Wikipedia
shiwiki
https://shi.wikipedia.org/wiki/Tasna_Tamzwarut
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
first-letter
Midya
Amẓli
Amsawal
Asmras
Amsawal n usmras
Wikipidya
Amsawal n Wikipidya
Afaylu
Amsawal n ufaylu
MidyaWiki
Amsawal n MidyaWiki
Talɣa
Amsawal n talɣa
Tiwisi
Amsawal n twisi
Taggayt
Amsawal n taggayt
Aggur
Amsawal n waggur
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun
3
5236
78405
78366
2026-04-09T15:57:43Z
~2026-21964-17
32413
/* Azurn uzwaway /L’énergie éolienne 04 */ tigzmi tamaynut
78405
wikitext
text/x-wiki
== Isumir ==
Tabrat yaḍnin
Ufiγ g ubaynu n uselmad nneγ akeswawat Moḥammed Cafiq yat tawalt igan «Taneγda»s unaba n ku askkin ineγdn wan ilyan neγ awwern neγ ….g tamnnida n tafirt Taԑṛabt «الشيء السحيق :المسحوق »zeg umyag «Inγed ».Ar ttiγilγ is tga telγa-ad ti-n tajjma n uskkin neγ tawila nnes ,s wawal Aԑṛab «الهيئة»iddeγ ar nettini «Inker »d «Tanekra»,s umedya inker uԑrrim tanekra n uwssar.Γ unck n usatal (le contexte)ad ttusemrs talγa ddeγ s unaba n uγrik n tikkelt ,neγ s tfirt Taԑṛabt «اسم المرة»,s umedya :Inker yat tnekra,neγ inγed uggᵚern yat tneγda.
Ar nettini «Taγeṛma»,«Tadelsa»,«Tademsa»,«Takerza»,«Tamegra»
,«Taγemsa»«Tamelda»,«Tamelγa(Aḥmmezgur,amḥizwar,cala neγ acala)»,«Tasekla»,«Taseḍma»..Γif talγa ta-niti issefrun anaba n uγrik n teklit d ti-n twila γ unck n usatal ,nezmr ad nesseγrk akkᵚ may d igan tawila tasertant neγ tademsant,taseṛḍant, taseḍfant ,tamehlant .Tella yat talγa yaḍnin n twila ufiγ t g umawal nna izriyn wan «Tiγγulfa»s unaba n «المسؤولية»d «Tijjubla»s unaba n «الغرابة» d «Tiffugna»s unaba n «الإنسانية» d «Tinnumγṛt» i «العظمة»,«Tillumta» d «Timmuzγa»i «النبالة»,ar nettisil i tiddukla,i tirrugza .Kud seqsaγ yan uԑrrim usexman γif tamnnida n «القيمة»inna yi :«Tizzulya».Γif usqqul-ad nniγ i «الجلالة»«Timmuγṛa» d «Tixxutra»,i«العقلانية»«Tigguẓḍnt» d «Tiwwungmt»,i«الحرية»«tiddurfa»,i «الحكامة»«Tinnubḍa»,i «الإستقلالية»«Tiffulya» ,i «الكرامة»«Tinnumka» d «Timmuzwa» d «Tizzuxma»,i «الجهالة»«Tiqqubna»,i «المساواة» «Tikkusla»,i «الشرعية»«Tizzurfa» d «Tissunta»,i«القانونية»«Tissuḍfa»,i «التبعية»«Tiṭṭufṛa»,i «الأدبية»«Tissukla»,i «الأهلية»«Tinnuzga»,i «الجنسية»«Tiγγulna»,i«الجنس»«Tiwwutma»,i «المواطنة»«Tinnumra» d «Timmuγlnt»,i«العبودية»«Tissumga» d «Tiffutra»,i«اللزومية»«Tinnuksa»,i «الإلزامية»«Tissunkst»,i «الإجبارية»«Tikkurḍa», i«الإستسلامية»«Tissulka» ,i «الأسبقية» «Tizzuwra» d «Timmulγa» , i «الأهمية»«Tiẓẓumya»,i «الإنتقائية»«Turruyza» d «Tiffurna», i«السلامة»«Tiγγulsa»,i «العشوائية»«Tibbulya»…. .Ha isumir inu g telγa tamezwarut :
Aγrik n twila
اسم الهيئة
ⴰⵖⵔⵉⴽ ⵏ ⵜⵡⵉⵍⴰ
Tagelda
المملكة
ⵜⴰⴳⴻⵍⴷⴰ
Tagdada
الجمهورية
ⵜⴰⴳⴷⴰⴷⴰ
Tanezḍa
الإمارة
ⵜⴰⵏⴻⵣⴹⴰ
Tazegda
الديانة
ⵜⴰⵣⴻⴳⴷⴰ
Taγelfa
الوزارة
ⵜⴰⵖⴻⵍⴼⴰ
Tadebla
الولاية
ⵜⴰⴷⴻⴱⵍⴰ
Tanebḍa
العمالة
ⵜⴰⵏⴻⴱⴹⴰ
Tamehla
الإدارة
ⵜⴰⵎⴻⵀⵍⴰ
Tahemra(le pouvoir
السلطة
ⵜⴰⵀⴻⵎⵔⴰ
Tacelγa (l’autorité)
السلطة
ⵜⴰⵛⴻⵍⵖⴰ
Taγezma(la municipalité)
البلدية
ⵜⴰⵖⴻⵣⵎⴰ
Tanekya(la mairie)
العمودية
ⵜⴰⵏⴻⴽⵢⴰ
Tarekfa
الجالية
ⵜⴰⵔⴻⴽⴼⴰ
Taγeṛma
الحضارة
ⵜⴰⵖⴻⵕⵎⴰ
Taγezma
Taγejma
Taγersa
المدنية
ⵜⴰⵖⴻⵣⵎⴰ,
ⵜⴰⵖⴻⵊⵎⴰ
ⵜⴰⵖⴻⵔⵙⴰ
Tadehla/Tadezla
(la mutuelle
التعاَضدية
ⵜⴰⴷⴻⵀⵍⴰ/
ⵜⴰⴷⴻⵣⵍⴰ
Tametγa
الحزبية
ⵜⴰⵎⴻⵜⵖⴰ
Tagefla(l’instance)
الهيئة
ⵜⴰⴳⴻⴼⵍⴰ
Taseṛḍa
القضاء
ⵜⴰⵙⴻⵕⴹⴰ
Taγedma
العدالة
ⵜⴰⵖⴻⴷⵎⴰ
Tareԑya
الظلم
ⵜⴰⵔⴻⵄⵢⴰ
Talekᵚda
Tazeḍma
العدوان
ⵜⴰⵍⴻⴽⵯⴷⴰ
ⵜⴰⵣⴻⴹⵎⴰ
Taretca/Tareča
(le parquet
النيابة
ⵜⴰⵔⴻⵜⵛⴰ
Tamezγa
الدفاع
ⵜⴰⵎⴻⵣⵖⴰ
Tadebla
الكفالة
ⵜⴰⴷⴻⴱⵍⴰ
Taḍekla
الضمانة/الضمان
ⵜⴰⴹⴻⴽⵍⴰ
Taγelsa
الأمن
ⵜⴰⵖⴻⵍⵙⴰ
Tafelsa
الأمانة
ⵜⴰⴼⴻⵍⵙⴰ
Taderfa
الحرية
ⵜⴰⴷⴻⵔⴼⴰ
Tazelya
Tacetya
القيمة
ⵜⴰⵣⴻⵍⵢⴰ
ⵜⴰⵛⴻⵜⵢⴰ
Tanefra
Tafetγa
الغربة
ⵜⴰⵏⴻⴼⵔⴰ
ⵜⴰⴼⴻⵜⵖⴰ
Tajebla
الغرابة
ⵜⴰⵊⴻⴱⵍⴰ
Taledsa
Taterba
السرعة
ⵜⴰⵍⴻⴷⵙⴰ
ⵜⴰⵜⴻⵔⴱⴰ
Tazerfa
الشرعية
ⵜⴰⵣⴻⵔⴼⴰ
Tawelγa/Taẓeṛfa
المالية
ⵜⴰⵡⴻⵍⵖⴰ/ⵜⴰⵥⴻⵕⴼⴰ
Taγedla
الوصاية
ⵜⴰⵖⴻⴷⵍⴰ
Takeyda
الرقابة
ⵜⴰⴽⴻⵢⴷⴰ
Tanetya
المبادرة
ⵜⴰⵏⴻⵜⵢⴰ
Taremḍa
Taγewla
العجلة
ⵜⴰⵔⴻⵎⴹⴰ
ⵜⴰⵖⴻⵡⵍⴰ
Taferka
السلامة
(من العيب)
ⵜⴰⴼⴻⵔⴽⴰ
Taḍesya
Taleyza
السلامة الصحية
ⵜⴰⵙⴻⴹⵢⴰ
ⵜⴰⵍⴻⵢⵣⴰ
Taγeyda
الضباطة الضابطة
ⵜⴰⵢⴻⵢⴷⴰ
Tageyza
الكتابة
ⵜⴰⴳⴻⵢⵣⴰ
Tazerwa
الدراسة
ⵜⴰⵣⴻⵔⵡⴰ
Tadelza
الأقلية
ⵜⴰⴷⴻⵍⵣⴰ
Tagelca
الأغلبية
ⵜⴰⴳⴻⵍⵛⴰ
Taγelca
القومية
ⵜⴰⵖⴻⵍⵛⴰ
Taγelna
الوطنية
ⵜⴰⵖⴻⵍⵏⴰ
Taselda
الإستثناء
ⵜⴰⵙⴻⵍⴷⴰ
Taṣeṛba
الإنتخاب
ⵜⴰⵚⴻⵕⴱⴰ
Tareyza
الإنتقاء
ⵜⴰⵔⴻⵢⵣⴰ
Taẓeṛga
النشرة
ⵜⴰⵥⴻⵕⴳⴰ
Tazewya
الإﺫاعة
ⵜⴰⵣⴻⵡⵢⴰ
Tamelta
الشهرة
ⵜⴰⵎⴻⵍⵜⴰ
Taseγya
Tamelda
المناسبة
ⵜⴰⵙⴻⵖⵢⴰ
ⵜⴰⵎⴻⵍⴷⴰ
Tajewla
الطبعة
ⵜⴰⵊⴻⵡⵍⴰ
Tazemra
القدرة
ⵜⴰⵣⴻⵎⵔⴰ
Taẓemṛa
(La puissance )
القوة العظيمة
ⵜⴰⵥⴻⵎⵕⴰ
Takeṛẓa
الشدة
ⵜⴰⴽⴻⵕⵥⴰ
Taseγḍa
Talekba
القوة
ⵜⴰⵙⴻⵖⴹⴰ
ⵜⴰⵍⴻⴽⴱⴰ
Taγeẓna
المصداقية/ الصدقية
ⵜⴰⵖⴻⵥⵏⴰ
Takensa
الحرب
ⵜⴰⴽⴻⵙⵏⴰ
Tadefra
السلالة
ⵜⴰⴷⴻⴼⵔⴰ
Taḥerya
Tanehra
السياقة
ⵜⴰⵃⴻⵔⵢⴰ
ⵜⴰⵏⴻⵀⵔⴰ
Tajekna
القيادة
ⵜⴰⵊⴻⴽⵏⴰ
Talebḍa
التجارة
ⵜⴰⵍⴻⴱⴹⴰ
Takerya
الصناعة
ⵜⴰⴽⴻⵔⵢⴰ
Taṣerma
الإصلاح
ⵜⴰⵚⴻⵔⵎⴰ
Tabeγṛa
الثروة
ⵜⴰⴱⴻⵖⵕⴰ
Taẓegfa
الثورة
ⵜⴰⵥⴻⴳⴼⴰ
Tadelγa
الدعوة الى الطعام
ⵜⴰⴷⴻⵍⵖⴰ
Taketra
الحمولة
ⵜⴰⴽⴻⵜⵔⴰ
Tasetla (gravité)
الثقل /الوزن
ⵜⴰⵙⴻⵜⵍⴰ
Tanezra
التحدي
ⵜⴰⵏⴻⵣⵔⴰ
Tanehla
البساطة
ⵜⴰⵏⴻⵀⵍⴰ
Tageyra
الأصالة
ⵜⴰⴳⴻⵢⵔⴰ
Taterera
(Taterra )
الحداثة
ⵜⴰⵜⴻⵔⴻⵔⴰ
(ⵜⴰⵜⵔⵔⴰ)
Tarezfa
الزيارة
ⵜⴰⵔⴻⵣⴼⴰ
Takelela
Taklla
الجدارة
ⵜⴰⴽⴻⵍⴻⵍⴰ
(ⵜⴰⴽⵍⵍⴰ)
Taremsa
الهواية
ⵜⴰⵔⴻⵎⵙⴰ
ⴰⵖⴰⵣⴰⴼ ⵀⵎⵎⵓⵏ/ Aγazaf Hmmun
17/03/2020/31/03/2970
Taγbalut :n itsn iwaliwn tga t :Amawal Aεṛab-Amaziγ n imerzi axatar Mass Cafiq Muḥemmad (Chafiq Mohamed ) [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 3 Dujanbir 2023 à 21:48 (+01)
== Isumir /Tabrat tis-snat ==
Amagrad islaln itsnt twaliwin timaynut s ursal f itsn isqquln n ismawn n wansiwn wan tandrara ,tanffarda
Tabrat yaḍnin
Kkiγ nniγ is tga tmatart n uγrik n uḍγaṛ «Asa».Ay-a ufiγ t g mennaw n iγrikn nna ibder uselmad nneγ akeswawat Mass Chafiq Moḥammed wan asazu g tamnnida n «المسلخ»d usaγṛṣ g tamnnida n «الﻤﺫ بحة»d usagzam g tamnnida n ««الﻤجزرة,tasasfrt g tamnnida n «الصيدلية» ,asagmr i uḍγaṛ n tgemra.Mec inna cra asefsr i uḍγaṛ nna g ittufsr udlis hatin izgel iddeγ ur izrik alagin(ne pas respecter la règle) .Acku ar ttinin itsen imaziγn i imis n ukraf neγ amawus asekraf ,ar ttinin itsn i imis n umsad isimsd,i uskkin as da sselkann iwdann yan imis taf ur ittemmectay asenks neγ« Cale » s Tefṛanṣiṣt imci-nna ufiγ g umawal n uselmad ameqṛan Ahmed Haddachi .Tefra tmatart n imis igan «As»neγ «Is» neγ«Iss»imci-nna illa g issegni.Maca mar ad natm i ubnubk(l’ambiguїté )n tawalt yuf is neγna(créer) iγrikn n imassn s tirni n «Is»d «Iss».Iγ nenna asekrf s unaba(le sens) n imis n ukraf aha nini asekrf igan aγrik n tganta(nom d’action) n umyag issekrf itturnan s «Ss»izḍaṛ unermas neγ unelmad ad ur ittacz ibḍ illan ingr n uγrik n tganta d wi-n imis.Ad nuγul s uγrik n uḍγaṛ mar ad diγ nebdr yat telγa yaḍn isnaban aḍγaṛ.Mec naγul s iγrikn wan «Tanffarda»,«Tanedrara» d «Tinjdad»ad naf is ddesn akkᵚ zeg tuzwirt «Ti-n »ittemuttuyn s «Tan» dat itsn iγrikn ,ittinin «ta» ,«ti» d «n» ,issefrun asems s yan uskkin.G umedya n «Tinjdad»ar nettegzu taḍγaṛt n ijḍaḍ ,aḍγaṛ g llan cigan n ijḍaḍ neγ igḍaḍ ,g umedya n «Tanedrara» ad nettegzu aḍγaṛ g llan idurar,g «Tanffarda» ,ar nettegzu aḍγaṛ g da ttefradn imitar wan ukasa.Iγ neskutt γif talγiwin ddeγ nezmr ad nessebγṛ(enrichir) ils nneγ s mennaw n iwaliwn imaynutn wan :
Aγrik n uḍγaṛ
ⴰⵖⵔⵉⴽ ⵏ ⵓⴹⵖⴰⵕ
مقابل اسم المكان بالعربية
Tanggalda
ⵜⴰⵏⴳⴳⴰⵍⴷⴰ
المملكة
Tanegdada
ⵜⴰⵏⴻⴳⴷⴰⴷⴰ
الجمهورية
Tanbaṭ
ⵜⴰⵏⴱⴰⵟ
الحكومة
Tanzzarfa Tanrradza/azardz
ⵜⴰⵏⵣⵣⴰⵔⴼⴰ
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⴷⵣⴰ
ⴰⵣⴰⵔⴷⵣ
البرلمان
Tamnaṭ
ⵜⴰⵎⵏⴰⵟ
الإقليم
Tanssagya/Tasga
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⴳⵢⴰ/ⵜⴰⵙⴳⴰ
الجهة
Tanrrakfa
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⴽⴼⴰ
البلدية
Tanennabγa/Tanccayfa
ⵜⴰⵏⴻⵏⵏⴰⴱⵖⴰ/ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⵢⴼⴰ
الباشوية
Tanẓẓayra
Taneglala
Tanwwaṛya
ⵜⴰⵏⵥⵥⴰⵢⵔⴰ
ⵜⴰⵏⴻⴳⵍⴰⵍⴰ
ⵜⴰⵏⵡⵡⴰⵕⵢⴰ
الدائرة
Tanmmaγṛa
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵖⵕⴰ
المشيخة
Tanccafca
ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⴼⵛⴰ
المفتشية
Tanmmahla
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵀⵍⴰ
المديرية
Tanγγarta
ⵜⴰⵏⵖⵖⴰⵔⵜⴰ
مؤسسة للتأديب
Tanγγadla
ⵜⴰⵏⵖⵖⴰⴷⵍⴰ
مؤسسة للوصاية
Tankkalsa,asakls
ⵜⴰⵏⴽⴽⴰⵍⵙⴰ ,ⴰⵙⴰⴽⵍⵙ
دار التسجيل
Tanḥḥabḍa
ⵜⴰⵏⵃⵃⴰⴱⴹⴰ
المحافظة(المؤسسة)
Tanssaṛḍa
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⵕⴹⴰ
المحكمة
Taneγḍaḍa
ⵜⴰⵏⴻⵖⴹⴰⴹⴰ
المفوضية
Tanccalka
ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⵍⴽⴰ
المفوضية
Tanddabna
ⵜⴰⵏⴷⴷⴰⴱⵏⴰ
الجمارك
Tanṛṛaqṣa
ⵜⴰⵏⵕⵕⴰⵇⵚⴰ
السفارة
Tanbbarwa
ⵜⴰⵏⴱⴱⴰⵔⵡⴰ
السفارة
Tanttagra
ⵜⴰⵏⵜⵜⴰⴳⵔⴰ
مركزالتوثيق
Tanssakḍa
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⴽⴹⴰ
مركز التوثيق
Tanssakla
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⴽⵍⴰ
المرصد
Tanccayla
ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⵢⵍⴰ
التوقع الجوي(المؤسسة)
Tanmmadya,asamday
Asamdy n tḍarut
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⴷⵢⴰ,ⴰⵙⴰⵎⴷⵢ
ⴰⵙⴰⵎⴷⵢ ⵏ ⵜⴹⴰⵕⵓⵜ
المرصد الجوي
Tanmmadya,asamdey
Asamdey uzrf
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⴷⵢⴰ,ⴰⵙⴰⵎⴷⵢ
ⴰⵙⴰⵎⴷⵢ ⵓⵣⵔⴼ
المرصد الحقوقي
Tanrragya
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⴳⵢⴰ
ادارة الضرائب
Aγrik n uḍγaṛ
ⴰⵖⵔⵉⴽ ⵏ ⵓⴹⵖⴰⵕ
مقابل اسم المكان بالعربية
Tanγγaṛma
ⵜⴰⵏⵖⵖⴰⵕⵎⴰ
مخبزة
Tanllabca
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⴱⵛⴰ
مقشدة
Tanefrara
ⵜⴰⵏⴻⴼⵔⴰⵔⴰ
مقشدة
Tanmmaγsa
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵖⵙⴰ
مصنع المربى
Tankkᵚafya
ⵜⴰⵏⴽⴽⵯⴰⴼⵢⴰ
محلبة
Tanrrakna (Fromagerie)
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⴽⵏⴰ
مجبنة
Taneklala
ⵜⴰⵏⴻⴽⵍⴰⵍⴰ
مجبنة
Tanddaxsa
ⵜⴰⵏⴷⴷⴰⵅⵙⴰ
مجبنة
Taneγnana
ⵜⴰⵏⴻⵖⵏⴰⵏⴰ
مجبنة
Tanxxalfa (Boucherie)
ⵜⴰⵏⵅⵅⴰⵍⴼⴰ
مجزرة
Tanxxacfa (triperie)
ⵜⴰⵏⵅⵅⴰⵛⴼⴰ
محل بيع أحشاء الحيوانات المدجنة
Tanccanfa(rôtisserie)
ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⵏⴼⴰ
مشواة (مكان الشواء)
Tinimtar
ⵜⵉⵏⵉⵎⵉⵜⴰⵔ
حديقة حيوان
Tanssalma(poissonnerie)
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⵍⵎⴰ
مسمكة
Tanggalya
ⵜⴰⵏⴳⴳⴰⵍⵢⴰ
مكان بيع البيض أو ورشة لإعداده
Taggalfa
ⵜⴰⵏⴳⴳⴰⵍⴼⴰ
مكان بيع البيض أو ورشة لإعداده
Tanzzatma(huilerie)
ⵜⴰⵏⵣⵣⴰⵜⵎⴰ
مزيتة
Tanḍḍaṛẓa
ⵜⴰⵏⴹⴹⴰⵕⵥⴰ
مزيتة
Tanrragna
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⴳⵏⴰ
محل لبيع زيت أرگان
Tanbbaḍra
ⵜⴰⵏⴱⴱⴰⴹⵔⴰ
محل لبيع العطور
Tanbbarga
ⵜⴰⵏⴱⴱⴰⵔⴳⴰ
محل لبيع الورود
أو ضيعة لزراعتها
Tanjjarsa(glacière)
ⵜⴰⵏⵊⵊⴰⵔⵙⴰ
مثلجة (مكان بيع المثلجات)
Tanjjabra (conserverie)
ⵜⴰⵏⵊⵊⴰⴱⵔⴰ
مصنع المعلبات
Tanllagḍa
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⴳⴹⴰ
المقهى
Tanqqacma
ⵜⴰⵏⵇⵇⴰⵛⵎⴰ
حانة الخمر أو مصنعها
Tanγγasma
ⵜⴰⵏⵖⵖⴰⵙⵎⴰ
مصنع الكحول
Tanddafla
ⵜⴰⵏⴷⴷⴰⴼⵍⴰ
مثلجة (مكان بيع الثلج)
Tanԑԑarma/Tanbbarḍa
ⵜⴰⵏⵄⵄⴰⵔⵎⴰ/ⵜⴰⵏⴱⴱⴰⵔⴹⴰ
دار الشباب
Tanddayza
ⵜⴰⵏⴷⴷⴰⵢⵣⴰ
بيت الشعر
Tanccatya/tankkatya
ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⵜⵢⴰ/ⵜⴰⵏⴽⴽⴰⵜⵢⴰ
بيت الﺫاكرة
Tanγγamsa
ⵜⴰⵏⵖⵖⴰⵎⵙⴰ
بيت الصحافة
Taneẓaẓa
ⵜⴰⵏⴻⵥⴰⵥⴰ
بيت الحكمة
Tanggajla
ⵜⴰⵏⴳⴳⴰⵊⵍⴰ
دار اليتامى
Tanggagla
ⵜⴰⵏⴳⴳⴰⴳⵍⴰ
دار اليتامى
Tanggalma
ⵜⴰⵏⴳⴳⴰⵍⵎⴰ
دار اليتامى
Tanḥḥarya/Tanennahra
ⵜⴰⵏⵃⵃⴰⵔⵢⴰ/ⵜⴰⵏⴻⵏⵏⴰⵀⵔⴰ
مؤسسة لتعليم السياقة
Tanγγawda
ⵜⴰⵏⵖⵖⴰⵡⴷⴰ
محل الفصالة
Tanγγawsa
ⵜⴰⵏⵖⵖⴰⵡⵙⴰ
محل الفصالة
Tanẓẓamya
ⵜⴰⵏⵥⵥⴰⵎⵢⴰ
مخيطة
Tanssarma
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⵔⵎⴰ
محل نجارة
Tanssarma n ufilẓṛf
(Afilẓṛf :asumar inu
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⵔⵎⴰ ⵏ ⵓⴼⵉⵍⵥⵕⴼ(ⴰⵙⵓⵎⴰⵔ ⵉⵏⵓ)
نجارة الألمنيوم
Tanllakfa
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⴽⴼⴰ
مسرجة ورشة لصنع ا لسروج
Tanbbarda
ⵜⴰⵏⴱⴱⴰⵔⴷⴰ
ورشة لصنع البرادع
Taneγṛaṛa/Tanwwalka
ⵜⴰⵏⴻⵖⵕⴰⵕⴰ/ⵜⴰⵏⵡⵡⴰⵍⴽⴰ
ورشة لصنع الحلس
Tanccawra
ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⵡⵔⴰ
ورشة لصنع الجوالق
Tanllakza
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⴽⵣⴰ
مطرزة
Tanhhayḍa
ⵜⴰⵏⵀⵀⴰⵢⴹⴰ
مطرزة
Tanllamγa,asalmγ (hôtel)
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⵎⵖⴰ,ⴰⵙⴰⵍⵎⵖ
الفندق
Tanggᵚalma
ⵜⴰⵏⴳⴳⵯⴰⵍⵎⴰ
مصنع الجلد
Tanmmalxa
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵍⵅⴰ
مصنع الجلد
Tanhhaḍra
ⵜⴰⵏⵀⵀⴰⴹⵔⴰ
مصنع الجلد
Tanγγaṛṣa
ⵜⴰⵏⵖⵖⴰⵕⵚⴰ
مصنع الجلد
Tanzzakra
ⵜⴰⵏⵣⵣⴰⴽⵔⴰ
مصنع الحبال
Taneflala (tôlerie)
ⵜⴰⵏⴻⴼⵍⴰⵍⴰ
مصنع الصفائح
Tanccaḍra/Tanṣṣalna
ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⴹⵔⴰ/ⵜⴰⵏⵚⵚⵍⵏⴰ
مصنع الإسمنت
Tanbbalγa
ⵜⴰⵏⴱⴱⴰⵍⵖⴰ
مصنع اللبنا ت’الآجر
Tanggaṭma
ⵜⴰⵏⴳⴳⴰⵟⵎⴰ
مصنع القضبان الحديدية
Tanllaẓya
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⵥⵢⴰ
مصنع للأسلاك الحديدية أو النحاسية
Tanḥḥanya
ⵜⴰⵏⵃⵃⴰⵏⵢⴰ
مصنع الأعمدة
Tanggaĝa
ⵜⴰⵏⴳⴳⴰⴷⵊⴰ
مصنع ركائز الكهرباء مثلا
Tankkacḍa
ⵜⴰⵏⴽⴽⴰⵛⴹⴰ
مصنع الخشب
Tanemγaγa
ⵜⴰⵏⴻⵎⵖⴰⵖⴰ
مصنع الأنابيب
Tanssalda
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⵍⴷⴰ
مصنع الأنابيب
Tanegmama
ⵜⴰⵏⴻⴳⵎⴰⵎⴰ
مصنع الأنابيب
Tanqqadsa
ⵜⴰⵏⵇⵇⴰⴷⵙⴰ
مصنع الأنابيب
Tanbbazma
ⵜⴰⵏⴱⴱⴰⵣⵎⴰ
مصنع الصنابير
Tanllabḍa
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⴱⴹⴰ
مصنع البراميل
Tanzzatna
ⵜⴰⵏⵣⵣⴰⵜⵏⴰ
مصنع البراميل
Taneγᵚmama(teinturerie)
ⵜⴰⵏⴻⵖⵯⵎⴰⵎⴰ
مصنع الأصباغ
Tanttacka(Droguerie)
ⵜⴰⵏⵜⵜⴰⵛⴽⴰ
محل بيع العقاقير
Tanqrrawca (Droguerie)
ⵜⴰⵏⵇⵔⵔⴰⵡⵛⴰ
محل بيع العقاقير
Tanssalfa
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⵍⴼⴰ
محل لبيع العلف
Tanggarsa
ⵜⴰⵏⴳⴳⴰⵔⵙⴰ
محل لبيع العلف
Tanyyafsa
ⵜⴰⵏⵢⵢⴰⴼⵙⴰ
محل لبيع البﺫور
Tanxxatfa
ⵜⴰⵏⵅⵅⴰⵜⴼⴰ
محل الأعشاب الطبية
Tanddaqsa
ⵜⴰⵏⴷⴷⴰⵇⵙⴰ
مصنع الشموع
ﺇن كانت تصنع من شمع العسل
Tanmmarga
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵔⴳⴰ
مصنع أو ورشة لصنع الأسلحة
Tanqqacla
ⵜⴰⵏⵇⵇⴰⵛⵍⴰ
الثكنة
Tanerbaba (asarbeb)
ⵜⴰⵏⴻⵔⴱⴰⴱⴰ
الترسانة
Tanllawna
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⵡⵏⴰ
مصنع أو و مكان اصلاح رشة للمسحاة
Tanllagᵚna
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⴳⵯⵏⴰ
مصنع أو ورشة للمسحاة
Tanllajna
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⵊⵏⴰ
مصنع أو ورشة للمسحاة
Tanmmadra
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⴷⵔⴰ
مصنع أو ورشة للمسحاة
Tanmmadna
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⴷⵏⴰ
مصنع أو ورشة للمسحاة
Tanggᵚarsa
ⵜⴰⵏⴳⴳⵯⴰⵔⵙⴰ
مصنع أو ورشة لسكة المحراث
Tanẓẓaẓma(charbonnerie)
ⵜⴰⵏⵥⵥⴰⵥⵎⴰ
مفحمة
Tanṣṣarma
ⵜⴰⵏⵚⵚⴰⵔⵎⴰ
مكان اصلاح
Tanrragda
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⴳⴷⴰ
مكان اصلاح
Tanezgaga
ⵜⴰⵏⴻⵣⴳⴰⴳⴰ
مكان اصلاح
Tankkanwa
ⵜⴰⵏⴽⴽⴰⵏⵡⴰ
مكان اصلاح
Tanṛṛabḍa
ⵜⴰⵏⵕⵕⴰⴱⴹⴰ
مكان اللحام
Tankkarsa
ⵜⴰⵏⴽⴽⴰⵔⵙⴰ
ورشة للميكانيك
Tanssamra
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⵎⵔⴰ
ورشة للمكانيك
Tanssafga
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⴼⴳⴰ
مصنع الطائرات
Tanssaglma
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⴳⵍⵎⴰ
مصنع الصواريخ
Tanγγaṛba
ⵜⴰⵏⵖⵖⴰⵕⴱⴰ
مصنع السفن
Tanggarwa
ⵜⴰⵏⴻⴳⴳⴰⵔⵡⴰ
مصنع السيارات
Tanttarga
ⵜⴰⵏⵜⵜⴰⵔⴳⴰ
مصنع السيارات
Tanllawya
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⵡⵢⴰ
مصنع القطر
Tanssadfa
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⴷⴼⴰ
مصنع الدراجات النارية
Tanzzalma
ⵜⴰⵏⵣⵣⴰⵍⵎⴰ
مصنع الدراجات الهوائية
Tanrrabja
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⴱⵊⴰ
مصنع الأثاث أو محل لبيعه
Tanffacka
ⵜⴰⵏⴼⴼⴰⵛⴽⴰ
مصنع الأثاث أو محل لبيعه
Taneqcaca
ⵜⴰⵏⴻⵇⵛⴰⵛⴰ
مصنع الأثاث أو محل لبيعه
Tanrracḍa
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⵛⴹⴰ
مصنع الورق
Tanrrarḍa
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⵔⴹⴰ
مصنع الورق
Tankkaḍca
ⵜⴰⵏⴽⴽⴰⴹⵛⴰ
مصنع الورق المقوى
Tanrraḍeḍa
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⴹⴻⴹⴰ
مصنع الحفاظات
Tanejṭaṭa(Fabrique
d’éponge)
ⵜⴰⵏⴻⵊⵟⴰⵟⴰ
مصنع الإسفنج
Taneẓlala
ⵜⴰⵏⴻⵥⵍⴰⵍⴰ
محل بيع اللؤلؤ
Tanzzabga
ⵜⴰⵏⵣⵣⴰⴱⴳⴰ
مصنع للدمالج أو الأسورة
Tanennabla
ⵜⴰⵏⴻⵏⵏⴰⴱⵍⴰ
مصنع للدمالج أو الأسورة
Tanγγalba
ⵜⴰⵏⵖⵖⴰⵍⴱⴰ
مصنع أو ورشة للآلات الموسيقية
Tanmmasla(pôterie)
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵙⵍⴰ
مصنع الأواني الخزفية
Tanekẓaẓa
ⵜⴰⵏⴻⴽⵥⴰⵥⴰ
محل بيع الحصى
Tanelxaxa
ⵜⴰⵏⴻⵍⵅⴰⵅⴰ
محل بيع الرمال
Tanffarza(tin-ufaruz)
ⵜⴰⵏⴻⴼⴼⴰⵔⵣⴰ
مصنع أو ورشة للزليج
Tanwwalfa (imagerie)
ⵜⴰⵏⵡⵡⴰⵍⴼⴰ
المصورة
(بفتح الميم وتسكين الصاد و فتح الواو)
Tanddawna (imagerie)
ⵜⴰⵏⴷⴷⴰⵡⵏⴰ
المصورة
(بفتح الميم وتسكين الصاد و فتح الواو)
Tanjjawla
ⵜⴰⵏⵊⵊⴰⵡⵍⴰ
مطبعة
Tanẓẓaṛga
ⵜⴰⵏⵥⵥⴰⵕⴳⴰ
دار للنشر
Tanddalsa,tasadlst
asadlis
ⵜⴰⵏⴷⴷⴰⵍⵙⴰ,ⵜⴰⵙⴰⴷⵍⵙⵜ
ⴰⵙⴰⴷⵍⵉⵙ
مكتبة
La raffinerie
ⵜⴰⵏⴻⵏⵏⴰⵖⴷⴰ
معمل التكریر
Tanwwacka
ⵜⴰⵏⵡⵡⴰⵛⴽⴰ
مصنع الخزف
Tanbbanda
ⵜⴰⵏⴱⴱⴰⵏⴷⴰ
مصنع أو ورشة أو محل لبيع
الأعلام
Tankkarba
ⵜⴰⵏⴽⴽⴰⵔⴱⴰ
ورشة لصنع المداسة
Tanccabla
ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⴱⵍⴰ
ورشة لصنع المداسة
Tanwwarkla
ⵜⴰⵏⵡⵡⴰⵔⴽⵍⴰ
ورشة لصنع المداسة
Tankkafla
ⵜⴰⵏⴽⴽⴰⴼⵍⴰ
ورشة لصنع النعال
Tanejbaba
ⵜⴰⵏⴻⵊⴱⴰⴱⴰ
محل بيع الأثواب
Tanexlala
ⵜⴰⵏⴻⵅⵍⴰⵍⴰ
محل بيع الأثواب المبتﺫلة
Tanllamγa
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⵎⵖⴰ
محل بيع الأثواب الجديدة
Tanllabγa
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⴱⵖⴰ
محل لبیع الفرو
Tanhhakca
ⵜⴰⵏⵀⵀⴰⴽⵛⴰ
مصنع أو ورشة لصنع أو لصياغة الحلي
Tanffaḍγa
Tanffadγa
tanffadxa
ⵜⴰⵏⴼⴼⴰⴹⵖⴰ
ⵜⴰⵏⴼⴼⴰⴷⵖⴰ
ⵜⴰⵏⴼⴼⴰⴷⵅⴰ
مقطنة
Tanԑԑajra
ⵜⴰⵏⵄⵄⴰⵊⵔⴰ
مصنع القماش
Tanḥḥafda
ⵜⴰⵏⵃⵃⴰⴼⴷⴰ
مصنع أو ورشة لصنع السراويل
Tanẓẓanṛa
ⵜⴰⵏⵥⵥⴰⵏⵕⴰ
مصنع البرانس
Tanbbarγa
ⵜⴰⵏⴱⴱⴰⵔⵖⴰ
مصنع القفاطين
Tankkabra
ⵜⴰⵏⴽⴽⴰⴱⵔⴰ
مصنع الطرحة
Tanennagfa
d taneddalga
ⵜⴰⵏⴻⵏⵏⴰⴳⴼⴰ ⴷ
ⵜⴰⵏⴷⴷⴰⵍⴳⴰ
محل« لتنكيف» و تزيين العرائس
Tanccaḍfa
ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⴹⴼⴰ
مصنع الزرابي
Tanllawca
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⵡⵛⴰ
مصنع الأفرشة
Tanllafḍa
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⴼⴹⴰ
مصنع الوسائد
Tanddafra
ⵜⴰⵏⴷⴷⴰⴼⵔⴰ
مصنع الأرائك
Tanssawḍa
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⵡⴹⴰ
مؤسسة للرعاية
Tanrrazfa
ⵜⴰⵏⵔⵔⴰⵣⴼⴰ
العيادة
Tanezwawa
ⵜⴰⵏⴻⵣⵡⴰⵡⴰ
منحلة
Tanmmanta
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵏⵜⴰ
محل بيع العسل
Tanzzayṭa
ⵜⴰⵏⵣⵣⴰⵢⵟⴰ
محل بيع الأعشاب العطرة أو العطور
Tanssafra/Tanssanfa
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⴼⵔⴰ/
ⵜⴰⵏⵙⵙⴰⵏⴼⴰ
مصنع الأدوية
Tanẓẓacṛa
ⵜⴰⵏⵥⵥⴰⵛⵕⴰ
معمل السكر
Tanmmatna
ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵜⵏⴰ
معمل الخميرة
Taneγcaca
ⵜⴰⵏⴻⵖⵛⴰⵛⴰ
معمل صابون الشعر
Tanllayna
ⵜⴰⵏⵍⵍⴰⵢⵏⴰ
معمل الصابون
Tanccalqa
ⵜⴰⵏⵛⵛⴰⵍⵇⴰ
ورشة لإعداد الملح
هﺫه ورقة من أجل تدارسها من طرف المهتمين
ⴰⵢ-ⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵔⵉⵔⴰⴹ ⵉ ⵓⵎⵎⴻⵣⵔⵡ ⵣⴳ ⵉⵏⴻⵖⴹⴰⴼⵏ
Ay-a yan uriraḍ i ummezrw zeg ineγḍafn
Taγbalut :n umata iwaliwn tga t :Amawal Aεṛab-Amaziγ n imerzi axatar Mass Cafiq Muḥemmad (Chafiq Mohamed )
Amawal n Temaziγt n uselmad ameqṛan Ahmed Haddachi /Aḥmd Ḥaddaci
ⴰⵖⴰⵣⴰⴼ ⵀⵎⵎⵓⵏ 03/01/2970 ⵉⵎⵢⴰⵡⴰⵢⵏ ⴷ 17/10/2020
Arhazaf Hmmun [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 7 Dujanbir 2023 à 16:14 (+01)
== Itsn isumir i uzmuzzu n ils Amazigh ==
Isumir i usbuγlu d useγyd n ils Amaziγ
Negum n wad sumerγ zenuccmγ ad uγulγ s tisddakamin (les bases) n usumr.Tamezwarut sellaγ as s umeẓẓuγ inu zeg imi n igllin n ibba nu kud i inna :«Iney yat teγᵚmamayt ».Gziγ is ira ad yini yat tegrwawt iγᵚman cigan ,is tega tanumilt -ad tiḍiyt n usettfl neγ n wayyam,is mar ad nessfru taḍiyt amm ta ur aγ iqqin xas ad nals i yan uskkil amm asag nini anefṛaṛaγ s unaba n wa-dda mi ifṛeγ cigan usnara.Tis-snat ,ufiγ t g umawal n uselmamad nneγ akeswawat Mass Cafiq Muḥmmad ,ad t izzaga Illu g ulyaz kud ar t-i ttenbazγ .Ufiγ ameknanu g tamnnida n الأحدب γ tasna n 253 n umawal nnes.Iddeγ ar ikennu bezzaf ittusnuml s umeknanu s wallas n uskkil (N) aha tega tiḍiyt ddeγ ti-n wayyam neγ usettfl.Mec neskuttey γif tasddakamt tameggarut ad naf i mennawt n tuzulin d tinunicin iγrikn iseγyadn .Ha isumir inu lumn g umyag zeg tsarta ta-niti :idra ad idru.
