Wikipedia sgwiki https://sg.wikipedia.org/wiki/G%C3%A4_nz%C3%B6n%C3%AE MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Média Spécial Discussion Utilisateur Discussion utilisateur Wikipedia Discussion Wikipedia Fichier Discussion fichier MediaWiki Discussion MediaWiki Modèle Discussion modèle Aide Discussion aide Catégorie Discussion catégorie TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk 0 4702 21883 2026-05-01T15:26:02Z ~2026-26578-91 7886 Page créée avec « '''Khalid ibn al-Walid''' (kui na ngu mingo 642 CE), so sê sango ti lo Sayf Allah al-Maslul (Zembe ti Nzapa so a doro ni), ayeke mbeni kota mokonzi ti aturugu ti Arabu na kete ngoi ti kapa ti kualingo ti Islam na sê-ndu ti nze ti mbasambala. Ngangu ti lo ti kualingo bira, so lo glisa bira oko pëpe na yâ ti bira nduru na 50, asala si sese ti Rashidun Caliphate akota na gbe ti Caliph Abu Bakr na Umar ibn al-Khattab. ==Lani ti kete na sango ti changengo bê== A... » 21883 wikitext text/x-wiki '''Khalid ibn al-Walid''' (kui na ngu mingo 642 CE), so sê sango ti lo Sayf Allah al-Maslul (Zembe ti Nzapa so a doro ni), ayeke mbeni kota mokonzi ti aturugu ti Arabu na kete ngoi ti kapa ti kualingo ti Islam na sê-ndu ti nze ti mbasambala. Ngangu ti lo ti kualingo bira, so lo glisa bira oko pëpe na yâ ti bira nduru na 50, asala si sese ti Rashidun Caliphate akota na gbe ti Caliph Abu Bakr na Umar ibn al-Khattab. ==Lani ti kete na sango ti changengo bê== A dü lo na yâ ti kota kpale ti mara ti Banu Makhzum ti mara ti Quraysh na mbeni gbata ti Maka. Na tongo ni, Khalid ake lani muporofeta Muhammad. Lo yeke mbeni zo so asala si mbeni kota bira ti Quraysh amû nengo ni na bira ti Uhud (625 CE). Lo changé bê ti lo ti ga zo ti Islam na ngu 627 wala 629 CE, na pekoni lo mû ngangu ti hingango kpale ti bira ti lo ti kpengba na sese ti Islam so akiri na tongo ni. ==Kua ti lo ti aturugu na kualingo sese== Kua ti Khalid na yâ ti aturugu ayeke ti hingango kpale ti bira so ayeke tambula hio na lekengo kode ti zingo mbito na bê ti awato. Na pekoni so Muhammad akui, lo mû li ni na bira ti Ridda (Bira ti azo so ake mabe), lo bungbi sese ti Arabia oko na gbe ti Caliphate. Kota nengo ti kualingo sese ti lo asi lani na ngoi so lo mû sese ti Sassanid Persia na Byzantine Syria. Ambeni kota bira ni ayeke: * Bira ti Firaz (634 CE): Mbeni kota bira so lo mû nengo ni na mbeni kapa ti aturugu ti Byzantine na ti Sassanid so abungbi oko. * Bira ti Yarmouk (636 CE): A yeke mbeni bira so azo abâ ni na nene ni mingi na yâ ti mbaï, so kapa ti Khalid asala si aturugu ti Byzantine aglisa bira ni kue, na asala si ngangu ti Byzantine ahunzi na Syria. ==Sango ti lo na kuâ ti lo== Khalid ayeke zo so aleke aturugu ti mubarizun (aturugu so ayeke na kota kode) na lo yeke sala kua na ambeni aturugu na ndö ti ambarata so ayeke fono hio ti wara awato na mbeni mbage so ayeke na ngangu pëpe. Atâa so lo mû nengo ni mingi, Caliph Umar amû lo na yâ ti kua ti mokonzi ti aturugu ti tene azo amû gonda na Nzapa me na zo oko pëpe. Khalid