Wikipedia sewiki https://se.wikipedia.org/wiki/Port%C3%A1la:Ovdasiidu MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Media Erenoamáš Ságastallan Geavaheaddji Geavaheaddjeságastallan Wikipedia Wikipedia-ságastallan Fiila Fiilaságastallan MediaWiki MediaWiki-ságastallan Málle Málleságastallan Veahkki Veahkkeságastallan Kategoriija Kategoriijaságastallan Portála Portálaságastallan TimedText TimedText talk Modula Modulaságastallan Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 8313 306589 301645 2026-06-20T01:31:57Z InternetArchiveBot 24064 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 306589 wikitext text/x-wiki {{SDG}} {{Gieldadieđut, Ruoŧŧa | gielda = Ragunda gielda | báikegoddi = Jämtlándda | eanan = Ruoŧŧa | govastat = Ragunda vapen.svg | govva = Ragunda Municipality in Jämtland County.png | gielda nr = 2326 | eanadat = Jämtland | areála = 2,649.55 | veahkat = 5,594 }} ''' Ragunda gielda''' ([[ruoŧagiella|ruoŧagillii]]): '' Ragunda kommun'' lea gielda Davvi-[[Ruoŧŧa|Ruoŧas]] [[Jämtlándda leatna|Jämtlándda leanas]]. ==Čoahkkebáikkit== Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Ragunda gielda. {| class="wikitable" ! # !! Čoahkkebáiki !! Ássit |- | 1 || '''[[Hammarstrand]]''' || align="right" | 1,061 |- | 2 || [[Stugun]] || align="right" | 627 |- | 3 || [[Västra Bispgården]] || align="right" | 523 |- | 4 || [[Östra Bispgården]] || align="right" | 294 |} == Liŋkkat == * [https://web.archive.org/web/20121128215251/http://www.ragunda.se/engelskversion/welcometoragunda.4.1493102f93cc527677fff2525.html www.ragunda.se] {{Jämtlándda gielddat}} [[Kategoriija:Jämtlándda leatna]] r1uwzjfcrurxudmfbul7u36l4wkjpkl 0 8737 306588 306197 2026-06-20T01:11:45Z InternetArchiveBot 24064 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 306588 wikitext text/x-wiki [[Image:Torgeir Vassvik 2008.jpg|thumb|Torgeir Vassvik lea dovddus juoigi.]] '''Luohti''' lea sámiid árbevirolaš [[álbmotmusihkka]], mas ovdal maiddái lea leamaš dehálaš sadji sámi [[osku|oskkus]].<ref>[https://web.archive.org/web/20111001084956/https://www.saivu.com/web/index.php?sladja=77&vuolitsladja=130&giella1=nor - Samisk tro og mytologi - En nettutstilling]. Vurkejuvvon golggotmánu 1. b. 2011 Wayback Machine. Saivu.no. Várjjat Sámi bokte.</ref> Luohti lea jietnagovvideaddji, ja dan jiena sáhttá buohtastahttit eará álgoálbmogiid árbevirolaš lávlumiin, earret eará muhtin indiána [[kultuvra|kultuvrraiguin]] [[Davvi-Ámeriikkas]].<ref>[https://web.archive.org/web/20041214111458/http://www.nciv.net/site3/pages/actueel/Wimme%20Saari.htm Wimme Saari], Shamanistic chant meets modern electronics</ref> == Dovddus juoigit == * [[Nils-Aslak Valkeapää|Áillohaš]] * [[Ulla Pirttijärvi-Länsman]] == Geahča maid == * [https://web.archive.org/web/20240814194756/https://samas.brage.unit.no/samas-xmlui/bitstream/handle/11250/177043/Annukka%20Hirvasvuopio-Laiti.pdf Annukka Hirvasvuopio-Laiti čállin teaksta ''Luohti ja dálá