1)Iska,iṣka,iẓka ,ad isku,ad iṣku,ad iẓku :بنى :Ameskaku,tameskakut,ameṣkaku,
tameṣkakut,ameẓkaku,tameẓkakut :البناء (ة)
2)Iγᵚma ad iγᵚmu :صبغ :Aneγᵚmamu,taneγᵚmamut :الصباغ
(ة)
3)Ikᵚla ad ikᵚlu :له لون :Anekᵚlalu ,tanekᵚlalut :كثير(ة) الألوان
4)Iγna ad iγnu :خلق Ameγnanu,tameγnant :الخلاق (ة)
5)Icḍa ad icḍu :شم :Anecḍaḍu ,tanecḍaḍut :الشمام (ة)
6)Ikma ad ikmu :دخن :Anekmamu,tanekmamut :المدخن (ة) بكثرة المدمن(ة)على التدخين
7)Izwa ad izwu :جف :Anezwawu,tanezwawut :الجاف (ة) بكثرة
8)Icfa ad icfu :تذكر /زاد فاض عن الحاجة:Anecfafu,tanecfafut :قوي(ة) الذاكرة زائد أو فائض عن الحاجة
9)Idma ad idmu :تصور anedmamu ,tanedmamut :المتصور (ة) بكثرة المنظر (ة)
10)Igna ad ignu :خاط :Amegnanu,tamegnanut :الخياط (ة)
11)Ibḍa ad ibḍu :قسم فصل فرق :Anebḍaḍu ,tanebḍaḍut :قسام (ة) مفصال (ة) مفراق (ة)
12 )Ibra ad ibru :فصل عن العمل أو طرد غيره منه :Anebraru,tanebrarut :مفصال (ة)
13)Ibta ad ibtu :أن يكون موضوعا أن يطرح موضوعا :Anebtatu,tanebtatut :مطراح (ة) المواضيع
14)Igfa ad igfu :نبت :Anegfafu,tanegfafut : ما ينبت/تنبث بكثرة
15 )Igda ad igdu :يكفي :Anegdadu,tanegdadut :ما يكفي تكفي بكثرة
16-Izla ad izlu : كمش أضاع أغار:Amezlalu,tamezlalut (ة)مضياع (ة)مكماش المغير (ة) بكثرة
17-Isda ad isdu :دعم :Anesdadu,tanesdadut :المدعام (ة)
18-Idra ad idru :شرك شارك :Anedraru,tanedrarut :الشريك (ة) من يشارك بكثرة
19-Iẓma ad iẓmu :عصرتراجع عن قراره :Aneẓmamu, taneẓmamut :العصار (ة)من يعصر الفواكه بكثرة من يتراجع تتراجع بكثرة عن قراره (ها)
20-Imla ad imlu : دل أشار :Anemlalu,tanemlalut :مدلال (ة)
21-Idja ad idju :أن يكون جميرة من الشعرأو أن تكون لشخص :Amedjaju,tamedjajut :صاحب(ة) الجميرة
22-Imra ad imru :دار :Anemraru,tanemrarut :الدوار(ة)
23-Iẓga ad iẓgu :صات بصوت عال :Aneẓgagu,taneẓgagut :من ارتفع صوته (ها)عاليا
24-Izwa ad izwu :جف :Anezwawu,tanezwawut :الجفاف (ة)
25-Irha ad irhu :شرف :Anerhahu,tanerhahut :الشريف(ة)
26-Iḥsa ad iḥsu :حفظ للإستظهار :Ameḥsasu,tameḥsasut :الحفاظ(ة)
27-Iḥḍa ad iḥḍu :حرس حفظ :Aneḥḍaḍu, taneḥḍaḍut :الحراس (ة) الحفاظ (ة)
28-Igfa ad igfu :نبت :Anegfafu,tanegfafut :النبات (ة) ما ينبت بكثرة
29-Ifra ad ifru :أدى(ثمن) وضح :Anefraru,tanefrarut :من يؤدي(ت) بكثرةالوضاح (ة) ما اتضح (ت) بكثرة
30-Ihra ad ihru :اجتهد :Anehraru, tanehrarut :من يجتهد (ت) بكثرة
31-Ijda ad ijdu :سافر أو عبر السبيل :Anejdadu,tanejdadut :من يسافر (ت) بكثرة عبار (ة)السبيل
32-Ifsa ad ifsu :أخرح السنبلة قرر :Anefsasu,tanefsasut :من بيده (ها) قرارات كثيرة /كثير(ة) السنابل
33-Idḥa ad idḥu :طابق :amedḥaḥu ,tamedḥaḥut :الكثير (ة) المطابقة
34-Izda ad izdu :أن يكون غريبا عن الجماعة أو القبيلة او المجتمع :Anezdadu,tanezdadut :الكثير(ة) الغربة
35-Imda ad imdu :بلي انتهى :Anemdadu,tanemdadut :ما بلي (ت) بكثرة
36-Igza ad igzu :فهم :Amegzazu,tamegzazut :الفهام (ة)
37-Irza ad irzu :بحث :Amerzazu,tamerzazut :البحاث (ة)
38-Izra ad izru :نقب (عن القمل) :Amezraru,tamezrarut :النقاب (ة)
39-Ikᵚra ad ikᵚru :لقط :Amekᵚraru,tamekᵚrarut :الملقاط(ة) العامل (ة)يلتقط بكثرة حبوب الزيتون مثلا
40-Ijma ad ijmu :أن يكون ملكا مشاعا :Anejmamu,tanejmamut :الشيوعي (ة)
41-Iṭma ad iṭmu :سد (فوهة قارورة أو قنينة) :Aneṭmamu,taneṭmamut :السداد(ة)
42-Iεba ad iεbu :أن يكون لبا أو أن يكون له لب :Aneεbabu,taneεbabut :ما له (ها) لب كبير أو كثير
43-Icba ad icbu :أن يكون قفصا صدريا أو أن يكون له أن يكون حضنا أو أن يحضن أن يظن :Anecbabu,tanecbabut :الحضان الظنان من له (ه) قفص صدري كبير
44-Izda ad izdu :فتح :anezdadu,tanezdadut :الفتاح (ة)
45-Irba ad irbu :حمل على الظهر :Anerbabu,tanerbabut :الحمال (ة)
46-Iγba ad iγbu :عمق :Aneγbabu ,taneγbabut :العميق (ة)
47-Isra ad isru :أصيب بمرض عضال :Anesraru,tanesrarut :المصاب (ة) بمرض عضال بكثرة
48-Iẓba ad iẓbu :شرف :Aneẓbabu,taneẓbabut :الشريف (ة)
49-Iwta ad iwtu :طمح وله همة أو هجا :Anewtatu,tanewtatut :الهجاء (ة)الطموح (ة)
50-Ingᵚa ad ingᵚu :ضد(خالف واعترض) :amengᵚagᵚu ,tamengᵚagᵚut :المضاد(ة) بكثرة
51-Idka ad idku :قوي :Anedkaku,tanedkakut :كثير (ة) القوة
52-Iḍfa ad iḍfu :أفرغ ما ببطنه ومجازا أفلس :Aneḍfafu, taneḍfafut :من أفلس (ت) بكثرة
53-Iḍma ad iḍmu :سخر :Aneḍmamu, taneḍmamut :السخار المسخار (ة)
54-Iḍna ad iḍnu :ثخن(غلظ) :Ameḍnanu,tameḍnanut :الثخين (ة)
55-Iḍra ad iḍru :أن يكون هواء أو جوا :Aneḍraru,taneḍrarut :المهوى (اة) بكثرة
56-Iḍγa ad iḍγu :طعن في السن :Aneḍγaγu ,taneḍγaγut :الطاعن (ة) في السن
57-Iḍwa ad iḍwu :طار :Aneḍwawu,taneḍwawut : الطيار(ة)
58-Ifga ad ifgu : تنكر تلثم :Anefgagu,tanefgagut :المتنكر أو الملثم (ة) بكثرة
59-Ifna ad ifnu :عجن :Anefnanu,tanefnanut :العجان (ة)
60-Ifla ad iflu :نتج :Aneflalu,taneflalut :النتاج (ة)
61-Ihla ad ihlu :أغار :Amehlalu,tamehlalut :المغير (ة) بكثرة
62-Inza ad inzu :أعفى :Amenzazu,tamenzazut :
من يعفي تعفي بكثرة
63-Itra ad itru :ورث ما هو معنوي :Ametraru,tametrarut :الوراث (ة) لما هو معنوي
64-Isba ad isbu :لعب بأسبو :Anesbabu,tanesbabut :من يكثر أو تكثر اللعب بأداة لعب ببيدق كلاعب (ة) الشطرنج
65-Igba ad igbu :ثقب anegbabu ,tanegbabut :الثقاب (ة)
66-Ixba ad ixbu :أن يكون حفيرة في جدار أن يحفر حفرة صغيرة :Anexbabu,tanexbabut :حفار (ة)
67-Ijṭa ad ijṭu :أن يكون له سهم في مشروع ما :Anejṭaṭu,tanejṭaṭut :المساهم (ة) بكثرة
68-Igla ad iglu :جدف :aneglalu,taneglalut :الجداف(ة)
69-Isma ad ismu :ومض أبرق :Anesmamu,tanesmamut :البراق(ة) الوماض(ة)
70-Imsa ad imsu :بطل (ألغي) :anemsasu,tanemsasut :البطال (ة) من يلغي أو تلغي بكثرة
71-Icγa ad icγu :سحر (بالخدع) :Amecγaγu,tamecγaγut :السحار (ة)
72-Imna ad imnu :تملى في المرآة :Anemnanu,tanemnanut :من يتملى من تتملى وجهه(ها) بكثرة في المرآة
73-Inda ad indu :مخض :Amendadu,tamendadut :مخاض(ة) الحليب أو المخيض (ة)
74-Ilqa ad ilqu : عاقب :Amelqaqu,tamelqaqut :
المعاقب (ة) بكسر القاف أو المعاقب (ة) بفتح القاف بكثرة
75-Inca ad incu :شارك في فعل مع الغير :Amencacu,tamencacut :من يشارك من تشارك بكثرة في فعل (يعاقب عليه) مع الغير
76-Igra ad igru :عقل :Anegraru,tanegrarut :العقال (ة) من يعقل تعقل بكثرة كثير (ة) العقل
77-Ixla ad ixlu :لوث فسد :Anexlalu,tanexlalut :اللواث (ة) الفساد (ة)
78-Iẓga ad iẓgu :أن يكون غابة ameẓgagu,tameẓgagut :من يشتغل تشتغل بكثرة بالغابة
79-Ihwa ad ihwu :أهملAnehwawu,tanehwawut :الهمال (ة)
80-Ifta ad iftu :ذهب ذهب و لم يعد :Aneftatu,taneftatut :الذهاب (ة)
81-Iṛγa ad iṛγu :أن يكون ذهبا :Aneṛγaγu,taneṛγaγut :من يملك أو تملك أو من يبيع أو تبيع الذهب بكثرة
82-Icwa ad icwu : أن يكون حادا (الأداة أو الذكاء) :Anecwawu,tanecwawut : من له (ها)ذكاء حاد أو الأداة الحادة بكثرة
83-Ilfa ad ilfu :أن يبحث عن الأخبار أو أن يشتم :Anelfafu,tanelfafut :البحاث (ة)عن الأخبار, الشمام (ة)
84-Iṛwa ad iṛwu :حسن Aneṛwawu,taneṛwawut :الكثير (ة) الحسن
85-Imka ad imku :نصب خيمة :anemkaku,tanemkakut :نصاب (ة) الخيام الخيام (ة) من يكثر تكثر من التخييم
86-Inka ad inku :نقر :amenkaku,tamenkakut :النقار (ة)
87-Inga ad ingu :عش :amengagu,tamengagut :العشاش (ة)
88-Igda ad igdu :يكفي أن يكون وعاء :anegdadu,tanegdadut :ما يكفي أو تكفي بكثرة صاحب (ة) الأوعية الكثيرة بياع (ة) الأوعية
89-Inqa ad inqu :عش :Amenqaqu,tamenqaqut :العشاش (ة)
90-Iγla ad iγlu :تربص :Ameγlalu,tameγlalut :المتربص (ة) بكثرة
91-Inba ad inbu :نتن :Amenbabu,tamenbabut :ما نتن نتنت بكثرة
92-Isfa ad isfu :خاط :Anesfafu,tanesfafut :الخياط(ة)
93-Ikra ad ikru :أن يكون جبنا :Amekraru,tamekrarut :صاحب(ة) أو صناع (ة) الجبن
100-Irka ad irku :غلب هزم Amerkaku,tamerkakut الهزام (ة)الغلاب(ة)
101- Iẓla ad iẓlu :أنكر :Ameẓlalu,tameẓlalt :من ينكر تنكر بكثرة
102-Iwka ad iwku :أن يكون حبلا من الدوم :Anewkaku,tanewkakut :صناع الحبل (ة) من الدوم أو غيره
103-Ikta ad iktu :عرقل :amektatu,tamektatut :من يعرقل /تعرقل بكثرة
104-Iwza ad iwzu :كفى يكفي كفاية :Anewzazu,
Tanewzazut :من له (ها) كفاية كبرى
105-Izra ad izru :يئس :anezraru ,tanezrarut :من يئس(ت) بكثرة
106-Izqa ad izqu :بكى صارخا :Anezqaqu,tanezqaqut :من ببكي (ت) بكثرة وهو يصرخ وهي تصرخ
107-Icḥa ad icḥu :صح anecḥaḥu,tanecḥaḥut :الصحيح (ة)
108-Iγza ad iγzu :سجن aneγzazu,taneγzazut :السجين (ة) من سجن(ت) بكثرة
109-Itla ad itlu :أن يكون خاتما أن يضع خاتما :anetlalu,tanetlalut :من له(ها) خواتم كثيرة أو مجازا من يصنعها(ت)
110-Ikwa ad ikwu :أن يكون قطرانا :anekwawu ,tanekwawut :صاحب (ة) الكثير من القطران أو مجازا صانعه /صانعته
111-Izqa ad izqu :أن يكون مكعبا :Amezqaqu,tamezqaqut :كعب(ت) كشكل هندسي
112 –Imza ad imzu :حدث (وقع) :Anemzazu,tanemzazut :ما يحدث بكثرة
113-Iqṛa ad iqṛu :أن يكون رأسا أو على رأس :Ameqṛaṛu,tameqṛaṛut :من له (ها)رأس كبير أو رئيس(ة)
114-Izba ad izbu :سبى :Anezbabu,tanezbabut :
السباي (ة)
115-Ilẓa ad ilẓu :تجمل :Amelẓaẓu ,tamelẓaẓut :المبالغ(ة) في التجمل
116-Ilka ad ilku :احتقر :Amelkaku,tamelkakut :
المبالغ (ة) في احتقار الغير أو الذات
117-Izba ad izbu :اغتصب :Anezbabu,tanezbabut :المغتصب (ة) بكثرة
118-Iγza ad iγzu :هبط :Ameγzazu,tameγzazut :
الهباط (ة)
119-Isγa ad isγu :أن يكون طينا أحمر :Anesγaγu,
Tanesγaγut :الطين أو التربة الكثير (ة) الإحمرار
120-Ilba ad ilbu :رطب :Anelbabu,tanelbabut :
كثير (ة) الرطوبة
Asagaru n imeyagn s umata :Amawal Aεṛab-Amaziγ n uselmad akeswawat Cafiq Muḥmmad(Chafiq Mohamed )
Aghazaf Hmmun/ⴰⵖⴰⵣⴰⴼ ⵀⵎⵎⵓⵏ
27/11/2973/11/12/2023 [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 11 Dujanbir 2023 à 16:10 (+01)
== Itsn isumir i uzmuzzu n ils Amazigh ==
Ils Amaziγ γif isqquln n imayyn
اللغة الأمازيغية على مقاسات الأسلاف
G uzeglal umeγrib ,lumn g isggʷasn ddeγ imggura ar ttannayγ tuflilin timaynutin s iskkiln izurarn isseflilliyn nnig n wadegn n tlebḍa s Teԑṛabt d Tefṛanṣiṣt neγ s Tneglizit g idis n tuwlifin aha ur ar ttafaγ ca n wansa yuran mar ad arun id bab d ist lal n wadegn s Tmaziγt adday teffeγ s tudert tunbizt s uγurd n usaḍif usuddes.Idrus ad annayγ ca n tawalt s Tmaziγt ur idd amm g iḥudim n uwanik g da nettafa Tamaziγt s Tfinaγ .Ma ay d ira ulamuṣ wa-niti ad yini ?Is ur ssinn id bab d ist lal n wadegn n tlebḍa neγ ca n ukerwid ademsan yaḍn i Tmaziγt , i tawalt itteggan tamnnida n tawalt Taԑṛabt neγ Tafṛanṣiṣt neγ ….Mid is ur t irin ?!.Tizwiri lliγ ur ar ttagln imelbaḍn nnig n wadeg nsen awd yat tuflilt.Dγi ur ittuyaqqil ku yan iran ad ifsel yan wadeg i yan uskkin ad issusn akerwid nnes.Iḍulley ad iṭṭaf tirigit n tmehla aha mar ad t yamẓ iqqen t ad issusn akerwid n udeg nnes,ad yagl tuflilt nnig n iflw nnes mar ad t annayn awd wi-nna ur issinn ad γṛin iskkiln .G iḍ ar smeṛγant tuflilin-ad ,ar tteldaynt allen, ar akkant udm ifulkiyn i uzeglal,i uγʷlad ,i usarag,i usays i akkʷ may d igan asttum ukabru .Ihuskey ad issefru usayrur unbiz g tmazirt nneγ udm n umsay adelsan d unallas as da netteγbraj maca ad ur ittugzu uy-a s wis ar ittejgugul ingr ilsawn n Teԑṛabt ,Tefṛanṣiṣt, Tesbaniyt,n Tneglizit… .
G yan uḥadam illan g idawn n «Béni-Mellal»γṛiγ «Qualipôle d’Alimentation»s Tfinaγ imcis :«ⵇⵓⴰⵍⵉⵃⵄⵍⴻ ⴷ ⴰⵍⵉⵎⵓⵏⵜⴰⵉⵄⵏ»ddiγ s uḥadam aha seqsaγ γif wa-nna issiggan iγf i usenfar wa-niti maca ur t ufiγ .Bukγ ad as sumrγ tawalt Tamaziγt nna γniγ i «Qualipôle»maca kud ur ẓaṛs ufiγ abrid aγulγ tabuki nu .
Kud ar zziṛwiẓγ ufiγ g ubrid yan usira n uriraḍ itteyara dis s Tfinaγ uγrik n usadru aha smutterγ t day semdiγ asefru n uy-nna n twaliwin illan gis s Tmaziγt uznγ tent ilmma γif ubrid n iski afnazman s usadru day ur id yiwiḍ awd yan usatin .Ukan mseqsaγ γif tumast inu mar ad remsn wi-yyaḍ isumir inu.Ku aḥadam unbiz neγ uslig ,mec isddirn asefru s Tmaziγt ad yark s umras s uḥadam nna mi ittufulla, s umras, s usmutteg n ils Amaziγ ,ur id i ibaliḍn amm nekk.Day criyγ ad yamẓ wammas n usefru g Usinag Ageldan mennawt n tutrawin g yan ukud :Man tur itterara γifsent ?
Dγi g inmala usaḍif usuddes ad ilal iγṛa Mass Rachid Rakha i iwdan inassamn ad armn ad zzunẓun imezdaγ s wad semdrn i tγuṛi n Tmaziγt.Mseqsaγ d twengimt inu «I mec ur rin iwdan ad semdrn i tγuṛi ta-niti id ad idsn nemmewat mid ad ten nesṛḍ mid ad neslk aha neddu iberdan nneγ day naǧ ten ad skern ay-nna ran ?!».Iwdan mzarayn g unezwum nsen.Ca ur issinn xas abrid ittawiyn s iqaṛiḍn ,ca ur issin akkʷ ma xef da tsawal tenbaṭ ,ca ar ittals i ay-nna da ttinin itsn aha ur igzi cigan ay-nna mi da ittisil,cra qenna ad iggʷed ad isemdr i tγuṛi ,kra ad izbulleγ aha issensr s wis ur inni ad yaf ad diγ yaru g tuflilt s Tmaziγt ,ca ad yini is ira uy-a cigan n iqaṛiḍn ,cra ad issensr s wis ur issin may d ittaru….Idd ur ittiri uy-a ad ttuγna yat teymunt g ku tesga ?Taymunt ittilin tawuri ddaw usuggr n tgefla tanezfafaγt yakkan i ku wa-nna ittern tirigit ad yaru may d as itteggan tamnnida n usaγni issusunn s ukerwid nnes ademsan neγ amunan ,niγ aẓuṛaṛ ,s ilsawn imersann Tamaziγt d Teԑṛabt neγ s Tefṛanṣiṣt neγ s Tenglizit niγ s Tasbaniyt,g idis n ilsawn imersann mec teswaraw tajjma ay-nnaγ d wad tekyd may d itteyaran g tuflilin zeg waẓy n usenmarra d unaba d wad teγnuẓṛ ay-nna ikkan itteyara taf ad ittuseγtu ,ad ittusemsasa d iswarawn n usertl n 2011.Hatin tanbaṭ a mi illa g ufus nnes ad tsenfl udm n uzeglal umeγrib s tidri n ku yan ilan yan unfu ,yan urnu usmiγ i Tmaziγt d Teԑṛabt.
G idawn n «Khénifra»γṛiγ «Tibernaḍ»nnig n iflew n yan usttum igermn i teswi n watay d «tbercant »Kud ar qqaṛγ g umawal n uselmad akeswawat Chafiq Mohammed ufiγ t ifka i tibernaḍ tamnnida nnes g Tefṛanṣiṣt «Cabaret».Dat n wad afγ ad adfγ tabaynut -ad mi ixatr utig kkiγ γṛiγ amawal ilan tizzulya n Mass Ahmed Haddachi aha ufiγ dis g tesna 68 «Aẓway :igm n waman idrusn s imiḥ imiḥ =action de puiser de l’eau par petite quantité»aha myannaγ d twengimt inu «Ansa -ad da gis tteγiman medden taf ad swin atay neγ cra n uswi yaḍn s tegᵚmimin timeẓẓeyanin id ur nenni ad as nini «Tanẓẓawya »γif usaγil n «Tneffarda »igan yan wansa n ufrad .Iγta is ikka unaba n «Tberrecant»iga t iqicm maca anaba nnes ameltan dγi iga t «Taberrecant» Γif am usqqul wa-niti sumrγ g yat tebrat i Imaziγn mennaw n iγrikn .Tabrat-ad tsul g wani n «Amazighnews.net»i wa-nna iran ad yisin may d gis illan.
Inγa yi ubeytl kud ur isemdir awd yan i tebrat ddeγ meqqaṛ llan itsn dda ssikln abra n «Riγ» maca asemdr nna riγ ad γeṛγ meqqard xas itsn iγrikn nnig n ifelwan n itsen wadegn.Kud zzurtγ ineγmisn nna da takka temja tamezwarut γif «Al Ḥusima»fergγ ad γeṛγ «Aḥadam»nna kkiγ sumrγ i institution,fondation nnig n iflew n yan usku ssiliγ taγunfitt ,ilula usirm diγ aha ilul diγ altu wa-yyaḍ kud udfγ ansa n «Tmawast n umawa d wassay d tlujistit d waman»( Ministère de l’équipement ,du transport ,de la logistique et de l’eau) ufiγ yat telγa nna kkiγ sumrγ i tgeldit «Tanggalda n Umeγrib ».Ctiγ yat tawalt n umaru ameltan «Choukri Mohammed»nna kkiγ γṛiγ g wani n Umaḍal Amaziγ :«Ini tawalt nnec ad ttawḍ s uzuccel».Kkiγ s ubeytl fsiγ ad susmγ acku dmiγ azan inu amm is iga ay-nna iffeγn imi n uzenẓum mar ad isduqqer imjjan n uḍeṛḍuṛ.Maca kud annayγ may d issenγan ul ufiγ is iga ifesti nu tamatart n uguz n wacal .Maḥedd sulγ dderγ iqqan-d ad sawlγ.Ha-yyi diγ g ubrid .Ad sumrγ diγ bar id ur ttafaγ kra n twengimt issitgn may d ttiniγ γif isaγiln n imayyn .Ad kunsrγ zi tbaynut nna mi isrrenkt uselmad nneγ akeswawat «Chafiq Mohammed»iflew nnes.Ufiγ «azarzu »i «المزار»zeg« Aza»igan tamatart n uγrik n wansa d «Rzu»igan amyag «Irza »ad «Irzu»isnaban «زار ».«Aza »neγ «Asa» ay d igan timitar n uγrik n wansa .Adday yili uskkil «Yaz»neγ«Yaẓ» g umyag ad ittuzwar s waza idd is llan iskkiln yaḍn ad ittuzwar umyag s «Asa» .Llant tajjmiwin yaḍn ,adday yili uskkil «Yac» d «Yaj»ad ittusmuttey «Yas»s «Yac» d «Yaj» mar ad temmenzez tawalt.Ha isumir inu :
{| class="wikitable"
|Aγrik n wansa
|المقابل بالعربية
|-
|Azarzu/ⴰⵣⴰⵔⵣⵓ
|المزار
المبحث(مكان البحث)
|-
|Asagnu/ⴰⵙⴰⴳⵏⵓ
|محل الخياطة
|-
|Ajajdu/ⴰⵊⴰⵊⴷⵓ
|المحطة الطرقية
|-
|Asabgu/ⴰⵙⴰⴱⴳⵓ
|دار الضيافة
|-
|Asadfu/ⴰⵙⴰⴷⴼⵓ
|غرفة الإنعاش
|-
|Asadmu/ⴰⵙⴰⴷⵎⵓ
|الأستوديو
|-
|Asaγʷmu/ⴰⵙⴰⵖⵯⵎⵓ
|المصبغة
|-
|Azaẓmu/ⴰⵣⴰⵥⵎⵓ/ⵜⴰⵎⴰⵃⴰⵏⵜ
|المعصرة
|-
|Asakru/ⴰⵙⴰⴽⵔⵓ
|المجبنة
|-
|Asafnu /ⴰⵙⴰⴼⵏⵓ
|المعجنة
|-
|Asafsu/ⴰⵙⴰⴼⵙⵓ
|مركز القرار
|-
|Asalfu/ⴰⵙⴰⵍⴼⵓ
|مركز الإستعلامات
|-
|Asaftu/ⴰⵙⴰⴼⵜⵓ
|المنطلق
|-
|Asasbu/ⴰⵙⴰⵙⴱⵓ
|الملهى
|-
|Asafru /ⴰⵙⴰⴼⵔⵓ
|شباك الأداء
|-
|Asaḥḍu /ⴰⵙⴰⵃⴹⵓ
|مكان الحفظ
|-
|Asadḥu/ⴰⵙⴰⴷⵃⵓ
|مكتب المطابقة
|-
|Asaḥsu/ⴰⵙⴰⵃⵙⵓ
|مكان للتحفيظ
|-
|Asaγtu/ⴰⵙⴰⵖⵜⵓ
|مكان لتصحيح (السمع مثلا)
|-
|Asaxsu/ⴰⵙⴰⵅⵙⵓ
|مكان لصناعة الأسنان
|-
|Asandu/ⴰⵙⴰⵏⴷⵓ
|الممخضة.الملبنة
|-
|Asanḍu/ⴰⵙⴰⵏⴹⵓ
|المختم
|-
|Asamru/ⴰⵙⴰⵎⵔⵓ
|المدار
|-
|Asaknu/asacnu/ⴰⵙⴰⴽⵏⵓ/ⴰⵛⴰⵛⵏⵓ
|المنحنى
|-
|Acacnu/ⴰⵛⴰⵛⵏⵓ
|المنظر الجميل’المكان المستقيم
|-
|Asagfu/ⴰⵙⴰⴳⴼⵓ
|المنبت
|-
|Asaεdu /ⴰⵙⴰⵄⴷⵓ
Azaẓwu/ⴰⵣⴰⵥⵡⵓ
|المعبر
|-
|Asarbu/ⴰⵙⴰⵔⴱⵓ
|مكان الإركاب
|-
|Azazwu/ⴰⵣⴰⵣⵡⵓ (ⴰⵏⴰⵔⴰⴼ)
|مجرى الريح أو المكان الجاف
|-
|Asaεlu/ⴰⵙⴰⵄⵍⵓ
|المرصد
|-
|Asasku/Asaṣku/Azaẓku
ⴰⵙⴰⵙⴽⵓ/ⴰⵙⴰⵚⴽⵓ/ⴰⵣⴰⵥⴽⵓ
|المبنى مكان البناء
|-
|Azazgu/ⴰⵣⴰⵣⴳⵓ
|مكان الإقامة ’الإقامة
|-
|Azadzu/ⴰⵣⴰⴷⵣⵓ
|مقر النيابة
|-
|Asaḍγu /ⴰⵙⴰⴹⵖⵓ
|دار العجزة’المسنين
|-
|Asamlu/ⴰⵙⴰⵎⵍⵓ
|ورشة لإعداد أملو’مجلس الشورى
|-
|Asaswu/ⴰⵙⴰⵙⵡⵓ
|الجزء من المحمية الخاص باللقلاق
|-
|Asaslu/ⴰⵙⴰⵙⵍⵓ
|ورشة لإعداد أسللو
|-
|Asastu/ⴰⵙⴰⵙⵜⵓ
|ورشة لإعداد خيوط السدى
|-
|Asaqdu/ⴰⵙⴰⵇⴷⵓ
|مصنع أو محل لصنع أولبيع الحلويات
|-
|Asaqbu/ⴰⵙⴰⵇⴱⵓ
|مكان بيع الأخشاب أو جدوع الأشجار الساقطة
أو محل لبيع الجبة
|-
|Azaẓṛu/ⴰⵣⴰⵥⵕⵓ
|مكان لبيع الأحجار
|-
|Asaγnu/ⴰⵙⴰⵖⵏⵓ
|محل صياغة الحلي
|-
|Acalcu/ⴰⵛⴰⵍⵛⵓ
|غرفة الملابس
|-
|Asaṛγu/ⴰⵙⴰⵕⵖⵓ
|محل بيع اﻟﺬھݕ أو منجمه
|-
|Asaγṛu/ⴰⵙⴰⵖⵕⵓ
|مكان خلايا النحل
|-
|Asaḥbu /ⴰⵙⴰⵃⴱⵓ
|دار الحضانة
|-
|Asakbu/ⴰⵙⴰⴽⴱⵓ
|دار الحضانة
|-
|Acacfu/ⴰⵛⴰⵛⴼⵓ
|مكان لا ينسى
|-
|Acacγu /ⴰⵛⴰⵛⵖⵓ
|مكان ساحر’مكان عرض الألعاب السحرية
|-
|Asalmu/ⴰⵙⴰⵍⵎⵓ (ⴰⵙⴰⴱⵍⴰⵍ)
|المرتع (ألمو : الكلأ أو الرتع)
|-
|Asalbu/ⴰⵙⴰⵍⴱⵓ
|مكان رشح الماء
|-
|Acamcu/ⴰⵛⴰⵎⵛⵓ
|مصنع للحصائر
|-
|Asamnu/ⴰⵙⴰⵎⵏⵓ
|المتحف
|-
|Asadru/ⴰⵙⴰⴷⵔⵓ
|مقر الشركة أو الشركة
|-
|Azaγzu/ⴰⵣⴰⵖⵣⵓ
|مقر السجن
|-
|Asaεḍu /Asarḍu/ⴰⵙⴰⵄⴹⵓ/ⴰⵙⴰⵔⴹⵓ
|مركز شحن اﻟغاز
|-
|Ajajgu/ⴰⵊⴰⵊⴳⵓ
|مصنع أومحل لصنع أو بيع السواري
|-
|Ajajṭu/ⴰⵊⴰⵊⵟⵓ
|مكان الأسهم ’البورصة
|-
|Ajajlu/Azazlu/ⴰⵊⴰⵊⵍⵓ/ⴰⵣⴰⵣⵍⵓ(ⴰⵙⵍⴰⵍⵍⴰⵢ)
|المتاهة
|-
|Asalqu/ⴰⵙⴰⵍⵇⵓ
|مكان العقاب
|-
|Asalku/ⴰⵙⴰⵍⴽⵓ
|مكان الإعتراف
|-
|Asaṭmu/ⴰⵙⴰⵟⵎⵓ
|المكان المسدود
|-
|Asamtu/ⴰⵙⴰⵎⵜⵓ
|المنآى
|-
|Asanbu/ⴰⵙⴰⵏⴱⵓ
|المعفنة
|-
|Asamku/ⴰⵙⴰⵎⴽⵓ
|المخيم
|-
|Asarcu/ⴰⵙⴰⵔⵛⵓ
|المعفنة
|-
|Asarku/ⴰⵙⴰⵔⴽⵓ
|المعفنة
|-
|Asagbu/ⴰⵙⴰⴳⴱⵓ
|المعفنة
|-
|Asargu/ⴰⵙⴰⵔⴳⵓ
|المخرج
|-
|Asabḍu/ⴰⵙⴰⴱⴹⵓ
|المفترق أو المفصل
|-
|Asawru/ⴰⵙⴰⵡⵔⵓ
|المدخنة
|-
|Asakmu/ⴰⵙⴰⴽⵎⵓ
|مكان خاص بالتدخين
|-
|Asakwu/ⴰⵙⴰⴽⵡⵓ
|مصنع الزفت
|-
|Asaxlu/ ⴰⵙⴰⵅⵍⵓ
|مطرح النفايات
|-
|Asamdu/ⴰⵙⴰⵎⴷⵓ
|محل بيع الأشياء البالية
|-
|Asamḍu/ⴰⵙⴰⵎⴹⵓ
|مكان ﺷﺣﺫ السكاكين’ﻣﺷﺣﺫة
|-
|Asagru/ⴰⵙⴰⴳⵔⵓ
|مكان لتنمية العقل والفهم والإدراك
|}
Ay-a yan uriraḍ iṛeẓmn i tzerwa dat uḥadam anezfafaγ d icenbacn ilan tawuri g uniri nnes d akkᵚ may d yusiyn anezwum n Tmaziγt. Aγazaf Muḥmmad
Taγbalut :n iwaliwn s umata tga t :Amawal Aεṛab-Amaziγ n imerzi axatar Mass Cafiq Muḥemmad (Chafiq Mohamed )
Arhazaf hmmun
30/11/2973/14/12/2023
[[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 14 Dujanbir 2023 à 17:17 (+01)
== Itsn isumir n ughrik n imiss nigh n usmmaru ==
Aγrik n imiss neγ n usmmaru
Ar nettasr g tudert nneγ asemrs n imassn neγ ismmura mar ad neskr ay-nna nra.Mar ad neγz ar nettasy agelzim,taf ad necrz ar nessmras awullu ,bac ad nemgr ar nettasy amgᵚr neγ asemmawd ,taf ad nebby tuga ar nettasy aswuk ,taf ad neddz ar nessmras azduz,taf ad nagl cra n uskkin ar nessqdac asagl ,bac ad negnu tiqecwalin ar nessqdac issegni ,far ad nessmsd ajenwiy ar nessmras isimsd.Mar ad neqqen yan umudar ar nessmras asγunMec nesniγs iγrikn -ad ar nettafa itsn ttuzwarn s «As»neγ «Is»niγ«Iss»igan izewra (mennaw n uzewru)n uγrik n imiss γend n usmmaru.Idd itsn ur mann d awd yan uzewru.Ad nessuflu is ibḍa uγrik wa-niti γif snat tegrumma :Ti-n uγrik azrarag(au sens de libre) d ti-n wa-nna ittuskan γif yan wazad(mesure),ad as nini mec tram/termat anazzad.Ha isumir inu i wa-nna/ta-nna iran ad isbuγlu/tesbuγlu ils Amaziγ taf ad yaf/ttaf ad isnumml/tesnumml ay-nna mi da nettisil i tudert nneγ tatrart d tanemtuta :
Amedya igan tasddakamt (la base)n uγrik n imiss neγ n usmmaru zi tagrumma n iddr iga t azduz
Amedya igan tasddakamt (la base)n uγrik n imiss neγ n usmmaru zi tagrumma n yugl iga t asagl
Amedya igan tasddakamt (la base)n uγrik n imiss neγ n usmmaru zi tagrumma n
Igna ad ignu iga t issegni niγ asegnu
Amyag/الفعل
Aγrik n imiss neγ n usmmaru
Ikkᵚey /دفع
Askᵚuy/المدفع
Icceḍ/زلق
Ascuḍ/Acecuḍ /مزلق
Iffer/خزن خبأ
Asfur /مخزن (بكسر الميم) (coffre)
Iddes/نظم
Asdus/الحاسوب
Izzer/نتف
Aszur/رياشةAzezur
Inneγ/رسم
Asnuγ / المرسم(بكسر الميم الأولى)
Ibbey /قطع
Asbuy/القاطعة
Ibber/اقتطع من مال
Asbur/أداة الإقتطاع من المال
Ibbeẓ/أولج بعنف
Asbuẓ/Azbuẓ/أداة ايلاج بعنف
Ibbek/دك
Asbuk/الدكاكة
Iffey/صب
Asfuy/المصب (بكسر الميم
Iddem/شرع/غطس
Asdum/المغطس/ أوكل أداة شروع
Idder/حيا /عاش
Asdur/كل أداة للعيش
Ikker/نهض استيقظ
Askur/المنبه
Ikkᵚef/اجتث
Askᵚuf/أداة اجتثاث
Ikkeḍ/انبهر
Askuḍ/أداة ابهار
Illek/ركب
Asluk/المركب /المركبة
Illez/رسخ
Azluz/Asluz/ مرسخ أداة للترسيخ
Izzeγ/حدر
Asezuγ/Azezuγ (كل أداة للتحدير
Inneḍ/دار
Asnuḍ/أداة للتدوير
Inneγ/رسم
Asnuγ/أداة للرسم
Izzel/أدى
Azezul/Aszul/أداة للأداء
Iqqed/كوى
Asqud/المكواة
Iqqem/رصع بالجواهر( أو بغيرها
Asqum /أداة ترصيع ان كانت
Igges/شوى
Asgus/المشواة
Izzey/حمص/توسط
Aszuy/Azezuy/أداة التحميص /الواسطة
Issek/أرسل/بعث
Asesuk/أداة الإرسال كالفاكس أو التلغراف
Isser/خرق
Asesur/مخرقة
Issef/استخرج شيئا من شيئ
Asesuf/أداة استخراج
Isseb/أعد
Asesub/أداة اعداد
Iddey/صاغ
Asduy/أداة صياغة
Ixxey/تبرز
Asxuy/أداة تبرز
Illes/نجس
Aslus/لأداة تبرز
Izzex/بنى
Aszux,azezux أداة بناء
Iẓẓem/عصر
Aseẓum/Azeẓum/العصارة
Iẓẓey/Iẓẓeg/حلب
Asẓuy,asẓug/Azeẓuy/Azeẓug/محلاب(أداة أو آلة الحلب
Iggᵚed/خاف
Asgᵚud /كل أداة تخويف
Ittel/لف
Astul/أداة تلفيف/
Ittem/مزق الثوب
Astum/أداة تمزيق الأثواب
Issem/برق
Asesum/أداة للإبراق
Iṣṣeḍ/ملس
Aseṣuḍ /أداة تمليس الخشب مثلا
Iṭṭeḍ/رضع
Asṭuḍ/مرضعة أداة الإرضاع
Iyyeḍ/عد كثر
Asyuḍ/أداة للتكثير
Immed /صح(entier)
Asmud/أداة تصحيح
Immes/دلك
Asmus/المدلك
Ittey/لفت التفت
Astuy/أداة الفات
Issed/أجاد النسج حبك
Asesud/أداة اجادة للنسيج للحبك
Iẓẓel/استلقى
Asẓul /كل أداة رياضية تمكن من الإستلقاء
Yugḍقطع تقطيعا الى أحزمة
Asagḍ/أداة تقطيع
Yuded/تمهل
Asaded :كل أداة يعتمدها المريض للحركة البطيئة
Yuds/غربل ثانية
Asads/ الغربال في المطحنة
Yudr/ضغط
Asadr/مضغط /Le jaffet أداة لإنزال الأغصان بالضغط عليها من أجل الجني
Yumey/عرك دلك حك لإزالة الوسخ
Asamey/المدلك الحكاكة
Yuyes/سبر النوايا
Asays/مسبار النوايا (ان كان)
Yudz/قاس/سبرا لجرح
Azadz/Asudz /المقياس/مسبار الجرح
Yurm/جرب اختبر ذاق سبر
Asarm/ المسبار
Yurer/لقح النخلة
Asarer/كل أداة تلقيح عموما
Yudf/دخل ولج
Asadf/كل أداة للدخول أو الولوج
Yurg/أغاث/أعان
Asarg /سيارة الإغاثة أو الإسعاف
Yurḍ/بذر /زرع
Asarḍ ) مزرعة /مبذرة (مع كسر الميمين
Yurf/قلا’ حمص
Asarf/المقلاة
Yurz/قيد/
Azarz/Asarz / القيد
Yunen/لان انقاد
Asanen/أداة تليين
Yumẓ/قبض
Asamẓ/Azamẓ /المقبض
Yurew/ولد
Asarw/أداة توليد
Yubr/ (غلا غليانا
Asabr/مغلاة/غلاية
Yufg/yufey/Yufr/Yuyell/طار
Asafg/Asafy/Asafr/Asayl /الطائرة
Yufl/دبغ
Asafl/مدبغة (بكسر الميم)
Yufs/كدس
Asafs/أداة تكديس ان كانت
Yuley/صعد
Asaley/مصعد
Yusey/حمل
Asasey/محمل (بكسر الميم)
Yurk/اتجه
Asark/ أداة توجيه كالبوصلة
Yuzn/بعث أرسل
Asazn,azazn أداة ارسال أو بعث كالفاكس أو التلغراف
Yucz/Yukᵚz/أدرك تبين
Asacz,acacz,asakᵚz/المجهر التلسكوب
Yucr/Yukr/سرق
Asacr/Asakr/كل أداة تستعمل للسرقة
Yuḍṛ/مزج/خلط
Asaḍṛ/خلاط
Yusγ/وصل الشيئ بغيره
Asasγ /الموصلة
Yukᵚf/انقلع
Asakᵚf /مقلاع
Yutb/أعد نفسه
Asatb/كل أداة يعد بها الإنسان نفسه
Yutg/Yudy/توسد
Asatg/Asady/أداة توسد
Yuwk/حش
Asawk/محشة
Yujew/كال مون
Asajw,Ajajw/المكيال
Yuney/عشق قطعة في قطعة في آلة أي أدخلها
Asany/كل أداة تمكن من ادخال شيئ في آخر
Yums/طلا
Asams/مطلاة
Yugᵚd/تدبر
Asagᵚd/كل أداة للتدبير
Yuzγ/هجم
Azazγ/Asazγ/كل أداة للهجوم
Iγᵚma /صبغ
Isseγᵚmi/Aseγᵚmuمصبغة (بكسر الميم)
Ikma/دخن
Issekmi/Asekmu /الغليون
Idma/تصور
Issedmi/Asedmu/أداة تصوير كالكاميرا
Ifra/أدى/وضح
Issefri/Asefru/أداة أداء كالشيك أوأداة ايضاح
Ifna/عجن
Issefni/Asefnu/المعجنة
Iḍfa/أفرغ كرشا من محتواه
Isseḍfi/aseḍfu/أداة تفريغ
Ifsa/نفش الصوف
Issefsi/Asefsu /المنفش(بكسر الميم)
Idfa/أنعش
Issedfi/Asedfu/أداة انعاش
Igla/حفر
Issegli/Aseglu(Tagelzimt)/محفرة
Inḍa/ختم
Issenḍi/Asenḍu/الخاتم (ليس خاتم الأصبع)
Igza/Igra/فهم
Izzegzi,issegzi,azegzu,asegzu/Issegri
Asegru /أداة افهام أو توضيح
Inẓa /تيقن/لاحظ
Issenẓi/Asenẓu/Izzenẓi/Azenẓu
أداة برهنة
Icḍa,ikḍa/شم
Issecḍi/Asecḍu/Iccecḍi/Acecḍu
Issekḍi/Asekḍu/معطرة
Ilfa/شم/
Isselfi/Aselfu/معطرة
Imna تأمل شخص وجهه في المرآ
Issemni/Asemnu/المرآة
Ibga/ثقب /حفر
Issebgi/Asebgu/مثقب
Ibḍa/فصل/قسم/فرق
Issebḍi/Asebḍu/مفصل (بكسر الميم)
Iḍwa/طار
Isseḍwi/Aseḍwu/المنطاد مثلا
Iḥba/ احتضن
Isseḥbi/Aseḥbu محضنة
Iḥḍa/حرس حفظ
Isseḥḍi/Aseḥḍu الحافظة
Iḥsa /حفظ (المعنى)
Isseḥsi/Aseḥsu كل أداة تساعد على الحفظ
Iεla /رآى
Isseεli/Aseεlu /المنظار
Ilẓa/حلق الشعر زين’طرو
Isselẓi/Aselẓu/Izzelẓi/Azelẓu
أداة حلاقة أو تزيين
Ilba/حصد (talbut :الحصيدة)
Isselbi/Aselbu/الحصادة
Imra/دار
Issemri/Asemruأداة دوران
Inka/نقر
Issenki/Asenku /منقر أداة النقر في الحاسوب مثلا
Iṭma/سد
Isseṭmi/Aseṭmu /مغلاق القنينات مثلا
Isfa/رفأالثوب
Issesfi/Asesfu /كل أداة للرفئ
Taγbalut n itsn imyagn tga t amawal axatar n uselmamad akeswawat Cafiq Muḥmmad (Chafiq Mohamed )
Arhazaf Hmmun
02/12/2973/16/12/2023 [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 16 Dujanbir 2023 à 15:39 (+01)
== Is ila ku umeghlan azrf n wad isebughlu ils Amazigh ==
S ma atta uzrf ?