akui lani na Homs, na Syria, na ngu 642 CE. ==Ambeti so lo mû sango ni dä== # Akrām, A. I. (2004). The sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, his life and campaigns. Maktabah. # Donner, F. M. (2014). The early Islamic conquests. Princeton University Press. # Kennedy, H. (2007). The great Arab conquests: How the spread of Islam changed the world we live in. Da Capo Press. # Nicolle, D. (1994). Yarmuk 636 AD: The Muslim conquest of Syria. Osprey Publishing. 9rrfsxew7oxl43vi0vtji0bietwg3zm 21884 21883 2026-05-01T15:41:22Z ~2026-26578-91 7886 21884 wikitext text/x-wiki '''Khalid ibn al-Walid''' (kui na ngu mingo 642 CE), so sê sango ti lo Sayf Allah al-Maslul (Zembe ti Nzapa so a doro ni), ayeke mbeni kota mokonzi ti aturugu ti Arabu na kete ngoi ti kapa ti kualingo ti Islam na sê-ndu ti nze ti mbasambala. Ngangu ti lo ti kualingo bira, so lo glisa bira oko pëpe na yâ ti bira nduru na 50, asala si sese ti Rashidun Caliphate akota na gbe ti Caliph Abu Bakr na [[Umar ibn al-Khattab]]. ==Lani ti kete na sango ti changengo bê== A dü lo na yâ ti kota kpale ti mara ti Banu Makhzum ti mara ti Quraysh na mbeni gbata ti Maka. Na tongo ni, Khalid ake lani muporofeta Muhammad. Lo yeke mbeni zo so asala si mbeni kota bira ti Quraysh amû nengo ni na bira ti Uhud (625 CE). Lo changé bê ti lo ti ga zo ti Islam na ngu 627 wala 629 CE, na pekoni lo mû ngangu ti hingango kpale ti bira ti lo ti kpengba na sese ti Islam so akiri na tongo ni. ==Kua ti lo ti aturugu na kualingo sese== Kua ti Khalid na yâ ti aturugu ayeke ti hingango kpale ti bira so ayeke tambula hio na lekengo kode ti zingo mbito na bê ti awato. Na pekoni so Muhammad akui, lo mû li ni na bira ti Ridda (Bira ti azo so ake mabe), lo bungbi sese ti Arabia oko na gbe ti Caliphate. Kota nengo ti kualingo sese ti lo asi lani na ngoi so lo mû sese ti Sassanid Persia na Byzantine Syria. Ambeni kota bira ni ayeke: * Bira ti Firaz (634 CE): Mbeni kota bira so lo mû nengo ni na mbeni kapa ti aturugu ti Byzantine na ti Sassanid so abungbi oko. * Bira ti Yarmouk (636 CE): A yeke mbeni bira so azo abâ ni na nene ni mingi na yâ ti mbaï, so kapa ti Khalid asala si aturugu ti Byzantine aglisa bira ni kue, na asala si ngangu ti Byzantine ahunzi na Syria. ==Sango ti lo na kuâ ti lo== Khalid ayeke zo so aleke aturugu ti mubarizun (aturugu so ayeke na kota kode) na lo yeke sala kua na ambeni aturugu na ndö ti ambarata so ayeke fono hio ti wara awato na mbeni mbage so ayeke na ngangu pëpe. Atâa so lo mû nengo ni mingi, Caliph Umar amû lo na yâ ti kua ti mokonzi ti aturugu ti tene azo amû gonda na Nzapa me na zo oko pëpe. Khalid akui lani na Homs, na Syria, na ngu 642 CE. ==Ambeti so lo mû sango ni dä== # Akrām, A. I. (2004). The sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, his life and campaigns. Maktabah. # Donner, F. M. (2014). The early Islamic conquests. Princeton University Press. # Kennedy, H. (2007). The great Arab conquests: How the spread of Islam changed the world we live in. Da Capo