sámemusihkka''] * [https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/07/ds_-luohti-infoteaksta.pdf ''Luohti – dávvisámegiellagiid árbevierru''] Kuáti.fi:s == Gáldut == <references /> ==Liŋkkat== *[https://web.archive.org/web/20111009071150/http://sdr.karport.no/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=23&Itemid=43 Juoigiid Searvvi ruovttusiidu] [[Kategoriija:Luohti]] [[Kategoriija:Sámi dáidda]] [[Kategoriija:Sámemusihkka]] [[Kategoriija:Sámi sánit ja doahpagat]] dexczltx76tutalxe2jmqvwtwc89x4b 0 9681 306587 303970 2026-06-20T00:14:49Z InternetArchiveBot 24064 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 306587 wikitext text/x-wiki {{SDG}} [[Fiila:Solar eclips 1999 4.jpg|thumb|250px|right|Govvejuvvon [[Frankriika|Frankriikkas]] go lei ollislaš beaivvášsevnnjodeapmi [[1999]]]] [[Fiila:Solar eclipse animate (2006-Mar-29).gif|250px|thumb|Beaivvášsevnnjodeami animašuvdna [[njukčamánu 29.]] beaivvi [[2006]]]] '''Beaivvášsevnnjodeapmi''' dáhpáhuvvá go [[mánnu]] boahtá [[beaivváš|beaivváža]] ja [[máilbmi|máilmmi]] gaskii nu ahte beaivváš belohahkii dahje oalát jávká mánu duohkái. Ollislaš dahje dievas beaivvášsevnnjodeapmi lea okta earenoamážeamos luonddudáhpáhusain. [[Geassemánu 2.]] beaivvi 2011 lei gaskaijabeaivváža sevnnjodeapmi Davvi-Sámis, ja mánnu govččai goasii 60 % beaivvážis. Dat dáhpáhuvai gaskaija áigge ja dan sáhtii buoremusat oaidnit Davvi-Sámis, gos dien áigge lea gaskaijabeaivváš. Nie viidát ii govčča mánnu beaivváža ovdal go 76 jagi geahčen fas - 2087:s. [[Fred Espenak]] lea [[NASA]] olis almmuhan kataloga mas oaidná 5000 jagi áiggi sevnnjodemiid - sullii 2000 o. Kr. rájes gitta 3000 jagi m. Kr. Orru ahte Østfolddas [[báktesárgumat]] lassánedje sullii 900 - 700 o. Kr. Espenaka katalogas oaidnit ahte jagis 857 o. Kr. lei ollislaš beaivvášsevnnjodeapmi, muhto doppe ii lean leamaš sevnnjodeapmi áigodagas 1229 ja 857 o. Kr., ja danne sáhttet [[bronsaáigi|bronsaáiggis]] nu sakka sárgon bávttiide dien dáhpáhusa. Davvi-Sámis ledje leamaš ollislaš beaivvášsevnnjodeamit jagiin 1067, 938 ja 929 o. Kr.<ref>Andrew J.Boyle: ''Solskip og stjerneguder'' (s. 25), forlaget Opphav, Fredrikstad 2008, ISBN 978-82-997845-0-4</ref> == Iešguđet beaivvášsevnnjodeamit == Leat njealjelágan beaivvášsevnnjodeamit. * '''Ollislaš sevnnjodeapmi''' dáhpáhuvvá go [[mánnu]] gokčá olles beaivváža. Garrasit báiti beaivváža ovdii boahtá seavdnjadet oaidnemeahttun mánnojorbadas. Beaivváža [[korona]] mii muđui lea menddo čuovggaheapme oaidnit, ihtá dál čuovgi riekkisin. Ollislaš beaivvášsevnnjodeapmi oidno dušše unna oasážis máilmmis. * '''Gierdosevnnjodeapmi''' (annulára) lea dalle go beaivváš ja mánnu leaba juste ovtta linjjá alde go máilmmis geahččá, muhto mánnu lea nu guhkkin eret máilmmis ahte ii govčča olles beaivváža. Dalle oidno beaivváš šearradit čuovgi riekkisin (gierdun) mánu birra. * '''Hybriida sevnnjodeapmi''' lea ollislaš ja gierdosevnnjodeami gaskasaš dáhpáhus. Muhtin báikkiin lea sevnnjodeapmi