Amutty n yan ils zeg walay (tasekᵚflt) agaman s walay ussin ur isrirry.Yusr cigan n tamessumant d umeεafar .Kkan imayyn nneγ imezwura ar tteklaẓn iγrikn i isekkinn nna ufan s tudest( proposée pour la méthode) n uselaγ d usnay neγ s uselγny (mec teram,teramt i l’agglitunation ).Ibder uselmamad akeswawat mennaw n iγrikn nna ittuγnan s tudest-ad .Ad awn/awnt fekγ itsn imedya nna mi sellaγ :
-Amellqmu :Mar ad senumln itsn Imaziγn wa-dda mi imellul uqmu selγn amellal d uqmu aha kkesn asekkil itteyalsn «Yal» d tadebbakt itteyalsn «A» iddeγ tella g ufrukkuy amezwaru igan tamalt.
-Ilsfunas : Mar ad diγ senumln yat tuga mi iga uferkuk nnes neγ ifr nnes amm ils n ufunas selγn ils d ufunas s wukus n tadebbakt «A»
-Ifrbaγus : Mar ad diγ senumln yat tuga mi iga uferkuk nnes neγ ifr nnes amm ufus n ubaγus selγn «Ifr» d «Abaγus» aha kkesn tadebbakt «A».
-Amesskndimeksawn :Mar ad sseγrkn itsn Imaziγn yan waylal nna da isseknad imeksawn iddeγ da itteγima g wansa ar-d yazḍ umeksa afus nnes mar ad t yamẓ aha yayl.Selγn aγrik n umeskar «Amessknd» d wa-yyaḍ :«Imeksawn» asl n wad kkesn ca n usekkil.
-Amečils :Taf ad senummln wa-nna ur isawaln akkᵚ,wa-nna ur issefrun aṛaεa nnes niγ amenid nnes g yat teγawsa selγn aγrik n umeskar «Imeči» d «Ils» amm is iča ils nnes.
-Talegḍaman :Far ad senumln itsn Imaziγn yat tuga da ttemun d waman selγn amyag :«Yuly :taly,da ttaly » d usekkil n ucram «D» d uγrik :«Aman» aha semuttiyn asekkil «Y» s «G» d «D» s «ḍ» bac ad immenzez uγrik.
Imedyatn ar ttinin is kkan imayyn nneγ ssenn tiγni neγ aklaẓ n tiwaliwin neγ iγrikn s tudest n uselγny s usenikkl γif inil niγ aklu(la couleur) , talγa(la forme) ,asnara (le comportement).Ar akkan tizzurfa tadeynant (la légitimité historique) i tiγni neγ i uklaẓ niγ i usenflel n tiwaliwin isseγrakn γend isenummuln isekkinn .S uy-a as da ittili ils tazemra n usefru .
Iγ naγul s usertl Umeγrib n sin igiman d meraw d yan (2011) ar nettafa g tesrnat tis-semmust :. ….Ad ittuγnu yan useqqimu n ilsawn d tdelsa iwemγribn ittusmagln lumn s warray d usebuγlu n ilsawn Aεṛab ,Amaziγ d tisefratin tidelsanin….
Mala naḍu s usaḍif n wudus(Aynun 26-16) izediyn s usermd (l’activation) n uwajil amersan n ils Amaziγ taf ad inkey s tawuri nnes amm ils amersan g udimal
Akmam amezwaru :
Ar itteyats s ils Amaziγ g unaba n usaḍif-ad n wudus maṛṛa tisefratin tinallasin timaziγin ittenyuddun g akkᵚ timnaḍin n Umeγrib ,d awd ufaris anallas d umawal Amaziγ nna yuknn zeg iḥudim d tgefliwin inezfafaγn.
Ad ittusnikl γif udlif n Tifinaγ i tirra d tiγṛi n ils Amaziγ.
Akmam wis-sin :
……Aḥbibḍ n ils ddeγ (Amaziγ),s tamalt nnes n tila taγalnant ,d unekay γif usemuttg nnes d uzenzgi nnes d usebuγlu nnes d usenfg n usemrs nnes ,akd usewaḍ n usidf n maṛṛa tisefratin Timaziγin tidiganin s yat talγa immeyasn d asl n usagug n akkᵚ may-d igan aselγay zeg iselγayn nnes….
…….-Asenru n tirzi tasunant x umesga n usebuγlu n ils Amaziγ d awd uzhal n tiwuriwin d iramidn n uzilz zeg d s ils Amaziγ
S iḍaṛisn -ad usaḍif amajjeyal d umessuds ila ku imerzi azrf n wad idru g usenfaṛ n uzenzgi n ils Amaziγ.Ur izfiγ uy-a xas i imerza nna imeyaqqan d uḥadam amersan .Awd wi-yyaḍ nna ur ufin ad meyaqqan s waqqan lan amur n wad ssebγrn ils nneγ.Awd yan ur ibaḍ i wad as ikkes amur nnes acku igan ils ajemamay.
-Tiwaliwin nna sriyγ ugmγ tent g Taksibt n Muḥa Usεid Uwirra .
05/12/2973/19/12/2023
Aγazaf Hmmun [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 19 Dujanbir 2023 à 15:51 (+01)
== G ubrid n useghyd ==
في سبيل معيجم موحد للإنتخابات
ⵖ ⵓⴱⵔⵉⴷ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⴰⵡⴰⵍⵜ ⵜⵓⵙⵢⵉⴽⵜ ⵏ ⵉⵚⵔⴰⴼⵏ
أقترح فيما يلي على المهتمين والمهتمات هذه المصطلحات من أجل توحيد ها :
ⴰⵔ ⵙⵓⵎⵓⵔⵖ ⵉ ⵉⵎⴻⵖⴹⴰⴼⵏ ⴷ ⵜⵎⴻⵖⴹⴰⴼⵉⵏ ⵉⵡⴻⵍⵜⴰ ⴷⴷⴻⵖ ⵉ ⵓⵙⴻⴷⵊⵏ ⵏⵏⴻⵙⵏ :
Ar sumurγ i imeγḍafn d tmeγḍafin iwelta ddeγ i useǧn nnesn :
ⵙⵏⵉⴽⴽⵍⵖ ⴳ ⵡⴰⵙⵙⴰⴼ ⴷⴷⴻⵖ ⵙ ⵓⴷⵙⴰⵍ ⵖⵉⴼ ⵓⵎⴰⵡⴰⵍ ⵏ ⵓⵙⴻⵍⵎⴰⵎⴰⴷ ⵏⵏⴻⵖ ⵎⴰⵙⵙ ⵛⴰⴼⵉⵇ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⴰⵀⴰ ⵙⵓⵎⵔⵖ ⵉⵜⵙⵏ ⵓⵔⵏⴰⵏ.
Snikkelγ g wassaf ddeγ s udsal γif ubaynu n uselmamad nneγ Mass Chafiq Mohammed
اعتمدت في هذا المستخلص أساسا على خزينة الأستاذ الكبير محمد شفيق و اقترحت بعض الإضافات
المصطلح
Aweltu
ⴰⵡⴻⵍⵜⵓ
المملكة
Tagelda
الجمهورية
Tagededa
الدولة
Awank,awanik
التدويل
Asewnk
دول
Issewnk
الحكومة
Tanbaṭ
الوزارة
Taγelfa
الكتابة
Tageyza
الولاية
Tadebla
العمالة
Tanehḍa
الإقليم
Tamnaṭ
الباشوية
Taceyfa
الدائرة
Tagelela
القيادة
Tajekna
السلطة(le pouvoir)
Tahemra
السلطة (l’autorité)
Tacelγa
المشيخة
Tanmmaγṛa
الجهة
Tasga
الديموقراطية
Agdubḍ (agdud +Abaḍ)
Démoالشعب ) =Agdud
Cratie(حكم =Abaḍ
S wukus n «yad» itteyalsn d «ya »(asumar=proposé
الديموقراطي (ة)
Agdabḍan
Tagdabḍant
الدمقرطة
Asegdubḍ
الولاية التشريعية
Tadebla taweγzrft,tawsentit
البرلمان : مجلس النواب
Azardz
البرلماني (ة)
Amardaz,amerdaz
Tamardazt,tamerdazt
البرلماني (ة)
Uzardz
Tawzardzt
مجلس المستشارين
Asqqimu/Asamlu n isesliyn,n
Inemla,n imehqaln
مجلس الجهة
Asqqimu/Asamlu n tesga
مجلس الإقليم
Asqqimu/Asamlu n temnaṭ
العمودية (la mairie)
Tanekya
الجماعة القروية
Taγiwant /Tagrawt tasunant
الجماعة الحضرية
Taγiwant/Tagrawt taγeṛmant
البلدية
Aγiwan
الغرفة الغرف المهنية
Akumar,ikumarn
ununc
الغرفة القلاحية
Akumar,ikumarn ufesgr
الغرفة الصناعية
Akumar,ikumarn urirrw,urziγd
غرفة الصناعة التقليدية
Akumar,ikumarn n urirrw,n urziγd unsiy /n tenḍi
الغرفة السياحية
Akumar,ikumarn umurrey
الغرفة الخدماتية
Akumar,ikumarn uqdacn
غرفة الصيد البحري
Akumar,ikumarn n tgᵚemra tawlalt
العضو الأعضاء
Aseknaf,iseknafn
انخرط/التزم/انطبق
Ilteγ
الإنخراط/الإلتزام /الإنطباق
Altaγ
المنخرط /الملتزم/المنطبق(ة) اسم الفاعل
Amaltaγ,ameltaγ
Tamaltaγt,tameltaγt
انضم
Innusγ
الإنضمام
Anusγ
المنضم(ة)
Amnnusγ
Tamnnusγt
التزم
Imuqqen/Innulel/Iztey
الإلتزام
Amuqqn/Anulel/Aztay
Tasuγunt,tisuγan
Asuγun,isuγan
الملتزم (ة)
Anummuqqn/Amnnulel
Amaztay,ameztay
Tanmmuqqnt/Tamnnulelt
Tamaztayt,tameztayt
لزم
Illel
اللزوم
Ulul
الازم (ة)
Amlal
Tamlalt
الملزوم (ة)
Amallal
Tamallalt
ألزم (مبني للمجهول)
Inkes
الزام
Ankas
الملزم (ة) اسم مفعول
Amenkis,amenkus
Tamenkist,tamenkust
ألزم (مبني للمعلوم)
Issenks
الإلزام
Asenks
الملزم (ة) اسم فاعل
Asenkas
Tasenkast
الملزم (ة) اسم مفعول
Asenkis,asenkus
Tasenkist,tasenkust
حرر (على ورقة)
isnulfa
التحرير(على ورقة)
asnulfu
المحرر (ة) اسم فاعل
Asnalfaf,tasnalfaft
المحرر (ة) اسم مفعول
Asnelfif,asnelfuf
Tasnelfift,tasnelfuft
المحضر
Alacan (Asumar inu zg yuls d wacan,acan,ican :isar :yaγ s wukus n (s) iddeγ illa uskkil ©
قرر
Iseyya
القرار
Isyyi,asyiy
المقرر (اسم المفعول)
Amesyiy,amesyuy
المقرر(ة((اسم فاعل
Amesyay
Tamesyayt
التقرير (le rapport)
Alasar (asumar)(zg yuls d wasar ,isar :ican :yaγ )
الإيداع
Aγraz
ايداع الترشيحات
Aγraz n inuγḍcn
التسجيل
Aklas
اللائحة
Alegmu
اللائحة الإنتخابية
Alegmu uṣrab
وكيل (ة) اللائحة
Aneγlif
Taneγlift n ulegmu
المراجعة
Aγnuẓṛ
المراجع (عة)اسم فاعل
Aγnaẓaṛ,taγnaẓaṛt
التراجع
Ahrubbez
المتراجع (ة) اسم فاعل
Ahrabbaz,tahrabbazt
الطعن
Aγrubbt
الطاعن(ة)
Aγrabbat,taγrabbat
المطعون فيه (ها)
Aγerbit,aγerbut
Taγerbitt, taγerbutt
المراقبة
Akyad,takeyda
المراقب(ة) اسم فاعل
Amakyad,amekyad
Tamekyadt,tamekyadt
المراقب (ة) اسم مفعول
Amekyid,amekyud
Tamekyidt,tamekyudt
الملاحظة
Asniγs
لاحظ
Ad isniγs
الملاحظ (ة) اسم فاعل
Asenγas
Tasenγast
الملاحظ(ة) اسم مفعول
Asenγis,asenγus
Tasenγist,tasenγust
الترشح
Anuγḍc
المترشح(ة)
Amnnuγḍc
Tamnnuγḍct
الترشيح
Aseγḍc
المرشح(ة)
Aseγciḍ,aseγḍuc
Taseγciḍt,taseγcuḍt
المقاطعة
Aγunzu
قاطع
Iγunza
المقاطع (ة) اسم فاعل
Amγunzu
Tamγunzut
Aγenzaz
Taγenzazt
المقاطع(ة) اسم مفعول
Aγenziz,aγenzuz
Taγenzizt,taγenzuzt
شارك
Idra
المشاركة
Tidri/Amyazar
المشارك (ة)
Imedri/Amazr,imizr
Timedri/Tamazrt,timizrt
المشارك (ة) بكثرة
Amedraru/Amazrar
Tamedrarut/Tamazrart
الرشوة
Agufsu/Aγzad
رشا
Igufsa/Iγzed
الراشي(ة)
Amgufsu/Amaγzad,ameγzad
Tamgufsut/Tamaγzadt,tameγzadt
Agefsas
Tagefsast
المرشي (ة)
Agefsis,agefsus
Tagefsist,tagefsust
الدعاية
Asenjr
ممارس(ة) الدعاية
Asenjar,tasenjart
ما هو /هي موضوع الدعاية
Asenjir,asenjur
Tasenjirt,tasenjurt
الحملة الدعائية
Awsal,tawesla usenjr
Angarfu usenjr
الممثل(ة)
Agensas
Tagensast
Imidzi
Timidzit
الإنتخاب
Aṣrab
الناخب(ة)
Amaṣrab,ameṣrab
Tamaṣrabt,tameṣrabt
المنتخب(ة)
Ameṣrib,ameṣrub
Tameṣribt,tameṣrubt
الإنتخابات الرئاسية
Iṣrabn uḥectf (Aḥectif :iγf :iḥectf :illa g iγf n ca ,neγ iga iγf :issiγf/Aḥectf :ad yili cra g iγf n yan uskkin
الإنتخابات التشريعية
Iṣrabn usenti, uγezrf, uzuzrf
الإنتخابات الجماعية
Iṣrabn uγiwan,uγalac
الإنتخابات الحزبية
Iṣrabn umataγ
الإنتخابات المهنية
Iṣrabn ununc
الإنتخابات النقابية
Iṣrabn unmalu.
الناخب(ة)
Amaṣrab,tamṣrabt
Ameṣrab, tameṣrabt
المنتخب(ة)
Ameṣrib,ameṣrub
Ameṣrub,tameṣrubt
التصويت
Adbak
الصوت
Adebku
المصوت(ة)
Anedbak,tanedbakt
الصندوق
Tamra
الدائرة
Tiglelt,taẓayrt
الدائرة الإنتخابية
Tiglelt,taẓayrt uṣrab
المكتب
Asira
المكتب Office
Amaris
مكتب التصويت
Asira usedbk
العضو (ة)
Aseknaf,taseknaft
الإقتراع
Asedbk
الإقتراع الفردي
Asedbk abelḍan
الإقتراع اللائحي
Asedbk ulegmu
الإستفتاء
Atufru (zeg utur n tefri=
atufru
المستفتي(ية)
Atefrar,tatefrart
المستفتى (اة)
Atefrir,atefrur
Tatefrirt,tatefrurt
عزل
Istey/Isengara,isengiri/Isenfissey
العزل
Astay/Asengara/Asengiri/Asenfissey
العازل(ة)
Amastay,amestay
Tamastayt,tamestayt
Asenfassay
Tasenfassayt
Asengaray
Tasengarayt
المعزول(ة)
Amestiy,amestuy
Tamestiyt,tamestuyt
Asefassiy,asenfassuy
Tasenfassiyt,tasenfassuyt
Asengariy,asengaruy
Tasengariyt,tasengaruyt
المعزل
Asassal/Asastay
الفرز
Astay
الفارز(ة)
Amastay,amestay
Tamastayt ,tamestayt
المفروز(ة)
Amestiy,amestuy
Tamestiyt,tamestuyt
النتيجة /النتائج
Afla,aflla,aflu,afllu,ifli,iflli
Ufl,ifl ,afalu /Agemḍu
الفوز
Tilki,taluki
فاز
Ilek ,ad ilek
الفائز(ة)
Amlak,imelki
Tamlakt,timelkit
البرنامج
Ahil
البرنامج السياسي
Ahil asertan
البرمجة
Asihl
الحزب
Amataγ
الحازب (ة)
Anemtaγ,tanemtaγt
التحزيب
Asemtγ
المحزب (ة) اسم فاعل
Asemtaγ,tasemtaγt
المحزب (ة) اسم مفعول
Asemtiγ,asemtuγ
Tasemtiγt,tasemtuγt
التحزب
Anumtγ
المتحزب(ة) اسم فاعل
Amnnumtγ,tamnnumtγt
أقر
Isḥunjr
المقر (ة) اسم فاعل
Asḥanjar,tasḥanjart
المداهنة
Asḥunnec
المداهن (ة) اسم فاعل
Asḥannac,tasḥannact
المراهنة
Ammerhs
المشاورة/التشاور
Amesly
المشاور (ة) اسم فاعل
Anmmaslay
Tanmmaslayt
الإستشارة
Asusly
المستشير (ة)
Aseslay
Taseslayt
المستشار (ة)
Asesliy,asesluy
Tasesliyt,tasesluyt
استشاري(ة)
Ususly
الترجمة التراجم
Amegrd
المترجم (ة) اسم الفاعل
Anmmagrad
Tanmmagradt
المترجم (ة) اسم مفعول
Anmmegrud,anmmegrid
Tanmmegridt,tanmmegrudt
المرافعة
Amesṛḍ
المرافع (ة) اسم فاعل
Anmmasṛaḍ
Tanmmasṛaḍt
الدفاع
Amedḥy
المدافع (ة)
Anmmadḥay
Tanmmadḥayt
التملص
Aslulleb
المتملص (ة) اسم فاعل
Aslallab,taslallabt
فصل,فصول من كتاب للقانون أو غيره
Tasernat,tisernatin
بند
Tasirit
دستر
Isertl
الدستور
Asertl (Tamenḍawt
الدسترة
Asertl (Asmenḍw)
المدستر (ة)
Asertal,tasertalt
Asmenaḍaw,tasmanḍat
المدستر(ة) اسم مفعول
Asertil,asertul
Tasertilt,tasertult
Asmenḍiw,asmenḍuw
(asmenḍu)
Tasmenḍiwt,tasmenḍuwt
tasmenḍu
التعديل
Asmmusey
المعدل (ة) لسم فاعل
Asmmasay,tasmmasayt
المعدل (ة) اسم مفعول
Asemsiy ,asemsuy
Tasemsiyt,tasemsuyt
الإلغاء
Asemmṭey
الملغي (ية) اسم فاعل
Asemmṭay
Tasemmṭayt
الملغي (ية) اسم مفعول
Asemmṭiy,asemmṭuy
Tasemmṭiyt,tasemmṭuyt
التنافي
Amyaba
التناقض
Annezray/Amyaba/Agrurs
النقيض (ة)
Amnnezray,agraras
Tamnnezrayt,tagrarast
التنافس
Ammenzaγ,tammenzaγt
Tamenyugart
المنافس(ة)
Anuggu
Tanuggut
تعاطف
Immesmamlla/Innufcd
التعاطف
Ammesmalla/Tannefcadt(tannefcatt)
(anufcd)
المتعاطف (ة)
Amnnufcd
Anemsmalla
Tanemsmallat
Tamnnufcdt
المعارضة
Amnamar
المعارض (ة) اسم فاعل
Amnamr,tamnamrt
التأييد
Aseεrm
المؤيد(ة) اسم فاعل
Aseεram
Taseεramt
المؤيد (ة) اسم مفعول
Aseεrim,aseεrum
Taseεrimt,taseεrumt
دعم
Isded,innal,isnal,idra,yutg,izehtl
الدعم
Asdad/Annal/Asnal/Tidri/
Attag/Itg/Akbal/Azhtl
المدعم(ة) اسم فاعل
Amasdad,amesdad
Tamsdadt,tamesdadt
Amasnal,amesnal
Tamasnalt,tamesnalt
Imitg,amatg
Timitgt,tamatgt
Amnnal,tamnnalt
Amakbal,amekbal
Tamakbalt,tamekbalt
Imdri,timedrit
Azehtal
Tazehtalt
المدعم(ة) اسم مفعول
Amesdid,amesdud
Tamesdidt,tamesdudt
Amesnil,amesnul
Tamesnilt,tamesnult
Amatag,amutig,amatug
Tamatagt,tamutigt,tamatugt
Amekbil,amekbul
Tamekbilt ,tamekbult
Amedri,tamedrit
Tamedru,tamedrut
Azehtil,azehtul
Tazehtilt,tazehtult
تنازل
Islek
التنازل
Aslak
المتنازل (ة) اسم فاعل
Amaslak,ameslak
Tamaslakt,tameslakt
نزل في الرتبة
Ilkey
النزول في الرتبة
Alkay
النازل (ة)في الرتبة
Amalkay,amelkay
Tamalkayt,tamelkayt
من انزلت رتبته (ها)
Amelkiy,amelkuy
Tamelkiyt,tamelkuyt
بدون جدوى بدون طائل
S ulyaγ
فرغ الوفاض
Ilyeγ
فراغ الوفاض
Alyaγ
فارغ (ة) الوفاض
Amalyaγ,amelyaγ
Tamalyaγt,tamelyaγt
الخسران أو النزول من مستوى عال الى آخر منخفض
Artak
الخاسر(ة)
Amartak,amertak
Tamartakt,tamertakt
المتنازل (ة) اسم فاعل
Amaslak,ameslak
Tamaslakt,tameslakt
التصريح بالممتلكات
Aseḍṛeṛ n waṛaṣn
عفا
Inza ad inzu
العفو
Tinzi
العافي (ية)
Imenzi
Timenzit
المعفي عليه (ها) (ية)
Amenzi,Amenzu
Tamenzit,tamenzut
الإستقالة
Anunzu
المستقيل(ة)
Amnunzu
Tamnunzut
أعفى أقال
Inza ad inzu i
الإعفاء/الإقالة
Tinzi/tinzza
المعفي (ية) اسم فاعل /المقيل(ة)
Imenzi
Timenzit
المعفي (ية) المقيل (ة) اسم مفعول
Amenzi/Amenzu
Tamenzit/Tamenzut
تخليق الحياة السياسية
Aserfs n tudert tasertant
هيأة
Tagefla
لجنة
Taymunt
تعددية حزبية
Timmunwa umataγ
تعددية ساسية
Timmunwa tasertant
نزه
Yuγd,yuγda/Yugna/Iẓẓel
Izlulleγ
النزاهة
Aγγad,tamuγdi/Aggan,tamugni
Uẓul,tuẓẓla,timẓẓal,azlulleγ
النزيه(ة)
Imiγd,timiγdt
/Imign,timignt
/Amuẓl,tamuẓlt
Azlallaγ,tazlallaγt
نزه (بتشديد الزي)
Issiγd,issuγda/Issign,issugna
Izzuẓẓl
التنزيه
Asiγd,asuγdu/Asign,asugnu
Azuẓl
شف (بتشديد الفاء أي كان شفافا
Issusγ
الشفاف
Amssusaγ
الشفافية
Asusγ,tisusγt
انتهز
Irury
الإنتهازية
Arury,tirrurya
الإنتهازي
Amrury
انتهز الفرصة أو اغتنمها
Irmes tawnult,yufa awnul,iṭṭef
Asulf,izleγ s tewnult
الفرصة
Awnul ,tawnult ,asulf
انتحل أن يكون الشيئ منتحلا
Irγem
الإنتحال أو أن تجعل الشيئ منتحلا
Arγam,aserγm
المنتحل (ة)اسم فاعل
Anarγam,anerγam
Tanarγamt,tanerγamt
Aserγam,taserγamt
المنتحل (ة)اسم مفعول
Anerγim,anerγum
Tanerγimt,tanerγumt
Urγim,turγimt
Aserγim,aserγum
Taserγimt,taserγumt
مجاوزة الحد :الإفراط
Asetfl,ayyam
التفريط في حق انسان أو حيوان
Tareḍbutt
التفريط في أمر أو شيئ
Awnul,azuxu,timisit
زور
Ibuḥḍ,isbuḥḍ
التزوير
Abuḥḍ,asbuḥḍ
المزور (ة( اسم فاعل
Ambuḥḍ,tambuḥṭ
Asbaḥaḍ,tasbaḥaṭ
المزور (ة)اسم مفعول
Abuḥaḍ,tabuḥaṭṭ
Asebḥiḍ,tasebḥiṭṭ
حرف
Iḍren/Icrel
التحريف
Aḍran/Acral
المحرف (ة) اسم فاعل
Amaḍran,tamaḍrant
Amacral,tamacralt
Ameḍran,tameḍrant
Amecral,tamecralt
المحرف (ة) اسم مفعول
Ameḍrin, ameḍrun
Tameḍrint,tameḍrunt
Uḍrin,tuḍrint
Amecril,amecrul
Tamecrilt,tamecrult
Ucril,tucrilt
زيف
Irjen
التزييف
Arjan
المزيف (ة) اسم فاعل
Amarjan,tamarjant
Amerjan,tamerjant
المزيف (ة) اسم مفعول
Amerjin,amerjun
Tamerjint,tamerjunt
Urjin,turjint
المقعد المقاعد
Asqqimi,isqqima
Tasggawrt,tisggiwar
حزب التقدم والإشتراكية
Amataγ n umendt d umluly
الكتاب
Adlis
حزب الإستقلال
Amataγ n ufuly
الميزان
Isistl
حزب الشورى و الإستقلال
Amataγ n umesly d ufuly
الجمل
Alγᵚm/Aram
حزب الحركة الشعبية
Amataγ n umussu aγerfan
السنبلة
Taydrt
حزب الإتحاد الإشتراكي للقوات الشعبية
Amataγ n unmisaγ anemlalay n taggalin tiγerfanin
الوردة
Abargu
حزب الطليعة الديموقراطي الإشتراكي
Amataγ n ufadad agdabaḍ anemlalay
المشعل
Asfeḍ
حزب العدالة والتنمية
Amataγ n tγedma d usenfg
المصباح
Asafw
الإتحاد الدستوري
Amataγ n unmisaγ usertl
الحصان
Ayyis
الحزب الديمقراطي الوطني
Amataγ agdabaḍ aγalnan
المظلة
Asbbaru
حزب الحركة الديمقراطية الإحتماعية
Amataγ n umussu agdabaḍ
amunan
النخلة
Tazdayt/Tazzayt/Tagjjift/Tayniwt
حزب التجمع الوطني للأحرار
Amataγ n igirw aγalnan n ilallatn
الحمامة
Tatbirt
حزب الأصالة والمعاصرة
Amataγ n tgeyra d umetrer
الجرار
Azekrar
الحزب المغربي الليبرالي
Amataγ umeγrib anefsasaγ
الأسد
Izm
حزب التجديد والإنصاف
Amataγ asegny d usumu
التفاحة
Tadffuyt
حزب البيئة والتنمية المستدامة
Amataγ n tawnnaṭ d usenfg aliḍan
الأيل
Awdad
حزب العهد الديمقراطي
Amataγ n urkawl agdabaḍ
الناقلة
Asenmaddu
حزب الخضر االمغربي
Amataγ umeγrib n izegzawn
جوهرة الخلالة
Tizeṛẓit,izeṛẓi
حزب جبهة القوى الديمقراطية
Amataγ n twarna n taggalin tigdabaḍin
غصن الزيتون
Acḍḍuḥ n uzmmur
حزب العمل
Amataγ n twuri
العين
Ṭiṭ/Alln
الحزب العمالي
Amataγ n inmuzln
اليد في اليد
Afus g ufus
حزب الوحدة والديمقراطية
Amataγ n tdejna d ugdubḍ
الصنبور
Tasenfrt
الحزب الإشتراكي الموحد
Amataγ anemlalay aseǧin
الشمعة
Adeqsu
الحزب الإشتراكي
Amataγ anemlalay
شجرة الأركان
Addag n wargan
حزب تحالف فيدرالية اليسار الديمقراطي
Amataγ n umguzul n temqqunt n uzelmḍ agdabaḍ
الرسالة
Tabrat
حزب الوسط الإجتماعي
Amataγ n ulmmas amunan
النحلة
Tazzwit
حزب المؤتمرالوطني الإتحادي
Amataγ n usaεlu aγalnan
unmisaγ
السفينة
Aγṛṛabu
حزب القوات المواطنة
Amataγ n taggalin tinmmaγlanin
الدار
Tigmmi
حزب الإصلاح والتنمية
Amataγ n uṣram d usenfg
الهلال
Ayyur
الحزب المغربي الليبرالي
Amataγ umeγrib anefsasaγ
الأسد
Izm
حزب النهضة والفضيلة
Amtaγ n tnekra d tuẓult
الشمس
Tafuyt,tafukt,tafuct/Iṭij
حزب النهضة
Amataγ n tnekra
الديك
Ayaziḍ/Afullus
حزب الأمل
Amataγ n usirm
الطائرة
Asafg
حزب الإتحاد المغربي للديمقراطية
Amataγ n unmisaγ umeγrib n ugdubḍ
الدلفين
Azyam
حزب المجتمع الديمقراطي
Amataγ n wamun agdabaḍ
المحراث التقليدي
Awullu
النهج الديمقراطي
حزب
Amataγ n tarrayt tagdabaṭ
حزب الديمقراطيين الجدد
Amataγ n igdabaḍn imaynutn
البصمة
Adriz uḍaḍ
حزب الحرية والعدالة الإجتماعية
Amataγ n tiddurfa d tγedma tamunant
الفيل
Ilw
النقابة
Anmmalu
النقابي
Anmmalay
النقابات الإكثر تمثيلية
Inmmula ila uggar n tiggensest
الإتحاد العام للشغالين بالمغرب
Anmisaγ amatan n imzzarawn g umeγrib
الإتحاد المغربي للشغل
Anmisaγ umeγrib n uzirw
الإتحاد الوطني للشغل بالمغرب
Anmisaγ aγalnan n uzirw g umeγrib
الكونفدرالية الديمقراطية للشغل
Aqqᵚbu agdabaḍ n uzirw
الفيدرالية الديمقراطية للشغل
Asgersn agdabaḍ n uzirw,n ujwaḍ
اليسار
Azelmaḍ
اليمين
Ayffas/afusay/afasiy
الوسط
Almmas/Ammas
الوفاق
Tidḥi/Asulf
الوئام
Amsasa/Amcacka/Amesfrak
المتوائم (ة)
Amesfarak
Tamesfarakt
Anemsas
Tanemsast
Anemcack
Tanemcackt
نظم
Iddes
التنظيم
Udus
المنظم(ة)اسم فاعل)
Amdas
Tamdast
المنظم (ة) اسم مفعول
Amaddas
Tamaddast
ضبط
Iγyed
الضبط
Aγyad
الضابط(ة)
Amaγyad,ameγyad
Tamaγyadt,tameγyadt
Tamaγyatt,tameγyatt
المضبوط (ة)
Ameγyid,ameγyud
Tameγyidt(tameγyitt)
Tameγyudt (tameγyutt)
جعل الشيئ مضبوطا
Isseγyd
جعل الشيئ مضبوطا
Aseγyd
جاعل(ة) الشيئ مضبوطا
Aseγyad
Taseγyadt(taseγyat)
ما أو من جعل مضبوطا
Aseγyid,aseγyud
Taseγyidt,(taseγyitt)
taseγyudt (Taseγyutt)
الضوابط
Iγayidn,aγayid,iγeyda,aγeydu
قعد
Ilgen
التقعيد
Algan
المقعد (ة) اسم فاعل
Amalgan,amelgan
Tamalgant,tamelgant
المقعد (ة) اسم مفعول
Amelgin,amelgun
Tamelgint,tamelgunt
جعل قاعدة للشيئ
Isselgn
جعل قاعدة للشيئ
Aselgn
جاعل(ة)قاعدة للشيئ
Aselgan
Taselgant
ما جعل قاعدة للشيئ
Aselgin,aselgun
Taselgint,taselgunt
القاعدة القواعد
Alagin,ilaginn,alegnu,ilegna
القمة
Anfa,afa,tibṛṭ,tamguṭṭ,
القاعدة
Adasil,intti,tasddakamt,
taḥddimt,asa
كان في فوضى
Iburbzza
الفوضى
Aburbzzu
تكرس/تأسس
Inta ad intu
التكريس /التأسيس
Tinti
المكرس /المؤسس (ة) اسم فاعل
Imenti
Timentit
المكرس /المؤسس (ة) اسم مفعول
Amenti,Amentu
Tamentit,tamentut
كرس
Issenta
التكريس
Asenti
المكرس (ة) اسم فاعل
Imssenti
Timssentit
المكرس (ة) اسم مفعول
Amssenti,amssentu
Tamssentit,tamssentut
تظاهر
Islumṣ
التظاهر
Aslumṣ/Islumṣn
المتظاهر(ة)
Aslamaṣ
Taslamaṣt
تظاهر ب
Istaml
التظاهر ب
Astaml
المتظاهر(ة) اسم فاعل ب
Amestamal
Tamestamalt
تظاهر بالجهل
Ikuddl
التظاهر بالجهل
Akuddl
المتظاهر(ة) بالجهل
Amkuddl
Tamkuddlt
ظاهر
Isseεrer
المظاهرة
Aseεrer
المظاهر(ة)
Aseεrar
Taseεrart
استفز
Izweccn
الإستفزاز
Azweccn
المستفز (ة) اسم فاعل
Azwaccan
Tazwaccant
المستفز (ة) اسم مفعول
Azewcin,azewcun
Tazewcint,tazewcunt
تطرف
Iwccen
التطرف
Awccen
المتطرف (ة)
Awccan
Tawccant
Amweccn
Tamweccnt
هيمن
Ikleḍ
الهيمنة
Aklaḍ
المهيمن(ة) اسم فاعل
Amaklaḍ,ameklaḍ
Tamaklaḍt ,tameklaḍt (tamaklaṭ )
المهيمن عليه(ها)
Amekliḍ,umekliḍ
Tamekliḍt,tamekluḍt(tamekliṭ)
زجر
Isnnerγm
الزجر
Asnnerγm
الزاجر (ة)
Asnnarγam
Tasnnarγamt
المزجور (ة)
Asnnerγim,asnnerγum
Tasnnerγimt,tasnnerγumt
برر
Issedml
التبرير
Asedml
المبرر (ة) اسم فاعل
Asedmal
Tasedmalt
المبرر (ة) اسم مفعول
Asedmil,asedmul
Tasedmilt,tasedmult
ما يبرر به
Tadamalt/Ademlu,tademlut
نتج عن
Ifla/Igmeḍ
Tifli/Agmaḍ
الناتج(ة)
Inefli
Tineflit
Anagmaḍ,anegmaḍ
Tanagmaḍt (tanagmaṭ)
Tanegmaḍt (tanegmaṭ)
المنتوح (ة)
Anefli,aneflu
Taneflit,taneflut
Anegmiḍ,anegmuḍ
Tanegmiḍt (tanegmiṭ)
Tanegmuḍt (tanegmuṭ)
استنتج
Issefla/Issgmḍ
الإستنتاج
Asuflu/Asegmḍ
المستنتج(ة) اسم فاعل
Aseflal,taseflat
Asegmaḍ,tasegmaḍt (tasegmaṭ)
المستنتج (ة) اسم مفعول
Aseflil,aseflul
Taseflilt,taseflult
Asegmiḍ,asegmuḍ
Tasegmiḍt (tasegmiṭ)
Tasegmuḍt (tasegmuṭ)
استدل
Issemla
الإستدلال
Asumlu
المستدل (ة) اسم فاعل
Asemlal
Tasemlalt
المستدل (ة) اسم مفعول
Asemlil,asemlul
Tasemlilt,tasemlult
أقنع
Izzenẓa/Issedrḥ
الإقناع
Azunẓu/Asedrḥ
المقنع (ة) اسم فاعل
Azenẓaẓ,asenẓaẓ/Asedraḥ
Tazenẓaẓt,tasenẓaẓt/Tasedraḥt
المقنع (ة)اسم مفعول
Azenẓiẓ,azenẓuẓ,
asenẓiẓ,asenẓuẓ
Asedriḥ,asedruḥ
Tazenẓiẓt,tazenẓuẓt
Tasedriḥt,tasedruḥt
يقن/تيقن
Inẓa ad inẓu
اليقين
Tinẓi
المتيقن (ة) اسم فاعل
Imenẓi
Temenẓit
الميقان (ة) من لا يسمع شيئا الا أيقن منه ’تيقن بكثرة
Amenẓaẓu
Tamenẓaẓut
وثق من نفسه
Itgen
الوثوق من النفس
Atgan
الواثق( ة) من نفسه(ها)
Amatgan,ametgan
Tamatgant,tametgant
الموثوق به (ها)
Ametgin,ametgun
Tametgint,tametgunt
الوثيقة
Tutgint/Ategnu,tategnut
وثق في غيره
Ikem
اثقة في الغير
Tikmi,takumi
الواثق (ة) في الغير
Ankam,tankamt
Inekmi,tinkmit
الموثوق (ة) فيه (ها)
Ankum,ankim
Tanekumt,tankimt
شك
Yuzk
الشك
Azzak,izk
الشاك(ة)
Imizk,amazk
Timizkt,tamazkt
المشكوك (ة)فيه (ها)
Amazak,amuzik,amazuk
Tamazakt,tamuzikt,tamazukt
حذر
Izzeγ/
الحذر
Uzuγ
الحاذر (ة)
Amzaγ
Tamzaγt
المحذور(ة)
Amazzaγ
Tamazzaγt
افترض
Ircey
الإفتراض
Arcay
الإفتراضي
Urcay
المفترض(ة) اسم فاعل
Amarcay,amercay
Tamarcayt,tamercayt
المفترض (ة اسم مفعول
Amerciy,amercuy
Tamerciyt,tamercuyt
الفرضية
Turciyt,arecyu,tarecyut
خلص (من الكلام
Imγn
الخلوص/الخلاصة من الكلام
Amγan
الخالص (ة)من الكلام
Anamγan,anemγan
Tanamγant,tanemγant
استخلص
Issemγn
الإستخلاص
Asemγn
المستخلص(ة)اسم فاعل
Asemγan
Tasemγant
المستخلص (ة) اسم مفعول
Asemγin,asemγun
Tasemγint,tasemγunt
أخل
Icter
الإخلال
Actar
المخل (ة) اسم فاعل
Amactar,amectar
Tamactart,tamectart
المخل (ة) به (ها) اسم مفعول
Amectir,amectur
Tamectirt,tamecturt
الخلل
Acttir,tacttirt/Acetru,tacetrut
تأصل
Iγnnes/Igyer
التأصل
Aγenns/Agyar
المتأصل(ة)
Amγenns,tamγennst
Aγnnas,taγnnast
Amagyar,amegyar
Tamagyart,tamegyart
تجدر
Innuẓγṛ
التجدر
Anuẓγṛ
المتجدر(ة)
Amnnuẓγṛ
Tamnnuẓγṛt
جدر ب
Irur/inezga
الجدارة
Truri/Inezgi
الجد ر اسم فاعل الجدير ب (ة)
Amerwar/Inezgi
Tamerwart/Tinezgit
المجدور(ة)
Amarur/Anezgi
Tamarurt/Tanezgit
استحق
Iklel
الإستحقاق
Aklal
المستحق (ة) اسم فاعل
Amaklal,ameklal
Tamaklalt,tameklalt
المستحق(ة)اسم مفعول
Ameklil,ameklul
Tameklilt,tameklult
رسخ
Illez,illeẓ
الرسوخ
Uluz,uluẓ
الراسخ (ة)
Amlaz,amlaẓ
Tamlazt,tamlaẓt
المرسوخ (ة)
Amallaz,amallaẓ
Tamallazt,tamallaẓt
Ulliz,ulliẓ
Tullizt,tulliẓt
ترسخ
Innullez,innulleẓ
الترسخ
Anullez,anulleẓ
المترسخ (ة)
Amnullez,amnulleẓ
Tamnullezt,tamnulleẓt
ترسخ بكثرة
Inlulez,inluleẓ
الترسخ بكثرة
Anlulz,anlulẓ
المترسخ (ة) بكثرة
Amenlulz,amenlulẓ
Tamenlulzt,tamenlulẓt
رسخ
Izzulz,izzulẓ
الترسيخ
Azullez,azulleẓ
المرسخ(ة) اسم فاعل
Amzullez,amzulleḥ
Tamzullezt,tamzulleẓt
المرسخ (ة) كصفة مشبهة باسم المفعول
Ulziz,ulẓiẓ
Tulzizt,tulẓiẓt
بدل’أبدل
Ismmeskl
البدل ’التبديل’الإبدال
Asmmeskl
تبدل
Immeskl
التبدل
Ammeskl
البديل
Tammaskalt
غير
Issenfl/Isselfg/Ismmeskl
التغيير
Asenfl/Aselfg
المغير (ة) اسم فاعل
Asenfal/Aselfag
Tasenfalt/Taselfagt
المغير(ة) اسم مفعول
Asenfil,asenful
Tasenfilt,tasenfult
Aselfig,aselfug
Taselfigt,taselfugt
تغير
Infel/Ilfeg/Immuttey
التغيرات
Inafiln(anafil)
,ilafign (alafig)
,inefla(aneflu)
Ilefga (alefgu)
تحول
Immuttey
التحول
Amuttey
المتحول (ة)
Anmmuttey
Tanmmuttyt
حول
Ismuttey
التحويل
Asmuttey
المحول (ة) اسم فاعل
Asmattay,tasmattayt
المحول (ة) اسم مفعول
Asemtiy,asemtuy
Tasemtiyt,tasemtuyt
حلل
Izgezza
التحليل
Azgezzi
المحلل ة() اسم فاعل
Azgezzay
tazgezzayt
المحلل (ة) اسم مفعول
Azgezziy,azgezzuy
Tazgezziyt,tazgezzuyt
حل
Isrey
الحل
Asray
الحال(ة)
Amasray,amesray
Tamasrayt,tamesrayt
المحلول (ة)
Amesriy,amesruy
Tamesriyt,tamesruyt
فك (أنشوطة أو ابزيما
Itreg,irṣeb
الفك
Atrag/Arṣab
الفاك(ة)
Amatrag,ametrag
Amarṣab,amerṣab
Tamatragt,tametragt
Tamarṣabt,tamerṣabt
المفكوك (ة)
Ametrig,ametrug
Amerṣib,amerṣub
Tametrigt,tametrugt
Tamerṣibt ,tamerṣubt
فك ما هو متشابك
Issedrira
الفك
Asedrira
الفاك (ة)
Amssedrira
Tamssedrirat
المفكوك
Amessdrir,amessdrur
Tamessdrirt,tamessdrurt
تحالف
Imhuga,imguzul
التحالف
Amhuga/Amguzul
التحالفات الحزبية
Imguzuln n imutiγ/Tihugᵚa n imutiγ
المحالف (ة)
Amguzul
Tamguzult
Amhuga
Tamhugat
المتحالف (ة)
Anmhuga
Tanmhugat
Anemguzul
Tanemguzult
بالأسبقية
S tizzuwra,s uzwar
بالأولوية
S unzay,s tinnuzya
بالإجماع
S umekraḍ
بموجب
S umssawar
بمقتضى
S uswaraw
الحزب الأغلبي
Amataγ ugullc
الأغلبية
Tiggulca
أغلب
Agullic
الأقلية
Tiddursa/Tiddulza
النصاب القانوني
anucmt
عارض
Imnamr/Ingᵚa/Imnagᵚa
المعارضة
Amnamar/Tingᵚi/Amnagᵚa
المعارض (ة) اسم فاعل
Anemnamr/Imengᵚi
Tanemnamrt/Timengᵚit
Anemnagᵚa
Tanemnagᵚat
المعارض(ة) بكثرة
Amengᵚagᵚu
Tamengᵚagᵚut
الإستقطاب
Asemdawas
Asusgᵚm
المستقطب (ة) اسم فاعل
Asemdaws,tasemdawast
Asusgᵚam,tasusgᵚamt.
