudu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) 14:45, 3 ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ 2018 (UTC) == Request for a cite tool in Santali wikipedia, or upgrade editor to RefToolbar 2.0 with more advanced tool == ᱡᱚᱷᱟᱨ, {{ping|R Ashwani Banjan Murmu}}ᱱᱚᱟ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱨᱴᱤᱠᱞ ᱚᱞ ᱫᱚ ᱩᱰᱤ ᱟᱥᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ, ᱦᱮᱞᱮ ᱨᱮᱯᱦᱨᱮᱱᱥ ᱟᱨ ᱥᱟᱤᱛ ᱞᱟᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱟᱛᱤᱡ ᱢᱩᱥᱠᱤᱞ ᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱠᱦᱚᱞᱤ ᱰᱭᱨᱮᱠᱴ ᱠᱚᱯᱭ ᱟᱨ ᱯᱮᱥᱴ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱢᱤ ᱜᱚᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱞᱤᱝᱠ ᱵᱦᱮᱨᱤᱯᱦᱭ ᱞᱟᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱦᱚ ᱢᱩᱥᱠᱤᱞ ᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱤᱧᱟᱜ ᱤᱱᱜᱨᱟᱡᱤ ᱣᱤᱠᱤ ᱨᱮᱟᱜ [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:RefToolbar RefToolbar 2.0] ᱴᱩᱞ ᱵᱮᱵᱦᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱰᱤ ᱵᱮᱥ ᱵᱩᱡᱦᱟᱣ ᱠᱮᱟᱟ, Reference ᱥᱟᱤᱴ ᱩᱰᱤ ᱟᱥᱟᱱ ᱜᱮᱭ ᱟᱚᱱᱰᱮ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱱᱟ ᱚᱱᱰᱮ CITER TOOL ᱞᱟᱴᱷᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ [https://tools.wmflabs.org/citer/ ᱱᱚᱟ ᱴᱩᱞ] ᱦᱚ ᱵᱮᱥ ᱠᱟᱢᱤ ᱨᱮ ᱦᱟᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱦᱮᱞᱮ ᱵᱟᱨ ᱵᱟᱨ ᱱᱩᱟ ᱴᱮᱵ ᱨᱮ ᱠᱦᱩᱞᱟ ᱛᱮ ᱦᱟᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱚᱫᱤ RefToolbar 2.0 (with Citer tool) ᱱᱚᱟ ᱣᱤᱠᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱠᱦᱟᱱ ᱫᱚ ᱩᱰᱤ ᱠᱟᱢᱤ ᱟᱥᱟᱱ ᱠᱚᱟᱟ ᱾ .... ᱡᱚᱷᱟᱨ --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Rocky 734|Rocky 734]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Rocky 734|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱔:᱕᱙, ᱗ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱙ (UTC)<br> {{ping|Rocky 734}} ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱵᱚᱫᱽ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠᱟᱞ ᱴᱤᱢ ᱥᱟᱶ ᱜᱟᱞ ᱢᱟᱨᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:R Ashwani Banjan Murmu|R Ashwani Banjan Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:R Ashwani Banjan Murmu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱕:᱕᱔, ᱙ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱙ (UTC) : ᱚᱦᱚ!!! ᱴᱦᱤᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱚᱠᱟᱞᱠᱛᱮ ᱵᱚᱱ ᱠᱚᱱᱴᱟᱠᱴ ᱮᱭᱟ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠᱟᱞ ᱴᱤᱢ, ᱥᱮ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱩᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱫᱟ.ᱰ ᱵᱟᱰᱟ ᱛᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱟᱟ ᱾ --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Rocky 734|Rocky 734]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Rocky 734|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱓:᱐᱓, ᱑᱐ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱙ (UTC) : ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠᱟᱞ ᱴᱤᱢ ᱥᱟᱞᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱜᱚᱲᱚᱥᱦᱚᱫ ᱠᱚ ᱮᱢᱟ ᱦᱟᱵᱚᱱ ᱠᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱱᱟ, ᱟᱵᱤᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱟᱥᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱟᱹᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱵᱟᱹᱱᱩ ᱟᱹᱱᱤᱡ ,ᱟᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱥᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱦᱚᱸ ᱱᱟᱥᱮᱱᱟᱜ ᱤᱫᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ , ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱦᱚᱲᱼᱟ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱧᱟᱢ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱥᱟᱹᱨᱟᱹ ᱜᱮᱵᱚᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱾[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:R Ashwani Banjan Murmu|R Ashwani Banjan Murmu]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:R Ashwani Banjan Murmu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱖:᱑᱘, ᱑᱒ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱙ (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ᱑᱔:᱓᱓, ᱖ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19352606 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ᱑᱕:᱐᱙, ᱒᱐ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19395159 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ᱑᱙:᱐᱑, ᱓ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19433228 --> == Information for Asian Month postcard == Hello! Greetings from Hong Kong. Sorry for delays. I would like to ask if the postal address you submitted is still the same as of December 2018. If not, please contact me through links provided in my userpage (minus Telegram, since I redacted my username). I will send the Asian Month postcard last year in one or two days once the thing is settled. If there are no replies to that within a week, I will consider your postal address as of December 2018 is unchanged at this moment. Thanks, --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:春卷柯南|春卷柯南]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:春卷柯南|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱔:᱑᱘, ᱑᱘ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ (UTC) == WikiConference India 2020: IRC today == {{subst:WCI2020-IRC (Oct 2019)}} [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱕:᱒᱗, ᱒᱐ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19473034 --> == WikiConference India 2020: IRC today == Greetings, thanks for taking part in the initial conversation around the [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations|proposal for WikiConference India 2020]] in Hyderabad. Firstly, we are happy to share the news that there has been a very good positive response [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations#Individual_Wikimedians|from individual Wikimedians]]. Also there have been community-wide discussions on local Village Pumps on various languages. Several of these discussions [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations#Community_endorsements|have reached consensus]], and supported the initiative. To conclude this initial conversation and formalise the consensus, an IRC is being hosted today evening. We can clear any concerns/doubts that we have during the IRC. Looking forward to your participation. <u>The details of the IRC are</u> *Timings and Date: 6:00 pm IST (12:30 pm UTC) on 20 August 2019 *Website: https://webchat.freenode.net/ *Channel: #wci <small>'''''Note:''' Initially, all the users who have engaged on [[:m:WikiConference India 2020: Initial conversations|WikiConference India 2020: Initial conversations]] page or its talk page were added to the [[:m:Global message delivery/Targets/WCI2020|WCI2020 notification list]]. Members of this list will receive regular updates regarding WCI2020. If you would like to opt-out or change the target page, please do so on [[:m:Global message delivery/Targets/WCI2020|this page]].''</small> This message is being sent again because template substitution failed on non-Meta-Wiki Wikis. Sorry for the inconvenience. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱕:᱕᱘, ᱒᱐ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19473034 --> == [WikiConference India 2020] Invitation to participate in the Community Engagement Survey == This is an invitation to participate in the Community Engagement Survey, which is one of the key requirements for drafting the Conference & Event Grant application for WikiConference India 2020 to the Wikimedia Foundation. The survey will have questions regarding a few demographic details, your experience with Wikimedia, challenges and needs, and your expectations for WCI 2020. The responses will help us to form an initial idea of what is expected out of WCI 2020, and draft the grant application accordingly. Please note that this will not directly influence the specificities of the program, there will be a detailed survey to assess the program needs post-funding decision. *Please fill the survey at; https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7_hpoIKHxGW31RepX_y4QxVqoodsCFOKatMTzxsJ2Vbkd-Q/viewform *The survey will be open until 23:59 hrs of 22 December 2019. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱕:᱑᱐, ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱙ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19617891 --> == [WikiConference India 2020] Conference & Event Grant proposal == WikiConference India 2020 team is happy to inform you that the [[m:Grants:Conference/WikiConference India 2020|Conference & Event Grant proposal for WikiConference India 2020]] has been submitted to the Wikimedia Foundation. This is to notify community members that for the last two weeks we have opened the proposal for community review, according to the [[m:Grants:Conference|timeline]], post notifying on Indian Wikimedia community mailing list. After receiving feedback from several community members, certain aspects of the proposal and the budget have been changed. However, community members can still continue engage on the talk page, for any suggestions/questions/comments. After going through the proposal + [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#FAQs|FAQs]], if you feel contented, please endorse the proposal at [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#Endorsements|''WikiConference_India_2020#Endorsements'']], along with a rationale for endorsing this project. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱘:᱒᱑, ᱑᱙ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱐ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19740275 --> == Wiki Loves Women South Asia 2020 == [[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|frameless|right]] Hello! Thank you for your contribution in [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2020|Wiki Loves Women South Asia 2020]]. We appreciate your time and efforts in bridging gender gap on Wikipedia. Due to the novel coronavirus (COVID-19) pandemic, we will not be couriering the prizes in the form of mechanize in 2020 but instead offer a gratitude token in the form of online claimable gift coupon. Please fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScJ_5LgwLdIVtIuBDcew839VuOcqLtyPScfFFKF-LiwxQ_nqw/viewform?usp=sf_link this form] by last at June 10 for claiming your prize for the contest. Wiki Love and regards! [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore/International Team|Wiki Loves Folklore International Team]]. --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱔:᱑᱐, ᱓᱑ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱐ (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlwsa&oldid=20129673 --> == Project Tiger 2.0 - Feedback from writing contest participants (editors) and Hardware support recipients == <div style="border:8px red ridge;padding:6px;> [[File:Emoji_u1f42f.svg|right|100px|tiger face]] Dear Wikimedians, We hope this message finds you well. We sincerely thank you for your participation in Project Tiger 2.0 and we want to inform you that almost all the processes such as prize distribution etc related to the contest have been completed now. As we indicated earlier, because of the ongoing pandemic, we were unsure and currently cannot conduct the on-ground community Project Tiger workshop. We are at the last phase of this Project Tiger 2.0 and as a part of the online community consultation, we request you to spend some time to share your valuable feedback on the Project Tiger 2.0 writing contest. Please '''fill this [https://docs.google.com/forms/d/1ztyYBQc0UvmGDBhCx88QLS3F_Fmal2d7MuJsiMscluY/viewform form]''' to share your feedback, suggestions or concerns so that we can improve the program further. '''Note: If you want to answer any of the descriptive questions in your native language, please feel free to do so.''' Thank you. [[User:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[User talk:Nitesh Gill|talk]]) 15:57, 10 June 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/list-2/PT2.0_Participants&oldid=20159289 --> </div> == Wiki Loves Women South Asia Barnstar Award == {| style="background-color: ; border: 3px solid #f1a7e8; padding-right: 10px;" |rowspan="2" valign="left; padding: 5px;" | [[File:WLW Barnstar.png|150px|frameless|left]] |style="vertical-align:middle;" | [[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|frameless|100px|right]] Greetings! Thank you for contributing to the [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2020|Wiki Loves Women South Asia 2020]]. We are appreciative of your tireless efforts to create articles about Women in Folklore on Wikipedia. We are deeply inspired by your persistent efforts, dedication to bridge the gender and cultural gap on Wikipedia. Your tireless perseverance and love for the movement has brought us one step closer to our quest for attaining equity for underrepresented knowledge in our Wikimedia Projects. We are lucky to have amazing Wikimedians like you in our movement. Please find your Wiki Loves Women South Asia postcard [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGOOxMFK4vsENdHZgF56NHPw8agfiKD3OQMGnhdQdjbr6sig/viewform here]. Kindly obtain your postcards before 15th July 2020. Keep shining! Wiki Loves Women South Asia Team |} [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱓:᱒᱗, ᱕ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱐ (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlwsa&oldid=20247075 --> == Create an article == Hi! Can you create an article for actress Vani Bhojan. Please open Wikipedia page for Vani Bhojan. I hope you create. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Susenaes|Susenaes]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Susenaes|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱐:᱓᱓, ᱑᱒ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱐ (UTC) == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱘:᱔᱕, ᱒᱕ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ (UTC) <!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 --> == Mahatma Gandhi edit-a-thon on 2 and 3 October 2020 == <div style=" border-left:12px blue ridge; padding-left:18px;box-shadow: 10px 10px;box-radius:40px;>[[File:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|right|180px]] Hello,<br> Thanks for showing interest to participate in the <span style="text-shadow: 1px 1px yellow;">'''[[:m:Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon]]'''</span>. The event starts tomorrow 2 October 12:01 am IST and will run till 3 October 11:59 pm IST. '''Note a few points'''<br> * You may contribute to any Wikimedia project on the topic: Mahatma Gandhi, his life and contribution. Please see [[:m:Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon#Scope|this section]] for more details. * If you have added your name in the "[[:m:Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon#Participants|Participants]]" section, please make sure that you have mentioned only those projects where you'll participate for this particular edit-a-thon. The list is not supposed to be all the projects once contributes to in general. You may go back to the page and re-edit if needed. If you have questions, feel free to ask.<br> Happy Gandhi Jayanti. -- [[User:Nitesh (CIS-A2K)]] <small>(sent using [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱒᱓:᱐᱙, ᱓᱐ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ (UTC))</small> </div> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&oldid=20496916 --> == Wikipedia Asian Month 2020 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''. # Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&oldid=20508138 --> == Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon: Token of appreciation == <div style=" border-left:12px blue ridge; padding-left:18px;box-shadow: 10px 10px;box-radius:40px;>[[File:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|right|50px]] Namaste, we would like to thank you for participating in [[:m: Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon]]. Your participation made the edit-a-thon fruitful. Now, we are sending a token of appreciation to them who contributed to this event. Please fill the Google form for providing your personal information as soon as possible. After getting the addresses we can proceed further. Please find the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfyc-GyLOV8YsT0bKKuZlTvja4Kv2ifmZMvU5FdfI0g6C93BQ/viewform here]. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Nitesh (CIS-A2K)|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱖:᱑᱓, ᱒᱖ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ (UTC) </div> == Festive Season 2020 edit-a-thon == <div style=" border-left:12px red ridge; padding-left:18px;box-shadow: 10px 10px;box-radius:40px;>[[File:Rangoli on Diwali 2020 at Moga, Punjab, India.jpg|right|160px]] Dear editor, Hope you are doing well. First of all, thank you for your participation in [[:m: Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon]]. <br>Now, CIS-A2K is going to conduct a 2-day-long '''[[:m: Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]''' to celebrate Indian festivals. We request you in person, please contribute in this event too, enthusiastically. Let's make it successful and develop the content on our different Wikimedia projects regarding festivities. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 18:22, 27 November 2020 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Festive_season_2020_edit-a-thon_Participants&oldid=20720417 --> == WMWM 2021 Newsletter #1 == Namaskar, You are receiving this notification as you are one of the subscriber of [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter|Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter]]. We are sharing with you the first newsletter featuring news, updates and plans related to the event. You can find our first issue '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2020-12-01|here]]'''. If you do not want to receive this kind of notification further, you can remove yourself from [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|here]]. Sent through [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱗:᱕᱗, ᱑ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ (UTC) <!-- Message sent by User:Bodhisattwa@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20717190 --> == Reminder: Festive Season 2020 edit-a-thon == Dear Wikimedians, Hope you are doing well. This message is to remind you about "[[Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]", which is going to start from tonight (5 December) 00:01 am and will run till 6 December, 11:59 pm IST. <br/><br/> Please give some time and provide your support to this event and participate. You are the one who can make it successful! Happy editing! Thank You [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:53, 4 December 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Festive_Season_2020_Participants&oldid=20746996 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter #2 == <div style="border:4px red ridge; background:#fcf8de; padding:8px;> Hello,<br> The second edition of Wikimedia Wikimeet India 2021 newsletter has been published. We have started a logistics assessment. The objective of the survey is to collect relevant information about the logistics of the Indian Wikimedia community members who are willing to participate in the event. Please spend a few minutes to fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdkSwR3UHRZnD_XYIsJhgGK2d6tJpb8dMC4UgJKAxyjZKA2IA/viewform this form]. There are other stories. Please read the '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2020-12-16|full newsletter here]]'''. To subscribe or unsubscribe the newsletter, please visit [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|this page]]. --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱑:᱔᱐, ᱑᱗ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20756436 --> == Submission Open for Wikimedia Wikimeet India 2021 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' Hello, We are excited to announce that submission for session proposals has been opened for Wikimedia Wikimeet India 2021, the upcoming online wiki-event which is to be conducted from 19 – 21 February 2021 during the occasion of International Mother Language Day. The submission will remain open until 24 January 2021. '''You can submit your session proposals here -'''<br/> https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Wikimeet_India_2021/Submissions<br/> {{Clickable button 2|Click here to Submit Your session proposals|class=mw-ui-progressive|url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Wikimeet_India_2021/Submissions}} A program team has been formed recently from highly experienced Wikimedia volunteers within and outside India. It is currently under the process of expansion to include more diversity in the team. The team will evaluate the submissions, accept, modify or reject them, design and finalise the program schedule by the end of January 2021. Details about the team will come soon. We are sure that you will share some of your most inspiring stories and conduct some really exciting sessions during the event. Best of luck for your submissions! Regards,<br/> Jayanta<br/> On behalf of WMWM India 2021 <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20756436 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter #3 == <div style="border:4px red ridge; background:#fcf8de; padding:8px;> Hello,<br> Happy New Year! The third edition of Wikimedia Wikimeet India 2021 newsletter has been published. We have opened proposals for session submissions. If you want to conduct a session during the event, you can propose it [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Submissions|here]] before 24 Jamuary 2021. There are other stories. Please read the '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2021-01-01|full newsletter here]]'''. To subscribe or unsubscribe the newsletter, please visit [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|this page]]. -- [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱘:᱕᱖, ᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20756436 --> <!-- Message sent by User:Bodhisattwa@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20915971 --> == Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon == [[File:WP20Symbols CAKE1.svg|thumb|70px|right]] Dear editor, I hope this message finds you well. [[:m: Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon|Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon]] is going to start from tomorrow. This is a gentle reminder. Please take part. Happy editing. Thank you [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱘:᱐᱓, ᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_20th_anniversary_celebration_edit-a-thon/lists/Participants&oldid=20941552 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter #4 == <div style="border:1px #808080 ridge; background:Azure; padding:8px;> Hello,<br> Happy New Year! The fourth edition of Wikimedia Wikimeet India 2021 newsletter has been published. We have opened the registration for participation for this event. If you want to participate in the event, you can register yourself [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]] before 16 February 2021. There are other stories. Please read the '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2021-16-01|full newsletter here]]'''. To subscribe or unsubscribe the newsletter, please visit [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|this page]].[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱖:᱑᱒, ᱑᱗ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=20977965 --> == Please confirm == Please see [[ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ:ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ_ᱟᱠᱷᱲᱟ#Please_confirm_that_you_got_your_213_dollar]]. Thanks. --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:আফতাবুজ্জামান|আফতাবুজ্জামান]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:আফতাবুজ্জামান|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱖:᱓᱙, ᱒᱓ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) == Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter #5 == <div style="border:1px #808080 ridge; background:Azure; padding:8px;> Hello,<br> Greetings!! The fifth edition of Wikimedia Wikimeet India 2021 newsletter has been published. We have opened the registration for participation for this event. If you want to participate in the event, you can register yourself [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]] before '''16 February 2021'''. There are other stories. Please read the '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2021-02-01|full newsletter here]]'''. To subscribe or unsubscribe the newsletter, please visit [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|this page]].<br>[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱗:᱔᱙, ᱓ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=21052845 --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Newsletter #5 == <div style="border:1px #808080 ridge; background:Azure; padding:8px;> Hello,<br> Greetings!! The fifth edition of Wikimedia Wikimeet India 2021 newsletter has been published. We have opened the registration for participation for this event. If you want to participate in the event, you can register yourself [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]] before '''16 February 2021'''. There are other stories. Please read the '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Newsletter/2021-02-01|full newsletter here]]'''. To subscribe or unsubscribe the newsletter, please visit [[:m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2021|this page]].<br>[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱗:᱕᱓, ᱓ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Wikimeet_India_2021&oldid=21052845 --> == Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting == The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history. In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], ᱑᱐:᱓᱐, ᱘ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21198421 --> == [Small wiki toolkits] Workshop on "Debugging/fixing template errors" - 27 March 2021 (Saturday) == Greetings, this is to inform you that as part of the Small wiki toolkits (South Asia) initiative, a workshop on "Debugging/fixing template errors" will be conducted on upcoming Saturday (27 March). We will learn how to address the common template errors on wikis (related but not limited to importing templates, translating them, Lua, etc.) Details of the workshop are as follows: *Date: 27 March *Timings: 15:30 to 17:00 (IST), 15:45 to 17:15 (NPT), 16:00 to 17:30 (BST) *Languages supported: English and Hindi *Meeting link: https://meet.google.com/cyo-mnrd-ryj If you are interested, please [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Registration#Debugging_template_errors_workshop|sign-up on the registration page]]. Regards, [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Organization|Small wiki toolkits - South Asia organizers]], ᱑᱓:᱐᱓, ᱒᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) ''If you would like unsubscribe from updates related "Small wiki toolkits - South Asia", kindly remove yourself from [[:m:Global message delivery/Targets/Small wiki toolkits - South Asia|this page]].'' <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Small_wiki_toolkits_-_South_Asia&oldid=21249539 --> == [Small wiki toolkits] Workshop on "Debugging/fixing template errors" - 27 March 2021 (Saturday) == Greetings, this is to inform you that as part of the Small wiki toolkits (South Asia) initiative, a workshop on "Debugging/fixing template errors" will be conducted on upcoming Saturday (27 March). We will learn how to address the common template errors on wikis (related but not limited to importing templates, translating them, Lua, etc.) Details of the workshop are as follows: *Date: 27 March *Timings: 15:30 to 17:00 (IST), 15:45 to 17:15 (NPT), 16:00 to 17:30 (BST) *Languages supported: English and Hindi *Meeting link: https://meet.google.com/cyo-mnrd-ryj If you are interested, please [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Registration#Debugging_template_errors_workshop|sign-up on the registration page]]. Regards, [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Organization|Small wiki toolkits - South Asia organizers]], ᱑᱔:᱐᱘, ᱒᱓ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) ''If you would like unsubscribe from updates related "Small wiki toolkits - South Asia", kindly remove yourself from [[:m:Global message delivery/Targets/Small wiki toolkits - South Asia|this page]].'' <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Small_wiki_toolkits_-_South_Asia&oldid=21249539 --> == [Small wiki toolkits] Workshop on Workshop on "Designing responsive main pages" - 30 April (Friday) == As part of the Small wiki toolkits (South Asia) initiative, we would like to inform you about the third workshop of this year on “Designing responsive main pages”. During this workshop, we will learn to design the main page of a wiki to be responsive. This will allow the pages to be mobile-friendly, by adjusting the width and the height according to various screen sizes. Participants are expected to have a good understanding of Wikitext/markup and optionally basic CSS. Details of the workshop are as follows: *Date: 30 April 2021 (Friday) *Timing: [https://zonestamp.toolforge.org/1619785853 18:00 to 19:30 (India / Sri Lanka), 18:15 to 19:45 (Nepal), 18:30 to 20:00 (Bangladesh)] *Languages supported: English, Hindi *Meeting link: https://meet.google.com/zfs-qfvj-hts If you are interested, please [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Registration#Designing_responsive_main_pages|sign-up on the registration page]]. Regards, [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Organization|Small wiki toolkits - South Asia organizers]], ᱐᱕:᱕᱓, ᱒᱔ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) ''If you would like unsubscribe from updates related "Small wiki toolkits - South Asia", kindly remove yourself from [[:m:Global message delivery/Targets/Small wiki toolkits - South Asia|this page]].'' <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Small_wiki_toolkits_-_South_Asia&oldid=21367255 --> == SWT South Asia Workshops: Feedback Survey == Thanks for participating in one or more of [[:m:Small wiki toolkits/South Asia/Workshops|small wiki toolkits workshops]]. Please fill out this short feedback survey that will help the program organizers learn how to improve the format of the workshops in the future. It shouldn't take you longer than 5-10 minutes to fill out this form. Your feedback is precious for us and will inform us of the next steps for the project. Please fill in the survey before 24 June 2021 at https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSePw0eYMt4jUKyxA_oLYZ-DyWesl9P3CWV8xTkW19fA5z0Vfg/viewform?usp=sf_link. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱒:᱕᱑, ᱙ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Small_wiki_toolkits_-_South_Asia&oldid=21367255 --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Bangla and Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], ᱐᱖:᱓᱓, ᱒᱓ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774788 --> == Feedback for Mini edit-a-thons == Dear Wikimedian, Hope everything is fine around you. If you remember that A2K organised [[:Category: Mini edit-a-thons by CIS-A2K|a series of edit-a-thons]] last year and this year. These were only two days long edit-a-thons with different themes. Also, the working area or Wiki project was not restricted. Now, it's time to grab your feedback or opinions on this idea for further work. I would like to request you that please spend a few minutes filling this form out. You can find the form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdNw6NruQnukDDaZq1OMalhwg7WR2AeqF9ot2HEJfpeKDmYZw/viewform here]. You can fill the form by 31 August because your feedback is precious for us. Thank you [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱘:᱕᱘, ᱑᱖ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == ''Invitation for Wiki Loves Women South Asia 2021'' == <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span><br>'''September 1 - September 30, 2021'''<span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> ----[[File:Wiki Loves Women South Asia.svg|right|frameless]]'''Wiki Loves Women South Asia''' is back with the 2021 edition. Join us to minify gender gaps and enrich Wikipedia with more diversity. Happening from 1 September - 30 September, [[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|Wiki Loves Women South Asia]] welcomes the articles created on gender gap theme. This year we will focus on women's empowerment and gender discrimination related topics. We are proud to announce and invite you and your community to participate in the competition. You can learn more about the scope and the prizes at the [[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|''project page'']]. Best wishes,<br> [[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|Wiki Loves Women Team]] ᱒᱑:᱕᱖, ᱑᱘ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) </div> == ''Request for information (WLWSA Newsletter #1)'' == <div style="line-height: 1.2;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; border:2px solid #808080; border-radius:4px;"> <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"><span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span><br>'''September 1 - September 30, 2021'''<span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span></div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px">[[File:Wiki Loves Women South Asia.svg|right|frameless]] Thank you for organizing the Wiki Loves Women South Asia 2021 edition locally in your community. For the convenience of communication and coordination, the information of the organizers/judges is being collected through a '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfSK5ghcadlCwKS7WylYbMSUtMHa0jT9H09vA7kqaCEzcUUZA/viewform?usp=sf_link ''Google form'']''', we request you to fill it out. <span style="color: grey;font-size:10px;">''This message has been sent to you because you are listed as a local organizer/judge in Metawiki. If you have changed your decision to remain as an organizer/judge, update [[m:Wiki Loves Women South Asia 2021/Participating Communities|the list]].''</span> ''Regards,''<br>[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] ᱑᱑:᱔᱖, ᱓᱑ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) </div></div> == Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary == [[File:Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon poster 2nd.pdf|thumb|100px|right|Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. Glad to inform you that A2K is going to conduct a mini edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary. It is the second iteration of Mahatma Gandhi mini edit-a-thon. The edit-a-thon will be on the same dates 2nd and 3rd October (Weekend). During the last iteration, we had created or developed or uploaded content related to Mahatma Gandhi. This time, we will create or develop content about Mahatma Gandhi and any article directly related to the Indian Independence movement. The list of articles is given on the [[:m: Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon|event page]]. Feel free to add more relevant articles to the list. The event is not restricted to any single Wikimedia project. For more information, you can visit the event page and if you have any questions or doubts email me at nitesh@cis-india.org. Thank you [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱗:᱓᱒, ᱒᱘ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == Wikipedia Asian Month 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team. # Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''. # Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!! # If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook. If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:''' # Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021 Sincerely yours, [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10 </div> <!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=20538644 --> == [[Special:Contribs/149.154.154.64|149.154.154.64]] == Hello! It looks like this IP editor is related to a user you blocked a few days ago, [[Specila:Contribs/GeorgeDecker5|GeorgeDecker5]]. I've blocked them temporarily as a global-sysop action, as the IP was mass-creating pages in the same style. Best, [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Vermont|Vermont]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Vermont|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱒:᱐᱐, ᱒᱑ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) :Hi @[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Vermont|Vermont]], mass- creation of pages by IP editors is still going on, Could you please help us to delete their pages. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Ramjit Tudu|ℝ𝕒𝕞𝕛𝕚𝕥 𝕋𝕦𝕕𝕦]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Ramjit Tudu|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱔:᱑᱘, ᱒᱒ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) ::I've blocked the range for a week. I'm not sure if I should be deleting the pages myself as I don't know the content. Best, [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Vermont|Vermont]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Vermont|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱓:᱒᱑, ᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) == First Newsletter: Wikimedia Wikimeet India 2022 == Dear Wikimedian, We are glad to inform you that the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022|second iteration of Wikimedia Wikimeet India]] is going to be organised in February. This is an upcoming online wiki event that is to be conducted from 18 to 20 February 2022 to celebrate International Mother Language Day. The planning of the event has already started and there are many opportunities for Wikimedians to volunteer in order to help make it a successful event. The major announcement is that [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|submissions for sessions]] has opened from yesterday until a month (until 23 January 2022). You can propose your session [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|here]]. For more updates and how you can get involved in the same, please read the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Newsletter/2021-12-23|first newsletter]] If you want regular updates regarding the event on your talk page, please add your username [[:m: Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2022|here]]. You will get the next newsletter after 15 days. Please get involved in the event discussions, open tasks and so on. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱔:᱓᱖, ᱒᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/WMWM_2021_users_list&oldid=22491850 --> == First Newsletter: Wikimedia Wikimeet India 2022 == Dear Wikimedian, We are glad to inform you that the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022|second iteration of Wikimedia Wikimeet India]] is going to be organised in February. This is an upcoming online wiki event that is to be conducted from 18 to 20 February 2022 to celebrate International Mother Language Day. The planning of the event has already started and there are many opportunities for Wikimedians to volunteer in order to help make it a successful event. The major announcement is that [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|submissions for sessions]] has opened from yesterday until a month (until 23 January 2022). You can propose your session [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|here]]. For more updates and how you can get involved in the same, please read the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Newsletter/2021-12-23|first newsletter]] If you want regular updates regarding the event on your talk page, please add your username [[:m: Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2022|here]]. You will get the next newsletter after 15 days. Please get involved in the event discussions, open tasks and so on. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱗:᱓᱕, ᱒᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱑ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/WMWM_2021_users_list&oldid=22491850 --> == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> ᱑᱘:᱑᱙, ᱔ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(6)&oldid=22532666 --> == Second Newsletter: Wikimedia Wikimeet India 2022 == Dear Wikimedian, Happy New Year! Hope you are doing well and safe. It's time to update you regarding [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022|Wikimedia Wikimeet India 2022]], the second iteration of Wikimedia Wikimeet India which is going to be conducted in February. Please note the dates 18 to 20 February 2022 of the event. The [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|submissions]] has opened from 23 December until 23 January 2022. You can propose your session [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|here]]. We want a few proposals from Indian communities or Wikimedians. For more updates and how you can get involved in the same, please read the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Newsletter/2022-01-07|second newsletter]] If you want regular updates regarding the event on your talk page, please add your username [[:m: Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2022|here]]. You will get the next newsletter after 15 days. Please get involved in the event discussions, open tasks and so on. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱕:᱔᱔, ᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/WMWM_2021_users_list&oldid=22491850 --> == Second Newsletter: Wikimedia Wikimeet India 2022 == Dear Wikimedian, Happy New Year! Hope you are doing well and safe. It's time to update you regarding [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022|Wikimedia Wikimeet India 2022]], the second iteration of Wikimedia Wikimeet India which is going to be conducted in February. Please note the dates 18 to 20 February 2022 of the event. The [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|submissions]] has opened from 23 December until 23 January 2022. You can propose your session [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Submissions|here]]. We want a few proposals from Indian communities or Wikimedians. For more updates and how you can get involved in the same, please read the [[:m: Wikimedia Wikimeet India 2022/Newsletter/2022-01-07|second newsletter]] If you want regular updates regarding the event on your talk page, please add your username [[:m: Global message delivery/Targets/Wikimedia Wikimeet India 2022|here]]. You will get the next newsletter after 15 days. Please get involved in the event discussions, open tasks and so on. [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱖:᱐᱔, ᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/WMWM_2021_users_list&oldid=22491850 --> == Invitation to organize Feminism and Folklore 2022 == Dear {{PAGENAME}}, You are humbly invited to organize '''[[:m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competion. This year Feminism and Folklore will focus on feminism, women biographies and gender-focused topics for the project in league with Wiki Loves Folklore gender gap focus with folk culture theme on Wikipedia. You can help us in enriching the folklore documentation on Wikipedia from your region by creating or improving articles based on folklore around the world, including, but not limited to folk festivals, folk dances, folk music, women and queer personalities in folklore, folk culture (folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more. Users can contribute to new articles or translate from the list of suggested articles [[:m:Feminism and Folklore 2022/List of Articles|here]]. Organizers can sign up their local community using [[:m:Feminism and Folklore 2022/Project Page|Sign up page]] and create a local contest page as [[:en:Wikipedia:Feminism and Folklore 2022|one on English Wikipedia]]. You can also support us in translating the [[m:Feminism and Folklore 2022|project page]] and help us spread the word in your native language. Learn more about the contest and prizes from our project page. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2022|talk page]] or via Email if you need any assistance. Looking forward for your immense coordination. Thank you. '''Feminism and Folklore Team''', [[User:Tiven2240|Tiven2240]] ᱐᱕:᱑᱗, ᱑᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf&oldid=22573505 --> == International Mother Language Day 2022 edit-a-thon == Dear Wikimedian, CIS-A2K announced [[:m:International Mother Language Day 2022 edit-a-thon|International Mother Language Day]] edit-a-thon which is going to take place on 19 & 20 February 2022. The motive of conducting this edit-a-thon is to celebrate International Mother Language Day. This time we will celebrate the day by creating & developing articles on local Wikimedia projects, such as proofreading the content on Wikisource, items that need to be created on Wikidata [edit Labels & Descriptions], some language-related content must be uploaded on Wikimedia Commons and so on. It will be a two-days long edit-a-thon to increase content about languages or related to languages. Anyone can participate in this event and editors can add their names [https://meta.wikimedia.org/wiki/International_Mother_Language_Day_2022_edit-a-thon#Participants here]. Thank you [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱓:᱑᱓, ᱑᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) <small> On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == International Women's Month 2022 edit-a-thon == Dear Wikimedians, Hope you are doing well. Glad to inform you that to celebrate the month of March, A2K is to be conducting a mini edit-a-thon, International Women Month 2022 edit-a-thon. The dates are for the event is 19 March and 20 March 2022. It will be a two-day long edit-a-thon, just like the previous mini edit-a-thons. The edits are not restricted to any specific project. We will provide a list of articles to editors which will be suggested by the Art+Feminism team. If users want to add their own list, they are most welcome. Visit the given [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon|link]] of the event page and add your name and language project. If you have any questions or doubts please write on [[:m:Talk:International Women's Month 2022 edit-a-thon|event discussion page]] or email at nitesh@cis-india.org. Thank you [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱒:᱕᱓, ᱑᱔ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == Indic Hackathon | 20-22 May 2022 + Scholarships == Hello {{PAGENAME}}, <small>''(You are receiving this message as you participated previously participated in small wiki toolkits workshops.)''</small> We are happy to announce that the [[:m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] will be organizing [[:m:Indic Hackathon 2022|Indic Hackathon 2022]], a regional event as part of the main [[:mw:Wikimedia Hackathon|Wikimedia Hackathon]] taking place in a hybrid mode during 20-22 May. The regional event will be an in-person event taking place in Hyderabad. As it is with any hackathon, the event’s program will be semi-structured i.e. while we will have some sessions in sync with the main hackathon event, the rest of the time will be upto participants’ interest on what issues they are interested to work on. The event page can be seen at <span class="plainlinks">https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Hackathon_2022</span>. We have full scholarships available to enable you to participate in the event, which covers travel, accommodation, food and other related expenses. The link to scholarships application form is available on the event page. The deadline is 23:59 hrs 17 April 2022. Let us know on the event talk page or send an email to {{email|contact|indicmediawikidev.org}} if you have any questions. We are looking forward to your participation. Regards, [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱖:᱔᱓, ᱑᱒ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Small_wiki_toolkits_-_South_Asia&oldid=23135275 --> == Started a discussion about Santali User Groups's Activities and Growth == Dear [[User:R Ashwani Banjan Murmu]] Ji, I hope everything is well. As we discussed the Santali user group and Santali community's works for Wikimedia projects and about on-wiki, and off-wiki activities. I also informed you that CIS-A2K is taking the initiative to work with a few Indian user groups and communities who want to work for their affiliate, community or individuals at this time. Happy to write a message furthermore about our next step. As we already discussed over call that we will document our goals and targets. Is it possible if we could schedule a call sometime next week or the first week of October to document our obstacles, challenges and issues and then we may plan our further steps? We will document calls with the community representatives, leaders, and contact persons who are ready to work for their groups. The documentation will be transparent and open for everyone so others also can follow the process. If you have any questions or concerns please let me know. Thank you [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Nitesh (CIS-A2K)|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱐:᱑᱐, ᱒᱒ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) == You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs & Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''. # Inform your community members WAM 2022 is coming!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. # The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10</div> </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=23975688 --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱑:᱒᱕, ᱑᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱖:᱒᱑, ᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == Indic Wiki Improve-a-thon 2022 == Dear Wikimedian, Glad to inform you that CIS-A2K is going to conduct an event, Indic Wiki improve-a-thon 2022, for the Indic language. It will run from 15 December to 5 January 2023. It will be an online activity however if communities want to organise any on-ground activity under Improve-a-thon that would also be welcomed. The event has its own theme '''Azadi Ka Amrit Mahatosav''' which is based on a celebration of the 75th anniversary of Indian Independence. The event will be for 20 days only. This is an effort to work on content enrichment and improvement. We invite you to plan a short activity under this event and work on the content on your local Wikis. The event is not restricted to a project, anyone can edit any project by following the theme. The event page link is [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. The list is under preparation and will be updated soon. The community can also prepare their list for this improve-a-thon. If you have question or concern please write on [[:m:Talk:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. Regards [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱗:᱓᱕, ᱑᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&oldid=20516231 --> == Indic Wiki Improve-a-thon 2022 has started == Dear Wikimedians, As you already know, Indic Wiki improve-a-thon 2022 has started today. It runs from 15 December (today) to 5 January 2023. This is an online activity however if communities want to organise any on-ground activity under Improve-a-thon please let us know at program@cis-india.org. Please note the event has a theme ''' Azadi Ka Amrit Mahatosav''' which is based on a celebration of the 75th anniversary of Indian Independence. The event will be for 20 days only. This is an effort to work on content enrichment and improvement. The event is not restricted to a particular project. The event page link is [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]] please add your name in the participant's section. A few lists are there and we will add more. The community can also prepare their list for this improve-a-thon but we suggest you list stub articles from your Wiki. If you have a question or concern please write [[:m:Talk:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. Regards [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱘:᱓᱐, ᱑᱕ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&oldid=20516231 --> == Request for filling up Google Form for Feminism and Folklore 2023 == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organisers, We appreciate your enthusiasm for '''Feminism and Folklore''' and your initiative in setting up the competition on your local wikipedia. We would want to learn more about the needs of your community and for that please fill out the google form ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScusayFXTzNWV-QgIiT3bRHQbAs_pVczvput2jehOcahnCdMg/viewform here]) as soon as possible so that we can plan and adapt the demands according to your specifications. By February 8, 2023, all entries for this form will be closed. Do share about the contest on your local Wikipedia. Ask your local administrator to add Feminism and Folklore to [[Mediawiki:Sitenotice]]. Create your own or see an example [[:m:User:Tiven2240/sn-fnf|on meta]] Also a reminder regarding the prior Google form sent for Internet and Childcare Support Financial Aid ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this]). Anyone who hasn't already filled it out has until February 5, 2023 to do so. Feel free to contact us via talkpage if you have any questions or concerns. Thanks and Regards, Feminism and Folklore 2023 International Team --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:Tiven2240|Tiven2240]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:Tiven2240|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱒:᱕᱖, ᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱓ (UTC) == Women's Month Datathon on Commons == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have planned an online activity for March. The activity will focus on Wikimedia Commons and it will begin on 21 March and end on 31 March 2023. During this campaign, the participants will work on structure data, categories and descriptions of the existing images. We will provide you with the list of the photographs that were uploaded under those campaigns, conducted for Women’s Month. You can find the event page link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event and make it successful. There will be at least one online session to demonstrate the tasks of the event. We will come back to you with the date and time. If you have any questions please write to us at the event [[:m:Talk:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|talk page]] Regards [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱘:᱐᱙, ᱑᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱓ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == Women's Month Datathon on Commons Online Session == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As we mentioned in a previous message, CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have been starting an online activity for March from 21 March to 31 March 2023. The activity already started yesterday and will end on 31 March 2023. During this campaign, the participants are working on structure data, categories and descriptions of the existing images. The event page link is [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event. There is an online session to demonstrate the tasks of the event that is going to happen tonight after one hour from 8:00 pm to 9:00 pm. You can find the meeting link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons/Online Session|here]]. We will wait for you. Regards [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱓:᱓᱘, ᱒᱒ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱓ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == Feminism and Folklore 2023 has been extended == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organizers, Greetings from Feminism and Folklore International Team, We are pleased to inform you that [[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore]] an international writing contest on your local Wikipedia has been extended till the '''15th of April 2023'''. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more We would like to have your immense participation in the writing contest to document your local Folk culture on Wikipedia. You can also help with the translation of [[m:Feminism and Folklore 2023|project pages]] and share a word in your local language. Organizers have been notified some instructions on mail. Please get in touch via email if you need any assistance. Best wishes, International Team Feminism and Folklore. --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱔:᱒᱘, ᱓᱐ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱓ (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 --> == Feminism and Folklore 2023 has ended, What's Next? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">{{int:please-translate}} [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition has ended. We thank you for organizing it on your local Wikipedia and help in document folk cultures and women in folklore in different regions of the world on Wikipedia. What's next? # Please complete the jury on or before 15th of May 2023. # Email us on [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] the Wiki usernames of top three users with most accepted articles in local contest. # Write the information about the winners on the projects Meta Wiki '''[[:m:Feminism and Folklore 2023/Results|Results page]]''' # You can also put the names of the winners on your local project page. # We will be contacting the winners in phased manner for distribution of prizes. Feel free to contact us via mail or [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|talkpage]] if you need any help, clarification or assistance. Thanks and regards, '''International Team'''<br /> '''Feminism and Folklore''' </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 --> == Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱘:᱓᱗, ᱒᱕ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱓ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&oldid=25345565 --> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/10&oldid=25451576 --> == Image Description Month in India Campaign == Dear Wikimedian, A2K has conducted an online activity or campaign which is an ongoing Image Description Month in India description-a-thon, a collaborative effort known as [[:m:Image Description Month|Image Description Month]]. This initiative aims to enhance image-related content across Wikimedia projects and is currently underway, running from October 1st to October 31st, 2023. Throughout this event, our focus remains centered on three primary areas: Wikipedia, Wikidata, and Wikimedia Commons. We have outlined several tasks, including the addition of captions to images on Wikipedia, the association of images with relevant Wikidata items, and improvements in the organization, categorization, and captions of media files on Wikimedia Commons. To participate, please visit our dedicated [[:m:CIS-A2K/Events/Image Description Month in India|event page]]. We encourage you to sign up on the respective meta page and generously contribute your time and expertise to make essential and impactful edits. Should you have any questions or require further information, please do not hesitate to reach out to me at nitesh@cis-india.org or [[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]]. Your active participation will play a significant role in enriching Wikimedia content, making it more accessible and informative for users worldwide. Join us in this ongoing journey of improvement and collaboration. Regards [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱖:᱐᱙, ᱑᱐ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&oldid=20516231 --> == Organising Feminism and Folklore == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | 350px | right]] Hello Community Organizers, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: *First Prize: $15 USD *Second Prize: $10 USD *Best Jury Article: $5 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 50 organizers and Jury members for who request for it. Remember, only 50 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 50 registrations, and the deadline is March 15, 2024. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnytyact-HR6DvsWwnrVeWuzMfuNH1dSjpF24m6od-f3LzZQ/viewform here]. Each organizer/jury who gets support will receive $30 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for office hours on '''Saturday, March 2, 2024'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_2024_Office_Hour_2 meta page]. Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Rockpeterson [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱕:᱕᱖, ᱒᱙ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱔ (UTC) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf2024golbal&oldid=26304232 --> == Next Steps and Feedback Request for Feminism and Folklore Organizers == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign draws to a close, I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2024'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on our Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, I kindly ask you to spare just 10 minutes to share your progress and achievements with us through a Google Form survey. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Here's the link to the survey: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCkFONXlPVlakMmdh-BWtZp0orYBCSVvViJPbsjf2TIXAWvw/viewform?usp=sf_link Survey Google Form Link] Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, '''Feminism and Folklore International Team #WeTogether''' [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱘:᱒᱖, ᱗ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱔ (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ᱒᱒:᱕᱔, ᱒ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱔ (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_3&oldid=26721208 --> == Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:MediaWiki message delivery|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱒:᱒᱘, ᱒᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱔ (UTC) </div>. <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 --> == Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback == Dear Organizer, [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]] We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success. To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes). Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives. Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey]. By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement. The survey covers: #Community engagement and participation #Challenges and successes #Partnership Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore]. Best regards,<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! == Dear Feminism and Folklore Organizers, We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st. For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org''' Kind regards, <br> On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br> [[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia == Dear Recipient,<br> We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships. ===Workshop Objectives=== * <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement. * <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships. * <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community. * <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy. ===Workshop Details=== 📅 Date: 7th December 2024<br> ⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br> 📍 Venue: Zoom Meeting ===How to Join:=== Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br> Meeting ID: 860 4444 3016 <br> Passcode: 834088 We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts. Thank you, Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country == [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]] Dear Team, My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign. Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons. As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet. * Please find the project page for this year’s edition at: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025 * To sign up and organize the event in your country, visit: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know. In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia. We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested. * You can find the Feminism and Folklore project page here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 * The page to sign up is: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know. We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons. Sincerely, The Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign. We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture. === Why Host the Competition? === * Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture. * Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics. * Raise awareness: Increase global understanding of these important issues. === Exciting Prizes Await! === We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes: **International Recognition:** * 1st Prize: $300 USD * 2nd Prize: $200 USD * 3rd Prize: $100 USD * Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each **Local Recognition (Details Coming Soon!):** Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements! All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency. === Ready to Get Involved? === Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025] Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page] === Collaboration is Key! === Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region. === Let's Collaborate! === For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further. Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content! Thank you, **Wiki Loves Folklore International Team** </div> </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, {{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}} Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long! == Event Details == * '''📅 Date''': Today (15 March 2025) * '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone]) * '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link] * '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]] * '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266 * '''🔑 Passcode''': FNF@2025 == Participation == Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!'' '''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there! Best regards,<br> '''Joris Quarshie'''<br> [[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]] <div style="margin-top:1em; text-align:center;"> Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC) </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> == ᱣᱤᱠᱤᱥᱳᱨᱥ ᱨᱮ ᱯᱨᱩᱯᱷᱨᱤᱰᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱮᱦᱚᱨ! == ᱡᱚᱦᱟᱨ {{PAGENAME}}, ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱥᱳᱨᱥ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱥᱳᱨᱥ ᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱣᱤᱠᱤᱥᱳᱨᱥ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱢᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮ ᱠᱷᱚᱡᱟ᱾ ᱡᱩᱫᱤ ᱟᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮᱫ ᱢᱮᱭᱟ, ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱨ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱜᱟᱱ ᱦᱚᱸ, ᱟᱢᱟᱜ ᱜᱚᱲᱚ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ᱾ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱞᱤᱝᱠ: [https://w.wiki/EFGb ᱜᱟᱱᱟᱝ ᱟᱨ ᱪᱤᱴᱷᱤ ᱥᱟᱠᱟᱢ.] '''ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱡᱚᱝ ᱠᱟᱛᱷᱟ''' * ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱮ ᱖᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱢ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱢᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱧᱮᱪᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱕ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱢᱟ ᱾ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱢᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱚᱱ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣᱟ! [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ|ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱔:᱕᱓, ᱒᱑ ᱢᱮ ᱒᱐᱒᱕ (UTC) == You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled: 🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br> 🗓 Friday, June 20, 2025<br> ⏰ 4:00 PM UTC<br> 🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br> 👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br> Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms! 🔗 Event Page & Details: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders This session includes:<br> ✔️ A keynote presentation<br> ✔️ Story-sharing interactive segment<br> ✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br> We hope to see you there! Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> == ᱥᱟᱦᱴᱟ Delete ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ == ᱟᱭᱢᱟ ᱵᱮ-ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ-ᱟ, ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ [https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%9A%E1%B1%A0%E1%B1%B548 ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ] ᱾ ᱤᱧᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ Active Administrator ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ᱾ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ|ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱑:᱕᱖, ᱓᱐ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱕ (UTC) == ᱱᱮᱣᱛᱟ: ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱒᱕ ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ == <div style="background-color:#f0f8ff; border:1px solid #a2c1f0; border-radius:10px; padding:15px; margin:10px 0;"> <div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold;"> [[File:WP25 potential birthday logo.svg|center|class=skin-invert|link=ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ:ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱒᱕/ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱒᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ]] 🎉 ᱡᱚᱦᱟᱨ R Ashwani Banjan Murmu! 🎉 </div> ᱟᱢ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹᱢ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣᱼᱟ ᱡᱮ, ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱠᱟᱱ '''᱑᱕ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱖''' ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱟᱡᱟᱜ '''᱒᱕ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ''' ᱢᱟᱱᱟᱣᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, '''ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱞᱮᱝᱜᱽᱣᱮᱡᱽ ᱭᱩᱡᱚᱨ ᱜᱨᱩᱯ ''' ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱵᱷᱩᱨ '''ᱮᱰᱤᱴ-ᱟ-ᱛᱷᱚᱱ''' ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱢᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱟᱢᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱢ ᱞᱮ ᱱᱮᱣᱛᱟ ᱭᱮᱫ ᱢᱮᱭᱟ ᱾ * 🗓️ '''ᱚᱠᱛᱚ:''' ᱑᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱖ - ᱑᱗ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱖ * 🎁 '''ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ:''' ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱮᱱᱮᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱵᱟᱨᱱᱥᱴᱟᱨ ᱾ '''ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱞᱤᱱ ᱢᱮ:''' <div style="text-align:center; margin-top:10px;"> <span style="background-color:#3366cc; border-radius:5px; padding:8px 15px;">'''[[ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ:ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱒᱕/ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱒᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ|<span style="color:white;">👉 ᱣᱤᱠᱤᱯᱤᱰᱤᱭᱟ ᱒᱕ ᱥᱟᱸᱜᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱥᱟᱦᱴᱟ</span>]]'''</span> </div> ᱟᱢᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱺᱜᱤ ᱨᱮ ᱞᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱭᱮᱱᱟ! ᱣᱤᱠᱤᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱱᱥ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱞᱮᱝᱜᱽᱣᱮᱡᱽ ᱭᱩᱡᱚᱨ ᱜᱨᱩᱯ, ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ<br> [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ|ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱑᱕:᱓᱗, ᱑᱐ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱖ (UTC) </div> == ᱥᱟᱭᱤᱴ ᱱᱳᱴᱤᱥ ᱚᱪᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱨᱫᱟᱥ == ᱡᱚᱦᱟᱨ, [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:R Ashwani Banjan Murmu|R Ashwani Banjan Murmu]] ᱤᱧ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ [[ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ:Sitenotice|ᱥᱟᱭᱤᱴ ᱱᱳᱴᱤᱥ]] ᱚᱪᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱧ ᱟᱨᱫᱟᱥ ᱮᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱮᱞᱛᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱱᱳᱴᱤᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ-ᱟ ᱾ ᱢᱟᱨᱮ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱭᱤᱴ ᱱᱳᱴᱤᱥ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱠᱚᱢᱚᱜ-ᱟ ᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱡᱚᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱮᱫ ᱥᱮᱱ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ-ᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ, ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱪᱚᱜ ᱠᱟᱜ ᱜᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱦᱩᱭᱩᱜ-ᱟ ᱾ ᱟᱢᱟᱜ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱾ [[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ:ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ|ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ]] ([[ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ:ᱤᱧ ᱢᱟᱛᱟᱞ|ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ]]) ᱐᱖:᱔᱓, ᱑᱐ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱖ (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ᱒᱐:᱑᱑, ᱒᱘ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱖ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> qbf9wpin09drnna5ns0rl7yaj5zncgn ᱧᱮᱞᱮ 0 1127 191191 146905 2026-04-29T09:52:26Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191191 wikitext text/x-wiki [[File:Bee Collecting Pollen 2004-08-14.jpg|thumb|ᱧᱮᱞᱮ ᱨᱟᱥᱟᱭ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣᱮᱫ-ᱟ]] '''ᱧᱮᱞᱮ''' ᱫᱚ ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱤᱫ ᱩᱰᱟᱹᱣ ᱵᱟᱲᱟᱭᱟᱱ ᱯᱤᱯᱤᱲᱤ ᱾ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱒᱐,᱐᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱤᱱ ᱧᱮᱞᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ <ref>Cite web | url = https://books.google.com/books?id=jMuShwtyem0C&pg=PA145&lpg=PA145&dq=bee+species+20000&source=bl&ots=7RSbMW34tw&sig=oi55RU7zUtDzmAFKdwBU73k60J4&hl=en&ei=SLmiSpHDE4yd4gaqzsXvCQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4#v=onepage&q=bee%20species%2020000&f=false | title = Bee pollination in agriculture| accessdate = 2009-09-05| first = Rosalind| last = James</ref> ᱧᱮᱞᱮ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱥᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣᱟ ᱾<ref>[http://www.banglapedia.org/httpdocs/HTB/104452.htm]</ref> ᱧᱮᱞᱮ ᱫᱮ [[ᱟᱱᱴᱟᱨᱠᱴᱤᱠᱟ|ᱟᱱᱴᱟᱨᱠᱴᱤᱠᱟ]] ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜ-ᱟ ᱾ <ref name="Danforthetal2006">Danforth, B.N., Sipes, S., Fang, J., Brady, S.G. (2006) The history of early bee diversification based on five genes plus morphology. ''Proceedings of the National Academy of Sciences'' 103: 15118-15123.</ref> ᱧᱮᱞᱮ ᱫᱚ ᱯᱩᱱ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ :- * ᱦᱚᱱᱤ ᱧᱮᱞᱮ * ᱵᱚᱢᱵᱚᱞ ᱧᱮᱞᱮ * ᱥᱴᱤᱝᱞᱮᱥ ᱧᱮᱞᱮ * ᱥᱚᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱧᱮᱞᱮ [[ᱭᱩᱨᱚᱯ|ᱭᱩᱨᱚᱯ]] ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱱᱤ ᱧᱮᱞᱮ ᱫᱚ ᱟᱹᱥᱩᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜ-ᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱟᱯᱱᱟᱨᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱪᱟᱥ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱮᱯᱤᱠᱚᱞᱪᱚᱨ|ᱮᱯᱤᱠᱚᱞᱪᱚᱨ]] ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱠᱨᱟᱵᱚᱱᱟᱭᱰᱤ (Crabonidae) ᱜᱷᱟᱨᱚᱡᱽ ᱨᱤᱱ ᱧᱮᱞᱮ ᱫᱚ ᱞᱩᱛᱤ ᱛᱮᱨᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱛᱤᱡᱩ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱛᱤᱡᱩ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱡᱮ ᱫᱚ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜ-ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱛᱩᱡᱩ ᱠᱚ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟᱭᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱩᱠᱱᱩ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱚ ᱟᱵᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱭ/ᱨᱮᱬᱩ ᱛᱮ ᱟᱫᱷᱟ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱫᱟᱯᱟᱞ ᱠᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱜᱮ ᱟᱠᱚᱨᱤᱱ ᱞᱟᱨᱵᱷᱟ (larva) ᱠᱚ ᱡᱚᱢ ᱚᱪᱚᱭᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱦᱮ ᱩᱞᱴᱟᱹᱣ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱵᱷᱮᱥᱯᱚᱭᱮᱰ (vespoid ) ᱧᱮᱞᱮ ᱥᱟᱶ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱨᱮ ᱦᱟᱯᱲᱟᱢ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱷᱟᱯ/ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱢᱮᱴᱟᱣ ᱥᱟᱨᱮᱡ (fossil), ᱱᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱦᱚᱸ ᱧᱟᱸ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱢᱵᱟᱨ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱥᱴᱮᱥᱩᱭᱚᱥ ᱡᱩᱜᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱴᱟᱣ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱫᱚ ᱠᱚᱨᱵᱤᱠᱩᱞᱮᱴ (corbiculate) ᱧᱮᱞᱮ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ <ref>cite journal |author1=Cardinal, Sophie |author2=Danforth, Bryan N. |year=2011 |title=The Antiquity and Evolutionary History of Social Behavior in Bees |journal=PLoS ONE |volume=6 |issue=6 |pages=e21086 |doi=10.1371/journal.pone.0021086 |pmid=21695157 |pmc=3113908</ref> ==ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ== ==ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱨᱟ== ᱡᱚᱛᱚ ᱧᱮᱞᱮ ᱨᱮᱜᱮ ᱞᱩᱛᱤ ᱛᱮᱨᱚᱢ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱷᱟᱨᱚᱡᱽ ᱥᱮ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱩᱛᱤ ᱛᱮᱨᱚᱢ ᱯᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱠᱚ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ *᱑- ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱞᱩᱛᱤ *᱒- ᱥᱟᱺᱰᱤ ᱞᱩᱛᱤ *᱓- ᱢᱩᱱᱤᱥ ᱞᱩᱛᱤ ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [http://www.discoverlife.org/20/q?search=Apoidea All Living Things] Images, identification guides, and maps of bees * [http://cache.ucr.edu/~heraty/beepage.html Bee Genera of the World] * [http://gears.tucson.ars.ag.gov Carl Hayden Bee Research Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051101200313/http://gears.tucson.ars.ag.gov/ |date=2005-11-01 }} * [http://www.abc.net.au/science/scribblygum/may2003/default.htm Rescuing Australian stingless bees] * [http://www.sankey.ws/firstbee.html The first bee of spring] * [http://www.insectpix.net Solitary Bees & Things]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Solitary Bees in British gardens * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/6084974.stm Scientists identify the oldest known bee, a 100 million-year-old specimen preserved in amber] * [http://www.bugguide.net Search for North American species at Bugguide here] * [http://www.bumblebeeconservation.org The Bumblebee Conservation Trust] - Learn about the UK's bumblebees, recent declines and how you can help * [http://www.judywoods.dial.pipex.com/Insects.html For Hymenoptera: Bees and other related Insects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070602115414/http://www.judywoods.dial.pipex.com/Insects.html |date=2007-06-02 }} Natural History of Bees, Wasps, and Insects * [http://morphbank.net/Browse/ByImage/index.php?keywords=&tsnKeywords=apidae+apoidea&spKeywords=&viewKeywords=whole+body&localityKeywords=&listField1=imageId&orderAsc1=ASC&listField2=&orderAsc2=ASC&listField3=&orderAsc3=ASC&numPerPage=20&goTo=&resetOffset=off&activeSubmit=2 Bee images on Morphbank, biological image database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151101035328/http://www.morphbank.net/Browse/ByImage/index.php?keywords=&tsnKeywords=apidae+apoidea&spKeywords=&viewKeywords=whole+body&localityKeywords=&listField1=imageId&orderAsc1=ASC&listField2=&orderAsc2=ASC&listField3=&orderAsc3=ASC&numPerPage=20&goTo=&resetOffset=off&activeSubmit=2 |date=2015-11-01 }} * [http://www.dickinson.caltech.edu/Home Dickinson Lab] * [http://ca.youtube.com/watch?v=sSk_ev1eZec Video: Life Cycle of a Honey Bee] * [http://ca.youtube.com/watch?v=gEcv3dBuOe4 Video: Orchid Bees] ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== [[Category:!Main category]] jjt1xhoc3xusmmirkoa1rz5gmqymm1o ᱪᱟᱨᱞᱮᱥ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ 0 1164 191202 130022 2026-04-29T11:55:45Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191202 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" style="width: 100px" |- | colspan="2" | <gallery caption="ᱪᱟᱨᱞᱮᱥ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ" widths="365" heights="480"> File:Charles Darwin seated crop.jpg </gallery> |- ! ᱧᱩᱛᱩᱢ !! ᱪᱟᱨᱞᱮᱥ ᱨᱚᱵᱚᱨᱴ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ |- ! colspan="3" style="background: #00FA1A;" | ᱡᱤᱭᱚᱱ |- ! ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱦᱟᱸ | ᱑᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱐᱘ |- !ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ | ᱑᱙ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱘᱘᱒ |- ! colspan="4" style="background: #00FA1A;" |ᱮᱱᱮᱢ |- ! colspan="5" | •Natural history *geology |- ! colspan="9" style="background: #00FA1A;" |ᱢᱟᱺᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ |- ! colspan="7" |•ᱨᱚᱭᱟᱞ ᱢᱮᱰᱟᱞ (᱑᱘᱕᱓) *ᱣᱚᱞᱟᱥᱴᱚᱱ ᱢᱮᱰᱟᱞ (᱑᱘᱕᱙) *ᱠᱩᱯᱞᱮ ᱢᱮᱰᱟᱞ (᱑᱘᱖᱔) |- ! colspan="6" style="background: #00FA1A;"| ᱥᱩᱦᱤ |- | colspan="8" |[[File:Charles Darwin Signature.svg]] |} '''ᱪᱟᱨᱞᱮᱥ ᱨᱚᱵᱚᱨᱴ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱝᱜᱽᱞᱤᱥ ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞᱤᱥᱴ (naturalist) , ᱚᱛᱱᱚᱜ-ᱤᱭᱟᱹ (geologist) ᱟᱨ ᱵᱟᱭᱚᱞᱚᱡᱤᱥᱴ (Biologist) ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱛᱮ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮ ᱦᱩᱞᱥᱟᱹᱭ ᱟᱹᱜᱩᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱪᱤ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱤᱱ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱣᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱯᱟᱨᱪᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ '''ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ''' ᱟᱨ '''ᱟᱞᱯᱷᱨᱮᱰ ᱨᱚᱥᱮᱞ ᱣᱟᱞᱮᱥ''' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱵᱟᱱᱟ ᱦᱚᱲ ᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱵᱟᱝᱢᱟ, ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱟᱹᱨ ᱟᱹᱨᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱚ '''ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱥᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ''' (natural selection) ᱤᱫᱩ ᱛᱮᱜᱮ ᱾ ᱑᱘᱕᱙ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱛᱚᱵᱼᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱭᱱᱟ ᱫᱚ [[ᱚᱱ ᱫᱤ ᱚᱨᱤᱡᱤᱱ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱮᱥᱤᱥ]] ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱫᱚ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱱᱮᱦᱚᱸᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱹᱰᱤ ᱧᱩᱢᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱰ ᱱᱟᱶᱟ ᱰᱟᱦᱟᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱡᱤᱣᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱵᱷᱮᱯᱮᱜᱮᱫ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱚᱡᱽ ᱛᱮᱭ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱡᱤᱭᱚᱱ== [[File:Charles Darwin 1816.jpg|thumb]] ᱰᱟᱨᱣᱤᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱑᱒ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱘᱐᱙ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱜᱷᱟᱨᱚᱡᱽ, ᱤᱝᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱯᱟᱛ '''ᱨᱚᱵᱚᱨᱴ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ''' ᱟᱨ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱫᱚ '''ᱥᱩᱥᱟᱱᱟ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱹᱠᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱠᱚ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱵᱩᱦᱤᱱ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮᱭᱟᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱯᱟᱛ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱠᱛᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱵᱮᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱪᱟᱨᱞᱥ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ ᱫᱚ ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱘᱒᱕ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱟᱯᱟᱛᱟᱜ ᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱰᱟᱠᱛᱚᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱚᱱ ᱫᱚ ᱰᱟᱠᱛᱚᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱰᱟᱠᱛᱚᱨᱤ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱫᱚ ᱦᱮᱲᱟ ᱭᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱮᱪ. ᱮᱢ. ᱮᱥ. ᱵᱤᱜᱽᱨᱮᱞ ᱢᱚᱬᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱟᱜ ᱡᱟᱛᱨᱟ, ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱟᱬᱮᱥᱩᱭᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱩᱥᱠᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱟᱨ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱴᱟᱣ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱵᱟᱵᱚᱫ ᱛᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱫᱽᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱫ ᱾ ᱑᱘᱓᱘ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ '''ᱛᱷᱤᱭᱚᱨᱤ ᱚᱯᱷ ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱥᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ''' ᱫᱚᱭ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱮᱪᱮᱢᱮᱥ ᱵᱤᱜᱚᱞᱨᱮ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱡᱟᱛᱨᱟ== '''ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ''' ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱡᱟᱛᱨᱟ ᱒᱗ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱘᱓᱑ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ ᱮᱦᱮᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱬᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟᱭ ᱡᱟᱛᱨᱟ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱢᱚᱬᱮ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱟᱨ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱷᱚᱸᱫᱨᱚᱸᱫ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ '''ᱚᱱ ᱫᱤ ᱚᱨᱤᱡᱤᱱ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱮᱥᱤᱥ''' ᱫᱚᱭ ᱚᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚᱨᱭᱟ ᱡᱟᱛᱨᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱟᱹᱨᱩ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫ== ᱤᱝᱞᱚᱸᱰ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲᱚᱜ ᱛᱮ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱺᱱ ᱮ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱘᱓᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱠᱮᱢᱵᱨᱤᱡᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱚᱞᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱸᱫᱽ ᱠᱟᱹᱛᱤᱨ ᱡᱤᱭᱚᱜᱨᱯᱷᱤᱠᱟᱞ ᱥᱚᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱪᱤ, "ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ" ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱨᱤᱭᱟᱹ ᱪᱮᱬᱮ ᱟᱨ ᱢᱟᱠᱨᱚᱪᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱮ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱪᱤ, "ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱯᱚᱨᱤᱵᱮᱥ (environment) ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱛ ᱫᱚ ᱨᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ" ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱚ ᱜᱚᱞᱟᱯᱟᱜᱚᱥ ᱦᱚᱨᱚ, ᱢᱚᱠᱤᱝᱜᱚᱵᱚᱨᱰ ᱟᱨ ᱨᱤᱭᱟᱹ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱩᱢᱡᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ "ᱚᱱ ᱫᱤ ᱚᱨᱤᱡᱤᱱ ᱚᱯᱷ ᱥᱯᱮᱥᱤᱥ" ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱥᱚᱠᱥᱮᱥ (success) ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ== ᱑᱘᱘᱒ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱴ-ᱟᱴᱟᱠ (heart attack) ᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮ ᱧᱩᱨ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱑᱙ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱘᱘᱒ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ "ᱰᱟᱣᱩᱱ ᱦᱟᱣᱩᱥ" ᱨᱮ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ ᱫᱚᱭ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱰᱟᱨᱣᱤᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱨᱮᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱣᱥᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱚᱠᱛᱚ '''ᱰᱟᱨᱣᱤᱱᱤᱡᱽᱢ ᱮᱠᱞᱤᱯᱥ''' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱟᱬᱮᱥᱤᱭᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱡ ᱵᱤᱨᱩᱫᱽ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱜᱮ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱛᱤᱝᱜᱩ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱓᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱕᱐ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱟᱨᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱟᱝᱢᱟ, '''ᱢᱮᱱᱰᱮᱞᱤᱭᱟᱱ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠᱥ''' ᱟᱨ '''ᱯᱚᱯᱩᱞᱮᱥᱚᱱ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠᱥ''' ᱱᱮᱪᱩᱨᱟᱞ ᱥᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱟᱹᱲ ᱦᱟᱨᱟ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱯᱩᱥᱴᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== *[https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Darwin Charles Darwin] * '''The Complete Works of Charles Darwin Online''' – [http://darwin-online.org.uk/ Darwin Online]; Darwin's publications, private papers and bibliography, supplementary works including biographies, obituaries and reviews * [http://www.darwinproject.ac.uk/ Darwin Correspondence Project] Full text and notes for complete correspondence to 1867, with summaries of all the rest * [http://darwin.amnh.org/ Darwin Manuscript Project] * [http://librivox.org/newcatalog/search.php?title=&author=charles+darwin&status=all&action=Search Works by Charles Darwin in audio format] from '''LibriVox''' * [http://archives.cbc.ca/science_technology/natural_science/topics/3696/ Video and radio clips] '''Canadian Broadcasting Corporation''' * [http://www.darwin200.org/ Darwin 200: Celebrating Charles Darwin's bicentenary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091223121232/http://www.darwin200.org/ |date=2009-12-23 }}, '''Natural History Museum''' * [http://www.thesecondevolution.com/darwin_intro.html A Pictorial Biography of Charles Darwin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705135038/http://www.thesecondevolution.com/darwin_intro.html |date=2014-07-05 }} * [http://www.rationalrevolution.net/articles/darwin_nazism.htm Mis-portrayal of Darwin as a Racist] * [http://www.stanford.edu/group/microdocs/darwinvolcano.html Darwin's Volcano] – a short video discussing Darwin and Agassiz's coral reef formation debate * [http://www.guardian.co.uk/science/interactive/2009/feb/12/charles-darwin '' The life and times of Charles Darwin'', an audio slideshow, The Guardian, Thursday 12 February 2009,] (3 min 20 sec). * [http://www.screenaustralia.gov.au/showcases/charlesdarwin/ Darwin's Brave New World] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130622123730/http://www.screenaustralia.gov.au/showcases/charlesdarwin/ |date=2013-06-22 }} – A 3 part drama-documentary exploring Charles Darwin and the significant contributions of his colleagues Joseph Hooker, Thomas Huxley and Alfred Russel Wallace also featuring interviews with '''Richard Dawkins''', David Suzuki, Jared Diamond * [http://www.cnrs.fr/cw/dossiers/dosdarwinE/darwin.html A naturalist's voyage around the world] Account of the ''Beagle'' voyage using animation, in English from '''French National Centre for Scientific Research|Centre national de la recherche scientifique''' * View books owned and annotated by [http://biodiversitylibrary.org/collection/darwinlibrary Charles Darwin] at the online Biodiversity Heritage Library. [[Category:!Main category]] [[Category:Scientist]] 1mhh133o677nv21sr8forybcrb114x8 ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ 0 1399 191190 188063 2026-04-29T09:47:39Z ~2026-95668-6 10683 /* ᱪᱤᱨᱜᱟᱹᱞ ᱫᱚᱝ */ 191190 wikitext text/x-wiki '''ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ''' ᱫᱚ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱥᱤᱯᱤᱵᱤᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠᱟᱜ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ, ᱪᱷᱟᱹᱴᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱧᱮᱞ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱯᱟᱹᱦᱬᱟᱹ ᱫᱚᱝ, ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ, ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱫᱚᱝ, ᱦᱮᱲᱦᱮᱫ ᱫᱚᱝ, ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ== [[File:Iń ren pea go̠go̠.webm|thumb|ᱰᱩᱢᱱᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ]] ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱮᱣ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱚᱵᱚᱨ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> == ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == {{Quote|text=ᱢᱟᱺᱭᱮᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱚᱯᱷᱮᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱵᱟᱹᱵᱩᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱨᱮ ᱱᱟᱺᱬᱤ ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱜ ᱮ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱢᱮᱱᱟᱠᱚ<br/> ᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨ ᱠᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ,<br/> ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱯᱩᱨ ᱦᱚᱲᱮᱡ ᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ<br/> ᱯᱩᱨᱩᱫᱷᱩᱞ ᱯᱩᱨ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ <br/> ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ <br/> ᱰᱟᱸᱰᱟ ᱦᱟᱹᱥᱩ ᱠᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱞᱟᱹᱭᱟᱧ ᱢᱮ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ <br/> ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱨᱟᱱ ᱾<br/> ᱧᱩᱻ ᱨᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱠᱚᱻᱨᱚᱻ ᱵᱩᱻᱨᱤ ᱡᱚ<br/> ᱛᱟᱯᱟᱜ ᱨᱟᱱᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱯᱮᱸᱰᱮ ᱵᱩᱸᱰᱩ ᱾<br/> ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, <br/> ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾}} ==ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱪᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱝ== [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱫᱮᱥᱮ ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱦᱟᱱᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱᱯᱮᱲᱟ ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱮᱯᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱹᱫᱚ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱠᱚ ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱛᱮ ᱞᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱯᱮᱲᱟ, ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱦᱟᱹᱨᱟᱫᱚ ᱵᱟᱯᱮ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱧᱩᱭᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱭᱚᱲ ᱜᱚᱫ ᱯᱚᱫᱚᱲ ᱜᱚᱫ, ᱵᱟᱹᱴᱤ ᱯᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱤᱲᱤᱧ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱾ [*] ᱠᱤᱥᱠᱩ ᱨᱟᱯᱟᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱢᱟᱹᱨᱰᱤ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱵᱟᱝ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱵᱟᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱴᱩᱰᱩ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ, ᱮᱲᱮ ᱮᱯᱲᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱚ ᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱠᱩᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱢᱩᱞ ᱵᱩᱴᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱫᱟᱜ ᱞᱟᱝ ᱧᱩᱭᱟᱸ ᱾ == ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*] ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱪᱮᱫ-ᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱜᱩᱰᱟᱹᱠᱷᱩᱲ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱸᱭᱟ ᱾ ᱵᱷᱤ~ᱛᱮ ᱯᱚᱛᱟᱣ ᱟᱢᱟ ᱥᱤᱨᱟᱭ ᱞᱟᱰᱮ ᱞᱟᱰᱮ , ᱨᱟᱪᱟᱭ ᱜᱩᱨᱤᱡ ᱟᱢᱟ ᱦᱟᱸᱰᱮ ᱱᱷᱟᱸᱰᱮ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱩᱲᱤ ᱪᱮᱫᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱢᱳᱵᱟᱭᱤᱞ ᱪᱟᱨᱚᱡᱽ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱭᱟᱸ ᱾ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱷᱚᱡᱮᱭᱟ ᱫᱟᱠᱟ ᱩᱛᱩ ᱞᱚᱞᱚ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱥᱮᱯᱮᱧ ᱦᱟᱞᱳ ᱦᱟᱞᱳ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱤᱭᱮ ᱮᱢᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱡᱟᱣ ᱡᱚᱢ ᱢᱮ ᱾ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱤᱠᱚᱢ ᱮᱢᱠᱚᱢ ᱵᱩᱪᱟᱹ ᱰᱟᱝᱜᱽᱨᱟᱢ ᱡᱚᱲᱟᱭ ᱢᱚᱨ ᱫᱟᱢᱠᱚᱢ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱴᱷᱮᱱ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱵᱤᱭᱮᱥᱤ ᱮᱢᱮᱥᱤ ᱵᱟᱹᱭᱦᱟᱲ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱷᱩᱴᱩᱨᱮᱢ ᱥᱤ ᱾ [*] ᱵᱤᱨ ᱵᱩᱨᱩ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱩᱞ ᱵᱟᱱᱟ ᱮᱨᱮᱲ ᱠᱟᱛᱮ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱵᱟᱥᱮᱢ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱤᱧ ᱠᱟᱱ ᱡᱷᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱴᱟᱹᱴᱤ ᱥᱤᱞᱯᱤᱧ ᱢᱟᱥᱮ ᱡᱷᱤᱡᱽ ᱢᱮ, ᱡᱷᱚᱢᱚᱨ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱧ ᱞᱚᱦᱚᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱫᱩᱥᱮ ᱥᱩᱞᱛᱟᱹ ᱵᱟᱹᱛᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱢᱮ, ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱢᱟᱥᱮ ᱵᱤᱞ ᱢᱮ ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ, ᱦᱟᱸᱵᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱢᱟᱥᱮ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱛᱨᱤᱭᱟᱣ ᱚᱨᱚᱝ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱪᱟᱢᱟᱞ ᱪᱩᱢᱩᱞ , ᱵᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚᱴᱟᱵ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱜ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱠᱟᱸᱫᱷᱟ , ᱮ ᱦᱤᱞᱤ ᱢᱟᱥᱮᱱᱟ , ᱟᱹᱡᱟᱣᱲᱤᱢᱮ ᱫᱮᱥᱤᱧ ᱟᱛᱮᱱ ᱟᱹᱜᱩᱭ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱨᱱ ᱵᱤᱨ ᱢᱟ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱤᱧ ᱢᱟ ᱜᱟᱹᱭᱤᱢ ᱜᱩᱯᱤ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢᱮᱢ ᱦᱮᱡᱽ ᱾ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱵᱟᱦᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*]-ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱠᱩᱸᱭᱰᱤ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱢᱟᱛᱠᱚᱢ ᱨᱟᱥᱟ ᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱣᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱢᱟᱰᱮᱨᱮᱱᱟ ᱾ [*]-ᱵᱤᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱛᱤᱨᱤᱞ ᱛᱟᱨᱚᱵ ᱫᱟᱨᱮ, ᱛᱤᱨᱮ ᱵᱚᱸᱠᱮᱢ ᱪᱷᱟᱰᱟᱣ ᱛᱚᱵᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟ ᱾ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱠᱤᱛᱟᱹ ᱠᱷᱤᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱥᱮᱨᱮᱢ ᱞᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*]ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ ᱥᱟᱲᱟ ᱥᱟᱹᱛᱤᱧ, ᱠᱩᱠᱢᱩ ᱛᱤᱧ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱨᱮᱞᱟᱝ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱦᱚᱭ ᱠᱮᱫ, ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱫᱟᱜ ᱠᱮᱫ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱞᱚᱠᱟᱜ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱾ [*] ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱞᱟᱝ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱞᱮᱱᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱜᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥᱨᱤᱧ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱥᱮᱱᱚᱜ, ᱟᱯᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱜᱚᱫᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱫᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ, ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱨᱟᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ, ᱰᱷᱚᱰᱟᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ, ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱢᱟᱥᱮ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ, ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟ ᱟᱹᱴᱩ ᱯᱟᱹᱴᱩ ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱚᱞᱚᱜ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱦᱚᱲᱢᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱫ ᱾ ᱪᱮᱬᱮ ᱪᱤᱯᱨᱩ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱚᱞᱚᱜ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮᱫ ᱠᱚ, ᱤᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱫᱚ ᱵᱚ ᱢᱟᱱᱟ ᱭᱮᱫ ᱠᱚ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱢᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱯᱩᱯᱩᱞᱩᱜ, ᱟᱢ ᱢᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱞᱩᱜ ᱵᱟᱹᱞᱩᱜ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲᱟ ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱟ ᱡᱤᱭᱟᱹᱱᱤ ᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱫᱮᱡᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱨᱟᱹᱦᱤ ᱪᱟᱣᱰᱟᱹᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱟᱢ ᱢᱟ ᱠᱟᱰᱟᱢ ᱜᱩᱯᱤ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱥᱚᱠᱲᱟ ᱾ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱛᱨᱤᱭᱟᱹᱣ, ᱢᱟᱫ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱢᱩᱨᱟᱹᱞᱤ, ᱢᱟᱥᱮ ᱱᱚᱨᱚᱝ ᱢᱮᱨᱤᱧ, ᱱᱟᱸᱡᱚᱢ ᱛᱟᱨᱟᱭ ᱾ [*]-ᱥᱟᱛᱮ ᱭᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ, ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱚᱦᱰᱟ, ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱥᱩᱥᱩᱠ, ᱮᱠᱷᱮᱱ ᱦᱤᱸᱥᱟᱹ ᱥᱩᱭᱟᱹ ᱯᱷᱟᱸᱰᱟ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱞᱚᱢ ᱟᱛᱮᱱ, ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱲᱟᱝ, ᱚᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱝ ᱛᱮ, ᱧᱩᱛᱟᱹᱛ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱹᱫᱤᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱾ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ, ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱮᱠᱞᱟ ᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱵᱟᱜᱟᱦᱤᱭᱮᱱ ᱡᱮᱛᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱞᱮᱜᱮᱡ ᱞᱮᱜᱮᱡ, ᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱩᱯᱟᱹᱞ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱚᱠᱚᱭ ᱴᱩᱣᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱫ, ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱡᱟᱯᱩᱫ ᱡᱚᱛᱚᱭ ᱵᱟᱰᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*] ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱨᱮ, ᱟᱹᱛᱩ ᱩᱢᱤᱨᱫᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱫᱟᱨᱮ ᱾ ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱟᱠᱟᱱ, ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱴᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱠᱚᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱚᱰᱟ ᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱟᱥᱟᱲ ᱢᱟ ᱥᱟᱱ ᱵᱚᱝᱜᱟ, ᱵᱷᱟᱫᱚᱨ ᱢᱟ ᱡᱷᱤᱴᱤᱠ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ, ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱰᱷᱮᱝᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱩᱸᱜᱩᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱥᱚᱦᱨᱟᱭ ᱟᱜᱷᱟᱬ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱯᱩᱥ ᱢᱟ ᱢᱟᱜᱽ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱠᱟᱠᱲᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱤᱨᱩ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱱᱟᱺᱭᱦᱟᱹᱨ, ᱡᱚᱱᱚᱢᱮᱨ ᱡᱩᱜᱽ ᱢᱤᱨᱩ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱯᱟᱫ ᱾ ᱨᱩᱣᱟᱜ ᱦᱟᱹᱥᱩᱜ ᱢᱤᱨᱩ ᱰᱚᱜᱚᱨ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱛᱮ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱢᱤᱨᱩ ᱚᱢᱚᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱞᱟᱝ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱜᱟᱲ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱾ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱛᱮᱪᱚ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮᱪᱚ, ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱜᱟᱱᱟᱜ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢᱮᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱢ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜ ᱛᱮᱜᱮ, ᱦᱮᱸᱥᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱯᱟᱞᱚᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱻᱵᱷᱟ ᱜᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱥᱟᱜ ᱢᱚᱞᱚᱝ ᱛᱤᱧ ᱫᱚ, ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮᱜ ᱾ [*] ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ [*] ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱟᱱ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨᱮᱫ ᱵᱤᱱ ᱾ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱦᱚᱨᱟᱥᱤ ᱢᱟᱱᱟᱭ ᱥᱤᱫᱩᱨᱟᱫ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱟᱵᱚ ᱟᱹᱫᱤ ᱵᱟᱹᱥᱤ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱾ ᱥᱟᱨ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ [[ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱮᱲᱟ ᱧᱮᱯᱮᱞ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ, ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱟᱢᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱧᱮᱞᱛᱮ, ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱚᱝᱜᱮ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ, ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱟ ᱾ [*] ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ, ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱚᱠᱟ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ ᱫᱟᱜ ᱪᱚᱝ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱮᱫᱠᱚ ᱫᱟᱠᱟ ᱪᱚᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡᱮᱫ ᱠᱚ, ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱨᱚᱠᱟᱠᱚ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱛ ᱵᱟᱹᱭᱥᱟᱹᱛ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱨᱩᱴᱷᱤ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱟᱜᱚᱨ, ᱩᱞᱮ ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱰᱟᱹᱰᱤ ᱠᱩᱧ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱢᱟ ᱠᱤᱭᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱞᱩᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱫᱟᱨᱮᱧ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱥᱮᱫ ᱱᱤᱧ ᱫᱩᱧ ᱥᱚᱵᱷᱟᱜ ᱾ [*] ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱟ ᱵᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱟᱝ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟᱭᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱡᱚᱠᱷᱟᱭ, ᱜᱟᱰᱟ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱨᱮᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱟᱞᱟᱝ ᱾ [*] ᱨᱟᱲᱚ ᱠᱩᱭᱞᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱤᱴᱟᱹ ᱛᱮ ᱛᱚᱞ ᱯᱚᱞᱚ, ᱵᱩᱰᱤᱨᱮ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱱᱚᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱢᱮ ᱾ ᱵᱟᱹᱧ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜᱼᱟ ᱵᱟᱹᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱟᱫᱟ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱭ ᱛᱟᱢᱟ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱾ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚᱢᱟᱺᱭ ᱰᱷᱩᱞᱟᱹ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱟᱺᱫᱤ, ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱩᱧ ᱟᱞᱟᱭ ᱟᱢᱟ ᱴᱟᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚᱥ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱱ ᱵᱤᱨ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱤᱢᱟᱹᱞᱯᱟᱲ ᱛᱟᱯᱚᱞ ᱢᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱥᱱᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱢᱤᱱᱟᱹᱝ ᱫᱩᱠ ᱨᱮᱪᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱢ ᱾ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱢᱟ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱨᱚᱠᱮᱴ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱪᱚᱱᱴᱟᱞ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱾ ᱦᱚᱨᱦᱚᱸ ᱥᱟᱹᱤᱧ ᱜᱮᱭᱟ ᱵᱤᱨᱦᱚᱸ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱜᱮᱭᱟ ᱛᱟᱹᱜᱤᱭᱤᱧ ᱢᱮ ᱦᱟᱯᱮ ᱟᱢᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱴᱷᱮᱱᱴᱟ ᱱᱟᱦᱮᱞ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱦᱚᱨᱦᱚᱭ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱫᱟᱫᱟ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱫᱷᱟᱫᱽᱨᱟ ᱦᱟᱴᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱠᱷᱮᱨᱪᱚ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱩᱰᱤ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? [*] ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱟᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱫᱤᱱᱮᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ [*] "ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ" ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ ᱫᱚ, ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ, ᱛᱚᱞ ᱟᱛᱟᱭ ᱵᱟᱨᱟᱦᱤ, ᱥᱟᱜᱟᱲᱟᱛᱟᱭ ᱜᱷᱟᱹᱱᱴᱤ ᱾ [*] " ᱢᱟᱱᱟᱜ ᱢᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚᱞᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱚᱞᱮ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱚᱴᱟ ᱠᱟᱞᱮ ᱯᱮ ᱾ [*] ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ, ᱵᱟᱱᱟ ᱛᱮ ᱠᱷᱟᱰᱮᱭᱟᱭ ᱥᱤᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱩᱰᱩ ᱜᱩᱛᱤᱛᱟᱭ ᱯᱩᱥᱤ ᱠᱟᱹᱲᱢᱤ ᱛᱟᱭ, ᱪᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱫᱟᱠᱟᱭ ᱤᱫᱤ ᱪᱮᱦᱮᱞ ᱪᱮᱯᱮᱞ ᱾ [*] ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱛᱮ ᱟᱯᱟᱝᱜᱤᱨ ᱦᱚᱲ ᱜᱮᱠᱤᱱ, ᱛᱟᱯᱟᱝ ᱜᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱛᱚᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱫᱟᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱹᱠᱤᱱ ᱛᱮᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱟᱯᱟᱥᱩᱞᱚᱜ ᱾ [*] " ᱡᱚᱲ ᱚᱡᱚᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱜᱟᱸᱰᱚ ᱱᱮᱻᱢᱟᱪᱤ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱫᱩᱲᱩᱵ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱥᱩᱱᱩᱢ ᱱᱮᱻᱥᱟᱥᱟᱝ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱚᱡᱚᱜᱽᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱱᱟᱹᱠᱤᱡ ᱱᱮ~ᱟᱹᱨᱥᱤ. ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱧᱮᱚᱜ ᱮ ᱾ (*) ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ (*) ᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱢᱚᱥᱚᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱢᱮᱥᱮ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱫᱷᱩᱶᱟ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱷᱩᱸᱫᱮᱱ ᱾ (*) ᱜᱟᱰᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱰᱟᱧ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱰᱟ ᱢᱟᱥᱮ ᱪᱟᱹᱴᱤᱡ ᱥᱟᱭᱮᱱ ᱾ ᱡᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱫᱮᱨᱮᱧ ᱦᱚᱛᱟᱭ ᱵᱩᱪᱟᱹᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱰᱟ ᱦᱟᱭᱨᱮᱭ ᱪᱷᱚᱴᱟᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱠᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱨᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ ᱩᱱᱤ ᱮᱨᱟ ᱦᱚᱸᱨᱮᱭ ᱵᱤᱱᱚᱨᱵᱚᱭᱮᱱ ᱾ (*) ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱪᱚᱰᱚᱨ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱧᱩᱧᱩ ᱥᱟᱱᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱛᱤᱧ ᱵᱩᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱛᱤᱧ ᱛᱚᱣᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱ, ᱦᱚᱭ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱣᱤ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱛᱚᱯᱚᱞᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱛᱚᱯᱚᱞ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱛᱤᱛᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱾ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱾ =ᱪᱤᱨᱜᱟᱹᱞ ᱫᱚᱝ= [᱿] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ ᱤᱧ ᱦᱚᱸ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ, ᱵᱮᱲᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱨᱮᱜᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱪᱟᱜ ᱮᱢ ᱦᱟᱹᱥᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱧᱩᱛ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱝ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱮᱵᱷᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱤᱨᱮᱢ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ ==ᱜᱚᱱ ᱯᱚᱱ ᱮᱯᱮᱢ== [*] ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱛᱮ ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ, ᱴᱟᱢᱟᱠᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱟᱱᱟ, ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱛᱟᱦᱟᱜ ᱛᱟᱦᱟᱜ, ᱞᱩᱦᱩᱠ ᱞᱮᱣᱮᱨ ᱠᱚᱫᱚᱨ, ᱧᱩᱻᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ... ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱫᱚᱦᱲᱟᱭ ᱾ [*] ᱛᱚᱠᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱢᱤᱞ ᱛᱮ, ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱭᱮᱱᱟ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱛᱤᱨᱤ ᱞᱤᱸᱜᱤᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱨᱤ ᱪᱟᱹᱝᱜᱽᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱛᱟᱝ ᱢᱮ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱤ ᱱᱟᱞᱟᱦᱟᱜ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱢᱟ ᱜᱩᱨᱞᱟᱹ ᱜᱩᱨᱞᱤ, ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱡᱩᱨᱤ ᱠᱚᱭᱚᱜᱟᱜ-ᱢᱮ ᱾ ᱠᱩᱰᱟᱹᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱢᱮᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱲᱮ, ᱫᱟᱯᱟᱞ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱷᱟᱴᱟᱥᱟᱜ ᱫᱚ, ᱦᱟᱹᱨ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱚᱴᱟᱝ ᱚᱜ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱵᱚᱭᱞᱟ ᱯᱮᱴᱷᱟᱬ, ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱢᱮ ... ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱾ ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱺᱰᱭᱟᱹ ᱩᱨᱤᱡ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱯᱮ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱾ == ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*] ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠᱷ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ [*] ᱛᱩᱯᱩ ᱱᱟᱺᱭ ᱛᱮᱞ ᱠᱩᱯᱤ ᱜᱟᱹᱭᱟ ᱜᱷᱟᱴᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱟ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱦᱚᱸ ᱭᱳ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱯᱤᱲᱤ ᱯᱤᱴᱟᱹᱨᱤᱨᱮ ᱫᱩᱞ ᱵᱟᱹᱡᱩ ᱞᱩᱢᱟᱹᱝ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱧᱮᱞ ᱛᱮᱭᱳᱧ ᱨᱚᱫᱚᱜ ᱱᱟᱺᱠᱤᱡᱚᱜ, ᱭᱳᱧ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮᱜ ᱾ [*] ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱚᱣᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱟᱛᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱜᱤᱧ ᱟᱛᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱵᱚᱦᱮᱞᱤᱧ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱻᱦᱟᱸ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ, ᱛᱟᱻᱦᱟ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ ᱦᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ, ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱹᱨᱤ ᱠᱤᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ, ᱮᱻᱵᱟᱻᱵᱟ ᱢᱟᱸᱯᱟᱧᱡᱤ ᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱠᱚᱻᱠᱚᱭ ᱠᱟᱻᱱᱟ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱤᱫᱤ ᱛᱟᱻᱨᱟᱻᱭᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱛᱤᱠᱤ ᱪᱟᱣᱞᱮ, ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱟᱻᱴᱷᱟ ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱚᱻᱧᱪᱟ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱟᱱᱟ ᱠᱟᱣᱰᱤ, ᱥᱚᱱᱟ ᱨᱩᱯᱟ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱡᱟᱜ ᱠᱚᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱡᱟᱸᱦᱟᱸ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱠᱷᱚᱸᱰᱮ ᱟᱹᱛᱤ ᱠᱟᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱥᱟᱜᱟᱫ ᱦᱟᱺᱰᱤ, ᱧᱩᱻ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚ ᱯᱟᱹᱜᱴᱤ ᱢᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱝ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱾ == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱜᱽᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱞᱮᱫᱚᱝ,ᱪᱷᱟᱴᱤᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱫᱟᱺᱭᱦᱟᱺ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ,ᱱᱟᱹᱭᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱫᱚᱝ,ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱟᱨ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱢ ᱫᱚᱝ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ rilrgri7331fkosbaef0j8bfct84tta 191193 191190 2026-04-29T10:01:18Z ~2026-95668-6 10683 191193 wikitext text/x-wiki '''ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ''' ᱫᱚ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱥᱤᱯᱤᱵᱤᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱝᱠᱷᱟᱱ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠ ᱵᱷᱚᱲᱚᱠᱟᱜ ᱦᱚᱸᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧᱟ ᱾ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ, ᱪᱷᱟᱹᱴᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱧᱮᱞ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱯᱟᱹᱦᱬᱟᱹ ᱫᱚᱝ, ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ, ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ, ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱫᱚᱝ, ᱦᱮᱲᱦᱮᱫ ᱫᱚᱝ, ᱮᱢᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ== [[File:Iń ren pea go̠go̠.webm|thumb|ᱰᱩᱢᱱᱤ ᱢᱩᱨᱢᱩ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ]] ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱱᱤᱧ ᱨᱮᱹᱱ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱫᱚ<br/> ᱯᱮᱭᱟ ᱜᱚᱜᱚ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱟᱹᱱᱟᱹᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱮᱣ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚᱭ ᱦᱚᱵᱚᱨ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱫᱚ ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱤᱫᱤᱧ<br/> == ᱵᱟᱞᱮ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == {{Quote|text=ᱢᱟᱺᱭᱮᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱚᱯᱷᱮᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱵᱟᱹᱵᱩᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<br/> ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱨᱮ ᱱᱟᱺᱬᱤ ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱞᱮᱱ ᱨᱮ<br/> ᱫᱟᱜ ᱮ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱢᱮᱱᱟᱠᱚ<br/> ᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨ ᱠᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ,<br/> ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱯᱩᱨ ᱦᱚᱲᱮᱡ ᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ<br/> ᱯᱩᱨᱩᱫᱷᱩᱞ ᱯᱩᱨ ᱯᱷᱩᱞ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢᱟᱠᱚ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ <br/> ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱹᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱳᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱯᱩᱨ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ ᱠᱩᱴᱟᱹᱢ <br/> ᱰᱟᱸᱰᱟ ᱦᱟᱹᱥᱩ ᱠᱤᱫᱤᱧ<br/> ᱞᱟᱹᱭᱟᱧ ᱢᱮ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ <br/> ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱚ ᱨᱟᱱ ᱾<br/> ᱧᱩᱻ ᱨᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱠᱚᱻᱨᱚᱻ ᱵᱩᱻᱨᱤ ᱡᱚ<br/> ᱛᱟᱯᱟᱜ ᱨᱟᱱᱟᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱢ ᱰᱟᱹᱨ<br/> ᱯᱮᱸᱰᱮ ᱵᱩᱸᱰᱩ ᱾<br/> ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, <br/> ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ,<br/> ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸᱡᱟᱱᱟᱢ ᱾<br/> ᱛᱚᱠᱟᱨᱮᱢ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱚᱞᱢᱚ,<br/> ᱥᱟᱜᱮᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱯᱚᱦᱟᱞ ᱦᱚᱲᱢᱚ,<br/> ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱛᱤ ᱡᱟᱝᱜᱟ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱫᱷᱚᱱ ᱫᱚ,<br/> ᱟᱞᱚᱢ ᱰᱷᱤᱞᱟᱣ ᱠᱤᱱᱟ ᱛᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱾}} ==ᱵᱟᱹᱦᱩ ᱪᱤᱭᱟᱹ ᱫᱚᱝ== [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱫᱮᱥᱮ ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱥᱮ ᱵᱟᱝ? ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱛᱟᱦᱟ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱦᱳ ᱾ ᱦᱚᱭ ᱢᱟᱱᱛᱟᱱ, ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱯᱮᱲᱟ ᱠᱚ, ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱨᱟᱹᱭᱞᱟᱹ ᱜᱮᱭᱟ ᱮᱨᱮ ᱮᱨᱠᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱦᱟᱱᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱᱯᱮᱲᱟ ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱮᱯᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱹᱫᱚ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱮᱱ ᱠᱚ ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱛᱮ ᱞᱮ ᱯᱷᱩᱻᱞᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ [*] ᱦᱮᱸᱫᱟ ᱦᱚ ᱯᱷᱩᱞ ᱯᱮᱲᱟ, ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱦᱟᱹᱨᱟᱫᱚ ᱵᱟᱯᱮ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱯᱮ ᱧᱩᱭᱟ ᱫᱚ ᱥᱚᱭᱚᱲ ᱜᱚᱫ ᱯᱚᱫᱚᱲ ᱜᱚᱫ, ᱵᱟᱹᱴᱤ ᱯᱮ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱫᱚ ᱴᱷᱤᱲᱤᱧ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱾ [*] ᱠᱤᱥᱠᱩ ᱨᱟᱯᱟᱡᱽ ᱥᱟᱶ ᱢᱟᱹᱨᱰᱤ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱵᱟᱝ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱵᱮᱥᱨᱟ ᱵᱟᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱴᱩᱰᱩ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ, ᱮᱲᱮ ᱮᱯᱲᱮ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟᱠ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱞᱚᱞᱚ ᱫᱚ ᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱢᱚᱴᱚᱡ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱠᱩᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱩᱢᱩᱞ ᱵᱩᱴᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱫᱟᱜ ᱞᱟᱝ ᱧᱩᱭᱟᱸ ᱾ == ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*] ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱪᱮᱫ-ᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱜᱩᱰᱟᱹᱠᱷᱩᱲ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱸᱭᱟ ᱾ ᱵᱷᱤ~ᱛᱮ ᱯᱚᱛᱟᱣ ᱟᱢᱟ ᱥᱤᱨᱟᱭ ᱞᱟᱰᱮ ᱞᱟᱰᱮ , ᱨᱟᱪᱟᱭ ᱜᱩᱨᱤᱡ ᱟᱢᱟ ᱦᱟᱸᱰᱮ ᱱᱷᱟᱸᱰᱮ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱩᱲᱤ ᱪᱮᱫᱮᱢ ᱠᱤᱢᱤᱱ ᱡᱚᱝ ᱟ , ᱢᱳᱵᱟᱭᱤᱞ ᱪᱟᱨᱚᱡᱽ ᱛᱮᱜᱮᱭ ᱠᱟᱸᱜᱟᱲ ᱢᱮᱭᱟᱸ ᱾ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱷᱚᱡᱮᱭᱟ ᱫᱟᱠᱟ ᱩᱛᱩ ᱞᱚᱞᱚ ᱞᱚᱞᱚ ᱥᱮᱛᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱵ ᱥᱮᱯᱮᱧ ᱦᱟᱞᱳ ᱦᱟᱞᱳ ᱾ [*] ᱚᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱤᱭᱮ ᱮᱢᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱡᱟᱣ ᱡᱚᱢ ᱢᱮ ᱾ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱵᱤᱠᱚᱢ ᱮᱢᱠᱚᱢ ᱵᱩᱪᱟᱹ ᱰᱟᱝᱜᱽᱨᱟᱢ ᱡᱚᱲᱟᱭ ᱢᱚᱨ ᱫᱟᱢᱠᱚᱢ ᱾ ᱦᱚᱲ ᱴᱷᱮᱱ ᱞᱟᱹᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟᱢ ᱵᱤᱭᱮᱥᱤ ᱮᱢᱮᱥᱤ ᱵᱟᱹᱭᱦᱟᱲ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱷᱩᱴᱩᱨᱮᱢ ᱥᱤ ᱾ [*] ᱵᱤᱨ ᱵᱩᱨᱩ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ, ᱠᱩᱞ ᱵᱟᱱᱟ ᱮᱨᱮᱲ ᱠᱟᱛᱮ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱨᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱵᱟᱥᱮᱢ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱤᱧ ᱠᱟᱱ ᱡᱷᱚᱢ ᱡᱷᱚᱢ, ᱴᱟᱹᱴᱤ ᱥᱤᱞᱯᱤᱧ ᱢᱟᱥᱮ ᱡᱷᱤᱡᱽ ᱢᱮ, ᱡᱷᱚᱢᱚᱨ ᱡᱟᱹᱲᱤ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱧ ᱞᱚᱦᱚᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱫᱩᱥᱮ ᱥᱩᱞᱛᱟᱹ ᱵᱟᱹᱛᱤ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱢᱮ, ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱢᱟᱥᱮ ᱵᱤᱞ ᱢᱮ ᱯᱟᱞᱟᱠ ᱯᱟᱨᱠᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ, ᱦᱟᱸᱵᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱢᱟᱥᱮ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱛᱨᱤᱭᱟᱣ ᱚᱨᱚᱝ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱪᱟᱢᱟᱞ ᱪᱩᱢᱩᱞ , ᱵᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚᱴᱟᱵ ᱨᱮᱢᱟ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱜ ᱾ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱠᱟᱸᱫᱷᱟ , ᱮ ᱦᱤᱞᱤ ᱢᱟᱥᱮᱱᱟ , ᱟᱹᱡᱟᱣᱲᱤᱢᱮ ᱫᱮᱥᱤᱧ ᱟᱛᱮᱱ ᱟᱹᱜᱩᱭ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱨᱱ ᱵᱤᱨ ᱢᱟ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱤᱧ ᱢᱟ ᱜᱟᱹᱭᱤᱢ ᱜᱩᱯᱤ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢᱮᱢ ᱦᱮᱡᱽ ᱾ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱚᱡᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱩᱨᱤ ᱥᱟᱨᱡᱚᱢ ᱵᱟᱦᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱪᱟᱯᱟᱫ ᱤᱧ ᱢᱮ ᱾ [*]-ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱠᱩᱸᱭᱰᱤ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹᱛᱮ ᱢᱟᱛᱠᱚᱢ ᱨᱟᱥᱟ ᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱤᱣᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱹᱨᱤ ᱟᱱᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱢᱟᱰᱮᱨᱮᱱᱟ ᱾ [*]-ᱵᱤᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱛᱤᱨᱤᱞ ᱛᱟᱨᱚᱵ ᱫᱟᱨᱮ, ᱛᱤᱨᱮ ᱵᱚᱸᱠᱮᱢ ᱪᱷᱟᱰᱟᱣ ᱛᱚᱵᱮᱢ ᱡᱚᱢᱟ ᱾ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱚᱨᱮ ᱠᱤᱛᱟᱹ ᱠᱷᱤᱡᱩᱨ ᱫᱟᱨᱮ, ᱡᱷᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱥᱮᱨᱮᱢ ᱞᱟᱲᱚᱭ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*]ᱡᱟᱹᱯᱤᱫ ᱥᱟᱲᱟ ᱥᱟᱹᱛᱤᱧ, ᱠᱩᱠᱢᱩ ᱛᱤᱧ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱨᱮᱞᱟᱝ ᱫᱩᱲᱩᱵ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱦᱚᱭ ᱠᱮᱫ, ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚᱭ ᱫᱟᱜ ᱠᱮᱫ, ᱢᱟᱺᱭᱨᱮ, ᱵᱟᱦᱟ ᱰᱤᱞᱣᱟᱝ, ᱞᱚᱠᱟᱜ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱞᱤᱠᱤᱫ ᱾ [*] ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱞᱟᱝ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱞᱮᱱᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱜᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥᱨᱤᱧ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱥᱮᱱᱚᱜ, ᱟᱯᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟᱧ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱜᱚᱫᱟ, ᱩᱠᱩᱨᱤᱡ ᱛᱟᱢ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱫᱟᱛᱮ, ᱢᱟᱞᱟ ᱢᱩᱫᱟᱹᱢ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ, ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱨᱟᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ, ᱰᱷᱚᱰᱟᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ, ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱢᱟᱥᱮ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ, ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟ ᱟᱹᱴᱩ ᱯᱟᱹᱴᱩ ᱚᱞ ᱪᱤᱠᱤ ᱚᱞᱚᱜ, ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱦᱚᱲᱢᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱫ ᱾ ᱪᱮᱬᱮ ᱪᱤᱯᱨᱩ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱚᱞᱚᱜ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮᱫ ᱠᱚ, ᱤᱠᱷᱟᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱫᱚ ᱵᱚ ᱢᱟᱱᱟ ᱭᱮᱫ ᱠᱚ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱢᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱯᱩᱯᱩᱞᱩᱜ, ᱟᱢ ᱢᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱞᱩᱜ ᱵᱟᱹᱞᱩᱜ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱷᱤᱨᱤ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱜᱮᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲᱟ ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱮ ᱩᱪᱟᱹᱲᱟ ᱡᱤᱭᱟᱹᱱᱤ ᱵᱚ ᱩᱡᱟᱹᱲ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱫᱮᱡᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱨᱟᱹᱦᱤ ᱪᱟᱣᱰᱟᱹᱞ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱟᱢ ᱢᱟ ᱠᱟᱰᱟᱢ ᱜᱩᱯᱤ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱥᱚᱠᱲᱟ ᱾ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱛᱨᱤᱭᱟᱹᱣ, ᱢᱟᱫ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱢᱩᱨᱟᱹᱞᱤ, ᱢᱟᱥᱮ ᱱᱚᱨᱚᱝ ᱢᱮᱨᱤᱧ, ᱱᱟᱸᱡᱚᱢ ᱛᱟᱨᱟᱭ ᱾ [*]-ᱥᱟᱛᱮ ᱭᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ, ᱟᱹᱛᱩ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱚᱦᱰᱟ, ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱥᱩᱥᱩᱠ, ᱮᱠᱷᱮᱱ ᱦᱤᱸᱥᱟᱹ ᱥᱩᱭᱟᱹ ᱯᱷᱟᱸᱰᱟ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱟᱞᱚᱢ ᱟᱛᱮᱱ, ᱥᱚᱱᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱲᱟᱝ, ᱚᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱵᱟᱝ ᱛᱮ, ᱧᱩᱛᱟᱹᱛ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱹᱫᱤᱢ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱾ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮ, ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱟᱲᱟᱢ ᱮᱠᱞᱟ ᱦᱚᱨ ᱛᱮ, ᱵᱟᱜᱟᱦᱤᱭᱮᱱ ᱡᱮᱛᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱫᱚ ᱞᱮᱜᱮᱡ ᱞᱮᱜᱮᱡ, ᱫᱟᱜ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱩᱯᱟᱹᱞ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱚᱠᱚᱭ ᱴᱩᱣᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱫ, ᱦᱚᱭ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱡᱟᱯᱩᱫ ᱡᱚᱛᱚᱭ ᱵᱟᱰᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱾ [*] ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱵᱤᱨᱟᱹᱫᱟᱨᱮ, ᱟᱹᱛᱩ ᱩᱢᱤᱨᱫᱟ ᱨᱮ, ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱫᱟᱨᱮ ᱾ ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱟᱠᱟᱱ, ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱴᱤ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱭ ᱪᱟᱢᱯᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱪᱤᱠᱟᱹᱬ, ᱪᱟᱯᱟᱞ ᱪᱟᱶᱨᱤᱡ ᱪᱟᱜ-ᱮᱢ ᱨᱟᱪᱟᱜ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ ᱾ ᱠᱚᱪᱟ ᱡᱚᱵᱽᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱰᱷᱚᱰᱟ ᱨᱮᱢ ᱧᱩᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ, ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱠᱮᱢ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱤᱫᱤᱧ ᱾ ᱜᱷᱮᱸᱴ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱨᱟᱲᱟᱭ ᱦᱚᱴᱚᱜ ᱯᱟᱹᱥᱤ ᱟᱞᱚᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜᱽ, ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱜᱟᱢᱪᱟ ᱛᱮ ᱢᱮᱫ ᱫᱟᱜ ᱟᱞᱚᱢ ᱡᱚᱫᱤᱧ ᱾ [*] ᱟᱥᱟᱲ ᱢᱟ ᱥᱟᱱ ᱵᱚᱝᱜᱟ, ᱵᱷᱟᱫᱚᱨ ᱢᱟ ᱡᱷᱤᱴᱤᱠ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ, ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱰᱷᱮᱝᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱩᱸᱜᱩᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ ᱥᱚᱦᱨᱟᱭ ᱟᱜᱷᱟᱬ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱯᱩᱥ ᱢᱟ ᱢᱟᱜᱽ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱨᱟᱵᱟᱝ ᱠᱟᱠᱲᱟ ᱞᱮᱠᱟᱢ ᱜᱩᱸᱜᱩᱫᱽ ᱟᱠᱟᱱ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱢᱤᱨᱩ ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱱᱟᱺᱭᱦᱟᱹᱨ, ᱡᱚᱱᱚᱢᱮᱨ ᱡᱩᱜᱽ ᱢᱤᱨᱩ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱯᱟᱫ ᱾ ᱨᱩᱣᱟᱜ ᱦᱟᱹᱥᱩᱜ ᱢᱤᱨᱩ ᱰᱚᱜᱚᱨ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱛᱮ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱢᱤᱨᱩ ᱚᱢᱚᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱞᱟᱝ ᱛᱟᱸᱦᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱥᱟᱜᱟᱲ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱜᱩᱱᱩᱨ ᱾ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱛᱮᱪᱚ ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮᱪᱚ, ᱵᱤᱸᱫᱤ ᱜᱟᱱᱟᱜ ᱥᱩᱛᱟᱹᱢᱮᱢ ᱛᱚᱯᱟᱜ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱟᱢ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱟᱢ ᱠᱚᱭᱚᱜ ᱛᱮᱜᱮ, ᱦᱮᱸᱥᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱯᱟᱞᱚᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱻᱵᱷᱟ ᱜᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱥᱟᱜ ᱢᱚᱞᱚᱝ ᱛᱤᱧ ᱫᱚ, ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟᱧ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮᱜ ᱾ [*] ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱ ᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ [*] ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱟᱱ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱩᱞᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨᱮᱫ ᱵᱤᱱ ᱾ ᱟᱢ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱦᱟᱹᱛᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱢᱟ ᱢᱟᱺᱭ ᱥᱟᱫᱚᱢ ᱪᱮᱛᱟᱱ, ᱦᱚᱭᱻ ᱛᱟᱞᱟ ᱦᱚᱨᱟᱥᱤ ᱢᱟᱱᱟᱭ ᱥᱤᱫᱩᱨᱟᱫ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱟᱵᱚ ᱟᱹᱫᱤ ᱵᱟᱹᱥᱤ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱮᱨᱣᱟᱲ ᱡᱟᱹᱛᱤ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱾ ᱥᱟᱨ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ [[ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]] ᱛᱷᱩᱢ ᱛᱮ ᱚᱱᱟ, ᱞᱟᱥᱟᱬ ᱦᱮᱫ ᱜᱮ ᱛᱟᱵᱚ ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱾ [*] ᱥᱟᱹᱜᱤᱧ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱯᱮᱲᱟ ᱧᱮᱯᱮᱞ ᱨᱚᱯᱚᱲ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ, ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ ᱟᱢᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱧᱮᱞᱛᱮ, ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱚᱝᱜᱮ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹᱧ ᱵᱟᱥᱮ ᱢᱟᱺᱭ, ᱡᱤᱣᱤ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱪᱤᱠᱟᱹᱧ ᱞᱟᱹᱟ ᱾ [*] ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ, ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱨᱚᱠᱟ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ ᱫᱟᱜ ᱪᱚᱝ ᱛᱮᱛᱟᱝ ᱮᱫᱠᱚ ᱫᱟᱠᱟ ᱪᱚᱝ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡᱮᱫ ᱠᱚ, ᱥᱤᱧ ᱵᱤᱨ ᱢᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ ᱨᱚᱠᱟᱠᱚ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱢᱡᱷᱚᱢ ᱛᱟᱞᱟ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱾ [*] ᱪᱟᱹᱛ ᱵᱟᱹᱭᱥᱟᱹᱛ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱨᱩᱴᱷᱤ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱥᱟᱜᱚᱨ, ᱩᱞᱮ ᱡᱷᱟᱨᱱᱟ ᱥᱟᱜᱚᱨ ᱰᱟᱹᱰᱤ ᱠᱩᱧ ᱫᱟᱜ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮᱢᱟ ᱠᱤᱭᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱟᱨᱮ, ᱫᱟᱜ ᱞᱩᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱫᱟᱨᱮᱧ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱥᱟᱹᱱᱟᱹ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱟᱹᱱᱩᱢ ᱜᱮᱭᱟ ᱱᱚᱝᱠᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱥᱮᱫ ᱱᱤᱧ ᱫᱩᱧ ᱥᱚᱵᱷᱟᱜ ᱾ [*] ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱟ ᱵᱟᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ ᱟᱱᱟ, ᱪᱤᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱾ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱟᱝ ᱰᱷᱚᱝᱜᱟᱭᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱛᱮᱞᱟᱝ ᱡᱚᱠᱷᱟᱭ, ᱜᱟᱰᱟ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱨᱮᱫᱚ ᱯᱮᱲᱟᱜ ᱟᱞᱟᱝ ᱾ [*] ᱨᱟᱲᱚ ᱠᱩᱭᱞᱤ ᱜᱟᱰᱟ ᱤᱴᱟᱹ ᱛᱮ ᱛᱚᱞ ᱯᱚᱞᱚ, ᱵᱩᱰᱤᱨᱮ ᱵᱟᱹᱭ ᱵᱟᱹᱭ ᱛᱮ ᱱᱚᱛᱮ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜ ᱢᱮ ᱾ ᱵᱟᱹᱧ ᱯᱟᱨᱚᱢᱚᱜᱼᱟ ᱵᱟᱹᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜᱼᱟ, ᱫᱟᱫᱟ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱭ ᱛᱟᱢᱟ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱾ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱨᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚᱢᱟᱺᱭ ᱰᱷᱩᱞᱟᱹ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱵᱟᱺᱫᱤ, ᱵᱩᱰᱤ ᱨᱮ ᱟᱢᱫᱩᱧ ᱟᱞᱟᱭ ᱟᱢᱟ ᱴᱟᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚᱥ ᱾ [*] ᱚᱨᱚᱱ ᱵᱚᱱ ᱵᱤᱨ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱥᱤᱢᱟᱹᱞᱯᱟᱲ ᱛᱟᱯᱚᱞ ᱢᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱥᱱᱟ ᱨᱮ ᱛᱤᱢᱤᱱᱟᱹᱝ ᱫᱩᱠ ᱨᱮᱪᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱢᱮᱱᱟᱢ ᱾ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱢᱟ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱥᱟᱜᱟᱞ ᱨᱚᱠᱮᱴ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱪᱚᱱᱴᱟᱞ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱾ ᱦᱚᱨᱦᱚᱸ ᱥᱟᱹᱤᱧ ᱜᱮᱭᱟ ᱵᱤᱨᱦᱚᱸ ᱜᱟᱡᱟᱲ ᱜᱮᱭᱟ ᱛᱟᱹᱜᱤᱭᱤᱧ ᱢᱮ ᱦᱟᱯᱮ ᱟᱢᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱾ [*] ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱴᱷᱮᱱᱴᱟ ᱱᱟᱦᱮᱞ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱦᱚᱨᱦᱚᱭ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱫᱟᱫᱟ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱸᱜᱽᱞᱟ ᱫᱷᱟᱫᱽᱨᱟ ᱦᱟᱴᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱪᱷᱮᱛᱟᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜ, ᱠᱷᱮᱨᱪᱚ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱜᱟᱱᱚᱜ, ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱟᱢᱫᱚ ᱵᱩᱰᱤ ᱪᱮᱫ ᱮᱢ ᱜᱟᱱᱚᱜ? [*] ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱛᱤᱥ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱵᱟᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱱ ᱜᱮᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢᱟ ᱴᱮᱱᱟ ᱢᱤᱨᱩ, ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱵᱩᱜᱤᱭᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱟᱹᱨᱩ, ᱥᱟᱹᱨᱤᱧ ᱢᱮᱛᱟᱢ ᱠᱟᱱ ᱵᱩᱜᱤ... ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱫᱤᱱᱮᱢ ᱟᱸᱫᱟ ᱜᱚᱜᱼᱟ ᱾ [*] "ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ" ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ ᱫᱚ, ᱨᱟᱭᱵᱟᱨ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱪᱩ, ᱛᱚᱞ ᱟᱛᱟᱭ ᱵᱟᱨᱟᱦᱤ, ᱥᱟᱜᱟᱲᱟᱛᱟᱭ ᱜᱷᱟᱹᱱᱴᱤ ᱾ [*] " ᱢᱟᱱᱟᱜ ᱢᱟᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱪᱷᱟᱴᱠᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱤᱱ ᱠᱚ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚᱞᱮ ᱟᱬᱜᱚ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱚᱞᱮ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱟᱠᱟᱱ, ᱟᱞᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱸᱜᱟ ᱫᱷᱩᱲᱤ ᱠᱚᱴᱟ ᱠᱟᱞᱮ ᱯᱮ ᱾ [*] ᱞᱩᱜᱩ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ, ᱵᱟᱱᱟ ᱛᱮ ᱠᱷᱟᱰᱮᱭᱟᱭ ᱥᱤᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱜᱩᱰᱩ ᱜᱩᱛᱤᱛᱟᱭ ᱯᱩᱥᱤ ᱠᱟᱹᱲᱢᱤ ᱛᱟᱭ, ᱪᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱫᱟᱠᱟᱭ ᱤᱫᱤ ᱪᱮᱦᱮᱞ ᱪᱮᱯᱮᱞ ᱾ [*] ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱛᱮ ᱟᱯᱟᱝᱜᱤᱨ ᱦᱚᱲ ᱜᱮᱠᱤᱱ, ᱛᱟᱯᱟᱝ ᱜᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱾ ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱛᱚᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱞᱚᱯᱮ ᱫᱟᱞ ᱠᱤᱱᱟ, ᱟᱹᱠᱤᱱ ᱛᱮᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱟᱯᱟᱥᱩᱞᱚᱜ ᱾ [*] " ᱡᱚᱲ ᱚᱡᱚᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ " ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱜᱟᱸᱰᱚ ᱱᱮᱻᱢᱟᱪᱤ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱫᱩᱲᱩᱵ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱥᱩᱱᱩᱢ ᱱᱮᱻᱥᱟᱥᱟᱝ, ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮᱻᱚᱡᱚᱜᱽᱢᱮ ᱾ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱱᱟᱹᱠᱤᱡ ᱱᱮ~ᱟᱹᱨᱥᱤ. ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱱᱮ~ᱧᱮᱚᱜ ᱮ ᱾ (*) ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱛᱟᱦᱮᱱᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱞᱮᱱ ᱱᱟ, ᱟᱹᱰᱤᱢ ᱦᱟᱞ ᱵᱟᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱪᱮᱞᱟᱝ ᱾ ᱨᱟᱜ ᱦᱚᱢᱚᱨ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱱᱫᱚ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱛᱟᱢᱟ, ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱥᱮᱛᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱠᱷᱩᱧᱪᱩᱲᱟᱢᱟ ᱾ (*) ᱮ ᱯᱷᱩᱞ ᱢᱚᱥᱚᱞᱟ ᱨᱮᱭᱟᱲ ᱵᱟᱦᱟ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱧ ᱵᱩᱨᱩ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱠᱚᱭᱚᱜᱽ ᱢᱮᱥᱮ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱵᱟᱝ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱ, ᱠᱩᱭᱞᱟᱹ ᱫᱷᱩᱶᱟ ᱛᱮᱜᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱫᱷᱩᱸᱫᱮᱱ ᱾ (*) ᱜᱟᱰᱟ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱰᱟᱧ ᱨᱚᱦᱚᱭ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱟᱰᱟ ᱢᱟᱥᱮ ᱪᱟᱹᱴᱤᱡ ᱥᱟᱭᱮᱱ ᱾ ᱡᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱫᱮᱨᱮᱧ ᱦᱚᱛᱟᱭ ᱵᱩᱪᱟᱹᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱵᱷᱮᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱰᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ, ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱰᱟ ᱦᱟᱭᱨᱮᱭ ᱪᱷᱚᱴᱟᱭᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱠᱟᱰᱟ ᱟᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱨᱟᱧ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱞᱮᱫᱮ ᱩᱱᱤ ᱮᱨᱟ ᱦᱚᱸᱨᱮᱭ ᱵᱤᱱᱚᱨᱵᱚᱭᱮᱱ ᱾ (*) ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱪᱚᱰᱚᱨ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱧᱩᱧᱩ ᱥᱟᱱᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱞᱚᱻᱲᱚᱫ ᱾ ᱦᱟᱺᱰᱤ ᱛᱤᱧ ᱵᱩᱞ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱟᱣᱨᱟᱹ ᱛᱤᱧ ᱛᱚᱣᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱ, ᱦᱚᱭ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱡᱤᱣᱤ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱞᱮᱸᱻᱜᱮᱫ ᱾ [*] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ, ᱨᱚᱲ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱭ ᱛᱚᱯᱚᱞᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱛᱚᱯᱚᱞ ᱛᱟᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ [*] ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱛᱤᱛᱚᱞ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱨᱟᱲᱟᱝ ᱾ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱞᱟᱸᱫᱽ ᱫᱚ ᱜᱟᱛᱮ, ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱨᱟᱜᱟᱫ ᱾ =ᱪᱤᱨᱜᱟᱹᱞ ᱫᱚᱝ= [᱿] ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ ᱤᱧ ᱦᱚᱸ ᱦᱟᱞᱮ ᱰᱟᱞᱮ, ᱵᱮᱲᱟ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱨᱮᱜᱮ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱪᱟᱜ ᱮᱢ ᱦᱟᱹᱥᱩᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱧᱩᱛ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱲᱟᱝ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱟᱲᱟᱝ, ᱤᱧ ᱢᱟᱹᱧ ᱮᱵᱷᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱛᱤᱨᱮᱢ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱢ ᱫᱚ ᱾ [᱿] ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱠᱚ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱥᱤᱧ ᱪᱟᱸᱫᱚᱭ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱟ, ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱛᱟᱛᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱦᱟᱦᱟᱲᱟ ᱨᱚᱲᱞᱟᱸᱫᱽ ᱛᱮ ᱪᱚᱦᱚᱲᱟ, ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱜᱩᱡᱩᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱤᱣᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨᱚᱜ ᱾ ==ᱜᱚᱱ ᱯᱚᱱ ᱮᱯᱮᱢ== [*] ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱛᱮ ᱨᱟᱹᱥᱤ ᱟᱹᱛᱩ, ᱴᱟᱢᱟᱠᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱟᱱᱟ, ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱩᱥᱤᱠᱟ ᱵᱟᱠᱚ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱾ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱛᱟᱦᱟᱜ ᱛᱟᱦᱟᱜ, ᱞᱩᱦᱩᱠ ᱞᱮᱣᱮᱨ ᱠᱚᱫᱚᱨ, ᱧᱩᱻᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ... ᱛᱟᱨᱮᱱ ᱯᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱛᱤᱧ ᱜᱚᱜ ᱫᱚᱦᱲᱟᱭ ᱾ [*] ᱛᱚᱠᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱢᱤᱞ ᱛᱮ, ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱫᱟᱜ ᱡᱚᱨᱚᱭᱮᱱᱟ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱛᱤᱨᱤ ᱞᱤᱸᱜᱤᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱫᱟᱠᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱟᱜ ᱛᱤᱨᱤ ᱪᱟᱹᱝᱜᱽᱨᱤ ᱨᱮ ᱟᱛᱟᱝ ᱢᱮ, ᱥᱟᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱤ ᱱᱟᱞᱟᱦᱟᱜ ᱢᱮ ᱾ [*] ᱦᱚᱭ ᱢᱟ ᱜᱩᱨᱞᱟᱹ ᱜᱩᱨᱞᱤ, ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ, ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱡᱩᱨᱤ ᱠᱚᱭᱚᱜᱟᱜ-ᱢᱮ ᱾ ᱠᱩᱰᱟᱹᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱨᱥᱮ ᱢᱮᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱮᱲᱮ, ᱫᱟᱯᱟᱞ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱡᱷᱟᱴᱟᱥᱟᱜ ᱫᱚ, ᱦᱟᱹᱨ ᱠᱟᱜ ᱢᱮ ᱡᱩᱨᱤ ᱚᱴᱟᱝ ᱚᱜ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱵᱚᱭᱞᱟ ᱯᱮᱴᱷᱟᱬ, ᱨᱟᱪᱟ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱢᱮ ... ᱥᱟᱛᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤᱢ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱥᱟᱨᱟᱲ ᱾ ᱢᱟᱺᱭ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱺᱰᱭᱟᱹ ᱩᱨᱤᱡ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱛᱚᱞᱮ ᱯᱮ, ᱦᱩᱯᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱫᱚᱞᱚᱵ ᱾ == ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ == [*] ᱚᱛ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱷᱩᱵᱤ ᱜᱟᱥ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱯᱤᱛᱚᱞ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱟᱹᱪᱩᱨ ᱵᱤᱦᱩᱨ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱫᱩᱠᱷ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱾ [*] ᱛᱩᱯᱩ ᱱᱟᱺᱭ ᱛᱮᱞ ᱠᱩᱯᱤ ᱜᱟᱹᱭᱟ ᱜᱷᱟᱴᱨᱮ, ᱥᱟᱨᱟ ᱥᱮᱸᱜᱮᱞ ᱦᱚᱸ ᱭᱳ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱮᱱ ᱫᱚ ᱾ ᱯᱤᱲᱤ ᱯᱤᱴᱟᱹᱨᱤᱨᱮ ᱫᱩᱞ ᱵᱟᱹᱡᱩ ᱞᱩᱢᱟᱹᱝ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ, ᱛᱚᱠᱚᱭ ᱧᱮᱞ ᱛᱮᱭᱳᱧ ᱨᱚᱫᱚᱜ ᱱᱟᱺᱠᱤᱡᱚᱜ, ᱭᱳᱧ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱵᱟᱸᱫᱮᱜ ᱾ [*] ᱢᱟᱭᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱚᱣᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱧ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ, ᱟᱛᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱜᱤᱧ ᱟᱛᱟᱝ ᱞᱮᱫ ᱢᱮ ᱾ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱟᱹᱨᱩᱵ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱭᱤᱧ ᱫᱚ, ᱱᱟᱺᱭ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱵᱩᱢ ᱵᱚᱦᱮᱞᱤᱧ ᱫᱚ ᱾ [*] ᱛᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱛᱟ ᱱᱟᱱᱟ ᱛᱟᱨᱱᱟ ᱛᱟᱻᱦᱟᱸ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ, ᱛᱟᱻᱦᱟ ᱨᱮᱻᱛᱟ ᱱᱟᱻᱱᱟ ᱡᱮ ᱦᱚ ᱾ ᱮᱛᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ ᱠᱚᱧᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱚ, ᱱᱟᱹᱯᱤᱛ ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱹᱨᱤ ᱠᱤᱱ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱫᱚ, ᱮᱻᱵᱟᱻᱵᱟ ᱢᱟᱸᱯᱟᱧᱡᱤ ᱠᱚ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱠᱚᱻᱠᱚᱭ ᱠᱟᱻᱱᱟ ᱪᱮᱫ ᱪᱮᱫ ᱠᱤᱱ ᱤᱫᱤ ᱛᱟᱻᱨᱟᱻᱭᱟ ᱾ ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱛᱤᱠᱤ ᱪᱟᱣᱞᱮ, ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱟᱻᱴᱷᱟ ᱢᱤᱻᱫ ᱠᱚᱻᱧᱪᱟ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱟᱱᱟ ᱠᱟᱣᱰᱤ, ᱥᱚᱱᱟ ᱨᱩᱯᱟ ᱠᱟᱸᱥᱟ ᱡᱟᱜ ᱠᱚᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱢᱮᱨᱚᱢ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱡᱟᱸᱦᱟᱸ ᱢᱚᱪᱚᱝ ᱠᱷᱚᱸᱰᱮ ᱟᱹᱛᱤ ᱠᱟᱜ, ᱠᱷᱚᱡᱽ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱥᱟᱜᱟᱫ ᱦᱟᱺᱰᱤ, ᱧᱩᱻ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚ ᱯᱟᱹᱜᱴᱤ ᱢᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == ᱥᱟᱨᱱᱟ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱝ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱾ == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱟᱜᱽᱪᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱞᱮᱫᱚᱝ,ᱪᱷᱟᱴᱤᱭᱟᱹᱨ ᱫᱚᱝ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱫᱟᱺᱭᱦᱟᱺ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚᱝ,ᱯᱷᱩᱞᱩᱜ ᱫᱚᱝ,ᱱᱟᱹᱭᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱫᱚᱝ,ᱵᱷᱟᱸᱰᱟᱱ ᱫᱚᱝ ᱟᱨ ᱡᱚᱢ ᱥᱤᱢ ᱫᱚᱝ ᱠᱚᱨᱮᱠᱷᱚᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱠᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ fpswo149rkns9iudzdkv2y6du60tijt ᱠᱟᱴᱷᱢᱟᱱᱰᱩ 0 1664 191153 146092 2026-04-28T23:39:58Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191153 wikitext text/x-wiki [[ᱨᱮᱫ:Kathmandu_collage.jpg|thumb|ᱠᱟᱴᱷᱩᱢᱟᱱᱰᱩ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚ]] ᱠᱟᱴᱷᱩᱢᱟᱱᱰᱩ ᱫᱚ [[ᱱᱮᱯᱟᱲ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱱᱟᱜᱟᱢᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <br><gallery class=center caption="ᱠᱟᱴᱷᱩᱢᱟᱱᱰᱩ"> Kathmandu-Durbar Square-38-Maju Dega-Narayana-Shiva Parvati Mandir-2013-gje.jpg Kathmandu-Hanuman Dhoka-Nasal Chowk-18-Pancamukhi Hanuman Mandir-2013-gje.jpg Kathmandu-Hanuman Dhoka-Nasal Chowk-44-Fenster-2013-gje.jpg Kathmandu-Old City-12-2007-gje.jpg Kathmandu-Swayambhu Marg-12-Waescherei-2015-gje.jpg Kathmandu-Markt-04-zwischen Infra Chowk und Janbahal-2015-gje.jpg Kathmandu-Laden-20-Textilhandel-2014-gje.jpg Kathmandu-Garden of Dreams-38-Loewenmaul-2013-gje.jpg </gallery> ==ᱚᱛᱱᱚ== ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ==ᱧᱮᱞ ᱡᱚᱝ ᱴᱷᱟᱶ== ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [http://www.oopslite.com/project/digitalkathmandu.html Digital Kathmandu 3d flyer navigator software by OOPSLite Technologies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119120041/http://www.oopslite.com/project/digitalkathmandu.html |date=2012-01-19 }} * [http://www.asianart.com/articles/jaya/index01_12.html A Kushan-period Sculpture from the reign of Jaya Varma-, AD 184/185 Kathmandu, Nepal]. * [http://www.asianart.com/articles/jaya/index.html A Kushan-period Sculpture from the reign of Jaya Varman, AD 185. Kathmandu, Nepal] Updated but shortened version of previous entry * [http://www.flickr.com/photos/ghintang/sets/72157622848750032/ Kathmandu Sights and Scenes] * [http://www.kathmanduhotel-link.com/destination_guide Kathmandu Destination Guide from whl.travel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100522052512/http://www.kathmanduhotel-link.com/destination_guide |date=2010-05-22 }} * [http://www.NepaloPedia.com/default.aspx?TOUR=DurbarSquare/Virtual Tour of Nepal] * [http://www.thecosmosphere.com/hippies-kathmandu/ Hippies in Kathmandu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224072343/http://www.thecosmosphere.com/hippies-kathmandu/ |date=2012-02-24 }} * [http://www.thecosmosphere.com/gateway-to-himalaya/ Vintage footage of Kathmandu]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.kathmandu.im/ I am Kathmandu]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Directory of Places in the Kathmandu Valley * [http://www.yalamandu.com/ Yalamandu Post] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029051224/http://www.yalamandu.com/ |date=2012-10-29 }} Up to date day-to-day information - a useful tool for those living in Kathmandu valley ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱮᱯᱟᱲ]] lmofmy6wbe9u6no13fy5x4lsruoiffd ᱒᱐᱐᱗ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱵᱟᱱ 0 2409 191141 180866 2026-04-28T17:42:58Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191141 wikitext text/x-wiki [[File:Flood 2007 - Taxi drowned.jpg|thumb|ᱵᱟᱱ ᱒᱐᱐᱗ - ᱩᱱᱩᱢ ᱦᱟᱠᱟᱱ ᱴᱮᱠᱥᱤ]] ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱱᱰᱳᱸᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱜᱟᱲ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱡᱟᱵᱷᱟ, ᱵᱟᱱᱴᱮᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱝᱴᱷᱤᱠ ᱵᱟᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱸᱡᱮ ᱤᱞᱟᱹᱠᱟ ᱨᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱢᱟᱜ ᱟᱨ ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱒ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱱᱟᱞᱟ, ᱢᱩᱰᱩ ᱜᱚᱡ ᱦᱚᱲ ᱛᱮᱜᱮ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ<ref>{{cite news|last =Deutsch|first =Anthony|title =Death Toll from Jakarta Flood Reaches 50| work =Associated Press Writer|publisher =CBN News|date =2007-0207|url=http://www.cbn.com/CBNnews/100348.aspx| accessdate = 2007-03-08 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070212191902/http://www.cbn.com/CBNnews/100348.aspx| archivedate= 12 February 2007}}</ref> ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱱ ᱪᱟᱞᱟᱣᱮᱱ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱟᱭᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱥᱚᱠᱛ ᱵᱟᱲᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱑᱙᱙᱖ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱒ ᱵᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱛᱮ ᱑᱐ ᱟᱨ ᱒᱕ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ <ref>{{cite news| last =You|first =Rizal S|author2=Untung Widyanto|title =Floodwaters back in Jakarta|publisher =Tempo Magazine|date=2007-02-12|url=http://www.asiaviews.org/?content=153499ym32dddw4&headline=20070215014241|accessdate = 2007-03-08 }}</ref>᱿ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵ ᱛᱮ ᱘᱐ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|title=2007 Global Register of Major Flood Events|url=http://www.dartmouth.edu/~floods/Archives/2007sum.htm|accessdate=8 May 2014|archive-date=22 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190922171905/http://www.dartmouth.edu/~floods/Archives/2007sum.htm|url-status=dead}}</ref> ==ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ== ===ᱢᱮᱴᱮᱳᱨᱳᱞᱳᱡᱤᱠᱟᱞ=== ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱬᱟ ᱠᱟᱨᱚᱬ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱾ ᱤᱱᱰᱳᱸᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱨᱤᱛᱩ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮᱫ ᱢᱟᱨᱪ ᱨᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱜᱮ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱹᱨᱫᱤ ᱡᱟᱹᱯᱩᱫ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱚᱛᱮ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱚᱫ ᱮᱱᱟ ᱿<ref>{{cite news | last = | first = | title =Jakarta flood victims could face more rain, illness | work = | pages = | publisher =Relief Web | date =2007-02-16 | url =http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/JBRN-6YGJXC?OpenDocument | accessdate =2007-03-08 | archive-date =2009-01-23 | archive-url =https://web.archive.org/web/20090123225411/http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/JBRN-6YGJXC?OpenDocument | url-status =dead }}</ref> ==ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱟᱱ== ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱤᱞᱟᱹᱠᱟ ᱨᱮ ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱤᱫᱤ, ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱠᱚᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ, ᱵᱟᱱ ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱤᱫᱤ-ᱟᱛᱮ ᱚᱱᱰᱮᱱᱠᱩᱜ ᱵᱟᱥᱤᱱᱫᱟ ᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱩᱯᱡᱷᱟᱹᱣ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱸᱠᱟ ᱚᱜᱷᱚᱴᱚᱱ ᱜᱷᱚᱴᱟᱣ ᱮᱱᱟ<ref>{{cite web|title=Flood preparedness initiatives of high-risk communities of Jakarta|url=http://www.adpc.net/igo/category/ID226/doc/2013-c28Jbn-ADPC-Safer_Cities_27.pdf|publisher= Asian Disaster Preparedness Center|accessdate=8 May 2014}}</ref> ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱫᱟᱜ ᱛᱮᱜᱮ ᱢᱟᱰᱨᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱰᱤᱹ ᱥᱚᱠᱛᱚ ᱡᱤᱣᱤ ᱡᱤᱵᱚᱱ ᱥᱟᱯᱟᱵ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱠᱷᱩᱛᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟᱭ ᱾ ==ᱚᱨᱥᱚᱝ== ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱱᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱘᱐ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱗᱐,᱐᱐᱐ ᱚᱲᱟᱨ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱗᱐᱐᱐᱐ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱟᱱ ᱜᱤᱰᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱕᱐᱐᱐᱐᱐ ᱦᱚᱲ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱞᱮᱱᱟ <ref name="DRProgress">[http://www.standardnewswire.com/news/9579733.html Jakarta Flood Disaster Relief - Progress Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170602223832/http://www.standardnewswire.com/news/9579733.html |date=2017-06-02 }} - www.standardnewswire.com - Obtained March 11, 2007.</ref><ref>{{cite web|title=2007 Global Register of Major Flood Events|url=http://www.dartmouth.edu/~floods/Archives/2007sum.htm|accessdate=8 May 2014|archive-date=22 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190922171905/http://www.dartmouth.edu/~floods/Archives/2007sum.htm|url-status=dead}}</ref> ᱿ ᱵᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱨᱩᱣᱟ ᱵᱮᱢᱟᱨ ᱟᱡᱟᱨ ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱮᱱᱟ , ᱑᱐᱖᱖ ᱨᱩᱜᱤ ᱰᱟᱭᱨᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱓᱒᱙ ᱨᱩᱜᱤ ᱰᱮᱸᱜᱩ ᱵᱮᱢᱟᱨ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱰᱟᱠᱛᱚᱨᱠᱷᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ <ref>[http://www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,21212380-5005961,00.html 190,000 sick after Jakarta flood]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - [[Herald Sun]] - Obtained March 11, 2007.</ref>᱑᱙᱐᱐᱐᱐ ᱦᱚᱲ ᱵᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱛᱮ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱮᱢᱟᱨ ᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱠᱚ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ Rp ᱘ ᱴᱨᱤᱞᱤᱳᱱ (US$879.12 ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ)ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>[http://www.thejakartapost.com/detaileditorial.asp?fileid=20070310.F04&irec=3 Moving squatters to apartments too good to be true] - [[The Jakarta Post]] - Obtained March 11, 2007.</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱚᱨᱥᱚᱝ ᱜᱟᱰᱟ ᱟᱲᱮ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱵᱟᱥᱟ ᱞᱮᱱ ᱨᱮᱱᱜᱮᱡ ᱩᱨᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱱᱭ ᱠᱚ ᱠᱟᱴ ᱛᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱥᱚᱦᱚᱫ== ᱦᱳᱯ ᱣᱟᱨᱞᱰ ᱣᱟᱭᱤᱰ ᱕ ᱢᱮᱴᱨᱤᱠ ᱴᱚᱱ (᱑᱑,᱐᱐᱐ lb) ᱡᱚᱢᱟᱜ, ᱫᱟᱜ, ᱨᱟᱱ, ᱯᱷᱟᱨᱪᱟᱜ ᱠᱤᱴ ᱑᱐,᱐᱐᱐ ᱦᱚᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱡᱚᱜᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ᱾ ᱢᱟᱨᱪ ᱗ ᱛᱮ ᱟᱨ ᱕ ᱢᱮᱴᱨᱤᱠ ᱴᱚᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱴᱮᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱠᱚᱛᱮ ᱕᱕ ᱦᱟᱡᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱩᱯᱠᱟᱹᱨᱚᱜ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱱᱩᱢᱟᱱ $᱒᱓᱙,᱕᱕᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱥᱮᱴᱮᱨᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱐% ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱢᱟᱠ ᱰᱳᱸᱟᱞᱰ, ᱦᱟᱨᱴ ᱴᱩ ᱦᱟᱨᱴ ᱤᱱᱴᱮᱨᱱᱟᱥᱱᱟᱞ,ᱟᱨ ᱟᱭᱤ ᱳ ᱮᱢ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚᱸᱥᱛᱟ ᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱿ ==ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ== * [[:en:Flooding in Jakarta|ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱱ]] * [[:en:2013 Jakarta Flood|᱒᱐᱑᱓ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱵᱟᱱ]] * [[:en:Flood|ᱵᱟᱱ]] * [[:en:Subsidence|ᱜᱷᱚᱴᱚᱱ]] * [[:en:Jakarta Flood Canal|ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱵᱟᱱ ᱱᱟᱞᱟ]] ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱷᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *[http://wn.com/jakarta_flood_2007 ᱒᱐᱐᱗ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱵᱟᱱ] *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_pictures/6328977.stm ᱵᱤᱵᱤᱥᱤ ᱥᱟᱭᱤᱴ ᱨᱮ ᱵᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ] *[https://archive.org/details/FloodingInJakartaFebruary2007 ᱵᱤᱵᱤᱥᱤ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱨᱮ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱵᱞᱳᱜᱚᱨ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱜᱟᱞᱚᱪ] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱥᱤᱭᱳ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱥᱟᱯᱟᱲᱟᱣ ᱒᱐᱑᱘]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱐᱗ ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ ᱵᱟᱱ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱞᱠᱷᱟ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱮᱞ]] fl1i14xs1gsk9b1hjdntryyl4ve36p9 ᱤᱨᱯᱷᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ 0 2536 191171 156516 2026-04-29T05:10:37Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191171 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱤᱨᱯᱷᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ | image = Irrfan Khan May 2015.jpg | image_size = | caption = ᱤᱨᱯᱷᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ | birth_name = ᱥᱟᱦᱟᱵᱽᱡᱟᱫᱮ ᱤᱨᱯᱷᱟᱱ ᱟᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ<ref name=irrfan>{{cite web|url=http://www.irrfan.com/profile.htm |title=Irrfan Khan |work=Irrfan.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131208092152/http://www.irrfan.com/profile.htm |archivedate=2013-12-08}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1967|01|07}} | birth_place = [[ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ]], [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | other_names = ᱤᱨᱯᱷᱟᱱ | alma mater = [[ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱟᱥᱲᱟ]] | occupation = ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮᱠᱴᱚᱨ, ᱯᱨᱚᱰᱩᱥᱚᱨ | years_active = ᱑᱙᱘᱘-᱒᱐᱒᱐ | spouse = ᱥᱩᱛᱟᱯᱟ ᱥᱤᱠᱫᱟᱨ | children = ᱒ | awards = [[:en:List of awards and nominations received by Irrfan Khan|ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱞᱤᱥᱴᱤ]] | honours = [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱥᱨᱤ]] (᱒᱐᱑᱑) | death_date = {{death date and age|df=yes|2020|04|29|1967|01|07}} | death_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]<ref name="NYT">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/reuters/2020/04/29/arts/29reuters-india-obituary-irrfankhan.html |title=Irrfan Khan, Indian Actor in 'Life of Pi', Dies of Cancer Aged 54 |work=The New York Times|date=29 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200429122338/https://www.nytimes.com/reuters/2020/04/29/arts/29reuters-india-obituary-irrfankhan.html |accessdate=29 April 2020|archive-date=29 April 2020 }}</ref> }} '''ᱥᱟᱦᱤᱵᱽᱡᱟᱫᱮ ᱤᱨᱯᱷᱟᱱ ᱟᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ''' (᱐᱗/᱐᱑/᱑᱙᱖᱗-᱒᱙/᱐᱔/᱒᱐᱒᱐)<ref name="death">{{cite news |title=Irrfan Khan, actor extraordinaire and India's face in the West, dies at 53 |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/irrfan-khan-dies-at-53/story-Hd8s2xZ6uNeqDjgV0sl7zI.html |accessdate=29 April 2020 |work=Hindustan Times |date=29 April 2020 |language=en}}</ref> ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱛᱮ '''ᱤᱨᱯᱷᱟᱱ''' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱤᱢᱤᱱ ᱜᱟᱱ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱯᱷᱤᱞᱢ (ᱦᱚᱞᱤᱣᱩᱰ) ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Irrfan drops Khan">{{cite web |url=http://news.avstv.com/2012/03/07/irrfan-drops-khan/ |title=Irfan drops 'Khan{{'-}} |publisher=News.avstv.com |date= |accessdate=2012-07-21 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927162036/http://news.avstv.com/2012/03/07/irrfan-drops-khan/ |archivedate=27 September 2013 |df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite web |last=Jha |first=Subhash K |url=http://www.mid-day.com/entertainment/2012/mar/070312-Irrfan-drops-his-surname-Khan.htm |title=Irrfan drops his surname Khan |publisher=Mid-day.com |date=7 March 2012 |accessdate=2012-07-21 |archive-date=2012-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120413150934/http://www.mid-day.com/entertainment/2012/mar/070312-Irrfan-drops-his-surname-Khan.htm |url-status=dead }}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱕᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱯᱩᱱ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱟᱹᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/jurassic-world-actor-irrfan-khan-756206|title='Jurassic World' Actor Irfan Khan on Upcoming Film: "It Will Be Like a Scary Adventure"|first1=Ariston|last1=Anderson|work=The Hollywood Reporter|date=10 December 2014|accessdate=28 October 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2013/jul/25/irrfan-khan-bollywood-d-day|title=Irrfan Khan: 'I object to the term Bollywood'|first1=Nosheen|last1=Iqbal|work=the Guardian|date=25 July 2013|accessdate=28 October 2015}}</ref> ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱱᱩᱭᱫᱚ ᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱱᱟᱹᱜᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱹᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ [[ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱥᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ]] ᱠᱚ ᱮᱢᱟ ᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Padma Awards">{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2015 |accessdate=21 July 2015 |format=PDF |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archivedate=15 November 2014 |df= }}</ref> ==ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱤᱨᱯᱷᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱥᱞᱟᱹ ᱯᱟᱴᱷᱟᱬ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱵᱮᱜᱚᱢ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱝᱠ ᱦᱟᱹᱠᱤᱢ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱮ ᱟᱨ ᱟᱯᱟᱛ ᱢᱟᱹᱦᱟᱹᱱ ᱡᱟᱜᱤᱨᱫᱟᱨ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱝᱠ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ ᱝᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱟᱡᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱛᱩᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱴᱟᱭᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱫᱚᱠᱟᱱᱮ ᱪᱚᱲᱟᱣᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite news | url=http://www.hindu.com/mp/2009/02/14/stories/2009021452931300.htm | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Cutting across roles | date=14 February 2009 | access-date=9 December 2018 | archive-date=21 February 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090221043902/http://www.hindu.com/mp/2009/02/14/stories/2009021452931300.htm | url-status=dead }}</ref><ref name=eem>{{Cite news|last=O'Connor|first=Ashling|title=From Bollywood to Boston|pages=|publisher=Times Online|date=27 March 2007|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/bollywood/article1576324.ece|accessdate=2010-12-04|location=London|archive-date=2011-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615194342/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/bollywood/article1576324.ece|url-status=dead}}</ref> ᱤᱨᱯᱷᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ [[ᱠᱨᱤᱠᱮᱴ]] ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ [http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2017-18/overview ᱥᱤᱠᱮ ᱱᱟᱭᱩᱰᱩ ᱴᱩᱨᱱᱟᱢᱮᱸᱴ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171005161720/http://www.bcci.tv/col-c-k-nayudu-trophy-2017-18/overview |date=2017-10-05 }} ᱞᱟᱹᱜᱤᱫᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱱᱟᱴ ᱛᱮ ᱵᱟᱭ ᱞᱟᱦᱟ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{Citation|last=Abish Mathew|title=Son Of Abish feat. Vir Das & Irrfan Khan|date=2017-11-10|url=https://www.youtube.com/watch?v=3d7NjfTziNM|access-date=2018-06-29}}</ref> ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱔ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ (MA) ᱥᱚᱱᱮᱨᱮ ᱮ ᱥᱤᱫ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ [[ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱟᱥᱲᱟ]] (NSD) ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱥᱚᱦᱚᱫ ᱮ ᱧᱟᱢᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱟᱡᱟᱨ ᱟᱨ ᱜᱩᱨ== ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱴᱣᱤᱴ ᱛᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ [[ᱱᱭᱩᱨᱳᱮᱱᱰᱳᱠᱨᱟᱭᱤᱱ ᱴᱩᱭᱢᱳᱨ]] ᱟᱡᱟᱨ ᱮ ᱛᱤᱠᱪᱷᱟᱹᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/irrfan-khan-says-he-has-neuroendocrine-tumour-is-travelling-abroad-for-treatment/story-o9jW5Zjy5bECRlrws7rcaI.html|title=Irrfan Khan has neuroendocrine tumour, is travelling abroad for treatment|date=16 March 2018|work=Hindustan Times|access-date=26 March 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180326202427/https://www.hindustantimes.com/bollywood/irrfan-khan-says-he-has-neuroendocrine-tumour-is-travelling-abroad-for-treatment/story-o9jW5Zjy5bECRlrws7rcaI.html|archive-date=26 March 2018}}</ref> ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡ ᱭᱩ ᱠᱮ ᱨᱮ ᱛᱤᱠᱪᱷᱟᱹᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱮ ᱨᱩᱣᱟᱲ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ <ref name=it-actor>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/irrfan-dies-at-53-in-mumbai-1672361-2020-04-29|title=Actor Irrfan dies at 53 in Mumbai after two-year battle with cancer|first1=|last1=|website=India Today}}</ref> ᱒᱘ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱳᱠᱚᱞᱟ ᱫᱷᱤᱨᱩᱵᱷᱟᱭᱤ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱦᱩᱨᱛᱤ ᱮᱱᱟᱭ , ᱚᱱᱰᱮ ᱞᱟᱨᱜ ᱤᱱᱴᱮᱥᱴᱟᱭᱤᱱ ᱜᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱛᱤᱠᱪᱷᱟᱹ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|last=Tribune|first=Emea|url=https://emeatribune.uk/indian-actor-irrfan-khan-has-passed-away/|title=Indian Actor Irrfan Khan has passed away|date=Apr 29, 2020|work=EMEA TRIBUNE|access-date=Apr 29, 2020}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱦᱤᱞᱚᱝ ᱕᱓ ᱥᱟᱞ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱚᱱᱟ ᱟᱡᱟᱨ ᱛᱮ ᱵᱚᱝᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons category}} * {{IMDb name|451234}} * Irrfan Khan official on [[Facebook]] [https://www.facebook.com/irrfanofficial/] * [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1959014,00.html TIME Magazine coverage of Irrfan Khan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209014219/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1959014,00.html |date=2010-02-09 }} * [http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1959033_2033954,00.html TIME Magazine photo feature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104201653/http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1959033_2033954,00.html |date=2012-11-04 }} * [https://web.archive.org/web/20140115040956/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Irrfan-Khan-takes-the-comic-turn/Article1-878645.aspx Irrfan Khan takes the comic turn] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱮᱠᱴᱚᱨ/ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ]] 3t0wstuwrofz0pb5roj6pfxk93zz0oc ᱠᱩᱡᱟᱨᱟᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ 0 2837 191158 191115 2026-04-29T00:04:45Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191158 wikitext text/x-wiki '''ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ''' ᱯᱩᱨᱟ. ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ '''ᱱᱚᱢᱚᱭᱨᱚᱠᱯᱚᱢ ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ : ᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱖᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱛᱤᱨᱞᱟ. ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱦᱟᱨᱟᱵᱳᱨᱳ== ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱨᱪ ᱜᱮᱞ ᱟᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱜᱮᱞ ᱤᱨᱟ.ᱞ ᱥᱟᱞᱮᱨᱮ(1st March 1968) ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱚᱬᱤᱯᱩᱨ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱠᱟ.ᱭᱨᱟᱝ ᱢᱟᱭᱟᱭᱤ ᱞᱮᱭᱠᱟᱭᱤ ᱟ.ᱛᱩᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱚᱞᱚᱜ ᱯᱚᱲᱦᱚᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱥᱤᱱᱰᱟᱢ ᱥᱤᱱᱥᱟᱝ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮᱠᱚ ᱵᱷᱩᱨᱛᱤ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱜᱮᱞ ᱟᱨᱮ ᱥᱟᱭ ᱮᱭᱟᱭᱜᱮᱞ ᱤᱨᱟ.ᱞ (1978) ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱤᱛᱩᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱫᱚ ᱢᱟᱺᱭ ᱠᱚ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱛᱮᱫᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱠᱩᱸᱡᱚᱨᱟ.ᱱᱤ ᱫᱮᱵᱤ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫᱚᱜ ᱾ ᱛᱟᱱᱟᱞᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱩᱞᱩᱡ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱚᱨᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱥᱟᱛᱞᱟᱜᱼᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱤᱢᱯᱷᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱝ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱟ ᱵᱩᱫᱷᱚ ᱪᱚᱱᱫᱽᱨᱚ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱵᱤᱨᱫᱟ. ᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱮ ᱥᱟ.ᱛ ᱛᱮᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱜᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫᱼᱟᱭ ᱾ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱥᱟ.ᱛ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱱᱴᱨᱟᱞ ᱨᱤᱡᱟᱨᱵ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ (CRPF) ᱨᱮ ᱪᱟ.ᱠᱨᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫᱚᱜ ᱾ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱠᱷᱤᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱟ.ᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣᱱᱟᱣ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱟᱠᱚᱛ ᱟᱨ ᱨᱟ.ᱥᱠᱟ. ᱧᱮᱞᱛᱮ ᱑᱙᱙᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱙᱘ (1996-98) ᱫᱷᱟ.ᱵᱤᱡ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱯᱷᱳᱨᱥ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱴᱤᱢ ᱟ.ᱜᱩᱣᱟ.ᱱ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ==ᱠᱷᱮᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱑᱙᱘᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ (Gold Medal) ᱜᱮ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱔᱔kg,᱔᱖kg ᱟᱨ ᱔᱘ kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱘kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱫᱚ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱮᱨᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟ.ᱫ ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱴᱨᱤᱵᱮᱱᱫᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟ.ᱛᱤᱭᱟ.ᱨᱤ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱔᱔kg ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱔᱖kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱑᱙᱙᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Gold Medal) ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱚᱬᱤᱯᱩᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱ ᱔᱘ kg ᱦᱟ.ᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱ ᱠᱷᱟ.ᱛᱤᱨ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱫᱚᱠᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Silver Medal) ᱠᱮᱫᱼᱛᱟᱭᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱤᱸᱜᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱱᱪᱮᱥᱴᱮᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱜᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱠᱩ ᱛᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱟ.ᱰᱤ ᱠᱩᱥᱤ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱡᱤᱣᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱧᱟᱢ ᱞᱟ.ᱜᱤᱫ ᱾ ᱚᱲᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱱ ᱯᱟᱱᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟ.ᱨᱤ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚ ᱫᱷᱟᱣ ᱜᱮ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.ᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱠᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱦᱚᱸ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. (Gold medal ) ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱤᱥᱛᱤ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Silver Medal) ᱜᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱐ ᱨᱮ ᱵᱮᱤᱡᱤᱸ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱔ ᱨᱮ ᱦᱤᱨᱳᱥᱤᱢᱟ ᱮᱥᱤᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ.(Bronze Medal) ᱜᱮ ᱧᱟᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱟᱞ ᱵᱮᱸᱠᱚᱠ ᱮᱥᱤᱟᱱ ᱦᱟᱢᱟᱞ ᱛᱩᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱥᱮᱬᱟ ᱚᱨᱡᱚ== {|class = "wikitable" style="text-align:center;" ! rowspan=2 width=40|ᱥᱮᱨᱢᱟ ! rowspan=2 width=250|ᱡᱟᱭᱜᱟ ! rowspan=2 width=60|ᱦᱟᱢᱟᱞ !colspan=4| Snatch (kg) !colspan=4| Clean & Jerk (kg) !rowspan=2 width=40| Total !rowspan=2 width=40| Rank |- ! width=40|1!! width=40|2!! width=40|3!! width=40|Rank!! width=40|1!! width=40|2!! width=40|3!! width=40|Rank |- ! colspan=13|[[World Weightlifting Championships|World Championships]] |- |[[2005 World Weightlifting Championships|᱒᱐᱐᱕]] || align=left|{{flagicon|ᱠᱟᱛ}} [[ᱫᱳᱦᱟ]], [[ᱠᱟᱛᱟᱨ]]|| [[2005 World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||᱗᱕||'''᱗᱘'''||<s> 79||᱗||95||98||'''100'''||᱗||'''178.0'''||7 |- |[[2003 World Weightlifting Championships|᱒᱐᱐᱓]] || align=left|{{flagicon|ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ}} [[ᱵᱟᱸᱠᱚᱣᱵᱚᱨ]], [[ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ]] || [[2003 World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||᱗᱕||᱗᱗.᱕||'''᱘᱐'''||᱖||97.5||'''102.5'''||<s>105||4||'''182.5'''||5 |- |[[1999 World Weightlifting Championships|᱑᱙᱙᱙]] || align=left|{{flagicon|ᱜᱨᱤᱥ}} [[ᱱᱯᱤᱨᱟᱣᱚᱥ]], [[ᱜᱨᱤᱥ]] || [[᱑᱙᱙᱙ World Weightlifting Championships – Women's 48 kg|᱔᱘ ᱠᱤᱞᱳ]] ||'''᱗᱕'''||<s>80||<s>80||᱑᱐||95||100||'''105'''||{{sica}}||'''180'''||5 |} ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== {{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}} https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231171650/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-12-31 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151231171650/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-12-31 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-10-19 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117004138/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2017-11-17 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |date=2015-10-15 }} http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== http://www.athens2004.com/en/ParticipantsAthletes/newParticipants?pid=9003801 https://web.archive.org/web/20071028023001/http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=722&moduleid=&maincatid=48&subid=0&comid=55 http://www.mapsofindia.com/who-is-who/sports/n-kunjarani-devi.html [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱤ ᱞᱚᱵᱽᱥ ᱳᱢᱮᱱ ᱒᱐᱑᱙]] qx2sspo890bgn7fepsjyzgfodu80bs3 ᱜᱤᱛᱟ ᱯᱷᱳᱜᱟᱴ 0 3199 191146 128574 2026-04-28T20:07:27Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191146 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson|name=ᱜᱤᱛᱟ ᱯᱷᱳᱜᱟᱴ|image=Geeta Phogat At Khatron Ke Khiladi Season 8.png|caption=ᱯᱷᱤᱭᱚᱨ ᱯᱷᱟᱠᱴᱚᱨ:ᱠᱷᱚᱛᱨᱚᱸ ᱠᱮ ᱜᱷᱤᱞᱟᱰᱤ ᱨᱮ ᱯᱷᱳᱜᱟᱴ|headercolor=|native_name=|native_name_lang=Haryanvi|birth_name=ᱜᱤᱛᱟ|fullname=ᱜᱤᱛᱟ ᱠᱩᱢᱟᱨᱤ ᱯᱷᱳᱜᱟᱴ|nickname=|nationality={{flagicon|India}} [[Indian people|Indian]]|birth_date={{Birth date and age|1988|12|15|df=y}}<ref name=sr/>|birth_place=ᱵᱟᱞᱟᱞᱤ, ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ<ref name=sr>[https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ph/geeta-phogat-1.html Geeta Phogat]. sports-reference.com</ref>|death_date=|death_place=|residence=[[Haryana]]|height=5 ft 0 in<ref name=sr/>|weight=62 kg<ref name=sr/>|spouse=[[Pawan Kumar (wrestler)|Pawan Kumar]] (m. 2016)|country=India|sport=ᱠᱩᱥᱛᱤ|event=ᱯᱷᱨᱤ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱠᱩᱥᱛᱤ|universityteam=|collegeteam=|club=|team=|turnedpro=|partner=|former_partner=|coach=ᱢᱚᱦᱟᱵᱤᱨ ᱥᱤᱸ ᱯᱷᱳᱜᱟᱴ|retired=|coaching=|worlds=|regionals=|nationals=|olympics=|highestranking=|medaltemplates={{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalCompetition|[[World Wrestling Championships|World Championships]]}} {{MedalBronze| [[2012 World Wrestling Championships|2012 Strathcona County]] |[[2012 World Wrestling Championships – Women's freestyle 55 kg|55 kg]]}} {{MedalCompetition|[[Wrestling at the Commonwealth Games|Commonwealth Games]]}} {{MedalGold| [[Wrestling at the 2010 Commonwealth Games|2010 Delhi]] |[[Wrestling at the 2010 Commonwealth Games – Women's freestyle 55 kg|55 kg]]}} {{MedalCompetition|[[Asian Wrestling Championships|Asian Championships]]}} {{MedalBronze|[[2012 Asian Wrestling Championships|2012 Gumi]]|55 kg}} {{MedalBronze|[[2015 Asian Wrestling Championships|2015 Doha]]|58 kg}} {{MedalCompetition|[[Commonwealth Wrestling Championship|Commonwealth Championship]]}} {{MedalGold|2009 Jalandhar<ref name="CWC 2009">{{cite news|title=Indian women win three gold in Commonwealth Wrestling |url=http://zeenews.india.com/home/indian-women-win-three-gold-in-commonwealth-wrestling_588887.html |accessdate=27 November 2016 |work=[[Zee News]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=19 December 2009 |archiveurl=https://archive.is/20161127143308/http://zeenews.india.com/home/indian-women-win-three-gold-in-commonwealth-wrestling_588887.html |archivedate=27 November 2016 |dead-url=no |df=dmy }}</ref> |55 kg}} {{MedalGold|2011 Melbourne<ref>{{cite web|title=RESULTS – 2011 Championships|url=http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2011ChampionshipResults.aspx|website=commonwealthwrestling.sharepoint.com|publisher=Commonwealth Amateur Wrestling Association (CAWA)|accessdate=14 September 2015|archive-date=13 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313041201/http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2011ChampionshipResults.aspx|url-status=dead}}</ref> |55 kg}} {{MedalSilver|2013 Johannesburg<ref>{{cite web|title=2013 – COMMONWEALTH WRESTLING CHAMPIONSHIPS|url=http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2013CommonwealthChampionships.aspx|website=commonwealthwrestling.sharepoint.com|publisher=Commonwealth Amateur Wrestling Association (CAWA)|accessdate=14 September 2015|archive-date=21 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160321120914/http://commonwealthwrestling.sharepoint.com/Pages/2013CommonwealthChampionships.aspx|url-status=dead}}</ref> |59 kg}} {{MedalCompetition|FILA Asian Olympic Qualification Tournament}} {{MedalGold|2012 Astana<ref name="intoday1">{{cite news|title=Geeta clinches gold to qualify for Olympics|url=http://indiatoday.intoday.in/story/geeta-clinches-gold-to-qualify-for-olympics/1/182719.html|accessdate=7 March 2016|work=[[India Today]]|author=Mail Today Correspondent |date=2 April 2012}}</ref> |55 kg}}|show-medals=|updated=15 September 2015}}'''ᱜᱤᱛᱟ ᱯᱷᱳᱜᱚᱴ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱕ ᱰᱮᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱘) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱨᱤ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱠᱩᱥᱛᱤ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱠᱤᱥᱛᱤ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱒᱐᱑᱐ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱟ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱚᱞᱤᱢᱯᱤᱠ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾. == ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ,ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱪᱚᱨᱠᱷᱤ ᱫᱟᱫᱨᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱵᱟᱞᱟᱞᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱡᱟᱴ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ .<ref name="femina">{{cite web|url=https://www.femina.in/achievers/the-success-of-the-phogat-sisters-geeta-babita-and-vinesh-all-wrestling-champs-is-a-story-worth-emulating-7019.html|title=The Powerhouse Phogat Siblings and their Cousin - Deeta, Babita and Vinesh|website=[[Femina (India)|Femina]]|author=Anindita Ghosh|date=8 June 2016|accessdate=18 December 2018}}</ref> ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱢᱚᱦᱟᱵᱤᱨ ᱥᱤᱸ ᱯᱷᱳᱜᱚᱴ ᱦᱚᱸ ᱠᱩᱥᱛᱤ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱶ ᱟᱡ ᱤᱡ ᱜᱩᱨᱩᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱨᱳᱬᱟᱪᱟᱨᱭᱚ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱦᱚᱸᱭ ᱧᱟᱢ ᱦᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/The-hero-behind-Dangal/articleshow/47660174.cms|title=The hero behind 'Dangal' – Times of India|website=[[The Times of India]]|author=Hindol Basu|date=14 June 2015|accessdate=18 December 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mid-day.com/articles/wrestling-coach-mahavir-phogat-overlooked-for-dronacharya-award/15523177|title=Wrestling coach Mahavir Phogat overlooked for Dronacharya Award – Sports|website=[[Mid Day]]|author=[[Indo-Asian News Service|IANS]]|date=11 August 2014|accessdate=18 December 2018|archive-date=23 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161223024316/http://www.mid-day.com/articles/wrestling-coach-mahavir-phogat-overlooked-for-dronacharya-award/15523177|url-status=dead}}</ref> ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱵᱚᱵᱤᱛᱟ ᱠᱩᱢᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱱᱮᱥ ᱯᱷᱳᱜᱟᱴ ᱦᱚᱸ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱟ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱟᱢᱮᱴᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱾<ref>[http://www.dnaindia.com/lifestyle/report-meet-the-medal-winning-phogat-sisters-2009485 Meet the medal-winning Phogat sisters | Latest News & Updates at Daily News & Analysis]. Dnaindia.com (10 August 2014). Retrieved on 21 November 2016.</ref><ref>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-31/wrestling/28274884_1_gold-medals-boys-commonwealth-gold "But hey, this is family..."