ollislaš ja eará sajiin fas gierdosevnnjodeapmi. * '''Belohahkii (oassálas) sevnjjodeapmi''' lea go beaivváš ja mánnu eaba leat juste linjjá alde. Dalle lea mánnu dušše belohahkii beaivváža ovddas. Dieinna lágiin oidnojit buot duot golbma eará sevnnjodeami báikkiin mat leat olggobealde [[guovddášlinjá|guovddášlinjjá]]. Dat sáhttá maid ná oidnot vaikko guovddášlinjá ii deaivva máilmmi obanassiige. Lea imašlaš soaittáhat ahte beaivváš lea sullii 400 geardde guhkkelis máilmmis go mánnu ja das lea sullii 400 geardde stuorit diamehter. Go eatnamis geahččá, de orruba dat leame ovtta stuorrát. Dát soaittáhat dat dahká ahte máilmmis sáhttá oaidnit ollislaš beaivvášsevnnjodeami. Duogážin dasa go muhtin sevnnjodeamit leat gierdohápmásaččat ja earát fas ollásit gokčet, lea ahte mánnu johtá ellipttalaš (jorbodahkii guhkolaš) geainnu mielde máilmmi birra. Dat dahká ahte mánnu lea muhtumin guhkkelis eret ja muhtumin lagabus máilmmi. Go mánnu lea guhkkin eret, de gokčá dat unnit oasi almmis, ii ge leat doarvái stuoris gokčat olles beaivváža. Gierdosevnnjodeapmi dáhpáhuvvá dávjjit go ollislaš sevnnjodeapmi, danne go mánu gaskamearálaš gaska lea menddo stuoris dasa ahte ollislaččat gokčat. == Sevnnjodeami geahččat == Lea várálaš geahččat njuolga beaivvážii, vaikko geahčasta dušše moadde sekundda hávális. Liikká sáhttá čalbmi ja oaidnu billahuvvat. Lea vejolaš oalát čalmmehuvvat dan geažil. Čalbmi ii dovdda bákčasa, mii várrešii várálašvuođa vuostá, ja danne sáhttá jođánit geavvat ahte čalbmi vaháguvvá. [[File:Solareclipse1 (1683459168).jpg|thumb|right|Beaivvášsevnnjodeapmi [[Oslo]], [[miessemánu 31.]] [[2003]]]] Dábálaččat lea beaivváš nu šearrat ahte dasa ii dárjja geahččat. Go lea beaivvášsevnnjodeapmi, de ii oro leame nu šearrat, muhto liikká lea beaivváščuovga seamma várálaš. Beaivvášsevnnjodeami geahččamii leat ráhkaduvvon vásedin čalbmeláset. Ii galgga makkárge eará lásiid čađa geahččat beaivvážii. <ref>[https://web.archive.org/web/20080806115829/http://www.adressa.no/nyheter/trondheim/article1124735.ece Adressa - Beaivvášsevnnjodeapmi sáhttá dahkat čalmmeheapmin]</ref>. [[File:Eclipse_Valladolid_October_3_2005_-02.jpg|thumb|250px|left|Govvejeuvvon [[Valladolid]]as ([[Spania]]s). Gierdosevnnjodeapmi [[golggotmánu 3.]] [[2005]]]] [[File:Solar Eclipse in Iceland - Staring at the sun.jpeg|thumb|left|300px|Olbmot geahččame beaivvášsevnnjodeami [[2003]]:s [[Islánda|Islánddas]]]] <br style="clear:both;"> [[File:Film_eclipse_soleil_1999.jpg|thumb|700px|left| Luc Viatour govven sevnnjodeami [[1999]]]] <br style="clear:both;"> == Goas beaivvášsevnnjodeamit? == Dá lea oassi beaivvášsevnnjodemiin: {| border=1 style="border-collapse:collapse" cellspacing=0 cellpadding=5 align="center" !colspan=8 bgcolor="#cccccc" |Muhtin beaivvášsevnnjodeamit |- !rowspan=2| Beaivi !colspan=3| Áigi ([[Coordinated Universal Time|UTC]]) !rowspan=2| Makkár !rowspan=2| Bistu (maks.) !rowspan=2| Báikkit !rowspan=2| Komenttat |- ! Álgu !! Gasku !! Loahppa |- | [[miessemánu 9.]] b. [[1919]] || - || - || - || ollislaš || - | [[Oarje-Afrihká]] | Govven: [[Arthur Eddington]] verifisereren dihte oppalaš [[relativitehtateoriija]] |- | [[borgemánu 11.]] b. [[1999]] || - || - || - || ollislaš || - | [[Europá]], [[Asia]] | |- | [[geassemánu 21.]] b. [[2001]] || - || - || - || ollislaš || 04:57 min | [[Lulli-Amerihká]], [[Afrihká]] | |- | [[juovlamánu 14.]] b. [[2001]] || - || - || - || gierdohápmásaš | 03:53 min | Davvi- ja Gaska-Amerihká | |- | [[geassemánu 10.]] b. [[2002]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 00:23 min | [[Asia]], [[Australia]], [[Davvi-Amerihká]] | |- | [[juovlamánu 4.]] b. [[2002]] || - || - || - || ollislaš || 02:04 min | [[Lulli-Afrihká]], [[Antarktis]], [[Indonesia]], [[Australia]] | |- | [[miessemánu 31.]] b. [[2003]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 03:37 min | [[Eurohpá]], [[Asia]], [[Davvi-Amerihká]] | |- | [[skábmamánu 23.]] b. [[2003]] || - || - || - || ollislaš || 01:57 min | [[Australia]], [[New Zealand]], [[Antarktis]], [[Syd-Amerika]] | |- | [[cuoŋománu 19.]] b. [[2004]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Antarktis]], [[Lulli-Afrihká]] | |- | [[golggotmánu 14.]] b. [[2004]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Asia]], [[Hawaii]], [[Alaska]] | |- | [[cuoŋománu 8.]] b. [[2005]] || - || - || - || hybriida || 00:42 min | [[Jaskesáhpi]], [[Gaska-Amerihká]] | |- | [[golggotmánu 3.]] b. [[2005]] || 08:41 || 10:31 || 12:22 || gierdohápmásaš || 04:32 min | [[Davvi-Afrihká]], [[Eurohpá]], Oarje-[[Asia]], [[Gaskanuorti]] ja [[India]] | [https://web.archive.org/web/20060106144127/http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/SEmono/ASE2005/ASE2005.html] |- | [[njukčamánu 29.]] [[2006]]|| - || - || - || ollislaš || 04:07 min | [[Brasiila]], [[Davvi-Afrihká]], [[Gaska-Asia]], [[Mongolia]] | [https://web.archive.org/web/20080304084740/http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/SEmono/TSE2006/TSE2006.html] |- | [[čakčamánu 22.]] b. [[2006]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 07:09 min | [[Lulli-Amerihká]], [[Oarje-Afrihká]], [[Antarktis]] | |- | [[njukčamánu 19.]] b. [[2007]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Asia]], [[Alaska]] | |- | [[čakčamánu 11.]] b. [[2007]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Lulli-Amerihká]], [[Antarktis]] | |- | [[guovvamánu 7.]] b. [[2008]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 02:12 min | [[Antarktis]], [[Australia]], [[New Zealand]] | |- | [[borgemánu 1.]] b. [[2008]] || - || - || - || ollislaš || 02:27 min | [[Davvi-Amerihká]], [[Eurohpá]], [[Asia]] | |- | [[ođđajagimánu 26.]] b. [[2009]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 07:54 min | [[Lulli-Afrihká]], [[Antarktis]], [[Lullinuorta-Asia]], [[Australia]] | |- | [[suoidnemánu 22.]] b. [[2009]] || - || - || - || ollislaš || 06:39 min | [[India]], [[Kiiná]], [[Jaskesáhpi]], buoremusat