المستقطب (ة) اسم مفعول
Asemdwis,asemdwus
Tasemdwist,tasemdwust
Asesgᵚim,asesgᵚum
Tasesgᵚimt,tasesgᵚumt
الخطوط العريضة
Izgign izurarn
التصريح الحكومي
Aḍaṛiṛ utenbaṭ,awenbaḍ,n tenbaṭ
وجب
Yuccl/
Iqqen/Iwer
الشيئ الواحب
Tuγunt/
أوجب
Issiwr
الإيجاب
Asiwr
الموجب(ة)
اسم فاعل
Amssiwr
Tamssiwrt
الموجب (ة) اسم مفعول
Amesswir,amesswur
Tamesswirt,tamesswurt
الباعث الداعي(ة)
Amssawr/Amssiwr
Tamssawart/Tamssiwrt
الواجب
Aγan/Atafr
طفر
Iγuffn,isγuffn
الطافر(ة)
Amγuffn,amsγuffn
Tamγuffnt,tamsγuffnt
Amanḍar,amenḍar
Tamanḍart,tamenḍart
الطفرة
Taγuffant,taneḍra
الطفرة النوعية
Taγuffant,taneḍra tawesnant
tuwsint
نجح
Imurs
النجاح
Amurs
الناجح (ة)
Anmurs,tanmurst
خسر
Izla,issukl,issikl
الخسران
Tizli,asukl,asikl
الخاسر (ة)
Imezli,timezli
Amssukl,tamssuklt
Amssikl,tamssiklt
كسب
Imεen/Illummẓ
الكسب
Amεan/Alummẓ
الكاسب(ة)
Anamεan,anemεan
Tanamεant,tanemεant
Amlummẓ
Tamlummẓt
الكساب (ة) المكتسب (بكسر السين)
Alammaẓ
المكسوب (ة)
Anemεin,anemεun
Tanemεint,tanemεunt
المكتسب (بفتح السين)
Almmiẓ,ilmmiẓn
النتيجة
Aflu/Agemḍu
الحصيلة
Amaγin
المكسب
Amaεin,ameεnu
الحصانة
Taleγta
وكب
Yuded ( i tikli)/Idda g umcaḍ
Imceḍ
الوكوب
Addad,ided( i tikli)/Amcaḍ
الواكب (ة)
Imided,amaded
Anamcaḍ,anemcaḍ
Timidedt,tamadedt
Tanamcaḍt,tanemcaḍt
(Tanamcaṭ,tanemcaṭ)
الموكوب (ة)
Amadad,amudid,amadud
Tamadadat,tamudidt,tamadudt
Anemciḍ,anemcuḍ
Tanemciḍt (tanemciṭ)
Tanemcuḍt (tanemcuṭ)
الموكب المواكب(العروس
Amcaḍ,imcaḍn
الموكب المواكب عامة
Asalal,isalaln
موكب مواكب الفتيان والفتيات الراكبين والراكبات
Asdew,isdiwn
واكب
Imyadad
المواكبة
Amyadad
المواكب (ة) اسم فاعل
Anemyadad
Tanemyadadt (tanemyadat
المعيار المعنوي الأخلاقي
Algam,ilgamn
المعيار المقياس تقاس به مقاييس أخرى
Asqqul,isqquln,asaγil,isaγiln
تدبر
Yugᵚd
التدبير
Aggᵚad
المتدبر (ة) اسم فاعل
Imigᵚd,amagᵚd
Timigᵚdt,tamagᵚdt
المتدبر (ة) اسم مفعول
Amagᵚad,amagᵚud,amugᵚid
Tamagᵚadt,tamagᵚudt,tamugᵚidt
Tamagᵚatt,tamagᵚutt,tamugᵚitt
أجرى
Izzizl/Izuns
الإجراء
Azizzl/Azuns
المجري (ة)
Amzizzl
Amzuns
Tamzizzlt
Tamzunst
المجرى (اة) اسم مفعول
Amzazzil,amzazzul
Tamzazzilt,tamzazzult
Azunas
Tazunast
رهن
Idger/Irhes/Iksilw
الرهن
Adgar/Arhas/Aksilw
الراهن (ة)
Amadgar,amedgar
Tamadgart,tamedgart
Amarhas,amerhas
Tamarhast,tamerhast
Akeslaw
takeslawt
المرهون (ة)
Amedgir,amedgur
Amerhisn,amerhus
Tamedgirt,tamedgurt
Tamerhist,tamerhust
Aksliw,akesluw(akeslu)
Taksliwt,takeluwt
الرهان
Adegru,idegra/Arehsu,irehsa
Aksilw
حرض
Issertey/Izuccn/Issurrs/Isyiss
Isserkey//Ismmssa
التحريض
Asertey/Azuccn/Asurrs/
Asyiss/Asemmssu/Aserkey
المحرض(ة) اسم فاعل
Aserkay,asarkay,asertay,asartay
Amssurrs,amzuccn,amsyiss,
Asemmssa
Taserkayt,tasarkayt ,tasertayt
Tasartayt,tamssurrst,tamzuccnt
Tamsyisst,tasemmssat
المحرض(ة) اسم مفعول
Aserkiy,aserkuy
Asertiy,asertuy
Azuccan,
Amssurris,amssurrus
Asemmssiy,asemmssuy
Taserkiyt,taserkuyt
Tasertiyt,tasertuyt
Tazuccant
Tamssurrist,tamssurrust
Tasemmssiyt,tasemmssuyt
النخبة
Tadγert,tudγirt,adeγru,tadeγrut
النسبة
Tagirt
الباقي في عملية القسمة
Anzu,inza
القاسم الإنتخابي
Ameẓwan uṣrab
الحملة الإنتخابية
Angarfu uṣrab
العقاب الإنتخابي
Tilqi tawṣrabt
عاقب
Ilqa
العفاب
Tilqi
المعاقب (ة) اسم فاعل
Imelqi
Timelqit
المعلقب (ة) بكثرة
Amelqaqu
Tamelqaqut
المعاقب (ة) اسم مفعول
Amelqi,amelqu
Tamelqit,tamelqut
خاطب
Inmanna
الخطاب
Anmanna
المخاطب (ة) اسم فاعل
Amenmanna
Tamenmannat
المخاطب (ة) اسم مفعول
Amenmanni,amenmannu
Tamenmannit,tamenmannut
حاسب
Ilatm,imlatm,imsaḍan
المحاسبة
Alatm,amlatm/Amsaḍan
المحاسب (ة) اسم فاعل
Amlatm,anemlatm
Tamlatmt,tanemlatmt
المحاسب (ة) اسم مفعول
Amlatim,amlatum
Anemlatim,anemlatum
Tamlatimt,tamlatumt
Tanmlatimt,tanemlatumt
تحمل المسؤؤلية
Iγlulf
المسؤولية
Tiγγulfa
المسؤول (ة)
Aneγlalaf
Taneγlalaft
ربط المسؤولية بالمحاسبة
Acram n tiγγulfa s umlatm ,s umsaḍam ,s ulatm
تصرف تصرفا غير مسؤول
Iherml
التصرف غير المسؤول
Aherml
المتصرف(ة) تصرفا غيرمسؤول
Ahermal
Tahermalt
تعهد
Irekwl
التعهد
Arekwl
المتعهد (ة)
Arekwal
Tarekwalt
المتعهد به (بها)
Arekwil,arekwul
Tarekwilt,tarekwult
البليغ(ة)
Asraγat,asraqqat
Tasraγat,tasraqqat
الفصيح (ة)
Afrarrac
Tafrarract
الصريح (ة)
Asffenẓay
Tasffenẓayt
الواضح(ة)
Aneflalu(taneflalut
Amnufru,tamnufrut
وضح
Inneflula
Ifra
Innufra
الوضوح
Tinfri,tafrrawt,anufru,aneflulu
غمض
Ibnubk
الغموض
Abnubk
الغامض(ة)
Abnabak
Tabnabakt
غير متناسق في القول والفكر
Infajja
عدم التناسق
Anfajja
غير المتناسق (ة)
Amenfajja
Tamenfajjat.
المنطقي(ة)
Amẓẓul
Tamẓẓult
Ameẓlan
Tameẓlant
أن يكون منطقيا
Imẓel
المنطق
Amẓal,tameẓla
صاحب(ة)المنطق
Anamẓal,anemẓal
Tanamẓalt,tanemẓalt
أن يمنطق
Ad izzemẓl
الممنطق (ة) اسم فاعل
Azemẓal
Tazemẓalt
الممنطق(ة)اسم مفعول
Azemẓil,azemẓul
Tazemẓilt,tazemẓult
تزعم
Ikuys
الزعامة
Akuys
الزعيم (ة)
Amkuys
Tamkuyst
تجرأ
Ifuhry /Isserqb
الجرأة
Afuhry/Aserqb
الجريئ (ة)
Afahray/Aserqab
Tafahrayt/Taserqabt
شجع
Ibγes
الشجاعة
Abγas
الشجاع (ة)
Anebγas,anebγaγas
Tanebγast,tanebγaγast
شجع
Izhel/Issebγs
التشجيع
Azhal/Asebγs
المشجع (ة) اسم فاعل
Amazhal,amezhal
Tamazhalt,tamezhalt
Asebγas
Tasebγast
المشجع (ة) اسم مفعول
Amezhil,amezhul
Tamezhilt,tamezhult
Asebγis,asebγus
Tasebγist,tasebγust
تألق
Isqiẓẓf/Isseγ/Ismmerγa
Isseflilley
التألق
Asqiẓẓef/Usuγ/
Tismmerγi/Aseflilley
المتألق (ة) اسم فاعل
Asqaẓẓaf/Amsaγ/
Asmmarγa/Aseflallay
Tasqaẓẓaft/Tamsaγt/
Tasmmarγat/Tasflallayt
تفرج
Isffurht
التفرج
Asffurht
المتفرج (ة)
Asffarhat
Tasffarhatt
المتفرج فيه (ها)
Asffarhit,asffarhut
Tasffarhitt,tasffarhutt
فحم :لم يستطع جوابا
Izγuγd/Illummt
الفحم
Azγuγd/Alummt
الفحم(ة)
Amezγuγd/Alammat
أفحم :أسكت
Islummt/Isqunneẓ
الإفحام
Aslummt/Asqunneẓ
المفحم(ة) اسم فاعل
Ameslummt/Amesqunneẓ
Tameslummt/Tamesqunneẓt
Aslammat/Asqannaẓ
Taslammat/Tasqannaẓt
المفحم (ة) اسم مفعول
Aslammit,aslammut
Taslammit,taslammut
Asqanniẓ,asqannuẓ
Tasqanniẓt,tasqannuẓt
غفل
Iwnel
الغفل
Awnal,awnul
الغافل (ة)
Amawnal,amewnal
Tamawnal,tamewnalt
استجاب
Isemdr,isedmr
الإستجابة
Asemdr,asedmr
المستجيب (ة)
Asemdar,asedmar
Tasemdart,tasedmart
المستجاب له (ها)
Asemdir,asemdur
Asedmir,asedmur
Tasemdirt,tasemdurt
Tasedmirt,tasedmurt
خالف
Ilkeḍ/Izelgm/Iferjᵚn
المخالفة
Alkaḍ/Azelgm/Aferjᵚn
المخالف (ة) اسم فاعل
Amalkaḍ,amelkaḍ
Azelgam
Aferjᵚan
Tamalkaḍt,tamelkaḍt
Tamalkaṭṭ,tamelkaṭṭ
Tazelgamt
Taferjᵚant
المخالف (ة) اسم مفعول
Amelkiḍ,amelkuḍ
Azelgim,azelgum
Aferjᵚin,aferjᵚun
Tamelkiḍt,tamelkuḍt
Tamelkiṭṭ,tamelkuṭṭ
Tazelgimt,tazelgumt
Taferjᵚint,taferjᵚunt
أن يكون ماكا أو مالا معنويا أو أن يملك ما هو معنوي
Itjeγ
الملك المعنوي
Atjaγ
المالك (ة) المعنوي (ة)
Amatjaγ,ametjaγ
Tamatjaγt ,tamejaγt
المملوك (ة) المعنوي(ة)
Ametjiγ,ametjuγ
Tametjiγt ,tametjuγt
أن يكون الشيئ مادة
Imleḍ
أن يكون مادة
Amlaḍ
المادي (ة)
Anamlaḍ,anemlaḍ
Tanamlaḍt (tanamlaṭ)
Tanemlaḍt (tanemlaṭ)
المادي (ة) الصفة
Amalḍan, tamalḍant
Umliḍ,tumliḍt (tumliṭ)
وطن
Iγlen
الوطنية
Taγelna
الوطن
Aγalan
وطن (بتشديد الطاء)
Isseγln
التوطين
Aseγln
الموطن (ة) اسم فاعل
Aseγlan
Taseγlant
الموطن(ة)اسم مفعول
Aseγlin,aseγlun
Taseγlint,taseγlunt
توطن (بتشديد الطاء)
Innuγln
التوطن
Anuγln
المتوطن (ة)
Amnnuγln
Tamnnuγlnt
الوطن(مصدر وطن)
Aγlan
الوطنية (الجنسية)
Tiγγulna
المواطن (ة)
Amaγlan,ameγlan
Tamaγlant,tameγlant
المواطنة
Timmuγlnt
انتمى
Inta ad intu
الإنتماء
Tinti
المنتمي (ة) اسم فاعل
Imenti
Timentit
المنتمي (ة) بكثرة
Amentatu
Tamentatut
المنتمى اليه (لها(
Amenti,amentu
Tamentit,tamentut
لا ينتمي
Irenta ad irentu
لاانتماء
Irenti/Tirentit
اللامنتمي (ة)
Irenti
Tirentit
وعد
Imirw/Iḍwel/Isenkfr
الوعد
Amirw/Aḍwal/Asenkfr/Tanekfrt
الواعد(ة)
Anmirw
Tanmirewt
Amaḍwal,ameḍwal
Tamaḍwalt,tameḍwalt
Asenkfar
Tasenkfart
الموعود (ة)
Ameḍwil,ameḍwul
Tameḍwilt,tameḍwult
Asenkfir,asenkfur
Tasenkfirt,tasenkfurt
الميعاد
Taktut,tactut,tikta,ticta,taqqent,
tiqqenin
مواعيد عرقوب
Tismmiraw
صاحب(ة) المواعيد العرقوبية أي الكاذبة
Asmmaraw
Tasmmarawt
الشيئ الموعود به
Tamirawt,timiraw
تحدى
Inzer
التحدي
Anzar
المتحدي(ة) اسم فاعل
Amanzar,amenzar
Tamanzart,tamenzart
المتحدى (اة)
Amenzir,amenzur
Tamenzirt,tamenzurt
التحديات
Inazirn,anazir,inezra ,anezru
رفع
Idkel
الرفع
Adkal
الرافع(ة)
Amadkal,amedkal
Tamadkalt,tamedkalt
المرفوع (ة)
Amedkil,amedkul
Tamedkilt,tamedkult
الكراسة(ات)
Taraxt,taraxin
البطاقة/البطائق
Tafilt,tifilitin
بطاقة التعريف الوطنية
Tafilt n usussn aγalnan
دفتر الحالة المدنية
Alug n tajjma taγazmant
جواز السفر
Afezru
جواز التلقيح
Afezru n ugzay,n ukzay
أن يكون الشيئ خانة
Ixḍer
الخانة (ات)
Taḍert,tixeḍrin
أن يحول الشيئ الى خانات
Ad issexḍr
محول (ة) الشيئ الى خانات
Asexḍar
Tasexḍart
الشيئ المحول أو الأشياء المحولة الى خانات
Asexḍir,asexḍur
Isexḍirn, isexḍurn
Tasexḍirt,tasexḍurt
Tisexḍirin,tisexḍurin
أن يكون الشيئ اطارا
Ifret
الإطار
Afrt,afertu
أطر
Ad issefrt
التأطير
Asefrt
المؤطر(ة) اسم فاعل
Asefrat
Tasefratt
المؤطر (ة) اسم مفعول
Asefrit,asefrut
Tasefritt,tasefrutt
العلامة (ات)
Amidag,imidagn
الرمز الرموز
Adagam,tadagamt,
idigamn,tidigamin
الملصقة(ات)
Abeqdu,tabeqdut,ibeqda,tibeqda
الإعلان(ات)
Tuḍṛiṛt ,tuḍṛiṛin
المطبوع(ات)
Ajewlu,ijewla,tajewlut ,tijewla
المنشور(ات)
Aẓeṛgu ,iẓeṛga,taẓeṛgut,tiẓeṛga
القلم اللبدي
Aγanib azagan
المداد
Iselmγ
أن يكون ذاتا
Iyzel
الذات
Tayazilt
الذاتي (ية)
Ayezlan
Tayezlant
الذاتية
Tiyyuzla
أن يكون موضوعا
Ibta ad ibtu
الموضوع
Abatu
الموضوعية
Tubta/Tibti/Tamesγara
الموضوعي(ية
Abtatay,tabtatayt/
Amesγaru
Tamesγarut
الوضعية
Andaz,indazn/Tagᵚnat,tigᵚnatin
Addad,addadn
الوضعية المزرية
Anitid
الوضعية الضيقة
Tagᵚnit tukmirt
يوجد في وضعية مزرية
Inted
الوضع المزري
Antad
من يعيش أو تعيش في وضعية مزرية
Amantad,amentad
Tamantadt,tamentadt
حكم
Izyel
الحكم
Azyal
الحاكم (ة)
Amazyal,amezyal
Tamazyalt,tamezyalt
المحكوم(ة)
Amezyil,amezyul
Tamezyilt,tamezyult
الأحكام
Izayiln
تعادل /اعتدل
Irmet
التعادل/الإعتدال
Armat
المتعادل (ة) المعتدل (ة)
Anarmat,anermat
Tanarmat,tanermat
ذو مروءة
Ikreg
دق بشدة
Ilkeẓ
الداق (ة)بشدة
Amalkaẓ,amelkaẓ
Tamalkaẓt,tamelkaẓt
المدقوق (ة)بشدة
Amelkiẓ,amelkuẓ
Tamelkiẓt,tamelkuẓt
الدقيق (ة)
Ulkiẓ,tulkiẓt
اهتم
Ingez
الإهتمام
Angaz
المهتم (ة) اسم فاعل
Amangaz,amengaz
Tamangazt,tamengazt
عني
Immer
العني
Umur
المعني (ة)
Anammar
Tanammart
اتسخ معنويا
Iḍfey
الإتساخ معنويا
Aḍfay
المتسخ (ة) معنويا
Anaḍfay,aneḍfay
Tanaḍfayt,taneḍfayt
وسخ معنويا
Isseḍfey
التوسيخ معنويا
Aseḍfey
الموسخ(ة)معنويا
Aseḍfay
Taseḍfayt
الموسخ(ة)معنويا اسم مفعول
Aseḍfiy,aseḍfuy
Taseḍfiyt,taseḍfuyt
تنازل عن غير رضا
Innumrk
التنازل عن غير رضا
Anumrk
المتنازل (ة)غير رضا
Amnnumrk
Tamnnumrkt
دفع الغير الى التنازل عن غيررضا
Issemrk
دفع الغير الى التنازل عن غير رضا
Asemrk
الدافع (ة)للغير الى التنازل عن غير رضا
Asemrak
Tasemrakt
المدفوع (ة)الى التنازل عن غير رضا
Asemrik,asemruk
Tasemrikt,tasemrukt
اعتقل
Icehbḍ
الإعتقال
Acehbḍ
المعتقل (ة) اسم فاعل
Acehbaḍ
Tacehbaḍt (tacehbaṭ)
المعتقل (ة) اسم مفعول
Acehbiḍ,acehbuḍ
Tacehbiḍt,tacehbuḍt(tacehbuṭ )
الرأس
Aḥuctif …..
ترأس
Iḥectf
التراس الرئاسة
Aḥectf
الرئيس (ة)
Aḥectaf
Taḥectaft
المرؤوس(ة)
Aḥectif,aḥectuf
Taḥectift,taḥectuft
الخطوة الكبيرة
Abeǧiḥ/Aḥaraf,aḥurif
خطا /خطت خطوة كبيرة
Ibeǧḥ/Iḥurf
الخطو الكبير
Abeǧḥ/Aḥurf
صاحب (ة) الخطوة الكبرى
Abeǧaḥ/Amḥurf
Tabeǧaḥt/Tamḥurft
انتصر
Iḥnez
الإنتصار
Aḥnaz
المنتصر (ة) بكسر الصاد
Amaḥnaz,ameḥnaz
Tamaḥnazt,tameḥnazt
هجم
Iberbz/Iderrm
الهجوم
Aberbz/Adrrem
الهاجم (ة)
Aberbaz
Taberbazt
Amderrm
Tamderrmt
Adrram
Tadrramt
غامر
Ibendg
المغامرة
Abendg
المغامر (ة)
Abendag
Tabendagt
خاطر
Izelzf
المخاطرة
Azelzf
المخاطر(ة)
Azelzaf
Tazelzaft
فشل
Ihedbl
الفشل
Ahedbl
الفاشل (ة)
Ahedbal
Tahedbalt
غلب
Inra ad inru/Irra ad irru/Inxxa
الغلبة
Tinri/Turrut/Inxxi
الغالب(ة)
Imenri/Imirri
Timenrit/t/Timirrit
Amenxax
Tamenxaxt
المغلوب(ة)
Amenri,amenru
Tamenrit,tamenrut
Amarray
Tamarrayt
Amenxix,amenxux
Tamenxixt,tamenxuxt
هزم
Irqa ad irqu
الهزيمة
Tirqi,turqa
الهازم (ة)
Inerqi
Tinerqit
المهزوم(ة)
Anerqi,anerqu
Tanerqit,tanerqut
تأرجح
Izerfḍ
التأرجح
Azerfḍ
المتأرجح (ة)
Azerfaḍ
Tazerfaḍt (tazerfaṭ )
انتقي (مبني للمجهول
Ilmf,/Iryez
الإنتقاء
Almaf/Aryaz
المنتقي (ة)
Analmaf,anelmaf
Tanalmaft,tanelmaft
Amaryaz,ameryaz
Tamaryazt,tameryazt
المنتقى (اة)
Anelmif,anelmuf
Tanelmift,tanelmuft
Ameryiz,ameryuz
Tameryizt,tameryuzt
جعل غيره منتقى (اة)
Isselmf/Isseryz
جعل الغير منتقى(اة)
Aselmf/Aseryz
من جعل(ت) منتقى (اة)
Aselmaf
Aseryaz
Taselmaft
Taseryazt
من جعل(ت) منتقى(اة)
Aselmif,aselmuf
Taselmift,taselmuft
Aseryiz,aseryuz
Taseryizt,taseryuzt
اعترف بهزيمته
Igunnez
الإعتراف بالهزيمة
Agunnez
المعترف (ة) بالهزيمة
Amgunnez
Tamgunnezt
اعترف
Ibuẓẓen/Inkez
الإعتراف
Abuẓẓen /Ankaz
المعترف (ة)
Ambuẓẓen/Amankaz,amenkaz
Tambuẓẓent/Tamankazt/Tamenkazt
أنكر
Irdeg/Iẓla ad iẓlu
الإنكار
Ardag/Tiẓli
المنكر (ة) اسم فاعل
Amardag,amerdag/Imeẓli
Tamardagt,tamerdagt
المنكر(ة) اسم مفعول
Amerdig,amerdug
Tamerdigt,tamerdugt
Timeẓlit
المنكر (ة) اسم فاعل
بشدة
Ameẓlalu
Tameẓlalut
Amerdgag
TAMERDGAGT
اعتبر فعل غيره منكرا
Izzerurt
اعتبار فعل الغير منكرا
Azrurt
من يعتبر أو تعتبر فعل الغير منكرا
Azrarat
Tazrarat
المنكر المناكر ضد المعروف
Azraru,izrura,azruru,izrurutn
خاب أمله
Ibeytl
شدة خيبة الأمل
Tamyamayt
خيبة الأمل
Abeytl
خائب (ة) الأمل
Abeytal
Tabeytalt
استعرض قواه
Ibrren
استعراض القوى
Abrren
مستعرض (ة) القوى
Amberrn
Tamberrnt
Abrran
Tabrrant
طيب خاطر غيره
Idbeγ
تطييب الخاطر
Adbaγ
مطيب (ة) الخاطر
Amadbaγ,amedbaγ
Tamadbaγt,tamedbaγt
النموذج الطراز
Azarat,aḥttu,asertu,aheydu,alekzu
لا يكثرت لا يبالي
Ismurrey/Imuhya
عدم الإكثرات عدم المبالاة
Asmurrey/Amuhyu
غير المكثرت (ة) غير المبالي (ة)
Asmarray
Amehyay
Tasmarrayt
Tamehyayt
أن يكون أهلا
Innezga
الأهلية
Tinezgit/Tinnuzga
صاحب(ة) الأهلية
Inezgi
Tinezgit
أن يكون كفئا
Iwza ad iwzu
الكفاية
Tiwzi,tuwza
الكفء (ة)
Inewzi
Tinewzit
أن يكون محنكا
Ilestn
الحنكة
Alestn
المحنك (ة)
Alestun,alestin
Talestunt,talestint
أن تكون له (ها) خبرة
Imuzey
الخبرة
Amuzey
الخبير (ة)
Amuzay
Tamuzayt
نبغ
Iεutra/Iẓurrgt
النبوغ
Aεutru/Aẓergt
النابغ (ة)
Aεtrir,aεetrur
Taεtrirt,taεetrurt
Aẓergat
Taẓergat
قوي
Idka ad idku/Iwzet…..
القوة
Tidki,tudka/Awzat
القوي (ة)
Inedki
Tinedkit
Amawzat,amewzat
Tamawzat,tamewzat
قوى
Issedka/Izzewzt
التقوية
Asudku/Azewzt
المقوي(ة)اسم فاعل
Asedkak
Tasedkakt
Azewzat
Tazewzat
المقوى (اة)اسم مفعول
Asedkik,asedkuk
Tasedkikt,tasedkukt
Azewzit,azewzut
Tazewzit,tazewzut
عبأ
Issemwr/Issegrw
التعبئة
Asemwr/Asegrw
المعبئ (ة) اسم فاعل
Asemwar
Tasemwart
Asegraw
Tasegrawt
المعبأ(ة)
Asemwir,asemwur
Tasemwirt,tasemwurt
Asegriw,asegruw(asegru)
Tasegriwt,tasegruwt (tasegrut)
متن
Intem/Idker
المتانة
Antam/Adkar
المتين (ة)
Amantam,amentam
Tamantamt,tamentamt
Amadkar,amedkar
Tamadkart,tamedkart
متن
Issentm/Issedkr
التمتين
Asentm/Asedkr
الممتن(ة) اسم فاعل
Asentam
Tasentamt
Asedkar
Tasedkart
الممتن(ة)اسم مفعول
Asentim,asentum
Tasentimt,tasentumt
Asedkir,asedkur
Tasedkirt,tasedkurt
زعزع
Issengugl/Isddenqr/Isseklukḍ
الزعزعة
Asengugl/Asddenqr/Aseklukḍ
المزعزع(ة) اسم فاعل
Asengagal/Asddanqar/Aseklalaḍ
Tasengagalt/Tasddanqart/
Taseklalaḍt
المزعزع (ة) اسم مفعول
Asengagil,asengagul
Asddanqir,Asddanqur
Aseklaliḍ,aseklaluḍ
Tasengagilt,tasengagult
Tasddanqirt,tasddanqurt
Taseklaliḍt,taseklaluḍt
(Taseklaluṭ )
هول
Ixᵚrẓ
التهويل
Axᵚraẓ
المهول (ة) اسم فاعل
Amaxᵚraẓ,amexᵚraẓ
Tamaxᵚraẓt,tamexᵚraẓt
المهول (ة) اسم مفعول
Amexᵚriẓ,amexᵚruẓ
Tamexᵚriẓt,tamexᵚruẓt
uxᵚriẓ,tuxᵚriẓt
الشيئ المهول (ة)
Axᵚerẓu,taxᵚerẓut.
حرب حربا ضروسا
Ikᵚerba/Irres
الحرب الضروس
Akᵚerbi/Urus
الحارب (ة) حربا ضروسا اسم فاعل
Amras
Tamrast
Ikᵚerbi
Tikᵚerbit
المحروب (ة)
Amarras
Tamarrast
Akᵚerbi,akᵚerbu
Takᵚerbit,takᵚerbut
مانع
Imyamma
الممانعة
Amyamma
الممانع (ة) اسم فاعل
Anemyamma
Tanemyammat
فقد السيطرة على الذات
Icrurm
فقد السيطرة على الذات
Acrurm
فاقد (ة) السيطرة على الذات
Ancrurm
Tanecrurmt
عطل (الآلة وللتوسع الإنسان أيضا
Itwer/Irnnek
التعطيل
Atwar/Arnnek
المعطل(ة)اسم فاعل
Amatwar,ametwar
Tamatwart,tametwart
Amrennk
Tamrennkt
Arnnak
Tarnnakt
المعطل (ة) اسم مفعول
Ametwir,ametwur
Tametwirt,tametwurt
Amrennik,amrennuk
Tamrennikt,tamrennukt
Arnnik,arnnuk
Tarnnikt,tarnnukt
تعطل
Innutwr/Innurnnk
التعطل
Anutwr/Anurnk
المتعطل (ة)
Amnnutwr
Tamnnutwert
Amnnurnk
Tamnnurnkt
Tasddakamt tadeslant n iwaliwn :Amawal Aεṛab -Amaziγ n Mass Cafiq Muḥmmad(Chafiq Mohamed)
Amawal n Tmaziγt n Mass Aḥmad Ḥeddaci (Ahmd Haddachi)
17/12/2973/21/12/2023 [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 21 Dujanbir 2023 à 16:25 (+01)
== Asirw n twaliwin ==
Aneḍfaṛ n wazan izwarn
Kkiγ ufiγ is irwas yan wudm n uγrik n wansa zeg umyag iffeγ d ismun nnes d uγrik n imiss zeg umyag n wanaw n «Yugl» d ismun nnes« Asafγ» d «Asagl».Aynnaγ as yuf ad nasey udm nnes wis-sin «Asafuγ» taf ad natm i ubrul (parole confuse).G tagrumma ddeγ n imyagn yufrn s «Yay»amm «yuzn »da s tturna tamatart n uγrik n imiss «As»i umyag g telγa(la forme) nnes n usduḥl(la conjugaison)« Anaḍ »(l’impératif).«Agl»,«azn»,«arm» +«as» ar aγ akkan iγrikn n imiss« asagl»,«asarm»,«asazn» neγ« azazn».Mec nra aγrik n wansa ad nernu «Asa»i uγrik n tganta(le nom d’action) :«aggal»,«azzan»,«arram» aha nini «asaggal» ,«asazzan»,«azazzan »,«asarram» .Imci ddeγ ad natm i ubrul .Adday nini «asarm» hat nenna «Le testeur»,idd asag nenna asarram hat nenna« Le laboratoire».Ha isumir inu g itsen imyagn inttan s tegrumma ddeγ γ unck(selon) n wanemri(le besoin) :
Amyag
الفعل
Anaba nnes
معناه
Aγrik n wansa
اسم المكان
Anaba/المعنى/
Yugl/ⵢⵓⴳⵍ
علق
Asaggal
ⴰⵙⴰⴳⴳⴰⵍ
المعلق
مكان التعليق
Yugm/ⵢⵓⴳⵎ
استقى
Asaggam
ⴰⵙⴰⴳⴳⴰⵎ
المستقى
Yudf/ⵢⵓⴷⴼ
دخل/ولج
Asaddaf
ⴰⵙⴰⴷⴷⴰⴼ
المدخل/المولج
Yudr/ⵢⵓⴷⵔ
ضغط
Asaddar
ⴰⵙⴰⴷⴷⴰⵔ
المضغط
Yudy/ⵢⵓⴷⵢ
استند
Asadday
ⴰⵙⴰⴷⴷⴰⵢ
المستند(مكان الإستناد)
Yufg/ⵢⵓⴼⴳ
طار
Asaffag
ⴰⵙⴰⴼⴼⴰⴳ
المطار
Yufr/ⵢⵓⴼⵔ
بدأ
Asaffar
ⴰⵙⴰⴼⴼⴰⵔ
المبدأ
Yufs/ⵢⵓⴼⵙ
حشا (الوسادة مثلا)
Asaffas
ⴰⵙⴰⴼⴼⴰⵙ
المحشى(مكان الحشو)
Yujew/ⵢⵓⵊⵡ
تمون
Ajajjaw
Asajjaw
ⴰⵊⴰⵊⵊⴰⵡ
ⴰⵙⴰⵊⵊⴰⵡ
مكان التمون
Yuley/ⵢⵓⵍⵢ
صعد
Asallay
ⴰⵙⴰⵍⵍⴰⵢ
المصعد (مكان الصعود)
Yumẓ/ⵢⵓⵎⵥ
قبض
Asammaẓ
Azammaẓ
ⴰⵙⴰⵎⵎⴰⵥ
ⴰⵣⴰⵎⵎⴰⵥ
المقبض(مكان القبض)
Yusr/ⵢⵓⵙⵔ
احتاج/خص
Asassar
ⴰⵙⴰⵙⵙⴰⵔ
مكان الإحتياج/الخصاص
Yusey/ⵢⵓⵙⵢ
حمل
Asassay
ⴰⵙⴰⵙⵙⴰⵢ
المحمل(مكان الحمل)
Yurf/ⵢⵓⵔⴼ
حمص
Asarraf
ⴰⵙⴰⵔⵔⴰⴼ
المحمصة (مكان التحميص)
Yurm/ⵢⵓⵔⵎ
خبر
Asarram
ⴰⵙⴰⵔⵔⴰⵎ
مختبر
Yurew/ⵢⵓⵔⵡ
ولد
Asarraw
ⴰⵙⴰⵔⵔⴰⵡ
مكان الولادة/المولد
Yurey/ⵢⵓⵔⵢ
حمى /وقى/ناب
Asarray
ⴰⵙⴰⵔⵔⴰⵢ
المحمي/ المحمية
مكان الحماية /الوقاية
مكان النيابة
النيابة
Yuṛṣ/ⵢⵓⵕⵚ
امتلك/تملك
Asaṛṛaṣ
ⴰⵙⴰⵕⵕⴰⵚ
الممتلك
Yuγey/ⵢⵓⵖⵢ
شنق
Asaγγay
ⴰⵙⴰⵖⵖⴰⵢ
المشنقة
Yutm/ⵢⵓⵜⵎ
انحرف(عن الطريق)
Asattam
ⴰⵙⴰⵜⵜⴰⵎ
المنحرف
Yuwek/ⵢⵓⵡⴽ
حش
Asawwak
ⴰⵙⴰⵡⵡⴰⴽ
المحش(مكان الحش)
Yuwey/ⵢⵓⵡⵢ
أﺧﺫ
Asawway
ⴰⵙⴰⵡⵡⴰⵢ
المأﺧﺫ
Yuzḍ/ⵢⵓⵣⴹ
مد
Asazzaḍ
Azazzaḍ
ⴰⵙⴰⵣⵣⴰⴹ
ⴰⵣⴰⵣⵣⴰⴹ
الممد
Yuzn/ⵢⵓⵣⵏ
بعث/أرسل
Asazzan
Azazzan
ⴰⵙⴰⵣⵣⴰⵏ/
ⴰⵣⴰⵣⵣⴰⵏ
المبعث (مكان البعث أو
الإرسال)
Tasddakamt(la base) n imyagn s umata tga t amawal Aεṛab-Amaziγ n Mass imerzi akeswawat Cafiq Muḥmmad (Chafiq Mohamed)
Aγazaf Hmmun 09/12/2973/23/12/2023 [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 23 Dujanbir 2023 à 15:38 (+01)
== Azan amaynu ==
AZAN YAḌN
Azeglal(le boulevard) akkᵚ may d iga d di-nna illa iga yan usamnu neγ asalay (le musée)issefrun udm aγeṛman d udelsan n tmazirt nna g illa.
Azeglal s isaddn nnes d iniln(les couleurs), s iγᵚman nnes d tuwlifin(images) nnes iga yan udlis uswir(illustré) itteldayn allen n ufgan zeg is iga arba.Iga yan ufital nna g tteyagelnt tsellumin(tableaux) ,tuflilin(plaques) s iskkiln izurarn isseftikkisn(brillants) .
Azeglal iga yan usttum(espace) nna g ittelmad ku ufgan mec issen ad izmek(déchiffrer) idugim(les symboles) nna yusey nnig n ifelwan .Asag da istara kra γif yan uḥadam(fondation) da iqqaṛ may d itteyaran nnig n wadaf nnes.
Azeglal iga tinml g da ttulmadn itsn ilsawn .Ay-nnaγ as ur ittuyaqqil ad ilmed ufgan tawalt iγtan(correct) .Ay-a ira amatr n ilsawn mar ad ur ittentam uwgal(la faute) g twengimin.Iḍulley(être nécessaire) umatr(le contrôle) n umsasa ingr tawalt issusun d ukerwid(l’activité) n uḥadam neγ n uγasar(l’établissement) .Iḍulley umatr n umsasa g unaba(le sens) ingr tawalt d tamnnida nnes g ilsawn yaḍnin mar ad ur nakka i tawalt tugyirt(au sens figuré originale) neγ tanfurt (étrangère)yan unaba nna ur ti tli.Mec itteyara s Teԑṛabt d Tefṛanṣiṣt «Lycée de qualification :الثانوية التأھيلية »yuccl ad nini s Tmaziγt :«Asinan aznezgan»ur id «Asinan n usemdi» .Minzi asemdi ur ar issefru azenzgi neγ «la qualification» :التأھيل »«.