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103162947/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-31/wrestling/28274884_1_gold-medals-boys-commonwealth-gold |date=2012-11-03 }}, 31 July 2010, ''[[Times of India]]'', retrieved 11 October 2013</ref> ᱵᱟᱱᱟ ᱦᱚᱲ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱟ ᱠᱤᱱ ᱫᱟᱲᱮ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱠᱚ ᱠᱩᱲᱤ ᱨᱤᱛᱩ ᱯᱷᱳᱜᱚᱴ ᱡᱮᱜᱮᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱩᱥᱛᱤ ᱠᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟ. ᱠᱟᱱᱟᱭ , ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱢᱚᱱᱣᱮᱞᱛᱷ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱦᱚᱸ ᱥᱚᱱᱟᱨ ᱫᱟᱲᱮ ᱦᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱚᱠᱚ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱥᱚᱸᱜᱤᱛᱟ ᱯᱷᱳᱜᱚᱴ ᱦᱚᱸ ᱠᱩᱥᱛᱤ ᱜᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱒᱐ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱠᱩᱥᱛᱤ ᱜᱷᱮᱞᱚᱱᱰᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱣᱚᱱ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ <ref>{{cite web|title=Starry shaadi for wrestlers Geeta Phogat and Pawan Kumar|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Starry-shaadi-for-wrestlers-Geeta-Phogat-and-Pawan-Kumar/articleshow/55543299.cms|work=ToI|access-date=27 January 2017}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱣᱤᱠᱤ ᱞᱚᱵᱽᱥ ᱳᱢᱮᱱ ᱒᱐᱑᱙]] dp29vrnajhz94pgyk6w7yypi3wzkemd ᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱣᱤᱠᱤ:RefToolbar.js 8 4280 191152 26067 2026-04-28T22:42:18Z Neriah 3417 Standardisation of thumbnail sizes 191152 javascript text/javascript /*jshint smarttabs:true, loopfunc:true,forin:false*/ /*global mw, $, importScript */ // TODO: make autodate an option in the CiteTemplate object, not a preference // Global object // TODO: // * Remove this once the page is moved to a module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' depending on 'ext.gadget.refToolbarBase' if (typeof CiteTB === 'undefined') { var CiteTB = { "Templates" : {}, // All templates "Options" : {}, // Global options "UserOptions" : {}, // User options "DefaultOptions" : {}, // Script defaults "ErrorChecks" : {} // Error check functions }; } // Only execute on edit, unless it is a user JS/CSS page // TODO: Remove tests already done by [[MediaWiki:Gadget-refToolbar.js]] if ( ( mw.config.get('wgAction') === 'edit' || mw.config.get('wgAction') === 'submit' ) && ( ( mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 2 && mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 4 ) || ( mw.config.get('wgPageName').indexOf('.js') === -1 && mw.config.get('wgPageName').indexOf('.css') === -1 ) ) ) { // TODO: Move this to [[MediaWiki:Gadget-refToolbarDialogs.css]] and add it to the definition of module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' mw.util.addCSS(".cite-form-td {"+ "height: 0 !important;"+ "padding: 0.1em !important;"+ "}"); // Default options, these mainly exist so the script won't break if a new option is added CiteTB.DefaultOptions = { "date format" : "<year>-<zmonth>-<zdate>", "autodate fields" : [], "months" : ['Jan', 'Feb', 'Mar', 'Apr', 'May', 'Jun', 'Jul', 'Aug', 'Sep', 'Oct', 'Nov', 'Dec'], "modal" : true, "autoparse" : false, "expandtemplates": false }; // Get an option - user settings override global which override defaults CiteTB.getOption = function(opt) { if (CiteTB.UserOptions[opt] !== undefined) { return CiteTB.UserOptions[opt]; } else if (CiteTB.Options[opt] !== undefined) { return CiteTB.Options[opt]; } return CiteTB.DefaultOptions[opt]; }; CiteTB.init = function() { /* Main stuff, build the actual toolbar structure * 1. get the template list, make the dropdown list and set up the template dialog boxes * 2. actually build the toolbar: * * A section for cites * ** dropdown for the templates (previously defined) * ** button for named refs with a dialog box * ** button for errorcheck * 3. add the whole thing to the main toolbar */ if (typeof $('div[rel=cites]')[0] !== 'undefined') { // Mystery IE bug workaround return; } $('head').trigger('reftoolbarbase'); var $target = $('#wpTextbox1'); var temlist = {}; for (var t in CiteTB.Templates) { var tem = CiteTB.Templates[t]; var sform = CiteTB.escStr(tem.shortform); var actionobj = { type: 'dialog', module: 'cite-dialog-'+sform }; var dialogobj = {}; dialogobj['cite-dialog-'+sform] = { resizeme: false, titleMsg: 'cite-dialog-'+sform, id: 'citetoolbar-'+sform, init: function() {}, html: tem.getInitial(), dialog: { width:675, open: function() { $(this).html(CiteTB.getOpenTemplate().getForm()); /** @param {jQuery.Event} e */ $('.cite-prev-parse').on( 'click', function ( e ) { e.preventDefault(); CiteTB.prevParseClick(); }); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, true); $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: ref } }, $(this) ); }, 'cite-form-showhide': CiteTB.showHideExtra, 'cite-refpreview': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-preview-label').show(); div.find('.cite-ref-preview').text(ref).show(); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.prevParseClick(); } else { div.find('.cite-prev-parse').show(); div.find('.cite-prev-parsed-label').hide(); div.find('.cite-preview-parsed').html(''); } }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); }, 'cite-form-reset': function() { CiteTB.resetForm(); } } } }; $target.wikiEditor('addDialog', dialogobj); //if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-'+sform).dialog('option', 'modal', false); //} temlist[sform] = {label: tem.templatename, action: actionobj }; } var refsection = { 'sections': { 'cites': { type: 'toolbar', labelMsg: 'cite-section-label', groups: { 'template': { tools: { 'template': { type: 'select', labelMsg: 'cite-template-list', list: temlist } } }, 'namedrefs': { labelMsg: 'cite-named-refs-label', tools: { 'nrefs': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-namedrefs' }, icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Nuvola_clipboard_lined.svg/60px-Nuvola_clipboard_lined.svg.png', section: 'cites', group: 'namedrefs', labelMsg: 'cite-named-refs-button' } } }, 'errorcheck': { labelMsg: 'cite-errorcheck-label', tools: { 'echeck': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-errorcheck' }, icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Nuvola_apps_korganizer-NO.png/60px-Nuvola_apps_korganizer-NO.png', section: 'cites', group: 'errorcheck', labelMsg: 'cite-errorcheck-button' } } } } } } }; var defaultdialogs = { 'cite-toolbar-errorcheck': { titleMsg: 'cite-errorcheck-label', id: 'citetoolbar-errorcheck', resizeme: false, init: function() {}, html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', dialog: { width:550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-errorcheck-submit': function() { var errorchecks = $("input[name='cite-err-test']:checked"); var errors = []; for (var i=0; i<errorchecks.length; i++) { errors = errors.concat(CiteTB.ErrorChecks[$(errorchecks[i]).val()].run()); } CiteTB.displayErrors(errors); $(this).dialog( 'close' ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } }, 'cite-toolbar-namedrefs': { titleMsg: 'cite-named-refs-title', resizeme: false, id: 'citetoolbar-namedrefs', html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', init: function() {}, dialog: { width: 550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var refname = $("#cite-namedref-select").val(); if (refname === '') { return; } $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: CiteTB.getNamedRef(refname, true) } }, $(this) ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } } }; $target.wikiEditor('addDialog', defaultdialogs); $('#citetoolbar-namedrefs').off('dialogopen'); if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-namedrefs').dialog('option', 'modal', false); //$('#citetoolbar-errorcheck').dialog('option', 'modal', false); mw.util.addCSS(".ui-widget-overlay {"+ "display:none !important;"+ "}"); } $target.wikiEditor('addToToolbar', refsection); }; // Load local data - messages, cite templates, etc. $(document).ready( function() { switch( mw.config.get('wgUserLanguage') ) { case 'de': // German importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-de.js'); break; default: // English importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js'); } }); // Setup the main object CiteTB.mainRefList = []; CiteTB.refsLoaded = false; // REF FUNCTIONS // Actually assemble a ref from user input CiteTB.getRef = function(inneronly, forinsert) { var i; var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var templatename = template.templatename; var res = ''; var refobj = {'shorttag':false}; if (!inneronly) { var group = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-group').val(); var refname = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-name').val(); res += '<ref'; if (refname) { refname = $.trim(refname); res+=' name='+CiteTB.getQuotedString(refname); refobj.refname = refname; } if (group) { group = $.trim(group); res+=' group='+CiteTB.getQuotedString(group); refobj.refgroup = group; } res+='>'; } var content ='{{'+templatename; for( g in template.incrementables ) { group = template.incrementables[g]; for (i=1; i<=group.val; i++) { for (j=0; j<group.fields.length; j++) { var fieldname = group.fields[j].field; var fieldid = fieldname.replace('<N>', i.toString()); var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldid).val(); if (field) { content+=' |'+fieldid+'='; content+= $.trim(field); } } } } for( i=0; i<template.basic.length; i++ ) { if (template.basic[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.basic[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+=' |'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } if ($('#cite-form-status').val() !== 'closed') { for( i=0; i<template.extra.length; i++ ) { if (template.extra[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.extra[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+=' |'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } } content+= '}}'; res+=content; refobj.content = content; if (!inneronly) { res+= '</ref>'; } if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push(refobj); } return res; }; // Make a reference to a named ref CiteTB.getNamedRef = function(refname, forinsert) { if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push( {'shorttag':true, 'refname':refname} ); } return '<ref name='+CiteTB.getQuotedString(refname)+' />'; }; // Function to load the ref list CiteTB.loadRefs = function() { if (CiteTB.refsLoaded) { return; } CiteTB.getPageText(CiteTB.loadRefsInternal); }; // Function that actually loads the list from the page text CiteTB.loadRefsInternal = function(text) { // What this does: extract first name/group extract second name/group shorttag inner content var refsregex = /< *ref(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?:\/ *>|>((?:.|\n)*?)< *\/ *ref *>)/gim; // This should work regardless of the quoting used for names/groups and for linebreaks in the inner content while (true) { var ref = refsregex.exec(text); if (ref === null) { break; } var refobj = {}; if (ref[9]) { // Content + short tag check //alert('"'+ref[9]+'"'); refobj.content = ref[9]; refobj.shorttag = false; } else { refobj.shorttag = true; } if (ref[1] !== '') { // First name/group if (ref[2]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[2]; } else if (ref[3]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[3]; } else { refobj['ref'+ref[1]] = ref[4]; } } if (ref[5] !== '') { // Second name/group if (ref[6]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[6]; } else if (ref[7]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[7]; } else { refobj['ref'+ref[5]] = ref[8]; } } CiteTB.mainRefList.push(refobj); } CiteTB.refsLoaded = true; CiteTB.setupErrorCheck(); CiteTB.setupNamedRefs(); }; // AJAX FUNCTIONS // Parse some wikitext and hand it off to a callback function CiteTB.parse = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'parse', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, prop:'text', format:'json'}, function(data) { var html = data.parse.text['*']; callback(html); }, 'json' ); }; // Use the API to expand templates on some text CiteTB.expandtemplates = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'expandtemplates', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, format:'json'}, function(data) { var restext = data.expandtemplates['*']; callback(restext); }, 'json' ); }; // Function to get the page text CiteTB.getPageText = function(callback) { var section = $("input[name='wpSection']").val(); if ( section !== '' ) { var postdata = {action:'query', prop:'revisions', rvprop:'content', pageids:mw.config.get('wgArticleId'), format:'json'}; if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { postdata.rvexpandtemplates = '1'; } $.get( mw.util.wikiScript( 'api' ), postdata, function(data) { var pagetext = data.query.pages[mw.config.get('wgArticleId').toString()].revisions[0]['*']; callback(pagetext); }, 'json' ); } else { if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { CiteTB.expandtemplates($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text(), callback); } else { callback($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text()); } } }; // Autofill a template from an ID (ISBN, DOI, PMID, URL) CiteTB.initAutofill = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-auto\-(.*?)\-(.*)\-(.*)$/.exec(elemid); var tem = res[1]; var field = res[2]; var autotype = res[3]; var id = $('#cite-'+tem+'-'+field).val(); if (!id) { return false; } var url = '//tools.wmflabs.org/reftoolbar/lookup.php?'; url+=autotype+'='+encodeURIComponent(id); url+='&template='+encodeURIComponent(tem); var s = document.createElement('script'); s.setAttribute('src', url); s.setAttribute('type', 'text/javascript'); document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(s); return false; }; // Callback for autofill //TODO: Autofill the URL, at least for DOI CiteTB.autoFill = function(data, template, type) { var cl = 'cite-'+template+'-'; var i,j, coauthors; $('.'+cl+'title').val(data.title); // Fill in authors if (data.authors && data.authors.length > 0) { if ($('.'+cl+'last-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'last-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'last-incr-1').val(data.authors[0][0]) $('.'+cl+'first-incr-1').val(data.authors[0][1]) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'last-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][0]) $('.'+cl+'first-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][1]) } } else if ($('.'+cl+'author-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'author-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'author-incr-1').val(data.authors[0].join(', ')) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'author-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1].join(', ')) } } else if ($('.'+cl+'last1').length != 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'last'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'last'+(i+1)).val(data.authors[i][0]); $('.'+cl+'first'+(i+1)).val(data.authors[i][1]); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else if($('.'+cl+'author1').length !== 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'author'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'author'+(i+1)).val(data.authors[i].join(', ')); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else { var authors = []; for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { authors.push(data.authors[i].join(', ')); } $('.'+cl+'authors').val(authors.join('; ')); } } if (type === 'pmid' || type === 'doi') { if (data.date && (data.fulldate || !$('.'+cl+'month').length)) { var DT = new Date(data.date); var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date); var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date); $('.'+cl+'date').val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth)); } else if (!data.fulldate && $('.'+cl+'month').length && $('.'+cl+'year').length) { if (data.month) { // lookup.php sets month to false if it isn't provided $('.'+cl+'month').val( CiteTB.getOption('months')[parseInt(data.month)-1] ); } $('.'+cl+'year').val(data.year); } else { $('.'+cl+'date').val(data.date); } $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); if (type === 'pmid' && data.doi) { $('.'+cl+'doi').val(data.doi); } } else if (type === 'isbn') { $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'location').val(data.location); $('.'+cl+'year').val(data.year); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); } else if (type === 'url') { if (data.date) { var DT = new Date(data.date); var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date) && template !== 'book'; var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date) && template !== 'book'; var yearOrDate = (template === 'book') ? 'year' : 'date'; $('.'+cl+yearOrDate).val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth)); } $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); $('.'+cl+'isbn').val(data.isbn); $('.'+cl+'issn').val(data.issn); $('.'+cl+'doi').val(data.doi); // "en-US" isn't a valid value for the language parameter if (data.language && data.language !== 'en-US' && data.language !== 'en-GB') { $('.'+cl+'language').val(data.language); } $('.'+cl+'chapter').val(data.chapter); } }; // FORM DIALOG FUNCTIONS // Add new incrementable fields CiteTB.incrementFields = function() { template = CiteTB.getOpenTemplate(); var currentrow = $(this).parents('tr')[0]; $(this).prev().css('width', '100%') $(this).detach(); var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-incr\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); group = res[2]; increments = template.incrementables[group]; fields = increments.fields; incrval = increments.val+1; template.incrementables[group].val += 1; trs = template.makeFormInner(fields, false); trs.reverse(); for (var i=0; i<trs.length; i++) { $(currentrow).after(trs[i]); } }; // fill the accessdate param with the current date CiteTB.fillAccessdate = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-date\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); var id = res[1]; var field = res[2]; var DT = new Date(); var datestr = CiteTB.formatDate(DT); $('#cite-'+id+'-'+field).val(datestr); return false; }; CiteTB.formatDate = function(DT, useday, usemonth) { if (typeof useday == "undefined") { useday = true; } if (typeof usemonth == "undefined") { usemonth = true; } var datestr = CiteTB.getOption('date format'); var zmonth = ''; var month = DT.getUTCMonth()+1; if (month < 10) { zmonth = "0"+month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; var date = DT.getUTCDate(); if (date < 10) { zdate = "0"+date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString(); if (useday) { datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); } else { datestr = datestr.replace('<date>', ''); datestr = datestr.replace('<zdate>', ''); } if (usemonth) { datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', CiteTB.getOption('months')[DT.getUTCMonth()]); } else { datestr = datestr.replace('<month>', ''); datestr = datestr.replace('<zmonth>', ''); datestr = datestr.replace('<monthname>', ''); } datestr = datestr.replace('<year>', DT.getUTCFullYear().toString()); return datestr.replace(/^[ \/\-\,\.]*(.*?)[ \/\-\,\.]*$/g, "$1"); // Cleanup any dangling spaces or connectors that might result from omitting date/month }; // Function called after the ref list is loaded, to actually set the contents of the named ref dialog // Until the list is loaded, its just a "Loading" placeholder CiteTB.setupNamedRefs = function() { var names = [], i; for( i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname) { names.push(CiteTB.mainRefList[i]); } } var stuff = $('<div>'); $('#citetoolbar-namedrefs').html( stuff ); if (names.length === 0) { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-no-namedrefs')); } else { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-namedrefs-intro')); var select = $('<select id="cite-namedref-select">'); select.append($('<option value="" />').text(mw.usability.getMsg('cite-named-refs-dropdown'))); for(i=0; i<names.length; i++) { select.append($('<option />').text(names[i].refname)); } stuff.after(select); select.before('<br />'); var prevlabel = $('<div id="cite-nref-preview-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview')); select.after(prevlabel); prevlabel.before("<br /><br />"); prevlabel.after('<div id="cite-namedref-preview" style="padding:0.5em; font-size:110%" />'); var parselabel = $('<span id="cite-parsed-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label')); $('#cite-namedref-preview').after(parselabel); parselabel.after('<div id="cite-namedref-parsed" style="padding-bottom:0.5em; font-size:110%" />'); var link = $('<a href="#" id="cite-nref-parse" style="margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue" />'); link.html(mw.usability.getMsg('cite-form-parse')); $('#cite-namedref-parsed').after(link); $("#cite-namedref-select").on( 'change', CiteTB.namedRefSelectClick); $('#cite-nref-parse').on( 'click', CiteTB.nrefParseClick); } }; // Function to get the errorcheck form HTML CiteTB.setupErrorCheck = function() { var form = $('<div id="cite-errorcheck-heading" />').html(mw.usability.getMsg('cite-errorcheck-heading')); var ul = $("<ul id='cite-errcheck-list' />"); var test; for (var t in CiteTB.ErrorChecks) { test = CiteTB.ErrorChecks[t]; ul.append(test.getRow()); } form.append(ul); $('#citetoolbar-errorcheck').html(form); }; // Callback function for parsed preview CiteTB.fillNrefPreview = function(parsed) { $('#cite-parsed-label').show(); $('#cite-namedref-parsed').html(parsed); }; // Click handler for the named-ref parsed preview CiteTB.nrefParseClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (choice === '') { $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); return false; } $('#cite-nref-parse').hide(); for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { CiteTB.parse(CiteTB.mainRefList[i].content, CiteTB.fillNrefPreview); return false; } } }; // Click handler for the named-ref dropdown CiteTB.lastnamedrefchoice = ''; CiteTB.namedRefSelectClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (CiteTB.lastnamedrefchoice == choice) { return; } CiteTB.lastnamedrefchoice = choice; $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); if (choice === '') { $('#cite-nref-preview-label').hide(); $('#cite-namedref-preview').text(''); $('#cite-nref-parse').hide(); return; } for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { $('#cite-nref-preview-label').show(); $('#cite-namedref-preview').text(CiteTB.mainRefList[i].content); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.nrefParseClick(); } else { $('#cite-nref-parse').show(); } } } }; // callback function for parsed preview CiteTB.fillTemplatePreview = function(text) { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parsed-label').show(); div.find('.cite-preview-parsed').html(text); }; // Click handler for template parsed preview CiteTB.prevParseClick = function() { var ref = CiteTB.getRef(true, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parse').hide(); CiteTB.parse(ref, CiteTB.fillTemplatePreview); }; // Show/hide the extra fields in the dialog box CiteTB.showHideExtra = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); var setting = div.find(".cite-form-status").val(); if ( setting === 'closed' ) { div.find(".cite-form-status").val('open'); div.find('.cite-extra-fields').show(1, function() { // jQuery adds "display:block", which screws things up div.find('.cite-extra-fields').attr('style', 'width:100%; background-color:transparent;'); }); } else { div.find(".cite-form-status").val('closed'); div.find('.cite-extra-fields').hide(); } }; // Resets form fields and previews // Resets form fields and previews CiteTB.resetForm = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.html(template.getForm()); }; // STRING UTILITY FUNCTIONS // Returns a string quoted as necessary for name/group attributes CiteTB.getQuotedString = function(s) { var sq = /\'/.test(s); // single quotes var dq = /\"/.test(s); // double quotes if (!sq && !dq) { // Always quotes for non-latin alphabet return '"'+s+'"'; } else if (!dq) { // Can use double quotes return '"'+s+'"'; } else if (!sq) { // Can use single quotes return "'"+s+"'"; } else { // Has double and single quotes s = s.replace(/\"/g, '\''); return '"'+s+'"'; } }; // Fix up strings for output - capitalize first char, replace underscores with spaces CiteTB.fixStr = function(s) { s = s.slice(0,1).toUpperCase() + s.slice(1); s = s.replace('_',' '); return s; }; // Escape spaces and quotes for use in HTML classes/ids CiteTB.escStr = function(s) { return s.replace(' ', '-').replace("'", "\'").replace('"', '\"'); }; // MISC FUNCTIONS // Determine which template form is open, and get the template object for it CiteTB.getOpenTemplate = function() { var dialogs = $(".ui-dialog-content.ui-widget-content:visible"); var templatename = $(dialogs[0]).find(".cite-template").val(); return CiteTB.Templates[templatename]; }; // Display the report for the error checks CiteTB.displayErrors = function(errors) { $('#cite-err-report').remove(); var table = $('<table id="cite-err-report" style="width:100%; border:1px solid #A9A9A9; background-color:#FFEFD5; padding:0.25em; margin-top:0.5em" />'); $('#editpage-copywarn').before(table); var tr; var tr1 = $('<tr style="width:100%" />'); var th1 = $('<th style="width:60%; font-size:110%" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-heading')); var th2 = $('<th style="text-align:right; width:40%" />'); var im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Gtk-stop.svg/20px-Gtk-stop.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')); var ad = $('<a id="cite-err-check-close" />').attr('href', '#'); ad.append(im); th2.append(ad); tr1.append(th1).append(th2); table.append(tr1); $('#cite-err-check-close').on('click', function() { $('#cite-err-report').remove(); }); if (errors.length === 0) { tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td = $('<td style="text-align:center; margin:1.5px;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-empty')); tr.append(td); table.append(tr); return; } for(var e in errors) { var err = errors[e]; tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td1 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:60%" />').html(err.err); var td2 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:40%" />').html(mw.usability.getMsg(err.msg)); tr.append(td1).append(td2); table.append(tr); } }; } // End of code loaded only on edit jwd7l1ympecqkwqody8pvl3z57nx8kv ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱫᱷᱚᱨ 0 6357 191174 159794 2026-04-29T05:45:23Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191174 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱫᱷᱚᱨ| image = Sandeepa Dhar graces the Grey Goose fashion event.jpg | birth_place = [[ᱥᱨᱤᱱᱚᱜᱚᱨ]], [[ᱡᱚᱢᱢᱩ ᱟᱨ ᱠᱚᱥᱢᱤᱨ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | occupation = [[Model (person)|ᱢᱚᱰᱮᱞ]], [[ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱡ]] | yearsactive = ᱒᱐᱑᱐–ᱥᱚᱫᱚᱨ | residence = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱚᱥᱴᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ }} '''ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱫᱷᱚᱨ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ [[ᱤᱥᱤ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱢᱮ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ-ᱟ᱾।<ref>{{cite web|title=मेरा सलमान के साथ कोई सीन नहीं है: संदीपा धर|url=http://www.livehindustan.com/news/entertainment/rubaru/article1-story-28-92-150475.html|publisher=लाइव हिन्दुस्तान|author=राजेन्द्र|date=17 दिसम्बर 2010|accessdate=28 दिसम्बर 2013|archive-date=2013-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20131229015045/http://www.livehindustan.com/news/entertainment/rubaru/article1-story-28-92-150475.html|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.bollywoodhungama.com/movies/cast/14279/index.html Isi Life Mein : Complete Cast and Crew details]. बॉलीवुड हंगामा (2010-12-24). अभिगमन तिथि 2013-12-28.</ref><ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Isi-Life-Mein/movie-review/7150140.cms Isi Life Mein movie review: Wallpaper, Story, Trailer at Times of India]. टाइम्स ऑफ़ इण्डिया (2010-12-24). अभिगमन तिथि: 2013-12-28.</ref> ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱫᱷᱚᱨ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱣᱚᱥᱨᱮᱥᱴᱷ ᱱᱚᱣᱳᱫᱤᱛ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱮᱷᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ, ᱥᱴᱟᱨ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱚᱣᱟᱨᱰ ᱟᱨ ᱥᱴᱟᱨᱰᱟᱢ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱚᱞᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱟᱭ᱾ ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱫᱷᱚᱨ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ [[ᱫᱚᱵᱚᱝ᱒]] ᱨᱮ ᱠᱮᱢᱤᱭᱚ ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭ ᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾<ref name="mid-day.com">{{cite web |url=http://www.mid-day.com/entertainment/2012/dec/121212-Sandeepa-Dhar-on-sharing-screen-space-with-Salman.htm |title=Sandeepa Dhar on sharing screen space with Salman |publisher=Mid-day.com |date=2012-12-12 |accessdate=2013-12-28 |archive-date=2013-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105223119/http://www.mid-day.com/entertainment/2012/dec/121212-Sandeepa-Dhar-on-sharing-screen-space-with-Salman.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-17/news-interviews/35868428_1_dabangg-cameo-sandeepa-dhar |title=Sandeepa's cameo in Dabangg 2 |publisher=द टाइम्स ऑफ़ इण्डिया |date=2012-12-17 |accessdate=2013-12-28 |archive-date=2013-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105215705/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-17/news-interviews/35868428_1_dabangg-cameo-sandeepa-dhar |url-status=dead }}</ref> ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱫᱷᱚᱨ ᱫᱚ [[ᱥᱟᱡᱤᱫᱽ ᱱᱟᱰᱤᱭᱟᱰᱚᱣᱟᱞᱟ]] ᱣᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ [[ᱦᱤᱨᱳᱯᱚᱸᱛᱤ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫ-ᱟ᱾<ref>{{cite web|url=https://komalsreviews.wordpress.com/2014/05/23/317/|title=Komal Nahta's Blog|date=23 May 2014|publisher=}}</ref> ==ᱱᱤᱛᱟᱝ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱩᱯᱩᱨᱩᱢ== ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱥᱨᱤᱱᱚᱜᱚᱨ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟᱭ, ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱰᱟᱱᱥᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱨᱤᱠᱟ ᱞᱮᱫ-ᱟ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱨᱤᱠᱟ ᱫᱚ ᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ [[ᱵᱷᱟᱨᱭᱟᱱᱟᱛᱭᱟᱢ]] ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱣᱟᱱᱤ ᱜᱟᱱᱯᱚᱛᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱞᱮᱫ-ᱛᱟᱦᱮᱱ. ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ [[ᱡᱟᱡᱽ]] ᱟᱨ [[ᱠᱚᱱᱴᱮᱯᱚᱨᱟᱨᱤ]] ᱥᱤᱢᱟᱠ ᱫᱟᱣᱟᱨ ᱟᱨ ᱴᱨᱮᱱᱥ ᱞᱮᱣᱤᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ NPS ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱞᱩᱢᱤᱱᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱤᱱᱫᱽᱨᱚ ᱱᱚᱜᱚᱨ, ᱵᱟᱝᱜᱽᱞᱚᱨ᱾ ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ, ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱫᱷᱚᱨ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱡᱽᱥᱨᱤ]] ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱤᱸᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱥᱚᱭ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱟᱨ [[ᱚᱪᱷᱚᱭ ᱚᱵᱮᱨᱚᱭ]] ᱥᱟᱶ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟᱭᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫ-ᱟᱭ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱡ ᱫᱚ ᱥᱠᱨᱤᱱᱥᱤᱵᱦᱚᱨ ᱥᱴᱟᱨ, ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱟᱨ ᱥᱴᱟᱨᱰᱟᱢ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ [[ᱱᱚᱶᱟᱜᱽᱛᱩᱠ]] ᱨᱮ ᱚᱞ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫ-ᱟᱭ᱾ ᱛᱚᱨᱚᱬ ᱟᱫᱚᱨᱥ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱟᱛᱮᱜ ᱢᱮᱛᱟ ᱫᱮᱭᱟ, " ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱫᱷᱚᱨ ᱢᱤᱫ ᱟᱨ ᱯᱨᱚᱛᱤᱵᱷᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱟᱢᱟᱜ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱟᱠᱟᱨᱥᱟᱱ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾" ᱥᱚᱸᱫᱤᱯᱟ ᱣᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱤᱞᱤᱡᱽ, ᱜᱚᱞᱩ ᱟᱨ ᱯᱚᱯᱯᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱣᱟᱭᱟᱠᱚᱢ ᱑᱘ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱛᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ [[ᱠᱩᱬᱟᱞ ᱨᱚᱭ]] ᱟᱨ [[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱵᱮᱞᱤ]] ᱣᱟᱜ ᱧᱩᱨ ᱫᱟᱥ ᱫᱚ ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱣᱟᱭᱟᱠᱚᱢ ᱑᱘ ᱥᱟᱶ ᱓ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱰᱤᱞ ᱨᱮ ᱥᱩᱦᱤ ᱞᱮᱫ-ᱟᱭ᱾ ᱱᱤᱛᱟᱝ ᱨᱮ ᱫᱷᱚᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱡᱮᱡᱟᱛᱟᱹᱨᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱟᱥᱚᱞ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱣᱮᱥᱴ ᱥᱟᱭᱤᱰ ᱥᱴᱚᱨᱤ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱣᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ ᱮᱱᱮᱡ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱨᱚᱞ ᱪᱚᱨᱤᱛᱨᱚ ᱢᱟᱨᱤᱭᱟ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱤᱫ ᱱᱤᱨᱡᱟᱱᱟᱠ ᱨᱚᱢᱱᱴᱤᱠ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱱᱤᱨᱫᱚᱥ ᱯᱭᱩᱨᱴᱚ ᱨᱤᱠᱟᱱ ᱡᱩᱣᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱚᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱦᱩᱭ ᱟᱭ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱠᱷᱩᱫᱽ ᱜᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱩᱨᱚᱦ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱦᱤᱸᱥᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱸᱜᱷᱚᱨᱥ ᱠᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭᱟᱭ᱾ == ᱯᱷᱤᱞᱢᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤ == {| class="wikitable" |- ! Year ! Film ! Role ! Notes |- | 2010 || ''[[Isi Life Mein]]'' || Rajnandini || |- | 2012 || ''[[Dabangg 2]]'' || Anjali || Cameo |- | 2014 || ''[[Heropanti ]]'' || Renu || |- | 2015 || ''[[Gollu Aur Pappu]]'' || Pia || |- |rowspan="2"|2016 || ''[[Global Baba ]]'' || Bhavana || |- | ''[[7 Hours to Go]]'' || Nandini Shukla || |- | 2017 || ''[[Baaraat Company]]'' || Mehek || |- | 2018 || ''[[Flip (film)|Flip]]'' || Firdaus || |- | 2019 ||[[Abhay (TV series)]]|| komal || |- | 2019 || ''Cartel'' || shweta || |- | 2019 || ''[[Firrkie]]'' || Shanaya || |- | 2019 || ''[[Kaagaz]]'' || Herself || Special Appearance |} == ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱟᱨ ᱱᱚᱢᱤᱱᱮᱥᱚᱱᱥ == *Nominated - [[Filmfare Best Female Debut Award]] *Nominated - [[Star Screen Award for Most Promising Newcomer – Female]]<ref>[http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/2011/nominations-17annual-starscreen-awards-030111.html Nominations | 17 th Annual Star Screen Awards | 2011 | Declared – Oneindia Entertainment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022050803/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/2011/nominations-17annual-starscreen-awards-030111.html |date=2012-10-22 }}. Entertainment.oneindia.in (2011-01-03). Retrieved on 2011-02-07.</ref> *Nominated - [[Stardust Award for Superstar of Tomorrow – Female]]<ref>[http://www.bollywoodhungama.com/features/2011/01/22/7034/index.html Nominations of Stardust Awards 2011]. Bollywoodhungama.com (2011-01-22). Retrieved on 2011-02-07.</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons category|Sandeepa Dhar}} *{{IMDb name|4191182}} *[https://www.youtube.com/watch?v=AHZRrK-ZHHo Sandeepa Dhar Video] on [https://www.youtube.com/watch?v=AHZRrK-ZHHo YouTube] 3n6cml3cz944jicky6c6flflbx5k1ny ᱥᱳᱱᱤᱯᱚᱛ ᱦᱚᱱᱚᱛ 0 6451 191186 155519 2026-04-29T09:07:29Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191186 wikitext text/x-wiki '''ᱥᱚᱱᱤᱯᱚᱛ ᱦᱚᱱᱚᱛ''' ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱫᱤᱥᱚᱢ [[ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱬᱟ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱚᱱᱤᱯᱚᱛ ᱴᱟᱣᱱ ᱫᱚ ᱱᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱤᱲᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱯᱟᱱᱤᱯᱚᱛ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱨᱚᱦᱛᱟᱠ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱤᱱᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱡᱟᱡᱡᱷᱟᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱩᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱜᱷᱯᱟᱛ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱧᱮ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ, ᱮᱛᱚᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱱᱤᱯᱚᱛ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱮᱛᱚ-ᱯᱟᱪᱮ ᱨᱮ ᱡᱤᱱᱫᱽ ᱦᱚᱱᱚᱛ, ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱦᱮᱫ ᱨᱮ [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]] ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱭᱚᱢᱩᱱᱟ ᱜᱟᱰᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱥᱤᱢᱟᱹ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱦᱮᱫ ᱨᱮ [[ᱨᱚᱦᱛᱚᱠ ᱦᱚᱱᱚᱛ]] ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱪᱷᱟᱹᱴᱭᱟᱹᱨ== ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱚᱸᱰᱮᱱᱟᱜ ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ "ᱥᱚᱱᱤᱯᱟᱛ" ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱟᱹᱜᱩ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ''ᱥᱚᱱᱯᱨᱚᱥᱴᱷᱚ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱣᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ''ᱥᱣᱚᱨᱱᱚᱯᱨᱚᱥᱛᱷᱚ'' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱢ ᱟᱹᱨᱩ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱩᱛ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ''ᱥᱣᱚᱨᱱᱚ'' (ᱥᱚᱱᱟ) ᱟᱨ ''ᱯᱨᱚᱥᱛᱷᱚ'' (ᱴᱷᱟᱶ) ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱦᱟ ᱤᱫᱤ ᱤᱫᱤᱜ ᱛᱮ ᱥᱣᱚᱨᱱᱚᱯᱨᱚᱥᱛᱷᱚ ᱫᱚ ''ᱥᱣᱚᱨᱱᱯᱚᱛ'' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱟᱹᱲ (pronounce) ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱠᱟ ᱛᱮᱜᱮ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ''ᱥᱚᱱᱤᱯᱚᱛ'' ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱮᱨᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱹᱠᱷᱤ ᱫᱚ ᱢᱟᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱧᱧᱢᱧᱜᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱥᱛᱤᱱᱟᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱟᱛᱳ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱯᱟᱱᱰᱚᱵᱽ ᱠᱚ ᱰᱤᱢᱟᱸᱰᱮᱫ (demanded) ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱢᱟᱢᱟᱝᱟᱜ ᱨᱚᱦᱛᱚᱠ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱒ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱒ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱜᱮᱫ ᱵᱷᱤᱱᱟᱹ ᱦᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤᱠ== {{historical populations|11=1901|12=3,30,208|13=1911|14=2,84,856|15=1921|16=3,07,091|17=1931|18=3,20,840|19=1941|20=3,79,798|21=1951|22=4,32,282|23=1961|24=5,46,873|25=1971|26=6,79,834|27=1981|28=8,39,298|29=1991|30=10,45,158|31=2001|32=12,79,175|33=2011|34=14,50,001|percentages=pagr|footnote=source:<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]</ref>|align=right}} ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱑,᱔᱕᱐,᱐᱐᱑ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ,<ref name=districtcensus>{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱟᱵᱚᱱ (Gabon)<ref name="cia">{{cite web | author = US Directorate of Intelligence | title = Country Comparison:Population | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | accessdate = 2011-10-01 | quote = Gabon 1,576,665 | archive-date = 2011-09-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | url-status = dead }}</ref> ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ (US state) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱣᱟᱹᱭ (Hawaii)<ref>{{cite web|url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php|title=2010 Resident Population Data|publisher=U. S. Census Bureau|accessdate=2011-09-30|quote=Hawaii 1,360,301|archive-date=2010-12-27|archive-url=https://archive.today/20101227010452/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php|url-status=dead}}</ref> ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱶ ᱠᱚ ᱵᱟᱨᱟᱵᱟᱹᱨᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱔᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱫᱚ ᱓᱓᱘ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=districtcensus/> ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱦᱚᱲ ᱵᱟᱹᱰᱚᱜ ᱫᱚᱨ ᱫᱚ ᱑᱕ᱹ᱗᱑% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱱᱟ ᱒᱐᱐᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱑᱑ ᱢᱩᱸᱫᱽ ᱨᱮ ᱾<ref name=districtcensus/> ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱡᱟᱹᱱᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱘᱕᱓ ᱠᱩᱲᱤ ᱨᱮ ᱑᱐᱐᱐ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱫᱚᱨ ᱘᱐ᱹ᱘% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=districtcensus/> ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱙᱘ᱹ᱑᱐% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱨ ᱑ᱹ᱒᱕% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-16.html 2011 Census of India, Population By Mother Tongue]</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ ᱠᱚ== *[http://sonipat.nic.in/ ᱥᱚᱱᱤᱯᱚᱛ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ] *[https://www.flipgears.com/ ᱯᱦᱞᱤᱜᱤᱭᱟᱨ - The Reliable Services, Sonipat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170929154705/http://www.flipgears.com/ |date=2017-09-29 }} *[http://rollpanda.com ᱨᱚᱞᱯᱟᱱᱟᱰᱟ - ᱥᱚᱱᱤᱯᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://mapsofindia.com/maps/haryana/districts/sonipat.htm ᱥᱚᱱᱤᱯᱚᱛ ᱱᱚᱠᱥᱟ] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱬᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]] rgt57bi4t4cgnj76ontsve53kratdg7 ᱥᱣᱮᱛᱟ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ 0 7311 191181 181852 2026-04-29T07:16:35Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191181 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱥᱣᱮᱛᱟ ᱛᱣᱟᱨᱤ | image = Shweta Tiwari on 'Jhalak Dikhhla Jaa Season 6'.jpg | caption = ᱥᱣᱮᱛᱟ ᱛᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ | birth_date = {{birth date and age|1980|10|4|df=y}}<ref>{{cite news |last1=Farzeen |first1=Sana |title=Happy Birthday Shweta Tiwari: Salute to a woman who aced all her roles |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/shweta-tiwari-birthday-hit-roles-family-photos-4873638/ |accessdate=13 April 2019 |work=[[The Indian Express]] |date=4 October 2017}}</ref><ref name="TNN">{{cite web |title=Shweta Tiwari birthday: Some facts about the 'Kasautii Zindagii Kay' actress |url=https://www.timesnownews.com/entertainment/telly-talk/gossip/photo-gallery/shweta-tiwari-birthday-some-facts-about-the-kasautii-zindagii-kay-actress/294344 |website=[[Times Now]] |date=4 January 2018|accessdate=13 April 2019}}</ref> | birth_place = [[ᱯᱨᱚᱛᱟᱜᱟᱲᱷ, ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱥᱮᱥ|ᱯᱨᱚᱛᱟᱜᱟᱲᱷ]], [[ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱥᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ<ref name="TNN"/> | residence = [[ᱠᱟᱱᱰᱤᱣᱟᱞᱤ]], [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]]<ref>{{Cite web |url=https://www.mid-day.com/articles/tv-celebs-galore-at-shweta-tiwaris-house-party/19508161 |title=TV celebs galore at Shweta Tiwari's house party |date=11 June 2018 |website=mid-day |language=en |access-date=20 May 2019 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ | occupation = [[ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟ]], [[ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ]], [[Model (people)|ᱢᱚᱰᱮᱞ]] | years_active = ᱑᱙᱙᱙ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ | children = ᱒ | spouse = {{marriage|[[ᱨᱟᱡᱟ ᱪᱚᱣᱫᱷᱨᱤ]]|1998|2007|end=div.}}{{marriage|ᱚᱵᱷᱤᱱᱟᱣ ᱠᱚᱦᱞᱤ|2013|2019|reason={{abbr|sep.|separated}}}}<br /> }} ᱥᱣᱮᱛᱟ ᱛᱤᱣᱟᱨᱤ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱺ ᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱐) ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ ᱨᱮ ᱠᱚᱥᱚᱣᱴᱤ ᱡᱤᱱᱫᱽᱜᱤ ᱠᱤ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱞᱟᱹᱭᱤᱡ ᱯᱨᱮᱨᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱥᱚᱣ ᱵᱤᱜᱽ ᱵᱚᱥ ᱨᱮᱱ ᱯᱩᱱᱟᱜ ᱥᱤᱡᱚᱱᱤᱡ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ == ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ==ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ== {|class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | ᱥᱮᱨᱢᱟ ! scope="col" | ᱥᱮᱨᱤᱭᱟᱞ ᱧᱩᱛᱩᱢ ! scope="col" | ᱯᱟᱴ !ᱪᱮᱭᱱᱚᱞ ! scope="col" | ᱱᱚᱴᱥ |- |᱒᱐᱐᱑ |''[[ᱠᱟᱦᱤᱸ ᱠᱤᱥᱤ ᱨᱚᱡᱽ]]'' |ᱟᱱᱤᱛᱟ |[[ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱚᱞᱟᱥ|ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ]] | |- |᱒᱐᱐᱑-᱒᱐᱐᱘ |''[[Kasautii Zindagii Kay (2001 TV series)|ᱠᱚᱥᱚᱣᱴᱤ ᱡᱤᱱᱫᱽᱜᱤ ᱠᱮᱭ]]'' |ᱯᱨᱮᱨᱱᱟ ᱥᱟᱨᱢᱟ |ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ | |- |᱒᱐᱐᱔ |''[[Khichdi (2002 TV series)|ᱠᱷᱤᱪᱲᱤ]]'' |ᱦᱟᱨᱥᱮᱞᱯᱷ |ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ |ᱠᱮᱢᱤᱭᱚ |- |᱒᱐᱐᱖ |''[[ᱱᱟᱪ ᱵᱟᱞᱤᱭᱮ ᱒]]'' |ᱠᱚᱱᱥᱴᱮᱱᱴ |ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ |᱖ ᱴᱷᱟᱶ |- |᱒᱐᱐᱗ |''[[Naaginn (2007 TV series)|ᱱᱟᱜᱤᱱ]]'' |ᱠᱣᱤᱱ ᱥᱩᱨᱢᱟᱭᱟ |[[ᱡᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ]] | |- |᱒᱐᱐᱘-᱒᱐᱐᱙ |''[[ᱡᱟᱱᱮᱸ ᱠᱭᱟ ᱵᱟᱛ ᱦᱩᱭᱤ]]'' |ᱚᱨᱟᱫᱷᱱᱟ ᱫᱟᱨᱤᱱ |[[ᱠᱚᱞᱚᱨᱥ ᱴᱤᱵᱷᱤ]] | |- |rowspan="3"|2009 |''[[ᱭᱮ ᱨᱤᱥᱛᱟ ᱠᱭᱟ ᱠᱮᱦᱞᱟᱛᱟ ᱦᱮᱭ]]'' |ᱯᱨᱮᱨᱱᱟ |ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ |ᱜᱮᱟᱴ |- |''[[ᱤᱥᱥ ᱡᱟᱝᱜᱟᱞ ᱥᱮ ᱢᱩᱡᱷᱮ ᱵᱟᱪᱟᱳ]]'' |ᱠᱚᱱᱥᱴᱮᱱᱴ |[[ᱥᱳᱱᱤ ᱴᱤᱣᱤ]] | |- |''[[ᱡᱷᱟᱠᱟᱠ ᱫᱤᱠᱷᱞᱟ ᱡᱟ (season 3)|ᱡᱷᱟᱠᱟᱠ ᱫᱤᱠᱷᱞᱟ ᱡᱟ ᱓]]'' |Host |Colors TV | |- |᱒᱐᱑᱐-᱒᱐᱑᱑ |''[[Bigg Boss (Hindi season 4)|ᱵᱤᱜᱽ ᱵᱳᱥ ᱔]]'' |Contestant |Colors TV |Winner<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ecstatic-shweta-plans-to-spend-bigg-boss-moolah-on-daughter/|title=Ecstatic Shweta plans to spend Bigg Boss moolah on daughter|date=9 January 2011|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=12 August 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/winners-all/|title=Winners All|date=12 February 2011|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=12 August 2019}}</ref> |- |rowspan="4"|2011 |''[[Yahaaan Main Ghar Ghar Kheli]]'' |Herself |Zee TV |Cameo |- |''[[Adaalat]]'' |Revathy Nagpal |Sony TV | |- |''[[Sajan Re Jhoot Mat Bolo]]'' |Archana Chagan Patil |[[Sab TV|SAB TV]] | |- |''[[Comedy Circus Ka Naya Daur]]'' |Contestant |Sony TV |Winner |- |2011–2013 |''[[Parvarrish – Kuchh Khattee Kuchh Meethi]]'' |Sweety Ahluwalia |Sony TV | |- |2012–2015 |''[[Rangoli (TV series)|Rangoli]]'' |Host |[[DD National]] | |- |2013 |''[[Jhalak Dikhhla Jaa (season 6)|Jhalak Dikhhla Jaa 6]]'' |Contestant |Colors TV |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/range-of-famous-personalities-to-contest-in-jhalak-dikhla-jaa/|title=Range of famous personalities to contest in Jhalak Dikhla Jaa|date=28 May 2013|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=12 August 2019}}</ref> |- |rowspan="2"|2014 | ''[[Comedy Nights with Kapil]]'' |Guest |Colors TV | |- |''[[Baal Veer]]'' | Mahabhasm Pari |SAB TV |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/shweta-tiwari-excited-about-first-negative-role-in-baal-veer/|title=Shweta Tiwari excited about first negative role in 'Baal Veer'|date=21 July 2014|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=12 August 2019}}</ref> |- |2015–2016 |''[[Begusarai (TV series)|Begusarai]]'' |Bindiya |[[&TV]] | |- |2019 |''[[Hum Tum And Them]]'' |Shiva |[[ALTBalaji]] and [[ZEE5]] |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/shweta-tiwari-digital-debut-altbalaji-hum-tum-and-them-5601171/|title=Shweta Tiwari on her digital debut in Hum, Tum and Them: This seemed like the perfect opportunity|date=26 February 2019|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=12 August 2019}}</ref> |- |2019–present |''[[Mere Dad Ki Dulhan]]'' |Guneet Sikka |[[Sony TV (India)|Sony TV]] |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/tv/shweta-tiwari-is-making-a-comeback-through-tv-show-mere-dad-ki-dulhan-daughter-palak-husband-abhinav-kohli-550271|title=Yes! Shweta Tiwari is making a comeback on TV|last=Bhasin|first=Shriya|date=17 September 2019|website=www.indiatvnews.com|language=en|access-date=20 September 2019}}</ref> |} ==ᱯᱷᱤᱞᱢᱤ ᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ== [[File:Shweta Tiwari From The NDTV Greenathon at Yash Raj Studios (6).jpg|thumb|right|[[Tiwari]] performing on the [[NDTV]] [[Greenathon]] at [[Yash Raj Studios]].]] {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- !scope="col" | Year !scope="col" | Film !scope="col" | Role !scope="col" | Language !class="unsortable" scope="col" | Notes |- | 2004 || ''[[Madhoshi]]'' || Tabbasum || Hindi || |- | 2004 || ''[[Aabra Ka Daabra]]'' || Shivani R. Singh || Hindi || |- | 2008 || ''Trinetra''|| || [[Nepali language|Nepali]] || |- | 2008 || ''Hamar Sayian Hindustani ''|| || Bhojpuri || |- | 2008 || ''Kab Aibu Anganwa Hamar''|| Naina || Bhojpuri || |- |2009 || ''Ae Bhouji Ke Sister''|| || Bhojpuri || |- | 2009 ||''Apni Boli Apna Des || Satkar Kaur || [[Punjabi language|Punjabi]] || |- | 2009 ||''Devru''|| || [[Kannada]] ||Special appearance in an item number |- | 2010 || ''[[Benny And Babloo]]'' || Sheena || Hindi || |- | 2011 || ''[[Bin Bulaye Baraati]]'' || Rajjo / Rosie || Hindi || |- | 2011 || ''[[Miley Naa Miley Hum]]'' || || Hindi || Special appearance in an item number<ref>Shaheen Parkar (4 October 2010) [http://www.mid-day.com/entertainment/2010/oct/041010-Shweta-Tiwari-item-number-Chirag-Paswan-One-.htm Shweta's item song] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002092418/http://www.mid-day.com/entertainment/2010/oct/041010-Shweta-Tiwari-item-number-Chirag-Paswan-One-.htm |date=2013-10-02 }}. mid-day.com.</ref> |- | 2012 || ''[[Married 2 America]]'' || Pratap Singh's Wife || Hindi || |- | 2012 || ''[[Yedyanchi Jatra]]''|| || [[Marathi language|Marathi]] || Special appearance in an item number |- | 2012 || ''[[Sultanat (2014 film)|Sultanat]]'' || || Urdu || Pakistani Film |- |2018 |''[[Six X]]'' | |Hindi | |} ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] 5d8cuhhvpwjgv0wwe7ha5jrvyvvnacm ᱟᱢᱱᱟ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ 0 8182 191150 163952 2026-04-28T21:38:48Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191150 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱟᱢᱱᱟ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ | image =Aamna Sharif in 2018.jpg | caption = ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱟᱢᱱᱟ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ | birth_date = ᱑᱖ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱒ | birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ | nationality = [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]]ᱤᱭᱚ | occupation = [[ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ]] | spouse = ᱚᱢᱤᱛ ᱠᱟᱯᱳᱨ (᱒᱐᱑᱓) <ref>{{cite web|url=http://businessofcinema.com/bollywood_hollywood_photos/aamna-sharif-amit-kapoors-wedding-fashion-disaster/126703|title=Aamna Sharif, Amit Kapoor's Wedding: A Fashion Disaster|work=Businessofcinema.com}}</ref> | children = ᱑ | yearsactive = ᱒᱐᱐᱑ ᱠᱷᱚᱱ | known_for = ''[[ᱠᱟᱦᱤᱝ ᱛᱳ ᱦᱳᱜᱟ]]''<br>''[[ᱠᱚᱥᱚᱣᱴᱤ ᱡᱤᱱᱫᱮᱜᱤ ᱠᱤ (᱒᱐᱐᱘ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ)]]'' }} '''ᱟᱢᱱᱟ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱖ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱒) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ''[[ᱠᱟᱦᱤᱝ ᱛᱳ ᱦᱳᱜᱟ]]'' ᱨᱮ ᱠᱟᱥᱤᱥ ᱥᱤᱱᱦᱟ ᱟᱨ ''[[ᱠᱚᱥᱚᱣᱴᱤ ᱡᱤᱱᱫᱮᱜᱤ ᱠᱤ (᱒᱐᱐᱘ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ)|ᱠᱚᱥᱚᱣᱴᱤ ᱡᱤᱱᱫᱮᱜᱤ ᱠᱤ]]'' ᱨᱮ ᱠᱚᱢᱚᱞᱤᱠᱟ ᱪᱚᱣᱩᱵᱮ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱚᱵᱷᱤᱱᱚᱭ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/New-mommy-Aamna-Sharif-debuts-on-Instagram-bff-Mouni-Roy-welcomes-her/articleshow/54599616.cms|title=New mommy Aamna Sharif debuts on Instagram; bff Mouni Roy welcomes her}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/photos/from-kashish-to-komolika-aamna-sharifs-transformation-shouldnt-be-missed/65084|title=From Kashish to Komolika: Aamna Sharif's transformation shouldn't be missed|website=Mid Day live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011232154/https://www.mid-day.com/photos/from-kashish-to-komolika-aamna-sharifs-transformation-shouldnt-be-missed/65084|archive-date=2020-10-11|access-date=2020-02-01|url-status=dead}}</ref> ==ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱟᱢᱱᱟ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱑᱖ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]] ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱮᱝᱜᱟᱛ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱥᱤᱭᱟᱱ-ᱵᱮᱦᱨᱟᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ <ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/fashion/photo-gallery/photos-heres-every-time-ek-villain-actress-aamna-sharif-impressed-the-fashion-police-with-her-style-game/454733|title=Aamna Sharif birthday: 10 times the Ek Villain actress impressed the fashion police with her style game!|website=[[Times Now]]live|archive-url=|archive-date=}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/honge-judaa-na-hum-aamna-shariff-115621-2012-09-10|title=Aamna Shariff: Who is she?|website=Indian Expresslive|archive-url=|archive-date=}}</ref> [[ᱥᱴ. ᱟᱱᱤ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ, ᱵᱟᱸᱫᱽᱨᱟ]] ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱤᱯᱷ ᱫᱚ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ [[ᱟᱠᱨᱳᱯᱷᱳᱵᱤᱭᱟ]] ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ <ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/Aamna-Sharif-suffers-from-acrophobia/articleshow/16891301.cms#_ga=2.191245162.1708784482.1576754011-326994585.1576754011|title=Aamna Sharif suffers from acrophobia|website=Times of India live|archive-url=|archive-date=}}</ref> ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ-ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ-ᱠᱟᱱ ᱚᱢᱤᱛ ᱠᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱝ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱥᱩᱞᱩᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱒᱗ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱠᱤᱱ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite web|url=http://www.ndtv.com/photos/entertainment/inside-aamna-sharif-s-wedding-reception-16718|title=Inside Aamna Sharifs wedding reception|work=NDTVMovies.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/television/TV-Actor-Aamna-Sharif-Ties-the-Knot/2014/01/01/article1976879.ece|title=TV Actor Aamna Sharif Ties the Knot|work=The New Indian Express|access-date=2020-02-01|archive-date=2014-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140106010346/http://www.newindianexpress.com/entertainment/television/TV-Actor-Aamna-Sharif-Ties-the-Knot/2014/01/01/article1976879.ece|url-status=dead}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ.ᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/tv-actress-aamna-sharif-gives-birth-to-baby-boy-with-husband-amit-kapoor-262788-2015-09-14|title=TV actress Aamna Sharif gives birth to baby boy!|website=India Today live|archive-url=|archive-date=}}</ref> ==ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ== ===ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ=== {| class="wikitable" |- ! ᱥᱮᱨᱢᱟ ! ᱥᱳ ! ᱨᱳᱞ ! ᱪᱟᱱᱮᱞ !ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ ᱠᱚ |- | ᱒00᱓–᱒00᱗ | ''[[ᱠᱟᱦᱤᱸ ᱛᱳ ᱦᱳᱜᱟ]]'' | ᱠᱟᱥᱤᱥ ᱥᱤᱱᱦᱟ | [[ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱚᱥ]] |<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/aamna-sharif-kahiin-to-hoga-was-the-best-thing-that-ever-happened-to-me-1610630-2019-10-18|title=Aamna Sharif: Kahiin To Hoga was the best thing that ever happened to me|website=India Today live|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- | ᱒᱐᱑᱒-᱒᱐᱑᱓ | ''[[ᱦᱳᱸᱜᱮ ᱡᱩᱫᱟ ᱱᱟ ᱦᱚᱢ]]'' | ᱢᱩᱥᱠᱟᱱ ᱢᱤᱥᱨᱟ | [[Sony Entertainment Television (India)|ᱥᱳᱱᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ]] |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/aamna-sharif-small-screen-honge-judaa-na-hum-115599-2012-09-10|title=Aamna Sharif back on small screen with Honge Judaa Na Hum|website=India Today live|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- | ᱒᱐᱑᱓ | ''[[ᱮᱠ ᱛᱷᱤ ᱱᱟᱭᱤᱠᱟ]]'' | ᱨᱟᱡᱤᱭᱟ | [[ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱳᱠᱮ]] |<ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/huma-qureshi-aamna-sharif-share-screen-space-in-ek-thhi-naayka_131337.html|title=Huma Qureshi, Aamna Sharif share screen space in 'Ek Thhi Naayka'|website=Zee News live|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- | ᱒᱐᱑᱙–ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱦᱟ.ᱵᱤᱡ | ''[[Kasautii Zindagii Kay (2018 TV series)|ᱠᱚᱥᱚᱣᱩᱴᱤ ᱡᱤᱱᱫᱮᱜᱤ ᱠᱤ]]'' | ᱠᱚᱢᱚᱞᱤᱠᱟ ᱪᱚᱣᱩᱵᱮ/ᱥᱳᱱᱟᱞᱤᱠᱟ | [[ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱚᱥ]] |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/aamna-shariff-when-i-was-offered-the-role-of-komolika-in-kasautii-zindagii-kay-2-i-instinctively-knew-that-this-is-what-will-challenge-me-the-most-as-an-actor/articleshow/71291458.cms|title=Aamna Shariff: When I was offered the role of Komolika in 'Kasautii Zindagii Kay 2', I instinctively knew that this is what will challenge me the most as an actor|website=Times of India live|archive-url=|archive-date=}}</ref> |} ===ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱠᱚ=== {| class="wikitable" |- ! ᱥᱮᱨᱢᱟ !! ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ !! ᱨᱳᱞ !! ᱱᱳᱴᱥ !ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ |- | ᱒᱐᱐᱓ | ''[[ᱡᱮ ᱡᱚᱝᱥᱚᱱ]]'' | ᱡᱮᱱᱤᱯᱷᱚᱨ | ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ |<ref>{{Cite web|url=https://laughingcolours.com/read-on-to-find-out-aamna-sharifs-career-so-far-ahead-of-her-comeback-124437/|title=Read on to find out Aamna Sharif’s career so far ahead of her comeback live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219141229/https://laughingcolours.com/read-on-to-find-out-aamna-sharifs-career-so-far-ahead-of-her-comeback-124437/|archive-date=2019-12-19|access-date=2020-02-01|url-status=dead}}</ref> |- | ᱒00᱙ | ''[[Aloo Chaat (film)|ᱟᱞᱳ ᱪᱟᱴ]]'' | ᱟᱢᱱᱟ ᱠᱨᱳᱠᱤᱴᱥ ᱪᱟᱞ ᱥᱤᱠᱣᱮᱞ ᱠᱳᱢᱳᱞᱤᱠᱟ | | |- | ᱒00᱙ | ''[[ᱟᱣᱳ ᱣᱤᱥ ᱠᱚᱨᱮᱸ]]'' | ᱢᱤᱴᱤᱠᱟ | | |- | ᱒᱐᱑᱑ | ''[[ᱥᱚᱠᱚᱞ ᱯᱮ ᱢᱚᱛ ᱡᱟ]]'' | ᱚᱢᱤᱱᱟ | | |- | ᱒᱐᱑᱔ | ''[[ᱮᱠ ᱵᱷᱤᱞᱤᱭᱟᱱ]]'' | ᱥᱳᱞᱳᱪᱚᱱᱟ | | |- | ᱒᱐᱒᱐ | ''[[ᱨᱳᱦᱤ ᱟᱯᱷᱡᱟ]]'' | ᱵᱤᱱᱫᱤᱭᱟ | |<ref>{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/aamna-sharif-is-the-new-komolika-on-kasautii-zindagii-kay/|title=Aamna Sharif is the new Komolika on Kasautii Zindagii Kay|website=Eastern Eye live|archive-url=|archive-date=}}</ref> |} ===ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱚ=== {| class="wikitable" |- ! ᱥᱮᱨᱢᱟ !! ᱥᱮᱨᱮᱧ !! ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱡ |- | ᱒00᱑ | ''ᱫᱤᱞ ᱠᱟ ᱟᱞᱟᱢ'' | [[ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱥᱟᱱᱩ]] |- | ᱒᱐0᱒ | ''ᱭᱮ ᱠᱤᱥᱱᱥ ᱡᱟᱫᱩ ᱠᱤᱭᱟ'' | [[ᱯᱷᱟᱞᱜᱩᱱᱤ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ]] |- | ᱒᱐᱐᱒ | ''ᱪᱚᱞᱱᱮ ᱞᱟᱜᱤ ᱦᱮᱸ ᱦᱟᱣᱟᱭᱮᱸ'' | [[ᱚᱵᱷᱤᱡᱤᱛ ᱵᱷᱚᱴᱟᱪᱟᱨᱭᱚ]] |- | ᱒᱐᱐᱒ | ''ᱱᱤᱫᱳᱸ ᱢᱮᱸ ᱠᱷᱣᱟᱵᱳᱸ ᱠᱟ'' | [[ᱚᱵᱷᱤᱡᱤᱛ ᱵᱷᱚᱴᱟᱪᱟᱨᱭᱚ]] |- | ᱒᱐᱐᱒ | ''ᱢᱩᱡᱷᱠᱳ ᱯᱤᱭᱟ ᱠᱤ ᱥᱚᱛᱟᱭᱮ'' | [[ᱯᱨᱤᱛᱤ & ᱯᱤᱝᱠᱤ]] |- | ᱒᱐᱐᱕ | ''ᱞᱟᱢᱟᱥᱤᱞᱩ ᱥᱳᱨᱟ'' | ᱚᱵᱫᱩᱞ ᱵᱟᱨᱤ |} == ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ == {{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] 60q3dx219s6u94n7mvl97qthd9xkbq7 ᱤᱱᱫᱩ ᱢᱤᱛᱟ 0 8957 191172 129445 2026-04-29T05:22:02Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191172 wikitext text/x-wiki '''ᱤᱱᱫᱩ ᱢᱤᱛᱟ''' ᱫᱚ ᱥᱟᱞ ᱑᱙᱒᱙ ᱨᱮ ᱱᱤᱛᱚᱜᱟᱜ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ᱢᱩᱬᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱱᱤ ᱪᱟᱴᱮᱨᱡᱤ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱤᱱ ᱢᱩᱫᱽᱨᱮ ᱤᱱᱫᱩ ᱢᱤᱛᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱯᱟᱹᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡ ᱱᱟᱪᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱤᱢᱟ ᱠᱤᱨᱢᱟᱬᱤ<ref name="hindu">[http://www.hindu.com/2009/06/23/stories/2009062361492000.htm Bharatanatyam in the time of the Taliban] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121105065618/http://www.hindu.com/2009/06/23/stories/2009062361492000.htm |date=2012-11-05 }} [[The Hindu]] - July 23, 2009</ref> ᱤᱱᱫᱩ ᱫᱚ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱫᱚ ᱨᱟᱣᱟᱞᱯᱤᱱᱰᱤ <ref>[http://www.thenews.com.pk/print1.asp?id=104680 NCA’s ‘Spotlight’ to feature Indu Mitha]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} The News, Pakistan - April 3, 2008</ref> ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ == ᱟᱭᱳ ᱤᱱᱫᱩ ᱪᱟᱴᱮᱨᱡᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱵᱟ ᱜᱣᱟᱱᱮᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱪᱟᱴᱮᱨᱡᱤ ᱟᱜ ᱠᱚᱞᱮᱨᱮ ᱑᱙᱒᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱤᱱᱫᱩ ᱢᱤᱛᱟ ᱫᱚ ᱾ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱵᱮᱸᱜᱚᱞᱤ, ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱫᱚ ᱠᱤᱨᱤᱥᱛᱟᱱ ᱟᱨ ᱨᱚᱲ ᱫᱚ ᱯᱟᱱᱡᱟᱵᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱥᱟᱨᱠᱟᱨᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱯᱦᱤᱞᱳᱥᱳᱯᱦᱤ ᱨᱮ ᱯᱨᱳᱯᱷᱮᱥᱟᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱤᱱᱫᱩ ᱢᱤᱛᱟ ᱫᱚᱭ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱮᱱᱟ<ref>Tikekar 337</ref> ᱾ᱟᱡ ᱫᱟᱹᱭ ᱩᱢᱟ ᱟᱱᱚᱫᱽ ᱫᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱳᱞᱞᱤᱣᱳᱳᱰ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱫᱤᱥᱟᱹᱩᱱᱩᱫᱩᱜᱤᱡ ᱪᱮᱛᱚᱱ ᱟᱱᱚᱫᱽ<ref>{{Cite news|url=http://tmdancecompany.org/blog/in-memory-of-my-guru-zohra-ji-by-indu-mitha/|title=In Memory of my Guru, Zohra Ji- by Indu Mitha. - Tehreema Mitha Dance Company|last=Mitha|first=Indu|work=Tehreema Mitha Dance Company|access-date=2018-03-25|language=en-us}}</ref> ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱟᱨ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱ ᱨᱮ ᱤᱱᱫᱩ ᱢᱤᱛᱟ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱟᱡᱜᱟᱲ ᱰᱤᱞᱞᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱩᱪᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱚ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱨᱟᱜᱷᱚᱵᱚ ᱨᱟᱳ ᱟᱨ ᱥᱨᱤᱢᱚᱛᱤ ᱞᱚᱲᱤᱛᱟ <ref name="dawn">[http://www.dawn.com/2008/04/04/nat14.htm Dance is thought and feeling, says Indu Mitha] DAWN - April 4, 2008</ref> ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱪᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱞ ᱑᱙᱕᱑ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱹᱤ ᱢᱮᱢᱳᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱯᱷᱚᱳᱡᱤ ᱠᱟᱯᱴᱮᱱ ᱟᱵᱳᱵᱚᱠᱮᱨ ᱳᱥᱢᱟᱱ ᱢᱤᱛᱟ ᱥᱟᱝ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱤᱠᱷᱟᱱ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱚᱱᱟᱨᱮ ᱠᱩᱥᱤ ᱵᱟᱝ ᱠᱤᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱮ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱹᱠᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ, ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱟᱭ ᱫᱚ ᱛᱮᱦᱨᱤᱢᱟ ᱢᱤᱛᱟ ᱾ ᱛᱮᱦᱨᱤᱢᱟ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡ ᱱᱟᱪᱚᱱᱤᱭᱟᱹ <ref>[http://jang.com.pk/thenews/jun2008-weekly/nos-01-06-2008/enc.htm Struggling to dance] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090509211803/http://jang.com.pk/thenews/jun2008-weekly/nos-01-06-2008/enc.htm |date=2009-05-09 }} Jang - June 2008</ref> ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤ == ᱯᱷᱚᱳᱡᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱮ ᱡᱤᱨᱟᱹᱣ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ , ᱢᱤᱛᱟ ᱫᱚ ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱪᱮᱫ ᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱮ ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱨᱚᱱᱚᱲ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱟᱨ ᱠᱩᱥᱤ ᱟᱱ ᱮᱱᱮᱡ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱩᱱᱟᱹᱜ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤ ᱟᱭᱟ ᱡᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱛᱟᱦᱮᱱ <ref name="hindu" /> ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱮ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱮᱠᱷᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟᱜᱼᱟ ᱚᱱᱰᱮ, ᱯᱷᱚᱳᱡᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱨᱮᱰ ᱠᱨᱳᱥ ᱪᱟᱨᱤᱴᱤ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱟᱭᱳ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱜᱟᱶᱛᱟ<ref name="bbc">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8177057.stm Veteran dancer wins over Pakistan] BBC News - August 11, 2009</ref> ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱾ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱟᱣ ᱜᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱼᱟ ᱚᱠᱟᱨᱮ ᱮᱠᱷᱮᱱ ᱟᱭᱳ ᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱡᱟᱣᱨᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱪᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚᱲᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱤᱵᱟᱱ<ref name="hindu" /> ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱚᱛᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} 823da6q2m9sfmijwcls31ambe0v421e ᱛᱚᱱᱩᱡᱟ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱟ 0 8982 191143 179168 2026-04-28T18:40:20Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191143 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱛᱚᱱᱩᱡᱟ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱟ | image = Tanuja Chandra.jpg | alt = | caption = ᱛᱚᱱᱩᱡᱟ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱟ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ | native_name_lang = hi | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | other_names = | known_for = | occupation = ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱩᱫᱩᱜᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ }} '''ᱛᱚᱱᱩᱡᱟ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱟ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱩᱫᱩᱜᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱭᱚᱥ ᱪᱚᱯᱨᱟ ᱦᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱫᱤᱞ ᱛᱳ ᱯᱟᱜᱚᱞ ᱦᱮ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱱᱚᱲᱟᱣ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱨᱟᱭᱴᱚᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱮᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱠᱚ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱨᱮ ᱢᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱤᱱᱟᱹᱝ ᱜᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱫᱚ ᱫᱩᱥᱢᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱚᱝᱜᱷᱚᱨᱥ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾ <ref>{{cite web|author=Jha, Subhash K.|work=Indo-Asian News Service, Press Trust of India|url=http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=097f7aa0-12f5-40fe-81bd-ae8348003890&ParentID=00c6b729-b306-40c9-bc0e-754e7c69c501&&Headline=Why+Tanuja+is+an+angry+young+woman|title=Why Tanuja Chandra is an angry young woman|publisher=Hindustan Times|date=3 January 2007|access-date=28 March 2020|archive-date=18 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200818153455/https://www.hindustantimes.com//|url-status=dead}}</ref> == ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ == ᱛᱚᱱᱩᱡᱟ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱟ ᱦᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-times/deep-focus/Im-a-migrant-this-is-my-city/articleshow/2788430.cms | title=I'm a migrant, this is my city | date=17 February 2008 | newspaper=Times of India | accessdate=23 February 2018 }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱠᱨᱚᱢ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱟ ᱭᱤᱡ ᱵᱩᱦᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱠᱨᱤᱴᱤᱠ ᱚᱱᱩᱯᱚᱢᱟ ᱪᱳᱯᱨᱟ ᱭᱤᱡ ᱦᱚᱸ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱚᱻᱚᱞᱤᱡ ᱠᱟᱢᱱᱟ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ <ref>http://www.business-standard.com/article/news-ians/i-ve-inherited-creative-genes-from-mom-tanuja-chandra-118021800424_1.html</ref>.<ref>{{Cite web|url=http://www.mid-day.com/articles/tanuja-chandras-film-is-stuck/87598|title=Tanuja Chandra's film is stuck|access-date=2016-06-30|archive-date=2019-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105122855/https://www.mid-day.com/articles/tanuja-chandras-film-is-stuck/87598|url-status=dead}}</ref> == ᱠᱟᱹᱢᱤ == ᱛᱚᱱᱩᱡᱟ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱛᱚᱱᱣᱤ ᱟᱡᱽᱢᱤᱭ ᱯᱟᱴ ᱟᱠᱟᱫ ᱴᱤᱵᱤ ᱥᱨᱩᱝᱠᱷᱚᱲᱟ ᱡᱚᱢᱤᱱ ᱟᱥᱢᱟᱱ (ᱴᱤᱵᱤ ᱥᱨᱩᱝᱠᱷᱚᱲᱟ) ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱖ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱵᱽᱱᱟᱢ ᱥᱩᱠᱷᱫᱮᱵᱽ ᱥᱟᱶ ᱢᱩᱢᱠᱤᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱥᱤᱨᱤᱭᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱗ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱭᱚᱥ ᱪᱳᱯᱨᱟ ᱟᱜ ᱫᱤᱞ ᱛᱳ ᱯᱟᱜᱚᱞ ᱦᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱠᱨᱤᱱᱯᱞᱮ ᱚᱞ ᱠᱮᱫ ᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱟᱱ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱦᱮᱥ ᱵᱷᱚᱴ ᱥᱟᱶ ᱦᱚᱸ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ᱑᱙᱙᱘ ᱨᱮ, ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱡᱚᱠᱷᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱥᱠᱨᱤᱱᱯᱞᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱩᱱᱩᱫᱩᱜ ᱫᱩᱥᱢᱚᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰᱟᱹᱱᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱡᱚᱞ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣᱱᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱵᱚᱠᱥ ᱳᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱞᱟᱦᱟ ᱛᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱫᱚ ᱥᱚᱝᱜᱷᱚᱨᱥ (᱑᱙᱙᱙) ᱦᱚᱸ ᱢᱚᱦᱮᱥ ᱵᱷᱚᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱚᱠᱥᱚᱭ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱨ ᱯᱨᱤᱛᱤ ᱡᱤᱱᱴᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱬ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱠᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ , ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱨᱮᱜᱮ ᱚᱠᱚᱭᱟᱜ ᱦᱚᱸ ᱚᱱᱟ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱫᱷᱮᱭᱟᱱ ᱜᱮ ᱵᱟᱝ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱱ ᱦᱚᱸ ᱥᱩᱨ ᱫᱤ ᱢᱮᱞᱚᱰᱤ ᱳᱯᱷ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ (᱒᱐᱐᱒) ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱥᱴᱟᱨ (᱒᱐᱐᱕) ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱨ ᱚᱞ ᱫᱚ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱟ ᱜᱮᱭ ᱛᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ᱜᱟᱞᱚᱪᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱮ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣᱱᱟ ᱟᱠᱟᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡ ᱫᱚ ᱥᱩᱥᱢᱤᱛᱟ ᱥᱮᱱ ᱮ ᱯᱟᱴ ᱟᱠᱟᱫ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱡᱤᱱᱫᱮᱜᱤ ᱨᱚᱠᱥ (᱒᱐᱐᱖) ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱟᱨ ᱥᱠᱨᱤᱱᱯᱞᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱦᱳᱯ ᱮᱸᱰ ᱞᱤᱴᱤᱞ ᱥᱩᱜᱚᱨ (᱒᱐᱐᱘) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ ᱥᱩᱴᱤᱝ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤ ᱴᱮᱞᱤᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱯᱷᱤᱞᱤᱢ ᱥᱤᱞᱵᱚᱴ ᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱞᱮᱫ-ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱛᱤᱠ ᱟᱨᱭᱚᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite web | title = Kartik Aaryan plays Muslim boy in Tanuja Chandra's film |work= The Indian Express | url = http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/kartik-aaryan-plays-muslim-boy-in-tanuja-chandras-film/ |date=February 18, 2016| accessdate = 2016-06-27 }}</ref><ref>{{cite web | title = Kartik Aaryan plays Muslim boy in Tanuja Chandra's film|work=CNN-IBN}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == *{{IMDb name|id=0151511}} * [http://www.bollywoodhungama.com/celebrity/tanuja-chandra/filmography/ Tanuja Chandra Filmography on Bollywood Hungama] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ]] 4bsrv3o6hmzkh5oh9a4smtxdh6lx5c1 ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱢᱟᱫᱷᱚᱵᱽ 0 9045 191180 186154 2026-04-29T07:10:15Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191180 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name = ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱢᱟᱫᱷᱚᱵᱽ |origin = [[ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]], ᱛᱮᱞᱮᱝᱜᱟᱱᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ |occupation = [[ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ]], [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ|ᱮᱱᱮᱡ]] |genre = [[ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ|ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ – ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ]] ᱟᱨ [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ|ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮᱱᱮᱡ]] |website = [http://www.smithamadhav.com Official website] | background=solo_singer |image=Smitha_Rajan-Ananda_Sayana.JPG}} '''ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱢᱟᱫᱷᱚᱵᱽ'''<ref>{{cite news|url=http://www.smithamadhav.com|title=Official Website of Smitha Madhav|date=17 November 2011|publisher= Opensource Models|location=Hyderabad, India}}</ref>ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱤᱡ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱮᱱᱮᱡᱤᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite web|title=Smitha Madhav|url=http://www.artindia.net/smithamadhav.html|publisher=artscape|accessdate=16 May 2012|archive-date=11 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120511021205/http://www.artindia.net/smithamadhav.html|url-status=dead}}</ref>ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱥᱟᱨᱟ ᱞᱮᱛᱟᱨ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱩᱬ ᱪᱟᱱᱚᱪᱤ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱᱤ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱾ ==ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱨᱮ ᱜᱩᱨᱩ ᱮᱱᱮᱡ ᱪᱩᱲᱟᱢᱚᱬᱤ ᱥᱨᱤᱢᱚᱛᱤ ᱨᱟᱡᱮᱥᱣᱟᱨᱤ ᱥᱟᱭᱤᱱᱟᱛᱷ, ᱥᱨᱩᱛᱤ ᱞᱚᱭᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱱᱚᱴᱨᱟᱡᱟᱞᱚᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱯᱚᱱ ᱢᱨᱩᱫᱟᱱᱜᱚᱢ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ [[ᱠᱚᱨᱚᱭᱠᱩᱰᱤ ᱢᱚᱬᱤ]] ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱢᱤᱨᱥᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚ ᱟ ᱢᱥ. (Ms) ᱞᱟᱞᱤᱛᱟ ᱟᱨ ᱢᱥ. (Ms.) ᱦᱚᱨᱤᱯᱨᱤᱭᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱵᱟᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫᱚᱜ ᱥᱟᱹᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱟᱜ ᱛᱮᱞᱜᱩ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝᱱᱟᱨ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮ ᱰᱤᱯᱞᱚᱢᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱠᱚᱭ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱪᱤᱥᱴᱤᱠᱥᱚᱱ (Distinction) ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱹᱛ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱮᱡ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱤᱱᱫᱤᱨᱟᱠᱟᱞᱟ ᱥᱟᱸᱜᱤᱛ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱢᱟᱫᱽᱨᱟᱥ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱠᱚᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱱ ᱪᱟᱞ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite news|url=http://www.iccrindia.org/default.htm|title=Indian Council for Cultural Relations|access-date=2020-03-30|archive-date=2010-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20100406072243/http://www.iccrindia.org/default.htm|url-status=dead}}</ref> ===ᱧᱮᱞᱡᱚᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱟᱨ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ=== ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱢᱩᱬ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱢᱟ, ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ, ᱵᱤᱭᱟᱛᱱᱟᱢ, ᱤᱱᱰᱚᱱᱮᱥᱤᱭᱟ, [[ᱥᱤᱝᱜᱟᱯᱩᱨ]] ᱟᱨ [[ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱦᱟ ᱟᱲᱟᱝ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱮᱫᱟᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱷᱟᱱᱮ ᱵᱷᱟᱱᱮ ᱱᱚᱱ ᱰᱤᱥᱟᱵᱞᱟᱰ (Non disabled) ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱮᱵᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱟᱹᱨᱤᱯ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱱ ᱯᱨᱚᱯᱷᱤᱴᱮᱵᱟᱞ (non profitable) ᱥᱚᱸᱜᱴᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱡᱽᱱᱟ ᱯᱷᱟᱩᱸᱰᱮᱥᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱨᱥᱵᱷᱥᱭᱤᱰ ᱯᱷᱟᱱᱰ (Provide funds) ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱩᱢᱤᱫᱽ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱴᱟ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱦᱚ ᱠᱚ ᱵᱚᱞᱚ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱞᱟᱹᱠᱪᱟᱨ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=http://www.vegesnafoundation.org/|title=Vegesna Foundation Official Page|access-date=2020-03-30|archive-date=2018-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227043748/http://vegesnafoundation.org/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.vegesnafoundation.org/events2006.html|title=Vegesna Foundation 2006 Fund Raising|access-date=2020-03-30|archive-date=2016-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160827172204/http://vegesnafoundation.org/events2006.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.nripulse.com/CityNews_SmitaMadhav_Atlanta.html|title=Smitha Madhav Kicks Off US Tour With Dance and Music|author=Ponangi, Ravi R}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.taggsc.org/events/2006/smithamadhav/smithamadhav.html|title=Telugu Association of Greater Greenville|access-date=2020-03-30|archive-date=2009-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503173813/http://www.taggsc.org/events/2006/smithamadhav/smithamadhav.html|url-status=dead}}</ref> ===ᱮᱱᱮᱡ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ=== ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱠᱚᱨᱤᱭᱟᱜᱨᱟᱯᱷ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ : ᱵᱟᱱ ᱨᱟᱜᱷᱵᱷᱟᱢ : ᱥᱚᱞᱚ ᱛᱷᱮᱢᱟᱛᱷᱤᱪ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱬ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱤᱱᱮ ᱵᱷᱤᱱᱮ ᱢᱚᱰᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱯᱚᱱ ᱱᱟᱣᱟᱥᱚᱱᱫᱷᱤ : ᱰᱤᱠᱯᱟᱞᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱱᱮᱡ ᱢᱟᱱ ᱪᱟᱞ ᱥᱨᱤ ᱵᱷᱮᱸᱠᱚᱴ ᱜᱤᱨᱮᱥᱚᱢ ᱵᱷᱟᱡᱮ : ᱢᱤᱫ ᱮᱢᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱠᱷᱞᱟ ᱠᱚᱨᱤᱭᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱤᱠᱜᱟᱢ (Pilgrims) ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱩᱯᱟᱛᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱤᱨᱩᱢᱟᱞᱟ ᱫᱷᱟᱵᱤᱡ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ <ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2006/09/15/stories/2006091521090200.htm|title=Thematic solo dance on pilgrimage|date=15 September 2006|author=Staff Reporter|newspaper=[[The Hindu]]|accessdate=15 September 2006|location=Hyderabad, India|archive-date=7 December 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071207205023/http://www.hindu.com/2006/09/15/stories/2006091521090200.htm|url-status=dead}}</ref>ᱠᱮᱥᱟᱫᱤ ᱯᱟᱫᱟᱢ : ᱵᱷᱟᱜᱣᱟᱱ ᱠᱨᱤᱥᱟᱱ ᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱷᱤᱱᱮ ᱵᱷᱤᱱᱮ ᱢᱟᱭᱛᱷᱤᱠ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱵᱟᱝ ᱮᱢᱚᱜᱤᱦ (Mythic unheard) ᱠᱟᱦᱱᱤ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱮᱱᱮᱡ, ᱠᱚᱨ ᱟᱨ ᱟᱦᱟᱨᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱾ ===ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱟᱱ=== * ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱮᱢ.ᱮᱥ. ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱜ ᱯᱷᱤᱠᱪᱟᱨ ᱵᱟᱞᱟ ᱨᱟᱢᱟᱭᱟᱬ (᱑᱙᱙᱖) ᱨᱮ ᱥᱤᱛᱟᱹ ᱟᱜ ᱢᱩᱬ ᱨᱚᱞ (role) ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱟᱨ ᱜᱩᱱᱥᱮᱠᱷᱚᱨ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱵᱤᱡᱚᱲ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ ᱨᱮ ᱑᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱒ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱩᱢᱚᱨ ᱨᱤᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱡᱟᱹᱛᱤᱛᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ * ᱠᱮᱡ ᱫᱤᱱ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ, ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱛᱤᱨᱠᱟᱹ ᱟᱜ ᱨᱚᱞ (Role) ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱨᱭᱟᱼᱯᱟᱹᱨᱥᱤ (ᱵᱟᱸᱜᱟᱞᱤ ᱟᱨ ᱛᱮᱛᱜᱩ) ᱵᱟᱰᱚᱦᱤᱵ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱤᱥᱤᱨ ᱥᱚᱦᱟᱱᱟ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱫᱤᱥᱟᱹ ᱩᱫᱩᱜᱤᱦ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ <ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/06/30/stories/2007063051660200.htm|title=Emotional Journey into the realm of art|date=30 June 2007|author=Chowdhary, Sunita Y|newspaper=[[The Hindu]]|accessdate=30 June 2007|location=Hyderabad, India|archive-date=7 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111107183202/http://www.hindu.com/2007/06/30/stories/2007063051660200.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2006/10/07/stories/2006100702520400.htm|title=Dance and Art Unite|date=7 October 2006|author=Raghuvanshi, Alka|newspaper=[[The Hindu]]|accessdate=7 October 2006|location=Hyderabad, India}}</ref> ==ᱨᱚᱠᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ== * ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱢᱟᱫᱷᱟᱴᱟᱵᱽ ᱫᱚ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱥᱤᱝᱜᱟᱯᱩᱨ ᱢᱮᱱᱮᱡᱢᱮᱸᱴ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱝᱟᱲ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱼᱮᱢᱵᱤᱮ ᱯᱤᱭᱚᱱᱤᱨ ᱪᱟᱱᱚᱪ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ <ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/dance/article2635301.ece|title=Redefining Management Steps|date=17 November 2011|author=Kumar, Ranee|newspaper=[[The Hindu]]|accessdate=17 November 2011|location=Hyderabad, India}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱛᱟᱢ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱱᱟᱴᱭᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱨ ᱢᱮᱱᱮᱡᱢᱮᱸᱴ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱤᱝᱥᱤᱯᱟᱞ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱨᱮ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱵᱟᱰᱚᱦᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱝ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱟᱫᱚ ᱛᱟᱨᱟ ᱢᱩᱬ ᱠᱚᱱᱥᱮᱯᱴᱥ (concepts) ᱠᱚᱦᱚᱸ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱟᱢᱟᱭᱚᱬ ᱟᱨ ᱢᱚᱦᱟᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱦᱟᱱᱨᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱢᱮᱱᱮᱡᱢᱮᱸᱴ ᱟᱨ ᱟᱭᱩᱨᱮ ᱞᱟᱹᱜᱩ ᱫᱟᱨᱮ ᱭᱟᱜ ᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱵᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱨᱤᱥᱯᱚᱱᱫᱤᱵᱟᱞ (responsible) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱜᱷᱚᱴᱱᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ, ᱥᱠᱨᱤᱯᱴᱤᱝ, ᱠᱚᱨᱤᱭᱚᱜᱨᱟᱯᱷᱤ, ᱵᱟᱭᱮᱠᱜᱨᱟᱩᱸᱰ ᱢᱭᱩᱡᱤᱭᱚᱢ ᱥᱠᱟᱨ ᱟᱨ ᱠᱚᱛᱷᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱫᱚ ᱵᱤᱫᱮᱥᱤ ᱧᱮᱧᱮᱞ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱠᱚ᱾ * ᱥᱢᱤᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱟᱠᱠᱤᱱᱮᱱᱤ ᱱᱟᱜᱮᱥᱚᱨ ᱨᱟᱣ ᱥᱣᱟᱨᱱᱟ ᱠᱮᱱᱟᱞ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱱ ᱪᱟᱞ ᱟᱫᱮᱭᱟ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ <ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article2498400.ece|title=Rare Song and Dance Feat|date=30 September 2011|author=Kumar, Ranee|newspaper=[[The Hindu]]|accessdate=30 September 2011|location=Hyderabad, India}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [https://www.youtube.com/watch?v=bEZMAlA7XKM Adaal Kaaniro, Vijay TV, Sangeetha Sangamam] * [https://www.youtube.com/watch?v=-uStcf8bR_Q Vijay TV, Sangeetha Sangamam] * [https://www.youtube.com/watch?v=vhfsu3UTRpE Ninne Bhajana, Smitha in Concert, Denver,CO,USA] * [https://www.youtube.com/watch?v=y-j5QxecF-4 Vijay TV, Bhakthi Tiruvizha, 7-Jul-2009] * [https://www.youtube.com/watch?v=Hj0p5fBVJEg Vijay TV, Bhakthi Tiruvizha, 7-Jul-2009] * [https://www.youtube.com/watch?v=y-j5QxecF-4 Vijay TV, Bhakthi Tiruvizha, 7-Jul-2009] * [https://www.youtube.com/watch?v=2xEBswdlhAY Mylapore Fine Arts Club, Andal Kanavu Varanamayiram] * [https://www.youtube.com/watch?v=fFK8KvE_inE Smitha's Dance Concert, Denver,CO,USA] * [https://www.youtube.com/watch?v=KRpkcIgjGTA Smitha's Dance Concert, Denver,CO,USA] {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Madhav, Smitha}} [[Category:Living people]] [[Category:Female Carnatic singers]] [[Category:Carnatic singers]] [[Category:Indian female classical dancers]] [[Category:Performers of Indian classical dance]] [[Category:Bharatanatyam exponents]] [[Category:Singers from Hyderabad, India]] [[Category:Indian female classical singers]] [[Category:Dancers from Andhra Pradesh]] [[Category:Women musicians from Andhra Pradesh]] [[Category:20th-century Indian singers]] [[Category:20th-century Indian women singers]] [[Category:Year of birth missing (living people)]] j11lcsj3584n2st2sk0saqq0zm34qns ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱥᱚᱱᱚᱱ 0 10109 191157 161537 2026-04-28T23:56:21Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191157 wikitext text/x-wiki [[ᱨᱮᱫ:Kriti Sanon at Adipurush pre release event (2) (cropped).jpg|thumb|ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱥᱚᱱᱚᱱ]] '''‌ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱥᱚᱱᱚᱱ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ: ᱒᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱐)<ref name=oneindia>{{cite web|title=Kriti Sanon|url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/kriti-sanon.html|publisher=''One India Entertainment''|accessdate=12 April 2017|archive-date=2 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702073347/http://entertainment.oneindia.in/celebs/kriti-sanon.html|url-status=dead}}</ref> ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱟᱨ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱴ-ᱟᱭ ᱾<ref>[http://www.deccanchronicle.com/150127/entertainment-bollywood/article/telugu-challenge-kriti-sanon Telugu is a challenge]</ref><ref>{{cite web|author= |url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/fashion/shows/Ticket-to-Bollywood/articleshow/5551970.cms |title=Ticket to Bollywood |work=The Times of India|date=18 March 2010 |accessdate=12 April 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Mahesh-Babu-to-romance-Kriti-Sanon/articleshow/16683552.cms |title=Mahesh Babu to romance Kriti Sanon |work= The Times Of India |date=5 October 2012 | accessdate=12 April 2017}}</ref> ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱢᱚᱰᱮᱞᱤᱝ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱞᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱩᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱱᱮᱱᱩ ᱳᱠᱠᱟᱰᱤᱱᱮ'' ᱨᱮ [[ᱢᱚᱦᱮᱥ ᱵᱟᱵᱩ]] ᱥᱟᱶ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱴ ᱞᱮᱫ-ᱟᱭ ᱾ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱴ ᱠᱮᱫ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱦᱤᱨᱚᱯᱟᱱᱛᱤ'' ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱚᱨ [[ᱴᱟᱭᱜᱚᱨ ᱥᱷᱨᱚᱯᱷ]] ᱥᱟᱶ ᱯᱟᱴ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱱᱟᱶᱟ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|title=Kriti Sanon finalized opposite Tiger in Heropanti|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/1691531/Kriti-Sanon-finalized-opposite-Tiger-in-Heropanti|work=BollywoodHungama|accessdate=12 April 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-21/news-interviews/36446444_1_telugu-film-kriti-sanon-tiger-shroff |title=Telugu actress Kriti Sanon to act opposite Tiger |work=The Times Of India |date=21 January 2013 |accessdate=12 April 2017 |archive-date=1 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130801033717/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-21/news-interviews/36446444_1_telugu-film-kriti-sanon-tiger-shroff |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|title=Heropanti Cast & Crew|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/563936|work=BollywoodHungama|accessdate=2 April 2014}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱛᱤᱱᱟᱹᱝ ᱜᱟᱱ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱟᱨ ᱫᱤᱞᱣᱟᱞᱮ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Bollywood's Top Worldwide Earners">{{cite web|title=Bollywood's Top Worldwide Earners|url=http://www.koimoi.com/box-office-verdict-bollywoods-top-worldwide-grossers/|website=koimoi.com|date=18 May 2016|accessdate=12 April 2017|archive-date=27 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327103312/http://www.koimoi.com/box-office-verdict-bollywoods-top-worldwide-grossers/|url-status=dead}}</ref> ==ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱒᱗ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱙᱐ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱟᱯᱟᱛ ᱨᱟᱦᱩᱞ ᱥᱚᱱᱚᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱨᱴᱟᱨᱰ ᱟᱠᱟᱣᱱᱴᱟᱱᱴ ᱟᱨ ᱮᱸᱜᱟᱛ '''ᱜᱤᱛᱟ ᱥᱚᱱᱚᱱ''' ᱫᱚ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱞᱟᱭᱱᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web | title=Mother's Day Special: Meet the star moms of Bollywood | last=Parkar | first=Shaheen | work=Mid-day | date=8 May 2016 | accessdate=12 April 2017 | url=http://www.mid-day.com/articles/mothers-day-special-meet-the-star-moms-of-bollywood/17209164 | archive-date=10 June 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160610234457/http://www.mid-day.com/articles/mothers-day-special-meet-the-star-moms-of-bollywood/17209164 | url-status=dead }}</ref> ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱥᱚᱱᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱢᱤ ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱩᱲᱤ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ, ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ '''ᱱᱩᱯᱩᱨ ᱥᱚᱱᱚᱱ''' ᱾ ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱫᱚ ᱟᱨ-ᱠᱮ ᱯᱩᱨᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱤᱞᱮᱠᱴᱨᱚᱱᱤᱠᱥ ᱠᱚᱢᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ (Electronic communication) ᱨᱮ ᱥᱚᱱᱮᱨ ᱥᱤᱫ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web | title = Ticket to Bollywood | last = Sharma | first = Garima | work = The Times of India | date=18 March 2010 | accessdate=12 April 2017 | url = http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/fashion/shows/Ticket-to-Bollywood/articleshow/5551970.cms}}</ref><ref>{{Cite web | title = Engineering student Kriti Sanon says life in B-Town was meant to be | last = Chakravorty | first = Vinayak | work = India Today | date = 14 June 2015 | accessdate = 12 April 2017 | url = http://indiatoday.intoday.in/story/kriti-sanon-bollywood-iifa-heropanti-farzi/1/444411.html }}</ref> ==ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ '''ᱱᱮᱱᱩ ᱳᱠᱠᱟᱰᱱᱤ''' ᱨᱮ [[ᱢᱚᱦᱮᱥ ᱵᱟᱵᱩ]] ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/kriti-sanon-opposite-tiger-shroff-in-heropanti/1/247688.html |title=Most Wanted: Kriti Sanon has her kitty full with movies |work=India Today |date=26 January 2013 |accessdate=12 April 2017}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ [[ᱴᱟᱜᱚᱨ ᱥᱨᱚᱯᱷ]] ᱥᱟᱶ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ '''ᱦᱤᱨᱚᱯᱟᱯᱟᱱᱛᱤ''' ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱱᱟᱶᱟ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web |title=Heropanti Set To Emerge A HIT |url=http://boxofficeindia.com/Details/art_detail/heropantisettoemergeahit#.U4Uak_ldXZ0 |publisher=''Box Office India'' |accessdate=12 April 2017 |archive-date=28 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140528100634/http://boxofficeindia.com/Details/art_detail/heropantisettoemergeahit#.U4Uak_ldXZ0 |url-status=dead }}</ref> <ref name="ff15">{{cite news|title=60th Britannia Filmfare Awards 2014: Complete list of winners|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/60th-Britannia-Filmfare-Awards-2014-Complete-list-of-winners/articleshow/46080277.cms|work=The Times of India|date=31 January 2015|accessdate=12 April 2017}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱫᱳᱦᱚᱪᱟᱭ'' ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱱᱟᱜᱟ ᱪᱚᱭᱛᱚᱱᱭᱚ ᱚᱠᱠᱤᱱᱮᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="India Glitz">{{cite web|title=Naga Chaitanya's new movie regular shooting from today|url=http://www.indiaglitz.com/naga-chaitanyas-new-movie-regular-shooting-from-today-telugu-news-110375|publisher=''India Glitz''|date=14 July 2014|accessdate=12 April 2017|archive-date=22 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141122133244/http://www.indiaglitz.com/Naga-chaitanyas-new-movie-regular-shooting-from-today-telugu-news-110375|url-status=dead}}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱳᱦᱤᱛ ᱥᱮᱴᱴᱤ ᱟᱜ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱤᱞᱣᱟᱞᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸᱭ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.iol.co.za/tonight/movies/srk-gets-new-admirer-kriti-1.1865900#.VW_50-FcNi4|title=SRK gets new admirer: Kriti|work=Independent Online |date=1 June 2015 |accessdate=12 April 2017}}</ref> ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱤᱢᱤᱱ ᱜᱟᱱ ᱟᱞᱵᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱯᱟᱴ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ==ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱥᱟᱱᱚᱱ ᱫᱚ ᱛᱤᱢᱤᱱ ᱜᱟᱱ ᱵᱽᱨᱟᱸᱰ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱱ (products) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱞᱤᱵᱽᱨᱤᱴᱤ ᱮᱱᱰᱚᱨᱥᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱴᱟᱭᱴᱟᱱ ᱜᱷᱩᱲᱤ (Titan watch), ᱨᱟᱜᱟ ᱠᱚᱞᱮᱠᱥᱚᱱ (Raga collections), ᱯᱟᱨᱟᱪᱩᱴ ([[:en:Parachute (brand)|Parachute]]),<ref>{{cite web|title=Kriti Sanon Bags Two Endorsements|url=http://businessofcinema.com/bollywood_news/kriti-sanon-bags-two-endorsements/159897|publisher=Business of Cinema|author=Business of Cinema News Network|date=11 July 2014|accessdate=11 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140713182312/http://businessofcinema.com/bollywood_news/kriti-sanon-bags-two-endorsements/159897|archive-date=13 July 2014}}</ref> ᱳᱨᱵᱟᱱᱠᱞᱟᱯ (UrbanClap) ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱴᱥ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱞᱤᱵᱽᱨᱤᱴᱤ ᱮᱱᱰᱚᱨᱥᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ ᱾<ref>{{cite news |last1=Tewari |first1=Saumya |title=Why both premium, mass brands love Kriti Sanon |url=https://www.livemint.com/Consumer/3F9woRIMeE10JE6BIi0dpN/Why-both-premium-mass-brands-love-Kriti-Sanon.html |accessdate=5 February 2020 |work=Livemint |date=30 June 2018 |language=en}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Sidharth-Malhotra-and-Kriti-Sanon-heat-up-the-dance-floor-in-ASIAM/articleshow/46712511.cms|title=Sidharth Malhotra and Kriti Sanon heat up the dance floor in #ASIAM|work=The Times of India|date=27 March 2015|accessdate=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20150403023345/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Sidharth-Malhotra-and-Kriti-Sanon-heat-up-the-dance-floor-in-ASIAM/articleshow/46712511.cms|archive-date=3 April 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Kriti Sanon to endorse a cola brand|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Kriti-Sanon-toendorse-a-cola-brand/articleshow/36138365.cms|newspaper=Times of India|date=6 June 2014|accessdate=11 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140609063105/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Kriti-Sanon-toendorse-a-cola-brand/articleshow/36138365.cms|archive-date=9 June 2014}}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱥᱟᱱᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱞᱟᱭᱮᱱ (clothing line) ᱮ ᱩᱰᱷᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫ-ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ 'ᱮᱢᱼᱮᱥ ᱴᱮᱠᱮᱱ'(Ms. Taken) ᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} r4qogbyu6usx43tn984jkdaj59l9khx ᱡᱟᱠᱤ ᱥᱨᱚᱯᱷ 0 10261 191160 149468 2026-04-29T01:35:43Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191160 wikitext text/x-wiki {{short description|Indian actor}} {{Use Indian English|date=October 2019}} {{Use dmy dates|date=October 2019}} {{Infobox person | name = ᱡᱟᱠᱤ ᱥᱨᱚᱯᱷ | image = Jackie Shroff graces the screening of Sonata.jpg | image_caption = ''ᱥᱳᱱᱟᱴᱟ'' ᱥᱠᱨᱤᱱᱤᱝ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱡᱟᱠᱤ | birth_name = ᱡᱚᱭ ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱠᱟᱠᱩᱵᱷᱟᱭ ᱥᱨᱚᱯᱷ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1957|02|01}}<ref>{{cite web |title=Jackie Shroff birthday: Ayesha Shroff and Tiger Shoff post heartfelt wishes for Bhidu |url=https://www.mid-day.com/articles/jackie-shroff-birthday-ayesha-shroff-and-tiger-shoff-post-heartfelt-wishes-for-bhidu/20327194 |website=Mid-Day |accessdate=14 April 2019 |language=en |date=1 February 2019 |archive-date=14 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190414114428/https://www.mid-day.com/articles/jackie-shroff-birthday-ayesha-shroff-and-tiger-shoff-post-heartfelt-wishes-for-bhidu/20327194 |url-status=dead }}</ref> | birth_place = [[ᱵᱚᱢᱵᱮ]] (ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ), [[ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱯᱚᱱᱚᱛ]] (ᱱᱮᱛᱟᱨ [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]<ref name="birthplace"/> | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ. | children = ᱒ ([[ᱴᱟᱭᱜᱟᱨ ᱥᱨᱚᱯᱷ]] ᱢᱮᱥᱟ ᱟᱛᱮ) | spouse = {{marriage|[[ᱟᱭᱮᱥᱟ ᱫᱚᱛᱛᱚ]]|᱑᱙᱗᱘}} | yearsactive = ᱑᱙᱗᱘ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ | occupation = {{hlist|ᱢᱚᱰᱮᱞ|ᱟᱠᱴᱚᱨ|ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ}} | known_for = ''[[ᱦᱤᱨᱳ (᱑᱙᱘᱓ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱦᱤᱨᱳ]]''<br> ''[[ᱭᱩᱫᱷ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱭᱩᱫᱷ]]''<br>''[[ᱠᱚᱨᱢᱚ (᱑᱙᱘᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱠᱚᱨᱢᱚ]]''<br>''[[ᱛᱨᱤᱫᱮᱵᱽ]]''<br/>''[[ᱚᱱᱛᱚᱨᱢᱚᱦᱚᱞ]]'' | website = {{URL|jackieshroff.in}} }} '''ᱡᱚᱭ ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱠᱟᱠᱩᱵᱷᱟᱭ "ᱡᱟᱠᱤ" ᱥᱨᱚᱯᱷ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱭᱟᱨᱩ ᱑᱙᱕᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ‌. ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱯᱩᱱ ᱜᱮᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ([[ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ]]) ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ {{as of|2017|lc=yes}} ([[ᱦᱤᱱᱫᱤ]], [[ᱠᱳᱝᱠᱳᱬᱤ]], [[ᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱟ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱠᱟᱱᱟᱰᱟ]], [[ᱢᱚᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱢᱚᱨᱟᱴᱷᱤ]], [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱳᱰᱤᱭᱟ]], [[ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ]], [[ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱵᱮᱝᱜᱚᱞᱤ]], [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱚᱞᱚᱢ]], [[ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞᱤ]], [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]], [[ᱵᱷᱚᱡᱽᱯᱳᱨᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱵᱷᱚᱡᱽᱯᱳᱨᱤ]], [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ|ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ]], ᱟᱨ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟ.ᱨᱥᱤ ᱠᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ) ᱒᱒᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟ.ᱥᱛᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ <ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/i-still-work-with-my-heart-veteran-actor-jackie-shroff-ians-interview-118102000306_1.html|title=I still work with my heart: Veteran actor Jackie Shroff (IANS Interview)|last=Chakravarty|first=Durga|date=20 October 2018|work=Business Standard India|access-date=4 January 2019}}</ref><ref>{{IMDb name|0006763}}</ref> ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱭᱟ. [[ᱯᱷᱤᱞᱢ‌ᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱟᱣᱟᱨᱰ]] ᱫᱟᱜᱲᱮ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱟᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱞᱮᱫ-ᱟᱭ ᱾ == ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱟᱬᱜᱛ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱡᱟᱠᱤ ᱫᱚ, ᱡᱚᱭ ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱠᱟᱠᱩᱵᱷᱟᱭ ᱥᱨᱚᱯᱷ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱡᱚᱭ ᱠᱤᱥᱟᱱ ᱠᱟᱠᱟᱵᱷᱟᱭ ᱥᱨᱚᱯᱷ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱭᱚ [[ᱛᱩᱨᱠᱤᱥ ᱦᱚᱲ|ᱛᱩᱨᱠ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱟᱡᱟᱠᱷᱥᱛᱷᱟᱱ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="birthplace"/> ᱠᱟᱡᱟᱠᱷᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱦᱩᱯᱠᱟ. ᱢᱟ.ᱨᱤ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟ.ᱪᱩᱨᱮᱱᱟ ᱟᱡ ᱢᱟᱢᱚ ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱮᱭᱟᱭ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱞᱚᱫᱟᱠᱷ]] ᱧᱤᱨ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱛᱮ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱛᱮᱠᱚ ᱩᱪᱟ.ᱲ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="birthplace"/><ref name="rstv">{{cite AV media |people= |date=19 September 2017 |title=Guftagoo with Jackie Shroff |medium= |language=hi |url=https://www.youtube.com/watch?v=Ef3zTBkrXI4 |access-date=14 April 2019 |archive-url= |archive-date= |time= |publisher= [[Rajya Sabha TV]]}}</ref> ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨᱤ ᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭᱮᱱ ᱜᱮ ᱡᱟᱠᱤ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱥᱴᱚᱠ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱯᱩᱭᱥᱟ.ᱭ ᱡᱷᱚᱲᱟ ᱦᱚᱪᱚᱭᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱗ ᱥᱟᱞ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱚᱲᱚᱜ ᱮ ᱵᱟ.ᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱧᱤᱨ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱜᱮ ᱠᱤᱱ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱯᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱤᱱ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱭᱮᱱᱟ ᱾<ref name="birthplace">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/I-am-reckless-Jackie-Shroff/articleshow/34292726.cms|title=I am reckless: Jackie Shroff|publisher=The Times of India|date=28 April 2014|accessdate=29 August 2014}}</ref> ᱡᱟᱠᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱰᱟᱺᱜᱩᱣᱟ. ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ ᱠᱩᱪᱷᱩ ᱯᱚᱨᱯᱷᱭᱩᱢ ᱥᱮ ᱵᱚᱰᱤ ᱥᱯᱨᱮᱭ ᱨᱮ ᱟᱰᱵᱷᱮᱴᱟᱭᱤᱡ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱥᱠᱩᱞ ᱜᱟᱛᱮ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱨᱚᱯᱷ "ᱡᱟᱠᱤ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱᱤᱭᱟ. [[ᱥᱩᱵᱟᱥ ᱜᱷᱟᱭᱤ]] ᱜᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱮᱫ ᱛᱟᱭᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱩᱭ ''[[ᱦᱤᱨᱳ (᱑᱙᱘᱓ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱦᱤᱨᱳ]]'' ᱨᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref name="ht">{{cite news|title=Koffee With Karan: How Jackie Shroff put his house at stake and got it back|url=http://www.hindustantimes.com/tv/how-jackie-shroff-put-his-house-at-stake-and-got-it-back/story-ZXvSWj2jk06RyGsp0CtG3K.html|accessdate=27 November 2017|publisher=Hindustan Times|date=16 April 2017}}</ref><ref name="GhaiHeroImp">{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/hero-was-an-important-film-for-me-subhash-ghai-1588815.html|title=Hero Was an Important Film for Me: Subhash Ghai|website=News18|access-date=4 January 2019|date=27 November 2017}}</ref> ᱡᱟᱠᱤ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱜᱮ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱴᱤᱱ ᱵᱟᱴᱴᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱚ ᱥᱮᱱ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱜᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://t2online.com/entertainment/jackie-shroff-goes-back-to-his-one-room-pad-at-teen-batti-where-he-grew-up/cid/19195|title=Jackie Shroff goes back to his one-room pad at Teen Batti, where he grew up|last=Ghosh|first=Debasmita|date=28 March 2018|website=t2online.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190104231219/http://t2online.com/entertainment/jackie-shroff-goes-back-to-his-one-room-pad-at-teen-batti-where-he-grew-up/cid/19195|archive-date=4 January 2019|url-status=dead|access-date=4 January 2019}}</ref> ᱡᱟᱠᱤ ᱟᱡᱤᱡ ᱫᱩᱜᱞᱟ.ᱲᱤᱭᱟ. ᱜᱟᱛᱮ [[ᱟᱭᱮᱥᱟ ᱫᱚᱛᱛᱚ]] ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱭᱮᱥᱟ ᱫᱚ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱤᱱ ᱕ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱘᱗ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.indiatimes.com/culture/who-we-are/jackie-shroff-and-his-family-secrets-exposed-277826.html|title=Jackie Shroff And His Family Secrets Exposed|date=27 April 2016|website=indiatimes.com|access-date=15 June 2020|archive-date=3 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191103150721/https://www.indiatimes.com/culture/who-we-are/jackie-shroff-and-his-family-secrets-exposed-277826.html|url-status=dead}}</ref><ref name="ToI5unknown">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/5-things-you-did-not-know-about-jackie-shroff/photostory/34333661.cms|title=5 things you did not know about Jackie Shroff|website=The Times of India|access-date=4 January 2019}}</ref> ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱵᱩᱰᱷᱟ.-ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱠᱤ ᱥᱨᱚᱯᱷ ᱮᱱᱴᱟᱨᱴᱮᱱᱢᱮᱸᱴ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱢᱮᱰᱤᱭᱟ ᱠᱩᱢᱯᱟ.ᱱᱤ ᱠᱤᱱ ᱪᱟ.ᱞᱩ ᱮᱫᱟ ᱾ [[ᱥᱳᱱᱤ ᱮᱱᱴᱟᱨᱴᱮᱱᱢᱮᱸᱴ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ (ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ)|ᱥᱳᱱᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱒᱐᱑᱒ ᱠᱷᱚᱱᱟᱜ ᱡᱟᱠᱤ ᱛᱤᱠᱤᱱᱟᱜ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱑᱐% ᱵᱷᱟᱜᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱟ.ᱠᱤᱱᱟᱜ ᱥᱮᱭᱟᱨ ᱠᱤᱱ ᱟ.ᱠᱷᱨᱤᱧ ᱠᱮᱫ ᱛᱮ ᱑᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱟᱯᱚᱜ ᱡᱚᱴᱟᱣ ᱫᱩᱜᱞᱟ.ᱲ ᱥᱟ.ᱜᱟ.ᱭ ᱠᱤᱱ ᱢᱩᱪᱟ.ᱫ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱾ ᱢᱤᱫ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱟᱠᱴᱚᱨ [[ᱴᱟᱭᱜᱟᱨ ᱥᱨᱚᱯᱷ]] ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨᱤᱡ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱥᱨᱚᱯᱷ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱᱮᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱟᱠᱤ ᱫᱚ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ & ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚ ᱜᱟᱶᱛᱟ, [[ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱠᱟᱰᱮᱢᱤ ᱚᱯᱦ ᱯᱷᱤᱞᱢ & ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟ.ᱲᱛᱤ ᱡᱟᱱᱚᱲ== {{Commons category}} * {{Official website |http://www.jackieshroff.in/}} * {{IMDb name|0006763}} {{FilmfareBestActorAward 1981-2000}} {{FilmfareBestSupportingActorAward 1981-2000}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Shroff, Jackie}} [[Category:1957 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Indian male film actors]] [[Category:Indian male models]] [[Category:Film producers from Mumbai]] [[Category:Gujarati people]] [[Category:Indian people of Turkish descent]] [[Category:Male actors from Mumbai]] [[Category:Male actors in Bengali cinema]] [[Category:Male actors in Hindi cinema]] [[Category:Male actors in Kannada cinema]] [[Category:Male actors in Malayalam cinema]] [[Category:Male actors in Marathi cinema]] [[Category:Male actors in Tamil cinema]] [[Category:Male actors in Telugu cinema]] [[Category:Male actors in Odia cinema]] [[Category:Male actors in Punjabi cinema]] [[Category:Male actors in Bhojpuri cinema]] [[Category:Male actors in Gujarati-language films]] [[Category:20th-century Indian male actors]] [[Category:21st-century Indian male actors]] [[Category:Filmfare Awards winners]] lzch65sm8oxn713p7hskl1bsssnodq4 ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐ 0 10525 191185 55602 2026-04-29T08:41:10Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191185 wikitext text/x-wiki {{About|the educational program|the 2019 film|Super 30 (film)}} {{short description|Indian educational program started in Patna, India}} {{Use Indian English|date=September 2017}} {{Use dmy dates|date=September 2017}} {{Infobox school | name = ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐ | image = Super 30 Bihar CM 2nd June2006.jpg | alt = | caption = ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐ ᱪᱟᱱᱟᱪ | motto = | motto_translation = | location = [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]], [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] | country = [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]] | coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LON|display=inline,title}} --> | other_name = <!-- or | other_names = --> | former_name = <!-- or | former_names = --> | type = ᱟᱥᱲᱟ | established = {{Start date and age|df=yes|paren=yes|2002}} | opened = | closed = | district = | grades = | superintendent = | principal = [[ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ]] | staff = | faculty = | gender = <!-- use | gender_label = to override the default label --> | age_range = <!-- or | lower_age = and | upper_age = --> | enrollment = ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟ. | campus_size = | campus_type = ᱥᱮᱪᱮᱫ | team_name = ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐ | colors = <!-- or | colours = --> | communities = | website = [http://www.super30.org www.super30.org] | footnotes = }} '''ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐''' ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟ. ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]],[[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] [[ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱨᱟᱢᱟᱱᱩᱡᱚᱱ ᱥᱠᱩᱞ ‌ᱚᱯᱷ ᱢᱮᱛᱷᱤᱢᱮᱴᱤᱠᱥ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟᱭ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ]], ᱢᱤᱫ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱢᱟᱪᱮᱫ ᱟᱨ [[ᱚᱵᱷᱚᱭᱟᱱᱚᱱᱫᱽ]], ᱥᱮᱫᱟᱭ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱰᱤ.ᱡᱤ.ᱯᱳ. ᱛᱤᱠᱤᱱᱠᱤᱱ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/super-30-anand-kumar-hrithik-roshan-abhayanand-vikas-bahl/190343|title=Hrithik Roshan, you better read what Super 30 co-founder has to say about Anand Kumar {{!}} Bollywood News|website=www.timesnownews.com|language=en-GB|access-date=2019-02-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/mumbai-the-wrong-side-of-super-30-continues-good-work-in-thane/19718182|title=Mumbai: The wrong side of Super 30 continues good work in Thane|date=2018-08-19|website=mid-day|language=en|access-date=2019-02-14}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱥᱩᱨ ᱥᱩᱯᱩᱨ ᱨᱮᱱ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡᱽ ᱱᱟᱪᱟᱨ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ [[ᱡᱚᱭᱮᱸᱴ ᱮᱱᱴᱨᱟᱱᱥ ᱮᱠᱷᱡᱟᱢᱤᱱᱮᱥᱚᱱ – ᱟᱰᱵᱷᱟᱱᱥᱰ|ᱡᱮ.ᱤ.ᱤ.]] ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱞᱟ.ᱜᱤᱱ ᱠᱚ ᱥᱮᱪᱮᱫᱮᱫ ᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟ.ᱦᱱᱤ ᱞᱮᱠᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟ.ᱨᱤ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ, ''[[ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐]]'' ᱨᱮ ᱠᱚ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱚᱨ [[ᱦᱨᱤᱛᱤᱠ ᱨᱳᱥᱚᱱ]] ᱫᱚ ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ-ᱟᱜ ᱠᱮᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱥᱲᱟ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱭᱚᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱭ ᱤᱱᱥᱯᱟᱭᱟᱨ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟ. ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱵᱟᱲᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="thehindu2018"/> ==ᱟᱜᱟᱢ== ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ, ᱚᱵᱷᱚᱭᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱱᱫᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱢᱮᱥᱟᱠᱟᱛᱮ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐ ᱟᱥᱲᱟ ᱠᱤᱱ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱟ.ᱜᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱠᱚ ᱟᱭ.ᱟᱭ.ᱴᱤ. ᱠᱳᱪᱤᱝ ᱵᱟᱝᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱫᱟᱜᱲᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱩᱬᱠᱩ ᱜᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱠᱤᱱ ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱜᱮ ᱱᱚᱶᱟ [[ᱡᱚᱭᱮᱸᱴ ᱮᱱᱴᱨᱟᱱᱥ ᱮᱠᱷᱡᱟᱢᱤᱱᱮᱥᱚᱱ – ᱟᱰᱵᱷᱟᱱᱥᱰ|ᱟᱭ.ᱟᱭ.ᱴᱤ-ᱡᱮ.ᱤ.ᱤ.]] ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱞᱟ.ᱷᱤᱱ ᱠᱚ ᱪᱷᱩᱴᱟ.ᱣᱮᱱᱟ ᱾ ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱠᱩᱢᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱫᱟ ᱱᱩᱠᱩ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱵᱟᱠᱷᱨᱟ ᱫᱟᱠᱟ ᱠᱚᱭ ᱪᱚᱸᱫᱟ ᱵᱟᱲᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱚᱵᱷᱚᱭᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱮᱢᱟᱱ ᱮᱴᱟᱠ ᱢᱟᱪᱮᱫ ᱫᱚ ᱠᱚ ᱯᱟᱜᱲᱟᱣ-ᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5345100.stm|title=Helping poor Indians crack toughest test|date=2006-09-21|access-date=2018-02-10|language=en-GB}}</ref> ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱞᱟ.ᱜᱤᱱ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱜᱮ ᱯᱟᱜᱲᱟᱣ ᱥᱟᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱫᱚ ᱯᱚᱞᱟ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web|url=http://www.aljazeera.com/programmes/specialseries/2018/01/bihar-super-30-step-ladder-180115082525229.html|title=Bihar's Super 30: First step on the ladder|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-02-10}}</ref> ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱳᱪᱤᱝ ᱛᱮ ᱓᱐ ᱠᱷᱟᱱ ᱑᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱫᱚ ᱟᱭ.ᱟᱭ.ᱴᱤ‌. ᱛᱮ ᱠᱚ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱮ ᱡᱟ.ᱥᱛᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟ. ᱱᱚᱰᱮ ᱚᱞᱚᱜ ᱞᱟ.ᱜᱤᱱ ᱟ.ᱨᱡᱤ ᱠᱚ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱟᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱟ.ᱜᱤᱱ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱥᱟ.ᱵᱤᱛ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱝᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱚ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟ.ᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱠᱷᱟᱱ ᱒᱒ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟ. ᱟᱭ.ᱟᱭ.ᱴᱤ-ᱡᱮ.ᱤ.ᱤ. ᱠᱚ ᱯᱟᱥ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱛᱚᱵᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱯᱷᱚᱴᱮᱞ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱡᱟ.ᱥᱛᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱟ.ᱨᱡᱤ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚ ᱯᱮᱨᱮᱡ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n5zoCwAAQBAJ&pg=PT136&lpg=PT136&dq=super+30+in+first+year+18+out+of+30+students&source=bl&ots=hlfpFu2XMF&sig=y6A8bUMbMxArbAVnlWpcGoLbYt8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj09uSCuJzZAhUrx1kKHdwKDqEQ6AEIPjAD#v=onepage&q=super%2030%20in%20first%20year%2018%20out%20of%2030%20students&f=false|title=Dreams that Don’t Let You Sleep: Based on the Life Skills Management of Dr. Kalam|last='NISHANK'|first=DR RAMESH POKHRIYAL|date=2016-04-08|publisher=Diamond Pocket Books Pvt Ltd|isbn=9789385975882|language=en}}</ref> ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱓᱐ ᱠᱷᱟᱱ ᱒᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. [[ᱡᱚᱭᱮᱸᱴ ᱮᱱᱴᱨᱟᱱᱥ ᱮᱠᱷᱡᱟᱢᱤᱱᱮᱥᱚᱱ – ᱟᱰᱵᱷᱟᱱᱥᱰ|ᱟᱭ.ᱟᱭ.ᱴᱤ-ᱡᱮ.ᱤ.ᱤ.]] ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱚᱢ ᱯᱟᱨᱚᱢ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱖ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱭ.ᱟᱭ.ᱴᱤ ᱵᱤᱱᱤᱰ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱛᱷᱚᱠ ᱠᱚᱭ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱫᱟᱲᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱒᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱚ ᱯᱟᱥ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱠᱚᱛᱮ [[ᱵᱤᱦᱟᱨ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ [[ᱢᱩᱠᱷᱭᱚ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]] [[ᱱᱤᱛᱤᱥ ᱠᱩᱢᱟᱨ]] ᱯᱟᱥ ᱟᱠᱟᱫ ᱡᱷᱚᱛᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ₹᱕0,000 ᱴᱟᱠᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟ. ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱟ.ᱴᱤᱧᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/CM-felicitates-Super-30-stars/articleshow/4605436.cms|title=CM felicitates Super-30 stars - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-02-10}}</ref> ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱢᱮᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱒᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱘ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱮᱡ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱠᱚ ᱯᱟᱥ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱚᱵᱷᱚᱭᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱫᱚ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐ ᱵᱟ.ᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱱ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱞᱟ.ᱭ-ᱟᱭ ᱡᱮ "ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱟ.ᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱥᱟ.ᱛ ᱮᱱᱟ ᱾"<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/Cop-quits-Super-30-says-experiment-is-over/articleshow/3115540.cms|title=Cop quits Super-30, says the experiment is over - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-02-10}}</ref> ᱟᱱᱚᱱᱫᱽ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫᱤᱭᱟ. ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱓᱐ ᱨᱮ ᱢᱟᱪᱮᱫ ᱞᱮᱠᱟ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ ᱠᱚ ᱯᱟᱥ ᱠᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ : ᱒᱐᱑᱑ (᱒᱔ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ.), ᱒᱐᱑᱒ (᱒᱗ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ.), ᱒᱐᱑᱓ (᱒᱘ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ.), ᱒᱐᱑᱔ (᱒᱗ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ.), ᱒᱐᱑᱕ (᱒᱕ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ.), ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱖ (᱒᱘ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ.) ᱠᱚ ᱯᱟᱥ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱓᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱠᱟᱛ ᱠᱚ ᱯᱟᱥ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref name = "TOI">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/all-super-30-candidates-crack-iit-jee-advanced/articleshow/59096733.cms|title=All 'Super 30' candidates crack IIT-JEE Advanced - Times of India|work=The Times of India|access-date=2017-06-11}}</ref> ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱫᱚ ᱒᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱚ ᱯᱟᱥ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref name="tet">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/services/education/26-students-from-anand-kumars-super-30-academy-crack-iit-jee/articleshow/64529608.cms|title=26 students from Anand Kumar's Super 30 academy crack IIT-JEE|date=10 June 2018|newspaper=[[The Economic Times]]|accessdate=5 June 2019}}</ref> ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== {{reflist}} [[Category:Education in Patna]] [[Category:Indian educational programs]] [[Category:2002 establishments in India]] [[Category:University-preparatory schools]] qi3pf5lmr98b5ty603m6ykrzxbmegd2 ᱡᱚᱜᱽᱫᱤᱯ 0 11350 191159 149247 2026-04-29T00:59:06Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191159 wikitext text/x-wiki {{pp-protected|reason=Persistent [[WP:Disruptive editing|disruptive editing]]|small=yes}} {{short description|Indian actor}} {{Use dmy dates|date=February 2016}} {{Use Indian English|date=February 2016}} {{Infobox person | name = ᱡᱚᱜᱽᱫᱤᱯ | image = Jagdeep_(actor)_at_the_Dadasaheb_Phalke_Academy_Awards_2010.jpg | imagesize = | caption = ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱡᱚᱜᱽᱫᱤᱯ | birthname = ᱥᱭᱮᱫᱽ ᱤᱥᱛᱤᱭᱟᱠ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ ᱡᱟᱯᱷᱮᱨᱤ | birth_date = {{Birth date|1939|3|29}} | birth_place = [[ᱫᱟᱴᱤᱭᱟ]], [[ᱢᱚᱫᱷᱭᱚ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | death_date = {{death date and age|df=yes|2020|7|8|1939|3|29}} | death_place = [[ᱢᱩᱢᱟᱭ]], ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ, ᱥᱤᱧᱚᱛ<ref>{{cite news|title=Legendary actor Jagdeep passes away at 81|url=https://www.mumbailive.com/en/bollywood/jaaved-jaaferi-father-bollywood-actor-jagdeep-passes-away-at-81-in-mumbai-52515|date= 8 July 2020|accessdate=8 July 2020|work=Mumbai Live}}</ref> | occupation = {{hlist|ᱟᱠᱴᱚᱨ|ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱱ}} | yearsactive = ᱑᱙᱕᱑–᱒᱐᱒᱐<ref>{{cite news|title=Veteran actor Jagdeep 'Soorma Bhopali' of 'Sholay' passes away|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/veteran-actor-jagdeep-soorma-bhopali-of-sholay-passes-away/articleshow/76860915.cms|date=8 July 2020|accessdate=8 July 2020|work=Times of India}}</ref> | spouse = ᱱᱚᱥᱤᱢ ᱵᱮᱜᱚᱢ, ᱥᱩᱜᱷᱨᱚ ᱵᱮᱜᱚᱢ, ᱱᱚᱡᱤᱢᱟ | partner = | children = ᱖, [[ᱡᱚᱵᱷᱮᱫᱽ ᱡᱟᱯᱷᱨᱤ]]<ref name="Jagdeep's kids">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mid-day.com/articles/jagdeeps-first-born-dies-a-lonely-death/61226 |access-date=11 July 2020 |archive-date=8 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200708215536/https://www.mid-day.com/articles/jagdeeps-first-born-dies-a-lonely-death/61226 |url-status=dead }}</ref> | residence = }} '''ᱥᱭᱮᱫᱽ ᱤᱥᱛᱤᱭᱟᱠ ᱚᱦᱢᱚᱫᱽ ᱡᱟᱯᱷᱮᱨᱤ''' (᱒᱙ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱓᱙ – ᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱐),<ref>{{cite news|title=Veteran actor Jagdeep, 81, dies in Mumbai|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities/breaking-veteran-actor-comedian-jagdeep-dies-81-mumbai-632767|date=8 July 2020|accessdate=9 July 2020|work=India Tv News}}</ref> ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ '''ᱡᱚᱜᱽᱥᱤᱯ''' ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱔᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱥᱳᱨᱢᱟ ᱵᱷᱳᱯᱟᱞᱤ]] ᱠᱮᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱨᱮ ''[[ᱥᱳᱞᱮᱭ]]'' (᱑᱙᱗᱕) ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ''[[ᱯᱩᱨᱟᱱᱟ ᱢᱚᱱᱫᱤᱨ]]'' (᱑᱙᱘᱓) ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱚᱪᱷᱚᱨ, ''[[ᱟᱱᱫᱟᱡᱽ ᱟᱯᱱᱟ ᱟᱯᱱᱟ]]'' (᱑᱙᱙᱔) ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱥᱚᱞᱢᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱᱼᱤᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱚᱠᱴᱤᱝ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ''[[ᱥᱳᱨᱢᱟ ᱵᱷᱳᱯᱟᱞᱤ]]'' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>https://www.imdb.com/name/nm0415556/</ref> ᱡᱚᱜᱽᱫᱤᱯ ᱫᱚ [[ᱵᱤ.ᱟᱨ. ᱪᱳᱯᱰᱟ]]-ᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ''ᱚᱯᱷᱥᱚᱱᱟ'' ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱭᱤᱞᱰ ᱟᱨᱴᱤᱥᱴ ᱥᱮ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱟᱵ ᱞᱮᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ''ᱟᱵᱽ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱫᱩᱨ ᱱᱮᱦᱤᱸ'' ᱨᱮ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, [[ᱠᱮ.ᱮ.ᱟᱵᱟᱥ]]-ᱟᱜ ''[[ᱢᱩᱱᱱᱟ (᱑᱙᱕᱔ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱢᱩᱱᱱᱟ]]'', ᱜᱩᱨᱩ ᱫᱚᱛᱛᱚᱼᱟᱜ ''[[ᱟᱨ ᱯᱟᱨ]]'', [[ᱵᱤᱢᱚᱞ ᱨᱚᱭ]]-ᱟᱭ ''[[ᱫᱳ ᱵᱤᱜᱷᱟ ᱡᱚᱢᱤᱱ]]'' ᱟᱨ [[ᱮ.ᱵᱷᱤ.ᱮᱢ. ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱ|ᱮ.ᱵᱷᱤ.ᱮᱢ.]]-ᱟᱜ ''ᱦᱚᱢ ᱯᱚᱱᱪᱤ ᱮᱠ ᱫᱤᱞ ᱠᱮ'' ᱮᱢᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ''ᱦᱚᱢ ᱯᱚᱱᱪᱤ ᱮᱠ ᱫᱤᱞ ᱠᱮ'' ᱨᱮ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱩᱭ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱩᱢ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱚᱭ ᱯᱟᱲᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ''ᱦᱚᱢ ᱯᱚᱱᱪᱤ ᱮᱠ ᱫᱤᱞ ᱠᱮ'' ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱧᱮᱞ ᱛᱮ ᱯᱚᱱᱰᱮᱛ ᱡᱚᱣᱟᱦᱚᱨᱞᱟᱞ ᱱᱮᱦᱨᱩ ᱫᱚ ᱟᱡᱨᱤᱱ ᱮᱠᱞᱟ ᱥᱴᱟᱯᱷ ᱠᱚ ᱡᱚᱜᱽᱫᱤᱯ ᱴᱷᱮᱱ ᱪᱟᱞ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ [[ᱮ.ᱵᱷᱤ.ᱮᱢ ᱯᱨᱚᱰᱚᱠᱥᱚᱱ|ᱮ.ᱵᱷᱤ.ᱮᱢ.]] ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ''[[ᱵᱷᱟᱵᱷᱤ (᱑᱙᱕᱗ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱵᱷᱟᱵᱷᱤ]]'', ''[[ᱵᱚᱨᱠᱷᱟ (᱑᱙᱖᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱵᱚᱨᱠᱷᱟ]]'' ᱟᱨ ''ᱵᱤᱱᱫᱚᱭᱟ'' ᱮᱢᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱱᱩᱭ ᱞᱤᱰᱤᱝ ᱨᱳᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱞᱤᱰᱤᱝ ᱨᱳᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ''[[ᱵᱽᱨᱚᱢᱦᱚᱪᱟᱨᱤ (᱑᱙᱖᱘ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱵᱽᱨᱚᱢᱦᱚᱪᱟᱨᱤ]]'' ᱨᱮ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱦᱚᱲᱠᱚ ᱴᱷᱮᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱦᱚᱪᱚ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ "ᱯᱟᱥ ᱵᱮᱭᱴᱷᱳ ᱛᱚᱵᱤᱭᱚᱛ ᱵᱚᱦᱚᱞ ᱡᱟᱭᱮᱜᱤ" ᱥᱮᱨᱮᱧ ''ᱯᱩᱨᱱᱚᱢᱤᱞᱚᱱ'' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱷᱚᱱ, "ᱤᱱ ᱯᱭᱟᱨ ᱠᱤ ᱨᱟᱦᱳᱸ ᱢᱮᱸ" ᱥᱤᱨᱤᱧ "ᱪᱟᱞ ᱩᱪ ᱡᱟ ᱨᱮ ᱯᱚᱱᱪᱤ" ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨ "ᱪᱚᱞᱤ ᱪᱚᱞᱤ ᱨᱮ ᱯᱚᱛᱚᱝ" ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱦᱤᱴ ''ᱵᱷᱟᱵᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱷᱚᱱ'' ᱟᱨ "ᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱭᱟᱨᱳ ᱡᱤᱱᱮ ᱠᱮ ᱫᱤᱱ" ᱥᱮᱨᱮᱧ ''ᱯᱷᱤᱨ ᱣᱩᱦᱤ ᱵᱟᱛ'' ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱠᱴᱤᱝ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱧᱩᱢ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱫᱚᱢᱮ ᱦᱤᱴ ᱥᱤᱨᱤᱧ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== {{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}} ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{IMDb name|0415556}} * [http://www.rediff.com/entertai/1998/jul/14jag.htm News] on [[Rediff.com]] {{authority control}} [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian male comedians]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Male actors in Hindi cinema]] [[ᱛᱷᱚᱠ:1939 births]] [[ᱛᱷᱚᱠ:2020 deaths]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Muslim male comedians]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian Shia Muslims]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian male film actors]] [[ᱛᱷᱚᱠ:20th-century Indian male actors]] [[ᱛᱷᱚᱠ:Indian male child actors]] {{India-actor-stub}} mbfy7izgk6m7p45k1dfgh63hpw5tnes ᱢᱩᱠᱮᱥ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ 0 12018 191166 146577 2026-04-29T04:10:02Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191166 wikitext text/x-wiki {{pp-semi|small=yes}} {{short description|Business man from India}} {{EngvarB|date=January 2015}} {{Use dmy dates|date=November 2018}}{{Use Indian English|date=July 2020}} {{Infobox person | name = ᱢᱩᱠᱮᱥ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ | image = Mukesh Ambani.jpg | caption = ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ ᱢᱩᱠᱮᱥ | birth_name = ᱢᱩᱠᱮᱥ ᱫᱷᱤᱨᱩᱵᱟᱭᱤ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ | birth_date = {{birth date and age|1957|04|19|df=y}} | birth_place = [[ᱟᱰᱮᱱ]], [[ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ ᱚᱯᱷ ᱟᱰᱮᱱ]] <br>(ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ [[ᱭᱮᱢᱮᱱ]])<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1710517/Mukesh-Ambani|title=Mukesh Ambani|last=Nolan|first=Jeannette|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|accessdate=6 October 2013}}</ref><ref name=rediff1998>{{cite web |url=http://www.rediff.com/business/1998/jun/17nandy.htm |title=The Rediff Business Interview/ Mukesh Ambani |publisher=Rediff.com |date=17 June 1998 |accessdate=22 August 2013}}</ref> | nationality = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ | alma_mater = [[ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱴᱮᱠᱱᱳᱞᱳᱡᱤ]] ([[ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱚᱯᱷ ᱤᱝᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ|ᱵᱹᱤᱹ]])<!--If there is anything that questions status of a subject as an alumni of a university, it is not included in the alma mater/education section (i.e. reference Natalie Portman vs. Mark Zuckerberg)–both attended Harvard, one graduated, the other did not.--> | occupation = ᱥᱩᱛᱨᱮᱛ ᱟᱨ ᱮᱢᱹᱰᱤᱹ, [[ᱨᱤᱞᱤᱭᱟᱱᱥ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤᱡᱽ]] | networth = US$77.3 billion (᱒᱓ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱐)<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/profile/mukesh-ambani/?list=billionaires|title=Mukesh Ambani|work=[[Forbes]]|accessdate=23 April 2020}}</ref> | spouse = {{marriage|[[ᱱᱤᱛᱟ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ]]|᱒᱙᱘᱕}}<ref name="marriage">{{cite web | url=https://www.forbes.com/sites/naazneenkarmali/2016/04/06/meet-nita-ambani-the-first-lady-of-indian-business/#304dbc46296d | title=Meet Nita Ambani, The First Lady Of Indian Business | work=[[Forbes]] | date=April 6, 2016 | author=Naazneen Karmali}}</ref> | children = ᱓ | parents = [[ᱫᱷᱤᱨᱩᱵᱷᱟᱭᱤ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ]] | relations = [[ᱚᱱᱤᱞ ᱟᱢᱵᱟᱱᱤ]] (ᱵᱚᱭᱦᱟ) }} '''ᱢᱩᱠᱮᱥ ᱫᱷᱤᱨᱩᱵᱷᱟᱭᱤ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙ ᱚᱯᱨᱮᱞ ᱑᱙᱕᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱤᱞᱤᱭᱟᱱᱚᱨ(billionaire) [[ᱵᱤᱡᱽᱱᱮᱥ ᱢᱟᱜᱽᱱᱮᱴ]](business magnate), ᱟᱨ [[ᱨᱤᱞᱤᱭᱟᱱᱥ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤᱡᱽ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱩᱛᱨᱮᱛ, ᱢᱮᱱᱮᱡᱤᱝ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱠᱩᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱮᱭᱟᱨ ᱦᱳᱞᱰᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ | ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱩᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱯᱷᱚᱨᱪᱭᱩᱱ ᱜᱽᱞᱳᱵᱟᱞ ᱕᱐᱐]] ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ ᱵᱷᱮᱞᱩ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱩᱯᱟᱹᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟ |<ref name="aboutus2">{{cite web|url=http://www.ril.com/html/aboutus/Mukesh_Ambani.html|title=Mukesh Ambani :: RIL :: Reliance Group of Industries|publisher=RIL.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150416033537/http://ril.com/html/aboutus/Mukesh_Ambani.html|archivedate=16 April 2015|accessdate=22 August 2013}}8250964307</ref> ᱒᱓ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡᱟᱜ ᱦᱤᱥᱟᱹᱵ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱠᱟᱫᱮᱭᱟ | ᱚᱱᱟ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱛᱮ ᱱᱩᱭ ᱴᱷᱮᱱ (US$77.3 billion) ᱴᱟᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ | ᱟᱨ [[ᱯᱷᱳᱵᱚᱨᱥ]]ᱼᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱠᱤᱥᱟᱹᱬ ᱦᱚᱲ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ | <ref>https://www.forbes.com/profile/mukesh-ambani/</ref><ref>{{Cite web|last=Kurup|first=Rajesh|title=Mukesh Ambani back on top as Asia’s richest man|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/mukesh-ambani-back-on-top-as-asias-richest-man/article31441830.ece|access-date=2020-06-10|website=@businessline|language=en}}</ref> ==ᱟᱬᱜᱟᱛ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱢᱩᱠᱮᱥ ᱫᱷᱤᱨᱩᱵᱟᱭᱤ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱚᱯᱨᱮᱞ ᱑᱙᱗᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ [[ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱮᱢᱯᱟᱭᱟᱨ|ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ]] [[ᱠᱨᱟᱣᱱ ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱠᱚᱞᱳᱱᱤ ᱚᱯᱷ ᱟᱰᱮᱱ|ᱟᱰᱮᱱ]] (ᱱᱮᱛᱟᱨ ᱫᱚ [[ᱭᱮᱢᱮᱱ]]) ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ | ᱱᱩᱭ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ [[ᱫᱷᱤᱨᱩᱵᱟᱭᱤ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ]] ᱟᱨ ᱟᱭᱚ ᱫᱚ ᱠᱚᱠᱤᱞᱟᱵᱮᱱ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ | ᱟᱡ ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱚᱲᱟ ᱫᱚ [[ᱚᱱᱤᱞ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ]] ᱟᱨ ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱮᱥᱨᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱠᱤᱵᱱ ᱛᱨᱟᱠᱤᱱᱟ, ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱵᱦᱚᱫᱽᱨᱚᱥᱭᱟᱢ ᱠᱚᱴᱷᱟᱨᱤ ᱟᱨ ᱫᱤᱯᱛᱤ ᱫᱛᱛᱚᱨᱟᱡᱽ ᱥᱟᱞᱜᱟᱣᱪᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱠᱤᱱ | ᱢᱩᱠᱮᱥ ᱫᱚ ᱭᱮᱢᱮᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱥᱟᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱑᱙᱕᱘ ᱥᱟ,ᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱛᱮ ᱨᱩᱣᱟᱲ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱞᱮᱫᱟᱭ <ref>{{Cite news|url=http://www.rediff.com/money/special/pix-special-how-dhirubhai-ambani-changed-the-idiom-of-doing-business/20150114.htm|title=How Dhirubhai Ambani changed the style of doing business in India|work=Rediff|access-date=30 July 2018}}</ref>ᱟᱨ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱚᱥᱞᱟ ᱟᱨ ᱞᱩᱜᱽᱲᱤ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱮ ᱮᱦᱚᱵᱟᱭ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱚᱱᱚᱛ ᱜᱚᱴᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ | ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱭᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ "ᱵᱤᱢᱚᱞ" ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ "ᱚᱱᱞᱤᱭ ᱵᱤᱢᱚᱞ" ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱜᱼᱟ |<ref>{{Cite web|url=http://www.truthofthoughts.com/life-story-of-mukesh-ambani/|title=Life story of Mukesh Ambani|website=www.truthofthoughts.com|language=en-US|access-date=30 July 2018|archive-date=15 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190915004924/http://www.truthofthoughts.com/life-story-of-mukesh-ambani|url-status=dead}}</ref> ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱛᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱠᱟᱛᱮ [[ᱵᱷᱩᱞᱮᱥᱣᱚᱨ]], [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱮᱰᱼᱨᱳᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱟᱯᱟᱨᱴᱢᱮᱸᱴ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ | ᱑᱙᱗᱐ ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/money/2002/may/11ambani.htm|title=Reliance didn't grow on permit raj: Anil Ambani|date=11 May 2002|publisher=Rediff.com|accessdate=28 October 2010}}</ref> ᱱᱩᱠᱩᱣᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱱᱥᱤᱭᱟᱞ ᱠᱚᱱᱰᱤᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱧᱚᱜ ᱮᱱᱟ, ᱱᱩᱠᱩ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱚᱵᱮ ᱩᱱ ᱦᱚᱸ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱟᱞ ᱥᱚᱥᱟᱭᱴᱤ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱜᱮ ᱟᱨ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ ᱢᱟ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱠ ᱴᱨᱟᱸᱥᱯᱳᱨᱴ ᱛᱮ ᱫᱟᱸᱲᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ |<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/06/15/business/worldbusiness/15ambani.html|title=Meet Mukesh Ambani: India's Richest Man|last=Giridharadas|first=Anand|access-date=31 July 2018|language=en}}</ref> ᱛᱚᱵᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱫᱷᱤᱨᱩᱵᱷᱟᱭᱤ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ [[ᱠᱳᱞᱟᱵᱟ]] ᱨᱮ ᱑᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱷᱞᱳᱨ ᱢᱤᱫ ᱟᱯᱟᱨᱴᱢᱮᱸᱴ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ 'ᱥᱤ ᱣᱤᱱᱰ' ᱠᱚ ᱧᱩᱴᱩᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ | ᱱᱚᱰᱮ ᱜᱮ ᱚᱢᱵᱟᱱᱤ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱵᱟᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ |<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/10/29/world/asia/29mumbai.html?ref=global&pagewanted=all|title=Soaring Above India's Poverty, a 27-Story Home|last=Yardley|first=Jim|date=28 October 2010|work=The New York Times}}</ref> == ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱚᱢᱵᱤᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱦᱤᱞ ᱨᱮᱸᱡᱽ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ]], [[ᱯᱮᱰᱟᱨ ᱨᱳᱰ]], ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱰᱟᱭ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱵᱚᱠᱚᱛ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱚᱸ ᱟᱱᱰᱮ ᱜᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ | ᱱᱚᱰᱮ ᱱᱤᱡ [[ᱟᱱᱚᱱᱫᱚ ᱡᱮᱭᱱ]], ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱜᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ |<ref>[http://m.intoday.in/story/anand-jain-a-bone-of-contention-between-the-Ambani-brothers/1/194368.html Anand Jain: A bone of contention between the Ambani brothers]. India Today. 17 January 2005</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱠᱚᱱᱰᱟᱨᱭ ᱟᱥᱲᱟ ᱚᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱩᱭ [[ᱥᱮᱸᱴ ᱡᱟᱵᱷᱤᱭᱚᱨ ᱠᱚᱞᱮᱡ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ |<ref>{{cite news |author=Kasmin Fernandes |title=St. Xavier's is the Indian Hogwarts |url=https://www.mid-day.com/articles/st-xaviers-is-the-indian-hogwarts/68236 |work=mid-day |date=2 January 2010 |language=en |access-date=23 July 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804122607/https://www.mid-day.com/articles/st-xaviers-is-the-indian-hogwarts/68236 |url-status=dead }}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ [[ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱤᱝᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ]] ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱮᱪᱞᱚᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ, [[ᱤᱱᱥᱴᱤᱪᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱠᱮᱢᱤᱠᱟᱞ ᱴᱮᱠᱱᱳᱞᱳᱡᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/money/2007/jan/17inter.htm|title=Mukesh Ambani on his childhood, youth|publisher=Rediff.com|accessdate=5 October 2011}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Ambani |first1=Mukesh |title=Re-Orienting Education at UDCT |journal=The Bombay Technologist |date=2001 |volume=50 |issue=1 |pages=33–35 |url=http://www.bombaytechnologist.org/index.php/bombaytechnologist/article/view/128789 |accessdate=12 June 2020 |language=en |issn=0067-9925 |archive-date=12 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200612215122/http://www.bombaytechnologist.org/index.php/bombaytechnologist/article/view/128789 |url-status=dead }}</ref> mbani later enrolled for an [[MBA]] at [[ᱥᱴᱟᱱᱯᱷᱚᱨᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱮᱢᱹᱵᱤᱹᱮᱹ]] ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵ ᱱᱟᱶᱟ ᱜᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱮᱫ ᱨᱤᱞᱤᱭᱟᱱᱥ ᱠᱩᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱱ ᱥᱟᱱᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱜᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱪᱹᱞᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱞᱟᱦᱟ ᱥᱮᱱ ᱥᱮᱱ ᱞᱮᱱᱟ |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/money/2007/jan/17inter.htm|title=Always invest in businesses of future and in talent|work=Rediff Business – Interview with Mukesh Ambani, 2007|publisher=Rediff.com|accessdate=17 October 2011}}</ref> ᱟᱡ ᱵᱟᱵ ᱦᱚᱸ ᱴᱷᱤᱠᱟ, ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱠᱚ ᱜᱮ ᱡᱷᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱩᱠᱮᱥ ᱚᱞᱚᱜ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱚᱛᱮ ᱠᱩᱢᱯᱟᱹᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱨᱚᱡᱮᱠᱴ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱱᱮᱣᱛᱟ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ |<ref name=":1" /> Ambani has been quoted as saying that he was influenced by his teachers [[William F. Sharpe]] and [[Man Mohan Sharma]] because they are "the kind of professors who made you think out of the box."<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.rediff.com/money/interview/inter/20070117.htm|title=Mukesh Ambani on his childhood, youth|work=Rediff|access-date=30 July 2018}}</ref> ==ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱸ ᱧᱮᱢᱞᱮ== * [[Make in India]] * [[Energy in India]] * [[Reliance Industries]] * [[Jio|Reliance Jio]] ==ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟ.ᱲᱛᱤ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Wikiquote}} {{Commons category}} * [http://www.ril.com/OurCompany/Leadership/Chairman-And-Managing-Director.aspx Profile] at [[Reliance Industries]] * [https://www.forbes.com/profile/mukesh-ambani/ Profile] at [[Forbes]] * {{worldcat id|lccn-n2005-207680}} {{Reliance Group}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ambani, Mukesh}} [[Category:1957 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Ambani family|Mukesh]] [[Category:Indian billionaires]] [[Category:Businesspeople from Mumbai]] [[Category:Indian Hindus]] [[Category:Indian Premier League franchise owners]] [[Category:Stanford Graduate School of Business alumni]] [[Category:University of Mumbai alumni]] [[Category:Reliance Industries people]] [[Category:Gujarati people]] [[Category:Indian industrialists]] [[Category:Indian businesspeople in the oil industry]] [[Category:Foreign associates of the National Academy of Engineering]] 5rl7het1ieyd8vpci1nhlnuvi9ygjv3 ᱛᱟᱡᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ 0 13160 191145 179330 2026-04-28T18:47:42Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191145 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = ᱛᱟᱡᱤᱠ/ᱛᱟᱡᱤᱠᱤ | nativename = Тоҷикӣ ({{lang|tg-Latn|Tojikī}}) | states = [[ᱛᱟᱢᱤᱞ]] ᱟᱨ [[ᱩᱡᱽᱵᱮᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]]<!-- Please DO NOT add China to this list. See the comment about Pamir languages below --> | ethnicity = ᱛᱟᱡᱤᱠᱤᱥ | speakers = {{sigfig|8.352,|2}} ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ (᱒᱐᱑᱕ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ - ᱒᱐᱑᱕) | date = | ref = e18 | familycolor = [[ᱤᱱᱫᱳ-ᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ]] | fam2 = [[ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]] | fam3 = [[ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]] | fam4 = [[ᱯᱟᱪᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱯᱟᱪᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]] | fam5 = [[ᱠᱚᱧᱮᱼᱯᱟᱪᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱠᱚᱧᱮᱼᱯᱟᱪᱮ ᱤᱨᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]] | fam6 = [[ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ]] | script = [[ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱦᱚᱨᱚᱯ|ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ]], [[ᱞᱟᱛᱤᱱ ᱦᱚᱨᱚᱯ|ᱞᱟᱛᱤᱱ]], [[ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱪᱤᱠᱤ|ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ]] (ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ), [[:en:Russian Braille#Additional alphabets|ᱛᱟᱡᱤᱠ ᱵᱽᱨᱮᱭᱤᱞ]] | nation = [[File:Flag of Tajikistan.svg|22x20px]] [[ᱛᱟᱡᱤᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]] | minority = {{plainlist| *[[File:Flag of Uzbekistan.svg|22x20px]] [[ᱩᱡᱽᱵᱮᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]] * [[File:Flag of Kazakhstan.svg|22x20px]] [[ᱠᱟᱡᱟᱠᱥᱛᱟᱱ]] * [[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|22x20px]] [[ᱠᱤᱨᱜᱤᱡᱽᱥᱛᱟᱱ]]}} | iso1 = tg | iso2 = tgk | iso3 = tgk | lingua = 58-AAC-ci | image = "Tajik", written in Cyrillic (Tоҷикӣ) and Nastaliq (تاجیکی).svg | imagesize = 150px | imagecaption = "ᱛᱳᱡᱤᱠᱤ" ᱚᱞ ᱥᱤᱨᱤᱞᱤᱠ ᱦᱚᱨᱚᱯ ᱟᱨ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱪᱤᱠᱤ ᱛᱮ ([[:en:Nastaliq|ᱱᱟᱥᱛᱟᱞᱤᱠ ᱪᱤᱠᱤ]]) | notice = IPA | glotto = taji1245 | glottorefname = Tajik }} '''ᱛᱟᱡᱤᱠ''' ᱥᱮ '''ᱛᱟᱡᱤᱠᱤ''' (ᱛᱟᱡᱤᱠ: забо́ни тоҷикӣ́, ''ᱡᱟᱵᱳᱱᱤ ᱛᱳᱡᱤᱠᱤ'') [[ᱛᱟᱡᱤᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]] ᱟᱨ [[ᱩᱡᱽᱵᱮᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]] ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱦᱟᱨᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ [[ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ [[ᱫᱟᱨᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱫᱟᱨᱤ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ]] ᱥᱟᱶ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱢᱮᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱨᱜᱮᱞ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱟᱨ [[ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ|ᱥᱳᱵᱷᱤᱭᱮᱛ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ]] ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪᱟᱨ (researchers) ᱠᱚ ᱛᱟᱡᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱥᱮ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮᱡ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱨᱮᱯᱮᱪ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱦᱟᱴᱟ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤᱜᱟᱱ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪᱟᱨ ᱜᱮ ᱛᱟᱡᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱟᱨᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱜᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱚᱱᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.ethnologue.com/language/tgk|title=Tajik Ethnologue|language=en2018-04-15}}</ref> ==ᱧᱩᱛᱩᱢ== ==ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱪᱷᱮᱨ== ==ᱨᱚᱱᱚᱲ== ==ᱚᱞ ᱛᱚᱦᱚᱨ== ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ==ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱢᱮ== ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{InterWiki|code=tg}} {{Wikibooks|ᱛᱟᱡᱤᱠ}} {{Wikivoyage|ᱛᱟᱡᱤᱠ phrasebook|ᱛᱟᱡᱤᱠ|a phrasebook}} {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20180823074936/http://persian-tajik.ir/Default.aspx Tajiki Cyrillic to Persian alphabet converter] * [http://tajikam.com/forum A Worldwide Community for Tajiks] * [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Tajik_Swadesh_list Tajik Swadesh list of basic vocabulary words] (from Wiktionary's [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists Swadesh-list appendix]) * [http://www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/ BBC news in Tajik] * [https://web.archive.org/web/20131208023214/http://www.mynet.tj/lugat/?lg=entj English-Tajik-Russian Dictionary] * [http://www.lugat.tj/ Free Online Tajik Dictionary]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.navrasta.com/ Welcome to Tajikistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220206121926/https://navrasta.com/ |date=2022-02-06 }} * [https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2015 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан] * [https://www.ozodi.org/a/29550914.html намоишгоҳи "Китоби Душанбе"]. A news clip about a Dushanbe book exhibition, with examples of various members of the public speaking Tajiki. [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱛᱟᱡᱤᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱱᱫᱳᱼᱤᱣᱨᱳᱯᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱩᱡᱽᱵᱮᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱠᱟᱡᱟᱠᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱛᱩᱨᱠᱢᱮᱱᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} dqhmy9xcab6bbssv9d85a7487omsaz5 ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ 0 13176 191149 186775 2026-04-28T21:26:28Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191149 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱯᱨᱚᱡᱟᱛᱚᱱᱛᱨᱚ | native_name = {{small|{{native phrase|sq|Republika e Shqipërisë}}}} | common_name = Albania | image_flag = Flag of Albania.svg | alt_flag = Red flag with a black double-headed eagle in the center. | image_coat = Coat of arms of Albania.svg | symbol_type = Coat of arms | national_motto = [[Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar|Ti Shqipëri, më jep nder,<br>më jep emrin Shqipëtar]]<br/>{{small|You Albania, give me honour,<br>give me the name Albanian}} | national_anthem = [[Himni i Flamurit]]<br/>(''"Hymn to the Flag"''){{parabr}}[[File:Hymni i Flamurit instrumental.ogg|centre]] | image_map = Albania (orthographic projection).svg | map_caption = | capital = [[ᱛᱤᱨᱟᱱᱟ]] | largest_city = [[ᱛᱤᱨᱟᱱᱟ]] | coordinates = {{Coord|41|19|N|19|49|E|type:city}} | official_languages = [[ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]] | languages2_type = Recognised minority languages | languages2 = {{hlist|[[ᱜᱽᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱽᱨᱤᱠ]]|[[ᱟᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱟᱨᱳᱢᱟᱱᱤᱭᱟᱱ]]|[[ᱢᱮᱥᱤᱰᱳᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱮᱥᱤᱰᱳᱱᱤᱭᱟᱱ]]|ᱮᱴᱟᱜ}} | demonym = [[ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟᱹᱱ]] | government_type = {{nowrap|[[Unitary state|Unitary]] [[Parliamentary system|parliamentary]]}} [[Republic|constitutional republic]] | leader_title1 = [[President of Albania|President]] | leader_name1 = [[Ilir Meta]] | leader_title2 = [[Prime Minister of Albania|Prime Minister]] | leader_name2 = [[Edi Rama]] | legislature = [[Parliament of Albania|Kuvendi]] | sovereignty_type = [[History of Albania#Independence of Albania (1912)|Establishment history]] | established_event1 = [[Principality of Arbanon]] | established_date1 = 1190 | established_event2 = [[Kingdom of Albania (medieval)|Kingdom of Albania]] | established_date2 = February 1272 | established_event3 = [[Principality of Albania (medieval)|Princedom of Albania]] | established_date3 = 1368 | established_event4 = [[League of Lezhë]] | established_date4 = 2 March 1444 | established_event5 = Proclamation of independence from {{nowrap|the [[Ottoman Empire]]}} | established_date5 = 28 November 1912 | established_event6 = [[Principality of Albania]] {{small|(Recognised)}} | established_date6 = 29 July 1913 | established_event7 = [[Albanian Republic|1st Republic of Albania]] | established_date7 = 31 January 1925 | established_event8 = [[Albanian Kingdom (1928–39)|Kingdom of Albania]] | established_date8 = 1 September 1928 | established_event9 = [[People's Republic of Albania|2nd Republic of Albania]] | established_date9 = 11 January 1946 | established_event10 = [[Constitution of the People's Socialist Republic of Albania|3rd Republic of Albania]] | established_date10 = 28 December 1976 | established_event11 = 4th Republic of Albania<br/>{{nowrap|[[Constitution of Albania|Current constitution]]}} | established_date11 = 29 April 1991<br/><br/>28 November 1998 | area_km2 = 28,748 | area_sq_mi = 11,100 | area_rank = 140th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | percent_water = 4.7 | population_estimate = {{increase}} 2,845,955<ref>{{cite web |publisher=[[Institute of Statistics (Albania)|Instituti i Statistikës]] (INSTAT) |title=Popullsia e Shqipërisë |url=https://www.instat.gov.al/media/6849/popullsia_me-_1_janar_2020.pdf |accessdate=21 September 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200730205919/https://www.instat.gov.al/media/6849/popullsia_me-_1_janar_2020.pdf |archivedate=30 July 2020 |page=1 |language=Albanian |date=26 March 2020}}</ref> | population_estimate_year = January 2020 | population_census = 2,821,977<ref name="Population and Housing Census 2011">{{cite web |publisher=[[Institute of Statistics (Albania)|Instituti i Statistikës]] (INSTAT) |title=Population and Housing Census 2011 |url=https://www.instat.gov.al/media/3058/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf |accessdate=21 September 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200826201945/https://www.instat.gov.al/media/3058/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf |archivedate=26 August 2020}}</ref> | population_census_year = 2011 | population_density_km2 = 98 | population_density_sq_mi = 254 | population_density_rank = 63rd | GDP_PPP_year = 2020 | GDP_PPP = $42.594&nbsp;billion<ref name="imf2">{{cite web |publisher=[[International Monetary Fund]] |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=11&pr.y=10&sy=2000&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=914&s=NGDP%2CNGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPPC%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |accessdate=21 September 2020}}</ref> | GDP_PPP_per_capita = $14,866 | GDP_nominal_year = 2020 | GDP_nominal = $16.753&nbsp;billion | GDP_nominal_per_capita = $5,847 | Gini_year = 2017 | Gini = 33.2<!-- number only --> | Gini_change = decrease | Gini_ref = <ref>{{cite web|publisher=[[World Bank]]|title=GINI index (World Bank estimate)–Albania|url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=AL|accessdate=28 March 2020|archive-date=19 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219015726/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=AL|url-status=dead}}</ref> | HDI_year = 2018<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year --> | HDI_change = increase<!-- increase/decrease/steady --> | HDI = 0.791<!-- number only --> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |publisher=[[United Nations Development Programme]] (UNDP) |title=Human Development Report 2019 |url=https://hdr.undp.org/en/2019-report |accessdate=21 September 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200907194557/https://www.hdr.undp.org/en/2019-report |archivedate=7 September 2020}}</ref> | HDI_rank = 69th | currency = [[Albanian lek|Lek]] | currency_code = ALL | patron_saint = [[Our Lady of Good Counsel]] | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = right | calling_code = [[Telephone numbers in Albania|+355]] | cctld = [[.al]] }} '''ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ''' ([[ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟᱱ]]: Shqipëri ᱥᱮ Shqipëria) ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞᱤ '''ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱯᱨᱚᱡᱟᱛᱚᱱᱛᱨᱚ''' (ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟᱱ: Republika e Shqipërisë) ᱥᱟᱢᱟᱝ-ᱠᱚᱧᱮ [[ᱤᱣᱨᱳᱯ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱚᱞᱠᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ|ᱵᱚᱞᱠᱟᱱ ᱩᱯᱚᱫᱤᱯ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ [[ᱟᱰᱨᱤᱭᱟᱴᱤᱠ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ]] ᱟᱨ [[ᱟᱭᱳᱱᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ]] ᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ-ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ [[ᱢᱚᱱᱴᱮᱱᱤᱜᱨᱳ]], ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ [[ᱠᱳᱥᱳᱵᱷᱳ]], ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱥᱮᱫ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱢᱮᱥᱤᱰᱳᱱᱤᱭᱟ]], ᱠᱚᱧᱮ ᱥᱮᱫ [[ᱜᱽᱨᱤᱠ]] ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ [[ᱤᱴᱟᱞᱤ]], ᱜᱽᱨᱤᱠ ᱟᱨ ᱢᱚᱱᱴᱮᱱᱤᱜᱨᱤᱱ ᱥᱟᱶ ᱫᱚᱨᱮᱭᱟ ᱥᱤᱢᱟᱹᱱᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱜᱟᱲ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱫᱚ [[ᱛᱤᱨᱟᱱᱟ]] ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱧᱩᱛᱩᱢ== ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ==ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ== ==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ== ==ᱰᱮᱢᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ== ==ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ== ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [https://web.archive.org/web/20120113082041/http://www.keshilliministrave.al/ ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ] (''ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱯᱟᱨᱥᱮᱫ'') * [http://www.parlament.al ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱞᱟᱢᱮᱱᱴ] * [http://www.gjk.gov.al ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱝᱵᱤᱥᱷᱟᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱳᱨᱴ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322191801/http://www.gjk.gov.al/ |date=2019-03-22 }} * [http://www.instat.gov.al ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞᱠᱷᱟ ᱥᱚᱝᱛᱷᱟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190210091104/http://www.instat.gov.al/ |date=2019-02-10 }} * [https://web.archive.org/web/20091026201653/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-a/albania.html Chief of State and Cabinet Members] ; ᱥᱟᱫᱷᱟᱬᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ * {{CIA World Factbook link|al|ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/al/ ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ] ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱴᱮᱴ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜ। * [https://web.archive.org/web/20100611175305/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/albania.htm ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ] from ''UCB Libraries GovPubs'' * {{dmoz|Regional/Europe/Albania}} * [http://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_3_1.asp ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220321172312/https://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_3_1.asp |date=2022-03-21 }} ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱰᱮᱴᱟ ᱚᱨᱠᱟᱭᱤᱵᱷ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱾ </div> {{Sister project links|ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ}} ;ᱧᱮᱧᱮᱞ * [http://www.albaniantourism.com/ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱴᱩᱨᱤᱡᱚᱢ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ] ᱧᱮᱧᱮᱞ ᱟᱨ ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ। * [http://albaniaonline.org/ ᱴᱩᱨᱤᱡᱚᱢ, ᱱᱟᱜᱟᱢ] * [http://www.trekinu.com/viewtrek.aspx?trkid=i02ivoat68cl6qy ᱫᱟᱬᱟᱱ ᱯᱷᱚᱴᱚᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118192148/http://www.trekinu.com/viewtrek.aspx?trkid=i02ivoat68cl6qy |date=2012-01-18 }} ᱯᱷᱳᱴᱳ ᱟᱨ ᱢᱮᱯ ᱥᱟᱶ ᱾ * [http://www.bunkertrails.org/maps.php ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱱᱟᱦᱩᱱᱟᱹᱨ ᱴᱳᱯᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ ᱢᱮᱯ ᱥᱮᱸᱫᱽᱨᱟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120823010729/http://www.bunkertrails.org/maps.php |date=2012-08-23 }} (᱑᱘ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ) * [https://web.archive.org/web/20090910014042/http://www.bunkertrails.org/wiki/index.php?title=Albania_Geopolitical_Mapset GPS Basemap for Albania] * [https://web.archive.org/web/20160622221749/http://www.vivalbania.net/ING/index.htm VIVAlbania, hospitality and ecotourism in Albania] * [https://web.archive.org/web/20180930145124/http://www.guidetoalbania.com/ ᱥᱚᱦᱟᱭᱤᱠᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ (ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱟᱶ)] * [https://cria.al/ Tourism, Travel] * [http://www.infoalb.net ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱴᱩᱨᱤᱡᱚᱢ ᱥᱚᱝᱛᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518051109/https://infoalb.net/ |date=2021-05-18 }} ; ᱮᱴᱟᱜ * [https://web.archive.org/web/20080424125913/http://libraries.theeuropeanlibrary.org/Albania/treasures_en.xml Wealth of the National Library of Albania] * [http://www.allcountries.eu/albania.htm ᱟᱞᱵᱮᱱᱤᱭᱟ ᱠᱟᱛᱷᱟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201019125910/https://www.allcountries.eu/albania.htm |date=2020-10-19 }} * [http://www.almanachdegotha.org/ The Royal House of Zogu] * [http://www.scribd.com/doc/11444724/Books-about-Albania-and-the-Albanian-people Books about Albania and the Albanian people] ''(scribd.com)'' Reference of books (and some journal articles) about Albania and the Albanian people; their history, language, origin, culture, literature, etc. Public domain books, fully accessible online. [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱫᱤᱥᱚᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱫᱤᱥᱟᱹᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱤᱣᱨᱳᱯ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱫᱤᱥᱚᱢ]] ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟ.ᱠᱷᱭᱟ.ᱛ}} 6xhgm563nhogaedmc5bfsjsmioe03sc ᱢᱩᱥᱠᱳᱜᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ 0 16780 191167 102783 2026-04-29T04:13:51Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191167 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name = ᱢᱩᱥᱠᱳᱜᱤ |altname = ᱠᱨᱤᱠ |nativename = ''Mvskoke'' |states = [[ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ]] |region = ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ [[ᱳᱠᱞᱟᱦᱳᱢᱟ]], ᱠᱨᱤᱠ ᱟᱨ ᱥᱮᱢᱤᱱᱳᱞᱮ, ᱮᱛᱚᱢ ᱮᱞᱵᱟᱢᱟ ᱠᱨᱤᱠ, [[ᱯᱷᱞᱳᱨᱤᱰᱟ]], ᱵᱽᱨᱟᱭᱴᱳᱱ ᱨᱟᱠᱷᱟᱫᱚᱦᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱢᱤᱱᱳᱞᱮ ᱾ |ethnicity = ᱕᱒,᱐᱐᱐ [[:en:Muscogee|ᱢᱩᱥᱠᱳᱜᱤ ᱦᱚᱲ]] (᱑᱙᱙᱗)<ref name=e21/> |speakers = {{sigfig|4,470|2}} (᱒᱐᱑᱕ ᱦᱚᱲᱞᱮᱠᱷᱟ) |date = |ref = e21 |familycolor = American |fam1 = [[ᱢᱟᱥᱠᱳᱜᱮᱭᱟᱹᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱢᱟᱥᱠᱳᱜᱮᱭᱟᱹᱱ]] |fam2 = ᱥᱟᱢᱟᱝ |nation = {{flag|ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ}} * {{flag|ᱳᱠᱞᱟᱦᱳᱢᱟ}} (ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ [[:en:Muscogee (Creek) Nation|ᱠᱨᱤᱠ ᱫᱤᱥᱚᱢ]] ᱨᱮ) |iso2 = mus |iso3 = mus |glotto = cree1270 |glottorefname = Creek |map=Muskogee USC2000 PHS.svg |mapcaption=ᱠᱨᱤᱠ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱟᱱᱟᱜ ᱚᱛᱱᱚᱜ ᱪᱷᱮᱨ | map2=Oklahoma Indian Languages.png |mapcaption2=[[ᱳᱠᱞᱟᱦᱳᱢᱟ]] ᱨᱮ [[ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ |notice = IPA }} '''ᱢᱩᱥᱠᱳᱜᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ''' ('''ᱠᱨᱤᱠ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱲᱟᱭᱚᱜᱼ, ᱫᱚ ᱢᱤᱫ [[ᱢᱟᱥᱠᱳᱜᱮᱭᱟᱹᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱠᱚ|ᱢᱟᱥᱠᱳᱜᱮᱭᱟᱹᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ [[ᱳᱠᱞᱟᱦᱳᱢᱟ]] ᱟᱨ [[ᱯᱷᱞᱳᱨᱤᱰᱟ]] ᱨᱮᱱ [[:en:Muscogee|ᱢᱩᱥᱠᱳᱜᱤ]] ᱟᱨ [[ᱥᱮᱢᱤᱱᱳᱞᱮ]] ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱾ [[ᱢᱤᱠᱟᱥᱩᱠᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱤᱠᱟᱥᱩᱠᱤ]] ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱥᱮᱢᱤᱱᱳᱞᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱫᱚ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮᱠᱚ ᱨᱚᱲᱼᱟ ᱩᱱ ᱡᱚᱠᱷᱮᱡ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ '''ᱥᱮᱢᱤᱱᱳᱞᱮ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱲᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱚᱵᱚᱥᱛᱟ== ==ᱟᱲᱟᱝ ᱥᱚᱜᱥᱮᱞᱮᱡ ᱥᱟᱬᱮᱥ== ==ᱚᱨᱛᱷᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ== ==ᱨᱚᱱᱚᱲ== ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Incubator|code=mus}} {{AmCyc Poster|Creeks|ᱢᱩᱥᱠᱳᱜᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ}} * The [https://web.archive.org/web/20060103010111/http://www.wm.edu/linguistics/creek/ Creek Language Archive]. This site includes a draft of a Creek textbook, which may be [https://web.archive.org/web/20051214194750/http://www.wm.edu/linguistics/creek/learning_creek.html downloaded] in .pdf format (''Pum Opunvkv, Pun Yvhiketv, Pun Fulletv: Our Language, Our Songs, Our Ways'' by Margaret Mauldin, Jack Martin, and Gloria McCarty). * ᱳᱠᱞᱟᱦᱳᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ [http://www.muscogeenation-nsn.gov/ ᱢᱩᱥᱠᱳᱜᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180202201722/http://www.muscogeenation-nsn.gov/ |date=2018-02-02 }} * [https://web.archive.org/web/20070609133339/http://linguistics.berkeley.edu/~kjohnson/papers/vow_reduct.pdf Acoustic vowel reduction in Creek: Effects of distinctive length and position in the word] (pdf) * [https://archive.org/details/rosettaproject_mus_vertxt-3 Mvskoke Nakcokv Eskerretv Esvhokkolat. Creek Second Reader. (1871)] * [https://archive.org/details/rosettaproject_mus_gen-1 Muskogee Genesis Translation] * [http://www.language-archives.org/language/mus OLAC resources in and about the Creek language] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱢᱟᱥᱠᱳᱜᱮᱭᱟᱹᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱫᱤᱵᱟᱹᱥᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} if6bcx2wd786owtyrrjo45bntkoc20c ᱚᱱᱩᱨᱮᱫᱷᱟ ᱵᱷᱚᱴᱴᱟᱪᱟᱨᱭᱟ 0 17562 191142 178900 2026-04-28T18:24:17Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191142 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name = ᱚᱱᱩᱨᱟᱫᱷᱟ ᱵᱷᱚᱴᱴᱟᱪᱟᱨᱭᱟ |image = Anuradha Bhattacharyya, 2017 (cropped).jpg |caption = The poet at Poetic Prism, ᱑᱑ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗, [[ᱵᱷᱤᱡᱚᱭᱟᱫᱚ]] |birth_date = {{ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱦᱟ ᱟᱨ ᱩᱢᱮᱨ|᱑᱙᱗᱕|᱑᱒|᱖|df=y}} |birth_place = [[ᱠᱚᱠᱟᱜᱟ]], [[ᱯᱩᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] |nationality = [[ᱥᱤᱧᱚᱛᱮ]] people| |alma_mater = [[ᱵᱚᱱᱚᱥᱛᱷᱚᱞᱤ ᱵᱷᱤᱫᱭᱟᱯᱤᱴ]], [[ᱡᱟᱫᱽᱵᱯᱩᱨ University]], [[ᱟᱤᱟᱴᱤ, ᱠᱷᱚᱨᱚᱜᱯᱩᱨ]] |occupation = Writer, poet, academic |period = ᱑᱙᱙᱘ - |subject = fiction, poetry |notableworks = One Word, The Road Taken, Lofty | awards = [[ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱮᱠᱟᱰᱮᱢᱤ]] |spouse = ᱚᱛᱩᱞ ᱥᱤᱝ |children = ᱱᱩᱥᱢᱤᱛᱟta<ref>{{Cite web|url=http://www.authorspressbooks.com/book_detail.php?preference=%E1%B1%91%E1%B1%97%E1%B1%98%E1%B1%90|title=Authorspress|access-date=2021-09-10|archive-date=2021-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210910075324/http://www.authorspressbooks.com/book_detail.php?preference=%E1%B1%91%E1%B1%97%E1%B1%98%E1%B1%90|url-status=dead}}</ref> }} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ]] fec510ju80apem3kpcl285iw1es9q63 ᱤᱥᱯᱩᱴᱱᱤᱠ ᱵᱷᱤ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱴᱤᱠᱟᱹ 0 17682 191170 103072 2026-04-29T05:08:32Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191170 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug <!-- recommended structure: see WP:MEDORDER and WP:DRUGLIKE --> | drug_name = ᱤᱥᱯᱩᱴᱱᱤᱠ ᱵᱷᱤ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱴᱤᱠᱟᱹ | type = vaccine | image = Sputnik_v_logo.png | image2 = Вакцина Спутник V.jpg | alt = A lab tabletop with several out-of-focus vials of vaccine on it, with the two front and center in focus | caption2 = Russian Ministry of Health image of Gam-COVID-Vac vials <!-- Vaccine data -->| target = [[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]] | vaccine_type = viral <!-- Clinical data -->| pronounce = | tradename = {{ubl| | Sputnik V<ref name="Sputnik V">{{cite web | url = https://medum.ru/sputnik-v | publisher = Medum.ru | work = Russian drug reference | title = Sputnik V | access-date = 2021-09-23 | archive-date = 2021-01-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210131085259/https://medum.ru/sputnik-v | url-status = dead }}</ref> | Спутник V }} | licence_EU = BD | licence_US = | pregnancy_AU = <!-- A/B1/B2/B3/C/D/X --> | pregnancy_category = | legal_AU = <!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--> | legal_AU_comment = | legal_BR = <!-- OTC, A1, A2, A3, B1, B2, C1, C2, C3, C4, C5, D1, D2, E, F--> | legal_BR_comment = | legal_CA = <!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> | legal_UK = <!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM --> | legal_US = <!-- OTC / Rx-only / Schedule I, II, III, IV, V --> | legal_UN = <!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--> | legal_NZ = <!--Class A, B, C --> | legal_status = Registered in Russia on 11 August 2020<br /><small>Full and Emergency Authorizations: [[List of COVID-19 vaccine authorizations#Sputnik V|List of Sputnik V COVID-19 vaccine authorizations]]</small> | routes_of_administration = [[Intramuscular injection|Intramuscular]] <!-- Identifiers -->| CAS_number = | ATCvet = | ATC_prefix = None <!-- scheduled to be J07BX03 in 2022 --> | ATC_suffix = | PubChem = | DrugBank = DB15848 | synonyms = {{ubl| | Gam-COVID-Vac | Гам-КОВИД-Вак }} }} '''ᱤᱥᱯᱩᱴᱱᱤᱠ ᱵᱷᱤ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱴᱤᱠᱟᱹ''' ᱫᱚ ᱤᱥᱯᱩᱴᱱᱤᱠ ᱵᱷᱤ ᱜᱟᱢᱟᱞᱤᱭᱟ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱣᱴ ᱚᱵᱽ ᱮᱯᱤᱰᱮᱢᱤᱭᱳᱞᱳᱡᱤ ᱮᱱᱰ ᱢᱟᱭᱠᱨᱳᱵᱟᱭᱳᱞᱳᱡᱤ ᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱵᱷᱟᱭᱨᱚᱞ ᱵᱷᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱥᱟᱥᱛᱷᱚ ᱢᱚᱵᱛᱨᱚᱱᱟᱞᱚᱭ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱠᱩ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱫᱚ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱥᱮᱡ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱛ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱪᱦᱟᱸᱫᱚ ᱥᱮᱡ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱕᱙ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱤᱥᱟᱹᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱦᱚᱸᱭ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱠᱚᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤᱛᱮᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱚᱞᱵᱤᱞ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱡᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱮᱛᱦᱚᱵ ᱯᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱝ ᱵᱟᱝ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱟᱦᱟᱨᱮᱜᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱛᱟᱵᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱛᱮ ᱫᱟ ᱞᱮᱱᱥᱮᱴ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱵᱤᱥᱞᱮᱥᱚᱱ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱟᱣᱨᱤ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱸᱦᱟᱸᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱙᱑ᱹ᱖% ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱚᱞ ᱛᱟᱸᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱤᱠᱟᱹ ᱫᱚ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟ, ᱟᱨᱡᱮᱱᱴᱤᱱᱟ, ᱵᱮᱞᱟᱨᱩᱥ, ᱦᱟᱝᱜᱮᱨᱤ, ᱥᱟᱨᱵᱤᱭᱟ, ᱟᱨᱚᱵᱽ ᱟᱢᱤᱨᱟᱛ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱤᱥᱟᱹᱢ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱠᱩ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱴᱤᱠᱟᱹ]] 0vgm2jqc3c4hzqxkd3mmyzvb0fxga60 ᱥᱟᱵᱽᱱᱟᱢ ᱟᱥᱛᱷᱟᱱᱟ 0 17714 191178 186863 2026-04-29T06:58:26Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191178 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱥᱟᱵᱽᱱᱟᱢ ᱟᱥᱛᱷᱟᱱᱟ | image = Shabnam Asthana.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = ᱑᱖ ᱟᱜᱚᱥᱴ | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱲ|ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ]] | other_names = | occupation = ᱯᱤ.ᱟᱨ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ, ᱯᱚᱞᱤᱥᱤ ᱮᱱᱰ ᱠᱚᱢᱩᱭᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱥᱴᱮᱴᱮᱡᱤᱥᱴ | years_active = | known_for = | notable_works = | website = {{URL|www.empoweredsolutions.in}} }} '''ᱥᱟᱵᱽᱱᱟᱢ ᱟᱥᱛᱷᱟᱱᱟ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱜᱟᱹᱠᱷᱩᱲᱤᱭᱟᱹ, ᱨᱚᱨᱚᱲᱤᱡ, ᱟᱨ ᱚᱱᱛᱷᱨᱚᱯᱨᱚᱱᱤᱭᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |url=http://indianexpress.com/article/cities/pune/seminar-offers-tips-to-face-professional-challenges/ | title=Seminar offers tips to face professional challenges | work=[[The Indian Express]] | date=20 January 2015 | accessdate=25 December 2011 | author=}}</ref> ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱠᱷᱮᱛᱨᱚ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱤ.ᱟᱨ.ᱥᱤ.ᱟᱭ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[:en:H. K. Dua|ᱮᱭᱤᱪ.ᱠᱮ. ᱫᱩᱣᱟ]] ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ''ᱱᱮᱥᱟᱱᱟᱞ ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱨᱤᱞᱮᱥᱟᱱ ᱦᱚᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱨᱮᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url=http://www.mid-day.com/articles/shabnam-asthana-wins-indias-top-public-relations-award/155081 | title=Shabnam Asthana wins India's top public relations award | work=[[Mid-Day]] | date=16 February 2012 | accessdate=20 December 2016 | author= }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ== ᱟᱥᱛᱷᱟᱱᱟ ᱫᱚ [[ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ|ᱵᱚᱠᱟᱨᱚ ᱥᱴᱤᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ]] ᱨᱮᱭ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱓ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ [[ᱞᱮᱰᱤ ᱥᱨᱤ ᱨᱟᱢ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱟᱹᱨᱤ (ᱟᱨᱴᱥ) ᱨᱮ ᱵᱮᱪᱟᱞᱟᱨ ᱮ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱟᱨᱴᱥ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨᱥ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ [[:en:Public relations|ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ]] ᱟᱨ ᱮᱰᱵᱷᱟᱴᱟᱭᱡᱤᱝ ᱨᱮ ᱯᱳᱥᱴ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱰᱤᱯᱞᱳᱢᱟ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱤᱢᱵᱟᱭᱳᱥᱤᱥ (Symbiosis) ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ [[:en:Symbiosis|ᱥᱤᱢᱵᱟᱭᱳᱥᱤᱥ]], [[ᱯᱩᱱᱮ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱤᱝ ᱢᱮᱱᱮᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱯᱳᱥᱴ ᱜᱨᱮᱡᱩᱭᱮᱴ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url=http://techwomen.in/wp-content/uploads/flipbook/1/files/basic-html/page12.html | title=Page 12 - November 2015 Woman At Work | work=Techwomen.in | date=20 January 2015 | accessdate= | author= }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱟᱥᱛᱷᱟᱱᱟ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱟᱱ [[:en:National Defence Academy (India)|ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱨᱚᱠᱠᱷᱟ ᱮᱠᱟᱫᱮᱢᱤ (ᱮᱱ.ᱰᱤ.ᱮ), ᱠᱷᱟᱫᱟᱠᱣᱟᱥᱞᱟ]] ᱨᱮ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱮᱱ.ᱰᱤ.ᱮ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱵᱟᱨᱼᱯᱮ ᱜᱚᱴᱟᱱ ᱵᱮᱼᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱟᱨ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱡᱟᱨᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱨᱩᱯ ᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://prssa.prsa.org/events/conference/program/12program/shabnamasthana | title=Shabnam Asthana | work=Prsa.org | date=14 October 2014 | accessdate=20 December 2016 | author=}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱢᱵᱟᱭᱳᱥᱤᱥ, ᱤᱱᱫᱤᱨᱟ, ᱟᱭ.ᱟᱭ.ᱵᱤ.ᱮᱢ, ᱥᱤᱝᱦᱟᱜᱟᱫᱽ, ᱢᱟᱴᱨᱤᱠᱥ, ᱮᱱ.ᱟᱭ.ᱟᱭ.ᱮᱞ.ᱮᱢ, ᱰᱤ.ᱣᱟᱭ ᱯᱟᱴᱤᱞ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱚᱝᱥᱛᱷᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱮᱱᱮᱞᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱯᱮᱲᱟ ᱯᱷᱟᱠᱟᱞᱴᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ===᱒᱐᱐᱕-ᱱᱤᱛ=== ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ, ᱟᱥᱛᱷᱟᱱᱟ ᱮᱢᱯᱟᱣᱟᱨᱰ ᱥᱳᱞᱤᱣᱥᱟᱱ ᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.business-standard.com/article/news-ani/indian-women-network-launched-in-western-part-of-india-114122600245_1.html | title=Indian Women Network launched in western part of India | work=[[Business Standard]] | date=26 December 2014 | accessdate=20 December 2016 | author=}}</ref> ==ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ== ᱯᱟᱵᱽᱞᱤᱠ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱤ.ᱟᱨ.ᱥᱤ.ᱟᱭ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱥᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱑᱒ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ''ᱦᱚᱞ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱨᱮᱢ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web | url=http://ravepad.com/page/public-relations/images/view/18555584/Shabnam-Asthana-wins-India-s-top-public-relations-award-by-Mid-D | title=Public Relations Photos : Shabnam Asthana wins India's top public relations award by Mid-Day | work=RavePad | date=20 January 2015 | accessdate= | author= | archive-date=18 September 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210918024046/http://ravepad.com/page/public-relations/images/view/18555584/Shabnam-Asthana-wins-India-s-top-public-relations-award-by-Mid-D | url-status=dead }}</ref> ᱟᱥᱛᱷᱟᱱᱟ ᱥᱟᱱ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥᱤᱥᱠᱳ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱒ ᱯᱤ.ᱟᱨ.ᱮᱥ.ᱮᱥ.ᱮ ᱒᱐᱑᱒ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱢᱤᱫᱩᱱ ᱨᱮ ᱱᱮᱶᱛᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/finance/shabnam-asthana-to-be-first-pr-expert-from-india-to-address-prssa-2012-national-conference-in-san-francisco-news-news-mkijEebbhhhsi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180207005022/http://www.sify.com/finance/shabnam-asthana-to-be-first-pr-expert-from-india-to-address-prssa-2012-national-conference-in-san-francisco-news-news-mkijEebbhhhsi.html |archive-date=7 February 2018 | title=Shabnam Asthana to be first PR expert from India to address PRSSA 2012 National Conference in San Francisco | work=[[Sify.com]] | date=8 October 2012 | accessdate=20 December 2016 | author=}}</ref><ref>{{cite web | url=https://buprssa.com/2012/11/14/bridging-the-gap-travel-the-world-with-your-pr-career/ | title=Bridging the Gap: Travel the World with Your PR Career | work=PRSSA | date=20 January 2015 | accessdate=14 November 2012 | author= | archive-date=6 February 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180206190348/https://buprssa.com/2012/11/14/bridging-the-gap-travel-the-world-with-your-pr-career/ | url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱘ ᱨᱮ ᱫᱟ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱜᱽᱨᱩᱯ ᱯᱟᱥᱴᱟ ᱥᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱯᱤ.ᱟᱨ. ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱯᱟᱣᱟᱨ ᱣᱳᱢᱮᱱᱥ ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.business-standard.com/article/news-ani/shabnam-asthana-wins-times-power-woman-2017-award-118020101206_1.html | title=Shabnam Asthana wins Times Power Woman 2017 award | work=[[Business Standard]]| date=1 February 2018 | accessdate=6 February 2018 | author=}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.aninews.in/news/business/business/shabnam-asthana-wins-times-power-woman-2017-award201802011734000002/ | title=Shabnam Asthana wins Times Power Woman 2017 award | work=[[Asian News International]] | date=1 February 2018 | accessdate=6 February 2018 | author= }}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱓᱐᱑᱘ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱟ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱴᱷᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱯᱟᱣᱟᱨ ᱣᱳᱢᱮᱱᱥ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/dance-music-and-honour-times-power-women-2018-fetes-indias-super-girls/women-on-top/slideshow/65579154.cms |title=Dance, Music And Honour: Times Power Women 2018 Fetes India's Super Girls |last=|first=|date=2018-08-28|website=Economic Times|language=en-US |access-date=2020-03-26}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nrinews24x7.com/shabnam-asthana-eminent-women-leaders-discuss-the-role-of-women-in-new-india-at-the-46th-national-summit-at-new-delhi/ |title=Shabnam Asthana & eminent women leaders discuss the Role of Women in New India at the 46th National Summit at New Delhi |last= |first= |date=2018-12-16 |website=NRInews24x7 |language=en-US |access-date=2020-03-24 |archive-date=2020-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325034643/https://nrinews24x7.com/shabnam-asthana-eminent-women-leaders-discuss-the-role-of-women-in-new-india-at-the-46th-national-summit-at-new-delhi/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.punekarnews.in/shabnam-asthana-eminent-women-leaders-discuss-the-role-of-women-in-new-india-at-the-46thnational-summit-at-new-delhi/ |title=Shabnam Asthana & eminent women leaders discuss the Role of Women in New India at the 46thNational Summit at New Delhi |date=2018-12-16 |website=Punekar News |language=en-US |access-date=2020-03-24 |archive-date=2020-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324170744/http://www.punekarnews.in/shabnam-asthana-eminent-women-leaders-discuss-the-role-of-women-in-new-india-at-the-46thnational-summit-at-new-delhi/ |url-status=dead }}</ref> ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱪᱟᱸᱫᱚ‌ ᱜᱮ, ᱟᱥᱛᱷᱟᱱᱟ ᱵᱽᱨᱤᱴᱤᱥ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱚᱯᱷ ᱠᱚᱢᱚᱱ, ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱟᱦᱟᱛᱢᱟ ᱜᱷᱟᱱᱫᱷᱤ ᱥᱚᱢᱢᱟᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ<ref>{{Cite web |url=https://nrinews24x7.com/mahatma-gandhi-samman-conferred-on-shabnam-asthana-in-the-houses-of-commons-london-uk/ |title=Mahatma Gandhi Samman conferred on Shabnam Asthana in the House of Commons London (UK) |last=admin |date=2018-10-29 |website=NRInews24x7 |language=en-US |access-date=2020-03-24 |archive-date=2020-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325044558/https://nrinews24x7.com/mahatma-gandhi-samman-conferred-on-shabnam-asthana-in-the-houses-of-commons-london-uk/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.punekarnews.in/mahatma-gandhi-samman-conferred-on-shabnam-asthana-in-the-houses-of-commons-london-uk/ |title=Mahatma Gandhi Samman conferred on Shabnam Asthana in the Houses of Commons London (UK) |date=2018-10-29 |website=Punekar News |language=en-US |access-date=2020-03-24 |archive-date=2020-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324170745/http://www.punekarnews.in/mahatma-gandhi-samman-conferred-on-shabnam-asthana-in-the-houses-of-commons-london-uk/ |url-status=dead }}</ref> ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱯᱩᱱᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱵᱨᱟᱱᱰ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://www.punekarnews.in/shabnam-asthana-felicitated-as-the-times-power-woman-2018-west-region-for-global-pr/ |title=Shabnam Asthana felicitated as the Times Power Woman 2018 – West Region, for Global PR |date=2018-08-27 |website=Punekar News |language=en-US |access-date=2020-03-24 |archive-date=2020-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324171332/http://www.punekarnews.in/shabnam-asthana-felicitated-as-the-times-power-woman-2018-west-region-for-global-pr/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bytesofindia.com/newsdetails?NewsId=4678953116677914354&title=Shabnam%20Asthana%20felicitated%20as%20the%20Times%20Power%20Woman%202018&SectionId=5095673614284375049&SectionName=Press%20Release&TagName=Times%20Of%20India%20Group&NewsTagId=5210079055596415164&BM=False&FW=False&ITG=False |title=Shabnam Asthana felicitated as the Times Power Woman 2018 |website= |access-date=2020-03-24 |archive-date=2021-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210918024047/https://www.bytesofindia.com/newsdetails?NewsId=4678953116677914354&title=Shabnam%20Asthana%20felicitated%20as%20the%20Times%20Power%20Woman%202018&SectionId=5095673614284375049&SectionName=Press%20Release&TagName=Times%20Of%20India%20Group&NewsTagId=5210079055596415164&BM=False&FW=False&ITG=False |url-status=dead }}</ref> ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱢᱟᱹᱱᱟᱱ ᱰᱳᱠᱴᱳᱨᱮᱴ ᱠᱚ ᱪᱟᱞ ᱟᱠᱟᱣᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/shabnam-asthana-awarded-honorary-doctorate-by-national-american-university-119040500794_1.html |title=Shabnam Asthana awarded Honorary doctorate by National American University |last=ANI |date=2019-04-05 |website=Business Standard India |access-date=2020-03-24}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://in.finance.yahoo.com/news/national-american-university-awards-honorary-060430391.html |title=The National American University awards honorary doctorate to Shabnam Asthana and other eminent personalities |website=in.finance.yahoo.com |language=en-IN |access-date=2020-03-24 |archive-date=2020-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324165819/https://in.finance.yahoo.com/news/national-american-university-awards-honorary-060430391.html |url-status=dead }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [http://www.empoweredsolutions.in/ ᱚᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱣᱮᱵᱽᱥᱟᱭᱤᱴ] [[ᱛᱷᱚᱠ: ᱡᱷᱟᱨᱠᱷᱚᱸᱰ ᱨᱮᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ]] 2nqtekqs8zsedn5xwq9t9n6iva8ozfw ᱦᱤᱢᱟᱱᱥᱦᱩ ᱢᱤᱥᱨᱟ 0 21193 191188 189725 2026-04-29T09:35:07Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191188 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱷᱤᱢᱟᱱᱥᱦᱩ ᱸᱤᱥᱦᱨᱟ | native_name = DJ Himanshu Mishra | native_name_lang = en | birth_date = ᱒᱖ ᱸᱟᱨᱪ ᱑᱙᱘᱒ | birth_place = ᱰᱮᱞᱦᱤ | nationality = ᱱᱫᱤᱟᱱ | education = ᱟᱪᱮᱞᱚᱨ ᱚ ᱛᱮᱪᱱᱚᱞᱚᱜᱭ | alma_mater = ᱰᱮᱞᱦᱤ ᱚᱞᱞᱮᱜᱮ ᱚ ᱮᱱᱜᱤᱱᱮᱮᱨᱤᱱᱜ | occupation = ᱱᱛᱨᱮᱯᱨᱮᱱᱮᱩᱨ, ᱢᱩᱥᱤᱤᱟᱱ | years_active = ᱒᱐᱐᱒ - ᱯᱨᱮᱥᱮᱱᱛ | organization = ᱜᱨᱚᱚᱶᱮᱱᱮᱩᱥ | spouse = ᱰᱨ ᱥᱦᱨᱟᱫᱫᱦᱟ ᱸᱤᱥᱦᱨᱟ | website = http://djhimanshumishra.com/ }} ᱷᱤᱢᱟᱱᱥᱦᱩ ᱸᱤᱥᱦᱨᱟ ({{lang-en|'''DJ Himanshu Mishra'''}}), ᱵᱮᱛᱛᱮᱨ ᱠᱱᱚᱣᱱ ᱵᱭ ᱛᱦᱮ ᱤᱱᱛᱮᱨᱱᱮᱛ ᱱᱟᱢᱮ ᱰ ᱷᱤᱢᱟᱱᱥᱦᱩ ᱸᱤᱥᱦᱨᱟ, ᱤᱥ ᱟᱱ ᱱᱫᱤᱟᱱ ᱮᱱᱛᱨᱮᱯᱨᱮᱱᱮᱩᱨ ᱟᱱᱫ ᱢᱩᱥᱤᱤᱟᱱᱹ<ref>{{Cite web |author=प्रियंका तिवारी |title=इंजीनियरिंग की नौकरी छोड़ कर डीजे और म्यूजिक कंपोजर बनें हिमांशु मिश्रा, बोले- सफलता को कोई शॉर्ट कट नहीं होता |url=https://ndtv.in/music/himanshu-mishra-quit-engineering-job-to-become-dj-and-music-composer-3378311 |access-date=2022-10-09 |language=hi |website=NDTVIndia |archive-date=2022-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009155958/https://ndtv.in/music/himanshu-mishra-quit-engineering-job-to-become-dj-and-music-composer-3378311 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |author=Nakul Devarshi |title=DJ Himanshu Mishra : इंजीनियरिंग पर हावी हुआ संगीत का फितूर, और बन गए डीजे-म्यूजिक कम्पोज़र |url=https://www.patrika.com/jaipur-news/dj-and-music-composer-himanshu-mishra-interview-latest-news-in-hindi-7789431/ |access-date=2022-10-09 |language=hi |website=Patrika}}</ref><ref>{{cite web |date=2022-10-11 |title=Himanshu Mishra: How is social media changing the music business? |url=https://www.mid-day.com/brand-media/article/himanshu-mishra-how-is-social-media-changing-the-music-business-23249875 |access-date=2022-10-12 |language=en |website=Mid-Day }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ᱟᱨᱞᱭ ᱤᱮ == ᱰ ᱷᱤᱢᱟᱱᱥᱦᱩ ᱸᱤᱥᱦᱨᱟ ᱣᱟᱥ ᱵᱚᱨᱱ ᱚᱱ ᱒ ᱸᱟᱨᱪ ᱑᱙᱘᱒ ᱤᱱ ᱰᱮᱞᱦᱤ, ᱱᱫᱤᱟᱹ<ref>{{cite web |title=Himanshu Mishra &#x7c; Model Theory Wiki &#x7c; Fandom |url=https://modeltheory.fandom.com/wiki/Himanshu_Mishra |access-date=2022-10-09 |website=Fandom |language=en |archive-date=2022-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009093801/https://modeltheory.fandom.com/wiki/Himanshu_Mishra |url-status=dead }}</ref> ᱛᱮᱨ ᱚᱢᱯᱞᱮᱛᱤᱱᱜ ᱦᱤᱥ ᱜᱨᱟᱫᱩᱟᱛᱤᱚᱱ, ᱦᱮ ᱡᱚᱤᱱᱮᱫ ᱟᱱ ᱴ ᱚᱢᱯᱟᱱᱭ ᱤᱱ ᱰᱮᱞᱦᱤ ᱤᱛᱥᱮᱞᱹ ᱴᱦᱚᱩᱜᱦ ᱷᱤᱢᱟᱱᱥᱦᱩ ᱸᱤᱥᱦᱨᱟ ᱣᱚᱨᱠᱮᱫ ᱚᱨ ᱚᱶᱮᱨ ᱑᱗ ᱭᱮᱟᱨᱥ ᱤᱱ ᱛᱦᱮ ᱴ ᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱨᱭ ᱵᱮᱚᱨᱮ ᱞᱟᱩᱱᱪᱤᱱᱜ ᱨᱚᱚᱶᱱᱮᱩᱥ ᱱᱛᱮᱨᱛᱟᱤᱱᱢᱮᱱᱛ, ᱦᱮ ᱱᱮᱶᱮᱨ ᱞᱮᱛ ᱦᱤᱥ ᱯᱟᱥᱥᱤᱚᱱ ᱚᱨ ᱢᱩᱥᱤ ᱫᱤᱮ<ref>{{cite web |author=ANI |date=2022-02-11 |title=The Music Video of "Ek Shaam" by KingAP, Harshita Baranwal & Traxeon is out now! Check it Out!! |url=https://theprint.in/ani-press-releases/the-music-video-of-ek-shaam-by-kingap-harshita-baranwal-traxeon-is-out-now-check-it-out/827708/ |access-date=2022-10-09 |website=ThePrint |language=en}}</ref> == ᱟᱨᱮᱮᱨ == ᱰᱮᱥᱯᱤᱛᱮ ᱵᱮᱤᱱᱜ ᱟᱱ ᱮᱱᱜᱤᱱᱮᱮᱨᱤᱱᱜ ᱜᱨᱟᱫᱩᱟᱛᱮ, ᱷᱤᱢᱟᱱᱥᱦᱩ ᱸᱤᱥᱦᱨᱟ'ᱥ ᱯᱟᱥᱥᱤᱚᱱ ᱚᱨ ᱢᱩᱥᱤ ᱤᱱᱥᱯᱤᱨᱮᱫ ᱦᱤᱢ ᱛᱚ ᱪᱟᱱᱜᱮ ᱦᱤᱥ ᱟᱨᱮᱮᱨᱹᱱ ᱒᱐᱑᱙, ᱦᱮ ᱚᱩᱱᱫᱮᱫ ᱨᱚᱚᱶᱮᱬᱮᱩᱥ ᱛᱚ ᱯᱩᱨᱥᱩᱮ ᱦᱤᱥ ᱯᱟᱥᱥᱤᱚᱱᱹ ᱨᱚᱚᱶᱮᱬᱮᱩᱥ ᱣᱟᱥ ᱵᱚᱨᱱ ᱚᱩᱛ ᱚ ᱷᱤᱢᱟᱱᱥᱦᱩ'ᱥ ᱛᱮᱪᱱᱤᱟᱞ ᱶᱤᱥᱤᱚᱱ ᱟᱱᱫ ᱜᱨᱮᱟᱛ ᱞᱚᱶᱮ ᱚ ᱢᱩᱥᱤᱹ ᱛ ᱯᱨᱚᱶᱤᱫᱮᱥ ᱢᱩᱥᱤ ᱯᱨᱚᱢᱚᱛᱤᱚᱱ ᱥᱮᱨᱶᱤᱮᱥ ᱚᱨ ᱭᱚᱩᱱᱜ ᱟᱱᱫ ᱤᱱᱫᱮᱯᱮᱱᱫᱮᱱᱛ ᱟᱨᱛᱤᱥᱛᱥ ᱟᱱᱫ ᱤᱥ ᱟᱱ ᱮᱞᱩᱥᱤᱶᱮ ᱯᱞᱟᱛᱚᱨᱢ ᱚᱨ ᱟᱞᱞ ᱢᱩᱥᱤᱤᱟᱱᱥᱹ<ref>{{Cite web |last=Mishra |first=Prakash |date=2022-08-29 |title=DJ Himanshu Mishra completed two decades in the music Industry |url=https://www.bollywoodkibaten.in/dj-himanshu-mishra-completed-two-decades-in-the-music-industry/ |access-date=2022-10-09 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Tiwari |first=Ashish |date=2022-10-11 |title=DJ Himanshu Mishra's GrooveNexus strives to support budding artists in the music industry |url=https://firstindia.co.in/news/india/dj-himanshu-mishras-groovenexus-strives-to-support-budding-artists-in-the-music-industry |access-date=2022-10-12 |language=en |website=First India}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} {{Authority control}} {{stub}} gjao57s3e2flegltpm9l0n1p5os5aif ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ 0 24537 191195 159575 2026-04-29T10:13:55Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191195 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = | name = ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ <br/> {{Nastaliq|ضِلع راجن پُور}} | native_name = | native_name_lang = | settlement_type = ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ | image_skyline = {{Photomontage |size = 250 |photo1a = Masjid Deen Muhammad Khan, Jam Pur, Punjab, Pakistan 02.jpg |photo2a = Petrol pump- Baloch hotel ,-) - panoramio (4).jpg }} | imagesize = | image_alt = | image_caption = Top: Masjid Deen Muhammad Khan, [[Jampur]]<br>View of desert region in the district | image_map = Pakistan - Punjab - Rajanpur.svg | mapsize = | map_alt = | map_caption = Rajanpur District highlighted within Punjab Province | subdivision_type = ᱫᱤᱥᱚᱢ | subdivision_name = {{PAK}} | subdivision_type1 = ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ | subdivision_name1 = [[ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ, ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ|ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ]] | subdivision_type2 = ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ | subdivision_name2 = [[ᱰᱮᱨᱟ ᱜᱷᱟᱡᱤ ᱠᱷᱟᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ|ᱰᱮᱨᱟ ᱜᱷᱟᱡᱤ ᱠᱷᱟᱱ]] | founder = | seat_type = ᱦᱮᱰᱠᱩᱣᱟᱴᱚᱨ | seat = [[ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ]] | government_footnotes = | government_type = ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣAdministration | leader_title = ᱰᱤᱯᱴᱤ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱᱟᱨ | leader_name = N/A | leader_title1 = ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ | leader_name1 = N/A | leader_title2 = ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱦᱮᱞᱛᱷ ᱚᱯᱷᱤᱥᱟᱨ | leader_name2 = N/A | leader_party = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = <ref name="1998census">{{Cite book| title = 1998 District Census report of Rajanpur| location = Islamabad| publisher = Population Census Organization, Statistics Division, Government of Pakistan| series = Census publication | volume = 27| date = 1999}}</ref>{{rp|13}} | area_total_km2 = ᱑᱒,᱓᱑᱘ | population_footnotes = <ref name="2017census" /> | population_as_of = ᱒᱐᱑᱗ | population_total = ᱑,᱙᱙᱖,᱐᱓᱙ | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[Time in Pakistan|PST]] | utc_offset1 = +᱐᱕:00 | established_title = ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ | established_date = | blank_name = ᱛᱚᱦᱥᱤᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱞ ᱠᱚ | blank_info = ᱓ | blank1_name = ᱢᱩᱬ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱠᱚ | blank1_info = [[ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ]], [[ᱵᱟᱞᱳᱪᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱞᱳᱪᱤ]] | website = {{URL|rajanpur.punjab.gov.pk}} }} '''ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ''' ᱫᱚ [[ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ, ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ|ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ]] ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱱᱫᱷᱩ ᱜᱟᱰᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱸᱰᱮᱱ ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱞᱩᱪ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱾ ᱑᱙᱙᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱑᱔.᱒᱗% ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱵᱷᱟᱜᱽ== ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱟᱱ ᱩᱯᱚᱼᱫᱚᱵᱷᱤᱥᱚᱱ (ᱛᱚᱦᱥᱤᱞ) ᱟᱨ ᱔᱔ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱣᱱᱥᱤᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱜᱟᱵᱟᱱ ᱟᱨ ᱚᱛᱱᱚᱜ== ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱝᱥᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ ᱥᱟᱶ ᱡᱩᱲᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱑᱗᱗᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱢᱚᱠᱷᱫᱩᱢ ᱥᱮᱭᱠ ᱨᱟᱡᱚᱱ ᱥᱟᱦ ᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name="Mahmood 2021">{{cite web | last=Mahmood | first=Dr Shaukat | title=The mysterious Harrand Fort | website=thenews.com.pk | date=14 February 2021 | url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/788995-the-mysterious-harrand-fort | access-date=19 February 2022 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="MC Rajanpur Website">{{cite web | title=MC Rajanpur Website | website=MC Rajanpur Website | url=http://www.mcrajanpur.lgpunjab.org.pk/History.html | access-date=19 February 2022 | archive-date=16 September 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210916153230/http://mcrajanpur.lgpunjab.org.pk/History.html | url-status=dead }}</ref> ᱑᱙᱘᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱰᱮᱨᱟ ᱜᱟᱡᱤ ᱠᱷᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ ᱫᱚ ᱥᱤᱸᱫᱷᱩ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱫᱚ ᱰᱮᱨᱟ ᱜᱟᱡᱤ ᱠᱷᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ ᱫᱚ ᱵᱮᱞᱩᱪᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱨᱟ ᱵᱩᱜᱽᱴᱤ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱚ ᱢᱩᱡᱚᱯᱷᱚᱨᱜᱚᱲ ᱟᱨ ᱨᱚᱦᱤᱢ ᱭᱟᱨ ᱠᱷᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱫᱚ ᱥᱤᱱᱫᱷᱩ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱥᱢᱳᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱛᱮ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱮᱥᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱮᱫ ᱥᱩᱞᱟᱭᱢᱟᱱ ᱵᱩᱨᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ== ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱑,᱙᱙᱖,᱐᱓᱙ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱑,᱐᱒᱘,᱑᱖᱔ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱙᱖᱗,᱖᱖᱘ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱑,᱖᱕᱘,᱗᱔᱓ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱓᱓᱗,᱒᱙᱖ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱫᱚᱨ ᱫᱚ ᱓᱓.᱗᱕% ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱙᱙.᱘᱙% ᱦᱚᱲ ᱮᱞ ᱥᱟᱶ ᱜᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="2017census">{{cite web|title=District Wise Results / Tables (Census - 2017)|url=https://www.pbs.gov.pk/content/district-wise-results-tables-census-2017|website=www.pbscensus.gov.pk|publisher=[[Pakistan Bureau of Statistics]]}}</ref> ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱗᱔.᱖᱑% ᱦᱚᱲ ᱫᱚ ᱥᱟᱨᱟᱭᱠᱤ, ᱑᱘.᱗᱕% ᱫᱚ ᱵᱟᱞᱩᱪᱤ, ᱒.᱙᱓% ᱫᱚ [[ᱩᱨᱫᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱩᱨᱫᱩ]] ᱟᱨ ᱒.᱗᱔% [[ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱤ]] ᱫᱚ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱨᱚᱲᱟ ᱾<ref name="2017census" /> ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱵᱳᱭᱫᱤᱠ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱼ ᱟᱨᱡᱚ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱾ ᱠᱟᱢᱵᱳᱡᱟ ᱫᱟᱨᱟᱫᱟᱥ ᱠᱟᱭᱠᱟᱭᱚᱥ ᱢᱟᱫᱨᱟᱡ ᱯᱩᱨᱵᱟᱥ ᱤᱭᱩᱫᱮᱭᱟᱥ ᱢᱟᱞᱚᱵ ᱟᱨ ᱠᱩᱨᱩ ᱠᱚᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱨᱯᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱓᱓᱑ ᱠᱷᱨᱤᱥᱴᱟᱵᱫᱚ ᱨᱮ ᱟᱪᱮᱢᱤᱱᱤᱰ ᱨᱟᱡᱽᱯᱟᱴ ᱠᱚ ᱦᱟᱨᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱟᱞᱚᱠᱡᱟᱱᱫᱟᱨ ᱕᱐,᱐᱐᱐ ᱦᱚᱲ ᱯᱷᱟᱹᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱱᱟᱦᱟᱜ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ ᱢᱳᱨᱡᱚ ᱨᱟᱡᱽᱯᱟᱴ, ᱤᱱᱰᱳᱼᱜᱨᱤᱠ ᱨᱟᱡᱽᱯᱟᱴ, ᱠᱩᱥᱟᱱ ᱨᱟᱡᱽᱯᱟᱴ, ᱜᱩᱯᱛᱚ ᱨᱟᱡᱽᱯᱟᱴ, ᱳᱣᱟᱤᱴ ᱦᱩᱱ ᱠᱩᱥᱟᱱᱳᱼᱦᱤᱯᱛᱷᱟᱞᱟᱭᱤᱴ ᱟᱨ ᱛᱩᱨᱠ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱥᱟᱦᱚ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱙᱙᱗ ᱵᱤ.ᱥᱤ. ᱨᱮ ᱥᱩᱞᱛᱟᱱ ᱢᱚᱦᱚᱢᱩᱫᱽ ᱜᱚᱡᱽᱱᱟᱵᱷᱤ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱥᱩᱞᱛᱟᱱ ᱥᱮᱵᱩᱠᱴᱮᱜᱤᱱ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱜᱚᱡᱱᱟᱵᱷᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱑᱐᱐᱕ ᱵᱤ.ᱥᱤ. ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱵᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱦᱤᱥ ᱠᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱥᱩᱞᱛᱟᱱᱟᱛ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱢᱩᱜᱷᱚᱞ ᱨᱟᱡᱽᱯᱟᱴ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱥᱟᱯᱷᱤ ᱥᱟᱫᱷᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱚᱡᱮᱛᱮ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱩᱥᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱰᱚᱨᱜᱟᱦᱚ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱥᱮᱪᱮᱫ== ==ᱪᱟᱥ== ==ᱵᱮᱯᱟᱨ== ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [http://www.dawn.com/weekly/herald/herald45.htm ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱡᱚᱱᱯᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ|*]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ, ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱠᱚ]] ply46y9hp5y3fyimkuq09p0zzjb0kck ᱢᱟᱱᱩ ᱮᱥ. ᱯᱤᱞᱞᱟᱭ 0 26038 191165 160337 2026-04-29T03:50:16Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191165 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ᱢᱟᱱᱩ ᱮᱥ. ᱯᱤᱞᱞᱟᱭ | image = Manu Pillai.jpg | alt = | caption = ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱯᱤᱞᱞᱟᱭ | birth_date = ᱑᱙᱙᱐ (᱓᱓-᱓᱔ ᱥᱮᱨᱢᱟ) | birth_place = [[:en:Mavelikkara|ᱢᱟᱣᱮᱞᱤᱠᱠᱟᱨᱟ]], [[ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟ. | language = [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ]] | nationality = | education = | alma_mater = [[:en:Fergusson College|ᱯᱷᱮᱜᱩᱥᱳᱱ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]]<br/>[[:en:King's College London|ᱠᱤᱝᱥ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ]] | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | children = | relatives = | website = | awards = }} '''ᱢᱟᱱᱩ ᱮᱥ. ᱯᱤᱞᱞᱟᱭ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙᱙᱐) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|last=Balakrishnan|first=Paran|date=28 October 2021|title=Manu Pillai, the wonderkid among Indian historical writers|work=[[The Telegraph (India)]]|url=https://www.telegraphindia.com/culture/books/manu-pillai-the-wonderkid-among-indian-historical-writers/cid/1836261|access-date=29 October 2021}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱨᱟᱵᱷᱮᱱᱠᱳᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱨᱤᱱᱥᱞᱤ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱚᱛᱚᱵ, ᱫᱤ ᱤᱵᱷᱳᱨᱤ ᱴᱨᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱴᱨᱟᱵᱷᱮᱱᱠᱳᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱱᱤ ᱥᱮᱛᱩ ᱞᱚᱠᱷᱥᱢᱤ ᱵᱷᱟᱭ ᱟᱜ ᱨᱟᱡᱚᱥᱴᱷᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱢᱟᱱᱩ ᱮᱥ. ᱯᱤᱞᱟᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱐ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱵᱷᱮᱞᱤᱠᱠᱟᱨᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱱᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱚᱨᱜᱩᱥᱚᱱ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱠᱚᱱᱚᱢᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ]] ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱤᱝᱥ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱨᱮ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱥᱤ ᱛᱚᱨᱩᱨ ᱟᱨ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱮ ᱞᱚᱨᱰ ᱠᱚᱨᱚᱱ ᱵᱤᱞᱤᱢᱳᱨᱤᱭᱟ ᱟᱜ ᱯᱟᱨᱞᱤᱭᱟᱢᱮᱱᱴᱨᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/manu-s-pillai-and-dr-shashi-tharoor/22376183|title=Manu S Pillai and Dr Shashi Tharoor|date=2020-01-05|website=mid-day|language=en|access-date=2020-01-20}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱩᱱᱤᱞ ᱠᱷᱤᱞᱱᱟᱱᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱤᱵᱤᱥᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱤᱱᱠᱟᱨᱱᱟᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱫᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱱᱟᱜᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://punemirror.indiatimes.com/entertainment/unwind/no-easy-answers/articleshow/68292976.cms|title=No easy answers|last=Mallya|first=Vinutha|date=March 7, 2019|website=Pune Mirror|language=en|access-date=2020-01-20|archive-date=2020-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807162948/https://punemirror.indiatimes.com/entertainment/unwind/no-easy-answers/articleshow/68292976.cms|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/books-and-art/210116/travancore-surprises.html|title=Travancore surprises|last=Cris|date=21 January 2016|work=Deccan Chronicle|access-date=27 September 2017}}</ref><ref name="Pillai 2017">{{cite web|url=https://www.harpercollins.com/author/|title=Manu S. Pillai|last=Pillai|first=Manu S.|date=2017-12-01|website=HarperCollins Publishers: World-Leading Book Publisher|access-date=2020-01-20}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱤᱝᱥ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱰᱤ.ᱮᱪ.ᱰᱤ. ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web|url=https://kclpure.kcl.ac.uk/portal/en/studentTheses/rajahs-ranis-deity-and-company|title=Hindu Kingship in Travancore, c. 1750-1950|date=2023-02-01|website=Rajahs, Ranis, Deity, and Company|language=en-GB|access-date=2023-08-10}}</ref> ==ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱯᱩᱛᱷᱤ== * {{cite book|last=ᱯᱤᱞᱞᱟᱭ|first=ᱢᱟᱱᱩ ᱮᱥ. |title=[[The Ivory Throne: Chronicles of the House of Travancore]]|publisher=ᱦᱟᱨᱯᱟᱨᱠᱳᱞᱤᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ|year=2015|isbn=978-93-5177-642-0|oclc=933390381}} *{{cite book|last1=ᱪᱚᱯᱨᱟ|first1=ᱥᱮᱨᱮᱱᱟ|last2=ᱯᱤᱞᱞᱟᱭ|first2=ᱢᱟᱱᱩ ᱮᱥ. |title=Bhutan Echoes|publisher=ᱛᱟᱥᱣᱤᱨ|year=2016|isbn=978-1-68419-890-0|oclc=1019840227}} * {{cite book|last=ᱯᱤᱞᱞᱟᱭ|first=ᱢᱟᱱᱩ ᱮᱥ. |title=Rebel Sultans: The Deccan from Khilji to Shivaji|publisher=ᱡᱩᱜᱮᱨᱱᱟᱣᱴ|year=2018|isbn=978-93-86228-73-4|oclc=1035266740}} * {{cite book|last=ᱯᱤᱞᱞᱟᱭ|first=ᱢᱟᱱᱩ ᱮᱥ. |title=The Courtesan, the Mahatma & the Italian Brahmin : Tales from Indian History|publisher=ᱠᱳᱱᱴᱮᱠᱥ|year=2019|isbn=978-93-88689-78-6|oclc=1127387282}} * {{cite book|last=ᱯᱤᱞᱞᱟᱭ|first=ᱢᱟᱱᱩ ᱮᱥ. |title=FALSE ALLIES : India's Maharajahs in the Age of Ravi Varma |publisher=ᱡᱩᱜᱟᱨᱱᱟᱣᱴ|year=2021|isbn=978-9391165895}} == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱙0 ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱮᱨᱞᱟ ᱨᱤᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] fi54s3vq8lh8hlzl952rxl0qr2b321a ᱢᱮᱛᱷᱨᱟᱭᱤ ᱯᱟᱛᱟᱨ 0 26355 191169 159983 2026-04-29T04:24:45Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191169 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|Name=ᱢᱮᱛᱷᱨᱟᱭᱤ ᱯᱟᱛᱟᱨ|image=Maitrayee Patar.jpg|caption=᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱢᱮᱛᱷᱨᱟᱭᱤ ᱯᱟᱛᱟᱨ|birth_date={{Birth date and age|df=y|1990|04|07}}|birth_place=ᱜᱩᱣᱟᱦᱟᱴᱤ, ᱟᱥᱟᱢ|death_date=|death_place=|Genre=ᱤᱱᱰᱤᱯᱳᱯ, ᱱᱤᱭᱩ ᱮᱡ ᱥᱮᱨᱮᱧ|Instrument=ᱣᱚᱠᱟᱞ|Occupation=ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ,ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ|Years_active=2015-ᱱᱤᱛ|website=}} '''ᱢᱮᱛᱷᱨᱟᱭᱤ ᱯᱟᱛᱟᱨ''' ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱵᱤ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱱᱟᱶᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ 2020 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱟᱭ ᱟᱭ ᱴᱤ ᱼᱵᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱨᱮᱱ ᱟᱨᱤᱱᱫᱚᱢ ᱵᱟᱨᱩᱭᱟ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Convention on Tiwa language |url=http://sahitya-akademi.gov.in/pdf/prog_22-23-sep-2017.pdf |access-date=5 October 2020 |website=[[Sahitya Akademi]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=অসম প্ৰকাশন পৰিষদৰ কাব্যনুষ্ঠান 'বন্দো কি ছন্দেৰে সম্পন্ন |url=https://www.asomiyapratidin.in/axom-prakashan-parishad-kabi/ |access-date=5 October 2020 |website=[[Asomiya Pratidin]] |language=as |archive-date=8 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008202742/https://www.asomiyapratidin.in/axom-prakashan-parishad-kabi/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=19 April 2020 |title=Hunger, Helplessness, Hope: How Five Young Assamese Poets Are Spending Their Lockdown Days |url=https://www.eleventhcolumn.com/2020/04/19/hunger-helplessness-hope-how-five-young-assamese-poets-are-spending-their-lockdown-days/ |access-date=5 October 2020 |website=Eleventh Column |language=en |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010075241/https://www.eleventhcolumn.com/2020/04/19/hunger-helplessness-hope-how-five-young-assamese-poets-are-spending-their-lockdown-days/ |url-status=dead }}</ref> == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱯᱚᱛᱟᱨ 1990 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ 7 ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱨᱮ ᱜᱳᱣᱦᱟᱴᱤ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱴᱤᱣᱟ ᱜᱟᱛᱟᱠ (ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱛᱷᱟᱭᱤ ᱩᱯᱚᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱛᱟᱠ) ᱨᱮᱱ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱥᱩᱠᱚᱞ ᱚᱯᱷ ᱮᱠᱟᱣᱩᱱᱴᱱᱤᱠᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱡᱚᱥᱚᱼᱫᱩᱛᱚᱱᱚᱥᱚ ᱨᱮ ᱯᱮᱥᱴᱼᱜᱨᱟᱡᱤᱭᱩᱴ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱚᱛᱟ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱥᱳᱥᱤᱞ ᱥᱟᱭᱮᱱᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱟᱱᱛᱨᱚᱭᱛᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱥᱴᱟᱨ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱚᱞᱳᱥᱯᱷᱤᱭ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="goethe">{{Cite web |title=About Maitrayee Patar |url=http://www.goethe.de/ins/in/lp/prj/ptp/ged/en16733400.htm |access-date=5 October 2020 |website=[[Goethe-Institut]] |language=en}}</ref> == ᱠᱟᱹᱢᱤᱡᱤᱭᱚᱱ == === ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ === ᱯᱟᱛᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱚᱛᱚᱵ ''ᱢᱳᱨ ᱠᱚᱞᱢᱳ ᱫᱤᱱᱚᱨ ᱡᱳᱱᱟᱞᱤ ᱵᱟᱛ'' (2015) ᱼ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |title=Maitrayee Patar's book listing |url=https://www.scientiabooks.in/product/mor-kolmou-dinor-xonali-baat/ |website=Scientiabooks – An Assamese book portal |access-date=2024-02-04 |archive-date=2023-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608175834/https://www.scientiabooks.in/product/mor-kolmou-dinor-xonali-baat/ |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱜᱳᱭᱮᱴ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱤᱭᱩᱴ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱟᱱ ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ ᱵᱤᱪᱷᱚᱱᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱚᱲᱟᱜ 'ᱠᱤᱭᱤᱴᱥ ᱴᱨᱮᱱᱥᱟᱞᱮᱴᱤᱝ ᱠᱤᱭᱤᱴ 2019' (ᱡᱟᱱᱩᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name="goethe"/> ᱯᱟᱛᱟᱨᱟᱜ ᱠᱟᱶᱰᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ, ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱥᱮ ᱵᱤᱵᱮᱵᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱠᱟᱶᱰᱤ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱨ ᱵᱤᱞᱟᱹᱛ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱛᱚᱛᱮᱹᱞᱤ, ᱛᱤᱭᱳᱭᱟ, ᱱᱮᱯᱚᱞᱤ,[[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱟᱨ ᱢᱟᱞᱚᱭᱟᱞᱚᱢ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤᱛᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱠᱨᱤᱛᱤᱵᱟᱥ, ᱥᱟᱛᱥᱳᱨᱤ, ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ, ᱱᱮᱵᱮᱫᱟᱱ ᱟᱨ ᱡᱟᱛᱨᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱨᱮᱛᱮ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱾<ref name="goethe"/> === ᱥᱮᱨᱮᱧ === ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱛᱟᱞᱚᱯ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱮᱱᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱟᱶᱟᱼᱡᱚᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱨᱳᱞᱤᱝ ᱥᱴᱳᱱ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ 2020 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱩᱱᱠᱩᱣᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱛᱟᱹᱞᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱛᱟᱨ ᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱨᱚᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧ ''ᱰᱩᱨ ᱥᱤᱢᱳᱱᱟᱴ'' ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱹᱨᱤ == ᱚᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣ ᱜᱟᱛᱟᱠ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱟᱛᱟᱨ ᱠᱨᱤᱥᱚᱠ ᱢᱩᱠᱛᱤ ᱥᱟᱝᱨᱟᱢ ᱥᱟᱢᱤᱛᱤ ᱨᱮᱱ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱠᱷᱤᱞ ᱜᱳᱜᱚᱭ ᱟᱜ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱚ ᱫᱟᱵᱤ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ 6 ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱵᱤᱨᱩᱫ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱮᱦᱚᱞ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Akhil Gogoi: 100 Writers Demand Proper Treatment For COVID-19 Positive Leader in Jail |url=https://thewire.in/rights/akhil-gogoi-covid-positive-jail-writers-letter |access-date=5 October 2020 |website=[[The Wire (India)]] |language=en}}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} n6b1plsg6yeul6c6bcxvot29fsm2ezx ᱩᱥᱟ ᱩᱛᱷᱩᱯ 0 26641 191198 143981 2026-04-29T11:26:12Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191198 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject_Musicians --> | name = ᱩᱥᱟ ᱩᱛᱷᱩᱯ | background = ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ | image = Usha Uthup at Toshali National Crafts Mela, Janata Maidan, Bhubaneswar 3.jpg | caption = ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ [[ᱵᱷᱩᱵᱽᱱᱮᱥᱚᱨ]], [[ᱳᱰᱤᱥᱟ]] ᱨᱮ ᱴᱳᱥᱟᱞᱤ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱨᱟᱭᱯᱷᱴᱥ ᱢᱮᱞᱟ ᱨᱮ ᱩᱥᱟ | image_size = | alias = ᱫᱤᱫᱤ | birth_name = ᱩᱥᱟ ᱩᱛᱷᱩᱯ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1947|11|08}} | birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ|ᱵᱚᱢᱵᱮ]], ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱯᱚᱱᱚᱛ, ᱥᱤᱧᱚᱛ<br />(ᱱᱤᱛᱚᱜ [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ) | instrument = ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ | genre = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱯ, ᱯᱷᱤᱞᱢᱤ, ᱡᱟᱡᱽ, ᱟᱨ.ᱵᱤ.,<ref>{{cite book |last=Sundar |first=Pavitra |date=2020 |editor-last1=Brueck |editor-first1=Laura |editor-last2=Smith |editor-first2=Jacob |editor-last3=Verma |editor-first3=Neil |title=Indian Sound Cultures, Indian Sound Citizenship |publisher=University of Michigan Press |pages=140 |chapter=Usha Uthup and Her Husky, Heavy Voice |isbn=978-0-472-07434-1}}</ref> ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱟᱞ ᱢᱭᱩᱡᱤᱠ, ᱯᱟᱪᱮ | occupation = {{hlist|ᱯᱞᱮᱵᱮᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ|ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ}} | years_active = ᱑᱙᱖᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | website = {{URL|http://ushauthup.com}} | module = {{Infobox person | embed = ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ | awards = ᱯᱚᱫᱽᱢᱟ ᱥᱨᱤ (᱒᱐᱑᱑) ᱯᱚᱫᱽᱢᱟ ᱵᱤᱵᱷᱩᱥᱚᱬ (᱒᱐᱒᱔) }} }} '''ᱩᱥᱟ ᱩᱛᱷᱩᱯ ᱟᱭᱭᱟᱨ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱯ, ᱯᱷᱤᱞᱢ, ᱡᱟᱡᱽ ᱟᱨ ᱯᱞᱮᱵᱮᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱐, ᱑᱙᱗᱐ ᱟᱨ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾<ref name=tt>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/music/news-and-interviews/Im-thrilled-beyond-comprehension-Usha-Uthup/articleshow/7366271.cms |title=I'm thrilled beyond comprehension: Usha Uthup |date=26 January 2011 |newspaper=[[The Times of India]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110219071211/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/music/news-and-interviews/Im-thrilled-beyond-comprehension-Usha-Uthup/articleshow/7366271.cms |archive-date=19 February 2011}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ''ᱥᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱭᱤ ᱵᱷᱚᱨᱥᱮᱥ ᱥᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱭᱤ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱚᱫᱽᱢᱟ ᱵᱷᱩᱥᱚᱬ ᱛᱮᱭ ᱢᱟᱹᱱ ᱦᱟᱞᱟᱝ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ [[ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ]] ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{citeweb|url= https://www.thehindu.com/news/national/2024-padma-awards-full-list/article67777593.ece|title=2024 Padma awards|date=January 25, 2024| website=The Hindu}}</ref> ==ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱩᱥᱟ ᱫᱚ ᱘ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱔᱗<ref>{{Cite web |date=2011-11-08 |title=Nov 8th: Happy Birthday Usha Uthup! (Her Most Iconic Songs.) |url=https://www.missmalini.com/2011/11/08/nov-8th-happy-birthday-usha-uthup-her-most-iconic-songs |access-date=2023-07-16 |website=MissMalini |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bureau |first=Odishatv |title=Did you know these interesting facts about the 'Queen of Pop' Usha Uthup, who turns 75 today |url=https://odishatv.in/news/entertainment/did-you-know-these-interesting-facts-about-the-queen-of-pop-usha-uthup-who-turns-75-today-189778 |access-date=2023-07-16 |website=Did you know these interesting facts about the ‘Queen of Pop’ Usha Uthup, who turns 75 today |language=en}}</ref> ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱨᱟᱦᱢᱚᱱ ᱟᱭᱭᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ<ref>{{cite magazine |url=https://www.indiatoday.in/good-housekeeping/story/its-great-to-be-me-usha-uthup-112757-2012-08-08 |title=It's Great To Be Me: Usha Uthup |date=8 August 2012 |magazine=[[India Today]] |access-date=8 August 2012}}</ref> ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ <ref name=te>{{cite magazine |url=http://www.tehelka.com/story_main48.asp?filename=hub260211My_Bad.asp |title=Profile: My bad girl voice |volume=8 |issue=8 |date=26 February 2011 |magazine=[[Tehelka]] |access-date=19 February 2011 |archive-date=7 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110907135526/http://www.tehelka.com/story_main48.asp?filename=hub260211My_Bad.asp |url-status=dead }}</ref> ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱵᱚᱭᱫᱭᱟᱱᱟᱛᱷ ᱥᱳᱢᱮᱥᱣᱚᱨ ᱥᱟᱢᱤ ᱟᱭᱭᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Midnight-s-Children/Article1-913683.aspx |title=Midnight's Children |date=14 August 2012 |newspaper=[[Hindustan Times]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120815082439/http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Midnight-s-Children/Article1-913683.aspx |archive-date=15 August 2012}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱸᱴ ᱮᱜᱽᱱᱮᱥ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ, ᱵᱟᱭᱠᱩᱞᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱥᱲᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱩᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱞᱟᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤᱭᱤᱡ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱢᱟᱪᱮᱛ ᱫᱚ ᱴᱷᱤᱠᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱞᱟᱯᱚᱨ ᱟᱨᱵᱟᱝ ᱴᱨᱟᱭᱜᱚᱱᱰᱚᱞ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱱᱤᱭᱟᱹᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱭ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱤᱱ ᱟᱭᱳ-ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱨᱮ ᱠᱤᱥᱳᱨᱤ ᱟᱢᱚᱱᱠᱚᱨ ᱟᱨ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱩᱞᱟᱢ ᱟᱞᱤ ᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱟᱪᱮ ᱥᱟᱥᱛᱨᱤᱭᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱᱤ ᱟᱨ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱤᱠ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱢᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱢᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/12/04/stories/2003120400640400.htm |title=संग्रहीत प्रति |access-date=24 अक्तूबर 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120023855/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/12/04/stories/2003120400640400.htm |archive-date=20 नवंबर 2010 |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱥᱤᱞᱳᱱ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱮ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱥᱩᱨ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱲᱥᱤ ᱮᱥ.ᱮᱢ.ᱮ. ᱯᱟᱛᱷᱟᱱᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱰᱤᱯᱩᱴᱤ ᱠᱚᱢᱤᱥᱚᱱᱟᱨ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱡᱟᱢᱤᱞᱟ ᱫᱚ ᱩᱥᱟ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱥᱚᱞᱣᱟᱨ ᱠᱟᱢᱤᱡᱮ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱟᱞ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱭᱩᱡᱚᱱ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱚᱯ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱨᱟᱱᱰ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱱᱤ ᱪᱟᱠᱳ ᱩᱛᱷᱩᱯ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱠᱚᱴᱴᱟᱭᱚᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱚᱱᱚᱨᱠᱳᱰ ᱯᱮᱱᱩᱢᱠᱚᱞ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱢᱩ ᱥᱟᱶ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱟᱧᱡᱚᱞᱤ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱤ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ "ᱥᱟᱱᱤ" ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="MidDay">{{cite news |url=https://www.mid-day.com/articles/its-a-full-circle-for-usha-uthup/91208 |title=It's a full circle for Usha Uthup |first1=Melissa |last1=Dcosta |first2=Dhvani |last2=Solani |date=11 August 2010 |work=[[Mid-Day]] }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱩᱥᱟ ᱩᱛᱷᱩᱯ ᱥᱴᱟᱨ ᱵᱤᱡᱚᱭ ᱟᱜ ᱮᱭᱟᱨᱴᱮᱞ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱥᱤᱝᱜᱚᱨ ᱡᱩᱱᱤᱭᱚᱨ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱑ ᱟᱨ ᱮᱭᱟᱨᱴᱮᱞ ᱥᱩᱯᱚᱨ ᱥᱤᱝᱜᱚᱨ ᱕ ᱨᱮ ᱡᱚᱡᱽ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱜᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱫᱤᱥᱩᱣᱟᱹ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨᱤᱭᱟ. ᱟᱢᱤᱱ ᱥᱟᱭᱟᱱᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱢᱤᱱ ᱥᱟᱭᱟᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱥᱤᱞᱳᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱳᱵᱷᱟᱞᱴᱟᱭᱤᱱ ᱢᱤᱣᱡᱤᱠ ᱚᱣᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟᱭ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱢᱚᱠᱤᱝᱵᱟᱨᱰ ᱦᱤᱞ" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱟᱡ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱚ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ===ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ=== ᱩᱥᱟ ᱩᱛᱷᱩᱯ ᱫᱚ ᱑᱙᱖᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟᱭ, ᱢᱟᱣᱩᱱᱴ ᱨᱳᱰ ᱨᱮ ᱥᱯᱷᱟᱭᱟᱨ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱠᱚᱢᱯᱞᱮᱠᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱟᱭᱤᱱ ᱡᱮᱢᱥ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱩᱰᱤᱧᱟᱜ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱹᱲᱤ ᱟᱨ ᱞᱮᱜᱽ ᱠᱮᱞᱤᱯᱚᱨᱥ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/in-conversation-with-usha-uthup-as-she-completes-50-years-as-a-singer/article27325397.ece |title=There's magic about Madras: Usha Uthup |last=Rajendra |first=Ranjani |date=30 May 2019 |newspaper=The Hindu |access-date=27 July 2019 |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-02/news-and-interviews/28368378_1_usha-uthup-padma-shri-manmadhan-ambu |title=Padma Shri is icing on cake for Usha Uthup |first=M. |last=Suganth |date=2 February 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110917151544/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-02/news-and-interviews/28368378_1_usha-uthup-padma-shri-manmadhan-ambu |newspaper=[[The Times of India]] |archive-date=17 September 2011}}</ref> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱠᱞᱟᱵᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱹᱞᱤᱠ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱢᱮᱱ ᱠᱮᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.daijiworld.com/chan/exclusive_arch.asp?ex_id=233 |title='I am completely a people's person...' – Usha Uthup |first=Naveen |last=Frank |date=18 February 2006 |website=[[Daijiworld]] |access-date=28 April 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090517045434/http://www.daijiworld.com/chan/exclusive_arch.asp?ex_id=233 |archive-date=17 May 2009}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱠᱞᱟᱵᱽ ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮ "ᱴᱨᱤᱱᱠᱟᱥ" ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱱᱟᱭᱤᱴ ᱠᱞᱟᱵᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱟᱜᱟᱢ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱩᱛᱷᱩᱯ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱴᱨᱤᱱᱠᱟᱥ ᱨᱮᱭ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱜᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱢᱵᱮ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ) ᱨᱮ "ᱴᱚᱠ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱴᱟᱣᱩᱱ" ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ "ᱱᱚᱴ ᱡᱚᱥ ᱵᱟᱭ ᱫᱟ ᱵᱮ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱴᱨᱤᱱᱠᱥ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱱᱮᱡ ᱫᱚ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱵᱮᱨᱚᱭ ᱦᱚᱴᱮᱞ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{commons category}} *{{Official website|http://www.ushauthup.com/}} * {{IMDb name|0412683|Usha Uthup}} *{{cite web |title=Before Darrrling, Usha Uthup sang these hit songs! |url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-hit-songs-of-usha-uthup/20110217.htm |website=[[Rediff.com]] Movies}} {{DEFAULTSORT:ᱩᱛᱷᱩᱯ, ᱩᱥᱟ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱔᱗ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] r6ikhuf1uhv55ce5htrykm8qzaa4nhd ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ 0 26722 191155 186133 2026-04-28T23:54:47Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191155 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ | image = Kriti Kharbanda at the special screening of Fukrey 3 at Excel Entertainment office (cropped).jpg | caption = ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1990|10|29|df=yes}} | birth_place = ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ, ᱥᱤᱧᱚᱛ | alma_mater = [[Sri Bhagawan Mahaveer Jain College]] | occupation = ᱯᱟᱴᱦᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ, ᱢᱚᱰᱮᱞ | years_active = 2009{{endash}}ᱱᱤᱛ | height = | partner = ᱯᱤᱩᱠᱤᱴ ᱥᱟᱢᱨᱟᱛ | relatives = | website = }} '''ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ 29 ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ 1990) ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱫ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ,[[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱟᱨ ᱛᱮᱞᱮᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱮᱞᱮᱜᱩ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ 'ᱵᱳᱱᱤ' (2009) ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ 'ᱪᱤᱨᱨᱩ' (2010) ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱤᱢᱟᱭ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-kriti-kharbanda-witnessed-power-of-stardom-down-south/amp_articleshow/89445613.cms|title=Exclusive! When Kriti Kharbanda witnessed the power of stardom, down south|date=9 February 2022|work=The Times of India|access-date=8 August 2022}}</ref> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱟᱴᱷ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱚᱸ, ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱵᱨᱟᱱᱰ ᱟᱨ ᱫᱩᱨᱤᱵᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱞᱤᱵᱨᱤᱴᱤ ᱮᱥᱯᱳᱨᱥᱟᱨ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱡᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱦᱮᱸᱥᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |title=Kriti Kharbanda completes 12 years in Indian cinema, boyfriend Pulkit Samrat calls her an 'inspiration' |url=https://m.tribuneindia.com/news/lifestyle/kriti-kharbanda-completes-12-years-in-indian-cinema-boyfriend-pulkit-samrat-calls-her-an-inspiration-267424 |access-date=13 June 2021 |website=The Tribune}}</ref> == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ 1990 ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ<ref>{{Cite web |title=Actress Kriti Kharbanda Profile, Movies and Photos |url=http://www.movieraja.in/kriti-kharbanda-pdofile-movies-photos/ |access-date=11 November 2016 |website=Movie Raja}}</ref><ref name="newindianexpress1">{{Cite web |last=Reddy, Maheswarari |title=Kriti Kharbanda on flops, fairness & future |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article203834.ece |access-date=29 May 2014 |website=The New Indian Express |archive-date=5 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905021851/http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article203834.ece |url-status=dead }}</ref> ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.rediff.com/movies/report/i-am-okay-with-kissing/20170612.htm|title=I am okay with kissing onscreen: Kriti Kharbanda|work=Rediff.com|access-date=22 December 2018}}</ref><ref name="toi">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/kriti-kharbanda-hosts-a-halloween-themed-birthday-bash/articleshow/61337004.cms|title=Kriti Kharbanda hosts a Halloween themed birthday bash|work=The Times of India|access-date=20 May 2018}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 November 2017 |title=Kriti Kharbanda on turning 27: I honestly think age is just a number |url=https://www.mid-day.com/articles/kriti-kharbanda-on-turning-27-i-honestly-think-age-is-just-a-number/18699153 |website=[[Mid-Day]] |access-date=17 February 2024 |archive-date=22 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022064612/https://www.mid-day.com/articles/kriti-kharbanda-on-turning-27-i-honestly-think-age-is-just-a-number/18699153 |url-status=dead }}</ref>ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱤᱥᱤᱛᱟ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱡᱚᱭᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱱ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱮᱯᱟᱨ ᱯᱮᱞᱮᱱ ᱯᱨᱚᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱾ 1990 ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱭ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤᱡᱤᱭᱚᱱ == === ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ (2009-2012) === [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_at_60th_South_Filmfare_Awards_2013.jpg|thumb|2013 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱮᱣᱟᱨᱰᱥ ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱾]] ᱥᱯᱟᱨ ᱵᱤᱞᱵᱳᱨᱰ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱫᱚ ᱛᱚᱞᱩᱜᱩ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱳᱱᱤᱨᱮ ᱥᱩᱢᱚᱱᱛᱷ ᱵᱤᱨᱩᱫ ᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="newindianexpress1"/> ᱵᱳᱱᱤ ᱵᱟᱝᱼᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱨᱩᱴᱟᱹᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ''ᱥᱤᱯᱷᱤ'' ᱞᱮᱫᱟᱭ, "ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱷᱟᱜᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱮᱫᱦᱚᱸ ᱟᱱᱟᱴ ᱟᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱵᱟᱝᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=12 June 2009 |title=Boni: Quite a mish-mash |url=http://movies.rediff.com/report/2009/jun/12/boni-quite-a-mish-mash.htm |access-date=29 May 2014 |website=Rediff.com}}</ref> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱨᱰ ᱠᱚ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱮᱞᱳᱰ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱟᱜᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ", ''Rediff.com'' ᱨᱮᱱ ᱨᱟᱫᱷᱤᱠᱟ ᱨᱟᱡᱟᱢᱟᱱᱤ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ, 'ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱩ ᱟᱨ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱚᱜᱚᱛᱤ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱳᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Movie Review : Boni |url=http://www.sify.com/movies/boni-review-telugu-14894040.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150808134812/http://www.sify.com/movies/boni-review-telugu-14894040.html |archive-date=8 August 2015 |access-date=29 May 2014 |website=[[Sify]]}}</ref> ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱵᱚᱠᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱞᱮᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱱ ᱠᱟᱞᱟᱱ ᱟᱜ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ''ᱴᱤᱱ ᱢᱟᱨ'' ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/set-for-a-long-inning/article638004.ece|title=Set for a long inning|date=9 July 2009|work=The Hindu|access-date=29 May 2014}}</ref><ref name="thehindu1">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/pretty-woman/article1595510.ece|title=Pretty woman|last=y. sunita chowdhary|date=3 April 2011|work=The Hindu|access-date=29 May 2014}}</ref> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ''ᱪᱤᱨᱨᱩ'' ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱟᱴᱷ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱜᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱴᱟᱭᱟᱢᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ "ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱴᱷ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ" ᱟᱨ Indiaglitz.com ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ "ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱫᱚ ᱱᱟᱯᱟᱭ" ᱾<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/Chirru/movie-review/6980715.cms|title=Chirru movie review: Wallpaper, Story, Trailer at Times of India|work=The Times of India|access-date=29 May 2014}}</ref> ᱮ ᱮᱱ ᱮᱥ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ "ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱠᱳᱭᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ" ᱟᱨ "ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ" ᱾<ref>{{Cite web |date=20 November 2010 |title='Chirru' – well made entertainer (Kannada Movie Review) |url=http://www.sify.com/movies/chirru-well-made-entertainer-kannada-movie-review-news-national-kluoOdhhifg.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150808140316/http://www.sify.com/movies/chirru-well-made-entertainer-kannada-movie-review-news-national-kluoOdhhifg.html |archive-date=8 August 2015 |access-date=29 May 2014 |website=[[Sify]]}}</ref> ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ 2010 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱚᱠᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱟᱨ "ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ" ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=I demand what I deserve: Kriti Kharbanda – IBNLive |url=http://ibnlive.in.com/news/i-demand-what-i-deserve-kriti-kharbanda/283101-71-204.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120820035408/http://ibnlive.in.com/news/i-demand-what-i-deserve-kriti-kharbanda/283101-71-204.html |archive-date=20 August 2012 |access-date=29 May 2014 |publisher=Ibnlive.in.com}}</ref> <ref name="dnaindia1">{{Cite web |last=Sunayana Suresh |date=16 October 2011 |title=Kriti Kharbanda to romance Prem in her new film 'Adda' & Updates at Daily News & Analysis |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-kriti-kharbanda-to-romance-prem-in-her-new-film-adda-1599501 |access-date=29 May 2014 |website=Daily News and Analysis}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ,<ref>{{Cite web |date=2 November 2011 |title=Kriti signs two Kannada films |url=http://www.sify.com/movies/kriti-signs-two-kannada-films-news-kannada-llcqMAeiibe.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111105201800/http://www.sify.com/movies/kriti-signs-two-kannada-films-news-kannada-llcqMAeiibe.html |archive-date=5 November 2011 |access-date=29 May 2014 |website=[[Sify]]}}</ref> 2011 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱯᱳᱱ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_graces_Teach_For_Change_event_(04)_(cropped).jpg|left|thumb|ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ]] [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_26th_SOL_Lions_Gold_Awards_2020_(cropped).jpg|thumb|2019 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ]] == ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ == [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_and_Pulkit_Samrat_at_Ramesh_S_Taurani’s_diwali_bash.jpg|thumb|2022 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱩᱞᱠᱤᱛ ᱥᱟᱢᱨᱟᱛ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱾]] ᱠᱷᱚᱨᱵᱚᱱᱫᱟ 'ᱵᱷᱤᱨᱮ ᱠᱤ ᱳᱭᱮᱰᱤᱝ', 'ᱯᱚᱜᱚᱞᱯᱚᱱᱛᱤ' ᱟᱨ 'ᱛᱚᱭᱮᱥ' ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱞᱠᱤᱛ ᱥᱟᱢᱨᱟᱛ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱰᱮᱴᱤᱝ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ 2019 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱛᱟᱞᱟ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ <ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/kriti-kharbanda-admits-she-s-dating-pulkit-samrat-says-she-wanted-her-parents-to-know-first/story-HXmvjvEL9Y5KipWcgOz8YP.html|title=Kriti Kharbanda says she's dating Pulkit Samrat, says she wanted her parents to know first|date=18 November 2019|work=Hindustan Times|access-date=9 April 2021|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/pulkit-samrats-birthday-wish-for-girlfriend-kriti-kharbanda-is-all-about-balcony-dates-and-campfire-movie-nights-2317737|title=Pulkit Samrat's Birthday Wish For Girlfriend Kriti Kharbanda Is All About "Balcony Dates And Campfire Movie Nights"|last=Raghuvanshi|first=Aakanksha|access-date=29 October 2020|publisher=NDTV}}</ref> ᱠᱷᱚᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱫᱚ ᱯᱳᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱷᱮᱭᱟᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱷᱮᱭᱟᱞ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, "ᱯᱳᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱤᱧᱟᱹᱜ ᱯᱷᱤᱫᱤᱱᱥ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱤᱧᱟᱹᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Kriti Kharbanda: Pole dancing is not just a part of my fitness but also my meditation |url=https://m.tribuneindia.com/news/entertainment/kriti-kharbanda-pole-dancing-not-just-a-part-of-my-fitness-but-also-my-meditation-281565 |access-date=11 July 2021 |website=The Tribune India}}</ref> == ᱚᱯᱼᱥᱠᱨᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ == ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ 2020 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ 30 ᱟᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱮᱱ ᱡᱤ ᱳ "ᱥᱤᱠᱥᱚ ᱥᱮᱵᱷᱟ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ" ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ 30 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ <ref>{{Cite web |last=DNA Entertainment |title=Kriti Kharbanda fights for animal cause |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-kriti-kharbanda-fights-for-animal-cause-2619997/amp |access-date=11 September 2020 |website=DNA India}}</ref> ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱮᱱ ᱡᱤ ᱳ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱡᱮᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱟᱜ ᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱾<ref>{{Cite web |title=Kriti Kharbanda celebrates her birthday as she takes the responsibility of 30 girls study expences |url=https://www.abplive.com/entertainment/kriti-kharbanda-celebrates-her-birthday-as-she-take-responsibilty-of-30-girls-study-expences-1619638/amp |access-date=30 October 2020 |website=ABP News}}</ref> [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_graces_the_launch_of_Kalki_Bride_n_Baraat_wedding_collection_(04).jpg|thumb|ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱾]] == ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ == [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_attends_a_friend’s_wedding_function_(04)_(cropped).jpg|thumb|2018 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱾]] ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱦᱚᱲᱠᱩᱥᱤ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/movies/photo-features/kannada-actress-who-are-popular-in-other-film-industries/photostory/51864848.cms|title=Top Kannada actress who are also popular in other film industries|work=The Times of India|access-date=22 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web |title=Star Power Actress: Kriti Kharbanda |url=https://www.bollywoodhungama.com/box-office-star-power-female/filterby/IND/2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140603151522/https://www.bollywoodhungama.com/box-office-star-power-female/filterby/IND/2019/ |archive-date=3 June 2014 |access-date=15 July 2020 |website=Bollywood Hungama}}</ref> ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱡᱩᱯᱩᱞ, ᱥᱩᱪᱤ ᱟᱨ ᱚᱱᱩᱢᱟᱹᱱᱟᱱ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=17 August 2012 |title=I demand what I deserve: Kriti Kharbanda |url=https://www.news18.com/news/india/i-demand-what-i-deserve-kriti-kharbanda-499359.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140603151522/https://www.news18.com/news/india/i-demand-what-i-deserve-kriti-kharbanda-499359.html |archive-date=3 June 2014 |access-date=14 October 2018 |website=News18 India}}</ref> ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱪᱩᱠᱤ ᱟᱱ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Kriti Kharbandha turns busy bee! |url=http://www.sify.com/movies/kriti-kharbandha-turns-busy-bee-news-kannada-ogciMecbihi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140603151522/http://www.sify.com/movies/kriti-kharbandha-turns-busy-bee-news-kannada-ogciMecbihi.html |archive-date=3 June 2014 |access-date=30 May 2014 |website=Sify}}</ref> ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ, ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ "ᱢᱤᱫ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱᱮ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ ᱾" ᱩᱱᱤ <ref>{{Cite news|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/movies/photo-features/top-sandalwood-heroines-of-2013/photostory/28581101.cms|title=Top Sandalwood Actresses of 2013|work=The Times of India|access-date=14 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20140603151522/https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/movies/photo-features/top-sandalwood-heroines-of-2013/photostory/28581101.cms|archive-date=3 June 2014}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ, "ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱧᱨᱮᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱚᱡᱮ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱚᱱᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱤᱧ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱧ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱩᱭᱤᱞ ᱮᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱩᱭᱮᱞ ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾" <ref>{{Cite web |last=Chetana Divya Vasudev |title=I can't wait for 'Googly' to happen to me again |url=https://www.deccanherald.com/amp/content/583123/i-cant-wait-googly-happen.html#cobssid=s |access-date=22 July 2018 |website=Deccan Herald}}</ref> 2013 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱥᱮᱱᱰᱚᱞᱩᱰ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱩᱪᱤ ᱨᱮ 8 ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ == === ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ === === ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ === == ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ == == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == nayokdtckp2gmfnz5evdcmrrd2mkeln 191156 191155 2026-04-28T23:54:49Z KiranBOT 9533 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v2.2.9s 191156 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ | image = Kriti Kharbanda at the special screening of Fukrey 3 at Excel Entertainment office (cropped).jpg | caption = ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1990|10|29|df=yes}} | birth_place = ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ, ᱥᱤᱧᱚᱛ | alma_mater = [[Sri Bhagawan Mahaveer Jain College]] | occupation = ᱯᱟᱴᱦᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ, ᱢᱚᱰᱮᱞ | years_active = 2009{{endash}}ᱱᱤᱛ | height = | partner = ᱯᱤᱩᱠᱤᱴ ᱥᱟᱢᱨᱟᱛ | relatives = | website = }} '''ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ 29 ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ 1990) ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱩᱬᱩᱫ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ,[[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]] ᱟᱨ ᱛᱮᱞᱮᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱮᱞᱮᱜᱩ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ 'ᱵᱳᱱᱤ' (2009) ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ 'ᱪᱤᱨᱨᱩ' (2010) ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱨᱮᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱥᱤᱢᱟᱭ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ ᱦᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-kriti-kharbanda-witnessed-power-of-stardom-down-south/articleshow/89445613.cms|title=Exclusive! When Kriti Kharbanda witnessed the power of stardom, down south|date=9 February 2022|work=The Times of India|access-date=8 August 2022}}</ref> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱟᱴᱷ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱚᱸ, ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱵᱨᱟᱱᱰ ᱟᱨ ᱫᱩᱨᱤᱵᱽ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱮᱞᱤᱵᱨᱤᱴᱤ ᱮᱥᱯᱳᱨᱥᱟᱨ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱡᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱦᱮᱸᱥᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ <ref>{{Cite web |title=Kriti Kharbanda completes 12 years in Indian cinema, boyfriend Pulkit Samrat calls her an 'inspiration' |url=https://m.tribuneindia.com/news/lifestyle/kriti-kharbanda-completes-12-years-in-indian-cinema-boyfriend-pulkit-samrat-calls-her-an-inspiration-267424 |access-date=13 June 2021 |website=The Tribune}}</ref> == ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ == ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ 1990 ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ<ref>{{Cite web |title=Actress Kriti Kharbanda Profile, Movies and Photos |url=http://www.movieraja.in/kriti-kharbanda-pdofile-movies-photos/ |access-date=11 November 2016 |website=Movie Raja}}</ref><ref name="newindianexpress1">{{Cite web |last=Reddy, Maheswarari |title=Kriti Kharbanda on flops, fairness & future |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article203834.ece |access-date=29 May 2014 |website=The New Indian Express |archive-date=5 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905021851/http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article203834.ece |url-status=dead }}</ref> ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.rediff.com/movies/report/i-am-okay-with-kissing/20170612.htm|title=I am okay with kissing onscreen: Kriti Kharbanda|work=Rediff.com|access-date=22 December 2018}}</ref><ref name="toi">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/kriti-kharbanda-hosts-a-halloween-themed-birthday-bash/articleshow/61337004.cms|title=Kriti Kharbanda hosts a Halloween themed birthday bash|work=The Times of India|access-date=20 May 2018}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 November 2017 |title=Kriti Kharbanda on turning 27: I honestly think age is just a number |url=https://www.mid-day.com/articles/kriti-kharbanda-on-turning-27-i-honestly-think-age-is-just-a-number/18699153 |website=[[Mid-Day]] |access-date=17 February 2024 |archive-date=22 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022064612/https://www.mid-day.com/articles/kriti-kharbanda-on-turning-27-i-honestly-think-age-is-just-a-number/18699153 |url-status=dead }}</ref>ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱤᱥᱤᱛᱟ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱡᱚᱭᱵᱚᱨᱫᱷᱚᱱ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱮᱯᱟᱨ ᱯᱮᱞᱮᱱ ᱯᱨᱚᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱᱤᱭᱟᱹ ᱾ 1990 ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱨᱮᱭ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ == ᱠᱟᱹᱢᱤᱡᱤᱭᱚᱱ == === ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ (2009-2012) === [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_at_60th_South_Filmfare_Awards_2013.jpg|thumb|2013 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱮᱣᱟᱨᱰᱥ ᱫᱚᱠᱷᱤᱱ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱾]] ᱥᱯᱟᱨ ᱵᱤᱞᱵᱳᱨᱰ ᱧᱮᱞ ᱧᱟᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱫᱚ ᱛᱚᱞᱩᱜᱩ ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱵᱳᱱᱤᱨᱮ ᱥᱩᱢᱚᱱᱛᱷ ᱵᱤᱨᱩᱫ ᱨᱮ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref name="newindianexpress1"/> ᱵᱳᱱᱤ ᱵᱟᱝᱼᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱨᱩᱴᱟᱹᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ''ᱥᱤᱯᱷᱤ'' ᱞᱮᱫᱟᱭ, "ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱵᱷᱟᱜᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱮᱫᱦᱚᱸ ᱟᱱᱟᱴ ᱟᱱᱟᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱵᱟᱝᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=12 June 2009 |title=Boni: Quite a mish-mash |url=http://movies.rediff.com/report/2009/jun/12/boni-quite-a-mish-mash.htm |access-date=29 May 2014 |website=Rediff.com}}</ref> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱮᱞ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱨᱰ ᱠᱚ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱷᱮᱞᱳᱰ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱟᱜᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ", ''Rediff.com'' ᱨᱮᱱ ᱨᱟᱫᱷᱤᱠᱟ ᱨᱟᱡᱟᱢᱟᱱᱤ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ, 'ᱠᱨᱤᱛᱤ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱩ ᱟᱨ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱨᱚᱜᱚᱛᱤ ᱟᱜ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱟᱴᱷ ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱜᱟᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱦᱳᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Movie Review : Boni |url=http://www.sify.com/movies/boni-review-telugu-14894040.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150808134812/http://www.sify.com/movies/boni-review-telugu-14894040.html |archive-date=8 August 2015 |access-date=29 May 2014 |website=[[Sify]]}}</ref> ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱵᱚᱠᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱞᱮᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱱ ᱠᱟᱞᱟᱱ ᱟᱜ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ''ᱴᱤᱱ ᱢᱟᱨ'' ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱴᱷ ᱞᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/set-for-a-long-inning/article638004.ece|title=Set for a long inning|date=9 July 2009|work=The Hindu|access-date=29 May 2014}}</ref><ref name="thehindu1">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/pretty-woman/article1595510.ece|title=Pretty woman|last=y. sunita chowdhary|date=3 April 2011|work=The Hindu|access-date=29 May 2014}}</ref> ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱪᱷᱟᱹᱲ ᱫᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱭᱟᱜ ᱯᱳᱭᱞᱳ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ''ᱪᱤᱨᱨᱩ'' ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱟᱴᱷ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱜᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱴᱟᱭᱟᱢᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ "ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱴᱷ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱮᱥ" ᱟᱨ Indiaglitz.com ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ "ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱫᱚ ᱱᱟᱯᱟᱭ" ᱾<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/Chirru/movie-review/6980715.cms|title=Chirru movie review: Wallpaper, Story, Trailer at Times of India|work=The Times of India|access-date=29 May 2014}}</ref> ᱮ ᱮᱱ ᱮᱥ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱤ "ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱠᱳᱭᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ" ᱟᱨ "ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮ ᱱᱟᱯᱟᱭ" ᱾<ref>{{Cite web |date=20 November 2010 |title='Chirru' – well made entertainer (Kannada Movie Review) |url=http://www.sify.com/movies/chirru-well-made-entertainer-kannada-movie-review-news-national-kluoOdhhifg.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150808140316/http://www.sify.com/movies/chirru-well-made-entertainer-kannada-movie-review-news-national-kluoOdhhifg.html |archive-date=8 August 2015 |access-date=29 May 2014 |website=[[Sify]]}}</ref> ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ 2010 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱵᱚᱠᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ, ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱟᱨ "ᱵᱤᱨᱤᱫ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ" ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=I demand what I deserve: Kriti Kharbanda – IBNLive |url=http://ibnlive.in.com/news/i-demand-what-i-deserve-kriti-kharbanda/283101-71-204.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120820035408/http://ibnlive.in.com/news/i-demand-what-i-deserve-kriti-kharbanda/283101-71-204.html |archive-date=20 August 2012 |access-date=29 May 2014 |publisher=Ibnlive.in.com}}</ref> <ref name="dnaindia1">{{Cite web |last=Sunayana Suresh |date=16 October 2011 |title=Kriti Kharbanda to romance Prem in her new film 'Adda' & Updates at Daily News & Analysis |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-kriti-kharbanda-to-romance-prem-in-her-new-film-adda-1599501 |access-date=29 May 2014 |website=Daily News and Analysis}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ,<ref>{{Cite web |date=2 November 2011 |title=Kriti signs two Kannada films |url=http://www.sify.com/movies/kriti-signs-two-kannada-films-news-kannada-llcqMAeiibe.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111105201800/http://www.sify.com/movies/kriti-signs-two-kannada-films-news-kannada-llcqMAeiibe.html |archive-date=5 November 2011 |access-date=29 May 2014 |website=[[Sify]]}}</ref> 2011 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱯᱳᱱ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_graces_Teach_For_Change_event_(04)_(cropped).jpg|left|thumb|ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ]] [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_26th_SOL_Lions_Gold_Awards_2020_(cropped).jpg|thumb|2019 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ]] == ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ == [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_and_Pulkit_Samrat_at_Ramesh_S_Taurani’s_diwali_bash.jpg|thumb|2022 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱯᱩᱞᱠᱤᱛ ᱥᱟᱢᱨᱟᱛ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱾]] ᱠᱷᱚᱨᱵᱚᱱᱫᱟ 'ᱵᱷᱤᱨᱮ ᱠᱤ ᱳᱭᱮᱰᱤᱝ', 'ᱯᱚᱜᱚᱞᱯᱚᱱᱛᱤ' ᱟᱨ 'ᱛᱚᱭᱮᱥ' ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱟᱭᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱞᱠᱤᱛ ᱥᱟᱢᱨᱟᱛ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱰᱮᱴᱤᱝ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ 2019 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱠᱩ ᱛᱟᱞᱟ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ <ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/kriti-kharbanda-admits-she-s-dating-pulkit-samrat-says-she-wanted-her-parents-to-know-first/story-HXmvjvEL9Y5KipWcgOz8YP.html|title=Kriti Kharbanda says she's dating Pulkit Samrat, says she wanted her parents to know first|date=18 November 2019|work=Hindustan Times|access-date=9 April 2021|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/pulkit-samrats-birthday-wish-for-girlfriend-kriti-kharbanda-is-all-about-balcony-dates-and-campfire-movie-nights-2317737|title=Pulkit Samrat's Birthday Wish For Girlfriend Kriti Kharbanda Is All About "Balcony Dates And Campfire Movie Nights"|last=Raghuvanshi|first=Aakanksha|access-date=29 October 2020|publisher=NDTV}}</ref> ᱠᱷᱚᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱫᱚ ᱯᱳᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱷᱮᱭᱟᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱣᱜᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱠᱷᱮᱭᱟᱞ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, "ᱯᱳᱞ ᱮᱱᱮᱡ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱤᱧᱟᱹᱜ ᱯᱷᱤᱫᱤᱱᱥ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱤᱧᱟᱹᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱸᱥ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Kriti Kharbanda: Pole dancing is not just a part of my fitness but also my meditation |url=https://m.tribuneindia.com/news/entertainment/kriti-kharbanda-pole-dancing-not-just-a-part-of-my-fitness-but-also-my-meditation-281565 |access-date=11 July 2021 |website=The Tribune India}}</ref> == ᱚᱯᱼᱥᱠᱨᱤᱱ ᱠᱟᱹᱢᱤ == ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ 2020 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ 30 ᱟᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱦᱟ ᱨᱮ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱮᱱ ᱡᱤ ᱳ "ᱥᱤᱠᱥᱚ ᱥᱮᱵᱷᱟ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ" ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱞᱟᱛᱮ 30 ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱚᱜ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ <ref>{{Cite web |last=DNA Entertainment |title=Kriti Kharbanda fights for animal cause |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-kriti-kharbanda-fights-for-animal-cause-2619997/amp |access-date=11 September 2020 |website=DNA India}}</ref> ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱮᱱ ᱡᱤ ᱳ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱤᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱚᱡᱮᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱤᱛᱩᱝ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱟᱜ ᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ ᱮᱢ ᱠᱟᱛᱮ ᱾<ref>{{Cite web |title=Kriti Kharbanda celebrates her birthday as she takes the responsibility of 30 girls study expences |url=https://www.abplive.com/entertainment/kriti-kharbanda-celebrates-her-birthday-as-she-take-responsibilty-of-30-girls-study-expences-1619638/amp |access-date=30 October 2020 |website=ABP News}}</ref> [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_graces_the_launch_of_Kalki_Bride_n_Baraat_wedding_collection_(04).jpg|thumb|ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱟᱠᱷᱲᱟ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱾]] == ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ == [[ᱨᱮᱫ:Kriti_Kharbanda_attends_a_friend’s_wedding_function_(04)_(cropped).jpg|thumb|2018 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱾]] ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱦᱚᱲᱠᱩᱥᱤ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/movies/photo-features/kannada-actress-who-are-popular-in-other-film-industries/photostory/51864848.cms|title=Top Kannada actress who are also popular in other film industries|work=The Times of India|access-date=22 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web |title=Star Power Actress: Kriti Kharbanda |url=https://www.bollywoodhungama.com/box-office-star-power-female/filterby/IND/2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140603151522/https://www.bollywoodhungama.com/box-office-star-power-female/filterby/IND/2019/ |archive-date=3 June 2014 |access-date=15 July 2020 |website=Bollywood Hungama}}</ref> ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱡᱩᱯᱩᱞ, ᱥᱩᱪᱤ ᱟᱨ ᱚᱱᱩᱢᱟᱹᱱᱟᱱ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=17 August 2012 |title=I demand what I deserve: Kriti Kharbanda |url=https://www.news18.com/news/india/i-demand-what-i-deserve-kriti-kharbanda-499359.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140603151522/https://www.news18.com/news/india/i-demand-what-i-deserve-kriti-kharbanda-499359.html |archive-date=3 June 2014 |access-date=14 October 2018 |website=News18 India}}</ref> ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱤᱜᱤᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱪᱚᱞᱚᱛ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱪᱩᱠᱤ ᱟᱱ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Kriti Kharbandha turns busy bee! |url=http://www.sify.com/movies/kriti-kharbandha-turns-busy-bee-news-kannada-ogciMecbihi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140603151522/http://www.sify.com/movies/kriti-kharbandha-turns-busy-bee-news-kannada-ogciMecbihi.html |archive-date=3 June 2014 |access-date=30 May 2014 |website=Sify}}</ref> ᱠᱷᱟᱨᱵᱚᱱᱫᱟ ᱢᱚᱱᱮ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱮ, ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱫᱚ "ᱢᱤᱫ ᱧᱤᱫᱟᱹ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱᱮ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ ᱾" ᱩᱱᱤ <ref>{{Cite news|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/movies/photo-features/top-sandalwood-heroines-of-2013/photostory/28581101.cms|title=Top Sandalwood Actresses of 2013|work=The Times of India|access-date=14 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20140603151522/https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/movies/photo-features/top-sandalwood-heroines-of-2013/photostory/28581101.cms|archive-date=3 June 2014}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱭ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ, "ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱤᱧᱨᱮᱱ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱚᱡᱮ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱚᱱᱟ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱤᱧ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱤᱧ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱩᱭᱤᱞ ᱮᱢ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱩᱨᱤᱛ ᱫᱚ ᱤᱧ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱩᱭᱮᱞ ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾" <ref>{{Cite web |last=Chetana Divya Vasudev |title=I can't wait for 'Googly' to happen to me again |url=https://www.deccanherald.com/content/583123/i-cant-wait-googly-happen.html |access-date=22 July 2018 |website=Deccan Herald}}</ref> 2013 ᱥᱟᱹᱦᱤᱛ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱥᱮᱱᱰᱚᱞᱩᱰ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱩᱪᱤ ᱨᱮ 8 ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ == === ᱪᱚᱞᱚᱛᱪᱤᱛᱟᱹᱨ === === ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ === == ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ == == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == arlbix4ksznxj9pbkbbfk45asdldfnj ᱨᱚᱛᱤ ᱯᱟᱱᱰᱮ 0 26963 191192 174653 2026-04-29T09:54:26Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191192 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱨᱚᱛᱤ ᱯᱟᱱᱰᱮ | image = Sonu sood on the sets of Hitler Didi.jpg | caption = ᱦᱤᱴᱞᱟᱨ ᱫᱤᱫᱤ ᱥᱟᱶ ᱨᱮ ᱨᱚᱛᱤ ᱯᱟᱱᱰᱮ | occupation = ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ | years_active = ᱒᱐᱐᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱤᱛ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ | known_for = ''[[ᱦᱤᱴᱞᱟᱨ ᱫᱤᱫᱤ]]'', ''[[ᱢᱤᱞᱮ ᱡᱟᱵᱽ ᱦᱟᱢ ᱛᱩᱢ]]'', ''[[ᱥᱟᱫᱤ ᱢᱩᱵᱟᱨᱟᱠ]]'' <br/> | height = }} '''ᱨᱚᱛᱤ ᱯᱟᱱᱰᱮ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ''ᱦᱤᱴᱞᱟᱨ ᱫᱤᱫᱤ'', ''ᱢᱤᱞᱮ ᱡᱟᱵᱽ ᱦᱟᱢ ᱛᱩᱢ'', ''ᱯᱳᱨᱟᱥ'', ''ᱫᱮᱵᱤ ᱟᱫᱤ ᱯᱟᱨᱟᱥᱚᱠᱛᱤ'', ''ᱵᱮᱜᱩᱥᱚᱨᱟᱭ'', ''ᱦᱟᱨ ᱜᱷᱟᱨ ᱠᱩᱪᱷ ᱠᱟᱦᱛᱟ ᱦᱟᱭ'' ᱟᱨ ''ᱥᱟᱫᱤ ᱢᱩᱵᱟᱨᱟᱠ'' ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱝ== ᱨᱚᱛᱤ ᱯᱟᱱᱰᱮ ᱫᱚ ᱑᱑ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱟᱥᱟᱢ, [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱵᱨᱟᱦᱢᱚᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱚᱸᱰᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ [[ᱯᱟᱴᱱᱟ]], ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱴᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱸᱴ ᱠᱮᱨᱮᱱ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/rati-pandey-on-her-struggling-days-i-lived-in-a-small-room-and-survived-on-biscuits-4999300/ |title=Rati Pandey on her struggling days: I lived in a small room and survived on biscuits|date=26 December 2017 }}</ref><ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/rati-pandey-travels-from-patna-to-mumbai-via-flight-i-didnt-have-a-ppe-kit-so-i-wore-two-t-shirts-and-then-a-shirt-over-it/articleshow/76358346.cms |title=Rati Pandey travels from Patna to Mumbai via flight: 'I didn't have a PPE kit, so I wore two t-shirts and then a shirt over it'|website=[[The Times of India]] |date=13 June 2020 }}</ref><ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/rati-pandey-to-have-a-low-key-chhath-puja-celebration-at-home-in-patna-owing-to-covid/articleshow/79303274.cms |title=Rati Pandey to have a low key Chhath puja celebration at home in Patna owing to Covid|website=[[The Times of India]] |date=19 November 2020 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/rati-pandey-deepak-thakur-celebrate-chhath-puja-2020-1742778-2020-11-21 |title=Rati Pandey, Deepak Thakur celebrate Chhath Puja 2020}}</ref> [[ᱥᱩᱥᱟᱸᱛ ᱥᱤᱝ ᱨᱟᱡᱽᱯᱩᱛ]]ᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱤᱥᱨᱟ ᱫᱚ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱠᱞᱟᱥ ᱢᱮᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱮᱱᱫᱨᱤᱭᱚ ᱵᱤᱫᱽᱭᱟᱞᱚᱭ ᱟᱥᱲᱟ, ᱥᱟᱫᱤᱠ ᱱᱚᱜᱚᱨ, [[ᱱᱟᱶᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱥᱲᱟ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱨᱟᱱᱰᱟ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱠᱚᱱᱚᱢᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹᱭ ᱟᱢᱮᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ==ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱨᱚᱛᱤ ᱯᱚᱸᱰᱮ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱖ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱥᱳ ''ᱟᱭᱤᱰᱤᱭᱟ ᱡᱤ ᱥᱤᱱᱮᱥᱴᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱳᱡᱽ'' ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱳᱱᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱨᱟᱭᱢ ᱵᱟᱥᱮᱰ ᱛᱷᱨᱤᱞᱟᱨ ''ᱥᱤ.ᱭᱩ.ᱰᱤ.'' ᱟᱨ ᱥᱟᱦᱟᱨᱟ ᱣᱟᱱ ᱦᱳᱨᱚᱨ ᱥᱳ ''ᱨᱟᱛ ᱦᱳᱱᱮ ᱠᱳ ᱦᱟᱭ'' ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://headlinesindia.mapsofindia.com/entertainment-news/television/hitler-didi-rati-pandey-happy-with-appreciation-140970.html |title='Hitler Didi' Rati Pandey happy with appreciation |access-date=27 August 2013 |archive-date=19 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141019061407/http://headlinesindia.mapsofindia.com/entertainment-news/television/hitler-didi-rati-pandey-happy-with-appreciation-140970.html |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥ ᱮᱯᱞᱟᱭᱮᱱᱥᱮᱥ ᱨᱮ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱨᱚᱛᱤ ᱟᱜ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱫᱚ ᱥᱴᱟᱨ ᱣᱟᱱ ᱨᱮ ᱫᱤᱯᱛᱤ ᱵᱷᱚᱴᱱᱟᱜᱚᱨ ᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱱᱚᱱᱫᱤᱱᱤ" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱨᱟᱭᱚ ᱠᱨᱤᱭᱮᱥᱚᱱᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱳ ''ᱦᱟᱨ ᱜᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱤᱱ ᱠᱟᱦᱛᱟ ᱦᱟᱭ'' ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱫᱚᱭᱚᱜᱟ ᱴᱷᱚᱠᱨᱟᱞ ᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱴ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ''ᱢᱤᱞᱮ ᱡᱟᱵᱽ ᱦᱟᱢ ᱛᱩᱢ'' ᱨᱮ ᱱᱩᱯᱩᱨ ᱵᱷᱩᱥᱚᱱ ᱟᱜ ᱯᱟᱴ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱩᱯᱩᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱯᱷᱮᱱ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱠᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱚᱞᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱩᱱ ᱡᱚᱦᱚᱜ ᱪᱚᱞᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱤᱱ ᱯᱷᱮᱱ ᱠᱚ ᱱᱩᱯᱩᱨ ᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾{{Citation needed|date=December 2022}} ᱒᱐᱑᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ''ᱢᱤᱞᱮ ᱡᱟᱵᱽ ᱦᱟᱢ ᱠᱮ ᱛᱩᱢ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱨᱚᱛᱤ ᱫᱚ NDTV ᱤᱢᱮᱡᱤᱱ ᱨᱮ ''ᱥᱚᱨᱳᱡᱽ ᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱶ ᱱᱟᱪᱞᱮ ᱣᱮ'' ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱚᱥ ᱨᱮ ᱨᱤᱴᱡᱽ ᱡᱤ ᱞᱮ ᱭᱮ ᱯᱚᱞ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱱᱚᱜ-ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱥᱳ ᱨᱮᱦᱚᱸᱭ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.udaipurblog.com/ritz-jeele-ye-pal-a-tv-reality-show-shot-entirely-in-udaipur.html |title=Rati Pandey to participate in Ritz Jeele Ye Pal: A TV Reality Show |access-date=2024-03-16 |archive-date=2018-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011333/https://www.udaipurblog.com/ritz-jeele-ye-pal-a-tv-reality-show-shot-entirely-in-udaipur.html |url-status=dead }}</ref> ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱯᱟᱱᱰᱮ ᱫᱚ ''ᱦᱤᱴᱞᱟᱨ ᱫᱤᱫᱤ'' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱪᱚᱞᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱥᱩᱢᱤᱛ ᱵᱷᱚᱴᱥ ᱥᱟᱶ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱯᱟᱴ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱪᱚᱞᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱪᱚᱞᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱚᱭ ᱯᱟᱴ ᱞᱮᱫᱟ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.mid-day.com/articles/double-role-getting-hectic-for-rati-pandey/199409 |title=Double role getting hectic for Rati Pandey |date=6 February 2013 |access-date=16 March 2024 |archive-date=2 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201202003434/https://www.mid-day.com/articles/double-role-getting-hectic-for-rati-pandey/199409 |url-status=dead }}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{commons}} *{{IMDb name|᱓᱕᱗᱕᱑᱗᱖}} {{DEFAULTSORT:ᱯᱟᱱᱰᱮ, ᱨᱚᱛᱤ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱥᱟᱢ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱚ]] b1dqe3zx8l40du07ez6dl7p69atgpav ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ 0 28472 191200 180901 2026-04-29T11:46:14Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191200 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ (ᱥᱚᱦᱤᱫᱽ ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ) | image = File:Terminal Building - Chandigarh International Airport - Mohali 2016-08-04 5875.JPG | image-width = 290px | caption = | location = ᱡᱷᱤᱭᱩᱨᱦᱮᱨᱤ, ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ, [[ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ, ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | elevation-m = 314 | metric-elev = Y | pushpin_label = '''IXC''' | coordinates = {{coord|30|40|29|N|76|47|26|E|display=inline,title}} | pushpin_map = India | r1-surface = [[Asphalt concrete|Asphalt]] | metric-rwy = Y | IATA = IXC | ICAO = VICG<ref>{{cite web|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/national-register/Chandigarh%20REPORT.pdf#page=5|title=Chandigarh Airport Report|publisher=Airport Authority of India|page=5|access-date=19 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180512113236/https://www.aai.aero/sites/default/files/national-register/Chandigarh%20REPORT.pdf#page=5|archive-date=12 May 2018|url-status=dead}}</ref> | type = ᱢᱤᱞᱤᱴᱤᱨᱤ/ᱫᱤᱥᱩᱣᱟᱹ | operator = ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ(CHIAL)<ref name=":2">{{Cite report|title=CHIAL|url=https://icmai.in/upload/pd/CHIAL_1012_2020.pdf|publisher=ICMAI|access-date=16 November 2023}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{smalldiv| *ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ(᱕᱑%) *[[ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱯᱨᱟᱫᱷᱤᱠᱚᱨᱚᱱ|ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ]] (᱒᱔.᱕%) *ᱜᱨᱮᱴᱟᱨ ᱢᱳᱦᱟᱞᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ (᱒᱔.᱕%) }} | city-served = [[ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ]], [[ᱢᱳᱦᱟᱞᱤ]], [[ᱯᱟᱸᱪᱠᱩᱞᱟ]] | focus_city = [[ᱤᱱᱰᱤᱜᱳ]]<ref>{{Cite web |date=2022-03-21 |title=Ready to soar |url=https://indianexpress.com/article/cities/sas-nagar-mohali/chandigarh-international-airport-hub-for-air-travel-7828718/ |access-date=2022-03-26 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> | website = [https://www.aai.aero/en/airports/ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ] | r1-number = ᱑᱑/᱒᱙ | r1-length-m = 3170 | stat-year = ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱓ - ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱔ | stat1-header = ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱚᱨ ᱠᱚ | stat1-data = ᱓,᱗᱒᱑,᱒᱒᱙ ({{increase}} ᱑.᱒%) | stat2-header = ᱮᱭᱟᱨᱠᱨᱟᱯᱷᱴ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ | stat2-data = ᱒᱖,᱓᱑᱕ ({{decrease}} ᱙.᱔%) | stat3-header = ᱠᱟᱨᱜᱳ ᱴᱚᱱ | stat3-data = ᱘,᱓᱐᱓ ({{decrease}} ᱑᱑.᱓%) | footnotes = Sources: [[:en:Airports Authority of India|AAI]]<ref>{{cite web|title=Annexure III – Passenger Data|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k24Annex3.pdf|website=aai.aero|access-date=20 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Annexure II – Aircraft Movement Data|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k24Annex2.pdf|website=aai.aero|access-date=20 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Annexure IV – Freight Movement Data|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k24Annex4.pdf|website=aai.aero|access-date=20 April 2024}}</ref> | pushpin_map_caption = ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | owner = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ }} '''ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ''' {{airport codes|IXC|VICG}}, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ '''ᱥᱚᱦᱤᱫᱽ ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ''' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=LIST OF INDIAN AIRPORTS |url=https://www.aai.aero/sites/default/files/basic_page_files/list%20of%20airport%20bilingual.pdf }}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱤᱭᱩᱨᱦᱮᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱥᱟᱶ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="India 2015">{{cite web | author=India | title=Land gone, Jheurheri villagers set up hotels near Chandigarh airport | website=The Indian Express | date=10 September 2015 | url=http://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/land-gone-jheurheri-villagers-set-up-hotels-near-chandigarh-airport/ | access-date=30 December 2015}}</ref> ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱑᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱰᱮᱥᱴᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱰᱮᱥᱴᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱮᱵᱟ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|date=28 September 2022|title=Chandigarh airport renamed after Bhagat Singh: End of a long dispute between Punjab, Haryana |url=https://indianexpress.com/article/explained/punjab-haryana-bhagat-singh-chandigarh-airport-8178854/ |access-date=14 November 2022|newspaper=The Indian Express |language=en}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱪᱤᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ (ᱪᱤ.ᱤ.ᱮ.ᱮᱞ.) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱚᱴᱚᱨᱤᱴᱤ ᱳᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ (᱕᱑%), ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ (᱒᱔.᱕%) ᱟᱨ ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ (᱒᱔.᱕%) ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱭᱮᱸᱴ ᱣᱮᱸᱪᱚᱨ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.chial.org/about-us/|title=CHIAL, about us|publisher=CHIAL|access-date=16 November 2023}}</ref> ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱮᱱᱠᱞᱮᱵᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞ ᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱮᱭᱟᱨᱞᱟᱭᱤᱱᱥ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱰᱟᱹᱣ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱮᱱᱠᱞᱮᱵᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱟᱣᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱔ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2011/20110415/cth1.htm |title=The Tribune, Chandigarh, India - Chandigarh Stories |publisher=Tribuneindia.com |access-date=12 March 2017}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|title = The Tribune, Chandigarh, India - Chandigarh Stories|url = http://www.tribuneindia.com/2012/20120609/cth1.htm|website = www.tribuneindia.com|access-date = 29 December 2015}}</ref> ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱔᱕᱒ ᱠᱳᱴᱤ (᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮ US$᱑᱕᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱚᱢᱟᱱ) ᱛᱮ ᱡᱤᱭᱩᱨᱦᱮᱨᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱓᱐᱔.᱐᱔ ᱮᱠᱚᱲ ᱚᱛ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱙᱓᱙ ᱠᱳᱴᱤ (᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱑᱔ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮ US$᱑᱗᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱚᱢᱟᱱ) ᱛᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/pm-narendra-modi-inaugurates-new-terminal-at-chandigarh-airport/articleshow/48909444.cms|title=PM Narendra Modi inaugurates new terminal at Chandigarh airport - The Economic Times|work=indiatimes.com}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://gmada.gov.in/wp-content/uploads/2016/02/RTIGMADA.pdf |title=Archived copy |access-date=17 September 2016 |archive-date=4 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170104182208/http://gmada.gov.in/wp-content/uploads/2016/02/RTIGMADA.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|title = The Tribune, Chandigarh, India - Main News|url = http://www.tribuneindia.com/2007/20071116/main6.htm|website = www.tribuneindia.com|access-date = 29 December 2015|archive-date = 4 March 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210304024149/https://www.tribuneindia.com/2007/20071116/main6.htm|url-status = dead}}</ref> ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱜᱟᱢᱟᱰᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱨ ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱦᱩᱰᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱔.᱕% ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱯᱨᱚᱫᱷᱟᱱᱤᱠᱚᱨᱚᱱ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ CHIAL ᱨᱮ ᱕᱑% ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":1">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/pm-inaugurates-new-terminal-at-chandigarh-airport/131730.html|title=PM inaugurates new terminal at Chandigarh airport|work=Trinuneindia News Service|access-date=17 September 2016|archive-date=14 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180814173123/https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/pm-inaugurates-new-terminal-at-chandigarh-airport/131730.html|url-status=dead}}</ref><ref name=":2" /> ᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ, ᱢᱳᱦᱟᱞᱤ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮ ᱑,᱔᱐᱐ ᱠᱚᱨᱚᱲ (᱒᱒᱓ ᱨᱮ ᱒᱑ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮ US$᱒᱕᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱢᱟᱱ) ᱠᱷᱚᱨᱚᱪ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱵᱟᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱟᱨ ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱬᱟ ᱦᱟᱭ ᱠᱚᱨᱴ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱦᱚᱨᱟ (PIL) ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱟᱨ ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱬᱟ ᱦᱟᱭ ᱠᱚᱨᱴ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱱᱰᱤᱜᱳ ᱟᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱫᱩᱵᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱡᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/community/mohali-industries-assn-files-pil-against-centre/175173.html|title=Mohali Industries Assn files PIL against Centre|last=The Tribune Chandigarh|first=Tribune News|website=tribuneindia.com|access-date=5 April 2016}}{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/shut-airport-if-you-can-t-make-it-operational-hc/216246.html|title=Shut airport, if you can't make it operational: HC|last=The Tribune Chandigarh|first=Tribune News|website=tribuneindia.com|access-date=5 April 2016}}{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ== ===ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ=== ᱱᱟᱣᱟ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱑᱑ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ|ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱰᱷᱟᱹᱣ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/PM-Modi-inaugrates-Chandigarh-International-Airport/articleshow/48910532.cms|title=PM Modi inaugurates Chandigarh International Airport|work=[[The Times of India]]|date=11 September 2015|access-date=11 September 2015}}</ref> ᱞᱟᱨᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱩᱵᱽᱨᱳ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=India Has a New Eco-Friendly Airport Terminal. And It Is More than Just Amazing!|url = http://www.thebetterindia.com/34255/new-terminal-at-chandigarh-international-airport/|website = The Better India|date = 24 September 2015|access-date = 29 December 2015}}</ref> <ref>{{cite news|url=http://www.businesstoday.in/sectors/aviation/pm-narendra-modi-inaugurates-new-terminal-chandigarh-airport/story/223669.html|title=PM Narendra Modi inaugurates new terminal at Chandigarh airport|date=11 September 2015 |publisher=Business Today}}</ref> [[File:Prime Minister Narendra Modi inaugurates the new civil air terminal at Chandigarh airport.jpg|thumb|left|200px|᱑᱑ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ|ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱩᱰᱷᱟᱹᱣ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾]] ᱱᱟᱣᱟ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱟᱨ ᱠᱟᱨᱜᱳ ᱠᱚᱢᱯᱞᱮᱠᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱞᱤᱝᱠ ᱴᱮᱠᱥᱤᱣᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱟᱣᱟ ᱴᱟᱠᱥᱤᱣᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱩᱰᱟᱹᱜ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱯᱷᱤᱪᱤ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news| url=https://www.indiatoday.in/cities/chandigarh/story/chandigarh-airport-gets-new-taxi-track-cut-back-occupancy-time-1937485-2022-04-14|title=Chandigarh airport gets new taxi track to cut back occupancy time|publisher=[[India Today]]|date=14 April 2022}}</ref> ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱮᱭᱨᱳᱵᱨᱤᱡᱽ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱮ ᱟᱨ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱯᱟᱨᱠᱤᱝ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱫᱚ ᱕᱓,᱐᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱑᱖᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱚᱨ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱑᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱟᱨᱠᱤᱝ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱫᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱟᱨᱠᱤᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮᱴᱤᱮᱢ, ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱣᱟᱭᱯᱷᱟᱭ ᱟᱨ ᱰᱮᱯᱟᱨᱴᱢᱮᱱᱴ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱴᱩᱞᱥ-ᱯᱷᱨᱤ ᱥᱳᱯ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news |url=https://www.nyoooz.com/news/chandigarh/848191/chandigarh-international-airport-two-years-after-inauguration-new-terminal-to-get-wifi-facility/ |title=Chandigarh International Airport: Two years after inauguration, new terminal to get Wi-Fi facility &#124; CHANDIGARH NYOOOZ |publisher=Nyoooz.com |date=25 June 2017 |access-date=5 May 2018 |archive-date=6 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180506040105/https://www.nyoooz.com/news/chandigarh/848191/chandigarh-international-airport-two-years-after-inauguration-new-terminal-to-get-wifi-facility/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last=Balachandran |first=Vappala |url=https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/airport-gets-another-duty-free-shop/622851.html |title=Airport gets another duty-free shop |publisher=Tribuneindia.com |date=19 July 2018 |access-date=2 October 2018 |archive-date=26 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180826005107/https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/airport-gets-another-duty-free-shop/622851.html |url-status=dead }}</ref> ===ᱨᱟᱱᱣᱮ=== ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱑᱑/᱒᱙ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ, ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱙ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱯᱨᱳᱪ ᱞᱟᱭᱤᱴᱤᱝ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱒,᱔᱐᱐ ᱯᱷᱩᱴ (᱓,᱘᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱡᱤᱞᱤᱧᱟ ᱟᱨ ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱴᱮᱠ-ᱚᱯᱷ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱫᱚ ᱑᱐,᱔᱐᱐ ᱯᱷᱩᱴ (᱓,᱒᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/chandigarh-runway-to-be-available-for-night-operations-by-aug-2019-iaf-118051601326_1.html |title=ixc |newspaper=Business Standard India |date=16 May 2018 |access-date=16 May 2018|agency=Press Trust of India }}</ref> ᱑᱐ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱙ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱩᱦᱩᱲᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱞᱟᱱᱰᱤᱝ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱴᱚᱪᱰᱟᱩᱱ ᱡᱳᱱ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱮᱯᱨᱚᱪ ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/flight-service-at-chandigarh-international-airport-to-stay-smooth-during-fog-316225 |title=Flight service at Chandigarh International Airport to stay smooth during fog : The Tribune India |access-date=16 October 2021 |archive-date=16 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016193615/https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/flight-service-at-chandigarh-international-airport-to-stay-smooth-during-fog-316225 |url-status=dead }}</ref> ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ, ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱐,᱔᱐᱐ ᱯᱷᱩᱴ ᱠᱚᱰ ᱔ᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱙᱐᱐ ᱮᱮᱯᱷᱮᱞᱮᱥ, ᱐᱒ ᱟᱭᱤᱮᱞᱮᱥ, ᱟᱨ.