oidnui [[Shanghai]]as, [[Hangzhou]]as dahje [[Wuhan]]as. | Bisttii buot guhkimis [[21. jahkečuohti|jahkečuođis]]. |- | [[ođđajagimánu 15.]] b. [[2010]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 11:08 min | [[Afrihká]], [[Asia]] | |- | [[suoidnemánu 11.]] b. [[2010]] || - || - || - || ollislaš || 05:20 min | Lulimus [[Lulli-Amerihká]]s, [[Tahiti]], [[Beassášsuolu]] | |- | [[ođđajagimánu 4.]] b. [[2011]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Eurohpá]], [[Afrihká]], [[Guovddáš-Asia]] | |- | [[geassemánu 1.]] b. [[2011]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Islánda]], [[Davvi-Sápmi]], davvin [[Davvi-Amerihká]]s, Nuorta-[[Asia]] | |- | [[suoidnemánu 1.]] b. [[2011]] || - || - || - || belohahkii || - | Lullin [[Indiamearra|Indiamearas]] | |- | [[skábmamánu 25.]] b. [[2011]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Lulli-Afrihká]], [[Antarktis]], [[Tasmania]], [[New Zealand]] | |- | [[miessemánu 20.]] b. [[2012]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 05:46 min | [[Jaskesáhpi]], [[Asia]], [[Davvi-Amerihká]] | |- | [[skábmamánu 13.]] b. [[2012]] || - || - || - || ollislaš || 04:02 min | [[Australia]], [[New Zealand]], lullin [[Lulli-Amerihká]]s, lullin [[Jaskesáhpi]] | |- | [[miessemánu 10.]] b. [[2013]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 06:03 min | [[Australia]], [[New Zealand]], guovddáš [[Jaskesáhpi]] | |- | [[skábmamánu 3.]] b. [[2013]] || - || - || - || hybriida || 01:40 min | Nuorta [[United States|Amerihká]], [[Lulli-Eurohpá]], [[Afrihká]] | |- | [[cuoŋománu 29.]] b. [[2014]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 00:00 min | Lulli-[[India]], [[Australia]], [[Antarktis]] | |- | [[golggotmánu 23.]] b. [[2014]] || - || - || - || belohahkii || - | Davit [[Jaskesáhpi]], [[Davvi-Amerihká]] | |- | [[njukčamánu 20.]] [[2015]] || - || - || - || ollislaš || 02:47 min | [[Atlanteráhpi]] ovdal [[Englánda|Englándda]], [[Fearsullot]], [[Svalbárda]], [[Davvipola]] | |- | [[čakčamánu 13.]] b. [[2015]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Lulli-Afrihká]], Lulli-[[India]], [[Antarktis]] | |- | [[njukčamánu 9.]] b. [[2016]] || - || - || - || ollislaš || 04m09s | Lulli-[[Asia]], [[Jaskesáhpi]] | |- | [[čakčamánu 1.]] b. [[2016]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 03m06s | [[Afrihká]] | |- | [[guovvamánu 26.]] b. [[2017]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 00m44s | Lullin [[Afrihká]]s, lullin [[Lulli-Amerihká]]s | |- | [[borgemánu 21.]] b. [[2017]] || - || - || - || ollislaš || 02m40s | [[Davvi-Amerihká]] | |- | [[guovvamánu 15.]] b. [[2018]] || - || - || - || belohahkii || - | [[Antarktis]], lullin [[Lulli-Amerihká]]s | |- | [[suoidnemánu 13.]] b. [[2018]] || - || - || - || belohahkii || - | Lullin [[Australia]]s | |- | [[borgemánu 11.]] b. [[2018]] ||- || - || - || belohahkii || - | Davimus [[Europá]]s, Davvi-[[Asia]] | |- | [[ođđajagimánu 