Mar ad ur nettals i amm iwgaln(fautes) g unaba (sens)yuccl ad nekk asala n id baḥllu d ist maḥllu nneγ aha nessigg tabaynut nna mi ṛeẓmn icenbacn ixatarn zund uselmad nneγ akeswawat Moḥammed Chafiq d wi-yyaḍ .Ufiγ dis «Asaču »d «Tafunda»dat «المطعم»maca inna γif tawalt tameggarut is tga tanfurt.Ufiγ diγ «Asagma»i «المنشأ»Tawalt tamzwarut tga tugyirt ,teddes zeg «Asa»igan tuzwirt n uḍγaṛ d umyag «Iča»ad «Ič»d tadbbakt igan aγṛu taf ad temyanem tawalt.Tawalt tis-snat teddes awd nettat zeg tmatart n uḍγaṛ «Asa» d umyag «Igma »ad «Igem»d tdebbakt igan aγṛa mar ad ttemmenzez(s’harmoniser) tawalt.G umawa(au sens figuré méthode) ddeγ ad neddu mar ad naf mennawt n twaliwin :
Tawalt s twenγa
Talatinit ,aγrik n uḍγaṛ
ⵜⴰⵡⴰⵍⵜ ⵙ ⵜⴼⵉⵏⴰⵖ
ⴰⵖⵔⵉⴽ ⵏ ⵓⴹⵖⴰⵕ
الكلمة بالعربية
اسم المكان
Asaču/Asača
ⴰⵙⴰⵜⵛⵓ /ⴰⵙⴰⵜⵛⴰ
المطعم(restaurant)
Asakcu/Asakca
ⴰⵙⴰⴽⵛⵓ/ⴰⵙⴰⴽⵛⴰ
المطعمة(réfectoire)
Asaγṛu/Asaγṛa
ⴰⵙⴰⵖⵕⵓ/ⴰⵙⴰⵖⵕⴰ
مكان القراءة’النداء’اﻠﻣﯻﺫنة
Asansu/Asansa
ⴰⵙⴰⵏⵙⵓ/ⴰⵙⴰⵏⵙⴰ
المبيت (مكان يبيت فيه شخص ما)
Asagmu/Asagma
ⴰⵙⴰⴳⵎⵓ/ⴰⵙⴰⴳⵎⴰ
المنشأ
Azanzu/Azanza
ⴰⵣⴰⵏⵣⵓ/ⴰⵣⴰⵏⵣⴰ
مكان البيع
Asasγu/Asasγa
ⴰⵙⴰⵙⵖⵓ/ⴰⵙⴰⵙⵖⴰ
مكان الشراء
Azaγzu/Azaγza
ⴰⵣⴰⵖⵣⵓ/ⴰⵣⴰⵖⵣⴰ
المحفر
Asaswu/Asaswa
ⴰⵙⴰⵙⵡⵓ/ⴰⵙⴰⵙⵡⴰ
المشرب ’مكان الشرب(buvette)
Azaṛẓu/Azaṛẓa
ⴰⵣⴰⵕⵥⵓ/ⴰⵣⴰⵕⵥⴰ
مكان هرس الأحجار مثلا
Asaṛγu/Asaṛγa
ⴰⵙⴰⵕⵖⵓ/ⴰⵙⴰⵕⵖⴰ
مكان الإستدفاء
Asalsu/Asalsa
ⴰⵙⴰⵍⵙⵓ/ⴰⵙⴰⵍⵙⴰ
الملبس (مكان ارتداء الملابس)
vestiaire
Asaṭṣu/Asaṭṣa
ⴰⵙⴰⵟⵙⵓ/ⴰⵙⴰⵟⵙⴰ
مكان الإضحاك
Azazḍu/Azazḍa
ⴰⵣⴰⵣⴹⵓ/ⴰⵣⴰⵣⴹⴰ
المطحن
Asanwu/Asanwa
ⴰⵙⴰⵏⵡⵓ/ⴰⵙⴰⵏⵡⴰ
المنضج(مكان الإنضاج)
Asaklu,acaclu
Asakla/Acacla
ⴰⵙⴰⴽⵍⵓ/ⴰⵛⴰⵛⵍⵓ
ⴰⵙⴰⴽⵍⴰ/ⴰⵛⴰⵛⵍⴰ
مكان الإستظلال
Azaẓγu/Azaẓγa
ⴰⵣⴰⵥⵖⵓ/ⴰⵣⴰⵥⵖⴰ
مكان نصب الخيم المخيم
Asamḍu/Asamḍa
ⴰⵙⴰⵎⴹⵓ/ⴰⵙⴰⵎⴹⴰ
المقفز(مكان القفز)
Asaksu/Asaksa
ⴰⵙⴰⴽⵙⵓ/ⴰⵙⴰⴽⵙⴰ
المرعى
Asanyu/Asanya
ⴰⵙⴰⵏⵢⵓ/ⴰⵙⴰⵏⵢⴰ
المركب (مكان الركوب)
Asaḍṛu/Asaḍṛa
ⴰⵙⴰⴹⵕⵓ/ⴰⵙⴰⴹⵕⴰ
المسقط
Asaglu/Asagla
ⴰⵙⴰⴳⵍⵓ/ⴰⵙⴰⴳⵍⴰ
المسقط
Asargu/Asarga
ⴰⵙⴰⵔⴳⵓ/ⴰⵙⴰⵔⴳⴰ
مكان الرخص
Asagnu/Asagna
ⴰⵙⴰⴳⵏⵓ/ⴰⵙⴰⴳⵏⴰ
المرقد(dortoir)
Asanru/Asanra
ⴰⵙⴰⵏⵔⵓ/ⴰⵙⴰⵏⵔⴰ
القنصلية
Asawru/Asawra
Asawur/Asagᵚur
ⴰⵙⴰⵡⵔⵓ/ⴰⵙⴰⵡⵔⴰ
ⴰⵙⴰⵡⵓⵔ/ⴰⵙⴰⴳⵯⵓⵔ
المشغل
Asakᵚnu/Asakᵚna
Asakᵚn,tasakᵚnt
ⴰⵙⴽⵯⵏⵓ/ⴰⵙⴰⴽⵯⵏⴰ
ⴰⵙⴰⴽⵯⵏ,ⵜⴰⵙⴰⴽⵯⵏⵜ
المصنع
Asafsu/Asafsa
ⴰⵙⴰⴼⵙⵓ/ⴰⵙⴰⴼⵙⴰ
المنجى مكان النجاة
Asaflu/Asafla
ⴰⵙⴰⴼⵍⵓ/ⴰⵙⴰⴼⵍⴰ
المهجر
Asagru/Asagra
ⴰⵙⴰⴳⵔⵓ/ⴰⵙⴰⴳⵔⴰ
المرمى
Asadgu/Asadga
ⴰⵙⴰⴷⴳⵓ/ⴰⵙⴰⴷⴳⴰ
المطرزة
Azaẓṛu/Azaẓṛa/Azaẓṛa
ⴰⵣⴰⵥⵕⵓ/ⴰⵣⴰⵥⵕⴰ /ⴰⵣⴰⵥⵕⴰ
المنظر
Asaḍgu/Asaḍga
ⴰⵙⴰⴹⴳⵓ/ⴰⵙⴰⴹⴳⴰ
المهجمة مكان الهجوم
Asanγu/Asanγa
ⴰⵙⴰⵏⵖⵓ/ⴰⵙⴰⵏⵖⴰ
المقتل (مكان القتل)
Azaẓyu/Azaẓya
ⴰⵣⴰⵥⵢⵓ/ⴰⵣⴰⵥⵢⴰ
مكان الخصام
Asanmu/Asanma
ⴰⵙⴰⵏⵎⵓ/ⴰⵙⴰⵏⵎⴰ
مكان الإستئناس
Asaktu/Asakta
ⴰⵙⴰⴽⵜⵓ/ⴰⵙⴰⴽⵜⴰ
مكان التصدق أو الإحسان
Asadru/Asadra/Idiri
ⴰⵙⴰⴷⵔⵓ/ⴰⵙⴰⴷⵔⴰ/ⵉⴷⵉⵔⵉ
الشركة
Asarsu/Asarsa/Irisi
ⴰⵙⴰⵔⵙⵓ/ⴰⵙⴰⵔⵙⴰ/ⵉⵔⵉⵙⵉ
المحطة
Taγbalut :n umata iwaliwn tga t :Amawal Aεṛab-Amaziγ n imerzi axatar Mass Cafiq Muḥemmad (Chafiq Mohamed )
Amawal n Temaziγt n uselmad ameqṛan Ahmed Haddachi /Aḥmd Ḥaddaci
Aγazaf Hmmun/ ⴰⵖⴰⵣⴰⴼ ⵀⵎⵎⵓⵏ
11/12/2973/25/12/2023
ⴰⵔⵉⵔⴰⴹ ⴷⴷⵖ ⵉ ⵜⵣⵔⵡⴰ ,ⴰⵔ ⵜ ⵙⵓⵎⵓⵔⵖ ⵉ ⵉⵎⵣⵔⴰⵡⵏ ⴷ ⵡⵉ-ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⴰⵙⵉⵢⵏ ⴰⵏⵣⵡⵓⵎ ⵏ ⵉⵍⵙ ⴰⵎⴰⵣⵉⵖ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ.
Ariraḍ (feuille)ddγ i tzrwa ,ar t sumurγ i imzrawn d wi-nna ittasiyn anzwum n ils amaziγ s umata. [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 25 Dujanbir 2023 à 16:08 (+01)
== Asmtaraw n iwaliwn ==
Yan uriraḍ yaḍn
Kkiγ bedrγ yan uγrik n imiss zeg umyag yugl «Asagl»maca ufiγ aγrik -ad «Asarm»i uy-nna mi da ttinin s Tefṛanṣiṣt «Laboratoire»meqqaṛ imyaway g usγal d usagl .Ay-a iga awgil (erreur)iddeγ asarm iga aγrik ittemyawayn d wi-n Tefṛanṣiṣt «Testeur».Ma s nera ad nebḍu inger n uγrik n imiss zeg wanaw ddeγ n imyagn d wi-n wansa ?Nessen yad tamatart n uγrik n wansa «Asa»neγ «Aza».Ad t nernu i uγrik n tganta aha nini asarram neγ azarram i «laboratoire»aha iqqim usarm i «Testeur».Ha isumir inu zeg imyagn yaḍnin γ uncek n wanemri ,neγ d uy-nna da itettr ukud atrar d unemtuta :
Amyag d unaba nnes
Aγrik n wansa
ⴰⵖⵔⵉⴽ ⵏ ⵡⴰⵏⵙⴰ
Yurm/جرب اختبر ذاق
Asarram/azarram
Le laboratoire
ⴰⵙⴰⵔⵔⴰⵎ/ⴰⵣⴰⵔⵔⴰⵎ
المختبر
Yudz/سبر الجرح أو اختبر
Azaddaz
Le laboratoire
ⴰⵣⴰⴷⴷⴰⵣ
المسبر المختبر
Yurw/ولد
Asarraw/azarraw
Le lieu de naissance
ⴰⵙⴰⵔⵔⴰⵡ/ⴰⵣⴰⵔⵔⴰⵡ
المولد
Yugm/استقى
Asaggam/Azaggam
La fontaine
ⴰⵙⴰⴳⴳⴰⵎ/ⴰⵣⴰⴳⴳⴰⵎ
المستقى
Yufg/طار
Asaffag/Azaffag
L’aréoport
ⴰⵙⴰⴼⴼⴰⴳ/ⴰⵣⴰⴼⴼⴰⴳ
المطار
Yuzn/بعث أرسل
Azazzan
Le lieu d’envoi
La poste
ⴰⵣⴰⵣⵣⴰⵏ
المبعث مكان الإرسال
Yurf/حمص/قلى
Azarraf/Asarraf
Lieu à frire
ⴰⵣⴰⵔⵔⴰⴼ/ⴰⵙⴰⵔⵔⴰⴼ
مكان التحميص/المقلى
Yudr/ضغط
Azaddar/Asaddar
pressoir
ⴰⵣⴰⴷⴷⴰⵔ/ⴰⵙⴰⴷⴷⴰⵔ
المضغط
Yuγṛ/ركب
Azaγγaṛ/Asaγγaṛ
L’embarcadère
ⴰⵣⴰⵖⵖⴰⵕ/ⴰⵙⴰⵖⵖⴰⵕ
المركب مكان الركوب
Yurz/قيد عوض
Azarraz
Lieu d’indemnité
Lieu de ligotage
ⴰⵣⴰⵔⵔⴰⵣ
مكان التقييد/مكان التعويض
Yuṣb/انبهر
Asaṣṣab/Azaṣṣab
Lieu d’umpression
ⴰⵙⴰⵚⵚⴰⴱ/ⴰⵣⴰⵚⵚⴰⴱ
مكان الإنبهار
Yufl/دبغ/
Asaffal/Azaffal
La tannerie
ⴰⵙⴰⴼⴼⴰⵍ/ⴰⵣⴰⴼⴼⴰⵍ
المدبغة
Yugl/علق/
Asaggal/Azaggal
Le lieu d’accrochage
ⴰⵙⴰⴳⴳⴰⵍ/ⴰⵣⴰⴳⴳⴰⵍ
مكان التعليق وقد يراد به الإشتباك
Yumẓ//قبض/ تسلم
Azammaẓ
Le lieu de réception
ⴰⵣⴰⵎⵎⴰⵥ
مكان القباضة دارها
Yury/وقى/حمى/ناب عن
Asarray/Azarray
Lieu de protection
Lieu de délégation
ⴰⵙⴰⵔⵔⴰⵢ/ⴰⵣⴰⵔⵔⴰⵢ
مكان أو مقر الوقاية
مكان أو مقر النيابة
Yuḍn /عد/حسب/مرض/أحصى
Asaḍḍan/Azaḍḍan
Le lieu de cacul,
De statistique
D’arithmétique
Lieu de maladie
ⴰⵙⴰⴹⴹⴰⵏ/ⴰⵣⴰⴹⴹⴰⵏ
مكان العد أو الحساب أو الإحصاء
مكان المرض
Yufs/حشا وملأ
Asaffas/Azaffas
Lieu de bourrage
ⴰⵙⴰⴼⴼⴰⵙ/ⴰⵣⴰⴼⴼⴰⵙ
مكان أو مقر الحشو
Yuml/عين
Asammal/
Azammal
Le poste
ⴰⵙⴰⵎⵎⴰⵍ/ⴰⵣⴰⵎⵎⴰⵍ
المنصب
Yusl /عزل (من المنصب خاصة ويمكن تعميمه
Asassal/Azassal
Lieu d’isolement
ⴰⵙⴰⵙⵙⴰⵍ/ⴰⵣⴰⵙⵙⴰⵍ
المعزل
Yutm/تنحى/حاد
Asattam/Azattam
Lieu d’évitage
ⴰⵙⴰⵜⵜⴰⵎ/ⴰⵣⴰⵜⵜⴰⵎ
المتنحى المحيد
Yuley/صعد
Asallay/Azallay
Lieu à y monter
ⴰⵙⴰⵍⵍⴰⵢ/ⴰⵣⴰⵍⵍⴰⵢ
مكان الصعود
Yums/طلا
Asammas/
Azammas
Iieu à y enduire
ⴰⵙⴰⵎⵎⴰⵙ/ⴰⵣⴰⵎⵎⴰⵙ
مكان الطلاء المطلى
Yudg/طرز
Asaddag/Azaddag
Lieu de broderie
ⴰⵙⴰⴷⴷⴰⴳ/ⴰⵣⴰⴷⴷⴰⴳ
المطرزة
Yutb/أعد
Asattab/Azattab
Lieu de préparation
ⴰⵙⴰⵜⵜⴰⴱ/ⴰⵣⴰⵜⵜⴰⴱ
مكان الإعداد
Yufw/ضاء
Asaffaw/Azaffaw
Le minaret
Le phare
ⴰⵙⴰⴼⴼⴰⵡ/ⴰⵣⴰⴼⴼⴰⵡ
المنارة
Yujw/مون/كال
Asajjaw/Azajjaw
Ajajjaw
Lieu de provisionnement
Lieu à jauger
ⴰⵙⴰⵊⵊⴰⵡ/ⴰⵣⴰⵊⵊⴰⵡ
ⴰⵊⴰⵊⵊⴰⵡ
مكان الكيل
مكان أو مقر التموين
Yusr/احتاج افتقر
Asassar/Azassar
Lieu de besoin
ⴰⵙⴰⵙⵙⴰⵔ/ⴰⵣⴰⵙⵙⴰⵔ
مكان الإحتياج
Yugẓ/احترس تحفظ
Azaggaẓ
Lieu de garde ou de réserve
ⴰⵣⴰⴳⴳⴰⵥ
مكان الإحتراس أو التحفظ
Yunf/عاج الى أو على مكان
Asannaf/Azannaf
La résidence
ⴰⵙⴰⵏⵏⴰⴼ/ⴰⵣⴰⵏⵏⴰⴼ
المعاج أي المكان يعاج به أي يعطف اليه أو يقام فيه
Yuḍg/ساق الماشية ونحوها
Asaḍḍag/Azaḍḍag
Lieu de conduite
ⴰⵙⴰⴹⴹⴰⴳ/ⴰⵣⴰⴹⴹⴰⴳ
مكان السياقة
Yuded/دلك
Asaddad/Azaddad
Lieu de massage
ⴰⵙⴰⴷⴷⴰⴷ/ⴰⵣⴰⴷⴷⴰⴷ
المدلك
Yukm/وخز/دخل
Asakkam/Azakkam
Lieu à piquer
Lieu d’entrée
ⴰⵙⴰⴽⴽⴰⵎ/ⴰⵣⴰⴽⴽⴰⵎ
مكان الوخز المدخل
Yuwḍ/وصل
Asawwaḍ/
Azawwaḍ
Ligne ou lieu d’arrivée
ⴰⵙⴰⵡⵡⴰⴹ/ⴰⵣⴰⵡⵡⴰⴹ
الموصل مكان الوصول
Yurg/أغاث/أعان
Asarrag/Azarrag
Lieu à secourir
Le siège de protection civile
ⴰⵙⴰⵔⵔⴰⴳ/ⴰⵣⴰⵔⵔⴰⴳ
مكان الإغاثة أو الإعانة
مقر الوقاية المدنية
Yulf /تسلح
Asallaf/Azallaf
Le siège des forces armées
L’arsenal
ⴰⵙⴰⵍⵍⴰⴼ/ⴰⵣⴰⵍⵍⴰⴼ
مقر القوات المسلحة
الترسانة
Yudl/حضن الطائر
Asaddal/Azaddal
Lieu à couver des oiseaux
ⴰⵙⴰⴷⴷⴰⵍ/ⴰⵣⴰⴷⴷⴰⵍ
محضن الطيور
Yuwn/حضن النحل/صعد
Asawwan/
Azawwan
Le couvain
Lieu à monter
ⴰⵙⴰⵡⵡⴰⵏ/ⴰⵣⴰⵡⵡⴰⵏ
محضن النحل
المصعد
Yudl/غطى
Asaddal/Azaddal
Lieu de couvertures
ⴰⵙⴰⴷⴷⴰⵍ/ⴰⵣⴰⴷⴷⴰⵍ
مكان أغطية
Yugr/فاق
Asaggar/Azaggar
Centre à y exceller
ⴰⵙⴰⴳⴳⴰⵔ/ⴰⵣⴰⴳⴳⴰⵔ
مركز التفوق
Yufr/بدأ
Asaffar/Azaffar
Ieu à y commencer
ⴰⵙⴰⴼⴼⴰⵔ/ⴰⵣⴰⴼⴼⴰⵔ
المبدأ
Tasddakamt n imyagn s umata ugmγ t zg umawal Aεṛab -Amaziγ n Mass Cafiq Muḥmmad (Chafiq Mohamed)
D umawal n Tmaziγt n Mass Aḥmd Ḥaddaci (Ahmed Haddachi)
Arhazaf Hmmun/Aγazaf Hmmun
27/12/2023
13/12/2973 [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 27 Dujanbir 2023 à 10:13 (+01)
== Tagamt n itsn iwaliwn ittuslaln ==
Ur ittuyaqqil ku ufgan zg usnflel n iwaliwn imaynutn taf ad yaf ma s issfru
Ufiγ g umawal n uselmad nneγ akeswawat Mass Chafiq Moḥammed tawalt -ad «Asanḍ»i wansa n wunuḍ zeg umyag inneḍ igan s Teԑṛabt دار يدور : المدار) ( .Ufiγ diγ «Asaγun»i wansa n wuqun neγ taγuni zeg umyag iqqen igan s Teԑṛabt (سد ’أغلق ’المسد أو المغلق) .Tiwaliwin ddeγ ddesnt zeg «Asa»igan tamatart n wansa d ufggag n umyag «Nḍ»d wi-n «Γn».Γif usqqul-ad nezḍaṛ ad nesswr tiwaliwin-ad mar ad gint tamnnida n itsn iγrikn :
{| class="wikitable"
|Amyag d unaba nnes
الفعل ومعناه
|Aγrik n wansa
اسم المكان
|Tamnnida s Teԑṛabt
المقابل بالعربية
|-
|Ibbey/ⵉⴱⴱⵢ/قطع
|Asaby/Asabuy
ⴰⵙⴰⴱⵢ/ⴰⵙⴰⴱⵓⵢ
|المقطع
|-
|Iggᵚej/ⵉⴳⴳⵯⵊ/رحل
|Asagᵚj/Asagᵚuj
ⴰⵙⴰⴳⵯⵊ/ⴰⵙⴰⴳⵯⵓⵊ
|المرحلة
|-
|Iddel/ⵉⴷⴷⵍ /لعب :مارس الرياضة
|Asadl/Asadul
ⴰⵙⴰⴷⵍ/ⴰⵙⴰⴷⵓⵍ
|الملعب
|-
|Idder/ⵉⴷⴷⵔ/حيي
|Asadr/Asadur
ⴰⵙⴰⴷⵔ/ⴰⵙⴰⴷⵓⵔ
|المحيا : مكان الحياة
|-
|Iddes/ⵉⴷⴷⵙ/نظم
|Asads/Asadus
ⴰⵙⴰⴷⵙ/ⴰⵙⴰⴷⵓⵙ
|المنظمة
|-
|Iddey/ⵉⴷⴷⵢ/صاغ
|Asady/asaduy
ⴰⵙⴰⴷⵢ/ⴰⵙⴰⴷⵓⵢ
|مصاغ محل الصياغة
|-
|Iḍḍes/ⵉⴹⴹⵙمس
|Asaḍs/Asaḍus
ⴰⵙⴰⴹⵙ/ⴰⵙⴰⴹⵓⵙ
|مكان المس(الحد الفاصل بين الملعب ومحيطه)خط التماس
|-
|Iffed/ⵉⴼⴼⴷ/أعار
|Asafd/Asafud
ⴰⵙⴰⴼⴷ/ⴰⵙⴰⴼⵓⴷ
|مكان الإعارة:البنك
|-
|Iffeγ/ⵉⴼⴼⵖ/خرج
|Asafγ/Asafuγ
ⴰⵙⴰⴼⵖ/ⴰⵙⴰⴼⵓⵖ
|المخرج
|-
|Iffer/ⵉⴼⴼⵔ/خبأ
|Asafr/Asafur
ⴰⵙⴰⴼⵔ/ⴰⵙⴰⴼⵓⵔ
|المخبأ
|-
|Iffey/ⵉⴼⴼⵢصب
|Asafy/Asafuy
ⴰⵙⴰⴼⵢ/ⴰⵙⴰⴼⵓⵢ
|المصب
|-
|Ikkef/ⵉⴽⴽⴼ/قلع
|Asakf/Asakuf
ⴰⵙⴰⴽⴼ/ⴰⵙⴰⴽⵓⴼ
|المقلع
|-
|Ixxey/ⵉⵅⵅⵢ/تغوط
|Asaxy/Asaxuy
ⴰⵙⴰⵅⵢ/ⴰⵙⴰⵅⵓⵢ
|المرحاض
|-
|Iqqed/ⵉⵇⵇⴷ/كوى
|Asaqd/Asaqud
ⴰⵙⴰⵇⴷ/ⴰⵙⴰⵇⵓⴷ
|المكوى
|-
|Iqqel/ⵉⵇⵇⵍ/انتظر
|Asaql/Asaqul
ⴰⵙⴰⵇⵍ/ⴰⵙⴰⵇⵓⵍ
|المنتظر(مكان الإنتظار)
|-
|Iqqem/ⵉⵇⵇⵎ/رصع
|Asaqm/Asaqum
ⴰⵙⴰⵇⵎ/ⴰⵙⴰⵇⵓⵎ
|المرصع
|-
|Iqqen/ⵉⵇⵇⵏ/سد
|Asaqn/Asaqun
ⴰⵙⴰⵇⵏ/ⴰⵙⴰⵇⵓⵏ
|المسد
|-
|Ijjer/ⵉⵊⵊⵔ/عبر
|Ajajr/Ajajur
ⴰⵊⴰⵊⵔ/ⴰⵊⴰⵊⵓⵔ
|المعبر
|-
|Ijjey/ⵉⵊⵊⵢ/شفي
|Ajajy/Ajajuy
ⴰⵊⴰⵊⵢ/ⴰⵊⴰⵊⵓⵢ
|المشفى
|-
|Illek/ⵉⵍⵍⴽ/اكترى
|Asalk/Asaluk
ⴰⵙⴰⵍⴽ/ⴰⵙⴰⵍⵓⴽ
|المكترى (مكان كراء السيارات
مثلا)
|-
|Illem/ⵉⵍⵍⵎ/غزل
|Asalm/Asalum
ⴰⵙⴰⵍⵎ/ⴰⵙⴰⵍⵓⵎ
|المغزل
|-
|Illes/ⵉⵍⵍⵙ/نجس
|Asals/Asalus
ⴰⵙⴰⵍⵙ/ⴰⵙⴰⵍⵓⵙ
|المنجس
|-
|Illez/Illeẓ/ⵉⵍⵍⵣ/ⵉⵍⵍⵣ
رسخ ’رسا
|Azalz/Azaluz
Azalẓ/Azaluẓ
ⴰⵣⴰⵍⵣ/ⴰⵣⴰⵍⵓⵣ
ⴰⵣⴰⵍⵥ/ⴰⵣⴰⵍⵓⵥ
|المرسخ
المرسى
|-
|Immeγ/ⵉⵎⵎⵖ/بل ’تنزه
|Asamγ/Asamuγ
ⴰⵙⴰⵎⵖ/ⴰⵙⴰⵎⵓⵖ
|المبل(مكان البلل)
المنتزه
|-
|Inneḍ/ⵉⵏⵏⴹ/دار
|Asanḍ/Asanuḍ
ⴰⵙⴰⵏⴹ/ⴰⵙⴰⵏⵓⴹ
|المدار
|-
|Inneγ/ⵉⵏⵏⵖ/رسم
|Asanγ/Asanuγ
ⴰⵙⴰⵏⵖ/ⴰⵙⴰⵏⵓⵖ
|المرسم
|-
|Isseb/ⵉⵙⵙⴱ/أعد ’هيأ
|Asasb/Asasub
ⴰⵙⴰⵙⴱ/ⴰⵙⴰⵙⵓⴱ
|مكان الإعداد أو التهييئ
|-
|Issed/ⵉⵙⵙⴷ/حبك’أجاد
|Asasd/Asasud
ⴰⵙⴰⵙⴷ/ⴰⵙⴰⵙⵓⴷ
|محبك’مكان الإجادة
|-
|Issef/ⵉⵙⵙⴼ/استخرج
|Asasf/Asasuf
ⴰⵙⴰⵙⴼ/ⴰⵙⴰⵙⵓⴼ
|المستخرج (مكان استخراج المعادن مثلا)المنجم
|-
|Issek/ⵉⵙⵙⴽ/بعث ’أرسل
|Asask/Asasuk
ⴰⵙⴰⵙⴽ/ⴰⵙⴰⵙⵓⴽ
|المبعث’ البريد
|-
|Isser/ⵉⵙⵙⵔ/ثقب
|Asasr/Asasur
ⴰⵙⴰⵙⵔ/ⴰⵙⴰⵙⵓⵔ
|المثقب
|-
|Icceḍ/ⵉⵛⵛⴹ/زلق
|Acacḍ/Acacuḍ
Asacḍ/Asacuḍ
ⴰⵛⴰⵛⴹ/ⴰⵛⴰⵛⵓⴹ
ⴰⵙⴰⵛⴹ/ⴰⵙⴰⵛⵓⴹ
|المزلق
|-
|Iccef/ⵉⵛⵛⴼ/سبح
|Acacf/Acacuf
Asacf
Asacuf
ⴰⵛⴰⵛⴼ/ⴰⵛⴰⵛⵓⴼ
ⴰⵙⴰⵛⴼ/ⴰⵙⴰⵛⵓⴼ
|المسبح
|-
|Ikkᵚey/ⵉⴽⴽⵯⵢ/دفع
|ⴰⵙⴰⴽⵯⵢ/ⴰⵙⴰⴽⵯⵓⵢ
Asakᵚy/Asakᵚuy
|المدفع (مكان الدفع)
|-
|Ittel/ⵉⵜⵜⵍ/لف
|Asatl/Asatul
ⴰⵙⴰⵜⵍ/ⴰⵙⴰⵜⵓⵍ
|الملف (أو مكان التلفيف)
|-
|Ittey/ⵉⵜⵜⵢ/رجع
|Asaty/Asatuy
ⴰⵙⴰⵜⵢ/ⴰⵙⴰⵜⵓⵢ
|المرجع
|-
|Iṭṭeb/ⵉⵟⵟⴱ/سرى(السائل في العروق كالدواء أو الدم أو الماء)
|Asaṭb/Asaṭub
ⴰⵙⴰⵟⴱ/ⴰⵙⴰⵟⵓⴱ
|المسرى
|-
|Iṭṭeḍ/ⵉⵟⵟⴹ/رضع
|Asaṭḍ/Asaṭuḍ
ⴰⵙⴰⵟⴹ/ⴰⵙⴰⵟⵓⴹ
|المرضع (مكان الرضاعة)
|-
|Iṭṭes/ⵉⵟⵟⵙ/ /نعس /رقد/نام
|Asaṭs/Asaṭus
ⴰⵙⴰⵟⵙ/ⴰⵙⴰⵟⵓⵙ
|المنامة(المكان) /المرقد/المنعس
|-
|Izzel/ⵉⵣⵣⵍ/أدى
|Azazl/Azazul
Asazl/Asazul
ⴰⵣⴰⵣⵍ/ⴰⵣⴰⵣⵓⵍ
ⴰⵙⴰⵣⵍ/ⴰⵙⴰⵣⵓⵍ
|مكان الأداء
الشباك
Le guichet
|-
|Izzer/ⵉⵣⵣⵔ/نتف’جنى
|Azazr/Azazur
Asazr/Asazur
ⴰⵣⴰⵣⵔ/ⴰⵣⴰⵣⵓⵔ
ⴰⵙⴰⵣⵔ/ⴰⵙⴰⵣⵓⵔ
|المجنى’المنتف
|-
|Izzey/ⵉⵣⵣⵢ/تمرس /توسط
|Asazy/Asazuy
Azazy/Azazuy
ⴰⵙⴰⵣⵢ/ⴰⵣⴰⵣⵢ
ⴰⵙⴰⵣⵓⵢ/ⴰⵣⴰⵣⵓⵢ
|مكان التوسط
مكان التمرس
|-
|Iẓẓeԑ/ⵉⵥⵥⵄ/طرد
|Azaẓԑ/Azaẓuԑ
Asaẓԑ/Asaẓuԑ
ⴰⵣⴰⵥⵄ/ⴰⵣⴰⵥⵓⵄ
ⴰⵙⴰⵥⵄ/ⴰⵙⴰⵥⵓⵄ
|المطرد(مكان الطرد)
|-
|Iẓẓeg/Iẓẓey/ⵉⵥⵥⴳ/ⵉⵥⵥⵢ/
حلب
|
Azaẓg/Azaẓug
Azaẓy/Azaẓuy
Asaẓg/Asaẓug
Asaẓy/Azaẓuy
ⴰⵣⴰⵥⴳ/ⴰⵣⴰⵥⵓⴳ
ⴰⵣⴰⵥⵢ/ⴰⵣⴰⵥⵓⵢ
ⴰⵙⴰⵥⴳ/ⴰⵙⴰⵥⵓⴳ
ⴰⵙⴰⵥⵢ/ⴰⵙⴰⵥⵓⵢ
|المحلب(مكان الحلب)
|}
Tannayt/ⵜⴰⵏⵏⴰⵢⵜ/ملحوظة :Asatl /ⴰⵙⴰⵜⵍ ⵉⴱⴷⵔ ⵜ ⵓⵙⴻⵍⵎⴰⴷ ⵏⵏⵖ ⵙ ⵡⵉⵙ ⵉⴳⴰ ⵉⵎⵉⵙⵙ ⵏ ⵡⵓⵜⵓⵍ ,ⴰⵙⴰⵜⵓⵍ ⵉⴱⴷⵔ ⴰⵡⴷ ⵜⴰⵡⴰⵍⵜ ⴷⴷⵖ ⵙ ⵡⵉⵙ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⵔⵉⵔⴰⴹⵏ ⵉⵜⵜⵍⵏ.ⵢⵓⴼ ⴰⴷ ⵏⵉⵏⵉ ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵜⵉⵙ-ⵙⵏⴰⵜ :Asatul/ ⴰⵙⴰⵜⵓⵍ ⵉ ⵡⴰⵏⵙⴰ ⵏ ⵡⵓⵜⵓⵍ ⵉⴷⴷⵖ ⵉⵎⵎⵔⵡⴰⵙ «ⵓⵙⴰⵜⵍ» ⴷ «ⵓⵙⴰⴳⵍ» ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵖⵔⵉⴽ ⵏ ⵉⵎⵉⵙⵙ ⵣⴻⴳ ⵓⵎⵢⴰⴳ ⵢⵓⴳⵍ , ⴳ ⵓⵙⴻⵍⵖⵢ ⵓⵔ ⵉⴷ ⴳ ⵓⵏⴰⴱⴰ .
Asatuy n itsn imyagn s umata iga t umawal n uslmad nnγ akswawat Mass Cafiq Muḥmmad ( Chafiq Mohamed )
14/12/2973/28/12/2023
ⴰⵖⴰⵣⴰⴼ ⵀⵎⵎⵓⵏ/Arhazaf Hmmun/Aγazaf Hmmun [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 28 Dujanbir 2023 à 15:55 (+01)
== G ubarqqa n isumir ==
G uγaras n timmuzγa
Maḥdd sulγ ddrγ iqqan-d ad sawlγ.Ha-yyi diγ g ubrid .Ad sumrγ diγ bar id ur ttafaγ kra n twngimt issitgn may- d ttiniγ γif isaγiln n imayyn .Ad kunsrγ zi tbaynut nna mi isrrnkt uselmad nneγ akeswawat «Chafiq Mohammed»iflew nnes.Ufiγ «azarzu »i «المزار»zeg« Aza»igan tamatart n uγrik n wansa d «Rzu»igan amyag «Irza »ad «Irzu»isnaban «زار ».«Aza »neγ «Asa» ay -d gan timitar n uγrik n wansa .Adday yili uskkil «Yaz»neγ«Yaẓ» g umyag ad ittuzwar s «Waza» idd is llan iskkiln yaḍn ad ittuzwar umyag s «Asa» .Llant tajjmiwin yaḍn ,adday yili uskkil «Yac» d «Yaj»ad ittusmuttey «Yas»s «Yac» d «Yaj» mar ad tmmnzez tawalt.Ha isumir inu :
{| class="wikitable"
|Aγrik n wansa
|المقابل بالعربية
|-
|Azarzu/ⴰⵣⴰⵔⵣⵓ
|المزار
المبحث(مكان البحث)
|-
|Asagnu/ⴰⵙⴰⴳⵏⵓ
|محل الخياطة
|-
|Asaglu/ⴰⵙⴰⴳⵍⵓ
|مكان الإنسحاب
|-
|Ajajdu/ⴰⵊⴰⵊⴷⵓ
|المحطة الطرقية
|-
|Asabgu/ⴰⵙⴰⴱⴳⵓ
|دار الضيافة
|-
|Asadfu/ⴰⵙⴰⴷⴼⵓ
|غرفة الإنعاش
|-
|Asadmu/ⴰⵙⴰⴷⵎⵓ
|الأستوديو
|-
|Asaγʷmu/ⴰⵙⴰⵖⵯⵎⵓ
|المصبغة
|-
|Azaẓmu/ⴰⵣⴰⵥⵎⵓ/ⵜⴰⵎⴰⵃⴰⵏⵜ
|المعصرة
|-
|Asakru/ⴰⵙⴰⴽⵔⵓ
|المجبنة
|-
|Asafnu /ⴰⵙⴰⴼⵏⵓ
|المعجنة
|-
|Asafsu/ⴰⵙⴰⴼⵙⵓ
|مركز القرار
|-
|Asalfu/ⴰⵙⴰⵍⴼⵓ
|مركز الإستعلامات
|-
|Asaftu/ⴰⵙⴰⴼⵜⵓ
|المنطلق
|-
|Asasbu/ⴰⵙⴰⵙⴱⵓ
|الملهى
|-
|Asafru /ⴰⵙⴰⴼⵔⵓ
|شباك الأداء
|-
|Asaḥḍu /ⴰⵙⴰⵃⴹⵓ
|مكان الحفظ
|-
|Asadḥu/ⴰⵙⴰⴷⵃⵓ
|مكتب المطابقة
|-
|Asaḥsu/ⴰⵙⴰⵃⵙⵓ
|مكان للتحفيظ
|-
|Asaγtu/ⴰⵙⴰⵖⵜⵓ
|مكان لتصحيح (السمع مثلا)
|-
|Asaxsu/ⴰⵙⴰⵅⵙⵓ
|مكان لصناعة الأسنان
|-
|Asandu/ⴰⵙⴰⵏⴷⵓ
|الممخضة.الملبنة
|-
|Asanḍu/ⴰⵙⴰⵏⴹⵓ
|المختم
|-
|Asamru/ⴰⵙⴰⵎⵔⵓ
|المدار
|-
|Asaknu/asacnu/ⴰⵙⴰⴽⵏⵓ/ⴰⵛⴰⵛⵏⵓ
|المنحنى
|-
|Acacnu/ⴰⵛⴰⵛⵏⵓ
|المنظر الجميل’المكان المستقيم
|-
|Asagfu/ⴰⵙⴰⴳⴼⵓ
|المنبت
|-
|Asaεdu /ⴰⵙⴰⵄⴷⵓ
Azaẓwu/ⴰⵣⴰⵥⵡⵓ
|المعبر
|-
|Azazwu/ⴰⵣⴰⵣⵡⵓ (ⴰⵏⴰⵔⴰⴼ)
|مجرى الريح أو المكان الجاف
|-
|Asaεlu/ⴰⵙⴰⵄⵍⵓ
|المرصد
|-
|Asasku/Asaṣku/Azaẓku
ⴰⵙⴰⵙⴽⵓ/ⴰⵙⴰⵚⴽⵓ/ⴰⵣⴰⵥⴽⵓ
|المبنى مكان البناء
|-
|Azazgu/ⴰⵣⴰⵣⴳⵓ
|مكان الإقامة ’الإقامة
|-
|Azadzu/ⴰⵣⴰⴷⵣⵓ
|مقر النيابة
|-
|Asaḍγu /ⴰⵙⴰⴹⵖⵓ
|دار العجزة’المسنين
|-
|Asamlu/ⴰⵙⴰⵎⵍⵓ
|ورشة لإعداد أملو’مجلس الشورى
|-
|Asaswu/ⴰⵙⴰⵙⵡⵓ
|الجزء من المحمية الخاص باللقلاق
|-
|Asaslu/ⴰⵙⴰⵙⵍⵓ
|ورشة لإعداد أسللو
|-
|Asastu/ⴰⵙⴰⵙⵜⵓ
|ورشة لإعداد خيوط السدى
|-
|Asaqdu/ⴰⵙⴰⵇⴷⵓ
|مصنع أو محل لصنع أولبيع الحلويات
|-
|Asaqbu/ⴰⵙⴰⵇⴱⵓ
|مكان بيع الأخشاب أو جدوع الأشجار الساقطة
أو محل لبيع الجبة
|-
|Azaẓṛu/ⴰⵣⴰⵥⵕⵓ
|مكان لبيع الأحجار
|-
|Asaγnu/ⴰⵙⴰⵖⵏⵓ
|محل صياغة الحلي
|-
|Acalcu/ⴰⵛⴰⵍⵛⵓ
|غرفة الملابس
|-
|Asaṛγu/ⴰⵙⴰⵕⵖⵓ
|محل بيع اﻟﺬھݕ أو منجمه
|-
|Asaγṛu/ⴰⵙⴰⵖⵕⵓ
|مكان خلايا النحل
|-
|Asaḥbu /ⴰⵙⴰⵃⴱⵓ
|دار الحضانة
|-
|Asakbu/ⴰⵙⴰⴽⴱⵓ
|دار الحضانة
|-
|Acacfu/ⴰⵛⴰⵛⴼⵓ
|مكان لا ينسى
|-
|Acacγu /ⴰⵛⴰⵛⵖⵓ
|مكان ساحر’مكان عرض الألعاب السحرية
|-
|Asalmu/ⴰⵙⴰⵍⵎⵓ (ⴰⵙⴰⴱⵍⴰⵍ)
|المرتع (ألمو : الكلأ أو الرتع)
|-
|Asalbu/ⴰⵙⴰⵍⴱⵓ
|مكان رشح الماء
|-
|Acamcu/ⴰⵛⴰⵎⵛⵓ
|مصنع للحصائر
|-
|Asamnu/ⴰⵙⴰⵎⵏⵓ
|المتحف
|-
|Asadru/ⴰⵙⴰⴷⵔⵓ
|مقر الشركة أو الشركة
|-
|Azaγzu/ⴰⵣⴰⵖⵣⵓ
|مقر السجن
|-
|Asaεḍu /Asarḍu/ⴰⵙⴰⵄⴹⵓ/ⴰⵙⴰⵔⴹⵓ
|مركز شحن اﻟغاز
|-
|Ajajgu/ⴰⵊⴰⵊⴳⵓ
|مصنع أومحل لصنع أو بيع السواري
|-
|Ajajṭu/ⴰⵊⴰⵊⵟⵓ
|مكان الأسهم ’البورصة
|-
|Ajajlu/Azazlu/ⴰⵊⴰⵊⵍⵓ/ⴰⵣⴰⵣⵍⵓ(ⴰⵙⵍⴰⵍⵍⴰⵢ)
|المتاهة
|-
|Asalqu/ⴰⵙⴰⵍⵇⵓ
|مكان العقاب
|-
|Asalku/ⴰⵙⴰⵍⴽⵓ
|مكان الإعتراف
|-
|Asaṭmu/ⴰⵙⴰⵟⵎⵓ
|المكان المسدود
|-
|Asamtu/ⴰⵙⴰⵎⵜⵓ
|المنآى
|-
|Asanbu/ⴰⵙⴰⵏⴱⵓ
|المعفنة
|-
|Asarcu/ⴰⵙⴰⵔⵛⵓ
|المعفنة
|-
|Asarku/ⴰⵙⴰⵔⴽⵓ
|المعفنة
|-
|Asagbu/ⴰⵙⴰⴳⴱⵓ
|المعفنة
|-
|Asargu /ⴰⵙⴰⵔⴳⵓ
|المخرج
|-
|Asawru/ⴰⵙⴰⵡⵔⵓ
|المدخنة
|-
|Asakmu/ⴰⵙⴰⴽⵎⵓ
|مكان خاص بالتدخين
|-
|Asakwu/ⴰⵙⴰⴽⵡⵓ
|مصنع القطران أو الزفت
|-
|Asaxlu/ ⴰⵙⴰⵅⵍⵓ
|مطرح النفايات
|-
|Asamdu/ⴰⵙⴰⵎⴷⵓ
|محل بيع الأشياء البالية
|-
|Asamḍu/ⴰⵙⴰⵎⴹⵓ
|مكان ﺷﺣﺫ السكاكين’ﻣﺷﺣﺫة
|}
Asatuy n itsn imyagn s umata iga t umawal n uslmad nnγ akswawat Mass Cafiq Muḥmmad ( Chafiq Mohamed )
Ay-a yan uriraḍ iṛẓmn i tzrwa dat uḥadam anzfafaγ d icnbacn ilan tawuri g uniri nnes d akkᵚ may- d yusiyn anzwum n Tmaziγt.
Arhazaf Hmmun
19/12/2973/02/01/2024
[[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 2 Innayr 2024 à 16:23 (+01)
== Tiwnnatin ittawsn i iseghmamasn ==
Tiwnnatin issenfun i tγemsa s Tmaziγt :
1)Asaṛiḍ :1) القضية
2Asaṛiḍ illa γif yan ufeltas iṛγan
2القضية على صفيح ساخن
3Asaṛiḍ ilkem yan uderbu
3القضية بلغت الطريق الدارس:
4Asaṛiḍ yuwḍ aferdu
القضية وصلت الطريق المسدود:4
5Asaṛiḍ inbuttl أشكلت القضية:5
-6Asaṛiḍ iṭṭel ,ar ittirftil6 : القضية تعثرت تفقد توازنها
6 : القضية تعثرت تفقد توازنها
7Asaṛiḍ ar ittectutul
القضية تتحرك ببطء:7
8Imuẓr : تأزم Ismuẓr8 أزم:
9Yudr i :ضغط 9
10Azeyzl yufa abrid nnes s urudzm
10:النزاع وجد طريقه الى الحل
10bis :Innefsusey usaṛiḍ
10 انحلت القضيةمكرر
11Amllagu iga taḍalust g uγrf aralaf ,arurbib,arumrig
11العدو المغير قام بملحمة في الشعب الأعزل
12Acengu ur ar t isseẓmay ubenγl
12 العدو لا يهمه الإستقرار
13Aẓengu inded γif wad islluyγ/ad islubbḍ aγref
13العدو يلح على أن يعدم الشعب
14Acengu ur inlulel s iwtta n tkensa
14 العدو لم يلتزم بحدود الحرب
15Ameknas iga ameznar iddeγ ineḍw iwtta nnes.