ᱰᱟᱵᱽᱞᱭᱩ.ᱣᱟᱭᱤ ᱑᱑ ᱨᱮ ᱥᱤᱮᱴᱤ ᱟᱭᱤ ᱟᱭᱤᱮᱞᱮᱥ ᱟᱨ ᱒᱙ ᱟᱭᱤᱮᱞᱮᱥ ᱨᱮ ᱥᱤᱮᱴᱤ ᱟᱭᱤ ᱟᱭᱤᱮᱞᱮᱥ ᱟᱨ ᱤ-ᱟᱭᱤᱮᱞᱮᱥ ᱛᱮ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ IXC ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱩᱰᱟᱹᱜ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾{{Citation needed|date=November 2022}} ===ᱠᱟᱨᱜᱳ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ=== ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱨᱜᱳ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱨᱜᱳ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱔᱕᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱔,᱘᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱯᱷᱩᱴ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/since-aug-23-airport-has-handled-3k-tonne-cargo/articleshow/107474549.cms | title=Since Aug '23, airport has handled 3k tonne cargo | newspaper=The Times of India | date=7 February 2024 }}</ref> ==ᱟᱞᱤᱭᱟᱸᱥ ᱟᱨ ᱰᱮᱥᱴᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ== <!-- WHEN ADDING A NEW ROUTE, OR ADDING AN END DATE FOR A ROUTE PLEASE ADD AN INDEPENDENT REFERENCE, ALSO ADD THE ROUTE AND LINK ON THE CORRESPONDING AIRPORTS ARTICLE AND THE AIRLINES ARTICLE IF IT IS A NEW DESTINATION, ANYTHING WHICH IS NOT REFERENCED WILL BE REMOVED. ALSO WHEN ADDING A NEW ROUTE, A FIRM DATE IS MANDATORY.--> [[file:Chandigarh International Airport - Ready to serve Internationally now.jpg|thumb|200px|ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱳᱨᱰᱤᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] {{Airport destination list |[[ᱮᱭᱟᱨ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]] | [[ᱤᱸᱫᱽᱨᱟ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱠᱩᱥᱳᱠ ᱵᱟᱠᱩᱞᱟ ᱨᱤᱢᱯᱳᱪᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱞᱮᱦ]] <!-- --> | {{nowrap|[[ᱟᱞᱤᱭᱟᱸᱥ ᱮᱭᱟᱨ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)|ᱟᱞᱤᱭᱟᱸᱥ ᱮᱭᱟᱨ]]}} | [[ᱤᱸᱫᱽᱨᱟ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱤᱞᱞᱤ]] <!-- --> |[[ᱤᱱᱰᱤᱜᱳ]] | [[ᱡᱟᱭᱚᱫᱽ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱟᱵᱩ ᱫᱷᱟᱵᱤ]],<ref>{{cite web|url=https://www.travelandtourworld.com/news/article/indigo-to-start-new-flights-to-abu-dhabi-from-chandigarh-this-may/|title=IndiGo to start new flights to Abu Dhabi from Chandigarh this May|work=Travel and Tour World|accessdate=12 April 2024}}</ref> [[ᱥᱟᱨᱫᱟᱨ ᱵᱷᱚᱞᱞᱚᱵᱽᱵᱷᱟᱭ ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱚᱦᱢᱚᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]],<ref name="flightinfo1">{{cite web|url=https://www.goindigo.in/information/new-flights.html|title=New Flights Information, Status & Schedule &#124; IndiGo|website=www.goindigo.in}}</ref> [[ᱥᱨᱤ ᱜᱩᱨᱩ ᱨᱟᱢ ᱫᱟᱥ ᱡᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱟᱢᱨᱤᱛᱥᱚᱨ]], [[ᱠᱮᱢᱯᱮᱜᱚᱰᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ]], [[ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ]], [[ᱤᱸᱫᱽᱨᱟ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱠᱟᱝᱜᱽᱲᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱷᱚᱨᱚᱢᱥᱟᱞᱟ]],<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/ArenaJet/status/1766450063956414503|title=IndiGo to launch 2nd Route from Dharamshala, From April 2, the airline will connect Chandigarh to Dharamshala|work=JetArena|accessdate=9 March 2024}}</ref> [[ᱫᱩᱵᱟᱭ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱩᱵᱟᱭ–ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ]],<ref name="flightinfo1"/> [[ᱫᱟᱵᱳᱞᱤᱢ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱜᱳᱣᱟ–ᱫᱟᱵᱳᱞᱤᱢ]], [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]], [[ᱫᱮᱵᱤ ᱟᱦᱤᱞᱤᱭᱟᱵᱟᱭ ᱦᱳᱞᱠᱟᱨ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱤᱱᱫᱳᱨ]],<ref>{{cite news|author1=Sharma, Anu|title=IndiGo commences direct flights between Indore and Chandigarh|url=https://www.livemint.com/companies/news/indigo-commences-direct-flights-between-indore-and-chandigarh/amp-11667305029372.html|work=Livemint|date=1 November 2022|access-date=1 November 2022|language=en}}</ref> [[ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ]],<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/jaipur/jaipur-to-get-new-flights-to-goa-and-chandigarh/articleshow/79712804.cms|title=Jaipur to get new flights to Goa and Chandigarh|work=Times of India|date=14 December 2020 |access-date=15 January 2021}}</ref> [[ᱡᱟᱹᱢᱢᱩ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱡᱟᱹᱢᱢᱩ]],<ref>{{cite web|url=https://centreforaviation.com/news/indigo-to-commence-chandigarh-jammu-service-in-apr-2024-1252321|title=IndiGo to commence Chandigarh-Jammu service in Apr-2024|work=CAPA|accessdate=7 March 2024}}</ref> [[ᱱᱮᱛᱟᱡᱤ ᱥᱩᱵᱷᱟᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱵᱳᱥ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], [[ᱪᱚᱣᱫᱷᱨᱤ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ]], [[ᱪᱷᱚᱛᱨᱚᱯᱚᱛᱤ ᱥᱤᱵᱟᱡᱤ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱽ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱡᱚᱭ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱯᱟᱴᱱᱟ]], [[ᱯᱩᱱᱮ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱯᱩᱱᱮ]], [[ᱥᱨᱤᱱᱚᱜᱚᱨ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱥᱨᱤᱱᱚᱜᱚᱨ]]<ref>{{cite web|url=https://www.goindigo.in/information/flight-schedule.html?linkNav=flight-schedule_footer|title=IndiGo flight schedules|publisher=goindigo.in}}</ref> <!-- --> |[[ᱵᱤᱥᱛᱟᱨᱟ]] | [[ᱠᱮᱢᱯᱮᱜᱚᱰᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ]],<ref>{{cite web|title=Vistara Flight Schedule|url=https://www.airvistara.com/lk/en/flightschedule|website=www.airvistara.com|access-date=3 July 2021|archive-date=8 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608060043/https://www.airvistara.com/lk/en/flightschedule|url-status=dead}}</ref> [[ᱤᱸᱫᱽᱨᱟ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱱᱮᱛᱟᱡᱤ ᱥᱩᱵᱷᱟᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱵᱳᱥ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], [[ᱪᱷᱚᱛᱨᱚᱯᱚᱛᱤ ᱥᱤᱵᱟᱡᱤ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱽ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]]<ref>{{cite web|title=Vistara Flight Schedule|url=https://www.airvistara.com/lk/en/flightschedule|website=www.airvistara.com|access-date=10 May 2021|archive-date=8 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608060043/https://www.airvistara.com/lk/en/flightschedule|url-status=dead}}</ref> (ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱑᱑ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫᱚᱜᱼᱟ) <!-- --> }} ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons category}} *[https://web.archive.org/web/20161023191056/http://www.aai.aero/allAirports/chandigarh_generalinfo.jsp ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ - ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ] {{Portalbar|India|Aviation}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱨᱮ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱨᱮ ᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱠᱚ]] q9rdfekogo128785qcc65qly0ryuxsk 191201 191200 2026-04-29T11:46:16Z KiranBOT 9533 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v2.2.9s 191201 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ (ᱥᱚᱦᱤᱫᱽ ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ) | image = File:Terminal Building - Chandigarh International Airport - Mohali 2016-08-04 5875.JPG | image-width = 290px | caption = | location = ᱡᱷᱤᱭᱩᱨᱦᱮᱨᱤ, ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ, [[ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ, ᱥᱤᱧᱚᱛ|ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱽ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | elevation-m = 314 | metric-elev = Y | pushpin_label = '''IXC''' | coordinates = {{coord|30|40|29|N|76|47|26|E|display=inline,title}} | pushpin_map = India | r1-surface = [[Asphalt concrete|Asphalt]] | metric-rwy = Y | IATA = IXC | ICAO = VICG<ref>{{cite web|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/national-register/Chandigarh%20REPORT.pdf#page=5|title=Chandigarh Airport Report|publisher=Airport Authority of India|page=5|access-date=19 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180512113236/https://www.aai.aero/sites/default/files/national-register/Chandigarh%20REPORT.pdf#page=5|archive-date=12 May 2018|url-status=dead}}</ref> | type = ᱢᱤᱞᱤᱴᱤᱨᱤ/ᱫᱤᱥᱩᱣᱟᱹ | operator = ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ(CHIAL)<ref name=":2">{{Cite report|title=CHIAL|url=https://icmai.in/upload/pd/CHIAL_1012_2020.pdf|publisher=ICMAI|access-date=16 November 2023}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{smalldiv| *ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ(᱕᱑%) *[[ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱵᱤᱠᱟᱥ ᱯᱨᱟᱫᱷᱤᱠᱚᱨᱚᱱ|ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱟ ᱥᱚᱦᱚᱨᱤ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ]] (᱒᱔.᱕%) *ᱜᱨᱮᱴᱟᱨ ᱢᱳᱦᱟᱞᱤ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ (᱒᱔.᱕%) }} | city-served = [[ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ]], [[ᱢᱳᱦᱟᱞᱤ]], [[ᱯᱟᱸᱪᱠᱩᱞᱟ]] | focus_city = [[ᱤᱱᱰᱤᱜᱳ]]<ref>{{Cite web |date=2022-03-21 |title=Ready to soar |url=https://indianexpress.com/article/cities/sas-nagar-mohali/chandigarh-international-airport-hub-for-air-travel-7828718/ |access-date=2022-03-26 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> | website = [https://www.aai.aero/en/airports/ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ] | r1-number = ᱑᱑/᱒᱙ | r1-length-m = 3170 | stat-year = ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱓ - ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱔ | stat1-header = ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱚᱨ ᱠᱚ | stat1-data = ᱓,᱗᱒᱑,᱒᱒᱙ ({{increase}} ᱑.᱒%) | stat2-header = ᱮᱭᱟᱨᱠᱨᱟᱯᱷᱴ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ | stat2-data = ᱒᱖,᱓᱑᱕ ({{decrease}} ᱙.᱔%) | stat3-header = ᱠᱟᱨᱜᱳ ᱴᱚᱱ | stat3-data = ᱘,᱓᱐᱓ ({{decrease}} ᱑᱑.᱓%) | footnotes = Sources: [[:en:Airports Authority of India|AAI]]<ref>{{cite web|title=Annexure III – Passenger Data|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k24Annex3.pdf|website=aai.aero|access-date=20 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Annexure II – Aircraft Movement Data|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k24Annex2.pdf|website=aai.aero|access-date=20 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Annexure IV – Freight Movement Data|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k24Annex4.pdf|website=aai.aero|access-date=20 April 2024}}</ref> | pushpin_map_caption = ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ | owner = ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ }} '''ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ''' {{airport codes|IXC|VICG}}, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ '''ᱥᱚᱦᱤᱫᱽ ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ''' ᱦᱚᱸ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ [[ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱥᱟᱥᱚᱱᱮᱫ ᱮᱞᱟᱠᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱹᱱᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=LIST OF INDIAN AIRPORTS |url=https://www.aai.aero/sites/default/files/basic_page_files/list%20of%20airport%20bilingual.pdf }}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱤᱭᱩᱨᱦᱮᱨᱤ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ ᱥᱟᱶ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="India 2015">{{cite web | author=India | title=Land gone, Jheurheri villagers set up hotels near Chandigarh airport | website=The Indian Express | date=10 September 2015 | url=http://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/land-gone-jheurheri-villagers-set-up-hotels-near-chandigarh-airport/ | access-date=30 December 2015}}</ref> ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱑᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱰᱮᱥᱴᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱰᱮᱥᱴᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱥᱮᱵᱟ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱚᱜᱚᱛ ᱥᱤᱝ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news|date=28 September 2022|title=Chandigarh airport renamed after Bhagat Singh: End of a long dispute between Punjab, Haryana |url=https://indianexpress.com/article/explained/punjab-haryana-bhagat-singh-chandigarh-airport-8178854/ |access-date=14 November 2022|newspaper=The Indian Express |language=en}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱪᱤᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ (ᱪᱤ.ᱤ.ᱮ.ᱮᱞ.) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱚᱴᱚᱨᱤᱴᱤ ᱳᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ (᱕᱑%), ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ (᱒᱔.᱕%) ᱟᱨ ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ (᱒᱔.᱕%) ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱭᱮᱸᱴ ᱣᱮᱸᱪᱚᱨ ᱠᱚᱢᱯᱟᱹᱱᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.chial.org/about-us/|title=CHIAL, about us|publisher=CHIAL|access-date=16 November 2023}}</ref> ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱯᱷᱩᱨᱜᱟᱹᱞ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱮᱱᱠᱞᱮᱵᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱪᱟᱞ ᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟᱱ ᱮᱭᱟᱨᱞᱟᱭᱤᱱᱥ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱰᱟᱹᱣ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱮᱱᱠᱞᱮᱵᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱟᱣᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱔ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2011/20110415/cth1.htm |title=The Tribune, Chandigarh, India - Chandigarh Stories |publisher=Tribuneindia.com |access-date=12 March 2017}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸᱱᱟᱜ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{cite web|title = The Tribune, Chandigarh, India - Chandigarh Stories|url = http://www.tribuneindia.com/2012/20120609/cth1.htm|website = www.tribuneindia.com|access-date = 29 December 2015}}</ref> ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱔᱕᱒ ᱠᱳᱴᱤ (᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱑᱓ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮ US$᱑᱕᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱚᱢᱟᱱ) ᱛᱮ ᱡᱤᱭᱩᱨᱦᱮᱨᱤ ᱟᱹᱛᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱓᱐᱔.᱐᱔ ᱮᱠᱚᱲ ᱚᱛ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱙᱓᱙ ᱠᱳᱴᱤ (᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱑᱔ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮ US$᱑᱗᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱚᱢᱟᱱ) ᱛᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/pm-narendra-modi-inaugurates-new-terminal-at-chandigarh-airport/articleshow/48909444.cms|title=PM Narendra Modi inaugurates new terminal at Chandigarh airport - The Economic Times|work=indiatimes.com}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://gmada.gov.in/wp-content/uploads/2016/02/RTIGMADA.pdf |title=Archived copy |access-date=17 September 2016 |archive-date=4 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170104182208/http://gmada.gov.in/wp-content/uploads/2016/02/RTIGMADA.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|title = The Tribune, Chandigarh, India - Main News|url = http://www.tribuneindia.com/2007/20071116/main6.htm|website = www.tribuneindia.com|access-date = 29 December 2015|archive-date = 4 March 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210304024149/https://www.tribuneindia.com/2007/20071116/main6.htm|url-status = dead}}</ref> ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱜᱟᱢᱟᱰᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱨ ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱱᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱫᱚ ᱦᱩᱰᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱔.᱕% ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱯᱨᱚᱫᱷᱟᱱᱤᱠᱚᱨᱚᱱ ᱫᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ CHIAL ᱨᱮ ᱕᱑% ᱦᱤᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name=":1">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/pm-inaugurates-new-terminal-at-chandigarh-airport/131730.html|title=PM inaugurates new terminal at Chandigarh airport|work=Trinuneindia News Service|access-date=17 September 2016|archive-date=14 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180814173123/https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/pm-inaugurates-new-terminal-at-chandigarh-airport/131730.html|url-status=dead}}</ref><ref name=":2" /> ᱒᱔ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ, ᱢᱳᱦᱟᱞᱤ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮ ᱑,᱔᱐᱐ ᱠᱚᱨᱚᱲ (᱒᱒᱓ ᱨᱮ ᱒᱑ ᱵᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱮ US$᱒᱕᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱢᱟᱱ) ᱠᱷᱚᱨᱚᱪ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱵᱟᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱟᱨ ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱬᱟ ᱦᱟᱭ ᱠᱚᱨᱴ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱦᱚᱨᱟ (PIL) ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱚᱧᱡᱟᱵᱽ ᱟᱨ ᱦᱚᱨᱤᱭᱟᱬᱟ ᱦᱟᱭ ᱠᱚᱨᱴ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱤᱱᱰᱤᱜᱳ ᱟᱨ ᱮᱭᱟᱨ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱫᱩᱵᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱡᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/community/mohali-industries-assn-files-pil-against-centre/175173.html|title=Mohali Industries Assn files PIL against Centre|last=The Tribune Chandigarh|first=Tribune News|website=tribuneindia.com|access-date=5 April 2016}}{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/shut-airport-if-you-can-t-make-it-operational-hc/216246.html|title=Shut airport, if you can't make it operational: HC|last=The Tribune Chandigarh|first=Tribune News|website=tribuneindia.com|access-date=5 April 2016}}{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ᱥᱩᱵᱤᱫᱷᱟ ᱠᱚ== ===ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ=== ᱱᱟᱣᱟ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱑᱑ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ|ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱰᱷᱟᱹᱣ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/PM-Modi-inaugrates-Chandigarh-International-Airport/articleshow/48910532.cms|title=PM Modi inaugurates Chandigarh International Airport|work=[[The Times of India]]|date=11 September 2015|access-date=11 September 2015}}</ref> ᱞᱟᱨᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱩᱵᱽᱨᱳ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news|title=India Has a New Eco-Friendly Airport Terminal. And It Is More than Just Amazing!|url = http://www.thebetterindia.com/34255/new-terminal-at-chandigarh-international-airport/|website = The Better India|date = 24 September 2015|access-date = 29 December 2015}}</ref> <ref>{{cite news|url=http://www.businesstoday.in/sectors/aviation/pm-narendra-modi-inaugurates-new-terminal-chandigarh-airport/story/223669.html|title=PM Narendra Modi inaugurates new terminal at Chandigarh airport|date=11 September 2015 |publisher=Business Today}}</ref> [[File:Prime Minister Narendra Modi inaugurates the new civil air terminal at Chandigarh airport.jpg|thumb|left|200px|᱑᱑ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱕ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ|ᱱᱚᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱩᱰᱷᱟᱹᱣ ᱥᱟᱹᱜᱩᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾]] ᱱᱟᱣᱟ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱟᱨ ᱠᱟᱨᱜᱳ ᱠᱚᱢᱯᱞᱮᱠᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱞᱤᱝᱠ ᱴᱮᱠᱥᱤᱣᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱱᱟᱣᱟ ᱴᱟᱠᱥᱤᱣᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱮ ᱩᱰᱟᱹᱜ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱯᱷᱤᱪᱤ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news| url=https://www.indiatoday.in/cities/chandigarh/story/chandigarh-airport-gets-new-taxi-track-cut-back-occupancy-time-1937485-2022-04-14|title=Chandigarh airport gets new taxi track to cut back occupancy time|publisher=[[India Today]]|date=14 April 2022}}</ref> ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱮᱭᱨᱳᱵᱨᱤᱡᱽ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱮ ᱟᱨ ᱘ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ ᱯᱟᱨᱠᱤᱝ ᱥᱴᱮᱱᱰ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱫᱚ ᱕᱓,᱐᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱑᱖᱐᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱯᱟᱥᱮᱱᱡᱚᱨ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱑᱕᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱟᱨᱠᱤᱝ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱥᱮᱴᱮᱨᱚᱜ ᱫᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱟᱨᱠᱤᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮᱴᱤᱮᱢ, ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱣᱟᱭᱯᱷᱟᱭ ᱟᱨ ᱰᱮᱯᱟᱨᱴᱢᱮᱱᱴ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱴᱩᱞᱥ-ᱯᱷᱨᱤ ᱥᱳᱯ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news |url=https://www.nyoooz.com/news/chandigarh/848191/chandigarh-international-airport-two-years-after-inauguration-new-terminal-to-get-wifi-facility/ |title=Chandigarh International Airport: Two years after inauguration, new terminal to get Wi-Fi facility &#124; CHANDIGARH NYOOOZ |publisher=Nyoooz.com |date=25 June 2017 |access-date=5 May 2018 |archive-date=6 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180506040105/https://www.nyoooz.com/news/chandigarh/848191/chandigarh-international-airport-two-years-after-inauguration-new-terminal-to-get-wifi-facility/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last=Balachandran |first=Vappala |url=https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/airport-gets-another-duty-free-shop/622851.html |title=Airport gets another duty-free shop |publisher=Tribuneindia.com |date=19 July 2018 |access-date=2 October 2018 |archive-date=26 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180826005107/https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/airport-gets-another-duty-free-shop/622851.html |url-status=dead }}</ref> ===ᱨᱟᱱᱣᱮ=== ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱑᱑/᱒᱙ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ, ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱩᱛᱷᱱᱟᱹᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱹᱨᱟᱹᱭ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱙ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱮᱯᱨᱳᱪ ᱞᱟᱭᱤᱴᱤᱝ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱒,᱔᱐᱐ ᱯᱷᱩᱴ (᱓,᱘᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱡᱤᱞᱤᱧᱟ ᱟᱨ ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨ ᱴᱮᱠ-ᱚᱯᱷ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱫᱚ ᱑᱐,᱔᱐᱐ ᱯᱷᱩᱴ (᱓,᱒᱐᱐ ᱢᱤᱴᱚᱨ) ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/chandigarh-runway-to-be-available-for-night-operations-by-aug-2019-iaf-118051601326_1.html |title=ixc |newspaper=Business Standard India |date=16 May 2018 |access-date=16 May 2018|agency=Press Trust of India }}</ref> ᱑᱐ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱙ ᱠᱷᱚᱱ, ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱫᱚ ᱒᱔ ᱴᱟᱲᱟᱝ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱩᱦᱩᱲᱟᱹ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱞᱟᱱᱰᱤᱝ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ ᱴᱚᱪᱰᱟᱩᱱ ᱡᱳᱱ ᱨᱮ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱮᱯᱨᱚᱪ ᱞᱟᱭᱤᱴ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/flight-service-at-chandigarh-international-airport-to-stay-smooth-during-fog-316225 |title=Flight service at Chandigarh International Airport to stay smooth during fog : The Tribune India |access-date=16 October 2021 |archive-date=16 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016193615/https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/flight-service-at-chandigarh-international-airport-to-stay-smooth-during-fog-316225 |url-status=dead }}</ref> ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ, ᱨᱟᱱᱣᱮ ᱫᱚ ᱑᱐,᱔᱐᱐ ᱯᱷᱩᱴ ᱠᱚᱰ ᱔ᱤ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱙᱐᱐ ᱮᱮᱯᱷᱮᱞᱮᱥ, ᱐᱒ ᱟᱭᱤᱮᱞᱮᱥ, ᱟᱨ.ᱰᱟᱵᱽᱞᱭᱩ.ᱣᱟᱭᱤ ᱑᱑ ᱨᱮ ᱥᱤᱮᱴᱤ ᱟᱭᱤ ᱟᱭᱤᱮᱞᱮᱥ ᱟᱨ ᱒᱙ ᱟᱭᱤᱮᱞᱮᱥ ᱨᱮ ᱥᱤᱮᱴᱤ ᱟᱭᱤ ᱟᱭᱤᱮᱞᱮᱥ ᱟᱨ ᱤ-ᱟᱭᱤᱮᱞᱮᱥ ᱛᱮ ᱥᱟᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ IXC ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱩᱰᱟᱹᱜ ᱜᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾{{Citation needed|date=November 2022}} ===ᱠᱟᱨᱜᱳ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ=== ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱩᱢᱩᱝ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱨᱜᱳ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱠᱟᱨᱜᱳ ᱴᱟᱨᱢᱤᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱔᱕᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱢᱤᱴᱚᱨ (᱔,᱘᱐᱐ ᱥᱠᱚᱭᱟᱨ ᱯᱷᱩᱴ) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱵᱤᱞᱰᱤᱝ ᱵᱟᱹᱲᱤᱡ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/since-aug-23-airport-has-handled-3k-tonne-cargo/articleshow/107474549.cms | title=Since Aug '23, airport has handled 3k tonne cargo | newspaper=The Times of India | date=7 February 2024 }}</ref> ==ᱟᱞᱤᱭᱟᱸᱥ ᱟᱨ ᱰᱮᱥᱴᱤᱱᱮᱥᱚᱱ ᱠᱚ== <!-- WHEN ADDING A NEW ROUTE, OR ADDING AN END DATE FOR A ROUTE PLEASE ADD AN INDEPENDENT REFERENCE, ALSO ADD THE ROUTE AND LINK ON THE CORRESPONDING AIRPORTS ARTICLE AND THE AIRLINES ARTICLE IF IT IS A NEW DESTINATION, ANYTHING WHICH IS NOT REFERENCED WILL BE REMOVED. ALSO WHEN ADDING A NEW ROUTE, A FIRM DATE IS MANDATORY.--> [[file:Chandigarh International Airport - Ready to serve Internationally now.jpg|thumb|200px|ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱳᱨᱰᱤᱝ ᱴᱚᱴᱷᱟ]] {{Airport destination list |[[ᱮᱭᱟᱨ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ]] | [[ᱤᱸᱫᱽᱨᱟ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱠᱩᱥᱳᱠ ᱵᱟᱠᱩᱞᱟ ᱨᱤᱢᱯᱳᱪᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱞᱮᱦ]] <!-- --> | {{nowrap|[[ᱟᱞᱤᱭᱟᱸᱥ ᱮᱭᱟᱨ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)|ᱟᱞᱤᱭᱟᱸᱥ ᱮᱭᱟᱨ]]}} | [[ᱤᱸᱫᱽᱨᱟ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱤᱞᱞᱤ]] <!-- --> |[[ᱤᱱᱰᱤᱜᱳ]] | [[ᱡᱟᱭᱚᱫᱽ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱟᱵᱩ ᱫᱷᱟᱵᱤ]],<ref>{{cite web|url=https://www.travelandtourworld.com/news/article/indigo-to-start-new-flights-to-abu-dhabi-from-chandigarh-this-may/|title=IndiGo to start new flights to Abu Dhabi from Chandigarh this May|work=Travel and Tour World|accessdate=12 April 2024}}</ref> [[ᱥᱟᱨᱫᱟᱨ ᱵᱷᱚᱞᱞᱚᱵᱽᱵᱷᱟᱭ ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱚᱦᱢᱚᱫᱟᱵᱟᱫᱽ]],<ref name="flightinfo1">{{cite web|url=https://www.goindigo.in/information/new-flights.html|title=New Flights Information, Status & Schedule &#124; IndiGo|website=www.goindigo.in}}</ref> [[ᱥᱨᱤ ᱜᱩᱨᱩ ᱨᱟᱢ ᱫᱟᱥ ᱡᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱟᱢᱨᱤᱛᱥᱚᱨ]], [[ᱠᱮᱢᱯᱮᱜᱚᱰᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ]], [[ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱪᱮᱱᱱᱟᱭ]], [[ᱤᱸᱫᱽᱨᱟ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱠᱟᱝᱜᱽᱲᱟ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱷᱚᱨᱚᱢᱥᱟᱞᱟ]],<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/ArenaJet/status/1766450063956414503|title=IndiGo to launch 2nd Route from Dharamshala, From April 2, the airline will connect Chandigarh to Dharamshala|work=JetArena|accessdate=9 March 2024}}</ref> [[ᱫᱩᱵᱟᱭ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱩᱵᱟᱭ–ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ]],<ref name="flightinfo1"/> [[ᱫᱟᱵᱳᱞᱤᱢ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱜᱳᱣᱟ–ᱫᱟᱵᱳᱞᱤᱢ]], [[ᱨᱟᱡᱤᱵᱽ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ]], [[ᱫᱮᱵᱤ ᱟᱦᱤᱞᱤᱭᱟᱵᱟᱭ ᱦᱳᱞᱠᱟᱨ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱤᱱᱫᱳᱨ]],<ref>{{cite news|author1=Sharma, Anu|title=IndiGo commences direct flights between Indore and Chandigarh|url=https://www.livemint.com/companies/news/indigo-commences-direct-flights-between-indore-and-chandigarh-11667305029372.html|work=Livemint|date=1 November 2022|access-date=1 November 2022|language=en}}</ref> [[ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱡᱚᱭᱯᱩᱨ]],<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/jaipur/jaipur-to-get-new-flights-to-goa-and-chandigarh/articleshow/79712804.cms|title=Jaipur to get new flights to Goa and Chandigarh|work=Times of India|date=14 December 2020 |access-date=15 January 2021}}</ref> [[ᱡᱟᱹᱢᱢᱩ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱡᱟᱹᱢᱢᱩ]],<ref>{{cite web|url=https://centreforaviation.com/news/indigo-to-commence-chandigarh-jammu-service-in-apr-2024-1252321|title=IndiGo to commence Chandigarh-Jammu service in Apr-2024|work=CAPA|accessdate=7 March 2024}}</ref> [[ᱱᱮᱛᱟᱡᱤ ᱥᱩᱵᱷᱟᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱵᱳᱥ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], [[ᱪᱚᱣᱫᱷᱨᱤ ᱪᱚᱨᱚᱱ ᱥᱤᱝ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱞᱚᱠᱷᱱᱚᱣ]], [[ᱪᱷᱚᱛᱨᱚᱯᱚᱛᱤ ᱥᱤᱵᱟᱡᱤ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱽ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱡᱚᱭ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱱᱟᱨᱟᱭᱚᱬ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱯᱟᱴᱱᱟ]], [[ᱯᱩᱱᱮ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱯᱩᱱᱮ]], [[ᱥᱨᱤᱱᱚᱜᱚᱨ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱥᱨᱤᱱᱚᱜᱚᱨ]]<ref>{{cite web|url=https://www.goindigo.in/information/flight-schedule.html?linkNav=flight-schedule_footer|title=IndiGo flight schedules|publisher=goindigo.in}}</ref> <!-- --> |[[ᱵᱤᱥᱛᱟᱨᱟ]] | [[ᱠᱮᱢᱯᱮᱜᱚᱰᱟ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ]],<ref>{{cite web|title=Vistara Flight Schedule|url=https://www.airvistara.com/lk/en/flightschedule|website=www.airvistara.com|access-date=3 July 2021|archive-date=8 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608060043/https://www.airvistara.com/lk/en/flightschedule|url-status=dead}}</ref> [[ᱤᱸᱫᱽᱨᱟ ᱜᱟᱹᱱᱫᱷᱤ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱱᱮᱛᱟᱡᱤ ᱥᱩᱵᱷᱟᱥ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱵᱳᱥ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ]], [[ᱪᱷᱚᱛᱨᱚᱯᱚᱛᱤ ᱥᱤᱵᱟᱡᱤ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱡᱽ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ|ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]]<ref>{{cite web|title=Vistara Flight Schedule|url=https://www.airvistara.com/lk/en/flightschedule|website=www.airvistara.com|access-date=10 May 2021|archive-date=8 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608060043/https://www.airvistara.com/lk/en/flightschedule|url-status=dead}}</ref> (ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱑᱑ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫᱚᱜᱼᱟ) <!-- --> }} ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons category}} *[https://web.archive.org/web/20161023191056/http://www.aai.aero/allAirports/chandigarh_generalinfo.jsp ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ - ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ] {{Portalbar|India|Aviation}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱨᱮ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱟᱲᱚᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱪᱚᱱᱰᱤᱜᱚᱲ ᱨᱮ ᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱮᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱰᱟᱹᱱ ᱰᱟᱹᱦᱤ ᱠᱚ]] amo5am23fboiapfvoeweb5resaf24iz ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ 0 29067 191151 174407 2026-04-28T21:49:56Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191151 wikitext text/x-wiki {{Infobox geopolitical organisation | name = {{collapsible list | titlestyle = text-align:center;line-height:normal;font-size:84%; | title = {{resize|1.25em|ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱟᱶᱛᱟ}} | {{Infobox |subbox=yes |bodystyle=font-size:77%;font-weight:normal; | rowclass1 = mergedrow | label1 = [[Burmese language|Burmese]]: | data1 = {{lang|my|အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း}}{{br}}<small>''aashaetaungaarsh ninenganmyarr aahpwal''</small> | rowclass2 = mergedrow | label2 = [[Filipino language|Filipino]]: | data2 = {{lang|tl|Samahán ng mga Bansâ sa Timog Silangang Asya}}<ref>{{cite web|title=Ang Saligang Batas ng ASEAN|trans-title=The ASEAN Charter|url=http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Philippines.pdf|publisher=Association of Southeast Asian Nations|access-date=10 January 2018|language=fil|archive-date=10 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110174642/http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Philippines.pdf|url-status=live}}</ref> | rowclass4 = mergedrow | label4 = [[Indonesian language|Indonesian]]: | data4 = {{lang|id|Perhimpunan Bangsa-bangsa Asia Tenggara}}<ref>{{cite web|title=Piagam Perhimpunan Bangsa-Bangsa Asia Tenggara|trans-title=The ASEAN Charter|url=http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Indonesia.pdf|publisher=Association of Southeast Asian Nations|access-date=10 January 2018|language=id|archive-date=15 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215070010/http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Indonesia.pdf|url-status=live}}</ref> | rowclass5 = mergedrow | label5 = [[Khmer language|Khmer]]: | data5 = {{lang|km|សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍}}{{br}}<small>''Samāgam Prajājāti ʿʹāsʹī ʿʹāgney ̊''</small> | rowclass6 = mergedrow | label6 = [[Lao language|Lao]]: | data6 = {{lang|lo|ສະມາຄົມປະຊາຊາດແຫ່ງອາຊີຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້}}{{br}}<small>''samakhom pasasad aehng asi tauaen ksiang tai''</small> | rowclass7 = mergedrow | label7 = [[Malaysian Malay|Malay(sian)]]: | data7 = {{lang|ms|Persatuan Negara-negara Asia Tenggara}}<ref>{{cite web|title=Piagam Persatuan Negara Asia Tenggara|trans-title=The ASEAN Charter|url=http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Malaysia.pdf|publisher=Association of Southeast Asian Nations|access-date=10 January 2018|language=ms|archive-date=10 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110174728/http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Malaysia.pdf|url-status=live}}</ref> | rowclass8 = mergedrow | label8 = [[Singaporean Mandarin|Mandarin]]: | data8 = {{lang|zh-sg|亚细安组织<br />东南亚国家联盟<br />東南亞國家協會}}{{br}}<small>''Yàxì'ān zǔzhī<br />Dōngnányà guójiā liánméng<br />Dōngnányà guójiā xiéhuì''</small> | rowclass9 = mergedrow | label9 = [[Tamil language|Tamil]]: | data9 = {{lang|ta|தென்கிழக்காசிய நாடுகளின் கூட்டமைப்பு}}{{br}}<small>''Teṉkiḻakkāciya nāṭukaḷiṉ kūṭṭamaippu''</small> | rowclass10 = mergedrow | label10 = [[Thai language|Thai]]: | data10 = {{lang|th|สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ }}{{br}}<small>''S̄mākhm prachāchāti h̄æ̀ng xecheīy khwām yĕn''</small> | rowclass11 = mergedrow | label11 = [[Vietnamese language|Vietnamese]]: | data11= {{lang|vi|Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á}}<ref>{{cite web|title=Hiến chương của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á|trans-title=The ASEAN Charter|url=http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Vietnam.pdf|publisher=Association of Southeast Asian Nations|access-date=10 January 2018|language=vi|archive-date=10 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110174732/http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Vietnam.pdf|url-status=live}}</ref>}} }} | linking_name = ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱟᱶᱛᱟ | image_flag = Flag of ASEAN.svg | image_symbol = Seal of ASEAN.svg | symbol_type = [[Emblem of ASEAN|Emblem]] | other_symbol = | other_symbol_type = | motto = "One Vision, One Identity, One Community"<ref>{{cite web|title=ASEAN Motto|url=http://www.asean.org/asean/about-asean/asean-motto|website=ASEAN.org|publisher=ASEAN|access-date=9 May 2015|archive-date=18 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318053132/http://www.asean.org/asean/about-asean/asean-motto|url-status=live}}</ref> | anthem = "[[The ASEAN Way]]"{{parabr}}{{center| }} | image_map = Association of Southeast Asian Nations (orthographic projection).svg | map_width = 250px | map_caption = Member states shown in dark green. | largest_city = [[Jakarta]], Indonesia | admin_center_type = Headquarters<ref>{{Cite web|title=ASEAN Secretariat renamed as ASEAN Headquarters to strengthen regional diplomacy|url=https://gutzy.asia/2023/09/07/asean-secretariat-renamed-as-asean-headquarters-to-strengthen-regional-diplomacy|access-date=2023-09-10|publisher=Gutzy Asia|date=2023-09-07|archive-date=2023-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20231114110512/https://gutzy.asia/2023/09/07/asean-secretariat-renamed-as-asean-headquarters-to-strengthen-regional-diplomacy/|url-status=dead}}</ref> | admin_center = Jakarta, Indonesia{{efn|name="address"}} | coordinates = {{Coord|6|14|20|S|106|47|57|E|type:landmark}} | languages_type = [[Working language]] | languages = [[English language|English]]<ref>{{cite book|title=ASEAN Charter|publisher=Association of Southeast Asian Nations|pages=29|url=http://www.asean.org/archive/publications/ASEAN-Charter.pdf|quote='''Article 34.''' The working language of ASEAN is English.|access-date=29 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151109180154/http://www.asean.org/archive/publications/ASEAN-Charter.pdf|archive-date=9 November 2015}}</ref> | languages2_type = Official languages<br />of contracting states | languages2 = {{hlist|[[Burmese language|Burmese]]|[[Standard Mandarin|Chinese]]|[[English language|English]]|[[Filipino language|Filipino]]|[[Indonesian language|Indonesian]]{{efn|name="pluriM"}}|[[Khmer language|Khmer]]|[[Lao language|Lao]]|[[Malaysian language|Malay]]{{efn|name="pluriM"}}|[[Tamil language|Tamil]]|[[Thai language|Thai]]|[[Vietnamese language|Vietnamese]]}} | org_type = [[Supranational union]] | membership = {{collapsible list | titlestyle = background: transparent; text-align: left; font-weight: normal; | title = [[Member states of ASEAN|10 member states]] | {{BRN}} | {{CAM}} | {{IDN}} | {{LAO}} | {{MYS}} | {{MYA}} | {{PHL}} | {{SGP}} | {{THA}} | {{VNM}} }} {{collapsible list | titlestyle = background: transparent; text-align: left; font-weight: normal; | title = [[Member states of ASEAN|2 observer states]] | {{ETM}} | {{PNG}} }} | ethnic_groups = | ethnic_groups_year = | leader_title1 = {{nowrap|[[Secretary-General of ASEAN|Secretary-General]]}} | leader_name1 = [[Kao Kim Hourn]] | leader_title2 = Chairmanship of ASEAN | leader_name2 = {{LAO}} | legislature = The [[ASEAN Inter-Parliamentary Assembly]] | established_event1 = {{nowrap|[[ASEAN Declaration|Bangkok Declaration]]}} | established_date1 = {{Start date and age|8 August 1967|df=y|p=y}} | established_event2 = [[ASEAN Charter|Charter]] | established_date2 = {{Start date and age|16 December 2008|df=y|p=y}} | area_km2 = 4,522,518<ref name="ASEAN-Indicators">{{cite web |title=Selected Basic ASEAN Indicators |url=http://www.asean.org/images/2015/January/selected_key_indicators/Summary%20table_as%20of%20December%202014_R.pdf |website=ASEAN.organisation |publisher=ASEANstats |access-date=9 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904103519/http://www.asean.org/images/2015/January/selected_key_indicators/Summary%20table_as%20of%20December%202014_R.pdf |archive-date=4 September 2015}}</ref> | area_sq_mi = 1,712,602 | percent_water = | population_estimate = 683,290,000<ref name="IMFWEOASEAN"/> | population_estimate_year = 2023 | population_density_km2 = 144 | population_density_sq_mi = 373 | GDP_PPP = {{increase}} $12.007 trillion<ref name="IMFWEOASEAN">{{Cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report?c=516,522,536,544,548,518,566,576,578,582,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,LP,&sy=2021&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|access-date=2023-04-13|website=IMF}}</ref> | GDP_PPP_year = 2024 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $17,528<ref name="IMFWEOASEAN"/> | GDP_nominal = {{increase}} $4.248 trillion<ref name="IMFWEOASEAN"/> | GDP_nominal_year = 2024 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $6,201<ref name="IMFWEOASEAN"/> | Gini_year = | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini = <!--number only--> | Gini_ref = | HDI_year = 2022 | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.736 <!--number only--> | HDI_ref = {{efn|Calculated as a mean latest estimate from the [[United Nations Development Programme|UNDP]] data of member states. See also: [[List of ASEAN countries by HDI]]}} | time_zone = | utc_offset = [[UTC+06:30|+06:30]] to [[UTC+09:00|+09:00]] | time_zone_DST = | DST_note = | utc_offset_DST = | official_website = {{official URL}} <!-- ORPHANED: | footnote_c = If considered as a single entity. | footnote_d = [http://www.asean.org/stat/Table1.pdf Selected key basic ASEAN indicators] | footnote_e = [[Population growth|Annual growth]] 1.6% -->| area_rank = | today = }} '''ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱟᱶᱛᱟ''', ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱛᱮ '''ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ''', ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱑᱐ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱫᱤᱥᱟᱢ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱛᱤ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱ ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱖᱐᱐ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱚᱲ ᱟᱨ ᱔.᱕ ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱠᱤ.ᱢᱤ. ᱚᱛ ᱦᱟᱥᱟ ᱛᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱑᱐.᱒ ᱴᱨᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱰᱚᱞᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱞᱟᱱ ᱠᱤᱨᱤᱧ ᱫᱟᱲᱮ (ᱯᱤ.ᱯᱤ.ᱯᱤ) ᱜᱷᱩᱴ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱯᱨᱚᱰᱟᱠᱴ (ᱡᱤ.ᱰᱤ.ᱯᱤ) ᱮ ᱥᱤᱨᱡᱟᱹᱣ ᱞᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱡᱤ.ᱰᱤ.ᱯᱤ (ᱯᱤ.ᱯᱤ.ᱯᱤ) ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱖.᱕% ᱦᱤᱸᱥ ᱠᱟᱱᱟ᱾  ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱩᱥᱟᱹᱨᱟ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱚᱸᱥᱛᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟᱱ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱬᱟ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾<ref>{{Cite journal |last=Yoshimatsu |first=Hidetaka |date=2023 |title=Meanings, norms, and social constitution: revisiting ASEAN centrality in East Asian regionalism |url=https://www.cambridge.org/core/journals/japanese-journal-of-political-science/article/meanings-norms-and-social-constitution-revisiting-asean-centrality-in-east-asian-regionalism/FAB58A6DB21B1E058FCB269EB4AD6611 |journal=Japanese Journal of Political Science|volume=24 |issue=4 |pages=409–423 |doi=10.1017/S1468109923000257 |issn=1468-1099}}</ref> ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱫ ᱡᱚᱥ, ᱡᱮᱞᱠᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ, "ᱱᱚᱶᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ, ᱥᱟᱶᱛᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱞᱟᱦᱟᱱᱛᱤ ᱟᱨ ᱟᱹᱨᱤᱪᱟᱹᱞᱤ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ", ᱟᱨ "ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱟᱨ ᱟᱹᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱹᱱ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱛᱮ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱟᱨ [[ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱜᱟᱫᱮᱞ]] ᱪᱟᱨᱴᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ᱾" ᱱᱤᱛ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱞᱚᱠ ᱫᱚ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱫᱷᱟᱯ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱠᱚ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱫᱚ ᱮᱥᱤᱭᱟ-ᱯᱨᱚᱥᱟᱥᱤᱯᱷᱤᱠ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱟᱨ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱨᱮ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱩᱯᱨᱟᱱᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ UN, SCO, PA, GCC, MERCOSUR, CELAC, ᱟᱨ ECO ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱟᱨᱴᱱᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱢᱤᱥᱚᱱ ᱦᱚᱸᱭ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱱᱮᱴᱣᱟᱨᱠ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱚᱠᱟ ᱫᱚ ᱜᱚᱯᱚᱲᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱯᱷᱚᱨᱚᱢ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮ᱾  ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱫᱚ ᱱᱟᱜᱟᱢ ᱨᱮ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱮ.ᱳᱤ.ᱤ.ᱥᱤ ᱟᱨ ᱟᱨ.ᱥᱤ.ᱤ.ᱯᱤ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱫᱟᱮ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/asia/a-trade-pact-nearly-10-years-in-the-making-5-things-to-know-about-rcep |title=A trade pact nearly 10 years in the making: 5 things to know about RCEP &#124; the Straits Times |newspaper=The Straits Times |date=15 November 2020 |access-date=4 November 2024 |archive-date=15 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115174453/https://www.straitstimes.com/asia/a-trade-pact-nearly-10-years-in-the-making-5-things-to-know-about-rcep |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://asia.nikkei.com/Economy/Trade/India-stays-away-from-RCEP-talks-in-Bali |title=India stays away from RCEP talks in Bali}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.pecc.org/resources/doc_view/601-back-to-canberra-founding-apec |title=PECC – Back to Canberra: Founding APEC |date=30 September 2005 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://harvardpolitics.com/asean-beats-the-odds/ |title=Beating the Odds: How ASEAN Helped Southeast Asia Succeed |date=15 March 2020}}</ref> [[File:ASEAN HQ 1.jpg|thumb|upright=1.35|[[ᱡᱟᱠᱟᱨᱛᱟ]] ᱨᱮ ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱚᱯᱷᱤᱥ]] ==ᱱᱟᱜᱟᱢ== ==ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ== [[File:Map of ASEAN member states.svg|550px|thumb|ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱮᱯ]] {{Supranational Asian Bodies|align=right|size=380px}} ===ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ{{Anchor|Details of member states}}=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ; "white-space: nowrap;" ! scope="col" | [[ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱟᱹᱥᱤᱭᱟᱹ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ|ᱫᱤᱥᱚᱢ]] ! scope="col" | Accession<ref>{{Cite web |title=You are being redirected... |url=https://asean.org/member-states/ |access-date=2024-02-03 |website=asean.org}}</ref> |- ! scope="row" | {{flagicon|BRN}} [[ᱵᱨᱩᱱᱟᱭ]] | align="right" | 7 January 1984 |- ! scope="row" | {{flagicon|KHM}} [[ᱠᱚᱢᱵᱚᱰᱤᱭᱟ]] | align="right" | 30 April 1999 |- ! scope="row" | {{flagicon|IDN}} [[ᱤᱱᱫᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ]] | align="right" | 8 August 1967 |- ! scope="row" | {{flagicon|LAO}} [[ᱞᱟᱣᱚᱥ]] | align="right" | 23 July 1997 |- ! scope="row" | {{flagicon|MAS}} [[ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ]] | align="right" | 8 August 1967 |- ! scope="row" | {{flagicon|MMR}} [[ᱢᱟᱭᱟᱱᱢᱟᱨ]] | align="right" | 23 July 1997 |- ! scope="row" | {{flagicon|PHL}} [[ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ]] | align="right" | 8 August 1967 |- ! scope="row" | {{flagicon|SGP}} [[ᱥᱤᱝᱜᱟᱯᱩᱨ]] | align="right" | 8 August 1967 |- ! scope="row" | {{flagicon|THA}} [[ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ]] | align="right" | 8 August 1967 |- ! scope="row" | {{flagicon|VNM}} [[ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ]] | align="right" | 28 July 1995 |} ==ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ== ᱑ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱑᱙ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱖᱕᱕ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ (ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱘.᱕%) ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾  ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱕᱕.᱒ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱩᱢᱮᱨ ᱐-᱔ ᱟᱨ ᱔᱖.᱓ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱦᱚᱲ ᱖᱕ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="population">{{cite web|url=https://www.aseanstats.org/wp-content/uploads/2020/12/ASYB_2020.pdf|title=ASEAN Statistical Yearbook 2020|access-date=20 January 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aseanstats.org/publication/asyb_2020/|title=ASEAN Statistical Yearbook 2020|date=30 December 2020|access-date=20 January 2021}}</ref>{{update inline|date=September 2024}} ᱱᱚᱣᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱞᱮᱠᱷᱟ ᱵᱟᱲᱦᱟᱣ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱤᱪᱷᱤ ᱑.᱑%᱾  ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱚᱢ ᱐.᱒% ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱤᱪᱷᱤ, ᱟᱨ ᱠᱟᱢᱵᱷᱚᱰᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱑.᱙% ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱯᱤᱪᱷᱤ᱾ ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱝ ᱥᱟᱭᱦᱤᱸᱥ ᱫᱚ ᱐.᱙᱙᱖ ᱠᱚᱲᱟ ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱨᱮ, ᱓᱒᱖.᱔ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱟᱨ ᱓᱒᱗.᱘ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ᱾ ==ᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱦᱚᱨ ᱰᱟᱦᱟᱨ== ==ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ== ==ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱭᱟᱹᱨᱤ== ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ== ==ᱥᱟᱪᱟᱨᱦᱮ== ==ᱫᱟᱲᱮ ᱵᱚᱱᱚᱫᱚᱞ== ==ᱥᱤᱠᱷᱱᱟᱹᱛ== ==ᱞᱟᱠᱪᱟᱨ== ==ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ== ==ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱚᱨᱥᱚᱝ== ==ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱫᱚᱦᱚ (ᱥᱤᱠᱩᱨᱤᱴᱤ)== ==ᱵᱟᱨᱦᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== aqweqbj0pirzy4nmidol4vr5e4i0ma2 ᱥᱟᱱᱩ ᱥᱚᱨᱢᱟ 0 29219 191177 181021 2026-04-29T06:46:25Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191177 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = ᱥᱟᱱᱩ ᱥᱚᱨᱢᱟ | image = Sanu Sharma.jpg | imagesize = | alt = ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟ. ᱥᱟᱱᱩ ᱥᱚᱨᱢᱟ ᱟᱜ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ | caption = ᱜᱟᱢᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱱᱩ ᱥᱚᱨᱢᱟ | birth_date = | birth_place = [[ᱠᱟᱴᱷᱢᱟᱱᱰᱩ]], [[ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱟᱡᱽ|ᱱᱮᱯᱟᱞ]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱜᱟᱢᱟᱢ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱱᱟᱨᱥ | notable_works = {{bulleted list|''ᱟᱨᱠᱳ ᱫᱮᱥᱢᱟ''|''ᱩᱛᱥᱟᱨᱜᱟ''|''ᱮᱠᱟᱫᱮᱥᱢᱟ''|''ᱵᱤᱯᱞᱟᱵᱷᱤ''|''ᱟᱨᱛᱷᱟ''}} | nationality = [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]]ᱤ, [[ᱚᱥᱴᱨᱮᱞᱤᱭᱟ]]ᱹᱱ | education = | alma_mater = | movement = | spouse = | children = | parents = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | native_name = सानु शर्मा | native_name_lang = ne }} '''ᱥᱟᱱᱩ ᱥᱚᱨᱢᱟ''' (Nepali: सानु शर्मा) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱜᱟᱢᱟᱢ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱫ-ᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱚ ᱚᱰᱤᱭᱳ ᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱴ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱢᱮᱱᱟᱜ-ᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱪᱮᱫ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ, ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱨᱮ ᱚᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱜᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱵᱮᱵᱦᱟᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ ᱤᱝᱞᱤᱥ, ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱟᱨ ᱯᱚᱨᱛᱩᱜᱤᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="onlinek">{{cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/04/671112|title=०७४ सालका चर्चित १० महिला साहित्यकार|trans-title=Popular Women Writers of the Year 2074 BS|first=|last=|date=9 April 2018|access-date=2022-11-13}}</ref><ref name="nagarik1">{{cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/467221-1614396955.html| script-title=ne:मानसिक विम्बमा प्रेम|language=ne|trans-title= Love in Mental Image |first=रञ्जना|last=निरौला|date=27 February 2021|access-date=2022-11-13}}</ref><ref name="kantipur1">{{cite web|url=https://ekantipur.com/koseli/2017/11/25/20171125091934.html|script-title=ne:नारी–पुरुष सम्बन्धबारे साहसिक दृष्टि|language=ne|trans-title=Courageous View Towards Male-Female Relationship|first=Geeta|last=Tripathee|author-link=Geeta Tripathee|date=25 November 2017|access-date=2022-11-13|archive-date=2022-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20221113040901/https://ekantipur.com/koseli/2017/11/25/20171125091934.html|url-status=dead}}</ref><ref name="poetry1">{{cite journal|url= https://grey-sparrow-press.com/43-two-poems-the-descendants-the-same-heart-nowadays-sanu-sharma-translator-suman-pokhrel |title= The Descendants |journal=Grey Sparrow Journal|issue=43|editor=Daine Smith|language=en|location=Minnesota |trans-title=|first=Sanu|last=Sharma|translator-last1=Pokhrel|translator-first1=Suman|translator-link1=Suman Pokhrel|date=2024-01-31|access-date=2024-04-28}}</ref><ref name="spillwords1">{{cite magazine |author= |title=Sanu Sharma |url=https://spillwords.com/author/sanusharma |magazine=Spillwords |location=New York |publisher=Spill Words Press |date= |access-date=2023-12-19 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="portu">{{cite web|url= https://allpoetry.com/poem/18070329-Posso-Te-Conhecer-Algum-Dia-Assim-by-Sanu-Sharma |title=Posso Te Conhecer Algum Dia Assim|language=pt|trans-title=May I Meet You Someday Like This |first=Sanu|last= Sharma|translator-first1= Luiz |translator-last1= Alberto Machado |date=|access-date=2024-11-02}}</ref><ref name="poetry2">{{cite web |access-date=28 April 2024 |date=30 November 2023 |editor=Dagmara K |first=Sanu |language=en |last=Sharma |location=New York |magazine=Spillwords |publisher=Spill Words Press |title=May I Meet You Someday Like This |translator-first1=Suman |translator-last1=Pokhrel |translator-link1=Suman Pokhrel |url=https://spillwords.com/may-i-meet-you-someday-like-this |archive-date=26 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240226220020/https://spillwords.com/may-i-meet-you-someday-like-this/ |url-status=dead }}<!-- auto-translated from French by Module:CS1 translator --></ref> ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ, ᱥᱚᱨᱢᱟ ᱟᱜ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱮᱠᱟᱰᱮᱪᱢᱟ ᱫᱚ ᱗ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱥᱟᱶ ᱢᱟᱱᱚᱛᱟᱱ ᱢᱚᱫᱚᱱ ᱯᱩᱨᱚᱥᱠᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚᱨᱴ ᱞᱤᱥᱴᱤ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱟᱱᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ, ᱟᱨᱠᱳ ᱫᱤᱥᱚᱢ - ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ - ᱫᱚ ᱯᱚᱫᱽᱢᱚᱥᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱠᱟᱵᱤᱰᱟᱱᱫᱟ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱴᱞᱤᱥᱴ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="onlinek" /><ref name="tamsaling">{{cite web|url=https://www.tamsalingkhabar.com/?p=7692|title=मदन पुरस्कारको लागि सात वटा पुस्तक सिफारिस|trans-title=Seven Books are Shortlisted for Madan Puraskar|first=|last=|date=12 July 2019|access-date=2022-11-13|archive-date=2023-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20231031113309/https://www.tamsalingkhabar.com/?p=7692|url-status=dead}}</ref><ref name="padmkantipur">{{cite web|url=https://ekantipur.com/literature/2024/07/30/the-list-of-the-best-five-books-for-the-padma-shri-literary-award-has-been-announced-30-33.html|title=पद्‍मश्री साहित्य पुरस्कारका लागि उत्कृष्ट पाँच पुस्तकको सूची सार्वजनिक|trans-title=Five Books are Shortlisted for Padmashree Sahitya Award|first= |last=|date=2024-07-30|access-date=2024-11-02}}</ref><ref name="sahityap1">{{cite web|url=https://english.sahityapost.com/kavidanda-national-fiction-award-2080-announced-for-gautams-adwait/|title=Kavidanda National Fiction Award 2080 Announced | first= |last=|date=30 July 2024|access-date=2024-11-02}}</ref> ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱥᱟᱱᱩ ᱥᱚᱨᱢᱟ ᱫᱚ ᱯᱨᱚᱥᱩᱴᱤ ᱜᱷᱨᱤᱦᱟ, ᱠᱟᱴᱷᱢᱟᱱᱰᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱢᱟᱨᱴᱤᱱᱤᱴᱤ ᱦᱟᱥᱯᱟᱛᱟᱞ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱴᱷᱢᱟᱱᱰᱩ ᱟᱨ ᱛᱟᱨᱟᱭ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱫᱚᱭ ᱠᱷᱟᱸᱰᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref name="baahrakhari">{{cite web|url=https://baahrakhari.com/detail/53165|title=लेख्ने हुटहुटी|trans-title=Impatience to Write|first=Sanu|last=Sharma|date=14 April 2018|access-date=2022-11-13}}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱥᱚᱨᱢᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱟᱨᱫᱷᱟᱵᱤᱨᱟᱢ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱡᱤᱛᱠᱳ ᱯᱟᱨᱤᱵᱷᱟᱥᱟ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱚᱨᱛᱷᱟ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="break">{{cite web|url=https://breaknlinks.com/nepali/news/35117737|script-title=ne:जियाको कथा बोल्ने 'अर्थ' |first=Rumu|last=Neupane|date=24 February 2021|access-date=2022-11-13}}</ref> ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱢᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱵᱤᱯᱞᱚᱵᱤ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱘ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱟᱨ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱮᱠᱟᱰᱮᱥᱢᱟ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱤᱠᱟᱫᱮᱥᱢᱚ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱦᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱩᱞᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱚᱱᱮ ᱠᱩᱞᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱵᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱚᱫᱚᱱ ᱯᱩᱨᱚᱥᱠᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱱᱚᱞ ᱫᱚ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="kantipur1"/><ref name="tamsaling"/><ref name="narad">{{cite web|url= https://nepaldristi.com/read/post/1848 |script-title=ne:उही पुरानै प्रवृतिको वास्तविक चित्रण – 'एकादेशमा' |first=Narad|last=Nishthuri|date=|access-date=2022-11-13}}</ref><ref name="biplavi3">{{cite news |url=https://annapurnapost.com/story/84348|script-title=ne:पुस्तक समीक्षा- विप्लवी – नारी नियतिको परिदृश्य |newspaper=[[Annapurna Post]] |date=19 November 2017|access-date=2023-11-16}}</ref><ref name="enepalese">{{cite web|url= https://www.enepalese.com/2020/05/271716.html|title=दिमाग हल्लाइदिने एउटी कथाकार|trans-title=A Mind Blowing Storyteller|first=|last=|date=14 June 2020|access-date=2022-11-13}}</ref> ᱮᱠᱟᱫᱮᱥᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱥᱚᱨᱢᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱩᱛᱥᱟᱨᱜᱟ ᱟᱨ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱯᱷᱚᱨᱚᱠ ᱒᱐᱒᱑ ᱟᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱚᱛᱱᱚ ᱯᱩᱥᱛᱚᱠ ᱵᱷᱚᱸᱰᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱘ ᱟᱱᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱟᱨ ᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ, ᱴᱤ ᱥᱟᱛ ᱫᱤᱱ, ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱜᱟᱭᱟᱱ ᱠᱚᱞᱮᱠᱥᱚᱱ, ᱟᱨᱠᱳ ᱫᱮᱥᱢᱟ, ᱯᱷᱟᱭᱱᱯᱨᱤᱱᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱟᱱᱟᱜ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱹᱱ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="Utsarga23">{{cite web|url= https://annapurnapost.com/story/175341|title=उत्सर्ग – स्वअस्तित्वको संघर्ष|trans-title=Utsarga: Struggle for Self-existence |publisher =[[Annapurna Post]]|first=Raman|last=Ghimire|date=2021-02-20|access-date=2023-11-16}}</ref><ref name="sahityap">{{cite web|url= https://sahityapost.com/gair-aakhyan/gair-aakhyan-samicha/29253|title= अभिभावकले पढ्नै पर्ने पुस्तक 'उत्सर्ग'|trans-title='Utsarga', A Book Every Parent Should Read|first=Geeta|last=Regmi|date=24 February 2021|access-date=2022-11-13}}</ref><ref name="utsarga04">{{cite web|url=https://ekantipur.com/koseli/2021/03/20/16162088920269896.html|title=एक्ला बालबालिकाका बेचैनी|trans-title=Unease of Forsaken Children|publisher=[[Kantipur (daily)]]|first=Gyanu|last=Adhikari|date=20 March 2021|access-date=2023-11-16|archive-date=2022-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20221114040759/https://ekantipur.com/koseli/2021/03/20/16162088920269896.html|url-status=dead}}</ref><ref name="raman">{{cite web|url=https://ekantipur.com/koseli/2022/09/24/166398411093383853.html|title=पृथक् गन्तव्य|trans-title=A Distinct Destination|first=Raman|last=Ghimire|publisher=[[Kantipur (daily)]]|date=24 September 2022|access-date=2022-11-13|archive-date=2023-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20231104033420/https://ekantipur.com/koseli/2022/09/24/166398411093383853.html|url-status=dead}}</ref><ref name="pharak5">{{cite web|url=https://baahrakhari.com/detail/360528|title=नारी चरित्रहरूको उत्खनन |trans-title=Exploration of Women Characters|publisher =Baahrakhari|first=Sudha|last=Sharma|date=20 August 2022|access-date=2023-11-16}}</ref><ref name="Goodreads8">{{cite book |last=Sharma|first=Sanu |date=September 2023|title=ती सात दिन |trans-title= Tee Saat Din|url= https://www.goodreads.com/book/show/198973068-te-saat-din|language=Nepali|location=Kathmandu |publisher=[[Ratna Pustak Bhandar]]|isbn=978-9937-790-20-8}}</ref><ref name="Arko1">{{cite book |last=Sharma|first=Sanu|date=April 2024|title=अर्को देशमा |trans-title=Arko Deshma|url=https://thuprai.com/book/arko-deshma|language=Nepali|location=Kathmandu |publisher=FinePrint|isbn=978-9937-790-20-8}}</ref> ᱥᱟᱱᱩ ᱥᱚᱨᱢᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟ. ᱜᱟᱭᱟᱱᱤᱭᱟ. ᱟᱨ ᱜᱟᱡᱚᱞ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟ. ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭᱟᱜ ᱜᱟᱡᱚᱞ ᱠᱚᱫᱚ 'ᱠᱟᱭᱯᱷᱤᱭᱚᱛ ᱒' ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ ᱮᱴᱟᱜ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="sanusong">{{cite web|url=https://soundcloud.com/sanu-sharma-223383573/s0012|title=ए समय मलाई पनि|trans-title=O Time, to Me Too|first=Sanu|last=Sharma|date=|access-date=2023-10-25}}</ref><ref name="sanupoem">{{cite web|url=https://allpoetry.com/poem/17433021-On-This-Side-of-Life-by-Sanu-Sharma |title=On This Side of Life|trans-title=|first=Sanu|last=Sharma|translator-last1=Pokhrel|translator-first1=Suman|translator-link1=Suman Pokhrel|date=|access-date=2023-10-25}}</ref><ref name="poetry2"/> ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== ===ᱜᱟᱢᱟᱢ=== *ᱟᱨᱫᱟᱵᱤᱨᱟᱢ ᱒᱐᱐᱓ *ᱡᱤᱛᱠᱳ ᱯᱟᱨᱤᱵᱷᱟᱥᱟ ᱒᱐᱑᱐ *ᱟᱨᱛᱷᱚ ᱒᱐᱑᱑ *ᱵᱤᱯᱞᱚᱵᱤ ᱒᱐᱑᱗ *ᱩᱥᱟᱨᱜᱟ ᱒᱐᱒᱑ *ᱯᱷᱚᱨᱚᱠ ᱒᱐᱒᱒ *ᱴᱤ ᱥᱟᱛ ᱫᱤᱱ ᱒᱐᱒᱓ ==ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ ᱠᱷᱟᱴᱚ ᱠᱟᱹᱦᱱᱤ== *ᱮᱠᱟᱰᱮᱥᱢᱟ ᱒᱐᱑᱘ *ᱟᱨᱠᱳ ᱫᱮᱥᱢᱟ ᱒᱐᱒᱔ ==ᱛᱩᱢᱟᱹᱞ ᱜᱟᱹᱡᱟᱹᱞ ᱠᱚ== *ᱠᱟᱭᱯᱷᱤᱭᱟᱛ ᱒ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [https://www.breaknlinks.com/nepali/news/35142627 आँखा रसाउने उत्सर्ग], breaknlinks.com 7hxmyf4nwbagnluj89ydxhmtxv3z61d ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱟᱞᱤ 0 29527 191197 162634 2026-04-29T11:05:04Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191197 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱟᱞᱤ ᱠᱩᱨᱮᱥᱤ | caption = Rubina Ali on the cover of ''Slumgirl Dreaming'' | birth_name = ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱟᱞᱤ | other_names = ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱟᱞᱤ, ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱠᱩᱨᱮᱥᱤ, ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱡᱳᱰᱤᱭᱚᱣᱟᱞᱟ | birth_date = {{birth based on age as of date|9|2009|7|5}}<ref name="DOB"/> | occupation = ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ | years_active = 2008–2013 }} '''ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱟᱞᱤ''', '''ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱠᱩᱨᱮᱥᱤ''', '''ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱡᱳᱰᱤᱭᱚᱣᱟᱞᱟ''' ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱚᱥᱠᱟᱨ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱞᱟᱢᱰᱳᱜ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱᱮᱭᱟᱨ (᱒᱐᱐᱘) ᱨᱮ ᱞᱚᱛᱤᱠᱟ ᱟᱜ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱮᱠᱴᱚᱨᱥ ᱜᱤᱞᱰ ᱟᱣᱟᱨᱰ (Screen Actors Guild Award) ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱞ ᱠᱤᱥᱱᱮ ᱰᱮᱠᱷᱟ (᱒᱐᱐᱙) ᱨᱮ ᱠᱟᱥᱴ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱞ-ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱪᱚᱞᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟ. ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱥᱞᱮᱢ ᱠᱷᱚᱱᱮ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ, ᱵᱟᱱᱫᱽᱨᱟ ᱥᱴᱮᱥᱚᱱ ᱥᱩᱨ ᱨᱮ ᱜᱚᱨᱤᱵᱽ ᱱᱟᱜᱟᱨ ᱥᱞᱮᱢ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱨᱟᱯᱷᱤᱠ, ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱥᱟᱱᱚ, ᱟᱡ ᱟᱭᱚ ᱟᱵᱟᱥ ᱟᱨ ᱟᱡ ᱟᱭᱳ ᱵᱟᱵᱟ ᱢᱩᱱᱱᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱟᱜ ᱡᱤᱣᱤᱵᱟᱵᱟᱫᱤ ᱟᱭᱳ ᱠᱷᱩᱨᱥᱤᱫᱽ (ᱠᱩᱥᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ) ᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱚᱱᱤᱥ ᱥᱟᱶ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱫᱚ ᱢᱩᱱᱱᱤ ᱥᱟᱶᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱦᱟᱯᱟᱴᱤᱧ ᱟᱭᱳ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮᱭ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱢᱩᱱᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱩᱱᱭᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟ. ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱥᱩᱨᱟᱭᱤᱭᱟ, ᱥᱟᱱᱡᱤᱰᱟ, ᱵᱟᱵᱩ ᱟᱨ ᱤᱨᱯᱷᱟᱱ ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.dnaindia.com/mumbai/report_i-want-to-stay-with-dad-slumdog-star-rubina-ali_1249079 |title=I want to stay with dad: Slumdog star Rubina Ali – Mumbai – DNA |work=Daily News and Analysis |date=20 April 2009 |access-date=12 July 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/news/sell-off-rubina-its-a-lie-father/448991/2 |title=Sell off Rubina? It's a lie: father |newspaper=The Indian Express |date=20 April 2009 |access-date=12 July 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1090426/jsp/7days/story_10876697.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20140810040457/http://www.telegraphindia.com/1090426/jsp/7days/story_10876697.jsp |url-status=dead |archive-date=10 August 2014 |location=Calcutta, India |work=The Telegraph |title=In the belly of iniquity |date=26 April 2009}}</ref><ref name=Ramesh>{{cite news |title=Slumdog actor upset at return of her mother |author=Ramesh, Randeep |newspaper=[[The Guardian]] |date=28 February 2009 |url=https://www.theguardian.com/world/2009/feb/28/rubina-ali-slumdog-millionaire |access-date=2 March 2009 |location=London}}</ref> ᱒᱐᱐᱙ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱟᱠᱰᱮᱢᱤ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱨᱮ ᱥᱞᱟᱢ ᱰᱚᱝ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱᱮᱭᱟᱨ ᱧᱟᱢ ᱠᱟᱛᱮᱜ ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱦᱟᱣᱩᱥᱤᱝ ᱮᱨᱤᱭᱟ ᱰᱮᱵᱞᱚᱯᱢᱮᱱᱴ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱨᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱥᱟᱹᱛ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱢᱤᱫ ᱳᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱢᱮᱱ ᱛᱮ ᱜᱤᱫᱨᱟᱹ ᱠᱚ "ᱡᱟᱹᱛᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ" ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱒᱕ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱙ ᱦᱤᱞᱚᱜ, ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱦᱟᱣᱩᱥᱮᱱ ᱟᱨ ᱰᱮᱵᱞᱚᱯᱢᱮᱱᱴ ᱚᱛᱷᱚᱨᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱽᱦᱟᱨᱩᱫᱫᱤᱱ ᱟᱨ ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱵᱟᱵᱟ ᱵᱟᱵᱟ ᱵᱟᱵᱟ ᱵᱟᱵᱟ ᱵᱟᱵᱟ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱜᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱨᱤᱵᱽ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱟᱥᱟ ᱟᱛᱮ "ᱯᱷᱨᱟᱭ ᱦᱟᱣᱩᱥ" ᱠᱚ ᱮᱢᱟᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱞᱤ ᱫᱚ ᱜᱟᱨᱤᱵᱽ ᱱᱚᱜᱚᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱮᱱ ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱨᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱞᱮᱱᱟ, ᱒᱐᱑᱑ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱨᱪ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱱᱫᱽᱨᱟ ᱣᱮᱥᱴ ᱥᱩᱨᱵᱷᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱯᱞᱮᱴᱢᱮᱸᱴ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱰᱮᱱᱤ ᱵᱳᱭᱮᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱭ ᱦᱳ ᱴᱨᱚᱥᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>[https://web.archive.org/web/20111018074801/http://ibnlive.in.com/news/slumdog-millionaire-star-rubina-alis-flat-in-bandra/193595-8.html Slumdog Millionaire' star Rubina Ali's flat in Bandra] IBN 16 October 2011</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |title=From slums to queen of suburbs, Rubina Ali goes places |url=https://www.theweekendleader.com/Success/754/dream-house.html |access-date=2023-11-28 |website=www.theweekendleader.com |language=English }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |last=Agarwal |first=Toshiro |title= Slumdog Millionaire's Latika AKA Rubina Ali Qureshi Ties The Knot, Announces 'New Life Journey as Mrs Jodiyawala |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/hollywood/slumdog-millionaires-latika-aka-rubina-ali-qureshi-ties-the-knot-announces-new-life-journey-as-mrs-jodiyawala-article-105314453 |date=18 November 2023 |access-date=2024-06-19 |website=timesnownews.com |language=English}}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== [[File:Cast "Slumdog Millionaire".JPG|thumb|[[ᱥᱞᱟᱢᱰᱚᱜᱽ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱᱮᱭᱟᱨ]] ᱴᱤᱢ [[᱘᱑ ᱮᱠᱮᱰᱢᱤ ᱥᱤᱨᱯᱟᱹ]] ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ]] ᱠᱨᱤᱴᱤᱠᱥ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱢᱮᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱩᱵᱤᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱚᱥᱴᱟᱨ ᱟᱡᱽᱦᱟᱨᱩᱫᱫᱤᱱ ᱢᱚᱦᱚᱢᱚᱫᱽ ᱤᱥᱢᱟᱭᱤᱞ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱳᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱠᱚᱢ ᱜᱮᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱮᱱ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱵᱨᱤᱴᱮᱱ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱱ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱟᱸᱫᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱜᱤᱫᱨᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱚᱥᱴ ᱯᱷᱚᱸᱰ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱠᱩ ᱜᱮᱞ ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱴᱷᱮᱱ ᱮᱢ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱡᱩᱫᱤ ᱩᱱᱠᱩ ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱚ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=2009-02-14 |title=Slumdog Millionaire's child stars to miss Oscars |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/oscars/4615505/Slumdog-Millionaires-child-stars-to-miss-Oscars.html |access-date=2023-11-28 |website=The Telegraph |language=en}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons category}} * {{IMDb name|3193186}} dhuurbi6w1u99gqcza65nuwhkd90mlz ᱥᱚᱢᱚᱛᱟ ᱟᱱᱪᱚᱱ 0 29541 191173 162782 2026-04-29T05:35:23Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191173 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱥᱚᱢᱚᱛᱟ ᱟᱱᱪᱚᱱ | image = | image_size = 300px | birth_date = | birth_place = [[ᱢᱮᱝᱞᱚᱨ]], [[ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | occupation = ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ, ᱢᱳᱰᱮᱞ }} '''ᱥᱚᱢᱚᱛᱟ ᱟᱱᱪᱚᱱ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱥᱚᱢᱟᱛᱟ ᱟᱱᱪᱚᱱ ᱫᱚ ᱴᱩᱞᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱚᱲ ᱠᱟᱱ ᱵᱤᱞᱟᱣᱟ (ᱯᱩᱡᱟᱨᱤ) ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱠᱚᱨᱱᱟᱴᱚᱠ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱚᱝᱜᱚᱞᱩᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/Meet-the-Adinivasis-of-Tulunadu/articleshow/16647879.cms |title=Meet the Adinivasis of Tulunadu |date=October 3, 2012 |first=Stanley |last=Pinto |website=The Times of India |language=en |access-date=14 September 2019}}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ===ᱢᱚᱰᱮᱞᱤᱝ=== ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱟᱱᱴᱟᱞᱩᱸᱥ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱟ ᱢᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟ. ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱟᱱᱴᱟᱞᱩᱸᱥ ᱯᱷᱮᱢᱤᱱᱟ ᱢᱤᱥ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱱᱮᱞᱤᱥᱴ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Shamata-Anchan-Only-top-Bollywood-actresses-get-powerpacked-roles/articleshow/45110018.cms |title=Shamata Anchan: Only top Bollywood actresses get powerpacked roles |newspaper=The Times of India |date=4 December 2014 |access-date=29 September 2016}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱵᱽᱨᱟᱱᱰ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱭᱢᱟ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱷᱮᱥᱚᱱ ᱰᱤᱡᱟᱭᱱᱚᱨ ᱟᱨ ᱥᱟᱱᱛᱳᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱠᱚᱥᱢᱮᱴᱤᱠᱥ ᱵᱽᱨᱟᱱᱰ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱚᱰᱮᱞᱤᱝ ᱟᱨ ᱯᱨᱤᱱᱴ ᱠᱮᱢᱯᱮᱱ ᱠᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱚᱞ ᱠᱟᱨ ᱯᱮᱦᱮᱞ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱚᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ===ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ=== ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱱᱟᱣᱤᱡ ᱟᱥᱩᱛᱳᱥ ᱜᱳᱣᱟᱨᱤᱠᱚᱨ ᱟᱜ ᱯᱨᱚᱰᱭᱩᱥᱚᱨ ᱮᱵᱷᱚᱨᱮᱥᱴ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱥᱳ ᱨᱮ ᱥᱚᱢᱟᱛᱟ ᱟᱱᱪᱚᱱ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱨᱳᱦᱟᱱ ᱜᱟᱱᱫᱳᱛᱨᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱦᱤᱞ ᱥᱚᱞᱟᱛᱷᱤᱭᱟ ᱥᱟᱶ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱚᱧᱡᱚᱞᱤ ᱥᱤᱝ ᱨᱟᱣᱛ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱨᱩᱯ ᱨᱮᱭ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱞᱮᱜ-ᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱥᱳ ᱫᱚ ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱚᱥ ᱪᱮᱱᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱱ ᱠᱩᱪ ᱠᱟᱦᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱩᱲᱤ ᱨᱚᱞ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ===ᱯᱷᱤᱞᱢ=== ᱥᱚᱢᱟᱛᱟ ᱫᱚ ᱦᱳᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱦᱟᱨᱴᱵᱤᱴᱥ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱮᱢᱮᱭᱳ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱾<ref>{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Actress-Shamata-Anchan-enters-Bin-Kuch-Kahe/articleshow/54403470.cms |title=Actress Shamata Anchan enters Bin Kuch Kahe |newspaper=The Times of India |date=19 September 2016 |access-date=29 September 2016}}</ref> ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ ᱚᱵᱷᱚᱭ ᱫᱮᱣᱞ ᱥᱟᱶ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱰ ᱨᱮ ᱥᱚᱢᱟᱛᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱱᱤᱠᱟᱱᱛᱷ ᱥᱴᱟᱨᱟᱨ ᱫᱟᱨᱵᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱨᱮ ᱥᱚᱵᱽ ᱤᱱᱥᱯᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟ.ᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref name="thinsham">{{cite news |title=Bollywood actor Shamata Anchan in Rajinikanth's 'Darbar' |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/bollywood-actor-shamata-anchan-in-rajinikanths-darbar/article29766691.ece |access-date=30 May 2020 |work=[[The Hindu]] |date=22 October 2019 |language=en}}</ref><ref name="thisham">{{cite news |title=Shamata 'elated' to work with Rajini |url=https://www.thehansindia.com/cinema/kollywood/shamata-elated-to-work-with-rajini-577548 |access-date=30 May 2020 |work=[[The Hans India]] |date=1 November 2019 |location=Mumbai |language=en}}</ref><ref name="mdshamata">{{cite news |title=Darbar: Shamata Anchan to unite with Superstar Rajinikanth |url=https://www.mid-day.com/articles/darbar-shamata-anchan-to-unite-with-superstar-rajinikanth/22124169 |access-date=30 May 2020 |work=[[Mid-Day]] |date=20 November 2019 |location=Mumbai |language=en |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804200748/https://www.mid-day.com/articles/darbar-shamata-anchan-to-unite-with-superstar-rajinikanth/22124169 |url-status=dead }}</ref><ref name="dcsham">{{cite news |last1=Debjeet |first1=Dey |title=Shamata Anchan of Everest fame makes Kollywood debut in Darbar |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/281219/shamata-anchan-of-everest-fame-makes-kollywood-debut-in-darbar.html |access-date=30 May 2020 |work=[[Deccan Chronicle]] |date=28 December 2019 |language=en}}</ref> ==ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ== ===ᱯᱷᱤᱞᱢ=== *᱒᱐᱒᱐ ᱫᱟᱨᱵᱟᱨ (ᱯᱩᱞᱤᱥ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ) ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{IMDb name|6792218}} ewyiupjc1r8b1aqpe7tqos4cmknqpkx ᱦᱮᱡᱮᱞ ᱠᱤᱪ 0 30029 191189 165642 2026-04-29T09:44:11Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191189 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱦᱮᱡᱮᱞ ᱠᱤᱪ | image = Hazel Keech at the launch of 'Dongri To Dubai' book (1).jpg | caption = Keech in May 2012 | birth_date = {{Birth_date and age|1987|02|28|df=yes}} | birth_place = [[ᱤᱥᱮᱠᱥ]], [[ᱤᱝᱞᱮᱸᱰ]], ᱭᱩ.ᱠᱮ. | birth_name = | death_date = | death_place = | nationality = [[ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ]] | occupation = {{hlist|ᱢᱚᱰᱮᱞ|ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ}} | spouse = {{Marriage|[[ᱭᱩᱣᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ]]|2016}} | children = 2 | parents = | relatives = [[ᱴᱭᱩᱜᱽᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱝ]]<br/>(father-in-law) | other names = Rose Dawn, Gurbasant Kaur | years_active = 2007–2016 }} '''ᱦᱮᱡᱮᱞ ᱠᱤᱪ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱘ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱗), ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱰᱮᱞᱤᱝ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱳᱡᱽ ᱰᱚᱱ ᱟᱨ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱜᱩᱨᱵᱟᱥᱟᱸᱛ ᱠᱚᱣᱨ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱤᱫ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱞᱞᱟ ᱟᱨ ᱵᱚᱰᱤᱜᱟᱨᱰ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱩᱡᱩᱠᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱰᱵᱷᱟᱴᱤᱡᱽᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱾<ref name="Rose Dawn"/><ref name="DoB">{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Sallus-new-girl-Hazel-Keech-follows-Kat/articleshow/7608777.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20120925061815/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-03/news-interviews/28649938_1_sallu-tamil-film-atul-agnihotri |url-status=live |archive-date=25 September 2012 |title=Sallu's new girl Hazel Keech follows Kat |last=Sonal Chawla |date=3 March 2011 |work=[[The Times of India]] |access-date=11 December 2013}}</ref><ref name="NameChange"/> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱟᱸᱠᱯᱷᱤᱱ ᱢᱤᱭᱩᱡᱤᱠ ᱨᱤᱢᱤᱠᱥ ᱟᱭᱴᱮᱢ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ "ᱠᱟᱦᱤᱸ ᱯᱮ ᱱᱤᱜᱟᱦᱮᱸ" ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱯᱨᱚᱜᱽᱨᱟᱢ ᱵᱤᱜᱽ ᱵᱚᱥ ᱗ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾ ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱠᱤᱪ ᱫᱚ ᱒᱘ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱗ ᱨᱮ ᱮᱥᱮᱠᱥ, ᱤᱝᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱢᱤᱫ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱟᱯᱟᱛ ᱟᱨ ᱩᱛᱛᱚᱨ ᱯᱨᱚᱫᱮᱥ-ᱵᱤᱦᱟᱨ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱱᱫᱳ-ᱢᱚᱨᱤᱥᱤᱭᱟᱥ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱟᱭᱳ ᱴᱷᱮᱱ ᱾<ref>{{cite news |title=Yuvraj Singh braves a freezing day for Hazel Keech: Only because it is your birthday |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/yuvraj-singh-braves-a-freezing-day-for-hazel-keech-only-because-it-is-your-birthday-1650964-2020-02-28 |access-date=13 December 2020 |work=India Today |date=28 February 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Happy Birthday Hazel Keech: Her 6 Best Moments on Social Media |url=https://www.news18.com/news/lifestyle/happy-birthday-hazel-keech-her-6-best-moments-on-social-media-2518825.html |access-date=13 December 2020 |work=News18 |date=28 February 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/india-news/yuvraj-singh-blasts-western-union-for-denying-money-to-fiancee-hazel-keech/story-5mXQe4lxu3b9E4vA2xiL3K.html |title=Yuvraj Singh blasts Western Union for denying money to fiancée Hazel Keech |website=[[Hindustan Times]] |author=Gulshankumar Wankar |date=1 September 2016 |access-date=25 April 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://khabar.ndtv.com/news/cricket/yuvraj-singh-loses-cool-after-hazel-keech-alleges-racial-discrimination-by-official-1452755 |title=युवराज सिंह की मंगेतर हेजल कीच ने एक कंपनी पर लगाया 'नस्ली भेदभाव' का आरोप, युवी भी भड़के... |publisher=[[NDTV]] |author=राकेश तिवारी |date=31 August 2016 |access-date=25 April 2019 |language=hi |archive-date=19 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719203429/https://khabar.ndtv.com/news/cricket/yuvraj-singh-loses-cool-after-hazel-keech-alleges-racial-discrimination-by-official-1452755 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Interesting facts about Yuvraj Singh's rumoured new flame, Hazel Keech |url=http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/yuvraj-singh-new-girlfriend-23853.html |publisher=[[India TV]] |agency=Indo-Asian News Service |date=7 September 2015 |access-date=12 August 2016}}</ref><ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Yuvraj-Singhs-mother-Hazel-Keech-is-a-reflection-of-me/articleshow/49768449.cms |title=Yuvraj Singh's mother: Hazel Keech is a reflection of me |agency=TNN |work=[[The Times of India]] |date=14 November 2015 |author=Renuka Vyavahare |access-date=25 April 2019}}</ref><ref name="The Times of India">{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Sallus-new-girl-Hazel-Keech-follows-Kat/articleshow/7608777.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20120925061815/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-03/news-interviews/28649938_1_sallu-tamil-film-atul-agnihotri |url-status=live |archive-date=25 September 2012 |work=[[The Times of India]] |title=Sallu's new girl Hazel Keech follows Kat |date=3 March 2011 |author1=Mumbai Mirror |author2=Sonal Chawla |access-date=25 April 2019 |author1-link=Mumbai Mirror}}</ref><ref>{{cite web |title=Hazel Keech talks about her favourite past times One of my favourite past times is travelling. I love visiting new places and revisiting others. |url=http://www.mid-day.com/entertainment/2012/aug/300812-Hazel-Keech-talks-about-her-favourite-past-times.htm |work=[[Mid-Day]] |date=30 August 2012 |access-date=7 December 2013 |archive-date=13 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213083034/http://www.mid-day.com/entertainment/2012/aug/300812-Hazel-Keech-talks-about-her-favourite-past-times.htm |url-status=dead }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱮᱰᱵᱨᱤᱡᱽ, ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱤᱭᱟᱞ ᱦᱟᱭ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱠᱩᱞᱤᱝ ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱥᱳ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱠᱞᱟᱥᱤᱠᱟᱞ, ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱨ ᱣᱮᱥᱴᱟᱨᱱ ᱠᱚᱱᱴᱮᱢᱯᱳᱨᱟᱨᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱩᱯ ᱮ ᱪᱮᱫ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱠᱤᱪ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ, ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡᱽ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱯᱨᱚᱜᱽᱨᱟᱢ ᱟᱜᱟᱛᱷᱟ ᱠᱨᱤᱥᱴᱤ'ᱥ ᱢᱟᱨᱯᱮᱞ ᱨᱮ ᱮᱱᱮᱡ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱵᱤᱵᱤᱥᱤ ᱰᱚᱠᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱥᱳ ᱠᱚᱞ ᱫᱟ ᱥᱚᱴᱥ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱯᱨᱚᱢᱳᱥᱚᱱᱟᱞ ᱴᱩᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱢᱤᱭᱩᱡᱤᱠᱟᱞ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱰᱨᱤᱢᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱤᱢ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱣᱮᱥᱴ ᱮᱱᱰ ᱢᱤᱭᱩᱡᱤᱠᱟᱞ ᱡᱳᱥᱮᱯᱷ ᱮᱱᱰ ᱫᱟ ᱟᱢᱮᱡᱤᱝ ᱴᱮᱠᱱᱤᱠᱚᱞᱚᱨ ᱰᱨᱤᱢᱠᱳᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱭᱟᱨ ᱨᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱮᱨᱤ ᱯᱚᱴᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱮᱠᱥᱴᱨᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱵᱷᱩᱢᱵᱩᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱯᱷᱚᱨ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱚᱰᱮᱞᱤᱝ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱚᱰᱮᱞᱤᱝ ᱠᱚᱢᱯᱟᱱᱤ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱥᱟᱶ ᱩᱱᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱳᱡᱽ ᱰᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱤᱭᱩᱡᱤᱠ ᱵᱤᱰᱤᱭᱳ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ "ᱠᱟᱦᱤᱸ ᱯᱮ ᱱᱤᱜᱟᱦᱮᱸ", ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱟᱭᱤᱴᱤᱥᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱤᱵᱮᱞ ᱟᱨ ᱥᱯᱨᱤᱴ 'ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱚᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱨᱮᱥᱚᱞᱚᱡᱤ' ᱠᱚᱢᱚᱨᱥᱤᱭᱟᱞ ᱾ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮ, ᱠᱤᱪ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱗ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱤᱞᱞᱟ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱥᱮᱭ ᱮᱛᱷᱟᱵᱟᱛᱷᱩ" ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱴᱮᱢ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱛᱩᱞ ᱟᱜᱽᱱᱤᱦᱚᱛᱨᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱨ ᱥᱤᱫᱽᱫᱤᱠ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱟᱠᱟᱱ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱚᱰᱤᱜᱟᱨᱰ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱯᱚᱨᱴᱤᱝ ᱨᱳᱞ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱟ ᱟᱸᱛᱮ ᱟᱢᱞᱟᱯᱩᱨᱚᱢ" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱴᱮᱢ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱮᱠᱥᱤᱢᱚᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱨᱤᱥᱱᱚᱢ ᱵᱟᱱᱫᱮ ᱡᱟᱜᱟᱫᱽᱜᱩᱨᱩᱢ ( ᱒᱐᱑᱒) ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ "ᱪᱟᱞ ᱪᱟᱞ ᱪᱟᱞ" ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱡᱷᱟᱞᱟᱠ ᱫᱤᱠᱷᱞᱟ ᱡᱟ ᱖ ᱨᱮ ᱴᱤᱱ ᱠᱟ ᱛᱟᱰᱠᱟ ᱥᱯᱮᱥᱤᱭᱟᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱱ ᱢᱩᱠᱷᱟᱨᱡᱤ (ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱳ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱱᱴᱮᱥᱴᱮᱱᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ) ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱠᱳᱨᱤᱭᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱢᱮᱨᱤᱪᱟ ᱯᱷᱟᱨᱱᱟᱱᱰᱤᱡᱽ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱥᱴ ᱠᱚᱱᱴᱮᱥᱴᱮᱱᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱠᱤᱪ ᱫᱚ ᱨᱤᱭᱟᱞᱤᱴᱤ ᱥᱳ ᱵᱤᱜᱽ ᱵᱚᱥ ᱗ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱯᱛᱟ ᱮ ᱠᱷᱚᱨᱚᱪ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱨᱮ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱚᱱᱴᱮᱥᱴᱮᱱᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱚᱲᱟᱜ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱨᱚᱛᱭᱩᱥᱟ ᱵᱟᱱᱟᱨᱡᱤ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱹᱜᱤ ᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ, ᱢᱮᱱ ᱠᱟᱛᱮ "ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱭ" ᱾ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ, ᱵᱤᱜᱽ ᱵᱚᱥ ᱚᱲᱟᱜ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱪ ᱫᱚ ᱦᱤᱨ ᱟᱨ ᱦᱤᱨᱳ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱟᱭᱴᱮᱢ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons}} * {{Twitter}} * {{IMDb name|2874967}} tl20stv9q0pdb0hxzy1rvdjomlr2ps1 ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱠᱷᱟᱱ 0 30059 191161 165818 2026-04-29T01:47:23Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191161 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱠᱷᱟᱱ | native_name = | image = Zareen Khan at the pink carpet of Bollywood Hungama OTT India Fest 2023 award ceremony (cropped).jpg | caption = ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱠᱷᱟᱱ | birth_name = ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱠᱷᱟᱱ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1987|05|14|}} | birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | occupation = {{hlist|ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ|ᱢᱚᱰᱮᱞ}} | parents = | relatives = <!-- {{unbulleted list | }} --> | awards = | website = <!-- {{URL|Example.com}} --> | other names = | years_active = 2010–ᱱᱤᱛ | partner = }} '''ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱠᱷᱟᱱ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱔ ᱢᱮ ᱑᱙᱘᱗), ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱤᱱᱰᱟᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱟᱱᱡᱟᱵᱤ,<ref name=interview>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Zarine-Khan-Veer-ki-Heer/articleshow/5488492.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20121105234606/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-01-23/news-interviews/28118292_1_zarine-khan-filmi-duniya-debut-film |url-status=live |archive-date=5 November 2012 |title=Zarine Khan: Veer ki Heer! |date=23 January 2010 |work=[[The Times of India]] |access-date=24 January 2010}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Payal-Rohatgi-compares-Kat-Zarine-to-Sunny-Leone/articleshow/10803572.cms |title=Payal Rohatgi compares Kat, Zarine to Sunny Leone |website=The Times of India}}</ref> ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱟᱨ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱮᱯᱤᱠ ᱮᱠᱥᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱤᱨ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨᱤ ᱟᱜ ᱨᱳᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱰᱮᱵᱩᱴ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤ ᱨᱮᱰᱤ ᱨᱮ ᱯᱚᱯᱩᱞᱟᱨ ᱤᱴᱚᱢ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ "ᱪᱟᱨᱮᱠᱴᱟᱨ ᱫᱷᱤᱞᱟ" ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱮᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤ ᱦᱟᱣᱩᱥᱯᱷᱩᱞ ᱒ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱞᱟᱢᱚᱨᱟᱥ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱳᱞ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱨᱮᱠᱛᱷᱨᱩ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱨᱚᱥᱤᱝ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱨᱮ ᱨᱮᱸᱠ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱫᱩᱥᱨᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱟᱟᱱ ᱨᱟᱡᱟᱵᱷᱟᱜᱟ ᱯᱳᱜᱤᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱤᱴᱚᱢ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱢᱟᱞᱜᱳᱵᱷᱮ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱮ ᱵᱷᱮᱱᱪᱟᱨ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱒᱐᱑᱔ ᱯᱟᱱᱡᱟᱵᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱡᱟᱴ ᱡᱮᱢᱥ ᱵᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱤᱰᱤᱝ ᱨᱳᱞ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮ ᱨᱩᱣᱟᱹᱲ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ, ᱒᱐᱑᱕ ᱤᱨᱳᱴᱤᱠ ᱛᱷᱨᱤᱞᱟᱨ ᱦᱮᱴ ᱥᱴᱳᱨᱤ ᱓ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱛᱮ᱾ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ,<ref>{{Cite web |url=https://www.rediff.com/movies/report/which-is-the-raunchiest-hate-story-vote/20151207.htm |title=Which is the raunchiest Hate Story? VOTE! |website=Rediff}}</ref> ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱮᱠᱥᱟᱱ ᱛᱷᱨᱤᱞᱟᱨ ᱪᱟᱬᱚᱠᱭᱚ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱰᱮᱵᱩᱴ ᱠᱮᱫᱟ᱾<ref name="auto">{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/zareen-khan-says-allu-arjun-is-her-favourite-dancer-in-tollywood-1546506-2019-06-11 |title=Zareen Khan says Allu Arjun is her favourite dancer in Tollywood |website=India Today |language=en |access-date=3 April 2020 |last3=Ist |first3=2019 13:34}}</ref> ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱑᱔ ᱢᱮ ᱑᱙᱘᱗ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ, ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱴᱷᱟᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾<ref name=Muslim>{{Cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/videos/celeb-interviews/i-am-muslim-i-know-my-islam-zareen-khan/ |title="I Am Muslim, I Know My Islam": Zareen Khan |work=[[Bollywood Hungama]]}}</ref><ref name=Pathan>{{Cite web |url=http://www.indianexpress.com/news/when-men-were-men/564691/0 |title=When Men Were Men |author=Mangal Dalal |date=8 January 2010 |work=The Indian Express |access-date=6 May 2014 |quote=Asked about whether it was a risk casting Zarine Khan, the debutant from the UK, Khan says: "She’s a Pathan girl who speaks Hindi and Urdu well and was spectacular in the screen test. It was pure luck".