Press. # Nicolle, D. (1994). Yarmuk 636 AD: The Muslim conquest of Syria. Osprey Publishing. syxcmph11hw55lax5yrb7rhsn7mqnf3 0 4703 21885 2026-05-01T15:41:31Z ~2026-26578-91 7886 Page créée avec « '''Umar ibn al-Khattab''' (c. 584–644 CE) ayeke use Caliph ti Rashidun na mbeni oko ti akoli ti kpengba na ya ti mbaï ti aMuslim. Lo yeke mbeni kpengba mufambidzani ti Prophète Muhammad, lo mû place ti Abu Bakr na ngu 634 CE. Na gbe ti duti ti lo, kodoro ti aMuslim akono mingi, lo hon lani kodoro ti Byzantine na Sassanid, na lo tö nanda ti akpengba-ndia ti utongi na ti fango ngbanga ti kodoro ti chiIslam. ==Gigi ti lo ti kozoni na fango bê== Umar adü lo... » 21885 wikitext text/x-wiki '''Umar ibn al-Khattab''' (c. 584–644 CE) ayeke use Caliph ti Rashidun na mbeni oko ti akoli ti kpengba na ya ti mbaï ti aMuslim. Lo yeke mbeni kpengba mufambidzani ti Prophète Muhammad, lo mû place ti Abu Bakr na ngu 634 CE. Na gbe ti duti ti lo, kodoro ti aMuslim akono mingi, lo hon lani kodoro ti Byzantine na Sassanid, na lo tö nanda ti akpengba-ndia ti utongi na ti fango ngbanga ti kodoro ti chiIslam. ==Gigi ti lo ti kozoni na fango bê== Umar adü lo lani na Mecka na ya ti sewa ti Banu Adi ti kete kodoro ti Quraysh. Na tongo nda ni, lo lani zo ti kengo chiIslam kpengba, mais lo fâ bê ti lo na ngu 616 CE. Tene so ayeke lani mbeni kpengba changement so amû ngangu na aMuslim ti kozoni. Ndali ti ngangu ti lo na courage ti lo, lo ga mbeni kpengba mupi-ndara na Muhammad uyezve na kozo caliph, Abu Bakr. ==Utungamiriri na akpengba-hondo (Conquests)== Tango ti komanda ti Umar (634–644 CE) ayeke lani tango so kodoro ti aMuslim akono mingi na ngangu ti hondo. Agénéral ti lo, zvikuru Khalid ibn al-Walid na Amr ibn al-As, ahon lani Mesopotamia, Persia, Égypte, Palestine, na Syrie. Na ngu 637 CE, Umar lo mveni lo gwe lani na Jérusalem ti mu guta ni na runyararo, lo vimbisa lani ti bata vaKristu na ando ti ala ti nzoni-kue. ==Akpengba-changement ti utongi == Azo ahinga lo lani na iri ti Al-Faruq ("Zo so ayeke kangbi popo ti nzoni na sioni"). Umar ayeke lani mbeni mutungamiriri ti ndara mingi. Lo leke lani ye ti Diwan, mbeni ndia ti batango apapier ti kodoro na ti mû nginza na azo, na lo komanse lani na karenda ti Hijri. Lo zia lani azo ti fango ngbanga (qadis) na lo bata ndia ti Shura ti tene utungamiriri ahon na lege ni. ==Kuâ na ye so lo zia na peko== Umar awui lani na ngu 644 CE ndali ti so Piruz Nahavandi, mbeni boï ti Persia, afâ lo lani na tango so lo yeke sambela na Medina. A kui lo lani na Al-Masjid an-Nabawi na kete ti Muhammad na Abu Bakr. Lo yeke mbeni zo so azo a-respecter lo mingi na ya ti Sunni Islam ndali ti nzoni-kue ti lo na simple duti ti lo. ==Reference== # Madigan, P. (2026). Umar ibn al-Khattab. Na ya ti The Encyclopedia of Islamic History (Vol. 4, pp. 112–128). Academic Press. # Donner, F. M. (1981). The Early Islamic Conquests. Princeton University Press. # Hourani, A. (2013). A History of the Arab Peoples. Belknap Press. 64ye0w46y9fh48md7twvilgtu8186o0