15 المحارب هوالجاني لأنه تخطى حدوده
16Ar ittegᵚmar g ubrun
16يصطاد في الماء العكر
17 Ur ixṛiḍ amya
17 لم يربح شيئا
18Iga tamssumant
18لم يدخر جهدا
19 Iẓẓey ihrinen (izrinen,iẓini,iṣini,irinn,ajeγdid)g wansa n wad iẓẓeg akᵚfay :
19حلب سما في محل الحليب
20Ira ad isew tisent :
20 أراد أن يشرب الملح
21Iger as ifiγṛ g uḥengi
21 رمى له ثعبانا على رقبته والمقصود ورطه
22)Ilsa wacal alamγ nnes aferqaqqac :
22)ارتدت الأرض حلتها المزركشة
23)Ar issebelεic udfl
23)الثلج يسقط نتفا
24)Ar iggar igenna s ibelεicn
24)السماء تلقي خرقا والمقصود نتفا من الثلج
25)Henuccṛn igusifn
25)تدفقت السيول
26)Ar isriddim unẓaṛ
26 )المطر يسقط بغزارة
27)Ddeln iclifn n udfl iberdan ,tigᵚmma d waddagn d ixliǧn .
27 )غطى ركام الثلوج الطرق الأشجار وأشجار الغابة
28)S usatb ar tteggan imejwaḍn tamessumant taxatart taf ad atbn ideflawn mar ad bejḥn iberdan ,aka ad afint tigerwawin ittemran ad zeriynt ,imkkula ittusektarn s wajawn ad lekmn izedduγn n n imehba
28)بالمكسحة يبذ ل العمال مجهودا كبيرا من أجل كسح الثلوج الى أن تبرز الطرق حتى تتمكن المركبات المتورطة من المرور والشاحنات المحملة بالمؤونة من الوصول الى مساكن المتضررين
29) Tiwuriwn γif utfr d ugalul :
29)الأشغال على قدم وساق
Ad ittuṭfaṛ
Tasddakamt n itsn iwaliwn Imuwil n Mass Cafiq Muḥmmad d Mass Ḥaddaci Aḥmad
Arhazaf Hmmun
22/12/2973/05/01/2023 [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 5 Innayr 2024 à 16:00 (+01)
== Entre les girons de la langue Tamazight ==
Entre les girons de Tamaziɣt
Ger iḥba n Tmaziɣt
بين أحضان تمازيغت
Llan itsn iɣrikn n idrumn (clan-tribu)neɣ n wansiwn g tsga n Ayt-Umllal-Xnifṛa ,g tmazirt n umɣṛib ,lumn g wattayn n Wawizɣt zund Ayt wariducan,d Taraɣṛum,yili diɣ yan uɣrik(nom) n yan uɣarsu amltan (ville célèbre)iga t Warzazat,zmern ad gin adasil n tiɣni n itsn iwaliwn imaynutn g ils Amaziɣ mec ten nsry aha nslḍ ten.Innflula is ttusuddsn akkʷ zeg «War» neɣ «Tar» d «iducan»,«aɣṛum» ,«azazat» neɣ «azaza» nɣ« aẓaẓa» .Gan qqaḥ iɣrikn uddisn (composés).Γ unck n uy-nna ufiɣ g umawal n uselmad mass Ahmed Heddachi g tasna 168 : «Tar ,tar iɣil,tar iɣf,tar may s,tar ism,tar awal ,«Tar» tga anggu n mm s unaba n tnna ur ilin,tnna ɣuṛ ur illi s tamnnida n« Sans» g ils Afṛanṣiṣ.«Tar» i twtmt id «Ar , war» i uwtm.Aducu neɣ aduku iga t ɣ unck n uy-nna ufiɣ g umawal n Tmaziɣt «Ayt merɣad d ayt Yaflman» taɣuni ittyaqqan i uḍaṛ ar ɣifs itteddu s tamnnida n« Chaussure ,soulier» s Tefṛanṣiṣt .Id aɣṛum hatin ittyassn ,id «Azazat »ur ufri ,id «Aẓaẓa »iga t aggʷa iẓẓayn.Iddeɣ ikka udrum ddeɣ da itteddu s uzir (à pied nu)ittusnumml s «Ayt wariducan »,iddeɣ ur ar takka tamazirt nnaɣ aɣṛum ttusnummel s« Taraɣṛum» ,iddeɣ ur izmir awd yan ad yasy ,s uzɣal ittiqiqn, uẓaẓa g uɣarsu nnaɣ ittusɣrk s« Warzazat»,neɣ s «Warzaza» neɣ s« Warẓaẓa».Id ta-nna ur ittxmmamn g isekkirn nnes hat ttusnumml s« Tar iɣf» amm ta-dda ur ilin inna nnes s« Tar may s»,zund ta-lli ur ilin aɣurd n twuri s« Tar iɣil» ,wan ta-nna ur ilin aɣrik s «Tar ism» meqqaṛ tga taḍaṭ mi da qqaṛn itsn taliḍaṭ.Inneflula is gan « Ar ,war ,tar» tuzwirin isnaban asl neɣ min s tamnnida n« Sans s tefṛanṣiṣt.Nezḍaṛ ad neṭfuṛ amtul wa-niti taf ad neɣnu iwaliwn imaynutn itteggan tamnnida n twaliwin tifṛanṣiṣin ittuzwarn s sans neɣ s in aha nini :
توجد أسماء قباٸل أو أمكنة في جهة بني ملال-خنيفرة, في بلاد المغرب ,خاصة في ضواحي واويزغت ك آيت واريدوشان,تارأغڕوم.ويوجد أيضا اسم لمدينة مشهورة هي وارزازات,تستطيع أن تكون أساسا لخلق كلمات جديدة في اللغة الأمازيغية اذا نحن فككناها وحللناها.واضح أنها كلها مركبة من وار أو تار وايدوشان ,أغڕوم,أزازات أوأزازا أو أژاژا.هي جميعا أسماء مركبة.حسب ما وجدت في معجم الأستاذ أحمد حداشي في الصفحة 168 تار,تاراغف,تارماي س,تار اغيل,تار اسم,تارأوال,«تار» هي ضد «مم» (ذات’صاحبة)بمعنى التي ليس لها بمقابل كلمة دون بالفرنسية.تار للمؤنث ,أر ووار للمذكر.أدوشو أو أدوكو هو رداء للرجل تمشي عليه بمقابل الحذاء أو النعل بالفرنسية .أما أغڕوم فهو معروف (الخبز),أما أزازات فليس بينا ,أما أژاژا فهو الوزر الثقيل.لأنه مر بهذه القبيلة أوالعشيرة أن كانت تمشي حافية الأقدام سميت بآيت واريدوشان ولأن تلك البلاد لا تعطي خبزا سميت بتارأغڕوم ولأن لا أحد يستطيع أن يحمل ثقلا ربما لشدة الحرارة بالمدينة سميت بوارژاژا أو وارژاژات أو وارزازات.أما التي لاتفكر في أفعالها فقد وصفت ب«بدون رأس»كالتي ليست لها أم ب«بدون أم»وكالتي ليس لها جهد للعمل فقد وصفت ب«بدون إغيل»أي بدون ذراع قوي للعمل وكالتي ليس لها اسم فقد وصفت ب«بدون إسم»ولو كان الأمر يتعلق بالأصبع الصغير وكالتي لا تحسن الكلام فقد وصفت ب«تار أوال»أي بدون كلام.من البين أن هذه السوابق «أر»و«وار»و«تار»تعني بدون وتقابل في اللغة الفرنسية
«Sans» :
وكذلك.نستطيع أن نتبع هذه الخطة لكي نخلق كلمات جديدة تكون مقابلا للكلمات الفرنسية المسبوقة ب:
«non أوin,a»
الحارمة وهي سابقة سحبت من الإغريقية.
Il y ‘a quelques noms de tribus ou clans et des toponymes à la région de Béni-Méllal-Khnifra,au Maroc, surtout dans les banlieues de Ouaouizeɣt ,tels Ait Wariducan,Taraɣṛum ,il y a encore un toponyme d’une ville célèbre c’est Warzazat ,qui peuvent être tous la base pour la création de nouveaux noms dans Tamaziɣt si on les décompose et on les analyse.Il est clair qu’ils sont tous composés de «War»ou «Ar»et de «Iducan»,«Aɣṛum»,«Azazat» ou«Azaza»,ou «Aẓaẓa».Ils sont tous des noms composés.D’après ce que j’ai trouvé au dictionnaire de Tamazight de Mr.Le professeur Ahmed Haddachi ,page 168 : «Tar,҂mm,celle qui n’a pas,celle qui ne possède rien .Tar iɣf .Tar may s.Tar iɣil .Tar ism (le petit doigt).Tar awal.Pluriel id tar.Fr.Sans (au féminin).«Tar» pour le féminin ,«ar» ,«war» pour le masculin.Aducu ou aduku est une chaussure ou soulier.Quant à «Aɣṛum»,il est très connu ,c’est le pain.Quant à «Azazat» il n’est pas bien clair,or «Aẓaẓa»signifie bien le poids lourd .Alors ,parce que cette tribu ou ce clan marchait au passé à pied nu elle ou il fut surnommée /surnommé de «Wariducan»,c'est-à-dire «Sans souliers »ou «Sans chaussures».Etant donné que l’autre n’arrivait pas au passé à produire du pain elle fut surnommée de «Taraɣṛum»,c'est-à-dire «Sans pain».Aussi est-il évident de dire presque la même chose pour la ville de« Ouarzazat »où le soleil écrase les nerfs des passants jusqu’ à ne plus pouvoir porter toute chose dont le poids est lourd ,d’où le surnom signifie «Sans poids lourd».Quant à celle qui ne pense pas à ses actes elle fut surnommée par «Tar iɣf» ,c'est-à-dire littéralement «Sans tête»ce qui veut dire «Sans cerveau»,à l’orpheline, elle fut appelée par «Tar may s» ,c'est-à-dire «Sans sa mère»,quant à la paresseuse ,elle fut appelée par «Tar iɣil» qui signifie littéralement «Sans bras» c'est-à-dire «Sans force»,quant à celle qui ne parle pas bien ,elle fut surnommée par«Tar awal» qui veut dire «Sans parole» ou «Sans voix»car «Awal» signifie aussi voix si elle ne manifeste aucune position ou qu’elle garde toujours le silence,quant à celle qui n’a pas de nom ,même s’il s’agit de petit doigt que les Imaziɣn n’ont pu lui trouver un nom ,on dit «Tar ism» qui veut dire littéralement «Sans nom».Il est bien clair que ces préfixes peuvent remplacer ceux du Français : «Sans,in,a»pour pouvoir créer de nouveaux noms en Tamaziɣt qui pourraient être l’équivalent d’un certain nombre de termes ,de mots français tels :
A-,an-Préfixe tiré du Grec.dit «a.privatif»exprimant le manque la privation ,la suppression (Ex. :amoral,sans morale )
A-,an-Tuzwirt ittuldayn zeg ugrik ittinin «a.asfattay»issefrun assar ,asfuttu, ukus (Amedya.amoral,sans morale,ararfas ,asl n urfas )
تعبر عن الخصاص الحرمان, الحذف(مثلا لا أخلاقي ’بدون أخلاق )« a الحارمة سابقة سحبت من الإغريقية.تقول « A-,an-
Le mot ou le terme
En Français/Aweltu
S Tefṛansist
Son équivalent en
Amaziɣ/Tamnnida nnes
G ils Amaziγ
Son équivalent en
Arabe/Tamnnida γ ils Aεṛab
Aclinique
Arkattar
بدون ميل
Acoelomates
Irezqiḍn
بدون تجويف
Acotylédone
Aradis/Areflus
بدون فلق
Acyclique
Arbezgay
لا دوري
(Adiabatique)
Arezgar
لا يعبر لا يخترق
Agame
Areblallas
بدون ٳخصاب
Aglobulie
Arknunny,argnunny
بدون كرويات (دم)
Aglosse
Aralis
بدون لسان
Aglyphe
Aremṭaz,aremḍaz
بدون أسنان سامة,غير قاطع
Agnathes
Irmargasn,iregjayn
Iregruzn,irmuyɣa,
irɣesmirn,irermisn
بدون فك , لا فكي
Agrammatical
Agrammaticalité
Arejram
Tirrujremt
لانحوي
لانحوية
Agranulocytose
Arbrulmk
ندرة المحببات
Agraphie
Arewnɣ
عدم القدرة على التعبير بالكتابة
Agueusie
Armḍay
دون ذوق
Alexie
Aruɣṛ
عدم القدرة على القراءة
Alymphocytose
Arẓilmk
عدم أو نقص الخلايا اللمفاوية
Aménorrhée
Arengugr,arsulel,arsurer
Tartaɣilt
انقطاع الطمث
(Amétropie :gr .ametros :
Non conforme à la
mesure
Arusɣl
عدم مطابقة القياس
(Amétrope)
Aresɣal
غير مطابق للقياس
Amitose
Arebḍulmk
عدم انقسام الخلية
Amyotrophie
Arezlumtc
دون غداء وعضلة
Anastigmatique
Arbekkay
لابؤرية
Anergie
Arzurn
لاطاقة
Anergique
Arzuran,tarzurant
لا طاقي -لاطاقية
Anergisant,ante
Arszuran,tarszurant
Anéroїde
Araḍay./Areblalay
Arengay
لاساٸلي
Anisochromie
Areksunl/Areksuklu
عدم التساوي في اللون
التفاوت في اللون
Aniscytose
Areksulmk
عدم التساوي في قامة الخلايا
تفاوت الكريات
Anisogamie
Areksuwl
تزاوج متفاوت الأعراس
Anisomère
Areksufl
عدم التساوي في الأجزاء
عدم التزامر
Anisométropie
Areksuɣln
عدم التساوي في القدرات على الإنكساربالنسبة للعيون
Anisotrope
Areksalnaḍ
متباين الخواص
Anisotropie
Areksulnḍ
التباين في الخواص
Anorchidie ,anorchie
Arwenneṛ/Arwulḍ
غياب أو انعدام الخصية
Anorexie
Tunɣayt/Ardurdu
انعدام الشهية الى الأكل -القهم
Anorexigène
Asenɣay/Aserdad
مفقد الشهية الى الأكل
Anormal
Arelgan/Arulgan
شاذ.غير طبيعي
Anoure
Arazif/Aregjam
بدون ذيل
Anoxémie
Ardurṣf
عدم تأكسد الدم بسبب قلة الأكسجين به
Anoxie
Ardurṣy
نقص الأكسجين
Anucléé
Aruɣyey
بدون نواة
Anurie
Arubzḍ
غياب البول في المتانة
(Apathie)(sans énergie)
Arazurn/Amucta
بدون طاقة
(Apathique)
Arazurn/Anmmactu
بدون طاقة
Apatride
Aramur
بلا وطن
Apériodique
Areyjar/Arẓaḍun/
Arsawḍ/Aranaf/
Areznaẓ
لادوري
Apesanteur
Arestl/Arezḍay
انعدام الوزن
Apétale
Aregenḍaf
بلا تويج ,بلا بتلة
(Aphasie)
(perte de parole)
Arawal
عدم القدرة على الكلام
(Aphonie)
(perte de voix)
Arunẓ/Tarumjit/Tarazit
فقدان الصوت
Aplacophores
Arafilsay
طبقة من الرخويات البداٸية البحرية
(Aplanétique )
(qui ne dévie pas)
Arecral/Areḍran
لامنحرف هندسيا
Aplanétisme
Arecucrl/Areḍuḍrn
مذهب اللانحراف الهندسي
Aplasie
Arumnk/Aqurcu
توقف نمو نسيج ما أو عضو
ما بعد الولادة
Aplasique
Aremnak/Aqercic
من أو ما توقف نمو نسيجه أوعضوه بعد ولادته
Apolitique
Arsertan
لاسياسي
Aptérygotes
Ireylaln
بدون جناح
Aptéryx
Arifr/Arafr
بدون جناح
Arétique
Arengay
بدون جريان
Arythmie
Arunʷyey
Arewlulleɣ
بدون ايقاع اضطراب في القلب أو في التنفس
Asplenium
Fougère ornementale aux
Feuilles entières d’un
Beau vert clair
Arnirfḍ
Afersidal zeg ufersi d wadal (vert)
Afelkadal zeg ifilkw d wadal
Fougère :
Afersi,afersir,ifilkw
أسبلينيوم سرخس له أوراق خضراء
Astasie
Aruɣsr
تغيف (استحالة الوقوف)
Asthénosphère
Arekenṭṛagal
غلاف موري
Astigmatisme
Arebkuky
اللابؤرية
Astigmate
Arebkay
لابؤري
(Asymétrie)
Arjujjer
اللاتماثل
(Asymétrique )
Arjajjar
لامتماثل
Asynchrone
Arezmaz
غير متواقت
Asystolie
Arugdzwul
عدم كفاية القلب
(Ataraxie)
Aruṛkẓ
اضطراب الطمأنينة
Athèques
Irefniqn
Athermane
Ariṛɣ
Athermique
Aruzɣil
Athrepsie
Arsetci/Arzekci
دون تغذية
Athymie
Tarmlla/Arefcad
(Atypique)
Areḥtu/Aranaw/Arewsin
Armedya
لانموذجي.لا نوعي.لا صنفي
Mot ou le terme en
Français/Aweltu
X Tefṛansist
Son équivalent en
Amaziɣ/Tamnnida
G ils Amaziγ
Son équivalent en
Arabe/Tamnnida
Γ ils Aεṛab
Illégal
Arusḍif
لاقانوني
Illégalement
S urusḍf
لاقانونيا
Illégalité
Tirrusḍft
لاقانونية
Illégitime
Arɣezraf
لاشرعي
Illégitimement
S ureɣzrf
لاشرعيا
Illégitimité
Tirruɣezrft
لاشرعية
Illetré,ée
Areskal,tareskalt
غير قارئ ,أمي
Illicite
Aruzriy/Ugʷdil
غير مباح
Illimité,ée
Arrwttu/Arudsis
Arutsiy
غير محدود
Illisible
Aruzmik
مقروءغير
Illisibilité
Tirruzmkt
عدم مقروئية
Illisiblement
S uruzmk
لاقرائيا
Illogique
Arumgin
لامنطقي
Illogiquement
S urumgn
لامنطقيا
Illogisme
Aremgugn
اللامنطقية
Imbattable
Arudlilṣ
لايقهر
Imberbe
Aramar/Alumaḍ
أمرد .بدون لحية
Imbrûlés
Arukmiḍ/Arujdir
Irukmiḍn/Irujdirn
لامحروق.لامحروقة
Imbuvable
Arsasaw
لا يشرب
Immaculé,ée
Arurkis/Arurtif/Arternic
Tarurkist/Tarurtift
Tarternict
بدون شائبة
Immangeable
Arwawaɣ/Artatac
Arkakac
لايؤكل
Immanquable
Aruzjijl/Aruzgigl/
Arufninẓ
لايتخلى عنه
Immanquablement
S urzjujl/S urzgugl
S urfnunẓ
Immarcescible
Areknanac/Aruksisr
Aruslilw/Areflattas
Arulilḍ
لايذبل
Immariable
Arurcicl
لايتزوج
Immatériel,ielle
Arumlilḍ,tarumlilṭ
لا مادي.لا مادية
Immatérialisme
Arumlulḍ
اللامادية
Immatérialiste
Aremlalaḍ
اللامادي
Immatérialité
Tirrumlṭ
اللامادية
Immature
Arukfiḍ/Areflalas(1)
Aɣiɣa/Arbelẓiẓ (2)
غير مؤهل للٳنتاج عن طريق الاتصال الجنسي(1)
غيرناضج ,فج
Immémorial,iale,iaux
Arudriz,tarudrizt
Irudrizn,tirudrizin
Arectatay,tarectatayt
Irectatayn,tirectatayin
سحيق,سحيقة
Immense
Arusɣil(1)
Abarar/Aqenjaṛ/(2)
Abaraw/Akeswat(2)
Aẓenṭaṛ(2)
لايقاس(1)
ضخم(2)
Immensément
S urusɣl
S ubrar/S uqenjṛ
S ubraw/S ukeswt
S uẓenṭṛ
لاقياسيا
بصورة ضخمة
Immensité
Tirrusɣlt
Tibburert,
Tiqqunjeṛt
Tibburewt
Tikkuswt
Tiẓẓunṭeṛt
لاقياسية
ضخامة
Immensurable
Arusɣiɣl
لا يمكن قياسه
Immérité,ée
Aruklil,taruklilt
غير مستحق,غير مستحقة
Immettable
Arusris,tarusrist
لايوضع,لا توضع
Immeuble
Armattay,tarmattayt
غير منقول
Immobile
Arndaday,tarndadayt
Arnaccag,tarnaccagt
Armassay,tarmassayt
Armmectay,tarmmectayt
Armmectag,tarmmectagt
Ukris/Ugris/Isman/(2)
Akusam/Ucḥir/Ukriy (2)
Udkit/Udkiy/Ufriw (3)
غير متحرك,غير متحركة(1)
جامد(2)
ساكن(3)
Immobilisation
Armuttey
Arndudy
Arnucceg
Armussu
Armmectey
Armmecteg
Akras/Agras/Tismi/(2)
Tasumi/Akusm/Acḥar (2
Akray (2)
Adkat/Adkay/Afraw (3)
عدم التحرك,الجمود,السكون
Immobiliser
Ad irmuttey
Ad irendudey
Ad irnucceg
Ad irmussu
Ad irmmectey
Ad irmmectg
Ad ikres/Ad igres/(2)
Ad isem/Ad ikusm(2)
Ad icḥer/Ad ikrey (2)
Ad iddekt/Ad iffraw(3)
Ad iddkey (3)
أن لا يتحرك,أن يجمد,أن يسكن
Immobilisme
Armtutey
Arndudey
Arncucg
Armsusey
Armmectutey
Armmectuteg
Akrurs/Agrurs (2)
Tisismi/Akuksm (2)
Acḥuḥr/Akrury (2)
Adkukt/Afrurw(3)
Adkuky (3)
أللاتحركية,الجمودية,السكونية
Immobiliste
Armtatay
Arndaday
Arncacag
Armsasay
Armmectatay
Armmectatag
Akraras/Agraras(2)
Ansasm/Insism (2)
Ankuksm (2)
Acḥaḥar/Akraray (2)
Adkakat/Afraraw (3)
Adkakay (3)
أللامتحرك,الجامد,الساكن
Immobilité
Tirrumtiyt
Tirrundidt(tirrunditt)
Tirruncgt
Tirrumsit
Tirrummectgt
Tirrummectyt
Tikkursa/Tiggursa (2)
Tussma/Tikkusma(2)
Ticcuḥra/Tikkurya(2)
Tiddukta/Tiffurwa(3)
Tiddukya(3)
اللاتحركية,الجمودية,السكونية
Le terme ou le mot
en Français/Aweltu
s Tefṛansist
Son équivalent en
Amaziɣ/Tamnnida nnes
G ils Amaziγ
Son équivalent en
Arabe/Tamnnida
Γ ils Aεṛab
Sans-abri
Aresenfi/Ararɣal/Arantal
بدون ملجأ
Sans-coeur
Arawul/Arasacis
بدون قلب
Sans-culotte
Aredgag
بدون سروال قصير
Sans-façon
Aremnak
بدون كيفية
Sans-famille
Areɣyam/Areklal
بدون عاٸلة
Sans-fil
Arafil
بدون سلك, لاسلكي
Sans-filiste
Arfafal
لا سلكي
Sans-gêne
Areɣjaf
بدون قلق
Sans-le-sou
Ardrim
بدون فلس
Sans -logis
Arezdaɣ
بدون سكن
Sans-papier
Arferkuk/Ararcaḍ
Aratcar
بدون ورق
Sans plomb
Areldun
بدون رصاص
Sans-souci
Aremnus/Arenzgʷum
بدون هم
Sans toit
Aresfal
بدون سقف
Taγbalut :n umata iwaliwn tga t :Amawal Aεṛab-Amaziγ n imerzi axatar Mass Cafiq Muḥemmad (Chafiq Mohamed )
Amawal n Temaziγt n uselmad ameqṛan Ahmed Haddachi /Aḥmd Ḥaddaci
Dictionnaire encyclopédique du Français
ⴰⵖⴰⵣⴰⴼ ⵀⵎⵎⵓⵏ 21/12/2973 ⵉⵎⵢⴰⵡⴰⵢⵏ ⴷ 10/01/2024
Arhazaf Hmmun [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 10 Innayr 2024 à 16:04 (+01)
== Asuflu g ubaynu ==
Asuflu(La déduction) zg ubaynu(01)
Kud ar ssuggurγ abaynu n Uslmamad akswawat armccay Mass Cafiq Muḥmmd ufiγ «Aqqan» g tamnnida n « عقد» zg umyag «Iqqn» aha sufluγ is iga aγrik n uskkin zg tagrumma n umyag -ad .Ufiγ dax amyag «Izzr» s unaba n «نتف الشعر ونحوه» aha sufluγ is ttusnumln inzaḍn n iγf iddγ da tn izzr ca mc ur tn ibbiy.Ufiγ diγ «Ifiγ ,tifiγt» g tamnnida n «النجو» s unaba n uy-nna n ixxan ittffγn tadist n ilili.Ufiγ altu γ umawal n uslmad axatar Mass Aḥmd Ḥaddaci «Ilifiγ» s unaba n ulili nna mḥṛa iffγn tanfra . Ar ttiγilγ is tdds tawalt ddγ zg «Ilili» d «Ifiγ» s wukus n uskkil ittyalsn.Iγ nkunsr zi tsddakamt ta-niti nzmr ad nqqn mnnaw n ixba g ils Amaziγ .Ar awn/awnt sumurγ ay-a :
{| class="wikitable"
|Amyag d unaba nns
|Aγrik n uskkin
|Anaba nns
|-
|Ibbk/دك
|Abbak/Ibik,tibikt
|الشيء المدكوك
|-
|ibbjᵚ/أهلك/
|abbajᵚ/Ibijᵚ,tibijᵚt
|الشيء المهلوك
|-
|Ibbr/اقتطع من المال/
|Abbar/Ibir,tibirt
|المال المقتطع
|-
|Ibby/قطع/
|Abbay/Ibiy,tibiyt
|المقطع
|-
|ibbẓ/أولج بعنف/
|abbaẓ/Ibiẓ,tibiẓt
|الشيء المولج بعنف
|-
|Iggeg/قصف/دوى/الرعد أو المدفع
|Aggag/Igig,tigigt
|الشيئ المرعد
|-
|Iggd/أن يكون شخصا/
|Aggad/Igid,tigidt
|الشيء المشخص
|-
|Iggr/لمس/
|Aggar/Igir,tigirt
|الشيء الملموس
|-
|Iggs (icnnf)/شوئ/
|Aggas/Igis,tigist
|الشيء المشوي
|-
|iggᵚd/خاف/
|aggᵚad/Igᵚid,tigᵚidt
|الشيء المخيف
|-
|iggᵚj/رحل/
|aggᵚaj/Igᵚij,tigᵚijt
|الشيء يرافق الراحل
|-
|iggᵚy/حث/
|aggᵚay/Igᵚiy,tigᵚiyt
|الشيئ الذي به يحث
|-
|Idded (ar isrrm i tidi(/عرق/
|Addad/Idid,tididt
|ما تفرزه المسام من العرق أو السموم
|-
|Iddl/غطى/
|Addal/Idil,tidilt
|الشيء المغطى أو المستور
|-
|Iddm/غرق /شرع/
|Addam/Idim,tidimt
|الشيء الغارق أو المشروع فيه
|-
|Iddr/حيا/
|Addar/Idir,tidirt
|ما به يحيا المخلوق
|-
|Iddγ igba/ثقب/
|Addaγ/Idiγ,tidiγt
|الشيئ المثقوب
|-
|Idds/نظم/نسق/
|Addas/Idis,tidist
|الشيئ المنظوم أو المنسق النسق
|-
|Iddy/صاغ/
|Adday/Idiy,tidiyt
|الشيئ المصاغ
|-
|Iddz/دق/
|Addaz/Idizi,tidizt
|الشيئ المدقوق
|-
|iddẓ iwḥl/تعب/
|addaẓ/Iḍiz,tiḍizt
|الشيئ المتعب
|-
|iḍḍs iggr/مس/
|aḍḍas/Iḍis,tiḍist
|الشيئ الممسوس
|-
|Iffg (axbu g ukccuḍ/نخر/
|Affag/Ifig ,tifigt
|الشيئ المثقوب
|-
|Iffd/أعار/
|Affad/Ifid,tifidt
|الشيئ المعار
|-
|Iffγ/خرج/
|Affaγ/Ifiγ,tifiγt
|الشيئ المخرج
|-
|Iffn/وسع/
|Affan/Ifin,tifint
|الشيئ الواسع
|-
|Iffr/خبأ/
|Affar/Ifir,tifirt
|الشيئ المخبأ,السر
|-
|Iffy/صب/
|Affay/Ifiy,tifiyt
|الصبيب
|-
|iffẓ/مضغ/
|affaẓ/Ifiẓ,tifiẓt
|المضغة
|-
|ikkḍ/انبهر/
|akkaḍ/Ikiḍ,tikiḍt
|الشيئ المبهر
|-
|Ikkf/قطف/
|Akkaf/Ikif,tikift
|الشيئ المقطوف
|-
|Ikkl/خسر/
|Akkal/Ikil,tikilt
|الشيئ المخسور
|-
|Ikkn isrs/وضع /
|Akkan/Ikin,tikint
|الشيئ الموضوع
|-
|Ikkr/وقف/
|Akkar/Ikir,tikirt
|الشيئ الواقف
|-
|Ikks/حذف/
|Akkas/Ikis,tikist
|الشيئ المحذوف
|-
|ikkᵚr irgm/شتم/سب/
|akkᵚar/Ikᵚir,tikᵚirt
|السبة/الشتيمة
|-
|ikkᵚy/دفع/
|akkᵚay/Ikᵚyi,tikᵚyit
|الشيئ المدفوع كالمال أو الحجة
|}
03/01/2974/16/01/2024
Arhazaf Hmmun [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 16 Innayr 2024 à 16:07 (+01)
== Tiwnnatin ittawsn i tghmsa ==
Tiwnnatin i tγmsa
1)Tamuzrt/Tassast n waman
-ismuzr,ar ismuzzur,
Ra ad ismuzzr,qnna ad ismuzzr
أزمة الماء (1)
-أزم ’يؤزم ’سيؤزم
2)Taγuṛaṛt/Tacaḥuṛt
Taɣart/Tuqquṛt/Aɣuṛeṛ/
Aɣuṛaṛ/Azirz/Azurz
-Ifizu,ifizutn
الجفاف (2
-جفاف الطقس
3)Asarsu n ureclq*/n urmaṛγ*/n urkusm* n waman n ilel
(3محطة تحلية ماء البحر
4)Asarsu n ustay n ubrun
-Aman uqnincn
-Aman dlγnin,urfiẓn,irkkiẓn,riẓnin,
luγnin,
-Azrkz,azrfẓ,asdlγ,
asluγu
(4محطة تصفية المياه
ا لعادمة
-الماء الشروب
-المياه العكرة
تعكير المياه-
5)Afnaẓ n ubrbz, n uxnuns, n tixli, n uknjy
(5نقص التلوث
6)Askuẓγl*/Askuṛγ*/
Askuzγl * unzwi ,ungigt
6)الإحتباس الحراري(مقترح شخصي)
7)Axbu n wuẓun
7)ثقب الأزون
8)Asmuṭṭn n waman
8)الإقتصاد في الماء
9)Tamuzrt/tassast n fad,n irifi
9)أزمة العطش
10)Tiski n wugubn , n wugugn d iginann uwrirn
10)بناء السدود والسدود التلية
11)Alizal*(Atiknik) n usmiqqy adigan
11)تقنية التنقيط الموضعي(مقترح شخصي)
12)Alizal (Atiknik)n tcrza,n tkrza awrni n uqfas
12)تقنية الحرث بعد الزرع
13)Iqfasn umwan
13)الزراعات الخريفية
14)Iqfasn n tfsut,n taldrar
14)الزراعات الربيعية
15)Ifsan ittkmarn tadrsi n unẓaṛ
15)البذور التي تتحمل قلة المطر
-البذور المختارة
16)Ilfagn unzwi,ungigt
16)التغيرات المناخية
17)Amyadaf n ismhuyn,n ismzuyn
17)تداخل الفصول
18)Aγbdl/Asddunkl/Talazza
18)الري بالتناوب الري
19) Axnuns, tixli, abrbz,aknjy,
-Asttrmc, asfulḍy,asirs,
asbrbz,asknjy,asuxlu
19)التلوث
-التلويث
20)Asbluls/asdmnt/ Asγzu /Azγzwn/Asbnḍl/Asfurḥ n igran
20)الإخصاب
21)Amzzur /Awxsas/Amzur/ Aḍaɣis*/Iḍiγs*/Ameḍɣus ukrir
-urdus
-Izzmzr ,issmzr,issḍγs,issrds ,
Isswxses acal
-Immizr,innuḍγs,innurds,
iwxses wakal
21)الدبال الكيماوي
-الدبال(السماد) الدقيق
-سمد الأرض
سمدت الأرض (الفعل مبني للمجهول
22) Amzzur /Awxsas/Amzur/ Aḍaɣis*/Iḍiγs*/Ameḍɣus ugama,ufara
22)الدبال الطبيعي
23)Isriddm unẓaṛ
23)انهمر المطر
24)Infarra uḍaru
-Israw ignna
24)صفا الجو
-صفت السماء
25)Iẓbḍ uzwu
25)هبت الريح
26)Angugy,ad ingugy
26)الفيضان
فاض يفيض
27)Ajnjm,ad ijjnjm,injm
27)الإنقاذ ’ينقذ’نجا
28)Alaγb,ad ilaγb
28)الإغاثة’أغاث ’يغيث
29)Asiṛḍ
Yuṛḍ
Aṛaḍ
29)الإستثمار ’أن يكون ثمرة’الثمرة
30)Asimd
Yumd
Amud
الإستغلال
جنى
الغلة المجنية
Azemzr,asemcuccu,acentl ,icentl,izemzr,isemcuccu
التبﺫير
Azemzar,asemcaccay,acental
المبﺫر
التبذيربذر
المبذر
Tasddakamt n itsn iwalin :Amawal n Mass Cafiq Muḥmmad d wi-n Mass Aḥmd Ḥaddaci
06/01/2974/19/01/2024
Arhazaf hmmun [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 19 Innayr 2024 à 16:05 (+01)
== Tiwnnatin ittawsn i tghmsa (02) ==
Tiwnnatin i tγmsa
1)Tamuzrt/Tassast n waman
-ismuzr,ar ismuzzur,
Ra ad ismuzzr,qnna ad ismuzzr
أزمة الماء (1)
-أزم ’يؤزم ’سيؤزم
2)Taγuṛaṛt/Tacaḥuṛt
Taɣart/Tuqquṛt/Aɣuṛeṛ/
Aɣuṛaṛ/Azirz/Azurz
-Ifizu,ifizutn
الجفاف (2
-جفاف الطقس
3)Asarsu n ureclq*/n urmaṛγ*/n urkusm* n waman n ilel
(3محطة تحلية ماء البحر
4)Asarsu n ustay n ubrun
-Aman uqnincn
-Aman dlγnin,urfiẓn,irkkiẓn,riẓnin,
luγnin,
-Azrkz,azrfẓ,asdlγ,
asluγu
(4محطة تصفية المياه
ا لعادمة
-الماء الشروب
-المياه العكرة
تعكير المياه-
5)Afnaẓ n ubrbz, n uxnuns, n tixli, n uknjy
(5نقص التلوث
6)Askuẓγl*/Askuṛγ*/
Askuzγl * unzwi ,ungigt
6)الإحتباس الحراري(مقترح شخصي)
7)Axbu n wuẓun
7)ثقب الأزون
8)Asmuṭṭn n waman
8)الإقتصاد في الماء
9)Tamuzrt/tassast n fad,n irifi
9)أزمة العطش
10)Tiski n wugubn , n wugugn d iginann uwrirn
10)بناء السدود والسدود التلية
11)Alizal*(Atiknik) n usmiqqy adigan
11)تقنية التنقيط الموضعي(مقترح شخصي)
12)Alizal (Atiknik)n tcrza,n tkrza awrni n uqfas
12)تقنية الحرث بعد الزرع
13)Iqfasn umwan
13)الزراعات الخريفية
14)Iqfasn n tfsut,n taldrar
14)الزراعات الربيعية
15)Ifsan ittkmarn tadrsi n unẓaṛ
15)البذور التي تتحمل قلة المطر
-البذور المختارة
16)Ilfagn unzwi,ungigt
16)التغيرات المناخية
17)Amyadaf n ismhuyn,n ismzuyn
17)تداخل الفصول
18)Aγbdl/Asddunkl/Talazza
18)الري بالتناوب الري
19) Axnuns, tixli, abrbz,aknjy,
-Asttrmc, asfulḍy,asirs,
asbrbz,asknjy,asuxlu
19)التلوث
-التلويث
20)Asbluls/asdmnt/ Asγzu /Azγzwn/Asbnḍl/Asfurḥ n igran
20)الإخصاب
21)Amzzur /Awxsas/Amzur/ Aḍaɣis*/Iḍiγs*/Ameḍɣus ukrir
-urdus
-Izzmzr ,issmzr,issḍγs,issrds ,
Isswxses acal
-Immizr,innuḍγs,innurds,
iwxses wakal
21)الدبال الكيماوي
-الدبال(السماد) الدقيق
-سمد الأرض
سمدت الأرض (الفعل مبني للمجهول
22) Amzzur /Awxsas/Amzur/ Aḍaɣis*/Iḍiγs*/Ameḍɣus ugama,ufara
22)الدبال الطبيعي
23)Isriddm unẓaṛ
23)انهمر المطر
24)Infarra uḍaru
-Israw ignna
24)صفا الجو
-صفت السماء
25)Iẓbḍ uzwu
25)هبت الريح
26)Angugy,ad ingugy
26)الفيضان
فاض يفيض
27)Ajnjm,ad ijjnjm,injm
27)الإنقاذ ’ينقذ’نجا
28)Alaγb,ad ilaγb
28)الإغاثة’أغاث ’يغيث
29)Asiṛḍ
Yuṛḍ
Aṛaḍ
29)الإستثمار ’أن يكون ثمرة’الثمرة
30)Asimd
Yumd
Amud
الإستغلال
جنى
الغلة المجنية
Azmzr/Acntl/asmcuccu
-Azmzar/Acntal/Asmcaccay
-Izmzr,icntl,ismcucca,ar ittzmzar,ar ismcuccuy,ar ittcntal
التبذير
-المبذر
-بذر يبذر(بتشديد الذال)
Aggᵚad ,igᵚd
-yugᵚd ,ar ittagᵚd
التدبير
-دبر يدبر
Amṣalaf
-Imṣalf
-Ar ittmṣalaf
المعاملة
-عامل
-يتعامل
Anurmt
-Innurmt
-Ad innurmt
-Ar ittnnurmut
الإعتدال
-اعتدل
-أن يعتدل
-يعتدل
Amsul/Afrar/Ahṛuḍ/Ifṛḍ/Afraw/Tafrawt/Ijn/
Amdun/Imccir/ Aqezrab/Taẓiwa
-Aguday/Tanuṭfi
الحوض
-خزان الماء
Amelγuγs/Anublẓ
التوحل
Ajhar
اخراج الوحل من البئر والسد
Tasddakamt n itsn iwalin :Amawal n Mass Cafiq Muḥmmad d wi-n Mass Aḥmd Ḥaddaci
06/01/2974/19/01/2024
Arhazaf
Azemzr,asemcuccu,acentl ,icentl,izemzr,isemcuccu
Azemzar,asemcaccay,acental
hmmun [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 20 Innayr 2024 à 10:16 (+01)
== Asuflu g ubaynu (02) ==
Asuflu(La déduction) zg ubaynu(02)
Kud ar ssuggurγ abaynu n Uslmamad akswawat armccay Mass Cafiq Muḥmmd ufiγ «Aqqan» g tamnnida n « عقد» zg umyag «Iqqn» aha sufluγ is iga aγrik n uskkin zg tagrumma n umyag -ad .Ufiγ dax amyag «Izzr» s unaba n «نتف الشعر ونحوه» aha sufluγ is ttusnumln inzaḍn n iγf iddγ da tn izzr ca mc ur tn ibbiy.Ufiγ diγ «Ifiγ ,tifiγt» g tamnnida n «النجو» s unaba n uy-nna n ixxan ittffγn tadist n ilili.Ufiγ altu γ umawal n uslmad axatar Mass Aḥmd Ḥaddaci «Ilifiγ» s unaba n ulili nna mḥṛa iffγn tanfra . Ar ttiγilγ is tdds tawalt ddγ zg «Ilili» d «Ifiγ» s wukus n uskkil ittyalsn.Iγ nkunsr zi tsddakamt ta-niti nzmr ad nqqn mnnaw n ixba g ils Amaziγ .Ar awn/awnt sumurγ ay-a :
Amyag d unaba nns
Aγrik n uskkin
Anaba nns
Ixxy (ixla) تبرز/
Axxay/ixiy,tixiyt
الشيئ
المتبرز البراز
Iqqd/كوى/
Aqqad/iqid,tiqidt
الشيئ
المكوي
Iqql/انتظر/
Aqqal,iqil,tiqilt
الشيئ
المنتظر
Iqqm رصع بالجواهر
Aqqam/iqim,tiqimt
الشيئ المرصع به
Iqqn/سد /أغلق/
Aqqan/iqin,tiqint
الشيئ المسدود المغلق العقد
Iqqs/لسع/لدغ/
Aqqas/iqin,tiqint
الشيئ الملسوع الملدوغ
illḍ (isllaw)ذبل/
allaḍ/iliḍ,tiliḍt
الشيئ الذابل
Ijjd/امتثل/
Ajjad/ijid,tijidt
الشيئ الممتثل
ijjḍصلع/
ajjaḍ,ijiḍ,tijiḍt
الشيئ الأصلع
Ijjm حن/
Ajjam,ijim,tijimt
الشيئ يحن اليه
Ijjn قل اللون أو الضوء
Ajjan,ijin,tijint
الشيئ المضيئ الذي قل
Ijjr عبر/
Ajjar,ijir,tijirt
الشيئ العابر
Ijjy شفي/
Ajjay,ijiy,tijiyt
الشيئ الشافي الدواء الناجع
Illfطلق/
Allaf,ilif,tilift
الشيئ المفروق
Illel /لزم/
Allal,ilil,tililt
الشيئ اللازم
Illm/غزل/
Allam,ilim,tilimt
الشيئ المغزول اللحمة
Illγلعق/
Allaγ,iliγ,tiliγt
الشيئ الملعوق
Ills/لوث/
Allas/inis,tilist
الشيئ الملوث
Illy/لوح/
Allay,iliy,tiliyt
الشيئ الملوح به
Illz/رسا/رسخ/
Allaz/iliz,tilizt
الشيئ الراسي أو الراسخ
illẓ/اقتنع/
Allaẓ/iliẓ,tiliẓt
الشيئ المقتنع به المكتفى به
Immd/كمل/
Ammad/imid,timidt
الشيئ الكامل
Immnلذ/
Amman/imin,timint
الشيئ اللذيذ
Immr/فرح/
Ammar/imir,timirt
الشيئ المفرح
Immγابتل/
Ammaγ/imiγ,timiγt
الشيئ المبلل
Imms/دلك/
Ammas/imis,timist
الشيئ المدلوك
innḍ/دار
Annaḍ,iniḍ,tiniḍt
الشيئ الدائر
Innen/تهحى/
Annan/inin,tinint
الشيئ أو الحرف المتهجى
Innγ/رسم
Annaγ,iniγ,tiniγt
الشيئ المرسوم
Inns/نقل الأغراس الى مكان آخر
Annas/inis,tinist
الشيئ المغروس المنقول من مكان الى مكان
10/01/2974/23/01/2024
Arhazaf Hmmun
Tasddakamt n imyagn s umata :Amawal n Mass Cafiq Muḥmmad
Amawal n Mass Aḥmd Ḥaddaci [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 23 Innayr 2024 à 16:09 (+01)
== S tmlda n usggwas Amazigh amaynu ==
Asggᵚas amggaz
Asggᵚas amggaz
asggᵚas amnzaz
afa n izmaz
d wasa n ifḍaz
g wanfa n ubaraz
x wansa n uγaraz
γ wanu n ilzaz
x wanu n idraz
g wanu n inγaz
g wanu n ilqaz
ad imun d umdaz
ad imun d umzaz
ad imun d ulyaz
ad ig abatu n udyaz
ad ig abatu n ugyaz
ad ig asafu n ugraz
ad ig anafu n ucraz
iga akud n unkaz
iga agud n ungaz
iga usud n ulkaz
iga adus n uḥnaz
Asfru n itsn iwaliwn :
-Amnzaz :ilan inzazn :ay-nna yakkan aẓawan g yan imiss nns wan ardin ,tawna ,ateklas….