}}</ref><ref name=Pathan2>{{cite web |title='Veer' also has a social message behind it: Salman Khan |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314234215/http://www.expressindia.com/latest-news/Veer-also-has-a-social-message-behind-it-Salman-Khan/564962/ |archive-date=14 March 2012 |url=http://www.expressindia.com/latest-news/Veer-also-has-a-social-message-behind-it-Salman-Khan/564962/ |publisher=Express India |access-date=6 May 2014 |author=Mangal Dalal |date=8 January 2010 |quote=Asked about whether it was a risk casting Zarine Khan, the debutant from the UK, Khan says: "She’s a Pathan girl who speaks Hindi and Urdu well and was spectacular in the screen test.}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱨᱤᱡᱽᱵᱷᱤ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱚᱯᱷ ᱥᱟᱭᱤᱱᱥ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱤᱱᱴᱟᱨᱢᱤᱰᱤᱭᱮᱴ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱟ᱾<ref name="midday">{{cite news |title=No bikini for me: Zarine Khan |url=http://www.mid-day.com/entertainment/2010/jan/270110-zarine-khan-no-bikini.htm |work=Mid-Day |agency=Indo-Asian News Service |access-date=22 November 2010 |date=27 January 2010 |archive-date=30 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430224354/http://www.mid-day.com/entertainment/2010/jan/270110-zarine-khan-no-bikini.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Zarine Khan is living a dream as the heroine in 'Veer' |url=http://www.indianexpress.com/news/zarine-khan-is-living-a-dream-as-the-heroine-in-veer/566067/ |newspaper=The Indian Express |access-date=22 November 2010 |author=Natasha Sahgal |date=11 January 2010}}</ref> ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱠᱚᱱᱵᱷᱮᱱᱥᱟᱱ ᱮᱱᱰ ᱮᱜᱽᱡᱤᱵᱤᱥᱟᱱ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ (ᱵᱤᱥᱤᱤᱥᱤ) ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱨᱯᱳᱨᱮᱴ ᱯᱷᱨᱚᱱᱴ ᱰᱮᱥᱠ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱴᱤᱱᱴ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱞ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱨᱟᱸᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱨᱳᱢᱳᱥᱟᱱᱟᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱠᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱱ-ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ᱾<ref name="MM">{{cite news |last=Coutinho |first=Natasha |date=6 November 2017 |title=Zarine Khan talks about her days at the call centre |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/zareen-at-the-call-centre/articleshow/61523379.cms |newspaper=Mumbai Mirror |access-date=5 May 2023}}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ===᱒᱐᱑᱐-᱒᱐᱑᱑: ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱰᱮᱵᱩᱴ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱹᱢᱤ=== [[File:Zarine Khan still9.jpg|thumb|᱒᱐᱑᱐ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱱ]] ᱠᱷᱟᱱᱟᱜ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱫᱚ ᱥᱩᱵᱷᱟᱥ ᱜᱷᱟᱭ ᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱠᱩᱞ ᱣᱤᱥᱞᱤᱝ ᱣᱩᱰᱥ ᱨᱮ ᱭᱩᱵᱽᱨᱟᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱴ ᱧᱮᱞ ᱚᱠᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱮᱱᱟ᱾ ᱥᱟᱞᱢᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱧᱮᱞ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱤᱡ ᱜᱟᱛᱮ ᱟᱱᱤᱞ ᱥᱟᱨᱢᱟ ᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱤᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱟᱥᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱫᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ, ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ, "ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱟᱹᱨᱤᱛ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ - ᱪᱚᱨᱚᱠ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨᱤ ᱩᱱᱤ ᱵᱤᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱮᱫᱟ"᱾ ᱢᱤᱫ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱴᱮᱥᱴ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨᱤ ᱭᱟᱥᱳᱫᱷᱚᱨᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱞᱤᱰ ᱨᱳᱞ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ᱟᱱ ᱥᱟᱭᱤᱫᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱠᱩᱢᱟᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱤᱥᱣᱟᱥ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱤᱨᱟᱹᱞ ᱠᱤᱞᱳᱜᱨᱟᱢ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱮᱫᱟ᱾ [ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ ᱞᱟᱹᱠᱛᱤᱭᱟᱱ] ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱚᱥᱛᱷᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱘᱒᱕ ᱯᱤᱱᱰᱟᱨᱤ ᱢᱩᱵᱷᱢᱮᱱᱴ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱜᱷᱩᱨᱱᱟᱹᱣ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱫᱚ ᱵᱨᱤᱴᱤᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱵᱤᱨ ᱫᱚ ᱵᱚᱠᱥ ᱚᱯᱷᱤᱥ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱠᱮᱫᱟ; ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ, ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱱᱥ ᱠᱨᱤᱴᱤᱠ ᱟᱨ ᱚᱰᱤᱭᱮᱱᱥ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱠᱥ ᱨᱤᱵᱷᱤᱭᱩ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱦᱩᱝᱜᱟᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱛᱚᱨᱟᱱ ᱟᱫᱟᱨᱥ ᱮ ᱧᱮᱞ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ "ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱴᱨᱤᱱᱟ ᱠᱟᱭᱤᱯᱷ ᱞᱮᱠᱟᱭ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥᱟᱱ ᱜᱮ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱮᱫᱟ"᱾ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱚᱯᱷ ᱤᱱᱰᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱱᱤᱠᱷᱟᱛ ᱠᱟᱡᱢᱤ ᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ "ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱫᱚ ᱤᱢᱯᱨᱮᱥᱤᱵᱽ ᱵᱟᱭ ᱠᱟᱱᱟ"᱾ ᱨᱮᱰᱤᱯᱷ.ᱠᱚᱢ ᱮ ᱩᱫᱷᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ "ᱡᱟᱨᱤᱱ ᱫᱚ ᱮᱵᱷᱨᱮᱡᱽ ᱜᱮᱭᱟ"᱾ ᱠᱨᱤᱴᱤᱠ ᱥᱩᱵᱷᱟᱥ ᱠᱮ. ᱡᱷᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱱᱥ ᱫᱚ "ᱡᱟᱨᱤᱱᱟᱜ ᱪᱟᱨᱢ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱰᱳᱨᱮᱵᱚᱞ ᱥᱠᱨᱤᱱ ᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱥ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱮᱢᱮᱫ ᱜᱮᱭᱟ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱨᱯᱷᱚᱨᱢᱮᱱᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱥᱴ ᱯᱷᱤᱢᱮᱞ ᱰᱮᱵᱩᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱡᱤ ᱥᱤᱱᱮ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱳᱢᱤᱱᱮᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ, ᱠᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱱᱤᱥ ᱵᱟᱡᱽᱢᱤ ᱟᱜ ᱨᱮᱰᱤ ᱨᱮ ᱥᱟᱞᱢᱟᱱ ᱠᱷᱟᱱ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱤᱴᱚᱢ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ "ᱪᱟᱨᱮᱠᱴᱟᱨ ᱫᱷᱤᱞᱟ" ᱠᱮᱫᱟ, ᱢᱩᱜᱟᱞ-ᱮ-ᱟᱡᱟᱢ, ᱥᱳᱞᱮ ᱟᱨ ᱥᱨᱤ ᱔᱒᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱹᱨᱤᱛ ᱯᱮᱨᱳᱰᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱩᱥᱨᱟᱹ ᱥᱟᱱᱟᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱜᱨᱚᱥᱤᱝ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons category|Zareen Khan}} * {{FaceBook |ZareenKhanOfficial}} * {{IMDb name|id=3768934|name=Zarine Khan}} lcm7d3e5bu3een2zutd7x7rpmff0qi0 ᱡᱮᱢᱤ ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ 0 30108 191163 166124 2026-04-29T02:14:55Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191163 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱡᱮᱢᱤ ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ | image = Jamie Lever in 2017.jpg | caption = ᱡᱮᱢᱤ ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ | birth_name = <!--Must be attributed to a reliable source with an established reputation for fact-checking. No blogs. WP:BLPPRIVACY is taken seriously--> | birth_date = {{birth date and age|1987|10|19|df=y}} | birth_place = [[ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ]], [[ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | education = University of Westminster | occupation = {{hlist|[[ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ]]|[[ᱠᱚᱢᱤᱰᱤᱭᱟᱱ]]}} | known_for = {{ubl|''[[ᱠᱤᱥ ᱠᱤᱥ ᱠᱚ ᱯᱭᱟᱨ ᱠᱟᱹᱨᱩᱸ]]''|''[[Comedy Circus Ke Mahabali]]''}} | father = [[ᱡᱳᱱᱤ ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ]] | relatives = {{ubl|[[ᱡᱤᱢᱤ ᱢᱳᱥᱮᱥ]] (paternal uncle)|Jesse Lever (brother)}} | other_names = | years_active = 2010–ᱱᱤᱛ }} '''ᱡᱮᱢᱤ ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱘᱗) ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱡᱚᱱᱤ ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ== ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱱ ᱡᱚᱱᱤ ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ (ᱡᱚᱱ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱨᱟᱣ ᱡᱟᱱᱩᱢᱟᱞᱟ) ᱟᱨ ᱥᱩᱡᱟᱛᱟ ᱡᱟᱱᱩᱢᱟᱞᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱮᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱢᱮᱱᱟᱭᱟ, ᱡᱮᱥᱤ᱾ ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥᱤᱴᱤ ᱚᱯᱷ ᱣᱮᱥᱴᱢᱤᱱᱤᱥᱴᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱤᱝ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/jamie-lever-sets-her-fashion-goals-on-instagram-see-photos/20741169|title=Jamie Lever sets fashion goals on Instagram; see photos|date=14 April 2019|website=mid-day}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱒᱐᱑᱒ ᱨᱮ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ ᱨᱮ ᱵᱮᱥ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴ ᱨᱤᱥᱟᱨᱪ ᱮᱡᱮᱱᱥᱤ ᱵᱷᱤᱡᱚᱱᱜᱮᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱤᱝ ᱮᱠᱡᱤᱠᱭᱩᱴᱤᱵᱽ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|title=The Heir Is on Air|url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/the-heir-is-on-air|website=Open The Magazine|publisher=Open Media Network Pvt. Ltd.|accessdate=23 August 2014|date=21 September 2013}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱟ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤ ᱥᱴᱳᱨ, ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱴᱮᱱᱰ-ᱟᱯ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤᱭᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱟᱨᱯᱷᱚᱨᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱓ ᱨᱮ ᱥᱳᱱᱤ ᱮᱱᱴᱟᱨᱴᱮᱱᱢᱮᱱᱴ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱠᱚᱢᱮᱰᱤ ᱥᱟᱨᱠᱟᱥ ᱠᱮ ᱢᱟᱦᱟᱵᱟᱞᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱯᱷᱚᱨᱢ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱞᱤᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱳ ᱦᱚᱸᱭ ᱦᱳᱥᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{cite news|title=Jamie performs in front of father Johnny Lever|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Jamie-performs-in-front-of-father-Johnny-Lever/articleshow/23813346.cms|website=The Times if Indiapublisher=Bennett, Coleman & Co. Ltd.|accessdate=23 August 2014}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{IMDb name|9470554}} 01eqfdewh1zjuqif39nvuxatd48hx8q ᱢᱟᱫᱷᱩᱨᱟ ᱱᱟᱭᱤᱠ 0 30210 191164 166801 2026-04-29T03:36:57Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191164 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱢᱟᱫᱷᱩᱨᱟ ᱱᱟᱭᱤᱠ | image = Madhura SS.jpg | caption = ᱢᱟᱫᱷᱩᱨᱟ ᱦᱮᱢᱟᱱᱛ ᱱᱟᱭᱤᱠ | birth_name = ᱢᱟᱫᱷᱩᱨᱟ ᱦᱮᱢᱟᱱᱛ ᱱᱟᱭᱤᱠ | birth_date = {{birth-date and age|19 July 1984}}<ref>[https://www.mid-day.com/lifestyle/infotainment/article/Wild-child--Telly-actress-Madhura-Naik-s-birthday-bash-15463183 Wild child: Telly actress Madhura Naik's birthday bash]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[mid-day]]''.</ref> | birth_place = [[ᱤᱱᱫᱳᱨ]], [[ᱢᱟᱫᱷᱭᱟ ᱯᱨᱟᱫᱮᱥ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ | years_active = 2007–2020 | occupation = [[ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ]], [[ᱯᱷᱮᱥᱚᱱ ᱢᱚᱰᱮᱞ]] | parents = | relatives = | spouse = | othername = }} '''ᱢᱟᱫᱷᱩᱨᱟ ᱦᱮᱢᱟᱱᱛ ᱱᱟᱭᱤᱠ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱔) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱥᱳ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱠᱤᱥ ᱫᱮᱥ ᱢᱮᱸ ᱦᱟᱭ ᱢᱮᱨᱟ ᱫᱤᱞ, ᱯᱭᱟᱨ ᱠᱤ ᱭᱮ ᱮᱠ ᱠᱟᱦᱟᱱᱤ, ᱤᱥ ᱯᱭᱟᱨ ᱠᱚ ᱠᱭᱟ ᱱᱟᱢ ᱫᱩᱱ, ᱦᱟᱢ ᱱᱮ ᱞᱤ ᱦᱟᱭ-ᱥᱟᱯᱟᱛᱷ ᱟᱨ ᱛᱩᱢᱦᱟᱨᱤ ᱯᱟᱠᱷᱤ᱾ ==ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱔ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱤᱥᱨᱟᱭᱮᱞᱤ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱴᱷᱮᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱵᱮᱱᱮ ᱤᱥᱨᱟᱭᱮᱞ ᱢᱩᱬ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱤᱣᱤᱥ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱤᱸᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱨᱮ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/lucknow/lucknow-is-a-city-of-love-madhura-naik/articleshow/62402350.cms |title=Lucknow is a city of love: Madhura Naik|newspaper=[[Times of India]]|date=January 8, 2018 |access-date=21 August 2020 |archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012050010/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/lucknow/lucknow-is-a-city-of-love-madhura-naik/articleshow/62402350.cms |url-status=live }}</ref> ᱒᱐᱒᱓ ᱤᱥᱨᱟᱭᱮᱞ–ᱦᱟᱢᱟᱥ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱡᱤᱱ ᱟᱨ ᱵᱚᱭᱦᱟ-ᱤᱱ-ᱞᱚ ᱠᱚ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟ᱾<ref>{{Cite news|date=11 October 2023|title=Naagin actor Madhura Naik says her sister, brother-in-law were 'murdered in cold blood' in Israel by Hamas |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/naagin-actor-madhura-naik-sister-brother-in-law-killed-israel-war-hamas-101696993237993.html|access-date=11 October 2023|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ== ᱱᱟᱭᱤᱠ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱮᱭᱮᱞ ᱳᱥᱣᱟᱞ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱢᱤᱭᱩᱡᱤᱠ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ "ᱩᱢᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨ" ᱨᱮ ᱤᱫᱤ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱤᱱᱟᱹ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱥᱳᱱᱤ ᱨᱮ ᱵᱷᱟᱥᱠᱟᱨ ᱵᱷᱟᱨᱛᱤ ᱟᱨ ᱮᱠ ᱱᱟᱱᱟᱫ ᱠᱤ ᱠᱷᱩᱥᱦᱤᱭᱳᱱ ᱠᱤ ᱪᱟᱵᱷᱤ… ᱢᱮᱨᱤ ᱵᱷᱟᱵᱷᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱳᱠᱮ ᱨᱮ ᱦᱟᱢ ᱱᱮ ᱞᱤ ᱦᱟᱭ-ᱥᱟᱯᱟᱛᱷ ᱨᱮ ᱞᱤᱰ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱳᱠᱮ ᱟᱨ ᱥᱴᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱟᱭᱤᱵᱷ ᱯᱟᱨᱯᱷᱳᱨᱢᱟᱱᱥ ᱟᱨ ᱥᱴᱮᱡ ᱥᱳ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱤᱥ ᱯᱭᱟᱨ ᱠᱚ ᱠᱭᱟ ᱱᱟᱢ ᱫᱩᱱ ᱨᱮ ᱥᱤᱛᱟᱞ ᱠᱟᱯᱩᱨ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv-/I-love-doing-stunts-Madhura-Naik/articleshow/6571020.cms|archive-url=https://archive.today/20130103120833/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-18/tv/28218827_1_stunts-madhura-naik-action-reality-show|url-status=live|archive-date=3 January 2013|title=I love doing stunts: Madhura Naik|last=Nivedita|first=K|date=18 September 2010|work=[[The Times of India]]|access-date=6 February 2012}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱭᱩᱴᱤᱵᱷᱤ ᱵᱤᱱᱫᱟᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱳ ᱥᱩᱯᱟᱨᱰᱩᱰ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱳ-ᱦᱳᱥᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱢᱤᱳ ᱨᱚᱞ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱟᱥᱯᱨᱤᱛ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱣᱟᱠᱤᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱤᱱᱟᱹᱢ ᱥᱳᱯ ᱮᱠ ᱱᱟᱱᱟᱫ ᱠᱤ ᱠᱷᱩᱥᱦᱤᱭᱳᱱ ᱠᱤ ᱪᱟᱵᱷᱤ… ᱢᱮᱨᱤ ᱵᱷᱟᱵᱷᱤ ᱨᱮ᱾ ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱭᱤᱯᱷ ᱳᱠᱮ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱩᱢᱦᱟᱨᱤ ᱯᱟᱠᱷᱤ ᱨᱮ ᱛᱟᱱᱭᱟ ᱨᱟᱱᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱯᱟᱞᱳᱢᱤ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱜᱨᱮ ᱨᱳᱞ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱛᱩ ᱥᱩᱨᱟᱡ ᱢᱮᱸ ᱥᱟᱸᱡᱷ, ᱯᱤᱭᱟᱡᱤ ᱨᱮ ᱞᱤᱰ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱫᱩᱞᱟᱹᱲ ᱮᱭᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱮᱢᱴᱤᱵᱷᱤ ᱵᱤᱜ ᱮᱯᱷ ᱨᱮ ᱟᱥᱢᱟ ᱵᱟᱫᱟᱨ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫ ᱪᱟᱨᱤᱛ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱢᱼᱥᱮᱠᱥ ᱨᱤᱞᱮᱥᱚᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱪᱟᱨᱤᱛᱨ ᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ==ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱟᱨ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱨᱚᱱ== ᱱᱟᱭᱤᱠ ᱫᱚ ᱡᱤᱭᱟᱹᱞᱤ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱣᱚᱠᱤᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱪᱮᱬᱮ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱚᱸᱫᱽ ᱨᱚᱠᱷᱟᱣ ᱨᱮ ᱯᱮᱴᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱷᱚᱞᱚᱱᱴᱤᱭᱟᱨ ᱮ ᱮᱢᱟᱭᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱥᱩᱯᱟᱨᱰᱩᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱩᱴ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱯᱨᱳᱢᱳᱥᱚᱱᱟᱞ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite news|title=Ashmit Patel and Madhura Naik support PETA's new campaign|url=http://indiatoday.intoday.in/story/ashmit-patel-peta-new-campaign/1/225858.html|work=[[India Today]]|date=23 October 2012|access-date=5 July 2016|archive-date=31 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531060911/http://indiatoday.intoday.in/story/ashmit-patel-peta-new-campaign/1/225858.html|url-status=live}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons category}} *{{IMDb name|2732619|Madhura Naik}} *{{Twitter}} qudf7c4xvpcuucydvtmvicpt1xzgwp0 ᱨᱩᱯᱟᱞ ᱯᱟᱴᱮᱞ 0 30274 191196 168546 2026-04-29T11:02:10Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191196 wikitext text/x-wiki '''ᱨᱩᱯᱟᱞ ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱫᱩᱛᱛᱟ''' ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱥᱟᱛ ᱱᱤᱵᱷᱟᱱᱟ ᱥᱟᱛᱷᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱠᱳᱠᱤᱞᱟ ᱢᱳᱫᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ—ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱪᱟᱞᱟᱜ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱤᱡ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ—ᱟᱨ ᱭᱮ ᱨᱤᱥᱛᱮ ᱦᱮᱱ ᱯᱭᱟᱨ ᱠᱮ ᱨᱮ ᱢᱤᱱᱟᱠᱥᱤ ᱨᱟᱡᱽᱵᱟᱱᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref name="mid-day.com">{{Cite web |title=Actress Rupal Patel, The Original Rasode Mein Kaun Tha Questioner: Feel Blessed To Touch People In Such A Way |url=https://www.mid-day.com/articles/actress-rupal-patel-the-original-rasode-mein-kaun-tha-questioner-feel-blessed-to-touch-people-in-such-a-way/22994334 |access-date= |website=Mid Day |date=17 September 2020 |archive-date=22 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201022042641/https://www.mid-day.com/articles/actress-rupal-patel-the-original-rasode-mein-kaun-tha-questioner-feel-blessed-to-touch-people-in-such-a-way/22994334 |url-status=dead }}</ref> ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱥᱟᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱩᱱᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱟᱨᱤᱣᱟᱨ ᱟᱣᱟᱨᱰᱥ ᱒᱐᱑᱕, ᱒᱐᱑᱖, ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱵᱮᱥᱴ ᱥᱟᱥ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱥᱳ ᱯᱟᱨᱟᱢᱳᱴᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱛ ᱱᱤᱵᱷᱟᱱᱟ ᱥᱟᱛᱷᱤᱭᱟ ᱒ ᱨᱮ ᱠᱳᱠᱤᱞᱟ ᱢᱳᱫᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱳᱞ ᱮ ᱨᱤᱯᱨᱟᱭᱤᱡ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web |date=28 August 2020 |title=Saath Nibhana Saathiya Season 2 to launch in October |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/saath-nibhana-saathiya-season-2-devoleena-gopi-kokilaben-6573434/ |access-date=1 December 2020 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱑᱙᱖᱗ ᱥᱮ ᱑᱙᱖᱘ ᱨᱮ ᱵᱳᱢᱵᱮ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ, ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱨᱮ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱹᱭᱨᱤ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱳᱯᱷ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱨᱮ ᱴᱨᱮᱱ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ᱾<ref>{{cite web|title=Rupal Patel: 'I cried when Devoleena Bhattacharjee replaced Giaa Manek in Saath Nibhana Saathiya!'|via=YouTube|date=3 May 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=qNcKl_pT61A&si=CXfK8uVjSO0qR6PB|time=6:28|accessdate=24 December 2024}}</ref><ref name=":0">{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Rupal-Patel-is-different-from-reel-life/articleshow/11927151.cms |title=Rupal Patel is different from reel life |last=Das |first=Soumitra |date=18 February 2012 |newspaper=The Times of India}}</ref> ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱟᱨ ᱜᱩᱴ, ᱯᱟᱱᱳᱨᱟᱢᱟ ᱟᱨᱴ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱟᱨᱥ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱯᱞᱮ ᱨᱮ ᱡᱩᱲᱟᱹᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱨᱟᱫᱷᱟᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱫᱟᱛᱛᱟ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="The Times of India">{{Cite news |title=No place for men in TV soaps: Radhakrishna Dutta |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/No-place-for-men-in-TV-soaps-Radhakrishna-Dutta/articleshow/19737768.cms |access-date= |website=The Times of India|date=26 April 2013 }}</ref> ==ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ===ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ (᱑᱙᱙᱑-᱒᱐᱐᱙)=== ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱳᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱟᱞᱚᱛ ᱴᱮᱥᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱑ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱱᱛᱟᱨᱱᱟᱫ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱢ ᱨᱳᱞ ᱛᱟᱞᱟ ᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱩᱨᱟᱡ ᱠᱟ ᱥᱟᱛᱣᱟᱱ ᱜᱷᱳᱰᱟ (᱑᱙᱙᱒), ᱯᱟᱯᱤᱦᱟ (᱑᱙᱙᱓), ᱢᱟᱢᱢᱳ (᱑᱙᱙᱔) ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱨ (᱑᱙᱙᱙) ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱳᱞᱤᱣᱩᱰ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱫᱷᱭᱟᱱ ᱟᱠᱟᱫ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱮᱱᱮᱠᱴ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱫᱚ ᱥᱭᱟᱢ ᱵᱮᱱᱮᱜᱟᱞ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="asianage.com">{{Cite web |url=https://www.asianage.com/entertainment/tv/250719/saath-nibhaana-saathiya-actor-rupal-patel-gets-honour-from-pm-modi-for-special-cause.html |title=Saath Nibhaana Saathiya actor Rupal Patel gets honour from PM Modi for special cause |website=The Asian Age |date=25 July 2019 |access-date=}}</ref> ᱵᱳᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱒᱐᱐᱑ ᱨᱮ ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ ᱨᱮ ᱡᱟᱨᱤᱱᱟ ᱢᱮᱦᱛᱟ ᱭᱟᱜ ᱥᱟᱜᱩᱱ ᱨᱮ ᱞᱟᱠᱷᱤ ᱭᱟᱜ ᱨᱳᱞ ᱠᱷᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮᱫ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮᱭ ᱵᱚᱞᱚ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱥᱟᱣ ᱫᱟᱫᱟ ᱥᱟᱥᱩᱱᱟ ᱨᱮ ᱟᱥᱦᱟᱞᱟᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱟᱥᱴ ᱞᱮᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱟᱨ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱳᱱᱤ ᱮᱱᱴᱟᱨᱴᱮᱱᱢᱮᱸᱴ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ ᱛᱷᱨᱤᱞᱟᱨ ᱥᱳ ᱠᱨᱟᱭᱤᱢ ᱯᱟᱴᱨᱳᱞ ᱨᱮ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱮᱯᱤᱥᱳᱰ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱪᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱴᱠᱮᱴᱚᱬᱮ ᱪᱟᱞᱩ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱯ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱐᱙ ᱨᱮ ᱠᱚᱞᱟᱨᱥ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮ ᱥᱤᱱᱮᱵᱷᱤᱥᱛᱟᱥ ᱞᱤᱢᱤᱴᱮᱰ ᱯᱨᱳᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱡᱟᱟᱱᱮ ᱠᱭᱟ ᱵᱟᱛ ᱦᱩᱭ ᱨᱮ ᱵᱷᱨᱤᱱᱫᱟ ᱮᱥᱮ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ===ᱤᱪᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱠᱥᱮᱥ (᱒᱐᱑᱐-ᱱᱤᱛᱚᱜ)=== ᱒᱐᱑᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱑᱗ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱢᱤ ᱥᱟᱨᱢᱟ ᱭᱟᱜ ᱵᱞᱚᱠᱵᱟᱥᱴᱟᱨ ᱥᱳᱯ ᱥᱟᱛ ᱱᱤᱵᱷᱟᱱᱟ ᱥᱟᱛᱷᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱴᱷᱳᱨ ᱠᱳᱠᱤᱞᱟ ᱢᱳᱫᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱟᱭᱠᱳᱱᱤᱠ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱩᱥᱩᱞ ᱦᱚᱲ ᱠᱩᱥᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱙ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱡᱤ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱛᱤᱠ ᱥᱟᱨᱢᱟ ᱭᱟᱜ ᱢᱟᱱᱢᱳᱦᱤᱱᱤ ᱨᱮ ᱩᱥᱟ/ᱠᱩᱵᱟᱨᱡᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱮᱢᱤᱭᱳ ᱧᱮᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱭᱤᱱ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱑᱙ ᱠᱷᱚᱱ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱩᱱᱤ ᱥᱴᱟᱨ ᱯᱞᱟᱥ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱠᱟᱱ ᱫᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱭᱟᱜ ᱠᱩᱛ ᱯᱨᱳᱰᱟᱠᱥᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱥᱳ ᱭᱮ ᱨᱤᱥᱛᱮ ᱦᱮᱱ ᱯᱭᱟᱨ ᱠᱮ ᱨᱮ ᱢᱤᱱᱟᱠᱥᱤ ᱨᱟᱡᱽᱵᱟᱱᱥ ᱠᱟᱯᱟᱰᱤᱭᱟ ᱭᱟᱜ ᱫᱷᱩᱱᱫᱞᱟ ᱪᱟᱨᱤᱛᱨᱚ ᱮ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱚᱠᱴᱳᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ, ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱥᱟᱛ ᱱᱤᱵᱷᱟᱱᱟ ᱥᱟᱛᱷᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱤᱡᱚᱱ ᱨᱮ ᱠᱳᱠᱤᱞᱟ ᱢᱳᱫᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱪᱟᱨᱤᱛᱨᱚ ᱮ ᱨᱤᱯᱨᱤᱥ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱭᱮ ᱨᱤᱥᱛᱮ ᱦᱮᱱ ᱯᱭᱟᱨ ᱠᱮ ᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱥᱳ ᱨᱮ ᱓᱑ ᱮᱯᱤᱥᱳᱰ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱜᱮᱝᱥ ᱚᱯᱷ ᱯᱷᱤᱞᱢᱤᱥᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱥᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱮᱱᱟ᱾<ref name="tribuneindia.com">{{Cite web |title=Rupal Patel will make a guest appearance in the Gangs of Filmistan |url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/rupal-patel-will-make-a-guest-appearance-in-the-gangs-of-filmistan-157472 |access-date= |website=The Tribune |archive-date=2022-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220902110424/https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/rupal-patel-will-make-a-guest-appearance-in-the-gangs-of-filmistan-157472 |url-status=dead }}</ref> ==ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱯᱟᱴᱮᱞ ᱥᱣᱟᱪᱷ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱫᱩᱛ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱫᱟ; ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱ ᱯᱤᱮᱢ ᱱᱟᱨᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱢᱳᱫᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱨ ᱫᱷᱟᱣ ᱢᱟᱱ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ, ᱢᱤᱫ ᱪᱤᱴᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{IMDb name}} qu4vq3bfv7p2u85qp4zygl5cenbt9ra ᱨᱟᱛᱱᱟ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ 0 30277 191194 167151 2026-04-29T10:09:22Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191194 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱨᱟᱛᱱᱟ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱥᱟᱦ | image = Ratna Pathak Shah at DIFF 2016.jpg | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = Ratna Pathak at DIFF 2016 | native_name = | native_name_lang = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1957|08|07|df=yes}}<ref name="Humans_of_Bombay"/><ref name="HT" /> | birth_place = [[ᱵᱚᱢᱵᱮ]], [[ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱨᱟᱡᱽ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]]<ref name="HT"/> | nationality = | education = | alma_mater = | occupation = ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ | years_active = 1983–ᱱᱤᱛ | known_for = | notable_works = }} '''ᱨᱟᱛᱱᱟ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱥᱟᱦ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱗ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱕᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ, ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ᱾ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱤᱝᱜᱽᱨᱟᱹᱡᱤ ᱟᱨ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱨᱮ ᱯᱞᱮ ᱥᱤᱨᱤᱡ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱑᱙᱘᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮ ᱦᱤᱴ ᱴᱤᱵᱷᱤ ᱥᱤᱨᱤᱭᱟᱞ ᱤᱫᱷᱟᱨ ᱩᱫᱷᱟᱨ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱮᱱ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web|url=https://theprint.in/features/brandma/idhar-udhar-the-hindi-sitcom-we-desperately-need-today/328085/|title=Idhar Udhar, the Hindi sitcom we desperately need today|last=Deol|first=Taran|date=1 December 2019|website=ThePrint|language=en-US|access-date=14 April 2020}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱭᱟ ᱥᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱭ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨᱚᱱ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱭ ᱵᱷᱤᱮᱥ ᱥᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱭ (᱒᱐᱐᱔-᱒᱐᱐᱖) ᱨᱮ ᱥᱱᱳᱵᱤᱥ ᱥᱳᱥᱟᱞᱟᱭᱤᱴ ᱡᱟᱹᱛ ᱥᱤᱴᱠᱳᱢ ᱨᱮ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱨ ᱢᱟᱱ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱨᱳᱞ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱡᱩᱜ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱳᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱠᱳᱢᱮᱰᱤ ᱡᱟᱱᱮ ᱛᱩ... ᱭᱟ ᱡᱟᱱᱮ ᱱᱟ (᱒᱐᱐᱘), ᱮᱠᱥᱟᱱ ᱠᱳᱢᱮᱰᱤ ᱜᱳᱞᱢᱟᱞ ᱓ (᱒᱐᱑᱐), ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱠᱳᱢᱮᱰᱤ-ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱠᱟᱯᱩᱨ & ᱥᱚᱱᱥ (᱒᱐᱑᱖), ᱵᱞᱮᱠ-ᱠᱳᱢᱮᱰᱤ ᱞᱤᱯᱥᱴᱤᱠ ᱚᱱᱰᱟᱨ ᱢᱟᱭ ᱵᱟᱨᱠᱷᱟ (᱒᱐᱑᱗) ᱟᱨ ᱨᱳᱰ ᱮᱰᱵᱷᱮᱸᱪᱟᱨ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱰᱷᱟᱠ ᱰᱷᱟᱠ (᱒᱐᱒᱓) ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱡᱚᱛᱚ ᱟᱡ ᱵᱮᱥᱴ ᱥᱚᱯᱳᱨᱴᱤᱝ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱳᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱠᱳᱢᱮᱰᱤ ᱮᱠ ᱢᱮᱱ ᱟᱣᱨ ᱮᱠ ᱛᱩ (᱒᱐᱑᱒) ᱟᱨ ᱠᱷᱩᱵᱥᱩᱨᱟᱛ (᱒᱐᱑᱔) ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱠᱨᱤᱴᱤᱠᱟᱞ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱮᱢᱮᱡᱳᱱ ᱯᱨᱟᱭᱤᱢ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱮᱸᱛᱷᱳᱞᱳᱡᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱱᱯᱟᱣᱩᱡᱽᱰ (᱒᱐᱒᱐) ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱣᱮᱵᱽ ᱳᱨᱤᱡᱤᱱᱟᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱵᱮᱥᱴ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱤᱞᱢᱯᱷᱮᱭᱟᱨ ᱳᱴᱤᱴᱤ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ᱾ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱫᱤᱱᱟ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱩᱱᱤ ᱑᱙᱘᱒ ᱨᱮ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱱᱟᱥᱤᱨᱩᱫᱤᱱ ᱥᱟᱦ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱠᱚᱲᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ᱾ ᱟᱡᱤᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱥᱩᱯᱨᱤᱭᱟ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱮᱠᱴᱚᱨ ᱯᱟᱱᱠᱟᱡ ᱠᱟᱯᱩᱨ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱨᱟᱛᱱᱟ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱥᱟᱦ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾<ref>{{cite news |url=https://www.mid-day.com/photos/b-town-lovers-who-broke-the-religion-barrier/6084/59171 |title=B-Town lovers who break the religion barrier |newspaper=Mid Day |quote=Naseeruddin Shah and Ratna Pathak: While Naseer is a Muslim, Ratna is a Gujarati Hindu. }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱩᱱᱤ ᱗ ᱚᱜᱚᱥᱴ ᱑᱙᱕᱗ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ, ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱤᱥᱴᱮᱴ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ, ᱢᱟᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ), ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱵᱟᱞᱫᱮᱣ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱫᱤᱱᱟ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱴᱷᱮᱱ ᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref name="Humans_of_Bombay">{{cite web |title=Ratna Pathak Shah on playing Maya Sarabhai, Naseeruddin Shah, & Feminism {{!}} Karishma Mehta {{!}} Ep 62 |url=https://www.youtube.com/watch?v=x3l9RI4CIbI&t=1698s |website=YouTube | date=15 October 2023 |publisher=Humans of Bombay |access-date=17 October 2023 |quote=At 28:18 - It's 7th of August}}</ref><ref name="HT">{{cite news |title=Happy birthday Ratna Pathak Shah: From Sarabhai Vs Sarabhai to Lipstick Under My Burkha, here are her 5 best works |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/happy-birthday-ratna-pathak-shah-from-sarabhai-vs-sarabhai-to-lipstick-under-my-burkha-here-are-her-5-best-works/story-OlWYfkMkEuCIa8qMct6ELO.html |work=[[Hindustan Times]] |date=18 March 2019 |access-date=8 April 2019}}</ref>ᱩᱱᱤ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱥᱩᱯᱨᱤᱭᱟ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾<ref name="HT" /><ref>{{cite news |last1=Bharatan-Iyer |first1=Shilpa |title=rediff.com, Movies: A tribute to Dina Pathak as she turns 80 |url=https://www.rediff.com/movies/2002/mar/04dina.htm |access-date=17 October 2023 |work=Rediff.com |date=4 March 2002}}</ref> ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱫᱟᱫᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮ. ᱵᱤ. ᱵᱟᱪᱪᱷᱟ ᱦᱟᱭ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮᱱ ᱟᱞᱭᱩᱢᱱᱟ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱤᱥᱠᱩᱞ ᱳᱯᱷ ᱰᱨᱟᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱑᱙᱘᱑ ᱨᱮᱱ ᱵᱮᱪ ᱨᱮᱱ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite news |url=http://www.mid-day.com/entertainment/2012/jul/190712-Ratna-Pathak-goes-behind-the-camera.htm |title=Ratna Pathak goes behind the camera |newspaper=[[Mid-Day]] |date=19 July 2012 |access-date=24 January 2013 |author=Dhingra, Deepali}}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ᱢᱤᱨᱪ ᱢᱟᱥᱟᱞᱟ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱠᱥᱮᱥᱯᱷᱩᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱜᱮ ᱨᱟᱛᱱᱟ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱫᱟ ᱯᱟᱨᱯᱷᱮᱠᱴ ᱢᱟᱨᱰᱟᱨ ᱨᱮ ᱮᱨᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾<ref>{{cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1080817/jsp/7days/story_9701750.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20110526072146/http://www.telegraphindia.com/1080817/jsp/7days/story_9701750.jsp |url-status=dead |archive-date=26 May 2011 |title=The Telegraph – Calcutta (Kolkata) – 7days - |access-date=25 January 2016}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱭ ᱵᱷᱤᱮᱥ ᱥᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱭ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱢᱟᱭᱟ ᱥᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱭ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟ, ᱢᱤᱫ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱳᱥᱟᱞᱟᱭᱤᱴ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱚᱱᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱵᱮᱥᱴ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ-ᱠᱳᱢᱮᱰᱤ ᱨᱮ ᱟᱭᱤᱴᱤᱮ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱐᱘ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱦᱟᱹᱡᱩᱜ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱳᱢᱟᱱᱴᱤᱠ ᱠᱳᱢᱮᱰᱤ ᱡᱟᱱᱮ ᱛᱩ ᱭᱟ ᱡᱟᱱᱮ ᱱᱟ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱪᱟᱨᱤᱛᱨᱚ ᱨᱤᱱ ᱟᱭᱳ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱧᱮᱞ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱟᱥᱤᱨᱩᱫᱤᱱ ᱥᱟᱦ ᱟᱡᱤᱡ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱮ ᱠᱷᱮᱞ ᱞᱮᱫᱟ, ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱸᱜᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱦᱟᱠᱟᱱ ᱪᱟᱨᱤᱛᱨᱚ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱟᱡ ᱢᱤᱫ ᱯᱳᱨᱴᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱨᱚᱲ ᱮᱫ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱱ ᱯᱞᱮ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱳᱴᱞᱤ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱜᱨᱩᱯ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱮᱢ ᱦᱚᱸᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱥᱚᱦᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱛᱷᱩᱱ ᱪᱚᱠᱨᱚᱵᱚᱨᱛᱤ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱮᱠᱥᱟᱱ ᱠᱳᱢᱮᱰᱤ ᱜᱳᱞᱢᱟᱞ ᱓ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱑᱒ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱟᱫᱽᱢᱟ ᱥᱨᱤ ᱟᱨ ᱯᱟᱫᱽᱢᱟ ᱵᱷᱩᱥᱟᱱ ᱥᱤᱞᱮᱠᱥᱚᱱ ᱠᱳᱢᱤᱴᱤ ᱨᱮᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱨᱟᱛᱱᱟ ᱯᱟᱴᱷᱚᱠ ᱥᱟᱦ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱥᱟᱠᱥᱮᱥᱯᱷᱩᱞ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱮᱱᱟ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱢᱩᱵᱷᱤ "ᱠᱩᱪᱷ ᱮᱠᱥᱯᱨᱮᱥ ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱛᱤ ᱢᱩᱵᱷᱤ ᱨᱮ ᱦᱟᱹᱡᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons category}} * {{IMDb name|0665550}} sqmmr3e1bqsoik12iiowigpbwelkq21 ᱥᱟᱢᱤᱨᱟ ᱨᱮᱰᱰᱤ 0 30371 191176 167618 2026-04-29T06:06:40Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191176 wikitext text/x-wiki '''ᱥᱟᱢᱤᱨᱟ ᱨᱮᱰᱰᱤ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱘) ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱟᱨ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ᱾ ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱫᱚ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱮᱱᱮ ᱫᱤᱞ ᱛᱩᱡᱷᱠᱳ ᱫᱤᱭᱟ ᱒᱐᱐᱒ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{Cite web |title=Sameera Reddy Reveals A Secret About Her Casting In Pankaj Udhas' 1998 Song Aur Ahista |url=https://www.ndtv.com/entertainment/sameera-reddy-reveals-a-secret-about-her-casting-in-pankaj-udhas-1998-song-aur-ahista-2028477 |website=NDTV.com |date=25 April 2019 |access-date=17 May 2020}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱨᱱᱟ ᱢᱟᱱᱟ ᱦᱟᱭ (᱒᱐᱐᱓), ᱢᱩᱥᱟᱯᱷᱤᱨ (᱒᱐᱐᱔), ᱡᱟᱭ ᱪᱤᱨᱟᱧᱡᱤᱵᱟ (᱒᱐᱐᱕), ᱴᱮᱠᱥᱤ ᱱᱚᱸ. ᱙᱒᱑᱑ (᱒᱐᱐᱖), ᱟᱥᱳᱠ (᱒᱐᱐᱖), ᱨᱮᱥ (᱒᱐᱐᱘), ᱵᱷᱟᱨᱟᱱᱟᱢ ᱟᱭᱤᱨᱟᱢ (᱒᱐᱐᱘), ᱫᱮ ᱫᱟᱱᱟ ᱫᱟᱱ (᱒᱐᱐᱙), ᱟᱟᱠᱨᱳᱥ (᱒᱐᱑᱐), ᱵᱷᱮᱴᱴᱟᱭ (᱒᱐᱑᱒) ᱟᱨ ᱛᱮᱡᱽ (᱒᱐᱑᱒) ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱥᱴᱟᱨᱤᱝ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱩᱯᱨᱩᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱟ᱾ ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱥᱟᱢᱤᱨᱟ ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱫᱚ ᱑᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱘ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ),<ref name="nt">{{cite web |title=Watch: Sameera Reddy is turning 42 and her message for women is inspiring |url=https://www.thenewsminute.com/article/watch-sameera-reddy-turning-42-and-her-message-women-inspiring-139351 |website=The News Minute |date=10 December 2020}}</ref> ᱢᱚᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱟᱯᱟᱛ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱝᱜᱟᱞᱳᱨᱤᱭᱟᱱ ᱠᱳᱸᱠᱟᱬᱤ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱴᱷᱮᱱ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾<ref>{{cite web |title=Spicing it up |date=21 October 2011 |url=https://www.mid-day.com/articles/spicing-it-up/139598 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.punemirror.in/index.aspx?page=article&sectid=56&contentid=2008121420081214032540301b6f3cc21&sectxslt=&pageno=2 |title=Reddy-made memories, Lifestyle&nbsp;— Leisure&nbsp;— Pune Mirror, Pune Mirror |publisher=Punemirror.in |access-date=16 September 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319023401/http://www.punemirror.in/index.aspx?page=article&sectid=56&contentid=2008121420081214032540301b6f3cc21&sectxslt=&pageno=2 |archive-date=19 March 2012}}</ref> ᱟᱡᱤᱡ ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱱᱟᱠᱥᱛᱨᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱟᱡᱤᱡ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱟᱨ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱱᱤᱠᱤ ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱭᱠᱨᱳᱵᱟᱭᱳᱞᱳᱡᱤᱥᱴ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱮᱱᱡᱤᱳ ᱥᱟᱶ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱵᱚᱭᱦᱟ ᱠᱤᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ, ᱢᱮᱜᱷᱱᱟ ᱨᱮᱰᱰᱤ, ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱮ ᱵᱷᱤᱡᱮ ᱟᱨ ᱥᱩᱯᱟᱨᱢᱚᱰᱮᱞ, ᱟᱨ ᱥᱩᱥᱟᱢᱟ ᱨᱮᱰᱰᱤ, ᱢᱤᱫ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱢᱚᱰᱮᱞ, ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱟᱡ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮᱱ ᱠᱟᱱᱟᱠᱤᱱ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱟᱦᱤᱢ ᱨᱮ ᱵᱚᱢᱵᱮ ᱥᱠᱳᱴᱤᱥ ᱥᱠᱩᱞ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱠᱩᱞᱤᱝ ᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱥᱟᱭᱰᱮᱱᱦᱟᱢ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱜᱨᱮᱡᱩᱮᱴ ᱮᱱᱟ᱾ ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ "ᱴᱳᱢᱵᱳᱭ" ᱟᱨ "ᱜᱷᱟᱹᱞ ᱫᱟᱹᱲ ᱨᱮᱱ ᱠᱩᱲᱤ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱱ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱮ "ᱤᱧ ᱫᱚ ᱰᱷᱤᱞᱩᱠ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ,<ref name=autogenerated2>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2010/03/11/stories/2010031151800300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110141309/http://www.hindu.com/mp/2010/03/11/stories/2010031151800300.htm |url-status=dead |archive-date=10 November 2012 |title=Metro Plus Kochi / Cinema : Reddy reckoner |work=[[The Hindu]] |date=11 March 2010 |access-date=16 September 2011 |location=Chennai, India}}</ref> ᱪᱚᱥᱢᱟ ᱦᱚᱸᱧ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱤᱧᱟᱜ ᱜᱽᱞᱮᱢ ᱠᱳᱥᱮᱱᱴ ᱫᱚ ᱑᱙ ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱚᱢ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾" ==ᱠᱟᱹᱢᱤ== ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱑᱙᱙᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱜᱷᱟᱡᱟᱞ ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱸᱠᱟᱡᱽ ᱩᱫᱷᱟᱥ ᱟᱜ "ᱟᱩᱨ ᱟᱦᱤᱥᱛᱟ" ᱢᱤᱭᱩᱡᱤᱠ ᱵᱤᱰᱤᱭᱳ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱐᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱟᱵᱷᱟᱱᱟ ᱥᱩᱵᱟᱭᱟᱦ ᱟᱜ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱤᱴᱤᱡᱮᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱰᱮᱵᱭᱩᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱯᱷᱤᱪᱟᱨ ᱵᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱚᱱ ᱦᱚᱸᱭ ᱢᱚᱦᱤᱛ ᱠᱮᱫᱟ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱮᱱᱮ ᱫᱤᱞ ᱛᱩᱡᱷᱠᱳ ᱫᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱨᱳᱞ ᱨᱮ ᱠᱟᱥᱴ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ᱾ ᱒᱐᱐᱔ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱚᱱᱤᱞ ᱠᱟᱯᱩᱨ, ᱟᱫᱤᱛᱭᱚ ᱯᱟᱸᱪᱳᱞᱤ ᱟᱨ ᱠᱳᱭᱮᱱᱟ ᱢᱤᱛᱨᱟ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱨᱮ ᱢᱩᱥᱟᱯᱷᱤᱨ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ᱾ ᱵᱷᱟᱨᱟᱱᱟᱢ ᱟᱭᱤᱨᱟᱢ ᱨᱮ ᱰᱮᱵᱭᱩᱴ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱫᱟᱹᱠᱷᱤᱱ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱯᱷᱮᱱ ᱵᱮᱥ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱭᱟ᱾ ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭᱟᱜ ᱟᱡᱟᱜ ᱵᱷᱤᱰᱤᱭᱳ ᱜᱮᱢ ᱥᱟᱢᱤᱨᱟ ᱫᱟ ᱥᱴᱨᱤᱴ ᱯᱷᱟᱭᱴᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ᱾ ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱢᱤᱥ ᱥᱨᱤᱞᱟᱝᱠᱟ ᱚᱱᱞᱟᱭᱤᱱ ᱠᱚᱱᱴᱮᱥᱴ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱡᱽ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ==ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱫᱚ ᱟᱠᱷᱥᱟᱭ ᱣᱟᱨᱫᱮ ᱥᱟᱶ ᱒᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟ, ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱮᱱᱴᱟᱨᱯᱨᱮᱱᱟᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱱᱩᱠᱤᱱᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱫᱚ ᱴᱨᱮᱰᱤᱥᱚᱱᱟᱞ ᱢᱟᱦᱟᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟᱱ ᱥᱮᱨᱮᱢᱳᱱᱤ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱱᱩᱠᱤᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱᱟ᱾<ref>[https://web.archive.org/web/20150529023743/http://www.bollywoodhungama.com/news/9957773/Motherhood-is-very-humbling---Sameera-Reddy ""Motherhood is very humbling" - Sameera Reddy"]</ref><ref>{{Cite web |date=17 November 2019 |title=Sameera Reddy shares pic with daughter asks 'how in our country the girl child was considered a burden' |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sameera-reddy-shares-pic-with-daughter-asks-how-in-our-country-the-girl-child-was-considered-a-burden/story-yhOs0ZPrutENZWipzmwn6O.html |access-date=19 April 2021 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱴᱚᱠ ᱥᱳ ᱦᱳᱥᱴᱮᱥ ᱳᱯᱷᱨᱟ ᱣᱤᱱᱯᱷᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱯᱷᱮᱱ ᱦᱩᱭ ᱠᱟᱛᱮ, ᱨᱮᱰᱰᱤ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱦᱮᱡ ᱚᱠᱛᱚ ᱩᱱᱤ ᱥᱟᱶ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱲᱤ ᱮ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{commons category}} * {{IMDb name|1213820}} b38ks0cl7de5a7jk2g0vbqhdepx1xs0 ᱥᱤᱨᱞᱤ ᱥᱮᱴᱤᱭᱟ 0 30473 191182 168028 2026-04-29T07:34:30Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191182 wikitext text/x-wiki [[ᱨᱮᱫ:Shirley_Setia_snapped_at_Miss_Diva_2020_Mumbai_Preliminary_Event.jpg|thumb|᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱥᱮᱴᱤᱭᱟ]] '''ᱥᱤᱨᱞᱤ ᱥᱮᱴᱤᱭᱟ''' ᱫᱚ ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮᱱ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱤᱱᱰᱚᱥᱴᱨᱤ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱹᱥᱱᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite news|last=Edens |first=John |date=31 March 2016 |url=https://www.stuff.co.nz/entertainment/78404260/the-bollywood-kiwi-songstress-and-youtube-star-taking-india-by-storm |title=The Bollywood Kiwi songstress and YouTube star taking India by storm |work=Stuff |access-date=23 April 2022}}</ref><ref name="nzherald" /><ref>{{cite news |last=Saklani |first=Vaibhav |date=28 March 2014 |url=https://www.indianweekender.co.nz/Pages/ArticleDetails/34/4321/Music/Shirley-Setia-A-melodious-voice-and-the-face-of-a-rising-star |title=SHIRLEY SETIA: A MELODIOUS VOICE, AND THE FACE OF A RISING STAR |work=Indian Weekender |access-date=23 April 2022}}</ref> ᱫᱟᱢᱟᱱ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱟᱢᱟᱱ ᱟᱨ ᱫᱤᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱮ ᱤᱭᱩᱱᱤᱭᱚᱱ ᱴᱮᱨᱤᱴᱚᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱠᱞᱮᱱᱰ ᱛᱮ ᱦᱮᱡ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱠᱞᱮᱱᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣᱜ ᱚᱠᱛᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱚ ᱭᱩᱴᱩᱵᱽ ᱨᱮ ᱟᱯᱞᱚᱰ ᱠᱟᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱟᱢᱮᱴ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱥᱮᱴᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱯᱷᱚᱨᱵᱮᱥ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ "ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱱᱥᱮᱥᱚᱱ" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱥᱮᱴᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱟᱥᱠᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱮᱴᱯᱷᱞᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱱᱤᱠᱟᱢᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝᱼᱥᱠᱨᱤᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱵᱨᱤᱱᱫᱟ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱓ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱥᱮᱴᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱫᱟᱢᱟᱱ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱠᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱠᱞᱮᱱᱰ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱮᱱ ᱜᱨᱮᱡᱩᱣᱮᱴ ᱟᱪᱮᱛᱟᱱᱤ ᱟᱨ ᱟᱠᱞᱮᱱᱰ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱠᱮᱴᱤᱝ ᱟᱨ ᱯᱚᱵᱽᱞᱤᱥᱤᱴᱤ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱ, ᱥᱮᱴᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱴᱤᱼᱥᱤᱨᱤᱡᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱭᱩᱴᱩᱵᱽ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱨᱮᱠᱚᱨᱰ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱩᱱᱤ ᱯᱟᱭᱡᱟᱢᱟ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ ᱦᱮᱨᱟᱞᱰ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ "ᱯᱟᱭᱡᱟᱢᱟ ᱯᱚᱯᱥᱴᱟᱨ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱥᱮᱴᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |title=Shirley Setia turns nostalgic as her debut film 'Maska' clocks 2 years |url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/news/hindi/shirley-setia-turns-nostalgic-as-her-debut-film-maska-clocks-2-years/articleshow/90476637.cms |access-date=4 April 2022 |work=The Times of India |date=27 March 2022 |language=en}}</ref> ==ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ== ===ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ=== ᱟᱠᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱯᱛᱟᱠᱤᱭᱟᱹ ᱨᱮᱰᱤᱭᱳ ᱥᱳ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱨ ᱞᱳᱠᱟᱞ ᱦᱮᱯᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ, ᱥᱮᱴᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱟᱨ ᱦᱟᱭᱫᱽᱨᱟᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱠᱚᱱᱥᱟᱨᱴ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱯᱷᱚᱨᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱯᱷᱚᱨᱵᱮᱥ ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱨᱮᱱ ᱨᱳᱵᱽ ᱠᱮᱱ ᱩᱱᱤ ᱟᱨ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱥ ᱠᱚ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱤᱪᱚᱨ ᱮ ᱚᱞ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱮ "ᱵᱚᱞᱤᱣᱩᱰ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱫᱟᱨᱟᱢ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱥᱤᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱱᱥᱮᱥᱚᱱ ᱫᱚ ᱱᱩᱭ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱤᱣᱤ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱭ" ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱩᱥᱛᱟᱱ ᱴᱟᱭᱤᱢᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱭᱩᱴᱩᱵᱽ ᱥᱮᱱᱥᱮᱥᱚᱱ ᱟᱨ ᱴᱤᱵᱷᱤᱮᱱᱡᱮᱰ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱤᱭᱩᱡᱤᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮᱱ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱡᱮᱜᱮᱛᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱨᱤᱜᱚᱞ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |url=https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/shirley-setia-singing-alone-in-grass-field-performing-thousands-fans-india |title=Shirley Setia: From singing alone in a grass field to performing for thousands of fans in India |newspaper=TVNZ |access-date=28 June 2016 |archive-date=11 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170911024722/https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/shirley-setia-singing-alone-in-grass-field-performing-thousands-fans-india |url-status=dead }}</ref> ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱓ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱩᱱᱤ ᱭᱩᱴᱩᱵᱽ ᱨᱮ ᱓.᱘᱖ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱥᱟᱵᱽᱥᱠᱨᱟᱭᱤᱵᱚᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱓᱘᱑ ᱢᱤᱞᱤᱭᱚᱱ ᱧᱮᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱭᱩᱴᱩᱵᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱑᱖ ᱟᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱨᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱭᱩᱴᱩᱵᱽ ᱯᱷᱮᱱᱯᱷᱮᱥᱴ ᱨᱮ ᱞᱟᱭᱤᱵᱽ ᱯᱟᱨᱯᱷᱚᱨᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ 'ᱭᱩᱴᱩᱵᱽ ᱠᱨᱤᱭᱮᱴᱚᱨ' ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱮᱣᱛᱟ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |url=https://mybigplunge.com/life/youtube-fanfest-fastest-growing-online-creators/ |title=FanFestLIFE BB Ki Vines, VidyaVox, Technical Guruji among those recognised at YouTube FanFest |last=Cranenburgh |first=Craig |date=23 March 2017 |work=Mybigplunge.com}}</ref> ===ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ=== ᱥᱮᱴᱤᱭᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱟᱥᱠᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱮᱠᱴᱤᱝ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱱᱮᱴᱯᱷᱞᱤᱠᱥ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱱᱤᱠᱟᱢᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱢᱤᱰᱤᱞ ᱠᱞᱟᱥ ᱟᱵᱽᱵᱟᱭᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱢᱮᱠ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱠᱨᱤᱥᱱᱟ ᱵᱨᱤᱱᱫᱟ ᱵᱤᱦᱟᱨᱤ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱒ ᱨᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite news |last1=ANI |title=Naga Shaurya, Shirley Setia's 'Krishna Vrinda Vihari' to release on April 22 |url=https://theprint.in/features/naga-shaurya-shirley-setias-krishna-vrinda-vihari-to-release-on-april-22/862652/ |access-date=26 March 2022 |work=ThePrint |date=7 March 2022}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{commons category}} * {{IMDb name|9249042}} iw2hm8rixdqal4b9e0089i62s8lzaaz ᱩᱨᱵᱟᱥᱤ ᱥᱚᱨᱢᱟ 0 30530 191199 168269 2026-04-29T11:28:27Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191199 wikitext text/x-wiki '''ᱩᱨᱵᱟᱥᱤ ᱥᱚᱨᱢᱟ''' ᱫᱚ ᱨᱟᱭᱱᱟ ᱡᱳᱥᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱦᱚᱸ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱟᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱨ ᱢᱚᱰᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱩᱨᱵᱟᱥᱤ ᱥᱚᱨᱢᱟ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web |title=indiaFM |work=Sachiin Joshi gets married to Urvashi Sharma |url=http://www.bollywoodhungama.com/more/news/view/id/1413173|archive-url=https://web.archive.org/web/20120219234624/http://www.bollywoodhungama.com/more/news/view/id/1413173|url-status=dead|archive-date=19 February 2012}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱨᱟᱭᱱᱟ ᱡᱳᱥᱤ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱩᱪᱟ.ᱲ ᱟᱠᱟᱫᱟᱭ ᱾<ref>{{cite news |url=http://www.mid-day.com/entertainment/2012/dec/281212-Urvashi-Sharma-changed-her-name-to-Raina.htm |title=Urvashi Sharma changed her name to Raina |publisher=[[Mid Day]] |date=28 December 2012 |access-date=28 December 2012 |location=Mumbai, India |archive-date=2 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602081613/http://www.mid-day.com/entertainment/2012/dec/281212-Urvashi-Sharma-changed-her-name-to-Raina.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Changed-my-name-as-part-of-a-tradition-Raina-Joshi/articleshow/18291486.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20130813025528/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-02/news-interviews/36685274_1_sachiin-raina-joshi-urvashi-sharma |url-status=live |archive-date=13 August 2013 |title=Changed my name as part of a tradition: Raina Joshi |work=[[The Times of India]] |date=2 February 2013 |access-date=2 February 2013}}</ref> ᱒᱑ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱥᱚᱢᱤᱨᱟ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱧᱩᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>[https://web.archive.org/web/20140122072939/http://www.bollywoodhungama.com/news/2379189/Sachiin-and-Raina-Joshi-blessed-with-baby-girl Sachiin and Raina Joshi blessed with baby girl]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160207105249/http://www.bollywoodhungama.com/news/2381641/Sachiin-and-Rainas-daughter-named-Samaira Sachiin and Raina's daughter named Samaira]</ref> ᱟᱨ ᱒᱖ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱲᱟ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{IMDb name|name=Urvashi Sharma<!--spelling at website-->}} *{{Twitter|name=Urvashi Sharrma<!--spelling at website-->}} ngnwhb1qin700k8yrixm214baenv27j ᱠᱤᱨᱚᱱ ᱨᱟᱣ 0 31604 191154 175314 2026-04-28T23:50:53Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191154 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Kiran Rao | image = Kiran Rao on Day 3 of Lakme Fashion Week 2017.jpg | imagesize = | caption = Rao at the [[Lakme Fashion Week]] in 2017 | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1973|11|07}}<ref name=birthday>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2008/aamir-kiran-birthday-101108.html|title=Aamir surprises Kiran on birthday|work=Filmibeat.com|date=10 November 2008|access-date=2016-08-18|archive-date=9 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140309201114/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2008/aamir-kiran-birthday-101108.html|url-status=dead}}</ref><ref name=gupta>{{cite news|last=Gupta|first=Pratim D. |title=She's the one!|url=http://www.telegraphindia.com/1101203/jsp/entertainment/story_13250072.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20101206094950/http://www.telegraphindia.com/1101203/jsp/entertainment/story_13250072.jsp|url-status=dead|archive-date=6 December 2010|access-date=2 May 2011|newspaper=The Daily Telegraph|date=3 December 2010|location=Calcutta, India}}</ref> }} '''ᱠᱤᱨᱚᱱ ᱨᱟᱣ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱓) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱵᱟᱱᱟᱣᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱫᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱷᱳᱵᱤ ᱜᱷᱟᱴ (᱒᱐᱑᱑) ᱟᱨ ᱞᱟᱯᱟᱛᱟ ᱞᱮᱰᱤᱡᱽ (᱒᱐᱒᱔) ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚᱭ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱒᱐᱑᱖ ᱨᱮ, ᱨᱟᱣ ᱯᱟᱱᱤ ᱯᱷᱟᱣᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱮ ᱡᱩᱢᱤᱫ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫ ᱠᱮᱫᱟ, ᱢᱤᱫ ᱵᱤᱱᱟ ᱞᱟᱵᱷ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱝᱜᱚᱴᱷᱚᱱ᱾ ==ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ== ᱠᱤᱨᱚᱱ ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱗ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱓ ᱨᱮ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱩᱨᱩ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ,<ref>{{Cite web |title=Kiran Rao |url=https://www.kennedy-center.org/artists/r/ra-rn/kiran-rao/}}</ref> ᱥᱮᱱᱟ ᱚᱫᱷᱤᱠᱟᱨᱤ ᱥᱤ ᱟᱨ ᱨᱟᱣ ᱟᱨ ᱩᱢᱟ ᱨᱟᱣ ᱨᱮᱱ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱞᱳᱨᱮᱴᱳ ᱦᱟᱣᱩᱥ ᱟᱨ ᱞᱟ ᱢᱟᱨᱴᱤᱱᱤᱭᱮᱨ ᱯᱷᱳᱨ ᱜᱟᱨᱞᱥ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱑᱙᱙᱒ ᱨᱮ, ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱟᱭᱳᱼᱵᱟᱵᱟ ᱵᱮᱝᱜᱟᱞᱳᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱥᱟᱞᱟ ᱠᱮᱫᱟ ᱚᱱᱟᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱟᱱᱰᱟᱨᱜᱽᱨᱮᱡᱩᱣᱮᱴ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱕ ᱨᱮ ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ ᱯᱷᱳᱨ ᱣᱤᱢᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨᱛᱷᱚᱥᱟᱥᱛᱨᱚ ᱢᱮᱡᱚᱨ ᱥᱟᱶ ᱮ ᱜᱽᱨᱮᱡᱩᱣᱮᱴ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱳᱯᱷᱤᱭᱟ ᱯᱳᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱟᱡᱤᱠ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱢᱤᱰᱤᱭᱟ ᱠᱳᱨᱥ ᱨᱮ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱛᱤᱭᱟᱹᱜ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱠᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱢᱤᱭᱟ ᱢᱤᱞᱤᱭᱟ ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱭᱟ, ᱱᱟᱣᱟ ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱨᱮ ᱮᱡᱮᱠᱮ ᱢᱟᱥ ᱠᱚᱢᱭᱩᱱᱤᱠᱮᱥᱚᱱ ᱨᱤᱥᱚᱨᱪ ᱥᱮᱱᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱟᱥᱴᱟᱨ ᱰᱤᱜᱽᱨᱤ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱠᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.tehelka.com/story_main48.asp?filename=hub220111DEAR_MR.asp|title=Dear Mr. Subhash Ghai, my name is Kiran Rao|volume=8|issue=3|date=22 January 2011|work=Tehelka Magazine|access-date=19 January 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922072641/http://www.tehelka.com/story_main48.asp?filename=hub220111DEAR_MR.asp|archive-date=22 September 2012|url-status=dead}}</ref> ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱟᱫᱤᱛᱤ ᱨᱟᱣ ᱦᱟᱭᱫᱟᱨᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱣ ᱨᱮᱱ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱪᱟᱪᱮᱨᱟ ᱵᱚᱦᱤᱱ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱨᱟᱣ ᱨᱮᱱ ᱯᱤᱛᱟᱼᱯᱟᱠᱷᱭ ᱟᱨ ᱦᱟᱭᱫᱟᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱟᱛᱟᱼᱯᱟᱠᱷᱭ ᱜᱨᱮᱸᱰᱯᱟᱨᱮᱱᱴ, ᱡᱮᱹ ᱨᱟᱢᱮᱥᱣᱚᱨ ᱨᱟᱣ, ᱦᱟᱭᱫᱨᱟᱵᱟᱫ ᱨᱮᱱ ᱱᱤᱡᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱣᱟᱱᱟᱯᱟᱨᱛᱷᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱟ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾<ref name="dc1">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/151126/nation-current-affairs/article/kiran-aditi-rao%E2%80%99s-first-cousin-has-telangana-link|title=Kiran, Aditi Rao's first cousin, has Telangana link|access-date=2015-11-26|work=Deccan Chronicle}}</ref><ref>{{Cite web|last=Sameer|date=2015-11-27|title=Aamir Khan's wife Kiran Rao belongs to Wanaparthy, Mahboob Nagar|url=https://archive.siasat.com/news/aamir-khans-wife-kiran-rao-belongs-wanaparthy-mahboob-nagar-875731/|access-date=2021-02-28|website=The Siasat Daily - Archive}}</ref> == ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ == ᱨᱟᱣ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱟᱨ ᱫᱚ ᱟᱥᱩᱛᱳᱥ ᱜᱳᱣᱟᱨᱤᱠᱟᱨ ᱫᱟᱨᱟᱭ ᱛᱮ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱯᱤᱠ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮ ᱟᱥᱤᱥᱴᱮᱸᱴ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ ᱥᱣᱟᱫᱮᱥ: ᱣᱤ, ᱫᱟ ᱯᱤᱯᱚᱞ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱟᱥᱤᱥᱴ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱞᱟᱜᱟᱱ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱯᱚᱨᱥᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱮᱴᱟᱜᱚᱨᱤ ᱨᱮ ᱗᱔ ᱟᱜ ᱮᱠᱮᱰᱢᱤ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱟᱢᱤᱱᱮᱴ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱟᱢᱤᱨ ᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱯᱨᱳᱰᱭᱩᱥ ᱟᱨ ᱮᱥᱴᱟᱨ ᱦᱚᱸ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱞᱟᱜᱟᱱ ᱢᱟᱲᱟᱝ, ᱩᱱᱤ ᱫᱤᱞ ᱪᱟᱦᱛᱟ ᱦᱟᱭ ᱨᱮ ᱥᱚᱯᱳᱨᱴᱤᱝ ᱮᱠᱴᱨᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱨᱳᱞ ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱮᱠᱮᱰᱢᱤ ᱟᱣᱟᱨᱰᱼᱱᱟᱢᱤᱱᱮᱴ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱢᱤᱨᱟ ᱱᱟᱭᱟᱨ ᱥᱟᱶ ᱤᱱᱰᱤ ᱦᱤᱴ ᱢᱳᱱᱥᱩᱱ ᱣᱮᱰᱤᱝ ᱨᱮ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱟᱥᱤᱥᱴᱮᱸᱴ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.msn.com/en-in/entertainment?cp-documentid=3397575&page=2|title=Best of Bollywood, South Cinema, Celebrity Photos & Videos - MSN India|website=www.msn.com}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱷᱳᱵᱤ ᱜᱷᱟᱴ ᱮ ᱥᱠᱨᱤᱯᱴ ᱟᱨ ᱰᱤᱨᱮᱠᱴ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱟᱢᱤᱨ ᱠᱷᱟᱱ ᱯᱨᱳᱰᱟᱠᱥᱚᱱ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾<ref>{{cite news|title=Aamir is a dream producer: Kiran Rao|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Aamir-is-a-dream-producer-Kiran-Rao/articleshow/7332065.cms|work=The Times of India|access-date=21 January 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.urblife.com/the-fame/aamir-khan-and-kiran-rao-talk-dhobi-ghat|title=India's Aamir Khan and Kiran Rao Talk Dhobi Ghat, Art, Love and Career|publisher=UrbLife.com|date=2 February 2011}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱚᱞ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱲ ᱫᱚ ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱠᱤᱨᱚᱱ ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱷᱮᱥᱴᱤᱵᱷᱟᱞᱼ ᱮᱢᱮᱮᱢᱟᱭ ᱨᱮᱱ ᱪᱮᱭᱟᱨᱯᱟᱨᱥᱚᱱ ᱠᱚ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ ᱥᱮᱨᱮᱧ 'ᱛᱳᱯᱷᱟᱱ ᱟᱞᱟᱭᱟ' ᱦᱚᱸ ᱮ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱫᱟ ᱥᱟᱛᱭᱟᱢᱮᱵᱽ ᱡᱟᱭᱟᱛᱮ ᱣᱟᱴᱟᱨ ᱠᱟᱯ ᱮᱸᱛᱷᱮᱢ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=PpZ1Q-KjUek |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211220/PpZ1Q-KjUek |archive-date=2021-12-20 |url-status=live|title=Toofan Aala - Satyamev Jayate Water Cup Anthem (तुफान आलंया - सत्यमेव जयते वॉटर कप गीत)|last=Paani Foundation|date=3 January 2017|via=YouTube}}{{cbignore}}</ref> ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ, ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱟᱯᱟᱛᱟ ᱞᱮᱰᱤᱡᱽ ᱫᱚ ᱙᱗ ᱟᱜ ᱮᱠᱮᱰᱢᱤ ᱟᱣᱟᱨᱰ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱤᱱᱴᱟᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱯᱷᱤᱪᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤᱭᱚ ᱮᱱᱴᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ᱾ ==ᱱᱤᱡᱮᱨ ᱡᱤᱭᱚᱱ== [[File:Aamir Khan & Kiran Rao promote Paani Foundation on the sets of Chala Hawa Yeu Dya (5).jpg|thumb|ᱨᱟᱣ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱟᱢᱤᱨ ᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱑᱗ ᱨᱮ [[ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ]] ᱯᱨᱚᱜᱨᱟᱢ ''[[ᱪᱟᱞᱟ ᱦᱟᱣᱟ ᱭᱩ ᱫᱭᱟ]]'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱴ ᱨᱮ ᱯᱟᱱᱤ ᱯᱷᱟᱣᱩᱱᱰᱮᱥᱚᱱ ᱮ ᱵᱟᱰᱷᱟᱣ ᱮᱫᱟ]] ᱨᱟᱣ ᱮᱠᱴᱟᱨ [[ᱟᱢᱤᱨ ᱠᱷᱟᱱ]] ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱕ ᱨᱮ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱮᱱᱟᱭ, ᱠᱷᱟᱱ ᱒᱐᱐᱒ ᱨᱮ ᱟᱡᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱮᱨᱟ ᱨᱤᱱᱟ ᱫᱩᱛᱛᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱤᱵᱳᱨᱥ ᱛᱟᱭᱚᱢ᱾ ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱫᱚ ''[[ᱞᱟᱜᱟᱱ]]'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱮᱴ ᱨᱮ ᱠᱤᱱ ᱧᱟᱯᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱ ᱜᱚᱲᱚ ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱟᱨ ᱠᱚ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱢᱩᱢᱵᱟᱭ ᱥᱩᱵᱚᱨᱵᱽ ᱨᱮ ᱵᱟᱸᱫᱽᱨᱟ ᱨᱮ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.expressindia.com/fullstory.php?newsid=60745 |title=Grand reception for Aamir Khan-Kiran Rao wedding |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070222235106/http://www.expressindia.com/fullstory.php?newsid=60745 |archive-date=22 February 2007 }}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱡᱩᱨᱤ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱟᱡᱟᱫ ᱨᱟᱣ ᱠᱷᱟᱱ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱑᱑ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ (ᱢᱤᱫ [[ᱥᱟᱨᱳᱜᱮᱴ ᱯᱨᱮᱜᱽᱱᱮᱱᱥᱤ|ᱥᱟᱨᱳᱜᱮᱴ]] ᱮᱸᱜᱟᱛ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ) ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ [[ᱟᱵᱩᱞ ᱠᱟᱞᱟᱢ ᱟᱡᱟᱫ]] ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚᱦᱚ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Tabloid/Baby-boy-for-Aamir-Khan-Kiran-Rao/Article1-778024.aspx |title=Baby boy for Aamir Khan, Kiran Rao |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111206035418/http://www.hindustantimes.com/entertainment/tabloid/baby-boy-for-aamir-khan-kiran-rao/article1-778024.aspx |archive-date= 6 December 2011 }}</ref> ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱮᱜᱟᱱ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱟᱡ ᱨᱮᱱ ᱩᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮᱱ ᱡᱟᱶᱟᱭ ᱟᱢᱤᱨ ᱠᱷᱟᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱷᱮᱜᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱣ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱤᱥᱩ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱞᱚᱪᱟᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱠᱤᱱ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱵᱷᱮᱜᱟᱱ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ᱾<ref>{{cite news|url=http://www.mumbaimirror.com/entertainment/bollywood/Aamir-goes-the-non-vegan-way/articleshow/46522429.cms|title=AAMIR GOES THE VEGAN WAY!|work=Mumbai Mirror|date=11 March 2015|access-date=26 March 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.in/2015/03/11/aamir-khan-vegan-masterch_n_6848652.html|title=Recently Turned Vegan Aamir Khan To Judge 'MasterChef India 4' Finale?|agency=Indo-Asian News Service|work=The Huffington Post|date=15 March 2015|access-date=26 March 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/aamir-khan-quits-non-vegetarian-food-turns-vegan/|title=Aamir Khan quits non-vegetarian food, turns vegan|agency=Express News Service|work=The Indian Express|date=11 March 2015|access-date=26 March 2015}}</ref> ᱓ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱒᱐᱒᱑ ᱨᱮ, ᱠᱤᱨᱟᱱ ᱨᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱢᱤᱨ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱰᱤᱵᱳᱨᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱤᱱ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱠᱮᱫᱟ ᱢᱤᱫ ᱡᱳᱭᱮᱱᱴ ᱥᱴᱮᱴᱢᱮᱱᱴ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱱᱚᱶᱟ ᱢᱟᱢᱞᱟ ᱨᱮ ᱞᱮᱛᱟᱲ ᱥᱚᱯᱳᱨᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱠᱚ ᱨᱮᱱ ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱟᱨ ᱜᱟᱛᱮ ᱠᱚ ᱠᱤᱱ ᱥᱟᱨᱦᱟᱣ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ᱾ ᱩᱱᱠᱩ ᱞᱟᱹᱭ ᱠᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱩᱱᱠᱩ ᱟᱠᱚ ᱨᱮᱱ ᱠᱚᱲᱟ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱫᱚ ᱠᱳ-ᱯᱮᱨᱮᱱᱴᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱤᱱ ᱦᱟᱨᱟ ᱵᱩᱨᱩ ᱮᱭᱟ᱾<ref>{{cite news|title=Aamir Khan and Kiran Rao announce divorce after 15 years of marriage|work=The News Minute|url=https://www.thenewsminute.com/article/aamir-khan-and-kiran-rao-announce-divorce-after-15-years-marriage-151679?amp}}</ref> ==ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤ== ===ᱰᱟᱭᱨᱮᱠᱴᱚᱨ=== {| class="wikitable" !ᱥᱮᱨᱢᱟ !ᱧᱩᱛᱩᱢ !ᱱᱳᱴᱥ |- |᱒᱐᱑᱑ |''[[ᱫᱷᱳᱵᱤ ᱜᱷᱟᱴ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱫᱷᱳᱵᱤ ᱜᱷᱟᱴ]]'' |<ref>{{cite web|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2009/feb/230209-Dhobi-Ghaat-Kiran-Rao-local-trains-railway-station-Mumbai-terror-attack-Pratiek-Babbar.htm|title=Aamir Khan's wife Kiran Rao's directorial debut, Dhobi Ghaat's shoot stuck|date=2009-02-23|work=Mid Day|first=Sonal|last=Chawla|access-date=2016-08-18|archive-date=2013-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130918003031/http://www.mid-day.com/entertainment/2009/feb/230209-Dhobi-Ghaat-Kiran-Rao-local-trains-railway-station-Mumbai-terror-attack-Pratiek-Babbar.htm|url-status=dead}}</ref> |- |᱒᱐᱒᱔ |''[[ᱞᱟᱯᱟᱛᱟ ᱞᱮᱰᱤᱡᱽ]]'' |<ref>{{Cite web |last=ᱥᱤᱝ |first=ᱪᱟᱨᱩ |date=2024-05-19 |title=ᱞᱟᱯᱟᱛᱟ ᱞᱮᱰᱤᱡᱽ: ᱜᱽᱨᱟᱢᱤᱬ ᱵᱟᱭᱦᱟᱛᱟᱣ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱟᱨᱥᱚᱱᱮᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱚᱞᱟᱥ |url=https://thewirehindi.com/274825/laapataa-ladies-movie-review-women-hindi-cinema/ |access-date=2024-05-19 |website=ᱫᱟ ᱣᱟᱭᱟᱨ - ᱦᱤᱱᱫᱤ |language=en-GB}}</ref> |- |} ===ᱯᱨᱳᱰᱭᱩᱥᱟᱨ=== {| class="wikitable" !ᱥᱮᱨᱢᱟ !ᱧᱩᱛᱩᱢ !ᱱᱳᱴᱥ |- |᱒᱐᱐᱘ |''[[ᱡᱟᱱᱮ ᱛᱩ... ᱭᱟ ᱡᱟᱱᱮ ᱱᱟ]]'' |ᱮᱥᱳᱥᱤᱭᱮᱴ ᱯᱨᱳᱰᱭᱩᱥᱟᱨ |- |᱒᱐᱑᱐ |''[[ᱯᱤᱯᱞᱤ ᱞᱟᱭᱤᱵᱽ]]'' | |- |᱒᱐᱑᱑ |''[[ᱫᱷᱳᱵᱤ ᱜᱷᱟᱴ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱫᱷᱳᱵᱤ ᱜᱷᱟᱴ]]'' | |- |᱒᱐᱑᱑ |''[[ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱵᱮᱞᱤ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱫᱤᱞᱞᱤ ᱵᱮᱞᱤ]]'' | |- |᱒᱐᱑᱒ |''[[ᱛᱟᱞᱟᱥ (᱒᱐᱑᱒ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱛᱟᱞᱟᱥ]]'' | |- |᱒᱐᱑᱖ |''[[ᱫᱟᱝᱜᱟᱞ (᱒᱐᱑᱖ ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱫᱟᱝᱜᱟᱞ]]'' | |- |᱒᱐᱑᱗ |''[[ᱥᱤᱠᱨᱮᱴ ᱥᱩᱯᱟᱨᱥᱴᱟᱨ]]'' | |- |᱒᱐᱑᱙ |''[[ᱨᱩᱵᱟᱨᱩ ᱨᱳᱥᱱᱤ]]''<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/everything-you-want-to-know-about-aamir-khans-rubaru-roshni-1983152|title= ᱟᱢᱤᱨ ᱠᱷᱟᱱ ᱟᱜ ᱨᱩᱵᱟᱨᱩ ᱨᱳᱥᱱᱤ ᱤᱫᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱡᱚᱛᱚ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱥᱟᱱᱟᱭᱮᱫ ᱢᱮᱭᱟ|access-date=25 January 2019}}</ref> |ᱴᱮᱞᱤᱵᱤᱡᱚᱱ ᱰᱳᱠᱭᱩᱢᱮᱱᱴᱟᱨᱤ ᱯᱷᱤᱞᱢ |- |᱒᱐᱒᱒ |''[[ᱞᱟᱞ ᱥᱤᱝ ᱪᱟᱰᱰᱟ]]'' | |- | rowspan=''2'' |᱒᱐᱒᱖ |''[[ᱥᱤᱛᱟᱨᱮ ᱡᱟᱢᱤᱱ ᱯᱟᱨ]]'' | |- |᱒᱐᱒᱖ |''[[ᱞᱟᱦᱳᱨ ᱑᱙᱔᱗]]'' | |} ===ᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱴᱟᱨ=== {| class="wikitable" !ᱥᱮᱨᱢᱟ !ᱧᱩᱛᱩᱢ |- |᱒᱐᱑᱓ |''[[ᱥᱤᱯ ᱚᱯᱷ ᱛᱷᱤᱥᱤᱭᱩᱥ (ᱯᱷᱤᱞᱢ)|ᱥᱤᱯ ᱚᱯᱷ ᱛᱷᱤᱥᱤᱭᱩᱥ]]'' |} ===ᱥᱮᱨᱮᱧᱤᱭᱟᱹ=== {| class="wikitable" !ᱥᱮᱨᱢᱟ !ᱧᱩᱛᱩᱢ |- |᱒᱐᱑᱗ | ''ᱛᱩᱯᱷᱟᱱ ᱟᱞᱟᱭᱟ'' (ᱥᱟᱛᱭᱟᱢᱮᱣ ᱡᱟᱭᱟᱛᱮ ᱣᱟᱴᱟᱨ ᱠᱟᱯ ᱮᱱᱛᱷᱮᱢ) |} ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * {{IMDb name|1444479}} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱓ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] 9rkae48zkhc4wgvl0ahbk57r5ihz8yf ᱢᱩᱦᱭᱩᱫᱽᱫᱤᱱ ᱟᱱᱫᱟᱵᱟᱨ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ 0 31810 191168 173424 2026-04-29T04:16:16Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191168 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | name = ᱢᱩᱦᱭᱩᱫᱽᱫᱤᱱ ᱟᱱᱫᱟᱵᱟᱨ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ | native_name = முஹயத்தீன் ஆண்டவர் பள்ளிவாசல் | native_name_lang = ta | image = TPL Mosque.JPG | image_upright = 1.4 | alt = | caption = | religious_affiliation = [[ᱥᱩᱱᱱᱤ ᱤᱥᱞᱟᱢ]] | tradition = | sect = [[ᱦᱟᱱᱟᱯᱷᱤ]] | district = | prefecture = | province = | region = | deity = | rite = | festival = {{nowrap|[[ᱩᱨᱥ]]: ᱒᱒ [[ᱨᱟᱵᱤ ᱟᱞ-ᱟᱣᱣᱟᱞ]]}}<!-- or |festivals= --> | organisational_status = [[ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ]]<!-- or |organizational_status= --> | ownership = | governing_body = | leadership = | bhattaraka = | patron = | consecration_year = | functional_status = ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱜᱮᱭᱟ | religious_features_label = | religious_features = | location = [[ᱛᱤᱨᱩᱯᱟᱱᱟᱱᱫᱟᱞ]], [[ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ]] | locale = | municipality = | cercle = | state = | country = [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] | map_type = India Tamil Nadu | map_size = ᱒᱕᱐ | map_alt = | map_relief = ᱦᱚᱭ | map_caption = [[ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ]] ᱨᱮ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ | grid_name = | grid_position = | sector = | territory = | administration = | coordinates = {{coord|11.087033|79.449888|region:IN_type:landmark|format=dms|display=it}} | coordinates_footnotes = | heritage_designation = | architect = | architecture_type = {{nowrap|[[ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱟᱨᱠᱤᱴᱮᱠᱪᱟᱨ]]}} | architecture_style = [[ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱟᱨᱠᱤᱴᱮᱠᱪᱟᱨ|ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ]] | founded_by = | creator = | funded_by = | general_contractor = | established = | groundbreaking = | year_completed = ᱑᱙᱘᱙ (ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱫᱩᱦᱲᱟᱹ) | construction_cost = | date_demolished = <!-- or |date_destroyed= --> | facade_direction = | capacity = ᱕᱐᱐ ᱯᱨᱟᱛᱷᱟᱱᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ ᱠᱚ | length = | width = | width_nave = | interior_area = | height_max = | dome_quantity = | dome_height_outer = | dome_height_inner = | dome_dia_outer = | dome_dia_inner = | minaret_quantity = ᱵᱟᱨᱭᱟ | minaret_height = {{cvt|25|m|abbr=on|0}} | spire_quantity = | spire_height = | site_area = | temple_quantity = | monument_quantity = | shrine_quantity = {{nowrap|᱑ {{small|('ᱟᱵᱽᱫᱽ ᱟᱞ-ᱨᱟᱦᱢᱟᱱ ᱵᱟᱠᱥ)}}}} | inscriptions = ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ ᱠᱮᱞᱤᱜᱨᱟᱯᱷᱤ | materials = | elevation_m = <!-- or |elevation_ft= --> | elevation_footnotes = | nrhp = | designated = | added = | refnum = | delisted1_date = | website = {{url|muhyuddin.in}} | module = <!-- for embedding other infobox templates --> | footnotes = }} '''ᱢᱩᱦᱭᱩᱫᱽᱫᱤᱱ ᱟᱱᱫᱟᱵᱟᱨ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ''' (ᱛᱟᱢᱤᱞ: முஹயத்தீன் ஆண்டவர் பள்ளிவாசல்) ᱢᱤᱫ ᱥᱩᱱᱱᱤ ᱦᱟᱱᱟᱯᱷᱤ ᱡᱩᱢᱢᱟ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱩᱯᱟᱱᱟᱱᱫᱟᱞ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱟᱧᱡᱟᱵᱷᱩᱨ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ, ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱛᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱤᱫ ᱢᱳᱥᱳᱞᱤᱭᱟᱢ, ᱢᱤᱫ ᱠᱚᱵᱚᱨᱥᱛᱟᱱ, ᱟᱨ ᱫᱩᱠᱟᱱ ᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱢᱫᱟᱹᱱᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱮᱱᱴ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱘᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱥᱮᱫ, ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱫᱚ ᱨᱟᱹᱯᱩᱫ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱟᱱ ᱨᱩᱯ ᱨᱮ ᱫᱩᱦᱲᱟᱹ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱟᱣᱟ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱴᱟᱱ ᱓ ᱯᱷᱟᱨᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ ᱾ ==ᱟᱨᱠᱤᱴᱮᱠᱪᱟᱨ== ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱫᱚ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱤᱱᱰᱳᱼᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱥᱴᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱒᱐ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱟᱭᱟᱱᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱵᱟᱝᱛᱮ ᱵᱟᱱᱟᱣ ᱫᱩᱦᱲᱟᱹ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱥᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ, ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱢᱤᱱᱟᱨᱮᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱚᱸᱰᱮ ᱰᱳᱢ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱥᱮᱫ ᱨᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱣᱩᱫᱩ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱠᱚᱵᱚᱨᱥᱛᱟᱱ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱭᱤᱰ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱥᱮᱫ ᱠᱷᱚᱱ, ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱛᱟᱞᱟ ᱩᱥᱩᱞ ᱟᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱛᱟᱞᱟ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱯᱨᱟᱛᱷᱟᱱᱟ ᱦᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱟᱢᱩᱦᱤᱠ ᱯᱨᱟᱛᱷᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱤᱫ ᱠᱞᱳᱭᱥᱴᱚᱨ ᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱯᱨᱟᱛᱷᱟᱱᱟ ᱦᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱥᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱢᱤᱴᱤᱝ ᱠᱚ, ᱫᱷᱟᱨᱢᱤᱠ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱠᱚ, ᱵᱟᱯᱞᱟ ᱥᱮᱨᱮᱢᱚᱱᱤ ᱠᱚ, ᱟᱨ ᱡᱤᱠᱨ ᱢᱤᱞᱚᱱ ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱸᱰᱮ ᱠᱚᱱᱚ ᱯᱷᱤᱡᱤᱠᱟᱞ ᱢᱤᱱᱵᱟᱨ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱛᱮ ᱢᱤᱦᱨᱟᱵᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱪᱷᱩᱯᱤ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱵᱟᱞᱠᱳᱱᱤ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱠᱷᱟᱛᱤᱵᱽ ᱢᱤᱦᱨᱟᱵᱽ ᱠᱷᱚᱱ ᱠᱷᱩᱛᱵᱟ ᱯᱮᱥ ᱮᱫᱼᱟ ᱾ ==ᱢᱳᱥᱳᱞᱤᱭᱟᱢ== ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱠᱚᱢᱯᱞᱮᱠᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱞᱚᱱ ᱫᱩᱣᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱯᱷᱟᱠᱤᱨ ᱥᱮᱠᱷ ᱟᱵᱽᱫᱩᱨ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱ ᱵᱟᱠᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱳᱥᱳᱞᱤᱭᱟᱢ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ (ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ: عبد الرحمن بكش, romanized: Abdu-r Raḥmān Baksh; ᱛᱟᱢᱤᱞ: மஸ்தான் சாஹிப் வலியுல்லா, romanized: Mastān Ṣāḥib Waliyullah)᱾ ᱩᱱᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱥᱨᱟᱢ ᱴᱷᱟᱶ ᱫᱚ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱟᱥᱤᱨᱵᱟᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱳᱛᱨᱳᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱤᱫᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ (ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ: بركة, romanized: Barakah; ᱛᱟᱢᱤᱞ: பரகத், romanized: Barakat) ᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱫᱟᱭᱟ (ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ: رحمة, romanized: Rahmah; ᱛᱟᱢᱤᱞ: ரஹ்மத், romanized: Rahmat) ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱥᱮᱫ ᱟᱬᱜᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱟᱨ ᱵᱟᱝᱼᱢᱩᱥᱞᱤᱢ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ, ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱨᱮ ᱵᱟᱝᱛᱮ ᱥᱤᱠᱱᱟᱹᱛ ᱨᱮ ᱥᱟᱠᱥᱮᱥ, ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱷᱟᱹᱨᱛᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱹᱨᱩᱨᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱚᱵᱚᱨ ᱨᱮ ᱵᱚᱪᱚᱱ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱮᱫᱟ (ᱟᱨᱚᱵᱤᱠ: نذر, romanized: nadhr; ᱛᱟᱢᱤᱞ: நேர்ச்சை, romanized: Nerchchai)᱾ ᱟᱵᱽᱫᱩᱨ ᱨᱟᱦᱢᱟᱱ ᱵᱟᱠᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱨᱥ ᱫᱚ ᱒᱒ ᱨᱟᱵᱤ ᱟᱞᱼᱟᱣᱣᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱳᱨ ᱜᱩᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ==ᱠᱟᱢᱯᱤᱴᱤᱥᱟᱱ== ᱑᱙᱙᱘ ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱑ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ, ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱜᱮ ᱢᱚᱣᱞᱤᱫᱽ ᱨᱤᱥᱟᱭᱴᱟᱞ ᱠᱟᱢᱯᱤᱴᱤᱥᱟᱱ ᱮ ᱦᱳᱥᱴ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ (ᱛᱟᱢᱤᱞ: மெளலிது ஷரீஃப் ஓதும் போட்டி, romanized: Mawlid Shareef Othum Potti)᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱟᱭᱤᱱᱟ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱣᱤᱠᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱥᱠᱩᱞ ᱪᱷᱩᱴᱤ ᱥᱟᱶ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱾ ᱠᱟᱢᱯᱤᱴᱤᱥᱟᱱ ᱥᱩᱨᱼᱥᱩᱯᱩᱨ ᱥᱚᱦᱚᱨ ᱟᱨ ᱟᱹᱛᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ "ᱥᱩᱵᱷᱟᱱᱟ ᱢᱟᱣᱞᱤᱫᱽ" ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱟᱱ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱼ ᱢᱩᱦᱟᱢᱢᱚᱫᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ, ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱪᱚᱢᱚᱛᱠᱟᱨ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱵᱷᱚᱠᱛᱤᱢᱚᱭ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱾ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱮᱠᱪᱟᱨ ᱮᱢ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱦᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== {{Commons category-inline|Muhyuddin Andavar Mosque}} * [http://www.sacredsacrifice.org/ Sacred Sacrifice - a socio-religious initiative to feed the poor]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱹᱢᱤᱞ ᱱᱟᱜᱟᱢ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱩᱯᱷᱤ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱤᱱᱰᱳ-ᱤᱥᱞᱟᱢᱤᱠ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱛᱟᱢᱤᱞᱱᱟᱰᱩ ᱨᱮ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱘᱙ ᱨᱮ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱢᱚᱥᱡᱤᱫᱽ ᱠᱚ]] gmqhjpaji5343as7j7ivrhbr68y3wxu ᱡᱮᱠᱭᱩᱥ ᱤᱱᱥᱮᱨᱢᱤᱱᱤ 0 32782 191162 179892 2026-04-29T02:13:24Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191162 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ᱡᱮᱠᱭᱩᱥ ᱤᱱᱥᱮᱨᱢᱤᱱᱤ | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] --> | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | birth_name = Jacques Émile Edmond Insermini | birth_date = {{Birth date|df=y|1927|10|24}} | birth_place = [[Paris]], [[French Third Republic|France]] | death_date = {{Death date and age|df=y|2024|06|06|1927|10|24}} | death_place = Paris, France | nationality = French | other_names = | occupation = Stuntman, actor | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''ᱡᱮᱠᱥ ᱮᱢᱤᱞ ᱮᱰᱢᱟᱱᱰ ᱤᱱᱥᱮᱨᱢᱤᱱᱤ''' (᱒᱔ ᱟᱠᱴᱩᱵᱟᱨ ᱑᱙᱒᱗ - ᱖ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱔) ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥᱤᱥᱤ ᱯᱳᱨᱱᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱴᱟᱱᱴ ᱢᱮᱱ ᱟᱨ ᱢᱳᱴᱟᱹᱨ ᱥᱟᱭᱠᱤᱞ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱟᱱᱤᱡ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱥᱟᱠ ᱨᱮ, ᱟᱡ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱫᱚ ᱠᱟᱢᱩᱠ ᱟᱨ ᱟᱥᱞᱤᱞ ᱥᱤᱱᱮᱢᱟ ᱥᱮ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ ᱨᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.bike70.com/CFrance6068.html|title=Championnat de France 1960 à 1968|work=bike70.com|language=French|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051123102448/http://www.bike70.com/CFrance6068.html|archivedate=23 November 2005}}</ref><ref>{{cite news|last=|first=|date=13 June 2024|title=Carnet noir|trans-title=|url=https://www.ffmoto.org/actualite/carnet-noir|language=French|work=Fédération française de motocyclisme|location=|access-date=13 June 2024}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ᱡᱤᱣᱱᱤ == ᱒᱔ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱒᱗ ᱨᱮ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱑᱘ ᱟᱱ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱤᱱᱥᱟᱨᱢᱤᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱴᱚᱨᱥᱟᱭᱠᱮᱞ ᱨᱮᱥᱴᱤᱝ ᱟᱨ ᱣᱮᱴᱞᱤᱯᱷᱴᱤᱝ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱨ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱑᱙᱕᱑ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱖᱒ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱷᱨᱟᱱᱥ ᱢᱚᱴᱚᱨᱥᱟᱭᱠᱤᱞ ᱪᱟᱢᱯᱤᱭᱟᱱᱥᱤᱯ ᱨᱮ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱖᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱚᱨ ᱨᱮ ᱞᱟᱹᱴᱩ ᱮᱱᱮᱡ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫ-ᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ ᱨᱮ B ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟ. ᱑᱙᱗᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱢᱤᱫ ᱯᱚᱨᱱᱳᱜᱨᱟᱯᱷᱤᱠ ᱟᱠᱴᱚᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱨᱩᱱᱳ ᱠᱳᱦᱞᱥ, ᱡᱟᱠᱥ ᱤᱱᱡᱚᱨᱢᱤᱱᱤ, ᱟᱨ ᱡᱟᱠᱥ ᱞᱤᱵᱷᱤᱠ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱛᱮᱭ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱑᱙᱘᱕ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ ᱮᱠᱴᱤᱵᱷ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ᱾ ᱩᱱᱤ ᱑᱙᱗᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱞᱤᱨᱮᱥ ᱯᱳᱨᱱ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱠᱟᱣᱵᱚᱭ ᱟᱜ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟᱭ ᱮᱢ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ == ᱟᱡᱼᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱚᱠᱛᱮ== ᱑᱙᱖᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱥᱟᱠ ᱨᱮ ᱚᱱᱟ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱛᱷᱤᱭᱮᱴᱟᱨ ᱨᱮ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱛᱮ ᱟᱡᱼᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱚᱨᱟ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱮᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱟᱨᱢᱟᱱᱤ ᱨᱮ ᱵᱤᱹ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ᱾ ᱑᱙᱗᱐ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱫᱟᱥᱟᱠ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱥᱞᱤᱞ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮᱱ ᱯᱟᱯᱟᱴᱤᱭᱟᱹᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱽᱨᱩᱱᱳ ᱠᱳᱦᱟᱞᱥ, ᱡᱮᱠᱥ ᱤᱧᱡᱟᱨᱢᱤᱱᱤ ᱟᱨ ᱡᱮᱠᱥ ᱞᱮᱣᱤ ᱮᱯᱷ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱪᱷᱟᱫᱽᱢᱟ ᱫᱚᱭ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱞᱮᱫᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱕ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱜᱮ ᱭᱮ ᱯᱷᱮᱢᱟᱥ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱗ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱰᱮᱞᱤᱨᱮᱥ ᱯᱳᱨᱱ ᱠᱳ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱟᱣ ᱵᱳᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱦᱚᱸᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱢᱮᱛᱟᱜᱢᱮ ᱠᱟᱣᱵᱳᱭ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱟᱴ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ ᱤᱨᱥᱮᱢᱤᱱ ᱫᱚ ᱖ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮ ᱟᱨᱮ ᱜᱮᱞ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱥᱟᱞ ᱥᱮᱨᱢᱟ (᱙᱖) ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱚᱭᱚᱥ ᱨᱮ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱨᱮᱭᱮ ᱜᱩᱨ ᱮᱱᱟ᱾ == ᱯᱷᱤᱞᱢᱳᱜᱽᱨᱟᱯᱷᱤ == ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱫᱚ ᱑᱙᱗᱓ ᱨᱮ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱞᱮᱱᱟ "ᱞᱮ ᱰᱮᱝᱜᱩ"᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱑᱙᱗᱔ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱯᱷᱤᱞᱢ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱨᱤᱞᱤᱡᱽ ᱮᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱯᱮᱨᱤᱥ ᱨᱮ ᱪᱤᱱ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱯᱷᱤᱢ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} 13ttdmk9z0u0ic76l0n44c09xt8sz2i ᱥᱩᱨᱭᱚ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱛᱷᱟᱯᱟ 0 33376 191184 182155 2026-04-29T08:34:46Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191184 wikitext text/x-wiki {{Short description|Former Prime Minister of Nepal who held the office for 5 times under four different kings}} {{Infobox officeholder |name = ᱥᱩᱨᱭᱚ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱛᱷᱟᱯᱟ |native_name = <small> सूर्य बहादुर थापा </small> |native_name_lang =ne |image = File:Surya bahadur thapa (cropped).png |imagesize = 225px |caption = ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ ᱥᱩᱨᱭᱚ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱾ |office1 = ᱒᱔ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ |monarch1 = ᱠᱤᱝ ᱜᱭᱟᱱᱮᱱᱫᱨᱚ |deputy1 = |term_start1 = ᱕ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱐᱓ |term_end1 = ᱔ ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱐᱔ |predecessor1 = [[ᱞᱳᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱪᱟᱸᱫᱽ]] |successor1 = [[ᱥᱮᱨ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱫᱮᱣᱵᱟ]] |monarch2 = ᱠᱤᱝ ᱵᱤᱨᱮᱱᱫᱨᱚ |term_start2 = ᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱗ |term_end2 = ᱑᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱙᱘ |predecessor2 = [[ᱞᱳᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱪᱟᱸᱫᱽ]] |successor2 = [[ᱜᱤᱨᱤᱡᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱠᱳᱭᱨᱟᱞᱟ]] |monarch3 = [[ᱠᱤᱝ ᱵᱤᱨᱮᱱᱫᱨᱚ]] |term_start3 = ᱓᱐ ᱢᱮ ᱑᱙᱗᱙ |term_end3 = ᱑᱒ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱓ |predecessor3 = [[ᱠᱤᱨᱛᱤ ᱱᱤᱫᱷᱤ ᱵᱤᱥᱛᱟ]] |successor3 = ᱞᱳᱠᱮᱱᱫᱨᱚ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱪᱟᱸᱫᱽ |monarch4 = [[ᱠᱤᱝ ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ]] |term_start4 = ᱒᱖ ᱡᱟᱱᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱕ |term_end4 = ᱗ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱖᱙ |predecessor4 = [[ᱛᱩᱞᱥᱤ ᱜᱤᱨᱤ]] |successor4 = [[ᱠᱤᱨᱛᱤ ᱱᱤᱫᱷᱤ ᱵᱤᱥᱛᱟ]] |monarch5 = [[ᱠᱤᱞ ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ]] |term_start5 = ᱒᱓ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱖᱓ |term_end5 = ᱒᱖ ᱯᱷᱮᱵᱽᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱑᱙᱖᱔ |predecessor5 = [[ᱛᱩᱞᱥᱤ ᱜᱤᱨᱤ]] |successor5 = [[ᱛᱩᱞᱥᱤ ᱜᱤᱨᱤ]] |monarch6 = [[ᱠᱤᱝ ᱛᱨᱤᱵᱷᱩᱵᱚᱱ]] |term_start6 = ᱑᱑ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱕᱕ |term_end6 = ᱑᱔ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱑᱙᱕᱕ |predecessor6 = [[ᱢᱟᱴᱨᱤᱠᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱠᱳᱭᱨᱟᱞᱟ]] |successor6 = [[ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ ᱵᱤᱨ ᱵᱤᱠᱨᱚᱢ ᱥᱟᱦ]] |office7 = ᱓ ᱟᱹᱱᱤᱡ ᱯᱨᱚᱛᱤᱱᱤᱫᱷᱤ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱯᱤᱠᱟᱨ |monarch7 = ᱠᱤᱝ ᱵᱤᱨᱮᱱᱫᱨᱚ |termstart7 = ᱑᱙᱖᱒ |termend7 = ᱑᱙᱖᱓ |predecessor7 = ᱵᱟᱞ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱥᱚᱨᱢᱟ |successor7 = [[ᱵᱤᱥᱣᱟ ᱵᱟᱱᱫᱷᱩ ᱛᱷᱟᱯᱟ]] |birth_date = {{Birth date|1928|3|21|df=y}}<ref>{{cite web |url=http://www.hinduonnet.com/fline/fl2013/stories/20030704001605000.htm |title=Welcome to Frontline : Vol. 29 :: No. 16 |publisher=Hinduonnet.com |access-date=2012-08-18 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606102909/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2013/stories/20030704001605000.htm |archive-date=2011-06-06 }}</ref> |birth_place = [[ᱫᱷᱚᱱᱠᱩᱴᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ|ᱢᱩᱜᱟ ᱟᱹᱛᱩ, ᱫᱷᱚᱱᱠᱩᱴᱟ]], [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]] |death_date = {{death date and age|df=y|2015|4|15|1928|3|21}} |death_place = [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]], [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]] |party = [[ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱯᱨᱚᱡᱟᱛᱚᱱᱛᱨᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱟᱨ [[ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱡᱚᱱᱚᱥᱚᱠᱛᱤ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] |spouse = |children = | alma_mater = [[ᱤᱣᱤᱝ ᱠᱨᱤᱥᱴᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱞᱮᱡᱽ]], [[ᱤᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] }} '''ᱥᱩᱨᱭᱚ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱛᱷᱟᱯᱟ''' ([[ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ]]: सूर्य बहादुर थापा; ᱒᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱒᱘ – ᱑᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱕) ᱫᱚ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱚᱬᱮ ᱫᱷᱟᱣ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤᱫᱚ ᱕᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱮᱭᱟ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱨᱟᱡᱟ ᱠᱚ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱥᱚᱞᱦᱟ ᱯᱚᱨᱤᱥᱚᱫᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱮ, ᱑᱙᱕᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱚᱫᱚᱱ ᱨᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱑᱙᱖᱓ ᱠᱷᱚᱱ ᱑᱙᱖᱔ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱯᱚᱨᱤᱥᱚᱫᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱱ ᱫᱷᱟᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟᱭ: ᱑᱙᱖᱕-᱑᱙᱖᱙, ᱑᱙᱗᱙-᱑᱙᱘᱓, ᱑᱙᱙᱗-᱑᱙᱙᱘, ᱟᱨ ᱒᱐᱐᱓ ᱨᱮ, ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱯᱨᱟᱡᱟᱛᱟᱱᱛᱨᱟ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱟᱨ.ᱯᱤ.