6.]] b. [[2019]] || - || - || - || belohahkii || - | Nuorta-[[Asia]] | |- | [[suoidnemánu 2.]] b. [[2019]] || - || - || - || ollislaš || 04m33s | [[Lulli-Amerhká]] | |- | [[juovlamánu 26.]] b. [[2019]] ||- || - || - || gierdohápmásaš || 03m39s | Lulli-[[Asia]] | |- | [[geassemánu 21.]] b. [[2020]] || - || - || - || gierdohápmásaš || 00m38s | Lulli-[[Asia]] | |- | [[juovlamánu 14.]] b. [[2020]] || - || - || - || ollislaš || 02m10s | [[Lulli-Amerihká]] | |- |} == Liŋkkat == * [http://www.finnmarkdagblad.no/nyheter/article5629822.ece Filbma, Beaivvášsevnnjodeapmi Sámis 1.6.11] <!--* [http://astronomi.no/ astronomi.no Norsk websted med informasjon om astronomiske hendelser] * [http://oiswww.eumetsat.org/WEBOPS/iotm/iotm/19990811_eclipse/eclipse_11081999_animation.html Animasjon som viser Meteosat bilder med måneskyggen over Europa i 1999] * [http://www.scalingtheuniverse.com/eclipse March 29th 2006: Solar Eclipse Visualizations], Per Hemmingsson, Sciss AB * [http://solar-eclipse-2006.info Solar Eclipse March 29 2006: All you need to know!] * [https://archive.is/20120716084105/sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/SEhelp/safety.html Eye Safety During Solar Eclipses], Fred Espenak, NASA Goddard Space Flight Center * [http://skyandtelescope.com/observing/objects/eclipses/article_609_1.asp How to Watch a Partial Solar Eclipse Safely], Alan M. MacRobert, Sky & Telescope magazine * [http://bmj.bmjjournals.com/cgi/content/full/319/7208/469 UK hospitals assess eye damage after solar eclipse], British Medical Journal, [[21. august]] [[1999]]; pp 319-469 * [https://archive.is/20121205065537/sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/ NASA's Eclipse Home Page] * [http://xjubier.free.fr/en/site_pages/Solar_Eclipses.html Solar Eclipse Resources] * [http://www.hermit.org/Eclipse/ Detailed eclipse explanations and predictions] by Hermit Eclipse * [http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap990830.html APOD 8/30/99 - Solar eclipse viewed from Mir Space Craft] * [http://www.zam.fme.vutbr.cz/~druck/Eclipse/ Prof. Druckmüller's eclipse photography site] * [https://archive.is/20120714123918/sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/SEatlas/SEatlas.html World Atlas of Solar Eclipse Paths] by Fred Espenak * [http://www.shadowandsubstance.com/ Animated maps of present and past eclipses all over the world] by ShadowandSubstance.com * [[Antalya]]: [http://www.antalya-ws.com/english Preparations made in Antalya, Turkey, for expected visits by 29 March 2006 solar eclipse observers] * Wikisource har noen detaljerte beskrivelser om nylige solformørkelser sett fra [http://wikisource.org/wiki/Solar_eclipses_as_seen_from_Beijing Beijing], [http://wikisource.org/wiki/Solar_eclipses_as_seen_from_Shanghai Shanghai] and [http://wikisource.org/wiki/Solar_eclipses_as_seen_from_Tianjin Tianjin] --> == Čujuhusat == {{reflist}} [[Kategoriija:Beaivvášsevnnjodeapmi|*]] 8ixjom9ehp80oi9wvsst0j3qijglbvh