-Ifḍaz :afḍḍuz :seksu n tumẓin
-Aγaraz :ansa g ittsrus cra ca n uskkin ar t izznz nγ t issifḍ
-Ilzaz :alzaz :ay-nna da issaγ ca niγ da t izznza(la marchandise)
-Inγaz :anaγiz :adriz,idraz :ay-nna da ittaǧa uburks adday da ittddu kra (les traces)
-Ilqaz :alqquz :agudy n cra n uskkin (les masses)
-Amdaz :tumrt (la joie)
-Imzaz :amzaz :agudy n waman ittazzlan (le courant)
-Alyaz :adday iddr ka asl n waḍan (la santé)
-Agyaz :s unaba n tirra nna ikka ibdr Mass Aḥmad Ḥaddaci
-Agraz :asag yiri cra ca n uskkir γnd kra n uskkin
-Ankaz :asag inna cra ay-nna illan (la reconnaissance)
-Angaz :adday ar ittγḍaf cra s ca n uskkin (le fait de s’intéresser)
-Alkaz :asag idlg kra yan uslsu s tiwllafin n ifilan (la broderie)
-Usud :ad issd :ad isγudu cra asṭṭa
-Adus :ay-nna ittaγn aha issidd (la bougie)
-Aḥnaz :ad ikls kra aḥnu n tanrrawt ,ad inru (marquer le but de victoire ou être victorieux)
11/01/2024/24/01/2024
Arhazaf Hmmun [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 24 Innayr 2024 à 16:51 (+01)
== Le cèdre qui attend la neige ==
Idyl d udfl
Igr idyl
Igr s ufsl
Ira adfl
Ira ad ihtl
Ur iri ad iḥtl
Ira ad istl
Ur iri ad ifγl
Ira ad isgl
Ur iri ad ijlel
Ira ad iḍlel
Ur iri ad iglel
Ira ad inbl
Ur iri ad irwl
Ira ad izḥl
Ur iri ad iγbl
Ira ad iztl
Ur iri ad ibytl
Ira ad iṣḍl
Ur iri ad irdl
Ira ad iγlel
Ur iri ad intl
Ira ad ictl
Ur iri ad ibwl
Ur iri ad inzl
Asfru n itsnt tiwaliwin :
-Idyl :idgl :anaw n waddag ittilin g ufazaz anammas ittyassn s cèdre
-Afsl :afrkuk n waddag ittaγn acal g umwan
-Ihtl :ad iγzif aha izur
-Ad iḥtl :Ad izug,ad itlε
-Ifγl :Ad illuxcu
-Isgl :Ad yiẓil ,ad igums,ad ifulky
-Ad iḍlel :ad isty
-Ad iglel :ad igln :ad ig igllil niγ igllin
-Ad inbl :ad ig ahitam,ad ixitr bezzaf,ad ihtel :ad izur aha iγzzif bahra
-Ad izḥl :ad ittr tayri i cra,ad inzγ tayri n kra
-Ad iγbl :ad iḥulfu cra s iḍis n tibḍi adday as imtn kra nna issn :être triste
-Ad iztl :ad yiri cra ad yawḍ ijjyal :être ambitieux
- Ad ibytl :asag ur ilkim kra anaruz nnes ar ittacy s ubytl :être déçu
-Ad iṣḍl :Adday iswa kra cigan n waman n waḍil niγ n iqicm nγ arrub ar-d idduhdu
-Ad ijlel :ad ig awejjim,niγ ad as iknu ucḍḍuḥ ar-d ig amm ugᵚjjim
-Ad iγlel :ad iddr aliḍ
-Ad :intl :ad iffr
-Ad ictl :ad iqqim g watal nnes ,g wanaw nnes :actal :la race
-Ad ibwl :ad yaγ abawl :almssi
-Ad inzl :ad ibbẓ kra aγnbu n tissmi g tfidiyt n umudar ,ur iri ad iqqs ulawn n iwdan
16/01/2074/29/01/2024
Arhazaf Hmmun
[[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 29 Innayr 2024 à 09:57 (+01)
== Tiwnnatin ittawsn i tghmsa (03) ==
Tiwaliwin d tiwnnatin i tγmsa
{| class="wikitable"
|1)S fnẓit
S uffnẓy
Asffnẓy
|1)صراحة
بالصراحة
التصريح
|-
|2)S udwal ,s tit,s tidt,s
ucrad
|2)حقيقة
|-
|3)G umcan ,γ umsar
|3)في الواقع
|-
|4)S ukbas,s uglay
|4)حصريا
|-
|5)S usgtn
|5)بالتوثيق
|-
|6)S ugtan,tagtna,
tiggutna,
agtnu
|6)بالوثوق
الوثوقية
الوثيقة
|-
|7)S uflas,taflsa,tiffulsa
|ايمانا7)
الأمانة
|-
|8)S uγlas,taγlsa,tiγγulsa
|بالأمن8)
الأمن
السلامة
|-
|9)S uγyad,taγyda,
Tiγγuyda,
Aγayid,iγayidn
|بالضبط9)
الضبطية
الضابط
الضوابط
|-
|10)S udḥa
S ummltγ
|10)طبقا وفقا
التطابق
|-
|11)S uslkn
S ulkan,talkna,
Tillukna,alknu
|11)بالإثبات
بالثبات
الثبوتية
شهادة الإثبات
|-
|12)S urlkn
Arlkin,arlkun
|12)بالنفي
المنفي
|-
|13)S urgas,targsa,s tgzi
Tirrugsa,argsu
Aragis
-S usnḥuffr
-S usnkumms
-Argsan
asnḥaffar
asnkammas
|13)سريا
السرية
السر
سريا
سريا سريا
السري
السري
السري
|-
|14)S umndat
|14)بالتقدم
|-
|15)S ulukkz
|15)ببطء
|-
|16)S ugurg
|16)اطلاقا
|-
|17)S unumka,s timmuzwa,s uzuxmu,
S tzaxma
Asnumku,asmzw,
Azmzw,aszuxmu
|17)بالكرامة
التكريم
|-
|18)S uburz
S usglz
S usgjz
|18)بالعز
|-
|19)S akkᵚ may-d igan
Afrac,afcar,afccec
|19)بكل اعتداد
|-
|20)S uḥnjif
|20)بالرياء
|-
|21)S uḥnaz,taḥnza,
tiḥḥunza,s tinri
|21)بالنصر
|-
|22)S uknad,s uknaḍ
Asknid,asknud
askniḍ,asknuḍ
|22)بالخداع
المخدوع المغرر به
|-
|23)S usamma ,s tudsa,
S umsamma
|صدفة 23)
بالمصادفة
|-
|24)S ufuḥrru
|24)بالتباهي
|-
|25)S uḍuhllu
|25)باندهاش
|-
|26)S uqujᵚllᵚu
|26)بخمول
|-
|27)S usuflu
|27)باستنتاج
|-
|28)S ubuγllu
S usbuγlu
|28)بالتطوربالتطوير بالتحسن بالتحسين
|-
|29)S uflujju
|29)بوفرة
|-
|30)S uzury
|30)بالجملة
|-
|31)S ulutm
|31)بالتراكم
|-
|32)S uselγd
S uzelzy
|32)بالإقناع
|-
|33)S ulbay
S uselby
S ugray
|33)بالإستقراء
|-
|34)S uzunẓu
|34)بالإحتجاج
|-
|35)S uγdam
|35)بالعدل
|-
|36)S uzḍam
S ulkᵚad
S urεay
|36)بالظلم
|-
|37)Taγdma umsga
|37) العدالة المجالية
|-
|38)S uduysr
|38) بالإعتداء
|-
|39) S ucencl
S warruz
S umrmd
|بالعنف
|-
|40)Aferfud
Tafttalt
|40)الخبر غير المحقق
|-
|41)Iγds
Aγdas
|41)نوى السوء
النية السيئة
|-
|42)Ibuk
Tabuki
|42)نوى
النية
|-
|43)Aglla
Tabuki tumlilt
Abuk umlil
Ibukn umliln
|43)النية الحسنة
النوايا الحسنة
|-
|42)S unzar
Ad idkl inezra
|42)بالتحدي
أن يرفع التحديات
|-
|43)S uγbrj
|43)بالفخر
|-
|44)S umucta
S usemmuctu
|44)بالفتور
بالإفتار(في الجسم:اللين والضعف)
|-
|45)S tibburert,
S tixxutra
S tmγṛ
|45)بالفخامة
|-
|46)S urkal
|46) عكسيا
|-
|47)S unsay
|47)تقليديا
|-
|48)S umyar
|48)عادة
|-
|49)Yadlli
|48)طبعا
|-
|50)S ugama
S ufara
|50)طبيعيا
|-
|51)S untti
S ugyar
|51)أصلا
|-
|52)S tifri
|52)بوضوح
|-
|53)S usgtn
|53) بالتأكيد
|-
|54)S ucray
|54)افتراضا
|-
|55)S ulkay
|55) بالقهقرة بخفض الرتبة أو الدرجة
|-
|56)S ujγaw
S ujujjr
S userkw
|56)بالتشويه
|-
|57)S usitm
S usrded
|57)بالتهميش
|-
|58)S usersy
S usims
|58)بالتركيز
|-
|59)Arsrsy
|(59اللاتركيز)
|-
|60)Arnusry
|60) اللاتمركز
|-
|61)Arsyu
,irsya
|61)المرتكز المرتكزات
|-
|62)S unkaz
|62)اعترافا
|-
|63)S umẓal
Amẓẓul
|63)منطقيا
المنطقي
|-
|64)S usnnurf
|64)تبخيسا
|-
|65)S uctar
Ujur n unuctr
|65) بالإخلال
تجاوز الإختلال
|}
Tasddakamt n itsn iwalin :Amawal n Mass Cafiq Muḥmmad d wi-n Mass Aḥmd Ḥaddaci
Arhazaf Hmmun
23/01/2974/05/02/2024
Ad ittuṭfaṛ
[[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 5 Bṛayṛ 2024 à 16:16 (+01)
== Arundu d ususm ==
Arundu d ususm
Arundu neγ akukm niγ asγundf γend aγutm gan iγrikn Imaziγn isnaban yan uharic unesgu mi da qqaṛn s Tefṛanṣiṣt «La dépression,la mélancolie» neγ s Teεṛabt «الإكتئاب».
Iggudy wawal γif waran-ad unesgu .Ma ay-d t igan ?
Ar ttinin iqawṣaṣn d imuzayn is iga :
-الإكتئاب هو اضطراب المزاج الذي يسبب شعورًا متواصلًا بالحزن، وقد يكون مصحوبًا بالشعور بالذنب، ونقص تقديرالذات
.Arundu iga ammerwy n irwayn nna da ismental yan waccay anassaγ s uniry ,aha ar ittili imun d waccay s ubkkaḍ d ufnas n userẓu n tyazilt.
Illa urundu γif mennaw n wudmawn :
{| class="wikitable"
|Udmawn n urundu
|أوجه الإكتئاب
|-
|Arundu/Asγundf/Aγutm umsid
|الإكتئاب الحاد
|-
|Arundu /Asγundf/Aγutm azmammay
|<nowiki>''</nowiki> المبتسم
|-
|Arundu/Asγundf/Aγutm aqebran
|"المزمن
|-
|Arundu/Asγundf/Aγutm usemhuy
|"الموسمي
|-
|Arundu/Asγundf/Aγutm unesgu
|"النفسي
|-
|Arundu/Asγundf/Aγutm ugrru
|" الذهاني
|-
|Arundu/Asγundf/Aγutm alektan
|"السريري
|-
|Arundu /Asγundf/Aγutm umwan
|" الخريفي
|-
|Arundu/Asγundf/Aγutm until
|المخفي
|}
<nowiki>*</nowiki>Timitar nnes n urundu umsid γ unck n wansa n WebṬeb
{| class="wikitable"
|Timitar nnes
|أعراضه
|-
|Tamakayt γend aγrurḍ
|الأرق أو النوم المفرط
|-
|Anurty
|التهيج
|-
|Ajmaḍ n uγḍaf d tudect n iskkinn nna ikka uwrikka ar ten irumsu zund addal d wufuγ akd imddukkᵚal
|فقدان الإهتمام والمتعة للأشياء التي كان يحبها مثل الرياضة أو الخروج مع الإصدقاء
|-
|Ajmaḍ n wanuz,n usirm,n unaruz
|فقدان الإمل
|-
|Aswingm aliḍan s iswingimn ixxan irmalawn nna da ttemunn d uwrikka ittuγḍawn g taγzi n uzmez
|التفكير بالأفكار السيئة والسلبية دائما والتي ترافق الشخص المصاب طوال الوقت
|-
|Iswingimn g umtan d unuγy aha yalfus ad mmuttiyn s usnas n unuγy
|أفكار بالموت والإنتحارومن الممكن أن تتحول الى تطبيق الإنتحار
|-
|Tamunnawt d ixbbiḍn
|الهلوسة و الأوهام
|-
| Akerfḍ n unesgu d ureγḍf s ulullc awerkan niγ ajmaḍ n tiγγulfa bnid n tγaymt
|اهمال النفس و عدم الإهتمام بالنظافة الشخصية أو فقدان المسؤولية تجاه الأسرة
|-
|Tibḍi d umcan, d umsar
|الإنفصال عن الواقع
|-
|Irhacn ,ijnafn ukriẓn
|الإنفعالات الشديدة
|-
|Acḥar/Agras/Akray ajengan
|الجمود الجسدي
|-
|Arezmr γif usersy
|عدم القدرة على التركيز
|-
|Aγfas d ulmay
|الإرهاق والخمول
|-
|Tunγayt d ujmaḍ n tsetla neγ alwad nnes d ulwad n usddirn g urmac n wuči
|فقدان الشهية وبالتالي فقدان الوزن أو زيادة في الوزن وزيادة الرغبة في تناول الطعام
|-
|Aḥulfu s uγbal ,s uniry ukriẓ d tala d uyar d tizri tukriẓt
|الشعور بالحزن الشديد والبكاء والفراغ واليأس الشديد
|-
|Ilfaγn (Ibbḍayn,iduqqzn,iḍiqsn,ibaqqiyn)
Isurann niγ istann ircuyaln awd g iskkinn imeẓẓyann
|انفجارات عصبيىة أو ردات فعل غير متوقعة حتى في الأمور الصغيرة
|-
|Uḍuẓ d tadersi n uzurn awd unkay s iskkinn unhiln yalfus ad amẓn yat tamssumant ixatrn uggar.
|التعب وقلة الطاقة فحتى القيام بالأمور البسيطة يمكن أن يأخذ مجهودا أكبر
|-
|Azukrer n uswingm d usawl d imussutn n ujanig
|بطء بالتفكير والتكلم و حركات الجسم
|-
|Aḥulfu s wis ur tli tyazilt tizzulya
d uḥulfu s ubkkaḍ d uswingm γ iwgaln n uzra
|الشعور بعدم القيمة للذات والإحساس بالذنب والتفكير بأخطاء الماضي
|-
|Ikersa g uswingm d wassay n isyiyn d uctay n iskkinn
|مشكلات في التفكير واتخاذ القرارات وتذكر الأشياء
|-
|Ikersa ijengann ur ittucuyln wan ungaẓ n tadawt d uḍṛaḥ
|مشكلات جسدية غير متوقعة مثل وجع الظهر والصداع
|}
Timitar n urundu dar iwssarn :
{| class="wikitable"
|Igermimn γ tungint d uctay
|صعوبات في الذاكرة والتذكر
|-
|Ilafign x tiwwurka
|تغيرات في الشخصية
|-
|Igẓaẓn ijengann
|آلام جسدية
|-
|Aγfas
|الإرهاق
|-
|Tunγayt
|فقدان الشهية
|-
|Ikersa γ unuddm
|مشكلات في النوم
|-
|Ajmaḍ n uγḍaf s usmmukn n unbay
|فقدان الإهتمام بممارسة الجنس
|-
|Asddirn aliḍan x wullul n uzdduγ tammaskalt n wufuγ d unumsy d wi-yyaḍ
|الرغبة دائما بالبقاء في البيت بدلا من الخروج ولإختلاط مع الآخرين
|-
|Cigan n uḥulfu d uswingm x unuγy
|الشعور والتفكير بالإنتحار بكثرة
|}
Asemgl :
{| class="wikitable"
|Asemgl unesgu
|العلاج النفسي
|-
|Isufir igan inemgaln n urundu
|الأدوية المضادة للإكتئاب
|-
|Aglaz s izemqa uẓaṛuṛ
|العلاج بالصدمات الكهربائية
|}
Tigᵚnatin n unuγy :
{| class="wikitable"
|Adayin ilwiyn neγ izriyn n umsal i tdahdiwin
|التاريخ الحالي أو الماضي لتعاطي المخدرات
|-
|Arram ikkan n unuγy
|محاولة سابقة للإنتحار
|-
|Adayin uγyim n unuγy d uḍγaw
s iharicn unesgu niγ amsal i tdahdiwin
|تاريخ عائلي من الإنتحارأو الإصابة بأمراض نفسية أو تعاطي المخدرات
|-
|Tullut n imrign γ uzdduγ
|وجود الأسلحة في المنزل
|-
|Axjan ikkan
|السجن من قبل
|-
|Iḥulfa n tezri
|مشاعر اليأس
|}
<nowiki>*</nowiki>Iberdan n usemgl unesgu γ unck n Mayo Clinic :
{| class="wikitable"
|Anumnk akd yat tassast neγ yat tagermimt yaḍn g uzmz ulwiy
|
* التكيف مع أزمة أو صعوبة أخرى في الوقت الحالي
|-
|Asguttu n iγaln d isnaratn irmalawn d usenfl nnesn s wi-yyaḍ igan ulgiẓn d imalawn
|تحديد المعتقدات والسلوكيات السلبية واستبدالها بأخرى سليمة وإيجابية
|-
|Asebjḥ n izdayn d imuzuyn ,d umhaz n imyaggatn imalawn d wi-yyaḍ
|· استكشاف العلاقات والخبرات، وتطوير التفاعلات الإيجابية مع الآخرين
|-
|Tufut n ubarqqa nna yufn akkᵚ wi-yyaḍ i umnizḍ akd ikersa d usray nnesn
|· إيجاد أفضل الطرق للتعامل مع المشكلات وحلها
|-
|Asguttu n ikersa nna ibzern g uγḍaw s urundu d ulfag n isnaratn s uy-nna ittelwadn askkin s tuxxut
|· تحديد المشكلات التي تسهم في إصابتك بالاكتئاب وتغيّر سلوكياتك مما يزيد الأمر سوءًا
|-
|Asrar n uḥulfu s uswunfu d tzemra n usḍuz g tudert d wawwas i uskuṭṭn n tmitar n urundu wan tizri d usfurrg
|استعادة الشعور بالارتياح والقدرة على السيطرة في حياتك والمساعدة على تخفيف أعراض الاكتئاب، مثل اليأس
والغضب
|-
|Anulmd n imc n usras n iḥna umcan i tudert
|· تعلم كيفية وضع أهداف واقعية لحياتك
|-
|Asenfg n tzemra γif ukmar d udggi n anukmu s useqdc n isnaratn idusasn.
|· تنمية القدرة على التحمل وتقبّل الضيق باستخدام سلوكيات صحية
|}
<nowiki>*</nowiki>Imimak n ugerru d ujanig nna zḍaṛn ad awsn i uglaẓ n urundu(Mayo clinic) :
{| class="wikitable"
|Aglaẓ s wuqus s tassmiwin
|· العلاج بالوخز بالإبر
|-
|Iberdan n uzuhnen ,zund usmmukn n Uyuga d Utayči
|· طرق الاسترخاء، مثل ممارسة اليوجا أو التاي تشي
|-
|Akrebbu
Asewlf ittusirkn
|· التأمل
· التصوير الموجه
|-
|Aglaẓ s ultaf
|· العلاج بالتدليك
|-
|Aglaẓ s tẓuṛi neγ s uẓawan
|· العلاج بالفن أو الموسيقى
|-
|Ikerwidn n yiman
|· الأنشطة الروحانية
·
|-
|Iluγma umarug
|· التمارين الهوائية
·
|}
<nowiki>*</nowiki>Aglaẓ n urundu asl n usafar : (Γ unck n ujajuy n wanuz/ مستشفى الأمل) :
<nowiki>*</nowiki>S useqdc n wawal :Iḍis n umsawal g iγimitn γ tzajjut n tamt tusrigin =Iḍis n isufir > ahnuccr n usafa x temnaḍin n unlli γ unck n taramt n isefrasn n unesgu nna isnikkln γif izenẓaṛn ugaẓaṛ(itelfazn).
Aglaẓ s umsawal ila ilfutn imalawn s tfada n wad ur irurd d wad ilkkeẓ mar ad issef umuḍin ay-nna imḍel g unesgu nnes.
<nowiki>*</nowiki>S useqdc n uẓawan :
Ar ittellẓ uẓawan g wabuḍ n unesgu ar-d ismiṭṭew umsseflid.Ar isnunut tajjmiwin n ukukm,n irwayn .Izdey d taramt n ku uwrikka neγ d umzzu awerkan.
Imc n uglaẓ n imehricn s uẓawan :
-Tazajjut n uglaẓ da tteγzif ar itsn imalasn .
-Ar itettr usemgal i umehric ad istey tuγmirin .
Tuγmirin mzaraynt :llant ti-nna izdiyn d uniry,ilint ti-nna izdiyn d tumert ,ilint ti-dda izdiyn d umlulley n irwayn.
-Ar issutur umeglaẓ i umuḍin ad asnt isseflid ar-d imjujjey.
<nowiki>*</nowiki>S useqdc n ultaf neγ n wumus(le massage) :
Inneflula is ar issefsis ultaf alemsu(la moyenne) n waddar n usafa(tension artérielle),d umaẓla (mal de tête).
-Γ unck n yat taramt iγutamn nna unzn i tiram n ultaf ufan anuddm nnesn g iḍ.
-Altaf Uhindi n iγf ila yan uγurd ixatrn g wukus n umaẓla d wujjuy n waddar d uḥnneḍ(le stress).
<nowiki>*</nowiki>S useqdc n umudar ugrid :
-Asikrer(ad yili) n yan umudar ugrid ar issedris addar d uḥnneḍ,ar ittelwad aḥulfu amatan s tdusi d warig(ujjuy),ar isbuγlu tajjma n irwayn.
-Itteyafa dar wi-nna ittuγḍawn s tassasin n wul is ar ittedris ulemsu n wallas n tassasin-ad g useggᵚas amezwaru s tgirt n semmust n tikkal.
-S usikrer n umudar ugrid ar ittedmu uγutam is ar is ittedru umudar nnes anemri d tufrayin nnes.
Iγbula n wassann :
-WebṬeb
-Tawana n Mass Sayf Al ḥamuri [https://www.webteb.com/aboutus/team/%D8%B3%D9%8A%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%B1%D9%8A سيف الحموري] - الأربعاء ، 29 أبريل 2020
آخر تعديل - الأربعاء ، 7 يوليو 2021 Zi timitar ar tigᵚnatin.
-Mayo Clinic :iberdan n usemgl unesgu + Imimak
-Ajajuy n wanuz مستشفى الأمل
Azilz Arhazaf Mohammed/Aγazaf Muḥmmad
28/09/2971/11/10/2021
[[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 7 Cutambir 2024 à 09:52 (+01)
== Iwaliwn d tifar i tghemsa (04) ==
Iwaliwn d tifar i tγmsa (04)
{| class="wikitable"
|1)S uzning , s uzubdu
|1)استمرارا
|-
|2)S wallaḍ
aliḍ
|2)على الدوام
دائما
|-
|3)Tiγγulela
uγlil
|3)الأبدية
أبدي
|-
|4) uḥecmuḍ,n ugdud,n utertal ,n utaklu,n tartalla
|4)الجمهور الغفير
|-
|5)S udrac
|5)خلودا
|-
|6)S uzzurt
|6)
تتبعا
|-
|7) S usemzazal /S usemnyf/S usemnkrer/S uzennmzl
|7)مقارنة
|-
|8)S uzgzzi,s uselym
|8)تحليلا
|-
|9)S uskutty
|9)بناء
|-
|10) Complicité :Amecacka/Tiγγubza/Tirrutma
|10)
[https://dictionnaire.sensagent.com/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%B7%D8%A6/ar-ar/ تواطئ]
|-
|11)S usnikkl
|11)
اعتمادا
|-
|12)Anfajja
|12)عدم اتساق الكلام
|-
|13)Asluyyu
Islluyya
Amllayu,imlluya
Tamllayut,timlluya
|13)الوعظ
وعظ
الواعظ
الواعظة
|-
|14)Intd
Initid
Amentad,amantad
Tamentadt,tamantadt(tamentatt)
|14)في وضعية مزرية
الوضع المزري
من يعيش أوتعيش في وضعية مزرية
|-
|15)Assar,isr
Yusr
Isyirt,isgirt
Asyirt,asgirt
Imisr,amasr
Asar,asur,asir
Timisrt,tamasrt
Asegrat,aseyrat
Tasegratt,taseyratt
Anmri
Iznnen
Aznnan,taznnant
|15)
احتياج
احتاج
المحتاج(ة)
الحاجة
|-
|16)Inra ad inr
Tinri,tanuri
Imnri,amnar
Tmnrit,tamnart
|16)
أرشد
الإرشاد
المرشد(ة)
|-
|17)Aberdg/Iεlz ,aεlaz,taεlza
Aberdag/Amaεlaz,amεlaz
Taberdagt/Tamaεlazt,tamεlazt
Aberdig,aberdug
Taberdigt ,taberdugt
Amεliz,amεluz
Tamεlizt,tamεluzt
|17) البر الإحسان
البار(ة) المحسن(ة)
المحسن (بفتح السين)اليه(ها)
المبرور(ة)
|-
|18)Alammaḍ
talammaḍt :
Talammaṭṭ
|18)الخبيث (ة) الذي/اللتي يخفي/تخفي نيته(ها)
|-
|19)Azegẓn
Azegẓan
Tazgẓant
|19)
الإنقياد لله
المنقاد(ة)
|-
|20)Anfalla,anfullu
Amenfallu
Tamenfallut
|20)التواكل
المتواكل(ة)
|-
|21)Asgad
Amasgad,amsgad
Tamasgadt,tamsgadt
Amsgid,amsgud
Tamsgidt (tamsgitt),tamsgudt(tamsgutt)
|21)الطاعة
الطائع (ة)
المطاع (ة)
|-
|22)Azgad,tazegda
Amazgad,amgad
Tamazgadt,tamzgadt
timzgida
|22) الدين الديانة
رجل الدين امرأة الدين
المسجد
المتدين (ة)
المتدين(ة)بشدة
|-
|23)Amuzzd
Imuzzd
Anmuzzd
Tanmuzzdt
Anmmuzd
tanmmuzdt
asammad
|23) الصلاة
صلى
المصلي (ة)
المصلى (مكان الصلاة في العيد الديني
|-
|24)Aldam,ildm,taldma,tilludma
Analdam,anldam
Tanaldamt,tanldamt
|24)الوضوء توضأ الوضوئية
المتوضئ(ة)
|-
|25)Aḥnunz
Aḥnanaz
Taḥnanazt
|25)الإستنجاء
المستنجي(ة)
|-
|26)Islil
Amslil
tamslilt
|26)المضمضة
القائم(ة)بها
|-
|27)Aḥunnr,asḥunnr,iḥunnr,isḥunnr,tiḥunnrt
Amḥunnr
Asḥannar
Tamḥunnrt
Tasḥannart
|27)الركوع
الإركاع
الراكع(ة)
المركع(ة)
|-
|28) Agreffu,igruffutn
tagerffut,tigreffa
Amgarffu, imgurffa
Tamgarffut,timgurffa
|28)
السجود
السجدة
الساجد(ة) السجاد
الساجدون
|-
|29)Alullc
Ilullc
Alallac
talallact
Aslullc
Islullc
Aslallac
taslallct
|29)النظافة
كان نظيفا
النظيف
النظيفة
التنظيف
نظف
المنظف(ة)
|-
|30)Azizdg/Azmmuzd/asγus
Azezdag
Tazezdagt
Azmmazd
Tazmmazdt
Amsγus
Tamsγust
Izddig
Immuzd
iγᵚus
tazdgi,uγus
Azddag,uzddig
Tazddagt,tuzddigt
Amaγᵚs
Tamaγᵚst
|30)التطهير
المطهر(ة)
طهر
الطهارة
الطاهر(ة)
|-
|31)irdg,ardag,tardga,tirrudga/iẓla ad iẓlu,tiẓli,tuẓla/Izkkr,azkkr,tazkra,tizzukra
Amardag,amrdag
Imẓli,Amzkkr,azkkar
Tamardagt,tamrdagt
Timẓlit,tamzkkrt,tazkkart
Amrdig,amrdug
Amẓli,amẓlu,azkkir,azkkir,
Amzkkir,amzkkur
Tamrdigt,tamrdugt
Tamẓlit,tamẓlut
Tazkkirt,tazkkurt
Tamzkkirt,tamzkkurt
Ardgu,tardgut
Aẓla,aẓlla,aẓlu,aẓllu,iẓli,iẓlli,iẓl,uẓl
Aẓalu :asardag,azazkkar
Issrdg,asrdg/izzeẓla azeẓlu,azuẓlu/Izzuzkkr,
Azuzkkr
Asrdag,tasrdagt
azeẓlal,tazezlalt
azezkar,tazezkart
asrdig,asrdug
Tasrdigt,tasrdugt
azeẓlil,azeẓlul
tazeẓlilt,tazeẓlult
azezkir,azezkur
tazezkirt,tazezkurt
|31) أنكرالإنكار الإنكارية
المنكر (ة) ( بكسر الكاف)
المنكر (ة) (بفتح الكاف)
الشيئ المنكر (بفتح الكاف)
مكان الإنكار
جعل الغير ينكر
من يجعل/تجعل الغير ينكر
من جعل(ت)ناكرا(ة)(الفعل مبني للمجهول)
|-
|32) Izzrurt (izzrurt umas xef ma iskr
|أنكر (على أخيه فعله )
|-
|33) Azraru,izrura,azruru,izrurutn
|33) المنكر المناكر
|-
|34)Aflas,taflsa,tiffulsa
Anflas,anaflas
Tanaflast,tanflast
Inflasn
tinflasin
|34)الإيمان الأمانة
المؤمن(ة)
المؤمنون
(ات)
|-
|35)Aḍkal, taḍkla
Anaḍkal,anḍkal
Tanaḍkalt,tanḍkalt
Inḍkaln
Tinḍkalin
Anḍkakal
tanḍkakalt
inḍkakaln
tinḍkakalin
|35)الضمان الضمانة
الضامن(ة)
الضامنون(ات)
الضمان(ة)(كصيغة مبالغة)
|-
|36)Asusgr,tasgra
Asesgar
Tasesgart
Asesgir,asesgur
Tasesgirt,tasesgurt
|36)التأمين
المؤمن(ة)(بكسر الميم الثانية)
المؤمن(ة) (بفتح الميم الثانية)
|-
|37)Anzuzy,tuzzya
Amnzuzy
tamnzuzyt
|37)التوسط الوسطية
الملتزم بالوسطية (ة)
|-
|38)Anurmt
Amnnurmt
Tamnnurmt
Imnnurmtn
Timnnurmtin
|38)الإعتدال
المعتدل(ة)
المعتدلون (ات)
|-
|39) Awccn
Amwccn
Tamwccnt
Imwccnen
timwccanin
|39)التطرف
المتطرف(ة)
المتطرفون
(ات)
|-
|40)Amẓẓn
Amẓẓan
Tamẓẓant
|40) الردة
المرتد(ة)
|-
|41)Arfls
Arflas
tarflast
|41)الإلحاد
الملحد
(ة)
|-
|42)Arzgd
Arzgad
tarzgadt
|42)االلادين
لاديني(ة)
|-
|43)arsns
Arsnas
tarsnast
|43)عدم التطبيق
غير المطبق(ة)
|-
|44)arfkn
Arfkan
tarfkant
|44)اللاعبادة
غير العابد(ة
|-
|45)Afkan/Tafkna/Asumd/Aguḍy
Anafkan,anfkan
Amsumd/Amguḍy
Tanafkant
Tanfkant
Tamsumdt
Tamguḍyt
Anfkakan
Tanfkakant
Afakan
Anfkin,anfkun
Tanfkint,tanfkunt
Asumad
Tasumadt
aguḍay
taguḍayt
|45) العبادة
العابد(ة)
العباد (ة) (صيغة المبالغة
المعبد
المعبود(ة)
|-
|46)Tiddumema/Tiddukra
Adamum/Adkkur
|46)عبادة الأصنام
الصنم
|-
|47)Idmmem
Amdmmem,admmam
Amdmmim,amdmmum
Admmim,admmum
Tamdmmemt,tadmmamt
Tamdmmimt,tamdmmimt
Tadmmimt,tadmmumt
Issdmem
Asdmam
Tasdmamt
Asdmim
asdmum
|)طلب المغفرة47
طالب (ة) المغفرة
المغفور (ة)
غفر
الغافر(ة)
المغفورله (ها)
|-
|48)Ifcd
Afcad,tfcda
Anefcad,anafcad
Tanafcadt,tanfcadt
Anfcid,anfcud
Tanfcidt,tanfcudt
|48)رحم
الرحمة
الراحم(ة)
المرحوم(ة)
|-
|49)Aryabbuh
Aryabbah
taryabbaht
|49)الشفقة الرأفة
الشافق(ة)
الرائف(ة)
|-
|50)Isult,asult,tissulta
Amssult,amssalt
Tamssult,tamssalt
Asulat
Tasulatt
Asalat
tanssalta
|50)خدم ايجابيا بالمعروف الخدمة
الخادم(ة)
المخدوم(ة)
الخدمة
مكان الخدمات
|-
|51)Iqdc
Aqdac,taqedca
Amaqdac,amqdac
Tamaqdact,tamqdact
|51)خدم خدم سلبيا
الخدمة
الخادم (ة)
المخدوم(ة)
|-
|52)Iḍes,tiḍsi,taḍusi
Amḍas,imḍsi
Tamḍast,timḍsit
Amḍus,amḍis
Tamḍust,tamḍist
Inḍs,anḍas
Amanḍas,amnḍas
tamanḍast,tmnḍast
|52)أثر التأثير
المؤثر(ة)(بكسر الثاء)
المؤثر(بفتح الثاء)(عليه(ها))
تأثر التأثر
المتأثر(ة)
|-
|53)Isnf,izrir,izrer,azrar,tzrera,
Asnaf ,tasnfa
Amasnaf,amsnaf
Amazrar,amzrar
Tamasnaft,tamsnaft
Tamazrart,tamzrart
Amzrir,amzrur
Innusnf
Amnnusnf
Tamnnusnft
Asnfu,asanif,azreru,azarir
Issesnf,issusnf,asusnf,isszrer,asuzrer
Asesnaf,aszrar
Tasesnaf,taszrar
Asesnif,asesnuf,
Aszrir,aszrur
Tasesnift,tasesnuft
Taszrirt,taszrurt
|53)أثر (معنويا)
التأثير
المؤثر(ة)(بكسر الثاء
تأثر التأثر
المتأثر(ة)بكسر الثاء)
الشيئ المؤثر
جعل الغير يتأثر
من يحعل /تجعل الغير يتأثر
من جعل (مبني للمجهول)متأثرا (رة)
|-
|54)idrz,adraz,tadrza
Amadraz,amdraz
Tamadrazt,tamdrazt
Amdriz,amdruz
Tamdrizt,tamdruzt
Izzdrz
Azdraz
Tazdrazt
Azdriz,azdruz
Tazdrizt,tazdruzt
adrzu
|54)ترك اثُرا ماديا
تارك الأثر المادي (ة)
المتروك أثره (ها) المادي
جعل الشيئ ذا أثر مادي
من يجعل /تجعل الشيئ ذا أثر مادي
ما جعل (مبني للمجهول) ذا أثر مادي
الأثر المادي في الطريق أو اي مكان
|-
|55)Inγz,anγaz,tanγza
Amanγaz,amnγaz
Tamanγazt,tamnγazt
Amnγiz,amnγuz
Tamnγizt,tamnγuzt
Anaγiz
Izzenγz
Azenγaz
Tazenγazt
Azenγiz,azenγuz
Tazenγizt,tazenγuzt
anaγiz
|55) ترك اثُرا مادي
تارك الأثر المادي (ة)
المتروك أثره (ها) المادي
جعل الشيئ ذا أثر مادي
من يجعل /تجعل الشيئ ذا أثر مادي
ما جعل (مبني للمجهول) ذا أثر مادي
الأثر المادي في الطريق أو اي مكان
|-
|56)isur,tasuri
Amsur
Tamsurt
Asur,tusurt
|ترك اثُرا ماديا
تارك الأثر المادي (ة)
|-
|57)Iḥrga,iḥrgi
Iḥrgi
tiḥrgit
|)سحر58
ساحر(ة)
|-
|58)Icγa ,ticγi,tucγa
Amcaγ
Tamcaγt
Amcγaγu
Tamcγaγut
Ucγ,icγ,acaγu,acγa,acγγa,acγu,acγγu,,
Icγi ,icγγi,
|59)سحر (خدع لالألعاب السحرية
الساحر(ة)
السحار (ة)
الأشياء السحرية
|-
|59)Aclwc/Iqedwc
Aclwac/Aqedwac
Taclwact/Taqedwact
|59)الشعوذة
المشعوذ(ة)
|-
|60)Aḥckl
Aḥckal
taḥckalt
|60)السحر
الساحر(ة)
|-
|61)Iǧw,aǧaw,taǧwa
Amaǧaw,amǧaw
Tamaǧawt,tamǧawt
Immeǧw
Anmmaǧaw
Tammaǧawt
|61)نم النميمة
النام (ة)
تبادل النميمة
من يتبادل /تتبادل النميمة
|-
|62)Yuzm ,izm,azzam
Inizm,anazm
tinizmt,tanazmt
|62)
نم النميمة
النام (ة)
|-
|63)Iẓẓḍ,uẓuḍ,tuẓḍa
Amẓaḍ/ Amuẓḍ,amuxxu
Tamẓaḍt(tamẓaṭ )
Tamuẓḍt (tamuẓṭ),tamuxxut
|63)فعل شرا
الشرير(ة)
|-
|64)Igṛḍ,agṛaḍ,tageṛḍa
Amagṛaḍ,amgṛaḍ
tamagṛaḍt,tamgṛaḍt(tamgṛaṭ
Innugṛḍ
Amnnugṛḍ
Tamnnugṛḍt (tamnnugṛṭ )
|64)صار غولا غال الغول
الغائل(ة)
تغول
المتغول(ة)
|-
|65)Iwzḍ ,awzaḍ,tawzḍa
Amawzaḍ,amwzaḍ
Tamawzaḍt,tamwzaḍt (tamwzaṭ )
Amwziḍ,amwzuḍ
Tamwziḍt,tamwzuḍt (tamwzuṭ )
|65)سحر فتن
الفاتن (ة)
المفتون(ة)
|-
|66)Ickkm,ibrgeg,ackkm,abrgeg,
Inwwc, anwwc
Ackkam,abrgag,anwwac
Tackkamt,tabrgagt,tanwwact
|66)وشى وشاية
الواشي (ة)
|-
|67)Igẓn,agẓan,tagẓna
Amagẓan,amgẓan
Tamagẓant,tamgẓant
|67)ادعاء المعرفة بالغيب
مدعي(ة) المعرفة بالغيب
|-
|68)Irγm,arγam,tareγma
Anarγam,anrγam
Tanarγamt,tanrγamt
Anrγim,anrγum
Tanrγimt,tanrγumt
|68)أعرض صد
المعرض(ة) بوجهه لمن طلب الصدقة
المصدود (ة) المتسول(ة) أعرض عنه(ها)
|-
|69)Amdun,imdunen,aγᵚẓn, ahrekṭṭus,
ihrekṭṭusn
|الجن
|-
|70)Amenḍṛ,imenḍaṛn
|الجن الشرير
|-
|71)Anṣṣarmu,inṣṣurma
|العفريت النفريت الخبيث المارد
|-
|72)Anefṛuγ, arzu
|الشيطان
|-
|73)Aγzud,abrur,amaγzud
Taγzudt,tabrurt,tameγzudt
|من لا خير فيه(ها)
|-
|74)Ilgt,talegta,tillugta
Amlgat
Tamlgat
|مرق من الدين
المارق (ة)
|-
|75)Ismeγ,ismex,isemγan,isemxan
Akli,iklan,akla,aγwal,iγwaln
|العبد
المملوك
|-
|76)Aγwal
|العبد المملوك الذي يعمل لنفسه دون أن يعتق
|-
|77)Ifter,aftar,tafetra,tiffutra
Iγwel,aγwal,taγewla,tiγγuwla
Ismeg,asmag,tasemga,tissumga
Afatir
Tafatirt
Aγwal
Taγwalt
Ismeg,ismeγ,ismex
Tismgt/tismeγt,tismext
Isseftr,aseftr/Isseγwl,aseγwl
Issusmg,issusmγ,issusmx
Aseftar/Asesmag,aseγwal,asesmaγ,asesmax
Taseftart/Tasesmagt/Tsesmaγt,tasesmaxt
Aseftir,aseftur,aseγwil,aseγwul,asesmig,asesmug,
Asesmiγ,asesmuγ,asesmix,asesmux
Taseftirt,tasefturt,taseγwilt,taseγwult,tasesmigt,tasesmugt,
Tasesmiγt,tasesmuγt,tasesmixt,tasesmuxt
|أن يكون شخص عبدا
العبودية
العبد
الأمة
استعبد استعباد
المستعبد(ة)
المستعبد (ة) بكسر الباء
المستعبد (ة) بفتح الباء
|-
|78)Izzegẓn,azegẓn
Azegẓan
Tazegẓant
|انقاد لمشيئة الله
الإنقياد
المنقاد(ة)
|-