ᱯᱤ.) ᱵᱟᱹᱜᱤ ᱞᱟᱦᱟᱨᱮ ᱾<ref name="HimTimes obit">{{cite web | url=http://thehimalayantimes.com/rssReference.php?headline=Five-time+PM+Surya+Bahadur+Thapa+passes+away&NewsID=451925 | title=Five-time PM Surya Bahadur Thapa passes away | date=April 16, 2015 | access-date=April 16, 2015 |author1=Pokhrel, Rajan |author2=Koirala, Keshav }}</ref> ᱥᱩᱨᱤᱭᱚ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱥᱤᱥᱴᱮᱢ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡᱟᱜ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱨᱯᱤᱯᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱑᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱥᱚᱨᱡᱚᱨᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱟᱸᱦᱮᱫ ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱸᱦᱮᱫ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱡᱤᱭᱚᱱᱤ== [[File:Surya Bahadur Thapa at home.JPG|thumb|ᱥᱩᱨᱭᱚ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱚᱲᱟᱜ ᱨᱮ]] ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱟᱜ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱫᱚ ᱒᱑ ᱢᱟᱨᱪ ᱑᱙᱒᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱫᱷᱚᱱᱠᱩᱴᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="HimTimes obit" /> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱕᱐ ᱨᱮ ᱚᱛᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱡᱟᱜ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱮ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱕᱘ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱠᱟᱱᱰᱤᱰᱮᱴ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱥᱚᱵᱷᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱚᱞᱦᱟ ᱯᱚᱨᱤᱥᱚᱫᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url= https://books.google.com/books?id=MX22o4PJ3Q0C |title= Democratic Innovations in Nepal: A Case Study of Political Acculturation |author1=Bhuwan Lal Joshi |author2=Leo E. Rose |name-list-style=amp |publisher= University of California Press |date=1966 |page=223 |access-date=2015-04-16}}</ref> ᱑᱙᱕᱙ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱩᱥᱩᱞ ᱥᱚᱫᱚᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮᱭ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱚᱛ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ, ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱟᱨ ᱪᱟᱥᱵᱟᱥ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱥᱚᱱ ᱪᱟᱪᱞᱟᱣ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ===ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱴᱟᱨᱢ=== ᱑᱙᱖᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱟ ᱢᱚᱦᱮᱱᱫᱨᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱯᱚᱧᱪᱟᱭᱮᱛ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱯᱚᱨᱤᱥᱚᱫᱽ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ, ᱫᱟᱹᱭᱠᱟᱹ, ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱭ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url= https://books.google.com/books?bbbid=MX22o4PJ3Q0C |title= Democratic Innovations in Nepal: A Case Study of Political Acculturation |author1=Bhuwan Lal Joshi |author2=Leo E. Rose |name-list-style=amp |publisher= University of California Press |date=1966 |pages=434–441 |access-date=2015-04-16}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱵᱷᱩᱢᱤ-ᱵᱤᱨᱟᱫᱚᱨᱤ-ᱯᱚᱨᱤᱥᱚᱫᱽ" ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱩᱬ ᱜᱚᱲᱚ ᱮ ᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱥᱴᱠᱟᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱠᱷᱟᱥᱴᱠᱟᱨᱤ ᱥᱚᱢᱚᱥᱴᱷᱤ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱩᱢᱤ ᱥᱚᱢᱚᱥᱴᱷᱤ ᱠᱚ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱨᱟᱡᱽᱰᱟᱦᱟᱨ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ "ᱢᱩᱞᱩᱠᱤ-ᱟᱭᱤᱱ" ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱫᱟᱭᱤᱠ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱤᱫᱤ ᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱝ ᱥᱟᱦᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱯᱨᱚᱛᱤᱵᱷᱟ ᱟᱨ ᱠᱩᱲᱤ ᱦᱚᱯᱚᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱮᱴᱟᱜ ᱥᱟᱶᱛᱟᱨᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱮ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ===ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱴᱟᱨᱢ=== ᱑᱙᱖᱖ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱮᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱖᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱟᱹᱴᱤᱧ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱚᱢᱵᱤᱫᱷᱟᱱ ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref>{{cite web | url=http://www.nepalresearch.com/history/background/govts_pancha_period.htm | title=Nepalresearch | access-date=April 20, 2015}}</ref> ᱑᱙᱖᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱡᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱭᱟᱜ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱨᱟᱹᱥᱠᱟᱹ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱷᱟᱹᱞᱟᱹᱭ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱞᱚᱠᱴᱨᱤᱠ ᱜᱮᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web | url=https://in.news.yahoo.com/surya-bahadur-thapa-democrat-whom-even-kings-favoured-121403363.html | title=YNews! | access-date=April 20, 2015}}</ref> ===ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱴᱟᱨᱢ=== ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱒ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱤᱴᱩᱢ-ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱦᱚᱲ ᱢᱮᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱹᱵᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱠᱩ ᱡᱮᱞ ᱨᱮ ᱜᱚᱡ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱞᱤ ᱨᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱚᱲ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱓ ᱯᱚᱭᱮᱱᱴ ᱯᱨᱚᱯᱚᱥᱟᱞ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱥᱮᱫ ᱞᱟᱦᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱨᱮ ᱡᱚᱛᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱟᱨ ᱡᱚᱛᱚᱱ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱛᱮ ᱦᱚᱲ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱦᱚ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱑᱙᱗᱔ ᱢᱟᱨᱪ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱒᱑ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱸᱜᱮᱡ ᱦᱚᱨᱚᱜ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="HimTimes obit" /> ᱑᱙᱗᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱨᱚ-ᱰᱮᱢᱚᱠᱨᱮᱥᱤ ᱫᱮᱠᱷᱟᱣ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ ᱑᱙᱘᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱯᱚᱱᱛᱷᱟ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱫᱟ, ᱟᱨ ᱑ ᱡᱩᱱ ᱑᱙᱘᱐ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱟ ᱵᱤᱨᱮᱱᱫᱨᱚ ᱫᱚ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱯᱨᱟᱢᱚᱱᱴᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱮᱵᱚᱦᱟᱨ ᱠᱮᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="auto">{{cite web |url=http://uca.edu/politicalscience/dadm-project/asiapacific-region/nepal-1946-present/ |title=Nepal (1946-present) |publisher=University of Central Arkansas, Department of Political Science |date=2013 |access-date=2015-04-19 |archive-date=2015-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150427143340/http://uca.edu/politicalscience/dadm-project/asiapacific-region/nepal-1946-present/ |url-status=dead }}</ref> ᱡᱚᱯᱚᱲᱟᱣ ᱥᱟᱶ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱠᱟᱹᱭᱫᱷᱤ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱤᱠᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱮᱢ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="auto1">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=TtwTXyM65J4C |title=A Political Chronology of Central, South and East Asia |author=Ian Preston |publisher=Psychology Press |date=2001|page=204 |isbn=9781857431148 |access-date=2015-04-19}}</ref> ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱥᱚᱝᱥᱚᱫᱤᱭ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱟᱡᱟᱜ ᱯᱚᱫᱽ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="auto" /> ᱵᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤᱡ ᱥᱮᱵᱟ ᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱘᱓ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮ ᱤᱥᱛᱚᱯᱷᱟ ᱮ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱛᱤᱱ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱟᱝ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱢᱚᱥᱚᱱ ᱮ ᱟᱫ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name="auto"/><ref name="auto1"/> ᱑᱙᱘᱓ ᱟᱨ ᱑᱙᱙᱐ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮ, ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱷᱟᱣ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮ ᱨᱚᱲᱼᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ, ᱩᱱᱠᱩ ᱫᱚ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱠᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱡᱚᱱᱚᱲᱟᱱᱟᱜ ᱥᱩᱫᱷᱨᱟᱹᱣ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ ᱟᱨ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤ ᱩᱛᱱᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱢᱤᱦᱚᱨᱟ ᱠᱚ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱚ ᱱᱮᱦᱚᱨ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref name="nd1">{{cite news|url=http://www.thenepaldigest.org/archive/the-nepal-digest-october-7-1997.html|title=PM Thapa - A Factual Profile|date=7 October 1997|publisher=Nepal Digest|access-date=21 April 2015|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070409/http://www.thenepaldigest.org/archive/the-nepal-digest-october-7-1997.html|url-status=dead}}</ref> ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱟᱜ ᱠᱟᱛᱷᱟ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱩᱬ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱨᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱟᱜ ᱵᱤᱪᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱟᱠᱟᱫ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱥᱟᱯᱲᱟᱣᱤᱡ (ᱯᱟᱫᱟᱢ ᱴᱷᱟᱠᱩᱨᱟᱛᱷᱤ) ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱜᱚᱡ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱩᱨᱩᱢᱩᱴᱩ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://nepalimediahistoryresearchcollection.blogspot.ca/2012/08/attempted-assassination-of-journalist.html |title=Attempted Assassination of Journalist Padam Thakurathi and Its Reporting in Bimarsha on September 12, 1986 |author=Harsha Man Maharjan |publisher=nepali media history research collection |date=2012 |access-date=2015-04-19}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=G-rdT7on5ZgC |title=Histoire politique du Népal – Aux origines de l'insurrection maoïste |author=Michelle Kergoat |publisher=KARTHALA Editions |date=2008 |page=130 |isbn=9782811142391 |access-date=2015-04-19}}</ref> ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱟᱜ ᱜᱚᱡ ᱫᱚ ᱯᱟᱪᱮ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱷᱟᱞᱞᱟᱨᱤ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱮᱱᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name="nd1"/> [[File:Pashu and Surya.jpg|thumb|left|ᱢᱟᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱥᱩᱨᱭᱚ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱛᱷᱟᱯᱟ (ᱞᱮᱸᱜᱟ) ᱥᱟᱶ ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟ ᱯᱨᱟᱡᱟᱛᱱᱛᱨᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱯᱟᱥᱩᱯᱟᱛᱤ ᱥᱟᱢᱥᱮᱨ ᱡᱮᱵᱤᱟᱨ ᱾]] ===ᱯᱩᱱ ᱟᱱᱟᱜ ᱴᱟᱨᱢ=== ᱑᱙᱙᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱦᱚᱲ ᱞᱟᱲᱟᱣᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱫᱚᱞ ᱠᱚ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱵᱷᱚᱛᱟᱱ ᱡᱚᱱᱚᱲᱟᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱟ ᱯᱨᱟᱡᱟᱛᱟᱱᱛᱨᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ (ᱟᱨ ᱯᱤ ᱯᱤ) ᱛᱷᱟᱯᱚᱱ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱟᱨ ᱯᱩᱱ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱮ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://rppn.org/about/history.html |title=History of Rastriya Prajatantra Party Nepal |publisher=Nepal Rastriya Prajatantra party |access-date=2015-04-19}}</ref> ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱫᱚ ᱑᱙᱙᱑ ᱥᱮ ᱑᱙᱙᱔ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱵᱟᱪᱷᱟᱣ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱵᱟᱝ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱯᱚᱨᱛᱚᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱫᱟᱯᱨᱟᱢ ᱦᱩᱭᱮᱱ ᱛᱟᱭᱚᱢ, ᱨᱟᱡᱟ ᱵᱤᱨᱮᱱᱰᱨᱟ ᱫᱚ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱗ ᱚᱠᱴᱚᱵᱚᱨ ᱑᱙᱙᱗ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱱᱟᱶᱟ ᱜᱟᱛᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱮᱛᱟᱜ ᱫᱮᱭᱟ ᱾<ref name="auto"/><ref>{{cite web|url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/409157/Nepal-in-1997 |title= Nepal in 1997 |author= Claude Rakisits |publisher= Encyclopædia Britannica |date=1997 |access-date=2015-04-16}}</ref> ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱢᱤᱫ ᱵᱟᱝ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱯᱚᱨᱛᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱮᱱᱟᱭ, ᱚᱱᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱪᱟᱹᱞᱩ ᱠᱟᱱ ᱥᱚᱵᱷᱚᱫᱷᱚᱱ ᱢᱩᱥᱠᱤᱞ ᱪᱟᱵᱟᱭᱮᱱᱟ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱞᱟᱜ, ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱠᱚᱝᱜᱽᱨᱮᱥ ᱨᱤᱱ [[ᱜᱤᱨᱤᱡᱟ ᱯᱨᱚᱥᱟᱫᱽ ᱠᱳᱭᱨᱟᱞᱟ]] ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱟᱝᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱯᱚᱫᱽ ᱮᱢᱟᱫᱮ ᱭᱟ ᱾<ref>{{cite web|url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/409156/Nepal-in-1998 |title= Nepal in 1998 |author= laude Rakisits |publisher= Encyclopædia Britannica |date=1998 |access-date=2015-04-16}}</ref> ===ᱢᱚᱬᱮ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱴᱟᱨᱢ=== ᱒᱐᱐᱒ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱯᱳᱠᱷᱚᱨᱟ ᱨᱮ ᱟᱨᱯᱤᱯᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱥᱟᱨ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚᱱᱵᱷᱮᱱᱥᱚᱱ ᱨᱮ ᱯᱟᱨᱥᱮᱛ ᱞᱮᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨᱯᱤᱯᱤ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱱᱟᱶᱟ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱟᱦᱟᱨ ᱮ ᱥᱟᱯᱲᱟᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾{{citation needed|date=February 2016}} ᱡᱩᱱ ᱒᱐᱐᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱛᱩᱨᱩᱭ ᱫᱷᱟᱣ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/916890/Nepal-in-2003 |title= Nepal in 2003 |author= Leo E. Rose |publisher= Encyclopædia Britannica |date=2003 |access-date=2015-04-16}}</ref> ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱫᱽ ᱦᱚᱸ ᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱛᱮ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱯᱟᱹᱦᱤᱞ ᱫᱷᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱷᱟᱥ ᱨᱟᱠᱷᱟ ᱟᱨ ᱠᱳᱴᱟ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱥᱮᱪᱮᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱤᱥᱮᱥ ᱠᱳᱴᱟ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱝ ᱵᱷᱟᱹᱜᱤ ᱫᱟᱞᱤᱛ ᱟᱨ ᱡᱟᱱᱡᱟᱛᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱚ ᱮᱢ ᱞᱮᱫ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{cite web | url=http://www.unicef.org/infobycountry/nepal_15305.html | title=UNiCEF | access-date=April 20, 2015}}</ref> ===ᱤᱥᱛᱚᱯᱷᱟ ᱮᱢ=== ᱗ ᱢᱮ ᱒᱐᱐᱔ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱫᱚᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱟᱛᱮ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱚᱸᱡᱷᱮ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱤᱥᱛᱚᱯᱷᱟ ᱮ ᱮᱢ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱥᱟᱶ ᱟᱡᱟᱜ ᱤᱥᱛᱚᱯᱷᱟ ᱵᱷᱟᱵᱷᱚᱱ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱡᱮ ᱡᱟᱹᱛᱤ ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱱᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱮᱛᱮᱫ ᱵᱷᱩᱢᱤᱠᱟ ᱫᱚᱦᱚᱭᱟ ᱾ ᱯᱨᱟᱢᱚᱱᱴᱚᱨ ᱯᱚᱥᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱠᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱚᱱᱮ ᱦᱚᱲ ᱵᱟᱝ ᱠᱚ ᱱᱚᱢᱵᱚᱨ ᱞᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱮ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱒᱕ ᱫᱤᱱ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱮᱴᱮᱠᱟᱨ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒ ᱡᱩᱱ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱫᱚ ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱯᱚᱫᱽ ᱮ ᱟᱲᱟᱜ ᱠᱮᱫᱟ ᱾<ref>{{cite web|url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1006510/Nepal-in-2004 |title= Nepal in 2004 |author= Keshab Poudel |publisher= Encyclopædia Britannica |date=2004 |access-date=2015-04-16}}</ref> ==ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱟᱨ ᱜᱚᱡ== [[File:Surya bahadur thapa.jpeg|thumb|ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱟᱡᱟᱜ ᱘᱖ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮ]] ᱖ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱐᱘ ᱦᱤᱞᱚᱜ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱯᱤᱯᱤ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱟᱹᱭᱩᱨᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱥᱩᱯᱚᱛᱤ ᱥᱟᱢᱥᱮᱨ ᱡᱟᱝ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱨᱟᱱᱟ ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱛᱮ ᱜᱟᱯᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱮ ᱮᱦᱚᱵ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱤᱫ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱯᱨᱮᱥ ᱠᱚᱱᱯᱷᱮᱨᱮᱱᱥ ᱨᱮ, ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱟᱨ ᱨᱟᱱᱟ ᱵᱟᱱᱟᱦᱚᱲ ᱜᱮ ᱟᱨᱡᱮᱯᱤ-ᱟᱨᱯᱤᱯᱤ ᱢᱤᱫ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱤᱫ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱠᱤᱱ ᱦᱮᱸᱥ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url=http://nepalireporter.com/12102/rpp-rjp-unification-process-starts-today-thapa-to-head-the-party/ | title=RPP-RJP unification process starts today; Thapa to head the party | access-date=April 20, 2015 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱦᱤᱞᱚᱜ, ᱩᱱᱤ ᱜᱚᱴᱟ ᱠᱮᱫᱟᱭ ᱡᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱫᱚᱞ ᱫᱚ ᱨᱟᱡᱟᱛᱟᱱᱛᱨᱟᱣᱟᱫᱤ ᱵᱟᱹᱱᱩᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱷᱚᱴᱚᱨ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱥᱟᱞᱟ ᱮ ᱟᱝᱜᱚᱪᱟ ᱾ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱫᱚ ᱜᱚᱯᱚᱲᱚ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱚᱱᱛᱚᱨᱤ ᱯᱟᱨᱞᱟᱢᱮᱱᱴ ᱨᱮ ᱵᱷᱚᱴ ᱵᱚᱭᱠᱚᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱚᱱᱟ ᱢᱟᱲᱟᱝ ᱨᱮ ᱟᱨᱡᱮᱯᱤ ᱨᱤᱱ ᱮᱢᱯᱤ ᱠᱚ ᱾ ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱵᱷᱚᱴ ᱫᱚ "ᱡᱚᱱᱚᱛᱟᱱ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱢᱩᱞᱦᱚᱸᱫᱽ ᱟᱹᱨᱤ ᱠᱚ ᱨᱮ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱱ" ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱵᱮᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web | url=http://www.ipsnews.net/2007/12/politics-nepal-monarchys-fate-sealed-maoists-to-rejoin-govt/ | title=ipsnews.net | date=26 December 2007 | access-date=April 20, 2015}}</ref> ᱛᱷᱟᱯᱟ ᱫᱚ ᱑᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱑᱕ ᱥᱟᱞᱮ ᱨᱮᱫᱚ ᱘᱗ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ [[ᱫᱤᱞᱞᱤ]], ᱥᱤᱧᱚᱛ ᱨᱮ ᱥᱟᱨᱡᱟᱨᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱥᱟᱸᱦᱮᱫ ᱵᱟᱝ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱜᱚᱡ ᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url=http://www.ekantipur.com/2015/04/16/top-story/ex-pm-thapa-dies-in-delhi-hospital/404124.html|title=Ex-PM Thapa dies in Delhi Hospital|date=16 April 2015|access-date=April 16, 2015|publisher=Ekantipur.com|author=Ekantipur Staff}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nepalitimes.com/blogs/thebrief/2015/04/15/former-pm-thapa-passes-away/|title=Former PM Thapa passes away|publisher=Nepal Times.com|access-date=April 16, 2015}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱮᱭᱟ ᱠᱩᱲᱤ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱦᱚᱯᱚᱱ [[ᱥᱩᱱᱤᱞ ᱵᱟᱦᱟᱫᱩᱨ ᱛᱷᱟᱯᱟ]], ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱵᱟᱹᱱᱤᱡᱽ ᱟᱨ ᱥᱚᱯᱞᱟᱭ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{cite web|url= http://timesofindia.indiatimes.com/india/Former-Nepal-PM-Surya-Bahadur-Thapa-dies/articleshow/46945572.cms |title= Former Nepal PM Surya Bahadur Thapa dies |publisher= Times of India |date= April 16, 2015|access-date=2015-04-16}}</ref> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== *{{Commons category-inline}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱛᱷᱟᱯᱟ, ᱥᱩᱨᱭᱚ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱒᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮ ᱜᱩᱨ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱦᱤᱱᱫᱩ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱ ᱠᱟᱹᱣᱰᱤᱟᱹᱨᱤ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱟᱞᱞᱟᱦᱟᱵᱟᱫᱽ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱨᱤᱱ ᱯᱟᱹᱴᱷᱩᱣᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱯᱨᱚᱡᱟᱛᱚᱱᱛᱨᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱤᱱ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱚᱵᱷᱟ (ᱱᱮᱯᱟᱞ) ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱨᱤ ᱥᱚᱠᱛᱤ ᱯᱟᱴᱴᱟ ᱨᱤᱱ ᱥᱚᱦᱮᱛ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱷᱚᱱᱠᱩᱴᱟ ᱦᱚᱱᱚᱛ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱐ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱒᱑ ᱥᱟᱭ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱤᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱠᱚ]] l44jcrfse8yv1g92to7cn7kldxtax5p ᱜᱤᱛᱟᱸᱡᱟᱞᱤ ᱨᱟᱣ 0 35082 191147 188972 2026-04-28T20:09:03Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191147 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱᱤᱭᱟᱹ (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱐᱐᱕)}} {{Infobox scientist | honorific_prefix = | name = ᱜᱤᱛᱟᱸᱡᱟᱞᱤ ᱨᱟᱣ | honorific_suffix = | image = Gitanjali Headshot (4x5 cropped).jpg | alt = | caption = ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱜᱤᱛᱟᱸᱡᱟᱞᱤ ᱨᱟᱣ | birth_date = {{birth year and age|2005}} | birth_place = [[ᱳᱦᱟᱭᱳ]], ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ | fields = | workplaces = | patrons = | education = | alma_mater = [[ᱢᱟᱥᱟᱪᱩᱥᱮᱴᱥ ᱤᱱᱥᱴᱤᱴᱭᱩᱴ ᱚᱯᱷ ᱴᱮᱠᱱᱚᱞᱚᱡᱤ]] (ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱯᱟᱲᱦᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ) | thesis_title = | known_for = ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱞᱮᱰ (Lead) ᱡᱚᱠᱷᱟ ᱡᱚᱱᱛᱨᱚ (᱒᱐᱑᱘) | awards = ''[[Time (magazine)|Time]]'' ᱒᱐᱒᱐ ᱠᱤᱰ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱤᱭᱟᱹᱨ (Kid of the Year) [[Discovery Education 3M Young Scientist Challenge]] (᱒᱐᱑᱗) | website = {{URL|https://gitanjalirao.net/}} }} '''ᱜᱤᱛᱟᱸᱡᱟᱞᱤ ᱨᱟᱣ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱒᱐᱐᱕) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱᱤᱭᱟᱹ (inventor), ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ, ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ, ᱟᱨ [[STEM]] ᱟᱹᱭᱫᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱒᱐᱑᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ [[Discovery Education 3M Young Scientist Challenge]] ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=11-year-old scientist is developing a solution to help solve the water crisis in Flint, Michigan |url=https://www.3m.com/3M/en_US/particles/all-articles/article-detail/~/clean-water-lead-detection-young-scientist-challenge/?storyid=e8ea94e9-95b7-448a-bd74-79fbbb0a5960 |website=3M}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱱᱟᱶᱟ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ [[Forbes 30 Under 30|''Forbes'' 30 Under 30]] ᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱮ ᱧᱟᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ''[[Time (magazine)|ᱴᱟᱭᱤᱢ]]'' ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "Top Young Innovator" ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱨᱩᱢ ᱞᱮᱫᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱔ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱐ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱ ᱯᱩᱭᱞᱩ "ᱠᱤᱰ ᱚᱯᱷ ᱫᱟ ᱤᱭᱟᱹᱨ" (Kid of the Year) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite magazine|title=Meet Time's First-Ever Kid of the Year|url=https://time.com/5916772/kid-of-the-year-2020/|magazine=Time|access-date=2026-03-18|archive-date=2022-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812155712/https://time.com/5916772/kid-of-the-year-2020/|url-status=dead}}</ref> == ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱳᱦᱟᱭᱳ (Ohio) ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱟᱡ ᱵᱟᱵᱟ ᱟᱜ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱫᱚ ᱨᱟᱢ ᱨᱟᱣ ᱟᱨ ᱟᱭᱳ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛᱤ ᱨᱟᱣ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱤᱧᱚᱛᱤᱭᱟᱹ ᱥᱟᱥᱛᱨᱤᱭᱚ ᱮᱱᱮᱡ ᱟᱨ ᱥᱮᱨᱮᱧ ᱮ ᱠᱩᱥᱤᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱦᱟᱹᱵᱤᱡ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[MIT]] ᱨᱮ ᱵᱟᱭᱚᱞᱚᱡᱤᱠᱟᱞ ᱤᱧᱡᱤᱱᱤᱭᱚᱨᱤᱝ ᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=MIT student wins first-ever Stephen Hawking Junior Medal |url=https://news.mit.edu/2025/gitanjali-rao-wins-stephen-hawking-junior-medal-science-communication-0701 |publisher=MIT}}</ref> == ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱠᱚ == === ᱴᱮᱛᱷᱤᱥ (Tethys) === ᱑᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱩᱢᱮᱨ ᱨᱮ, ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱯᱷᱞᱤᱱᱴ ᱫᱟᱜ ᱟᱱᱟᱴ (Flint water crisis) ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱮ ᱟᱸᱡᱚᱢ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱴᱮᱛᱷᱤᱥ" (Tethys) ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱡᱚᱱᱛᱨᱚᱭ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱠᱮᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱟᱜ ᱨᱮ ᱞᱮᱰ (lead) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱨᱤᱢᱟᱬ ᱮ ᱩᱫᱩᱜᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱵᱚᱱ ᱱᱟᱱᱳᱴᱤᱭᱩᱵᱽ (carbon nanotubes) ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱵᱞᱩᱴᱩᱛᱷ (Bluetooth) ᱛᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱯᱳᱨᱴ ᱢᱚᱵᱟᱭᱤᱞ ᱨᱮ ᱧᱮᱞ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ === ᱮᱯᱤᱳᱱ (Epione) === ᱒᱐᱑᱙ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱳᱯᱤᱭᱚᱭᱮᱰ (opioid) ᱱᱟᱥᱟ ᱟᱱᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱭᱜᱱᱚᱥᱴᱤᱠ ᱴᱩᱞ "ᱮᱯᱤᱳᱱ" (Epione) ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱨᱮ ᱯᱨᱳᱴᱤᱱ ᱞᱮᱵᱷᱮᱞ ᱧᱮᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱨᱡᱚ ᱮ ᱞᱟᱹᱭᱟ ᱾ === ᱠᱟᱭᱤᱱᱰᱞᱤ (Kindly) === ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "Kindly" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱮᱯ (App) ᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱟᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱥᱤᱭᱟᱞ ᱤᱱᱴᱮᱞᱤᱡᱮᱱᱥ (AI) ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱭᱵᱚᱨ ᱵᱩᱞᱤᱭᱤᱝ (cyberbullying) ᱮ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱫᱟᱨᱟᱢᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ UNICEF ᱥᱟᱶ ᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱮᱴᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱚ == ᱨᱟᱣ ᱫᱚ ᱯᱮ ᱫᱷᱟᱣ TEDx ᱨᱮ ᱜᱟᱞᱚᱪ ᱮ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱔᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮ ᱒᱐᱐ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱟᱹᱥᱛᱤ ᱣᱚᱨᱠᱥᱚᱯ (workshops) ᱮ ᱠᱚᱨᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱒᱐᱒᱑ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "A Young Innovator's Guide to STEM" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ == ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱ == * ᱒᱐᱑᱗: Discovery Education 3M Young Scientist Challenge ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱾ * ᱒᱐᱑᱙: Forbes 30 Under 30 ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱾ * ᱒᱐᱒᱐: Time ᱢᱮᱜᱟᱡᱤᱱ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱯᱩᱭᱞᱩ "Kid of the Year" ᱾ * ᱒᱐᱒᱕: Stephen Hawking Junior Medal for Science Communication ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == * {{official website|https://gitanjalirao.net/}} 49k4tebcw5vxp8aejq9s1miy5a4t3zn ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ 0 35546 191179 191019 2026-04-29T07:02:41Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191179 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ-ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ}} {{Speciesbox | name = ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ | image = Starr 010304-0485 Tectona grandis.jpg | image_caption = ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱡᱚ | status = EN | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |last1=Gua |first1=B. |last2=Pedersen |first2=A. |last3=Barstow |first3=M. |year=2022 |title=''Tectona grandis'' |volume=2022 |article-number=e.T62019830A62019832 |doi=10.2305/IUCN.UK.2022-2.RLTS.T62019830A62019832.en |access-date=29 January 2023}}</ref> | genus = Tectona | species = grandis | authority = [[Carl Linnaeus the Younger|L.f.]] | synonyms_ref = <ref name=powo>{{cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:864923-1|title=''Tectona grandis'' L.f. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=20 July 2024 }}</ref> | synonyms = * ''Jatus grandis'' <small>(L.f.) Kuntze</small> * ''Tectona grandis'' f. ''abludens '' <small>Koord. & Valeton</small> * ''Tectona grandis'' f. ''canescens '' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''pilosula'' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''punctata'' <small>Moldenke</small> * ''Tectona grandis'' f. ''tomentella '' <small>Moldenke</small> * ''Tectona theca'' <small>Lour.</small> }} '''ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ''' ᱫᱚ ᱞᱟᱢᱤᱭᱟᱥᱮᱭᱟᱭ (Lamiaceae) ᱜᱷᱟᱨᱚᱸᱡᱽ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱨᱚᱯᱤᱠᱟᱞ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱴ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ, ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱮᱥᱟᱼᱢᱤᱥᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱟᱴ ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾ ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱨᱮᱫᱚ ᱦᱩᱰᱤᱧ, ᱥᱚᱣᱟᱱ ᱯᱩᱸᱰ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚ ᱰᱟᱹᱨ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱨᱮ ᱜᱚᱸᱡᱮ ᱞᱮᱠᱟ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱵᱟᱱᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱚᱝᱥᱚ ᱵᱷᱮᱨᱮᱫ ᱚᱝᱜᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ, ᱠᱟᱜᱚᱡᱽ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱯᱟᱦᱴᱟ ᱨᱮᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱜᱮᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚ ᱩᱰᱩᱠᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱫᱟᱲᱮ ᱟᱨ ᱫᱟᱜ ᱥᱟᱵ ᱫᱟᱲᱮ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱚᱱᱚᱝ ᱟᱱᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱞᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱵᱮᱱᱟᱣ, ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱚᱲᱟᱜ ᱰᱤᱡᱟᱭᱤᱱ, ᱯᱷᱟᱨᱱᱤᱪᱟᱨ, ᱠᱷᱚᱫᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱟᱨ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱯᱨᱳᱡᱮᱠᱴ ᱠᱚᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ [[ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ|ᱮᱛᱚᱢᱼᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ]] ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ [[ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ]], ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ, ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ, ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ, ᱟᱨ ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ ᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱱᱤᱛᱚᱜ ᱫᱚ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱟᱨ ᱠᱮᱨᱮᱵᱤᱭᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱭᱢᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱥ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱛᱮ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱫᱷᱟ ᱜᱟᱱ ᱦᱤᱥ ᱫᱚ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Burmese Teak: Turning a new leaf">{{cite web|url=http:// East By South East |access-date=20 September 2015}}</ref> ᱢᱳᱞᱮᱠᱩᱞᱟᱨ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱡᱮ ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱮᱱᱮᱴᱤᱠ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ: ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮ ᱟᱨ ᱫᱚᱥᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱟᱨ ᱞᱟᱣᱳᱥ ᱨᱮ ᱾<ref>{{cite journal|last1=Verhaegen|first1=D.|first2=Inza Jesus|last2=Fofana|first3=Zénor A|last3=Logossa|first4=Daniel|last4=Ofori|title=What is the genetic origin of teak (''Tectona grandis'' L.) introduced in Africa and in Indonesia?|journal=Tree Genetics & Genomes |volume=6|issue=5|pages=717–733|year=2010|doi=10.1007/s11295-010-0286-x|s2cid=11220716|url=http://hal.cirad.fr/cirad-00846130/file/TGG6_5_.pdf}}</ref><ref>{{cite journal|journal=Canadian Journal of Forest Research|year=2015|volume=45|issue=3|pages=297–306|title=AFLP markers for analysis of genetic diversity and structure of teak (''Tectona grandis'') in India|first1=Vivek|last1=Vaishnaw|first2=Naseer|last2=Mohammad|first3=Syed Arif|last3=Wali|first4=Randhir|last4=Kumar|first5=Shashi Bhushan|last5=Tripathi|first6=Madan Singh|last6=Negi|first7=Shamim Akhtar|last7=Ansari|doi=10.1139/cjfr-2014-0279 |bibcode=2015CaJFR..45..297V }}</ref> == ᱵᱤᱥᱲᱤ == ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|40|m|ft|0|abbr=on}} ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱩᱥᱩᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱛᱚᱨᱚᱡ ᱨᱚᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱚᱨᱚᱡᱼᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱥᱚᱨᱮᱥ ᱠᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱫᱚ ᱰᱤᱢᱵᱟᱠᱟᱨᱼᱞᱮᱠᱟ, {{convert|15|-|45|cm|in|1|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ {{convert|8|-|23|cm|in|1|abbr=on}} ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ {{convert|2|-|4|cm|in|1|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱰᱟᱹᱱᱴᱷᱤᱜ ᱛᱮ ᱡᱚᱲᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱷᱟᱨᱮ ᱠᱚᱫᱚ ᱥᱚᱢᱟᱱ ᱜᱮᱭᱟ ᱾<ref name="FOC">[http://efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200019434 ''Tectona grandis'']. ''Flora of China'' 17: 16. Accessed online: 17 December 2010.</ref> ᱡᱩᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱜᱚᱥᱴ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ {{convert|25|-|40|cm|in|0|abbr=on}} ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ {{convert|30|cm|in|0|abbr=on}} ᱚᱥᱟᱨ ᱜᱚᱸᱡᱮ ᱨᱮ ᱥᱚᱣᱟᱱ ᱯᱩᱸᱰ ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚ ᱯᱷᱩᱴᱟᱹᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱚᱲᱤ ᱫᱚ ᱒.᱕–᱓ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱡᱤᱞᱤᱧ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱹᱠᱷᱲᱤ ᱠᱚᱫᱚ ᱒ ᱢᱤᱞᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱚᱥᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱤᱥᱮᱢᱵᱚᱨ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱡᱚ ᱫᱷᱚᱨᱟᱣᱚᱜᱼᱟ; ᱡᱚ ᱠᱚᱫᱚ ᱜᱩᱞᱟᱹᱭ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱑.᱒–᱑.᱘ ᱥᱮᱱᱴᱤᱢᱤᱴᱟᱨ ᱜᱷᱮᱨᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="FOC" /> ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱟᱥᱮ ᱯᱨᱳᱴᱟᱱᱰᱨᱟᱥ ᱜᱮᱭᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱯᱩᱨᱩᱥ ᱚᱝᱜᱚ ᱫᱚ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ ᱯᱟᱠᱚᱣᱚᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟ ᱯᱷᱩᱴᱟᱹᱣ ᱠᱟᱹᱭ ᱜᱷᱟᱱᱴᱟ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱨᱮᱱᱩ (pollen) ᱠᱚ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Tangmitcharoen and Owens">Tangmitcharoen, S. and J. N. Owens. 1996. Floral biology, pollination, pistil receptivity, and pollen tube growth of teak (''Tectona grandis'' Linn f.). ''Annals of Botany'', 79(3): 227–241.</ref> ᱵᱟᱦᱟ ᱠᱚᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱛᱤᱡᱩᱼᱵᱤᱸᱫᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱜᱟᱵᱷᱟᱣᱚᱜᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱛᱤᱥ ᱫᱚ ᱦᱚᱭ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Bryndum & Hedegart">Bryndum, K. and T. Hedegart. 1969. Pollination of teak (''Tectona grandis'' Linn.f.). ''Silv. Genet.'' 18: 77–80.</ref> ᱑᱙᱙᱖ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱜᱟᱵᱷᱟᱣᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱵᱷᱟᱶᱟᱨ (bee) ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱮᱨᱟᱴᱤᱱᱱᱟ (''Ceratina)'' ᱡᱟᱹᱛ ᱾<ref name="Tangmitcharoen and Owens" /> <gallery widths="200" heights="200"> File:Parambikulam Tiger Reserve, in the Mornings.JPG|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱨᱟᱢᱵᱤᱠᱩᱞᱚᱢ ᱴᱟᱭᱜᱚᱨ ᱨᱤᱡᱟᱨᱵᱽ ᱨᱮ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ File:Nilambur Teak Plantation 0666.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ File:Plants of the coast of Coromandel Coast Tamil Nadu Andhra Pradesh India Flora Fruits Flowers (54).jpg|ᱥᱟᱠᱟᱢ, ᱠᱩᱲᱤ ᱟᱨ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ File:Teak (Tectona grandis) flowers in Anantgiri, AP W2 IMG 8807.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱛᱮᱞᱮᱝᱜᱟᱱᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱱᱛᱚᱜᱤᱨᱤ ᱵᱩᱨᱩ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ File:Flower, fruit & leaves (Tectona Grandis) I IMG 8818.jpg|ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱚᱪᱷᱤᱢ ᱵᱟᱝᱞᱟ, ᱠᱚᱞᱠᱟᱛᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ, ᱡᱚ ᱟᱨ ᱥᱟᱠᱟᱢ File:U Bain Bridge1.JPG|ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱢᱚᱨᱯᱩᱨᱟ ᱨᱮ ᱩ ᱵᱮᱭᱤᱱ ᱯᱚᱞ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱞᱤᱧ {{convert|1.2|km|abbr=on}} ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱛᱮ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱯᱚᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ File:Leaves of Tectona grandis (Teak).jpg|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ File:Hyblaea puera at Kadavoor.jpg|ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱡᱚᱢᱤᱡ [[:en:Hyblaea_puera|ᱛᱤᱡᱩ]] File:Philippine Teak (Tectona philippinensis)--an endangered and endemic tree 01.jpg|ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ Tectona grandis MHNT.BOT.2010.10.15.jpg|''ᱴᱮᱠᱴᱚᱱᱟ ᱜᱽᱨᱟᱱᱰᱤᱥ'' ᱼ [[:en:MHNT|MHNT]] </gallery> === ᱠᱟᱴ === ᱠᱟᱴ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱫᱚ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱝ (rings) ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱳᱨᱚᱥ (porous) ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱮᱱᱥᱤᱴᱤ ᱫᱚ ᱟᱫᱽ (moisture) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱫᱚᱞᱚᱜᱼᱟ: ᱑᱕% ᱟᱫᱽ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱖᱖᱐ ᱠᱤᱞᱳᱜᱽᱨᱟᱢ/ᱢᱤᱴᱚᱨ<sup>᱓</sup> ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite book |last1=Porter |first1=Brian |title=Carpentry and Joinery |date=2001 |publisher=Butterworth |isbn=978-1-138-16816-9 |pages=54 |edition=Third|volume=1}}</ref> ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱚᱱᱟᱼᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱯᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱯᱮᱞ ᱥᱟᱥᱟᱝᱼᱪᱚᱠᱞᱮᱴ ᱨᱚᱝ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱞᱜᱟ ᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱟᱱᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱮ ᱞᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱨᱚᱝ ᱰᱷᱮᱨ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱩᱱ ᱫᱚ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱢᱟᱨᱮ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱤᱝ ᱠᱚᱫᱚ ᱱᱟᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱛᱩᱞᱟᱹᱡᱚᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱷᱤᱲᱤ ᱜᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |last1=Yardley |first1=Kevin |title=About Teak Wood |url=https://www.diamondtropicalhardwoods.com/teak |website=DiamondTropicalHardwoods.com |publisher=Diamond Tropical Hardwoods |access-date=17 November 2022}}</ref> ᱱᱟᱣᱟ ᱜᱮᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱠᱟᱴ ᱠᱷᱚᱱ ᱫᱚ ᱦᱟᱨᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱥᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="pnh">{{cite book |last1=Hasluck |first1=Paul N |title=The Handyman's Guide: Essential Woodworking Tools and Techniques |date=1987 |publisher=Skyhorse |location=New York |isbn=978-1-60239-173-4 |pages=174–5}}</ref> == ᱵᱚᱱᱚᱥᱯᱚᱛᱤ ᱱᱟᱜᱟᱢ == ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱑᱗᱘᱒ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱟᱨ ᱞᱤᱱᱤᱭᱚᱱ ᱫᱟ ᱭᱚᱝᱜᱟᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱟᱹᱢᱤ ''ᱥᱟᱯᱞᱤᱢᱮᱱᱴᱚᱢ ᱯᱞᱟᱱᱴᱟᱨᱚᱢ'' ᱨᱮ ᱯᱷᱚᱨᱢᱟᱞ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱨᱱᱚᱱ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾<ref name="IPNI">{{IPNI|id=864923-1|access-date=17 December 2010}}</ref> ᱑᱙᱗᱕ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ, ᱦᱮᱨᱚᱞᱰ ᱱᱚᱨᱢᱟᱱ ᱢᱚᱨᱰᱮᱝᱠ ᱫᱚ ''ᱯᱷᱟᱭᱛᱚᱞᱚᱡᱤᱭᱟ'' ᱯᱟᱛᱷᱟᱢ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱩᱱᱭᱟᱹ ᱨᱩᱯ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱱᱟᱣᱟ ᱵᱤᱥᱲᱤᱭᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱢᱳᱞᱰᱮᱝᱠᱮ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱨᱩᱯ ᱜᱮ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱱᱟᱢᱩᱱᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱟᱥᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱢᱮᱱᱛᱮᱭ ᱞᱟᱹᱭ ᱞᱮᱫᱟ: ᱾ ''ᱴᱤᱹ ᱜᱽᱨᱟᱱᱰᱤᱥ ᱮᱯᱷᱹ ᱠᱟᱱᱮᱥᱠᱮᱱᱥ'' (''T. grandis'' f. ''canescens)'' ᱫᱚ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱰᱷᱮᱨ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ''ᱴᱤᱹ ᱜᱽᱨᱟᱱᱰᱤᱥ ᱮᱯᱷᱹ ᱯᱤᱞᱳᱥᱩᱞᱟ (T. grandis'' f. ''pilosula)'' ᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱥᱤᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱚᱲᱦᱚᱱ ᱛᱮ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱜᱮᱭᱟ, ''ᱴᱤᱹ ᱜᱽᱨᱟᱱᱰᱤᱥ ᱮᱯᱷᱹ ᱯᱳᱸᱠᱴᱚᱴᱟ (T. grandis'' f. ''punctata)'' ᱨᱮᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱥᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱜᱮ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ, ᱟᱨ ''ᱴᱤᱹ ᱜᱽᱨᱟᱱᱰᱤᱥ ᱮᱯᱷᱹ ᱴᱚᱢᱮᱱᱴᱮᱞᱟ (T. grandis'' f. ''tomentella)'' ᱫᱚ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱥᱟᱥᱟᱝ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱵᱟᱰᱟᱭᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Moldenke">Moldenke, H. N. 1975. Notes on new and noteworthy plants. LXXVII. ''Phytologia'', 31: 28.</ref> == ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ == ''ᱴᱤᱠ'' (teak) ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱫᱚ ᱯᱳᱨᱛᱩᱜᱤᱡᱽ ᱟᱹᱲᱟᱹ 'teca' ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱟᱢ ᱟᱹᱲᱟᱹ 'thekku' ᱛᱷᱮᱠᱠᱩ ᱠᱷᱚᱱ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱᱟ (ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱟᱢᱤᱞ 'tekku', ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ 'teku', ᱟᱨ ᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱟ 'tegu' ᱥᱟᱶ ᱢᱤᱫ ᱜᱮᱭᱟ) ᱾ ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱨᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱫᱷᱟᱣ ᱑᱖᱙᱐ ᱜᱮᱞᱟᱝ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=https://www.etymonline.com/word/teak|title=Teak|publisher=Online Etymology Dictionary, Douglas Harper|date=2025|access-date=16 November 2025}}</ref> == ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱ ᱴᱷᱟᱶ == ''ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ'' ᱫᱚ ᱴᱮᱠᱴᱚᱱᱟ (''Tectona)'' ᱜᱟᱱᱟᱝ (genus) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱮᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱴᱟᱜ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱡᱟᱹᱛ, ''ᱴᱤᱹ ᱦᱟᱢᱤᱞᱴᱚᱱᱤᱭᱟᱱᱟ (T. hamiltoniana)'' ᱟᱨ ''ᱴᱤᱹ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱱᱮᱥᱤᱥ (T. philippinensis)'' ᱫᱚ ᱮᱱᱰᱮᱢᱤᱠ ᱠᱟᱱᱟ ᱠᱚ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱮᱛ ᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱱᱩᱠᱩ ᱫᱚ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱟᱹᱣᱠᱟᱹ ᱦᱩᱰᱤᱧ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱜᱮ ᱠᱚ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name=Tewari>Tewari, D. N. 1992. ''A Monograph on Teak (Tectona grandis Linn.f.)''. International Book Distributors.</ref> ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ, ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ, ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ, ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ, ᱠᱚᱸᱧᱮ ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ, ᱠᱚᱸᱧᱮᱼᱯᱟᱪᱮ ᱞᱟᱣᱳᱥ, ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="FOC" /><ref name="Tangmitcharoen and Owens" /> ᱥᱟᱹᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱟᱭᱢᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱦᱚᱭᱼᱦᱤᱥᱤᱫ ᱟᱨ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱷᱟᱹᱞᱤ {{Convert|500|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱛᱮ {{Convert|5,000|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱟᱹᱰᱤ ᱟᱫᱽ (moist) ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱦᱟᱨᱟᱜ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱫᱚ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱜᱩᱴ {{Convert|1,250–1,650|mm|abbr=on}} ᱫᱟᱜ ᱧᱩᱨᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱓ᱼ᱕ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱫᱷᱟᱹᱵᱤᱡ ᱨᱚᱦᱚᱲ ᱚᱠᱛᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="Kaosa-ard">Kaosa-ard, A. 1981. Teak its natural distribution and related factors. ''Natural History Bulletin of the Siam Society'', 29: 55–74.</ref> == ᱪᱟᱥ == [[File:Teak plant 2024.jpg|thumb|ᱜᱷᱟᱱᱟ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ]] ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭᱮ ᱛᱮᱭᱟᱨᱟ ᱟᱨ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱧᱤᱫᱤᱨ ᱟᱨ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣᱟ ᱾ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱛᱮᱞ ᱥᱮ ᱵᱟᱨᱱᱤᱥ (varnish) ᱵᱟᱝ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱫᱤᱱ ᱴᱮᱠᱟᱣ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱫᱚ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱡᱮ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱟᱴ ᱫᱚ ᱞᱟᱜᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱟᱨ ᱴᱮᱠᱟᱣᱟ ᱾ ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱠᱷᱚᱸᱫᱽᱨᱚᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱡᱮ, ᱠᱷᱤᱭᱟᱹᱣ (erosion) ᱫᱚᱨ, ᱢᱟᱯ (dimensional stability) ᱟᱨ ᱠᱷᱟᱸᱪᱟ ᱠᱚ ᱧᱮᱞ ᱞᱮᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱦᱚᱸ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱭᱩᱵᱷᱤ (UV) ᱛᱟᱹᱯᱩᱜ ᱛᱮ ᱨᱚᱝ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite journal|url= http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/pdf2001/willi01d.pdf|last1= Williams|first1=R. Sam|last2=Miller|first2=Regis|year=2001|title=Characteristics of Ten Tropical Hardwoods from Certified Forests in Bolivia |journal=Wood and Fiber Science |volume=33|issue=4|pages=618–626}}</ref> ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱟᱨᱟᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱚᱱᱟ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱵᱤᱨ ᱥᱚᱸᱥᱛᱷᱟ ᱯᱮᱨᱚᱢ ᱯᱟᱨᱦᱩᱴᱟᱱᱤ (Perum Perhutani) ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱫᱚ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱵᱷᱮᱡᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱨᱱᱤᱪᱟᱨ ᱵᱮᱱᱟᱣ ᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱾ ᱵᱷᱟᱨᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱮᱨᱟᱞᱟ ᱯᱚᱱᱚᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱤᱞᱟᱢᱵᱩᱨ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱛᱟᱞᱢᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱟᱨ ᱱᱚᱸᱰᱮ ᱜᱮ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Teak Museum: Nalimbur">{{cite web|url=http://www.kfri.org/html/k1000mus.htm |title=Teak Museum: Nilambur |author=KRFI.org |publisher=Web Archive |access-date=20 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060928001233/http://www.kfri.org/html/k1000mus.htm |archive-date=28 September 2006 }}</ref> ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱰᱷᱮᱨᱚᱜ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱯᱚᱨᱤᱵᱮᱥ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱪᱤᱱᱛᱟᱹ ᱦᱚᱸ ᱨᱟᱠᱟᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ᱫᱩᱨᱞᱚᱵᱷ ᱢᱟᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱟᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱮᱱᱛᱮ ᱨᱮᱦᱚᱸ, ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱲ ᱠᱩᱥᱤ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱴᱨᱚᱯᱤᱠᱟᱞ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱠᱚᱨᱮ ᱥᱟᱥᱴᱮᱱᱮᱵᱩᱞ (sustainable) ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱪᱟᱥ ᱰᱷᱮᱨ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ ''ᱯᱷᱚᱨᱮᱥᱴ ᱥᱴᱮᱣᱟᱨᱰᱥᱤᱯ ᱠᱟᱣᱩᱱᱥᱤᱞ'' (FSC) ᱫᱚ ᱥᱚᱴᱷᱤᱠ ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱦᱟᱨᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱡᱤᱱᱤᱥ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱨᱴᱤᱯᱷᱤᱠᱮᱴ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚᱨᱮ ᱴᱤᱥᱩ ᱠᱟᱞᱪᱟᱨ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱫᱚ ᱵᱮᱯᱟᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱱᱟᱯᱟᱭ ᱦᱚᱨᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱯᱚᱱᱤᱵᱮᱥ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱴᱷᱟᱶ ᱨᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱠᱚ ᱛᱮᱭᱟᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱠᱟᱴ ᱥᱚᱢᱯᱚᱛᱤ ᱟᱨ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱠᱷᱟᱫᱟᱱ ᱠᱚᱫᱚ ᱒᱐᱑᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱢ ᱥᱩᱫᱟᱱ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱠᱟᱨᱚᱱ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|url=http://africanarguments.org/2013/03/14/is-all-well-in-the-teak-forests-of-south-sudan-by-aly-verjee/|title=Is all well in the teak forests of South Sudan? – By Aly Verjee|date=14 March 2013}}</ref> ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱷᱮᱨ ᱠᱟᱭᱛᱮ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱫᱚ ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ ᱟᱨ ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱛᱮ ᱠᱚ ᱵᱷᱮᱡᱟᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱛᱟᱞᱟ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ (ᱠᱳᱥᱴᱟ ᱨᱤᱠᱟ) ᱟᱨ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱡᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱞᱚᱜᱚᱱ ᱞᱟᱦᱟᱜ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱥᱤᱨᱡᱚᱱ ᱛᱮ ᱚᱢᱚᱱ ᱟᱠᱟᱱ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱵᱤᱨ ᱠᱚ ᱠᱚᱢᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ, ᱞᱟᱹᱴᱤᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱨᱮ ᱵᱟᱜᱟᱱ ᱪᱟᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱰᱷᱮᱨᱚᱜ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱟᱥᱟ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾<ref name="Investing in Teak: The Market">{{cite web|url=https://www.catf.lu/investing-in-catf/the-market/|title=Investing in Teak: The Market|author=Central American Timber Fund|publisher=Central American Timber Fund|access-date=20 September 2015}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''ᱦᱟᱭᱵᱽᱞᱟᱭᱟ ᱯᱩᱭᱮᱨᱟ (Hyblaea puera)'', ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱟᱫᱷᱟᱨᱚᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ 'ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱰᱮᱯᱷᱳᱞᱤᱭᱮᱴᱚᱨ' (Teak defoliator) ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱭᱟ, ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢᱼᱥᱟᱢᱟᱝ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱯᱷᱟᱹᱴᱩᱣᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱱᱩᱭ ᱫᱚ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱨᱮᱱ ᱢᱤᱫ ᱛᱤᱡᱩ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱨᱮᱱ ᱞᱮᱱᱰᱮᱫ ᱫᱚ ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱴᱚᱴᱷᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱟᱨᱮ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱚᱭ ᱡᱚᱢᱟ ᱾<ref> {{cite web | title=''Hyblaea puera'' | last=Herbison-Evans | first=Don | publisher=University of Technology, [[Sydney]] | url=http://linus.socs.uts.edu.au/~don/larvae/hybl/puera.html | access-date=2008-03-12 | date=2007-09-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080724111814/http://linus.socs.uts.edu.au/~don/larvae/hybl/puera.html |archive-date = 2008-07-24}} </ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == {{Commons category|Tectona grandis|ᱥᱟᱜᱽᱣᱟᱱ (Tectona grandis)}} {{NSRW poster|wstitle=Teak}} {{WestAfricanPlants|Tectona grandis}} * ᱭᱩ.ᱮᱥ. ᱯᱷᱳᱨᱮᱥᱴ ᱯᱨᱳᱰᱟᱠᱴᱥ ᱞᱮᱵᱽ: [http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/TechSheets/Chudnoff/SEAsian_Oceanic/htmlDocs_SEAsian/tectonagrandis.html USDA ᱵᱤᱨ ᱥᱮᱵᱟ]; {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224044926/http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/TechSheets/Chudnoff/SEAsian_Oceanic/htmlDocs_SEAsian/tectonagrandis.html |date=24 February 2013 }} [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱫᱟᱨᱮ]] 5c4o9r578fdu9cik47e63iiolenfsqs ᱥᱩᱫᱷᱟᱱ ᱜᱩᱨᱩᱝ 0 35566 191144 190603 2026-04-28T18:44:49Z CommonsDelinker 91 Removing [[:c:File:Sudhan_Gurung,_official_portrait_(2026).jpg|Sudhan_Gurung,_official_portrait_(2026).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Elcobbola|Elcobbola]] because: [[:c:COM:VRTS|VRTS]]: Unaccepted or insufficient permission for use 191144 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ᱢᱟᱹᱱᱟᱱ|ᱢᱟᱹᱱᱟᱱ]] | name = ᱥᱩᱫᱷᱟᱱ ᱜᱩᱨᱩᱝ | native_name = {{nobold|सुधन गुरुङ}} | image = | image_size = | caption = ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ, ᱒᱐᱒᱖ | office = [[ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ|ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]] | term_start = ᱒᱗ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱖ | predecessor = [[ᱚᱢ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱟᱨᱭᱟᱞ]] | president = [[ᱨᱟᱢ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱯᱟᱣᱰᱮᱞ]] | prime_minister = [[ᱵᱟᱞᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱥᱟᱦ|ᱵᱟᱞᱮᱱ ᱥᱟᱦ]] | vicepresident = [[ᱨᱟᱢ ᱥᱚᱦᱟᱭ ᱭᱟᱫᱚᱵᱽ]] | predecessor1 = [[ᱨᱟᱡᱮᱱᱫᱽᱨᱚ ᱵᱟᱡᱽᱜᱟᱭᱤᱱ]] | term_start1 = ᱒᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱖ | birth_date = ᱑᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱗ | birth_place = [[ᱜᱳᱨᱠᱷᱟ]], [[ᱱᱮᱯᱟᱞ]] | citizenship = [[ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ]] | party = [[ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱥᱣᱟᱛᱟᱱᱛᱨᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] | constituency1 = [[ᱜᱳᱨᱠᱷᱟ ᱑ (ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ)|ᱜᱳᱨᱠᱷᱟ ᱑]] | office1 = [[ᱯᱨᱚᱛᱤᱱᱤᱫᱷᱤ ᱥᱚᱵᱷᱟ|ᱦައᱩᱥ ᱚᱯᱷ ᱨᱮᱯᱨᱮᱡᱮᱱᱴᱮᱴᱤᱵᱽ]] ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱥᱚᱦᱮᱫ | profession = {{hlist|ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ|ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ|ᱰᱤ.ᱡᱮ|ᱮᱱᱴᱚᱨᱯᱨᱮᱱᱚᱨ}} }} '''ᱥᱩᱫᱷᱟᱱ ᱜᱩᱨᱩᱝ''' (ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱗) ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱥᱩᱥᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱐᱒᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱒᱓ ᱟᱱᱟᱜ ᱟᱨ ᱱᱤᱛᱚᱜᱤᱡ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ|ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]] ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱮ-ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ [[ᱦᱟᱢᱤ ᱱᱮᱯᱟᱞ]] (Hami Nepal) ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱩᱱᱤᱭᱟᱹᱫᱤ ᱟᱨ ᱠᱳ-ᱚᱨᱰᱤᱱᱮᱴᱚᱨ ᱦᱚᱸ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |date=2025-09-17 |title=Attempted attack on Hami Nepal coordinator Sudan burung - OnlineKhabar English News |url=https://english.onlinekhabar.com/attempted-attack-on-hami-nepal-coordinator-sudan-gurung.html |access-date=2025-09-18 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |date=2025-09-15 |title=Exclusive: Young activists who toppled Nepal's government now picking new leaders |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/young-activists-who-toppled-nepals-government-now-picking-new-leaders-2025-09-14/ |access-date=2025-09-18 |work=Reuters |language=en}}</ref> ᱒᱐᱒᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱡᱮᱱ ᱡᱤ (Gen Z) ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱭᱩᱵᱟ ᱱᱮᱛᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱛᱮ ᱦᱮᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-08-08 |title=Gen Z activist Sudan Gurung claims attempted attack against him |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/gen-z-activist-sudan-gurung-claims-attempted-attack-against-him-61-98.html |access-date=2025-09-18 |website=MyRepublica |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱨᱟᱢ ᱪᱚᱸᱫᱽᱨᱚ ᱯᱟᱣᱰᱮᱞ|ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱜᱚᱢᱠᱮ]] ᱟᱨ ᱟᱨᱢᱤ ᱪᱤᱯᱷ [[ᱚᱥᱳᱠ ᱨᱟᱡᱽ ᱥᱤᱜᱽᱫᱮᱞ]] ᱥᱟᱶ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱢᱟᱨᱮ ᱪᱤᱯᱷ ᱡᱟᱥᱴᱤᱥ [[ᱥᱩᱥᱤᱞᱟ ᱠᱟᱨᱠᱤ]] ᱫᱚ ᱛᱟᱞᱟ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱪᱷᱚᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱥᱚᱸᱥᱚᱫᱽ ᱵᱟᱹᱛᱤᱞ ᱠᱟᱛᱮ ᱱᱟᱣᱟ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱨ ᱡᱷᱤᱡ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":1">{{Cite web |last=Awale |first=Sonia |date=2025-09-12 |title=Madam Prime Minister of Nepal |url=https://nepalitimes.com/news/madam-prime-minister-of-nepal |access-date=2025-09-18 |website=Nepali Times}}</ref> ᱑᱔ ᱥᱮᱯᱴᱮᱢᱵᱚᱨ ᱒᱐᱒᱕ ᱧᱤᱫᱟᱹ, ᱜᱩᱨᱩᱝ ᱫᱚ ᱥᱩᱥᱤᱞᱟ ᱠᱟᱨᱠᱤ ᱟᱜ ᱤᱥᱛᱤᱯᱷᱟ ᱠᱚᱭ ᱠᱟᱛᱮ ᱟᱱᱫᱚᱞᱚᱱ ᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱪᱮᱫᱟᱜ ᱥᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱤᱱ ᱠᱩᱞᱤ ᱜᱟᱞᱢᱟᱨᱟᱣ ᱛᱮ ᱠᱮᱵᱤᱱᱮᱴ ᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref name=":6">{{Cite web |title=Sudan Gurung's group protest in front of PM's residence at midnight demanding PM Karki's resignation |url=https://en.setopati.com/political/165270/ |access-date=2025-09-18 |website=Setopati}}</ref> ᱜᱩᱨᱩᱝ ᱟᱜ ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱫᱚ [[ᱵᱷᱨᱚᱥᱴᱟᱪᱟᱨ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ|ᱵᱷᱨᱚᱥᱴᱟᱪᱟᱨ ᱪᱟᱵᱟ]], [[ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱵᱮᱜᱟᱨ]], ᱟᱨ ᱱᱟᱣᱟ ᱯᱤᱲᱦᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱠᱚ ᱛᱟᱦᱮᱸ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name=":5" /> ᱜᱩᱨᱩᱝ ᱫᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱢᱤᱫᱴᱟᱝ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱨᱮ ᱵᱟᱭ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱟ, ᱵᱚᱨᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "[[ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ]]" ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱟ ᱾<ref name=":11">{{Cite web |title=Biography of Sudan Gurung: The Home Minister of Nepal |url=https://nepinsights.com/world/national-news-nepal/sudan-gurung-biography |access-date=2026-04-03 |website=Nep Insights |language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[᱒᱐᱒᱖ ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱥᱟᱱᱟᱱᱟᱢ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ|᱒᱐᱒᱖ ᱥᱟᱱᱟᱱᱟᱢ ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ]] ᱨᱮ [[ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱥᱣᱟᱛᱟᱱᱛᱨᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ [[ᱜᱳᱨᱠᱷᱟ ᱑ (ᱵᱟᱪᱷᱱᱟᱣ ᱴᱚᱴᱷᱟ)|ᱜᱳᱨᱠᱷᱟ ᱑]] ᱠᱷᱚᱱ ᱮ ᱡᱤᱛᱠᱟᱹᱨ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref name=":10" /> == ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱠᱟᱛᱷᱟ == === ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱟᱨ ᱥᱮᱪᱮᱫ === ᱥᱩᱫᱷᱟᱱ ᱫᱚ ᱑᱘ ᱡᱩᱞᱟᱭ ᱑᱙᱘᱗ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱜᱳᱨᱠᱷᱟ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱪᱤᱛᱣᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱡ ᱨᱤᱱ ᱜᱚᱲᱚᱢ ᱦᱟᱲᱟᱢ ᱵᱩᱰᱷᱤ ᱥᱟᱶ ᱦᱟᱨᱟ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱮᱥ.ᱮᱞ.ᱥᱤ (SLC) ᱯᱟᱥ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[A-Levels]] ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱮ ᱚᱞ ᱞᱮᱫᱼᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱭ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱫᱼᱟ ᱾ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱟᱨ ᱥᱟᱶᱛᱟ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱨᱮ ᱦᱤᱡᱩᱜ ᱢᱟᱬᱟᱝ ᱨᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱤᱵᱷᱮᱱᱴ ᱢᱮᱱᱮᱡᱚᱨ ᱟᱨ ᱰᱤ.ᱡᱮ (DJ) ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱱ ᱛᱟᱦᱮᱸᱫ ᱾<ref>{{Cite news |last=Gandhi |first=Swati |date=9 September 2025 |title=Who is Sudan Gurung, the man behind massive Gen Z protest in Nepal? |url=https://www.business-standard.com/world-news/nepal-social-media-ban-genz-protest-sudan-gurung-hami-nepal-125090900932_1.html |access-date=18 November 2025 |work=[[Business Standard]]}}</ref> === ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱠᱟᱹᱢᱤ === [[᱒᱐᱑᱕ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱚᱛ ᱞᱟᱲᱟᱣ|᱒᱐᱑᱕ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱛ ᱞᱟᱲᱟᱣ]] ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱜᱤᱫᱽᱨᱟᱹ ᱟᱡᱟᱜ ᱛᱤ ᱨᱮ ᱜᱚᱡ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱟᱹᱛᱤᱨ ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱨ ᱵᱚᱫᱚᱞ ᱞᱮᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite news |date=2025-09-09 |title=Who is Sudan Gurung, the face of Nepal's powerful Gen-Z protests? |url=https://www.firstpost.com/explainers/sudan-gurung-face-hami-nepal-gen-z-protest-13932081.html |access-date=2025-11-18 |work=[[Firstpost]]}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱠᱟᱴᱷᱢᱟᱱᱰᱩ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱤᱨ ᱦᱚᱥᱯᱤᱴᱟᱞ (Bir Hospital) ᱨᱮ ᱑,᱐᱐᱐ ᱜᱟᱱ ᱥᱣᱮᱪᱪᱷᱟᱥᱮᱵᱤ ᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱢᱮᱥᱟ ᱠᱟᱛᱮ ᱜᱚᱲᱚ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱮᱦᱚᱵ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱟᱜ ᱵᱷᱨᱚᱥᱴᱟᱪᱟᱨ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱠᱮᱴᱮᱡ ᱮ ᱨᱚᱲ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ == ᱦᱟᱢᱤ ᱱᱮᱯᱟᱞ == ᱒᱐᱒᱐ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱠᱳᱵᱷᱤᱰ-᱑᱙ ᱢᱟᱦᱟᱢᱟᱨᱤ ᱚᱠᱛᱚ ᱨᱮ ᱥᱩᱫᱷᱟᱱ ᱜᱩᱨᱩᱝ ᱫᱚ "ᱦᱟᱢᱤ ᱱᱮᱯᱟᱞ" (Hami Nepal) ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱵᱮ-ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱮ ᱵᱮᱨᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱪᱟᱞᱟᱣᱚᱜ ᱠᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱰᱨ. ᱥᱟᱱᱫᱩᱠ ᱨᱩᱭᱤᱛ ᱟᱨ ᱢᱤᱥ ᱭᱩᱱᱤᱵᱷᱟᱨᱥ ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱒᱐᱑᱘ ᱢᱟᱱᱤᱛᱟ ᱫᱮᱵᱽᱠᱳᱴᱟ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱦᱚᱲ ᱠᱚ ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱟᱶᱛᱟ ᱥᱟᱶ ᱡᱚᱯᱲᱟᱣ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚᱣᱟ ᱾<ref>{{Cite web |date=2026-03-28 |title=Sudan Gurung Biography: Age, Wife, Hami Nepal & Home Minister 2026 - FameReports |url=https://famereports.com/sudan-gurung-biography/ |access-date=2026-03-28 |language=en}}</ref> == ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤ ᱡᱤᱭᱚᱱ == ᱒᱐᱒᱖ ᱢᱟᱨᱪ ᱒᱗ ᱦᱤᱞᱚᱜ, ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ [[ᱵᱟᱞᱮᱱ ᱥᱟᱦ]] ᱟᱜ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ [[ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ|ᱚᱲᱟᱜ ᱢᱚᱱᱛᱨᱤ]] ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱟᱦᱟᱞ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref>{{Cite web |website=Onlinekhabar |date=27 March 2026 |title=सुधन गुरुङ गृहमन्त्री बन्दै |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1898767/sudhan-gurung-becomes-home-minister}}</ref> == ᱩᱭᱦᱟᱹᱨ ᱵᱷᱟᱵᱽ (Ideology) == ᱜᱩᱨᱩᱝ ᱫᱚ ᱥᱚᱨᱠᱟᱨᱤ ᱵᱮᱵᱚᱥᱛᱟ ᱵᱚᱫᱚᱞ, ᱵᱷᱨᱚᱥᱴᱟᱪᱟᱨ ᱪᱟᱵᱟ ᱟᱨ ᱡᱩᱣᱟᱹᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱫᱟᱲᱮ ᱪᱮᱛᱟᱱ ᱨᱮ ᱡᱳᱨ ᱮ ᱮᱢᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ ᱵᱮᱜᱟᱨ ᱦᱚᱲ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱟᱨ "ᱢᱟᱹᱱᱢᱤ ᱫᱷᱚᱨᱚᱢ" ᱨᱮᱭ ᱯᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱣ ᱟ ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Gurung, Sudan}} [[Category:ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[Category:᱑᱙᱘᱗ ᱡᱟᱱᱟᱢ]] [[Category:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱠᱚ ᱦᱚᱲ]] [[Category:ᱜᱳᱨᱠᱷᱟ ᱡᱤᱞᱞᱟᱹ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[Category:ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱤᱱ ᱮᱢ.ᱯᱤ ᱠᱚ ᱒᱐᱒᱖–]] [[Category:ᱨᱟᱥᱴᱨᱤᱭᱚ ᱥᱣᱟᱛᱟᱱᱛᱨᱚ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱟᱡᱽᱟᱹᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] k3fchu8byhldgeb9l066a6mm5kaw866 ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ 0 35614 191183 191016 2026-04-29T07:55:38Z InternetArchiveBot 3665 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 191183 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱢᱤᱫ ᱞᱮᱠᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱟᱱ ᱫᱟᱨᱮ ᱡᱟᱹᱛ}} {{Speciesbox |name = ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ |image = Vitex negundo 415167855.jpg |genus = Vitex |species = negundo |authority = [[ᱠᱟᱨᱞ ᱞᱤᱱᱤᱭᱚᱥ|L.]]<ref name="GRIN"/> |synonyms= *''Vitex cannabifolia'' <small>Siebold & Zucc.</small> *''Vitex incisa'' <small>Lam.</small> *''Vitex incisa'' var. ''heterophylla'' <small>Franch.</small> *''Vitex negundo'' var. ''heterophylla'' <small>(Franch.) Rehder</small> }} [[File:Vitex negundo heterophylla 306091219.jpg|thumb|ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ ᱵᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱥᱩᱨ ᱪᱤᱛᱟᱹᱨ ]] [[File:Vitex negundo flowering inside the test tube.jpg|thumb|ᱴᱮᱥᱴ ᱴᱤᱭᱩᱵᱽ ᱵᱷᱤᱛᱤᱨ ᱨᱮ ''ᱤᱱ ᱵᱷᱤᱴᱨᱳ'' ᱦᱚᱨᱟ ᱛᱮ ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮ ᱵᱟᱦᱟ ᱥᱟᱵ ᱟᱠᱟᱱᱟ]] [[File:Vitex negundo NP.JPG|thumb|ᱱᱮᱯᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱟᱸᱪᱠᱷᱟᱞ ᱵᱮᱰᱟ ᱨᱮ ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱦᱟ ᱛᱷᱚᱯᱮ ]] '''''ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ (Vitex negundo)''''' ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱫᱤᱥᱣᱟᱹᱛᱮ ''ᱪᱟᱭᱱᱤᱡᱽ ᱱᱤᱨᱟᱹᱭ (ᱪᱮᱥᱴ) ᱫᱟᱨᱮ''<ref>{{PLANTS|id=VINE2|taxon=Vitex negundo|access-date=6 August 2015}}</ref>'', ᱢᱚᱬᱮᱼᱥᱟᱠᱟᱢᱟᱜ ᱱᱤᱨᱟᱹᱭ ᱫᱟᱨᱮ'' ᱟᱨᱵᱟᱝ ''ᱥᱟᱫᱚᱢᱡᱚᱛᱟ ᱵᱷᱟᱭᱴᱮᱠᱥ'' ᱟᱨᱵᱟᱝ ''ᱱᱤᱥᱤᱱᱰᱟ'' ᱠᱚ ᱢᱮᱛᱟᱜᱼᱟ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱥᱚᱲᱚᱢ ᱥᱚ ᱟᱱ ᱡᱷᱩᱲ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱰᱟᱹᱨ ᱠᱚᱫᱚ ᱯᱩᱱ-ᱠᱳᱬ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱱᱟᱥᱮ ᱯᱩᱸᱰ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱩᱵ ᱛᱮ ᱴᱚᱯᱟᱨ ᱮᱥᱮᱫ ᱛᱟᱦᱮᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝᱼᱮᱛᱚᱢ ᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ''ᱨᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ'' ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱘ ᱢᱤᱴᱚᱨ ᱩᱥᱩᱞ ᱦᱩᱭ ᱫᱟᱲᱮᱭᱟᱜᱼᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱚᱨᱛᱟ ᱫᱚ ᱟᱨᱟᱜ-ᱜᱟᱹᱰᱩᱣᱟᱹ ᱨᱚᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱰᱟᱹᱨ ᱨᱮ ᱢᱚᱬᱮ ᱜᱚᱴᱟᱝ (ᱛᱤᱱᱟᱹᱜ ᱜᱟᱱ ᱚᱠᱛᱚ ᱯᱮᱭᱟ) ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱛᱟᱞᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱫᱚ ᱡᱚᱛᱚ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱜᱮᱭᱟ ᱾ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱲᱮ ᱫᱚ ᱰᱟᱴᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱞᱟᱛᱟᱨ ᱦᱤᱥ ᱨᱮ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱠᱟᱹᱴᱤᱡ ᱩᱵ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾<ref name="bpi">{{cite book|title =''Vitex negundo'' Linn. Fact Sheet|publisher =Bureau of Plant Industry, Department of Agriculture, Republic of the Philippines|url =http://www.bpi.da.gov.ph/Publications/mp/pdf/l/lagundi.pdf}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱵᱟᱦᱟ ᱫᱚ ᱯᱩᱸᱰ ᱠᱷᱚᱱ ᱞᱤᱞ ᱨᱚᱝ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ ᱟᱨ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱵᱟᱦᱟ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱮᱱ ᱛᱷᱚᱯᱮ ᱠᱟᱛᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱡᱚ ᱫᱚ ᱔ ᱮᱢ.ᱮᱢ ᱜᱟᱱ ᱜᱚᱞ ᱜᱮᱭᱟ ᱟᱨ ᱵᱤᱞᱤ ᱞᱮᱱ ᱠᱷᱚᱱ ᱦᱮᱸᱫᱮ ᱥᱮ ᱵᱮᱸᱜᱚᱱ ᱨᱚᱝ ᱧᱮᱞᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="bpi" /> == ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱨ ᱛᱟᱦᱮᱱ ᱴᱷᱟᱶ == ''Vitex negundo'' ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱴᱨᱳᱯᱤᱠᱟᱞ ''ᱮᱛᱚᱢ ᱟᱨ ᱥᱟᱢᱟᱝ ᱟᱯᱷᱨᱤᱠᱟ'' ᱟᱨ ''ᱮᱥᱤᱭᱟ'' ᱢᱚᱦᱟᱫᱮᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱟᱡᱛᱮᱭᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱴᱟᱜ ᱴᱷᱟᱶ ᱠᱚᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱪᱟᱥ ᱟᱨ ᱯᱟᱥᱱᱟᱣ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="GRIN"/> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱟᱯᱷᱜᱟᱱᱤᱥᱛᱟᱱ, ᱵᱟᱝᱞᱟᱫᱮᱥ, ᱵᱷᱩᱴᱟᱱ, ᱠᱮᱢᱵᱳᱰᱤᱭᱟ, ᱪᱤᱱ, [[ᱥᱤᱧᱚᱛ]], ᱤᱱᱰᱳᱱᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱡᱟᱯᱟᱱ, ᱠᱳᱨᱤᱭᱟ, ᱠᱮᱱᱤᱭᱟ, ᱢᱟᱫᱟᱜᱟᱥᱠᱟᱨ, ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ, ᱢᱳᱡᱟᱢᱵᱤᱠ, ᱢᱤᱭᱟᱱᱢᱟᱨ, ᱱᱮᱯᱟᱞ, ᱯᱟᱠᱤᱥᱛᱟᱱ, ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ, ᱥᱨᱤᱞᱚᱝᱠᱟ, ᱛᱟᱭᱣᱟᱱ, ᱛᱟᱱᱡᱟᱱᱤᱭᱟ, ᱛᱷᱟᱭᱞᱮᱱᱰ ᱟᱨ ᱵᱷᱤᱭᱮᱛᱱᱟᱢ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="GRIN"/> ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ ᱫᱟᱜ ᱟᱲᱮ, ᱛᱟᱥᱟᱫ ᱴᱟᱹᱱᱤ ᱟᱨ ᱠᱷᱩᱞᱟᱹ ᱵᱤᱨ ᱠᱚᱨᱮ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref name="prosea"/> == ᱧᱩᱛᱩᱢ ᱠᱚ == ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱵᱷᱮᱜᱟᱨ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱛᱮ ''ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ'' (''Vitex negundo)'' ᱨᱮᱱᱟᱜ [[:en:Common_name|ᱫᱤᱥᱣᱟᱹ ᱧᱩᱛᱩᱢ]] ᱠᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ:<ref>Vitex negunda in Dr. K. M. Madkarni's Indian Materia Medica; Edited by A. K. Nadkarni, Popular Prakashan, Bombay, 1976, pp: 1278-80.</ref> {{div col}}* [[ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ]]: '''ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ''' * [[ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱚᱥᱚᱢᱤᱭᱟ]]: ''Posotiya'' (ᱯᱚᱥᱚᱛᱤᱭᱟ) * [[ᱵᱟᱝᱞᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱵᱟᱝᱞᱟ]]: ''Nirgundi''; ''Nishinda'' (ᱱᱤᱥᱤᱱᱫᱟ) * [[ᱪᱟᱭᱱᱤᱡᱽ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱪᱟᱭᱱᱤᱡᱽ]]: ''Huáng jīng'' (黄荆) * [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]]: ''Five-leaved chaste tree''; ''Chinese chaste tree'' * [[ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱤᱱᱳ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱤᱱᱳ]]: ''Lagundî'' * [[ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱜᱩᱡᱽᱨᱟᱴᱤ]]: ''Nagoda'' * [[ᱦᱤᱱᱫᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱦᱤᱱᱫᱤ]]: ''Nirgundi''; ''Nisinda''; ''Sambhalu'' (ᱱᱤᱨᱜᱩᱱᱰᱤ) * [[ᱠᱚᱱᱱᱚᱲ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱠᱟᱱᱱᱟᱰᱟ]]: ''Biḷi nekki'' (ಬಿಳಿ ನೆಕ್ಕಿ) * [[ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ|ᱢᱟᱞᱟᱭᱟᱞᱚᱢ]]: ''Karinochi'' (കരിനൊച്ചി) * [[ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱢᱟᱨᱟᱴᱷᱤ]]: ''Nirgudi'' (निरगुडी) * [[ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱱᱮᱯᱟᱞᱤ]]: ''Simali'' (ᱥᱤᱢᱟᱞᱤ) * [[ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱤ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱯᱟᱧᱡᱟᱵᱤ]]: ''Banna''; ''Marwan'' * [[ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱥᱚᱸᱥᱠᱨᱤᱛ]]: ''Nirgundi''; ''Sindhuvara'' (ᱥᱤᱱᱫᱷᱩᱣᱚᱨᱚ) * [[ᱛᱟᱢᱤᱞ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱟᱢᱤᱞ]]: ''Nochchi'' (நொச்சி) * [[ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱛᱮᱞᱩᱜᱩ]]: ''Vavili''; ''Sindhuvara'' (వావిಲಿ) * [[ᱩᱨᱫᱩ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱩᱨᱫᱩ]]: ''Sumbaloo'' * [[ᱳᱰᱤᱭᱟ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱳᱰᱤᱭᱟ]]: ''Begunia'' (ᱵᱮᱜᱩᱱᱤᱭᱟ) {{div col end}} == ᱠᱮᱢᱤᱥᱴᱨᱤ == ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱨᱟᱥᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱩᱲᱩᱛ ᱦᱤᱥ ᱠᱚᱫᱚ ᱦᱩᱭᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ [[:en:Casticin|ᱠᱟᱥᱴᱮᱥᱤᱱ]], [[:en:Isoorientin|ᱟᱭᱥᱚᱣᱚᱨᱤᱭᱮᱱᱴᱤᱱ]], [[:en:Chrysophanol|ᱠᱨᱟᱭᱥᱚᱯᱷᱮᱱᱚᱞ ᱰᱤ]], [[:en:Luteolin|ᱞᱤᱣᱩᱴᱤᱭᱟᱱᱤᱱ]], [[:en:P–hydroxybenzoic_acid|ᱯᱤᱼᱦᱟᱭᱰᱨᱚᱵᱮᱱᱡᱚᱭᱤᱠ ᱮᱥᱤᱰ]] ᱟᱨ ᱰᱤᱼ[[:en:Fructose|ᱯᱷᱨᱩᱠᱴᱚᱡᱽ]] ᱾ ᱱᱚᱣᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮ ᱟᱥᱚᱞ ᱛᱮ [[:en:Sabinene|ᱥᱮᱵᱤᱱᱤᱱ]], [[:en:Linalool|ᱞᱟᱭᱱᱟᱞᱩᱞ]], [[:en:Terpinen-4-ol|ᱴᱮᱨᱯᱟᱭᱱᱮᱱᱼ᱔ᱼᱳᱞ]], [[:en:Β-caryophyllene|β-ᱠᱮᱨᱤᱭᱚᱯᱷᱟᱭᱞᱤᱱ]], α-[[:en:Guaiene|ᱜᱽᱣᱟᱭᱤᱱ]] ᱟᱨ ᱜᱽᱞᱚᱵᱩᱞᱚᱞ ᱧᱟᱢᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱚ ᱥᱩᱱᱩᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱖᱑.᱘% ᱦᱤᱥ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ == ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱠᱚ == ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱨᱮᱡ ᱨᱮ ᱟᱹᱰᱤ ᱜᱟᱱ ᱨᱟᱱ ᱜᱩᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱢᱟᱱᱟᱣᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{Cite journal|last1=Zheng|title=Phytochemical and Pharmacological Profile of Vitex negundo|journal=Phytotherapy Research|year=2015}}</ref> ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱟᱨᱮ ᱫᱚ ᱥᱟᱢᱴᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚᱦᱚ ᱟᱠᱟᱱ ''ᱨᱟᱹᱥᱩᱬ'' ᱛᱤᱡᱩ-ᱯᱟᱹᱛᱩᱣᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱵᱟᱧᱪᱟᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾ ᱯᱷᱤᱞᱤᱯᱟᱭᱤᱱ ᱫᱤᱥᱚᱢ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱠᱷᱳᱜ (cough) ᱨᱟᱱ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱢᱟᱱᱚᱛ ᱮᱢ ᱟᱠᱟᱱ ᱜᱮᱞ ᱜᱚᱴᱟᱝ ᱡᱮᱭᱵᱽ ᱨᱟᱱ ᱢᱩᱫᱽ ᱨᱮ ᱢᱤᱫᱴᱟᱹᱝ ᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web |title=Directory of Herbs {{!}} PITAHC |url=https://pitahc.gov.ph/directory-of-herbs/ |website=Philippine Institute of Traditional and Alternative Health Care |access-date=12 September 2024 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="pest">{{cite web|url=http://pcarrd.dost.gov.ph/phil-organic/Technologies/lagundi%20against%20garlic%20pests.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715001825/http://www.pcarrd.dost.gov.ph/phil-organic/Technologies/lagundi%20against%20garlic%20pests.htm|url-status=dead|archive-date=July 15, 2007|title=Lagundi leaves as effective control against storage pests of garlic|publisher=Philippine Council for Agriculture, Forestry and Natural Resources Research and Development (PCARRD), Department of Science and Technology, Republic of the Philippines|access-date=September 7, 2011}}</ref> ᱢᱟᱞᱮᱥᱤᱭᱟ ᱨᱮ, ᱱᱚᱣᱟ ᱫᱚ ᱛᱤᱨᱞᱟᱹ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱦᱚᱲᱢᱚ ᱥᱟᱶᱟᱨ ᱟᱨ ᱪᱟᱸᱫᱚᱠᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱹᱦᱤᱛ (menstrual cycle) ᱥᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨᱚᱜᱼᱟ ᱾<ref>{{cite book | first=W.E. | last=Wan Hassan | date=2010 | title=Ulam: Salad Herbs of Malaysia | pages=106–107 | publisher=Masbe Sdn. Bhd. | isbn=9789834466404 }}</ref> == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{Reflist| <ref name="GRIN">{{GRIN | name =''Vitex negundo'' L.| id =41831 | access-date = September 7, 2011}}</ref> <ref name="prosea">{{cite web|url=http://hrdc.pcarrd.dost.gov.ph/prosea/proseaherbal/lagundi_doc.htm|archive-url=https://archive.today/20121221063833/http://hrdc.pcarrd.dost.gov.ph/prosea/proseaherbal/lagundi_doc.htm|url-status=dead|archive-date=December 21, 2012|title=''Vitex negundo'' L. - Lagundi|publisher=Prosea Herbal Techno-Catalog|access-date=September 7, 2011}}</ref> }} == ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ == *{{cite book |last=Caldecott |first=Todd |year=2006 |title=Ayurveda: The Divine Science of Life |publisher=Elsevier/Mosby}} - ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮ ᱥᱤᱸᱫᱽᱣᱟᱹᱨᱤ (Nirgundi) ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱱ ᱜᱩᱱ ᱟᱨ ᱵᱮᱵᱷᱟᱨ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱟᱹᱰᱤ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱛᱮ ᱚᱞ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ ᱾ {{Taxonbar|from=Q14807863}} [[Category:Vitex|negundo]] [[Category:Flora of the Philippines]] [[Category:Plants described in 1753]] [[Category:Botanical taxa named by Carl Linnaeus]] 669oxc0ih8nr4p5d2jetj6ro7847mp4 ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜ 0 35698 191187 191048 2026-04-29T09:08:06Z CommonsDelinker 91 Removing [[:c:File:Lost_in_Living_(Book_Cover).jpg|Lost_in_Living_(Book_Cover).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Polarlys|Polarlys]] because: Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]]. 191187 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ}} {{Infobox book | image = | name = ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜ | title_orig = {{lang|uk|Втрачаючи, жити}} | author = ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ | translator = ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ<br />ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ | country = [[ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱯᱚᱱᱚᱛ]] | language = [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] (ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ) | genre = ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ | publisher = ᱞᱚᱥᱴ ᱦᱚᱨᱥ ᱯᱨᱮᱥ | pub_date = ᱑᱕ ᱮᱯᱨᱤᱞ ᱒᱐᱒᱔ | pages = | isbn = 979-8-9865715-7-7 }} '''''ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜ''''' ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱞᱤᱭᱟᱹ ᱟᱨ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ [[:en:Halyna_Kruk|ᱦᱟᱞᱤᱱᱟ ᱠᱨᱩᱠ]] ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱚᱞᱟᱠᱟᱱ ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮᱸ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱟᱱᱟ ᱾ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ [[ᱤᱣᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ]] ᱠᱷᱚᱱ [[ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱤᱝᱞᱤᱥ]] ᱛᱮ ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ ᱛᱤᱠᱤᱱ ᱠᱤᱱ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟᱣᱟᱠᱟᱫᱼᱟ ᱟᱨ ᱞᱚᱥᱴ ᱦᱚᱨᱥ ᱯᱨᱮᱥ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |title=Lost in Living {{!}} WSU Press {{!}} Washington State University |url=https://wsupress.wsu.edu/product/lost-in-living/ |access-date=24 January 2026 |website=wsupress.wsu.edu}}</ref> == ᱟᱛᱟᱝ ᱫᱟᱨᱟᱢ == ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱢᱟᱹᱱ ᱵᱟᱵᱚᱛ ᱛᱮ, ''[[:en:PEN_America|ᱯᱮᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ]]'' ᱫᱚ ᱒᱐᱒᱕ ''ᱚᱱᱚᱬᱦᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱛᱟᱹᱞᱠᱟᱹ ᱨᱮ ''ᱡᱤᱣᱤᱫᱚᱜ ᱨᱮ ᱟᱫᱚᱜᱼᱮ'' ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱞᱮᱫᱼᱟ ᱾<ref name="auto">{{Cite web |last=Iryna |first=Savyuk |date=9 August 2024 |title=The War & The Self in All Their Iterations: A Review of Halyna Kruk’s Lost in Living |url=https://chytomo.com/en/the-war-the-self-in-all-their-iterations-a-review-of-halyna-kruk-s-lost-in-living/ |access-date=24 January 2026 |language=en}}</ref> ᱱᱚᱶᱟ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱨᱮᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱨᱩᱥᱤᱭᱟᱣᱟᱜ ᱯᱩᱨᱟᱹ ᱞᱟᱹᱰᱷᱟᱹᱭ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱞᱟᱦᱟ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮᱸ ᱠᱚ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱱᱚᱶᱟ ᱫᱚ ᱞᱚᱥᱴ ᱦᱚᱨᱥ ᱯᱨᱮᱥ ᱠᱚᱱᱴᱮᱢᱯᱚᱨᱟᱨᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮᱸ ᱛᱷᱚᱠ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱢᱤᱫ ᱦᱤᱸᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱪᱷᱟᱹᱱᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{Cite web |last=lpierson3@ku.edu |first=Logan Pierson {{!}} |date=19 November 2024 |title=Ukrainian poet uplifts the power of poetry during the Russia-Ukraine war |url=https://www.kansan.com/arts_and_culture/ukrainian-poet-uplifts-the-power-of-poetry-during-the-russia-ukraine-war/article_89a8b2fe-a6bb-11ef-b51a-03251a6623fb.html |access-date=24 January 2026 |website=The University Daily Kansan |language=en}}</ref> == ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱟᱨ ᱢᱟᱹᱱᱠᱚ == * ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ, ᱒᱐᱒᱕ ''ᱚᱱᱚᱬᱦᱮᱸ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱾<ref>{{Cite web |title=PEN Award / Newman Prize / Poet Inspired Walk – Poetry News Roundup April 11th > My poetic side |url=https://mypoeticside.com/news/poetry-news-roundup-april-11th-3 |access-date=24 January 2026 |website=mypoeticside.com}}</ref> * ᱒᱐᱒᱕ ᱯᱮᱱ ᱟᱢᱮᱨᱤᱠᱟ ᱥᱟᱶᱦᱮᱫ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱟᱠᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮᱸ ᱛᱷᱚᱠ) ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴᱮᱰ, ᱡᱮᱞᱮᱠᱟ ''ᱠᱨᱟᱭᱴᱚᱢᱚ'' ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱵᱟᱰᱟᱭ ᱧᱟᱢ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref name="auto"/> * ᱥᱤᱭᱮᱞᱮᱢᱯᱤ ᱦᱚᱛᱮᱛᱮ ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ''ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ'' ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱯᱷᱟᱭᱱᱟᱞᱤᱥᱴ ᱟᱨ ᱟᱞᱴᱟᱣᱟᱜ ᱒᱐ ᱥᱟᱝᱜᱷᱟᱨᱤᱭᱟᱹ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱮᱸ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱼᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾ * ᱒᱐᱒᱕ ᱰᱨᱟᱦᱚᱢᱮᱱ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱞᱚᱝᱞᱤᱥᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ (ᱚᱞᱤ ᱠᱤᱱᱥᱮᱞᱟ ᱟᱨ ᱡᱤᱵᱷᱤᱱᱤᱭᱟ ᱚᱨᱞᱳᱥᱠᱤ, ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ) ᱾ == ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ == {{reflist}} [[Category:ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ]] [[Category:ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱜᱟᱫᱮᱞ ᱠᱚ]] [[Category:ᱤᱝᱞᱤᱥ ᱛᱮ ᱛᱚᱨᱡᱚᱢᱟ ᱠᱚ]] [[Category:᱒᱐᱒᱔ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱠᱚ]] [[Category:ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱹ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ]] {{poetry-collection-stub}} c44rts8vbo2fzmmw37m7jh1kb57zbdf ᱫᱤᱢᱤᱛᱨᱚ ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ 0 35748 191140 2026-04-28T16:31:27Z MT731 2184 "{{Short description|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ, ᱴᱚᱠᱥᱳ ᱢᱚᱰᱮᱨᱮᱴᱟᱨ}} {{Infobox person | name = ᱫᱤᱢᱤᱛᱨᱚ ᱢᱤᱠᱷᱟᱭᱞᱳᱵᱤᱪ ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ | native_name = Дмитро Михайлович Лазуткін | native_name_lang = uk | image = Dmytro_Lazutkin_JR..." ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱥᱟᱦᱴᱟ ᱵᱮᱱᱟᱣᱟᱠᱟᱱᱟ 191140 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ, ᱴᱚᱠᱥᱳ ᱢᱚᱰᱮᱨᱮᱴᱟᱨ}} {{Infobox person | name = ᱫᱤᱢᱤᱛᱨᱚ ᱢᱤᱠᱷᱟᱭᱞᱳᱵᱤᱪ ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ | native_name = Дмитро Михайлович Лазуткін | native_name_lang = uk | image = Dmytro_Lazutkin_JRS_5984-Enhanced-NR.jpg | caption = ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ | birth_date = {{birth date and age|1978|11|18}} | citizenship = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ | occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ, ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱚᱨ | module = {{Infobox military person | branch = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱨ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ | rank = ᱢᱮᱡᱚᱨ | unit = {{plainlist| * ᱔᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱢᱮᱠᱟᱱᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱵᱨᱤᱜᱮᱰ "ᱢᱟᱜᱩᱨᱟ" * ᱕᱙ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱯᱟᱨᱮᱴ ᱢᱚᱴᱚᱨᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱤᱱᱯᱷᱮᱱᱴᱨᱤ ᱵᱨᱤᱜᱮᱰ }} | battles = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱱ }} }} '''ᱫᱤᱢᱤᱛᱨᱚ ᱢᱤᱠᱷᱟᱭᱞᱳᱵᱤᱪ ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ''' ([[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤ]]: Дмитро Михайлович Лазуткін}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱘ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱘) ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱨ ᱴᱚᱠ ᱥᱳ ᱢᱚᱰᱟᱨᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (᱒᱐᱒᱔) ᱢᱟᱹᱱ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|access-date=2024-03-10 |date=2024-03-09 |language=de |title=Die Preisträger des Schewtschenko-Preises 2024 stehen fest - Ukraine-Nachrichten |url=https://ukraine-nachrichten.de/preistr%C3%A4ger-schewtschenko-preises-2024-stehen-fest_19283}}<!-- auto-translated from German by Module:CS1 translator --></ref><ref name="poetryinternational">{{Cite web|url=https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-8798_Lazutkin|title=Poet Dmytro Lazutkin|date=2022|accessdate=2024-03-10|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱢᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱮᱡᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ<ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date = 2024-05-10 |title = About Dmytro Lazutkin |url = https://book.artarsenal.in.ua/en/guest-2025/dmytro-lazutkin-2/ |website = https://book.artarsenal.in.ua/en/ |location = Kyiv, Ukraine |publisher = Book Arsenal 14th International Festival |access-date = 2026-02-20 |language=en }}</ref> ᱟᱨ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱱᱛᱨᱟᱞᱟᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ (᱒᱐᱒᱔ ᱠᱷᱚᱱ) ᱾<ref name ="ukraineworld">{{cite web |last = Krychovska |first = Nika |date = 2024-05-10 |title = Story #148. "Life Gains New Value When at War": Reflections of Ukrainian Poet and Soldier Dmytro Lazutkin |url = https://ukraineworld.org/en/articles/stories/story-148 |website = https://ukraineworld.org/en |location = Kyiv, Ukraine |publisher = UkraineWorld |access-date = 2026-02-20 |language=en }}</ref> ==ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱟᱹᱨᱤᱛ== ᱠᱤᱭᱤᱵᱷ ᱯᱚᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱨᱤᱝ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱴᱟᱞᱚᱨᱡᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱨᱟᱴᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱠᱤᱭᱤᱵᱷ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢᱤᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱜᱚᱱ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱮᱱ ᱨᱮ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱠᱚ ᱩᱱᱤ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱹᱦᱤᱡ ᱯᱷᱤᱴ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘ ᱵᱤᱡᱤᱝ ᱚᱞᱚᱢᱯᱤᱠ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱩᱛᱤ ᱞᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱱᱠᱩᱵᱷᱟᱨ (᱒᱐᱑᱐) ᱟᱨ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ (᱒᱐᱑᱒) ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱠᱩ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱕ ᱭᱩᱨᱚᱯᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱛᱷᱩᱛᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱛᱷᱩᱛᱤ ᱮᱢᱟᱭᱟ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱚ, ᱠᱷᱟᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱠᱥᱤᱝ ᱠᱚᱵᱷᱟᱨ ᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱫᱟ ᱢᱮᱱᱥ ᱠᱞᱟᱵᱽ" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱴᱚᱠ ᱥᱳ ᱦᱚᱸᱭ ᱦᱚᱥᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱞᱟᱥᱩᱛᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱴᱮ ᱟᱨ ᱠᱤᱠᱵᱚᱠᱥᱤᱝ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨᱴ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱚᱠᱟ ᱫᱚ ᱵᱚᱠᱥᱤᱝ ᱵᱟᱣᱩᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="poetryinternational"/> ᱒᱐᱒᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ "ᱢᱟᱜᱩᱨᱟ" ᱔᱗ ᱟᱱ ᱥᱮᱯᱟᱨᱮᱴ ᱢᱮᱠᱟᱱᱟᱭᱤᱡᱽ ᱵᱨᱤᱜᱮᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱕᱙ ᱟᱱ ᱥᱮᱯᱟᱨᱮᱴ ᱢᱚᱴᱚᱨᱟᱭᱤᱡᱽ ᱤᱱᱯᱷᱮᱱᱴᱨᱤ ᱵᱨᱤᱜᱮᱰ ᱨᱮ ᱯᱚᱥᱴᱚ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱱᱛᱨᱟᱞᱟᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱩᱭᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name ="ukraineworld"/> ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [https://esu.com.ua/article-53075 Encyklopedia of the Contemporary Ukraine. Kyiv_2015 (Ref_uk)] * [https://ukraineworld.org/en/articles/stories/story-148 Nika Krychovska. Story #148. "Life Gains New Value When at War": Reflections of Ukrainian Poet and Soldier Dmytro Lazutkin. // Ukraine/world, May 10, 2024] * [https://www.nytimes.com/2024/08/25/world/europe/ukraine-poets-russia-war.html Battle-Hardened Poets Fuel a Literary Revival in Ukraine // The New York Times, Aug 25, 2024] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ, ᱫᱤᱢᱤᱛᱨᱚ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱨᱤᱱ ᱧᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱤᱭᱤᱵᱷ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] si2r3l57lgxzhivnq81p422vj1abx6m 191175 191140 2026-04-29T05:45:36Z MT731 2184 191175 wikitext text/x-wiki {{Short description|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ, ᱴᱚᱠᱥᱳ ᱢᱚᱰᱮᱨᱮᱴᱟᱨ}} {{Infobox person | name = ᱫᱤᱢᱤᱛᱨᱚ ᱢᱤᱠᱷᱟᱭᱞᱳᱵᱤᱪ ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ | native_name = Дмитро Михайлович Лазуткін | native_name_lang = uk | image = Dmytro_Lazutkin_JRS_5984-Enhanced-NR.jpg | caption = ᱒᱐᱒᱕ ᱨᱮ ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ | birth_date = {{birth date and age|1978|11|18}} | citizenship = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ | occupation = ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ, ᱢᱤᱞᱤᱴᱟᱨᱤ ᱚᱯᱷᱤᱥᱚᱨ | module = {{Infobox military person | branch = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱦᱟᱹᱛᱭᱟᱹᱨ ᱯᱷᱟᱹᱫᱽ | rank = ᱢᱮᱡᱚᱨ | unit = {{plainlist| * ᱔᱗ ᱟᱱᱟᱜ ᱢᱮᱠᱟᱱᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱵᱨᱤᱜᱮᱰ "ᱢᱟᱜᱩᱨᱟ" * ᱕᱙ ᱟᱱᱟᱜ ᱥᱮᱯᱟᱨᱮᱴ ᱢᱚᱴᱚᱨᱟᱭᱤᱡᱽᱰ ᱤᱱᱯᱷᱮᱱᱴᱨᱤ ᱵᱨᱤᱜᱮᱰ }} | battles = ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱨᱟᱥᱤᱭᱟᱱ ᱟᱠᱨᱚᱢᱚᱱ }} }} '''ᱫᱤᱢᱤᱛᱨᱚ ᱢᱤᱠᱷᱟᱭᱞᱳᱵᱤᱪ ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ''' ([[ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ|ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤ]]: Дмитро Михайлович Лазуткін}}; ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱑᱘ ᱱᱚᱵᱷᱮᱢᱵᱚᱨ ᱑᱙᱗᱘) ᱢᱤᱫ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤ ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ, ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱨ ᱴᱚᱠ ᱥᱳ ᱢᱚᱰᱟᱨᱮᱴᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ, ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱫᱚ ᱛᱟᱨᱟᱥ ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ (᱒᱐᱒᱔) ᱢᱟᱹᱱ ᱦᱩᱭ ᱟᱠᱟᱱᱟ ᱾<ref>{{cite web|access-date=2024-03-10 |date=2024-03-09 |language=de |title=Die Preisträger des Schewtschenko-Preises 2024 stehen fest - Ukraine-Nachrichten |url=https://ukraine-nachrichten.de/preistr%C3%A4ger-schewtschenko-preises-2024-stehen-fest_19283}}<!-- auto-translated from German by Module:CS1 translator --></ref><ref name="poetryinternational">{{Cite web|url=https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-8798_Lazutkin|title=Poet Dmytro Lazutkin|date=2022|accessdate=2024-03-10|language=en}}</ref> ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱟᱨᱢᱤ ᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱮᱡᱚᱨ ᱠᱟᱱᱟᱭ<ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date = 2024-05-10 |title = About Dmytro Lazutkin |url = https://book.artarsenal.in.ua/en/guest-2025/dmytro-lazutkin-2/ |website = https://book.artarsenal.in.ua/en/ |location = Kyiv, Ukraine |publisher = Book Arsenal 14th International Festival |access-date = 2026-02-20 |language=en }}</ref> ᱟᱨ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱱᱛᱨᱟᱞᱟᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟᱭ (᱒᱐᱒᱔ ᱠᱷᱚᱱ) ᱾<ref name ="ukraineworld">{{cite web |last = Krychovska |first = Nika |date = 2024-05-10 |title = Story #148. "Life Gains New Value When at War": Reflections of Ukrainian Poet and Soldier Dmytro Lazutkin |url = https://ukraineworld.org/en/articles/stories/story-148 |website = https://ukraineworld.org/en |location = Kyiv, Ukraine |publisher = UkraineWorld |access-date = 2026-02-20 |language=en }}</ref> ==ᱡᱤᱭᱚᱱ ᱪᱟᱹᱨᱤᱛ== ᱠᱤᱭᱤᱵᱷ ᱯᱚᱞᱤᱴᱮᱠᱱᱤᱠ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ ᱠᱷᱚᱱ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱨᱤᱝ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣ ᱠᱟᱛᱮ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱨᱮ ᱢᱮᱴᱟᱞᱚᱨᱡᱤᱠᱟᱞ ᱤᱱᱡᱤᱱᱤᱭᱟᱨ ᱟᱨ ᱠᱟᱨᱟᱴᱮ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱮᱫᱟᱭ, ᱥᱟᱶᱛᱮ [[ᱠᱤᱭᱤᱵᱷ ᱤᱱᱴᱚᱨᱱᱮᱥᱱᱟᱞ ᱡᱮᱜᱮᱛ ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ]] ᱨᱮ ᱯᱟᱛᱷᱟᱢᱤᱠᱟ ᱦᱚᱸ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱞᱟᱜᱚᱱ ᱜᱮ ᱢᱤᱫ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱟᱨ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱷᱚᱵᱚᱨ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱮᱱ ᱨᱮ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱨᱮ ᱩᱱᱤᱭᱟᱜ ᱱᱤᱡᱮᱨᱟᱜ ᱮᱱᱮᱢ ᱠᱚ ᱩᱱᱤ ᱟᱨᱡᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱱᱚᱶᱟ ᱯᱟᱴ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱥᱟᱹᱦᱤᱡ ᱯᱷᱤᱴ ᱞᱮᱱᱟᱭ, ᱟᱨ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱘ ᱵᱤᱡᱤᱝ ᱚᱞᱚᱢᱯᱤᱠ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱛᱷᱩᱛᱤ ᱞᱮᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱷᱮᱱᱠᱩᱵᱷᱟᱨ (᱒᱐᱑᱐) ᱟᱨ ᱞᱚᱱᱰᱚᱱ (᱒᱐᱑᱒) ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱵᱟᱠᱩ ᱨᱮ ᱒᱐᱑᱕ ᱭᱩᱨᱚᱯᱤᱭᱟᱱ ᱠᱷᱮᱞ ᱨᱮ ᱦᱚᱸ ᱛᱷᱩᱛᱤ ᱞᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱫᱚ ᱵᱟᱨᱭᱟ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱴᱮᱞᱤᱵᱷᱤᱡᱚᱱ ᱪᱮᱱᱮᱞ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱦᱚᱸ ᱛᱷᱩᱛᱤ ᱮᱢᱟᱭᱟ, ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱞᱟᱹᱲᱦᱟᱹᱭ ᱠᱷᱮᱞᱚᱸᱰ ᱠᱚ, ᱠᱷᱟᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱵᱚᱠᱥᱤᱝ ᱠᱚᱵᱷᱟᱨ ᱮᱫᱟᱭ ᱾ ᱚᱱᱟ ᱵᱮᱜᱚᱨ ᱦᱚᱸ, ᱩᱱᱤ ᱫᱚ "ᱫᱟ ᱢᱮᱱᱥ ᱠᱞᱟᱵᱽ" ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱴᱚᱠ ᱥᱳ ᱦᱚᱸᱭ ᱦᱚᱥᱴ ᱞᱮᱫᱟ ᱾ ᱞᱟᱥᱩᱛᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱠᱟᱨᱟᱴᱮ ᱟᱨ ᱠᱤᱠᱵᱚᱠᱥᱤᱝ ᱥᱟᱶᱛᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱢᱟᱨᱥᱟᱞ ᱟᱨᱴ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱚᱱᱟᱞ ᱫᱷᱟᱯ ᱨᱮ ᱟᱭᱢᱟ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱠᱚ ᱡᱤᱛᱟᱹᱣ ᱠᱮᱫᱟ ᱾ ᱩᱱᱤ ᱱᱤᱛ ᱦᱚᱸ ᱚᱠᱟ ᱫᱚ ᱵᱚᱠᱥᱤᱝ ᱵᱟᱣᱩᱴ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫᱚᱜ ᱠᱟᱱᱟᱭ ᱾<ref name="poetryinternational"/> ᱒᱐᱒᱓ ᱥᱟᱞ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ "ᱢᱟᱜᱩᱨᱟ" ᱔᱗ ᱟᱱ ᱥᱮᱯᱟᱨᱮᱴ ᱢᱮᱠᱟᱱᱟᱭᱤᱡᱽ ᱵᱨᱤᱜᱮᱰ ᱨᱮ ᱥᱮᱞᱮᱫ ᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱡᱟᱦᱟᱸᱭ ᱦᱚᱲ ᱥᱟᱹᱜᱟᱹᱭ ᱵᱤᱵᱷᱟᱜᱽ ᱨᱮ ᱢᱩᱬᱩᱛ ᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱯᱷᱮᱵᱨᱩᱣᱟᱨᱤ ᱒᱐᱒᱕ ᱥᱟᱞ ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱕᱙ ᱟᱱ ᱥᱮᱯᱟᱨᱮᱴ ᱢᱚᱴᱚᱨᱟᱭᱤᱡᱽ ᱤᱱᱯᱷᱮᱱᱴᱨᱤ ᱵᱨᱤᱜᱮᱰ ᱨᱮ ᱯᱚᱥᱴᱚ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱩᱠᱷᱤᱭᱟᱹ ᱢᱟᱱᱛᱨᱟᱞᱟᱭ ᱨᱤᱱᱤᱡ ᱵᱚᱛᱚᱨᱤᱭᱟᱹ ᱦᱩᱭᱮᱱᱟᱭ ᱾<ref name ="ukraineworld"/> ==ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ== [[File:Dmytro_Lasutkin_0865.jpg|thumb|ᱫᱤᱢᱤᱛᱨᱚ ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ, ᱚᱱᱚᱬᱦᱤᱭᱟᱹ ᱯᱟᱲᱦᱟᱣ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱪᱟᱸᱫᱚ ᱒᱐᱑᱘, ᱨᱚᱠᱞᱟᱣ, ᱯᱚᱞᱮᱱᱰ]] ᱭᱩᱠᱨᱮᱱᱤᱭᱟᱱ ᱠᱚᱵᱤ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ, ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ ᱫᱚ ᱒᱐᱐᱐ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱮᱛᱚᱦᱚᱵ ᱨᱮ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ ᱨᱮ ᱧᱩᱛᱩᱢᱟᱱ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ᱥᱠᱩᱞᱟᱨᱥᱤᱯ ᱫᱚ ᱩᱱᱤ ᱒᱐᱐᱖ ᱠᱷᱚᱱ ᱒᱐᱐᱘ ᱥᱟᱞᱟᱜ ᱯᱩᱭᱞᱩ ᱚᱱᱚᱲᱦᱮ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱪᱷᱟᱯᱟ ᱥᱚᱫᱚᱨ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ ᱛᱮ ᱩᱫᱽᱜᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ, ᱚᱱᱟ ᱛᱟᱭᱚᱢ ᱒᱐᱑᱒ ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱨᱦᱚᱸ ᱟᱭᱢᱟ ᱯᱚᱛᱚᱵ ᱪᱷᱟᱯᱟᱣ ᱞᱮᱱᱟᱭ ᱾ ==ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ== {{ᱥᱟᱹᱠᱷᱭᱟᱹᱛ}} ==ᱵᱟᱦᱨᱮ ᱡᱚᱱᱚᱲ== * [https://esu.com.ua/article-53075 Encyklopedia of the Contemporary Ukraine. Kyiv_2015 (Ref_uk)] * [https://ukraineworld.org/en/articles/stories/story-148 Nika Krychovska. Story #148. "Life Gains New Value When at War": Reflections of Ukrainian Poet and Soldier Dmytro Lazutkin. // Ukraine/world, May 10, 2024] * [https://www.nytimes.com/2024/08/25/world/europe/ukraine-poets-russia-war.html Battle-Hardened Poets Fuel a Literary Revival in Ukraine // The New York Times, Aug 25, 2024] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ᱞᱟᱡᱩᱴᱠᱤᱱ, ᱫᱤᱢᱤᱛᱨᱚ}} [[ᱛᱷᱚᱠ:᱑᱙᱗᱘ ᱨᱮ ᱡᱟᱱᱟᱢ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱥᱮᱵᱷᱪᱮᱱᱠᱳ ᱡᱟᱹᱛᱤᱭᱟᱹᱨᱤ ᱥᱤᱨᱯᱷᱟᱹ ᱨᱤᱱ ᱧᱟᱢᱤᱭᱟᱹ ᱠᱚ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱠᱤᱭᱤᱵᱷ ᱨᱤᱱ ᱦᱚᱲ]] [[ᱛᱷᱚᱠ:ᱡᱤᱣᱤᱫ ᱦᱚᱲ]] k7w1g65p4r7u8fyj0m692nxyvlbp81x