|79)Inhel, anhal,tanehla,tinnuhla
Amanhal,amenhal
Amanhal,amenhal
Asanhal
Issenhl
Asenhal
Tasehalt
Asenhil,asenhul
Tasenhilt ,tasenhult
|حج الحج
الحاج (ة)
المحج مكان الحج
جعل غيره (ها) يحج /تحج
من يحعل/من تجعل الغير يحج
من جعل(ت)(مبني للمجهول) يحج /تحج
|-
|80)Iggynen,agynen/ilγd,talγda,tilluγda
Amggynan,agynan
Tamggynant,tagynant
Amalγad,amelγad
Tamalγadt,tamelγadt
Agynin,agynun
Tagynint,tagynunt
Amlγid ,amlγud
Tamlγidt,tamlγudt
|80)توسل التوسل
المتوسل (ة) بكسر السين
المتوسل اليه (ها) بفتح السين
|-
|81)Iggaynm,agaynm,igaynamn
Amgaynm,agaynam
Tamgaynmt,tagaynamt
|81)ابتهل الإبتهال الإبتهالات
المبتهل (ة) بكسر الهاء
|-
|82)Aneglus,anejlus
Taneglus,tanejlust
|الملاك 82
|-
|83)Insusn
Ansusn
Unsusn
Tawnsusnt
|83)أن يكون علمانيا(من اقتراحي)
العلمانية
العلماني(ة)
|-
|84)Inbl,anbal,tanbla
Amanbal,amnbal
Tamanbalt,tamnbalt
Amnbil,amnbul
Tamnbilt,tmnbult
|84)جحد وأد الجحود الوأد
الجاحد(ة) الوائد (ة)
المجحود(ة) الموؤود(ة)
|-
|85)Igẓl ,irfuffn,agẓal ,tagẓla,arfuffn
Amagẓal,amgẓal,arfaffan
tamagẓalt,tamgẓalt ,arfaffant
Immgẓal/Immrfufn
Ammgẓl/Ammrfuffn
Anmmagẓal,amrfaffan
tanmmagẓalt,tamrfaffant
|)اجتهد الإحتهاد85
المجتهد (ة)
جاهد
الجهاد
المجاهد (ة)
(صيغة اسم الفاعل من اقتراحي بناء غلى مقيس من فعل ثلاثي مزيد ورد بمعجم السيد الباحث الفاضل محمد شفيق
|-
|86)Ikt,tikti,takuti/Isemḍk,asemḍk
Imkti,timktit,amkat,tamkatt
Asemḍk,tasemḍakt
Amkit,amkut
Tamkitt,tamkutt
asemḍik,asemḍuk,tasemḍikt,tasemḍukt
Ukti,akati
Issukt,asukt
Amssukt
Tmssuktt
|86)صدق (بتشديد الدال) الصدقة
المصدق(ة)
الشيئ المتصدق به
زكى الزكاة
المزكي (ة)
|-
|87)idnγ,adnaγ,tadnγa
Amadnaγ,amdnaγ
Tamadnaγt,tamdnaγt
Issdnγ
Asdnaγ,tasdnaγt
Asdniγ,tasdniγt
Tasdniγt,tasdnuγt
|87)صبر الصبر
الصابر (ة)
صبر (بتضعيف الباء)
المصبر (و)
المصبر (ة)
|-
|88)Iffurht/Iṭṭurs/Afurht/Aḍurs
Amffurht,tamffurht
Amṭṭurs,tamṭṭurst
Iseffurht,isṭṭurs
Aseffarhat,tasffarhat
Asṭṭaras,tasṭṭarast
|)سلو سلا السلو السلوان88)
سلى التسلية (بتشديد اللام في الفعل
المسلي (ة)بتشديد اللام
|-
|89)Iγerds,aγerds,yuqs,aqqas,iqs,ira ,tayri
Aγerdas
Taγerdast
Imiqs,amaqs
Timiqst,tamaqst
Amiri,imiri
Tamirit,timirit
Aγerdis,aγerdus
Taγerdist,taγerdust
Amaqas,amaqus,amuqis
Tamaqast,tamaqust,tamuqis
Amaray,tamarayt
|89)أراد ارادة
المريد(ة)
المراد (ة)
|-
|90)Iγzl,aγzal,taγzla,ira ,tayri ,ibḍeḍ,abḍaḍ,tabḍeḍt,baḍaḍ,
Yuqs,aqqas,iqs/Iḥml,aḥmal,taḥmla
Amaγzal,amγzal
Tamaγzalt,tamγzalt
Amiri,imiri
Tamirit,timirit
Anabḍaḍ,anbḍaḍ
Tanabḍaḍt,tanbḍaḍt (tanabḍaṭ)
Imiqs,amaqs
Timiqst,tamaqst
Anaḥmal,anḥmal
Tanaḥmalt,tanḥmalt
Amγzil,amγzul
Tamγzilt,tamγzult
Amaqas,amaqus,amuqis
Tamaqast,tamaqust,tamuqis
Amaray,tamarayt
Anḥmil,anḥmult
Tanḥmilt,tanḥmult
|90)أحب الحب
المحب(ة)
المحبوب(ة)
|-
|91)Irrumst,arumsu,iggum ,tuggamt,iεgr,aεgar,taεgra,
Iγzl,aγzal,taγzla,ichl,achal,tachla
Amrrumsu,tamrrumsut
Amggum,tamggumt
Amaγzal,amγzal
Tamaγzalt,tamγzalt
Amaεgar,amεgar
Tamaεgart,tamεgart
Amachal,amchal
Tamachalt,tamchalt
Amγzil,amγzul
Tamγzilt,tamγzult
Amεgir,amεgur
Tamεgirt,tamεgurt
Aεggur,taεggurt
Armsis,tarmsist
Aramsu,taramsut
Amchil,amchul
Tamchilt,tamchult
Taramsa
|91)هوى الهوى عشق العشق
الهاوي(ة)العاشق(ة)
المهوي(ية) المعشوق(ة)
الهواية
|-
|92)Iẓẓuẓḍ,aẓuẓḍ,innumc,anumc,irrumsa,aramsu
Amẓẓuẓḍ
Amnumc
Tamẓẓuẓḍt (tamẓẓuẓṭ )
Tamnumct
Aẓuẓaḍ
Anumac
Taẓuẓaḍt (Taẓuẓaṭ)
Tanumact
|92)هوى أحب و عشق
الهاوي(ة)العاشق(ة
المهوي(ية) المعشوق(ة)
|-
|93)Izḥl,azḥal,tazḥla/Iklf,aklaf,taklfa
Amazḥal,amzḥal/amaklaf,amklaf
Tamazḥalt,tamzḥalt,tamaklaft,tamklaft
Amzḥil,amzḥul,amklif,amkluf
tamzḥilt,tamzḥult,tamklift,tamkluft
Isklulf,asklulf
Asklalaf,tasklalaft
|93)تودد
المتودد(ة)بكسر الدال الأولى
المتودد اليه(ها) بفتح الدال الأولى
أن يبالغ قي الود
الودود
|-
|94)Yusm,assam,ism,tusma
Inism,anasm
Tinismt,tanasmt
Anasmem
Tanasmemt
Anasam,anasum,anusim
Tanasamt,tanasumt,tanusmt
Issism,asism
Amssism
tamssismt
|94)غار غيرة
الغائر(ة)
الغيور
المغير(ة) عليه(ها)
دفع الى الغيرة
الدافع (ة) الى الغيرة
|-
|95)Inkẓ,ankaẓ,tankẓa
Immunẓγ,amunẓγ,timmunẓγt
Amankẓ,amnkaγ
Anmnẓaγ ,anmmunẓγ
Tamankaẓt,tamnkaẓt
Tanmnẓaγt ,tammunẓγt
Amnkiẓ,amnkuẓ
tamnkiẓt,tamnkuẓt
Issnkẓ,asnkẓ,ismmunẓγ
Asnkaẓ,tasnkaẓt,asmmanẓaγ,tasmmanẓaγt
asnkiẓ,asnkuẓ,asmmnẓiγ,asmmnẓuγ
tasnkiẓt,tasnkuẓt,tasmmnẓiγ,tasmmnẓuγt
|95)حسد الحسد
الحاسد(ة)
المحسود(ة)
دفع الى الحسد الدفع اليه
الدافع(ة) الى الحسد
المدفوع(ة) الى الخسد
|-
|96)Izhf/Azhaf,tazhfa,tizzuhfa
Amazhaf,amzhaf
Tamazhaft,tamzhaft
Amzhif,amzhuf
Tamzhift,tamzhuft
Isszhf,izzezhf,aszhf,azuzhf
Aszhaf,azezhaf
Taszhaft,tazezhaft
Aszhif,azezhif,aszhuf,azezhuf
Taszhift,taszhuft,tazezhift,tazezhuft
|96)أغرى الإغراء
المغري (ة)
المغرى (اة)
دفع الى الإغراء الدفع اليه
الدافع (ة) الى الإغراء
المدفوع (ة) الى الإغراء
|-
|97)Isγunnr,asγunnr,tissuγnrt
Amsγunnr
Tamsγunnrt
Aγannar,aγunnar
Taγannrt,taγunnart
Iγunnr,aγunnr
Aγunnar
Taγunnart
|)غبط الغبطة الغبطية97
الغابط (ة)
المغبوط(ة)
غبط (مبني للمجهول
المغبوط (ة)
|-
|98)Isnnzla,asnnzal
|
|-
|99)Ikyḍ,akyaḍ,takeyḍa/Igry,agray,tagrya/Irfa ad irfu,tirfi
Tikkuyḍa,tiggurya,turfa
Amakyaḍ,amkyaḍ
Tamakyaḍt,tamkyaḍt (tamkyaṭ)
Amagray,amgray
Tamagrayt,tamgrayt
Amkyayaḍ
Tamkyayaḍt(tamkyayaṭ)
Amgraray
Tamgrarayt
Inrfi
Tinrfit
Anrfafu
tanrfafut
Amkyiḍ,amkyuḍ
Tamkyiḍt ,tamkyuḍt (tamkyuṭ)
Amgriy,amgruy
Tamgriyt,tamgruyt
Anrfi,anrfu
Tanrfit,tanrfut
Isskyḍ,issgry,askyḍ,asgry,isserfa,aserfu
Askyaḍ,asgray,asrfaf
Taskyaḍt(taskyaṭ),tasgrayt,tasrfaft
Askyiḍ,askyuḍ,
Taskyiḍt,taskyuḍṭ
Asgriy,asgruy
Tsgriyt,tasgruyt
Asefif,asrfuf
Tasrfift,taserfuft
|99)وغر حفد و ضغن
الحقدية الضغنية
الحاقد(ة)
الحقود
الحاقد(ة)
الحقود
المحقود عليه (ها)
جعل الغير يحقد
من يجعل/تجعل الغير حاقدا
من جعل محقودا عليه (ها)(الفعل مبني للمجهول
|-
|100)Inmala,anmala,tinnumla,icmr,acmar,tacmra,yurg,
Arrag,irg,turga
Yuds,addas,ids ,tudsa,yuts,attas,its,tutsa,yuḍs ,aḍḍas/aṭṭas,iḍs,tuḍsa,uẓeẓ,aẓẓaẓ,iẓeẓ
Yuẓẓ,yaẓẓ,aẓeẓ,yuẓa,tiẓit ,yuẓy,aẓẓay,iẓy,tuẓya,ikumar,akumr
Amenmala,tamenmalat
Amarg,imirg,tamargt,timirgt
Imids,amads,timidst,tamadst
Imits,amats,timitst,tamatst
imiḍs,amaḍs,timiḍst,tamaḍst
Amaẓy,imẓy,tamẓyt,timiẓyt
Imiẓeẓ,amaẓeẓ,timiẓeẓt,tamaẓeẓt
imiẓi,timiẓit
Anacmar,ancmar,tanacmart,tancmart
Amkumr,tamkumrt
Issnmala,asnmala,isscmr,iccecmr,ascmr,acecmr,
Issdis,asids,issits,asits,issiḍs,asiḍs,issiẓeẓ,asiẓeẓ,
izziẓeẓ,aziẓeẓ
Imsnmala,amsnmala,immcmr,amcmr,imyadas,amyadas,
Imyatas,amyatas,imyaḍas,amyḍas,imyaẓaẓ,amyaẓaẓ
Anmsnmala,tanmsnmalat
Anmmmcmar,tanmmacmart
Anmyadas,tanmyadast
Anmyatas,tanmyatast
Anmyaḍas,tanmyaḍast
anmyaẓaẓ,tanmyaẓaẓt
Yulg,allag,tulga,alag
Amalg,imilg
Tamalgt,timilgt
Amarag,amurig,amarug
Tamaragt,tamurigt,tamarugt
Amadas,amudis,tamadust
Tamadast,tamudist,tamadust
Amaḍas,amuḍis,amaḍus
Tamaḍast,tamuḍist,tamaḍust
Amatas,amutis,amatus
Tamatast,tamutist,tamatust
Amaẓay,amuẓiy,amaẓuy
Tamaẓayt,tamuẓiyt,tamaẓuyt
Amaẓaẓ,amuẓiẓ,amaẓuẓ
Tamaẓaẓt,tamuẓiẓt,tamaẓuẓt
Igurd,agurd,tiggurda
Amgurd,tamgurdt(tamgurt
Agurad,taguradt(tagurat)
Isgurd,asgurd
Amsgurd,tamsgurdt(tamsgurt
|100)فرب فربا
القارب(ة)
قرب تقريبا
قارب مقاربة تقارب تقاربا
المقارب المتقارب (ة)
قرب قرابة
القريب(ة)
عاشر معاشرة
المعاشر القريب (ة)
العشير القريب (ة)
جعل الغير يعاشر الآخر
من يجعل /تجعل الغير يعاشر الآخر
|-
|101)Iḥadz,aḥadz,tiḥḥudza,isbl,asbal,tasbla,tissubla,
Isfl,asfal,tasfla,tissufla
Amḥadz,tamḥadzt
Amasbal,amsbal
Tamasbalt,tamsbalt
Amasfal,amsfal
Tamasfalt,tamsfalt
Amsbil,amsbul
Tamsbilt,tamsbult
Amsfil,amsful
Tamsfilt,tamsfult
Asfl,asbl,asflu,asblu
Tasflt,tasblt,tasflut,tasblut
Asafil,asabil,tasafilt,tasabilt
|101)تقرب الى الخالق تقربا
المتقرب (ة) الى الخالق(بكسر الراء)
المتقرب اليه (بفتح الراء )
القربان
الضحية
|-
|102)Yagug,ugug,iεrq,aεraq,taεrqa,tiεεurqa,yaǧ,agguj,
Iwggj, tigᵚjt,tuggujt,
Alagguj
Amaggag,tamaggagt
Amaggaj,tamaggajt
Issagguj,issagug
isseεrq, Aseεrq
Aseεraq,taseεraqt
Asεriq,asεruq
Taseεriqt,taseεruqt
Imyaggag,amyaggag,imyaggaj,amyaggaj,immeεraq,
Ameεrq
Anmyaggag,tanmayaggagt
Anmyaggaj,tanmyaggajt
Anmmaεraq,tanmmaεraqt
|102)بعد بعدا
قصوقصوا القصاء
البعيد (ة)
أبعد ابعادا أقصى اقصاء
المبعد (ة)بكسر العين
المبعد (ة) بفتح العين
المقاصاة قاصى
تباعد تباعدا
المتباعد (ة) بكسر العين
|-
|103)Immirw,amirw,idg,idgga,adggi,idggi,tudgga
Anmmirw,tanmmirwt
Amdggi,tamdggit,amdgag,tamdgagt
Anmmaraw,tanmmarawt
Amdgig,amdgug
Tamdgigt,tamdgugt
Tanmmarawt/tudgga
|103)قبل قبولا قابلية
رضي رضا
القابل (ة) الراضي (ة)
المقبول (ة) المرضي عنه (ها)
القابلية
|-
|104)Isemdr,asemdr,isedmr,asedmr
Asmdar,asdmar
Tasmdart,tasdmart
Asmdir,asmdur
Asdmir,asdmur
Tasdmirt,tasdmurt
Tasmdirt,tasmdurt
|104)استجاب استجابة
المستجيب (ة)
المستجاب (ة)
|-
|105)Imnamar,amnamar,ilkḍ,alkaḍ,talkḍa,tillukḍa
Anmnamar,tanmnamart
Amalkaḍ,amlkaḍ
Tamalkaḍt,tamlkaḍt
Amlkiḍ,amlkuḍ
Tamlkiḍt,tamlkuḍt
Issmnamar,asmnamar,isslkḍ,aslkḍ
Asmnamar,tasmnamart
Asmnamir,asmnamur
Tasmnamirt,tasmnamurt
Aslkaḍ,taslkaḍt
Aslkiḍ,aslkuḍ
Taslkiḍt,taslkuḍt
Immlkḍ,amlkḍ
Anmmalkaḍ,tanmmalkaḍt
|105/عارض معارضة خالف مخالفة
المعارض المخالف (ة) بكسر اللام والراء
المعارض المخالف (ة) (بفتح الراء واللام
جعل الغير معارضا أو مخالفا
من يجعل/تجعل الغير معارضا أو مخالفا
من جعل (ت) (الفعل مبني للمجهول
خالف مخالفة
المخالف (ة) بكسر اللام
|-
|106)Isgd,asgad,tasgda,tissugda
Amasgad,amsgad
Tamasgadt,tamsgadt
Amsgid,amsgud
Tamsgidt,tamsgudt
|106)أطاع اطاعة
الطائع المطيع (ة)
المطاع(ة)
|-
|107)Ibbudr,abudr,tabadra,tibbudra,iγrm,aγram,taγrma,
Tiγγurma
Ambbudr,tambbudrt
Anaγram,anγram
Tanaγramt,tanγramt
Abudar,tabudart
Anγrim,anγrum
Tanγrimt,tanγrumt
|107)عصى عصيانا
العصيانية
العاصي (ة)
المعصي (ة)
|-
|108)Isfuzzḍ,asfuzḍ
Asfazzaḍ,tasfazzaḍt
|108)عصى عصيانا
العصيانية
العاصي (ة)
المعصي (ة)
|-
|109)Inhd,anhad,tanhda,tinnuhda
Amanhad,amnhad
Tamnhdat,tamnhadt
Amnhid,amnhud
Tamnhidt,tamnhudt
Issnhd,asnhd,immnhd,amnhd
Asnhad ;tasnhadt
Asnhid,asnhud
Tansnhidt,tasnhudt
Ammenhd,amenhd
Anmmanhad,tanmmanhadt
|109)شفع شفعا الشفعة الشفعية
الشافع (ة)
المشفوع (ة)
الشيئ المشفوع فيه
جعل الشيئ مشفوعا
من جعل (ت) الشيئ مشفوعا
من جعل (ت) (الفعل مبني للمجهول) مشفوعا فيه (ها)
تبادل الشفع
المتبادل (ة)للشفع
|-
|110)Ifuzl,afuzl,ifuẓṛ,afuẓṛ,tafazla,tafaẓṛa,tiffuzla,
tiffuẓṛa
Amfuzl,amfuẓṛ
Tamfuzlt,tamfuẓṛt
Afuzal,afuẓaṛ
Tafuzalt,tafuẓaṛt
|)قدس تفديسا القداسة القدسية
110
المقدس (ة) (بكسر الدال
المقدس (ة)( بفتح الدال)
|-
|111)Illes,ulus,tullsa/Inkl,ankal,tankla/Tinnukla
Iγfuffn,aγfuffn, tiγγuffna/Iluf,talufi,aluf
Amlas,tamlast
Amankal,amnkal
Tamankalt,tamnkalt
Amγfuffn,tamγfuffnt
Amlwaf,tamlwaft
Amallas,tamallast
Amnkil,amnkul
Tamnkilt,tamnkult
Aγuffan, taγuffant
Amlif,amluf
Tamlift,tamluft
Allas,tallast,ilis,tilist
Anklu,tanklut
Aγaffan ;taγaffant
Aluf,taluft
|111)نجس نجسا نجاسة النجاسية
الناجس (ة)
المنجوس (ة)
الشيئ المنجوس
|-
|112)Yunḍ,annaḍ,inḍ,tunḍa/Inhḍ,anhaḍ,tanhḍa,tinnuhḍa
Inzḍ,anzaḍ,tanzḍa,tinnuzḍa
Iminḍ,amanḍ
Timnḍt,tamanḍt(tamanṭ)
Amanhaḍ ,amnhaḍ
Tamanhaḍt,tamnhaḍt (tamnhaṭ )
Amanzaḍ ,amnzaḍ
Tamanzaḍt,tamnzaḍt (tamnhaṭ )
Amnhiḍ,amnhuḍ
Tamnhiḍt,tamnhuḍt (tamnhuṭ )
Amnziḍ,amnzuḍ
Tamnziḍt,tamnzuḍt (tamnzuṭ )
Anaḍ,tanaḍt,(tanaṭ)
Anhḍu,tanhḍut
|112)أمر أمرا الأمرية
الآمر(ة)
المأمور(ة)
الشيئ المأمور به
|-
|113)Yulel,allal,ilel,tulela
Imilel,amalel
Timilelt,tamalelt
Amalal,amalul,amulil
Tamalalt,tamalult,tamililt
Alal,talalt
|113)نهى نهيا
الناهي (ة)
المنهي(ة)
الشيئ المنهي عنه
|-
|114)Ifrmz,afrmz,tiffurmzt,Ihqql,ahqql,tihhuqqla
Ismmtr,asmmtr
Afermaz,tafermazt
Amhqql,tamhqqlt,ahqqal,tahqqalt
Asmmatar,tasmmatart
Afrmiz,afrmuz
Tafrmizt,tafrmuzt
Amhggil,amhqqul,ahqqil,ahqqul
Asmmtir,asmmtur
Tasmmtirt,tasmmturt
Immfrmaz,amfrmz,,imhqql,amhqql,
Imsmtar,amsmtar
|114)نصح نصحا النصحية
الناصح (ة)
المنصوح (ة)
تناصح المناصحة
|-
|115)Izzgẓn,azzgẓn ,tizzugẓt
Azegẓan,tazgẓant
Azgẓin,azgẓun
Taegẓint,tazgẓunt
|115)تضرع تضرعا التضرعيةا
المتضرع (ة)
المتضرع اليه (ها)
|-
|116)Yugy,aggay,igy,tugya
Imigy,amagy
Timigyt,tamagyt
Amagay,amaguy,amugiy
Tamagayt,tamaguyt,tamugiyt
Issigy,asigy
Amssigy,tamssigiyt
Amssagay ,tamssagayt,amssaguy,
tamssaguyt
|116)رفض رفضا الرفضية
الرافض (ة)
المرفوض(ة)
جعل الغير يرفض
من يجعل/تجعل الغير يرفض
من جعل (ت) (الفعل مبني للمجهول رافضا (ة)
|-
|117)Iggumma,igguma,iggami,yaggᵚi,yuggy,yugi,
,agammi,taggumt,igiy
Amuggi,amggami
Tamuggit,tamggamit
Imyamma,amyamma,imyawaγ,amyawaγ,imyagay
Amyagay
Anmyamma,tanmyammat
Anmyawaγ,tanmyawaγt
Anmyagay,tanmyagayt
Yuwγ,awwaγ,aggᵚaγ,iwγ,igᵚγ,tugᵚγa
Igᵚdl,agᵚdal,tagᵚdla,tiggᵚudla
Imiwγ,amawγ
Timiwγt,tamawγt
Amagᵚdal,amgᵚdal
Tamagᵚdalt,tamgᵚdalt
Amawaγ,amawuγ,amuwiγ
Tamawaγ,tamawuγt,tamuwiγt
Amgᵚdil,amgᵚdul
Tamgᵚdilt,tamgᵚdult
Agᵚdlu,awaγ
|)امتنع امتناعا117
الممتنع (ة)
مانع ممانعة
الممانع (ة)
منع منعا المناعة
المانع(ة)
الممنوع(ة)
الشيئ الممنوع
|-
|118)
|
|-
|Iggucr,agucr,tiggucra
Agacur,tagacurt
|بئس بؤسا البؤسية
|-
|Immuld,amuld,amalad,tamalda,timmulda
Anmmuld,
tanmmuldt
|
|-
|
|
|}
Tasddakamt tadeslant s umata :Amawal Aεṛab-Amaziγ n uselmad Muḥmmad Cafiq
Ayyur n wallam(Uẓum) neγ Remḍan nna izriyn 2974/2024 [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 22 Nuwanbir 2024 à 17:24 (+01)
== I usnumku n uslmad axatar Mass Mohammed Chafiq ==
Abergaz
(I usenumku n Mass Muḥmmad Cafiq ad as izzeγzif Bab n igenwan tudert nnes g ulyaz.Abergaz-ad ifka zi tudert nnes attayn n simra d tam (28) n useggᵚas taf ad isemun mennawt n tewaliwin zeg cigan n teγbula aha ur zemirn itsn ad fekin azgn n tusrigt (1/2 heure)taf ad rezun tamnnida n (جواهر ,معالم خالدة ...)g ubaynu nna igan aneḍcu (cadeau moral) itteyagamn γ Ugratsa (l’Internet ) s ubennan (gratuitement).Awegalel nnes iga zeg imedraz uγliln(المعالم الخالدة) ,acku yumy timeγᵚwanin (الجواهر )isseflilliyn inezzγn allen n iḍeṛγal daccn iseksawn.
Iga abergaz
ur igi azeglaz
iga ameglaẓ
ur igi afenṭaz
iga aneγmamaz
ur igi zeg ikelfaz
iga afermamaz
ur igi axermaz
yurm adyaz
yudy agyaz
da itteγjdam tiγerbaz
ar icetty annaz n tifiṭyaz
ar ismuttur ifsan g izmaz
ar ismuttur uẓan s ulyaz
ar isselfufuḥ iẓuṛan γ ubaraz
ar ittesluluḍ iẓeγṛan i ugadaz
ar ittecεaf i umdaz
ar ittesgad i unyaz
ar ittenkay i uγraz
n wawal n umzaz
mar ad t yagm umecraz
taf ad t yagm umedyaz
ak ad t yagm uḥerdyaz
far ad t yagm umegyaz
bac ad t yagm umelkaz
afa ad t yagm umeklaẓ
ad ihnuccr γ wasif n umeflaz
ad ickukkḍ x wadif n uselqaz
asl n uzlaz
asl n ungaz
ar itteγbbaz
ar itteγyyaz
x ikerbaz
γ uzibyaz
ddaw izdaz
ar ittennal i uwdaz
ar iqqaz igulaz
ad ibjeḥ imedraz
ad igley abelhaz
ad ikẓeε amerkaz
ad ifreg i uberbaz
ad irgel iḥendaz
Asefru n itesnt tewaliwin :
-Abergaz :Argaz mi ixatr wuddur bezzaf
- Azeglaz :wa-nna isseknadan g tewuri neγ g umesititty
- Ameglaẓ :wa-nna ittesufurn ca n umuḍin
- Afenṭaz :wa-nna ittefuḥrrun s uy-nna ur iskir
-Aneγmamaz :wa-nna ur ittinin affarn nnes i awd yan
- Ikelfaz :amennaw n ukelfuz :wa-nna imray ad ids imun cra
-Afermamaz :wa-dda ittennarn meddn s iberdan ur ifṛiγn
- Axermaz :wa-nna ittexuzn g tewuri nnes,ur iskarn tawuri nnes s uγudu.
-Ar itteγjdam tiγerbaz :Adday iγejdm cra aha isers yan ugalul(la jambe) γif wa-yyaḍ nnig n ugertil neγ uheddun niγ ucḍif
- Ar isselfufuḥ iẓuṛan :ar issufuγ iẓeγṛan n tewaliwin
- Ar ittesluluḍ :ar ittebby iferdas n yan uskkin neγ iseknaf n yan umudar.
- Ar ittecεaf :ar ittewḥal cigan.
-Ar ittesgad :Ur ar ittemmzaray d wi-yyaḍ,ar iskar ay-nna ran ad t iskr (obéir)
-Anyaz :artam :ay-nna itteyaran γif ca ad t isker
-Ar ittenkay :ad incer ca s yat tewuri
- Aγraz :ufur n yan uskkin g yan wansa ar -d t yasr(le dépôt)
-Aḥerdyaz : bu wawal ur ilkimn ansa n umedyaz
-Amegyaz :wa-nna ittarun
-Amelkaz :wa-nna isefulkyn ca n uselsu s wannaγn :le brodeur : [https://dictionnaire.sensagent.com/%D9%85%D8%B7%D9%91%D8%B1%D8%B2/ar-ar/ مطّرز]ال
-Ameklaẓ :wa-nna issufγn zeg uzayku ca n umaynu :le créateur,l’innovateur
-Ameflaz :wa-nna ifliyn cra n uskkin
-Aselqaz :wa-nna isemuttuyn kra n uskkin s yan ubddur ixatrn
-Asl :min (sans)
-Azlaz :Ad isefurrg ca cigan (fureur : [https://dictionnaire.sensagent.com/%D9%87%D9%8E%D9%8A%D9%8E%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%BA%D9%8E%D8%B6%D9%8E%D8%A8%20%D8%B4%D9%8E%D8%AF%D9%8A%D8%AF/ar-ar/ هَيَجان، غَضَب شَديد],
- Angaz :Ad yacy cra s tusurt n tiyti niγ n uters
-Ar itteγbbaz :adday yaγ cra abuḍ n waman immutern
-Ar itteγyyaz :ar iferrn cigan imendi
- Ikerbaz :tinmal
-Azibyaz :tassast.
-Ar ittennal :Ar ittemnala
-Awdaz :Ad ikkes ca n uγref i wa-yyaḍ acal nnes neγ awal nnes(la conquête ).
-Igulaz :ay-nna iqqiman
- Ibjeḥ :ad ikkes ca aγamus afella n yan uskkin
-Amedraz :wa-nna yuǧan tamatart n tukkut nnes g yan ubrid
-Amerkaz :wa-nna itterfaẓn aman uzddign ar -d tteyaḍṛn d waluḍ,wa-nna ur ittaǧan cra n uskkin ad izeddig
-Abelhaz :ay-nna ur imsasan d umcan neγ umsar aha iga agengif (légendaire)
-Aberbaz :ay-nna ittexlun ca n uskkin (le polluant)
-Iḥendaz :amennaw n uḥenduz :afeskar ma s da itteqqn cra adeffas nnes neγ areṣmiḍ nnes …
Arhazaf Hemmun/Aγazaf Hemmun
10/11/2974/23/11/2024 (Azmz n tfesra tamaynut )
[[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 23 Nuwanbir 2024 à 09:18 (+01)
== Amyaγ n imγiln ingr itsn igdudn ==
Amyaγ n imγiln ingr itsn igdudn
Nekka nessn nekkᵚni imezrawn iεrrimn n usinan umeγrib is ikka umezdaγ azayku n «Miẓṛa» ar itteggᵚd ingayn n wasif n «Unnil»iddeγ ar as senhubburn amud n igran nnes aha mar ad yatm i walksayn ar iggar i ukerwa n waman yat taḍezzant minzi da ittiγil is iga aberfgan ilan aγurd n usemussu n temzazin d imzazn n wasif aha ur illi may-d t issufuγn turnant nnes ,aha ikkes as udm akerzaẓaf anect n tawetmt tagᵚilalt .
G ussan-ad isawl umesnanaf Mass Sabir Ubenhddu aha inna g yan udamu acanan nnes (Afidyu acanan) is g yat tawsit ,adday ittucyyr ca s yan waḍan ur igin useknaf ar γeṛṛṣn imalgn nnes i yat taγaṭ neγ tixsi aha ar ttinin s ukungz :«S uγrik n Allah» mar ad ur asn ittisil umdun illan g wasif.Asag t uzun da t ggarn i umdun aha temun d temzazin.
Asemzazal :
Imezdaγ n «Miẓṛa» d imezdaγ n ugafa n «Ifrikya» ar sefuzzuln yan uwerikka nna igan aberfgan neγ amdun.Iwerikkatn ddeγ netln ,zedγn jaj n waman n wasif aha mezarayn s untti d ukmam n tiγni γ unck n imγiln imeltann .Ar ggarn imezdaγ asfl nnesn g wasif. Asfl n imezwura iga taḍeẓẓant n ufgan ay-nna ittinin is afuzal nnesn iga aberfgan ,wi-n imeggura iga tawetmt n umudar ugrid n waγaḍn niγ n wulli ,ay-nna ittinin is iga ufuzal nnesn amm ufgan ,ar ittawγ i uksum n umudar ugrid.Mezarayn g usggur d uḥnu n usfl,amezwaru iga t tudect tawenbayt ,wis-sin iga t aγeǧaj n iwγ n uksum.Mmeswann g tebaknna n usenara ,imezwura ran s usfl ad atmn i usenhubbr n wamud d walksayn ,imeggura ran s uy-a ad iffeγ uherkṭṭus ajanig n umuḍin ittucyyrn s tiyti nnes.
Zeg yat tenila yaḍnin ,s sin idsn seddirnn ad atmn i ugand,s sin idsn ar ttiγilin is da ittekka ukarru n wuzuḍ aman n wasif.Afuzal n ugdud amezwaru ur igi xas aberfgan itteddrn jaj n waman meqqaṛ ar ittemtan ufgan γ ugensu n waman iddeγ ur da ittafa ad inseg amarug iḍulliyn i tudert .Afuzal n ugdud wis-sin iga t uherkṭṭus ittawγn i uksum n imitar ugridn wan tiγṭṭen d wulli meqqaṛ ar ttiγiln mennaw n ineflasn n tzegdiwin mi ikka ukarru nnesnt ignna d wacal is ittuγna zi timsi.Meqqaṛ ur da ttemunn waman d temsi idma ugdud ansa n uherkṭṭus ammas n waman !!Aman da ssexsayn timsi,timsi ar tessnwa aman ,ar ten tesruggᵚu,ar ten tesmuttuy s iruggᵚa mec llan g yan ufecku n wuzzal neγ n ideqqi aha ur ggirn i wafᵚa.
Ineflula is da ittatm ufgan azayku i ugand s useblu nna da yakka ya zeg ufgan ya zeg umudar.Aman gan akarru n usebluls adday aγn s yat tanecta nna yusr wakal idd asag iseriddm unẓaṛ aha negugiyn igusifn n waman ar zerriyn g igran alaku ittenfun i tqefsa maca da ttawiyn amud.Dar Imaziγn ar ttekkant timegugra aman n unẓaṛ iddeγ da ttiγilnt is ar ten isseblulus aha ar tent issiriw wan ibeṛγuyn n iwetman.
G yan umiy nna ikka yufa Mass Laḥsn uεba terba yat taytect ayddid n waman aha teggafy s uzilal n udrar aha kud t-i tiwḍ tesγuyy :«Nekk ay-d iγnan iγezwr».Aha ur teẓṛi amya alley t iseγaṛ ca aha ttusemutty s yan umeddargu.Is iga uyddid wi-n waman,mid iga aguḍil iketarn s ibeṛγuyn g taγzi n ukud ?
Itteyassn is mec ur iggir umezwaru n ibeṛγuyn i wagad n tawetmt ur tenni ad tessmrw.Ibeṛγuyn gan aman dar itsn iwdan maca dar wi-yyaḍ gan akᵚfay .Akmam-ad ar ittamy yat tegirt n waman.Iγ ittustay zi waman da ittegga akᵚfay s talγa n taneγda niγ n takka. Ur da ittili usebluls n tawetmt xas s waman umliln meqqaṛ ur da ttilin inil xas wi-n ufecku g llan.Awd yan ur da ittiẓiṛ tasekrut n uγeǧaj ittemun d tigri n waman-ad γ uguḍil n tawetmt.Adday tessmrw ar as ibezzy udis .Ay-a da t-i ttannayn iwdan s walln nnesn.Meqqaṛ uy-a yaγ ca n umeεasaq γif may-d iγnan,ca ar ittini awtm ,ka ar ittini tawtmt .Tawtmt ay-d ittisin may-d as iggern zeg iwetman ngum ad tessmrw.Ay-nnaγ as teggafy s ijjeyal n udrar aha tewjjγ :«Nekk ay-d iγnan iγezwr» .Tuley s wanfa n udrar taf ad yili udebku nnes tuqlatin g may-d igan idir.Tera s uγuyyi nnes ad tessgtn s wi-s nettat ay-d iγnan iγezwr.Mar ad ids imenala uwtm ur irin ad inkez(avouer) acarid issiγiln i uyḍn is ur illi may-d iγnan iγezwr anect n waman n uwtem , n unẓaṛ aha deman is iεla yat teḍzzant aha isumr as ad t yawl kud ur as teri ifneγ day tesγaṛ teγuṛaṛt acal d iẓeγṛan n waddagn d wi-n ufegan d umudar d imγan alley taγul asyiy nnes day isinfs aha iseriddm .Issiliy t s afella n ignna s uleccu nnes aferqaqqac.Adday israw ignna ar ttannayn iwdan izgign ilan udm n uknan (arcs) s ceṛaḍ iniln.Γaln is gan abuqs n tislit n unẓaṛ.Asag ur llin waman nnes ca n ubelulls ur inni ad yili ,ur inni ad yili umyaraw,ur inni ad yili usulbu(tarwa immeṭfaṛn) ,ur inni ad yili/ttili ufeluls niγ tabẓẓa(Asgidy n tarwa).Aman ya gan wi-n ufgan niγ wi-n umudar γend gan wi-n ca n uskkin yaḍn gan akmam iḍulliyn i usirer('''insémination)''' n wagad(ovaire) n tawetmt.Ay-nnaγ as kkant tiwetmin n Imaziγn da tterdabnt s timqqa n unẓaṛ mar ad jjiynt zi ugugru aha ttuseblulsnt day ssemrwnt aha arunt neγ teffγ tent tanεimalt n teburi.
Tiγni n ufgan d umudar tekka tega abatu nna da ttemmnzaγn iwetman d tiwetmin.Ku iγirf da t inezzγ s tenila nnes.Mar ad tessiwḍ taytct azan nnes teggufy s ufadrar neγ s usadrar γend «Serrdrar» dda ikkan da itturzaf s wis iga afuzal .Tera ad tessgtn s wis tega intti niγ tinttit n iγezwr. Azan nna isselkn usun s tegayya n Massa Nawal As-saεdawi g udlis nnes :«Tawetmt nettat d intti/tinttit» nna gis tessfra is ufan imuzayn is da ittegga usemru ([https://dictionnaire.sensagent.com/embryon/fr-fr/ embryon], [https://dictionnaire.sensagent.com/f%C5%93tus/fr-fr/ fœtus]) g uzanẓ n tnefga (utérus) tamezwarut (γ tenfra) tawetmt ngum n wad immutty s uwtem neγ iqqima d tawetmt.
G yat tunsiyt n iwl γ «Masst» adday yiri umeḥray n uyyis niγ n userdun nna yusiyn tislit taf ad tteddu s uzdduγ n isli , ad issenḍw amudar i tergᵚa ingiyn s waman ar ittuglay s wad ifru cra n uqaṛiḍ.Ur nnin ad t feln ayt ilemdis n isli ad ijujjr amudar ar-d ifru atig n iwiri.
X yat tunsiyt n urecal g yan wansa itteyassn s «Uṛbiε» γ usuty n «Ayt Umellal» da tteddu teslit g yan wass ammas n tagrumma n taytcin d icirran d tecirratin s teγbalut aha ar teggar tiyni ammas n waman ,ar ttemmḥzwayn icirran far ad kemtn tiyni.Ar ttinin itsn meddn is da teggar uyyiṭ n waraw d tarawt nna tera ad tefk i umaḍal .Ar ttinin itsn iwdan is da ittawl icirri mec imurs ad ikmt tiyni.
Tunsiyin n udubn ar ssegtann tiffuzla n waman g wamun Amaziγ.Ay-nna ittinin is kkann ssenn tafekna n waman .
Γ uzejjir (la plage) n Mazaγan annayγ yat temγaṛt ar tteddu s uzir γif igidu.Kud teggr i waman n taḍḍanga tekna alley teggr i waman s ufus nnes aha tessudn t.Kkiγ ẓeṛiγ itsn irgazn ar kennun taf ad ggern i wakal s ifassn nnesn aha ssudn ten .Mesqsaγ d tewngimt inu :«Axs ur igi usenara ddeγ zeg idrizn n umuzd(la prière) dar Imaziγn d igdudn dda d idsn meṣalafn ?
Adday kkin itsn Imaziγn idebna n itsen igᵚerramn da asn akkan imecayfn nnesn aman i urezaγ.Ay-a irewas i waman nna tekka tefacga n Imasiḥn da takka i inerzafn nnes aha ar asn tessiγil is illa gisn usafar.Ay-a ar ussegtan (confirmer) tiffuzla n waman .
Ar ttiγiln itsn Imaziγn is mec teswa tawetmt sat n tegᵚmimin zi sat n teḍḍangiwin ar tent teffγ tenεimalt aha ssiklnt tiwergiwin nnesnt g iwl d tarwa.Ay-a iga tamatart n tiffuzla n waman n ilel.
Ar sawaln itsn igetna (documents) izaykutn aha ar ttinin is illa uqerdal n ilel niγ n ugarw ila aγrik n «Busiḍun» neγ «Poséidon» .Iga γ unck n yan wansa n ugratsa s uzabẓ n '''''ENCYCLOPÆDIA UNIVERSALIS''''' x usunmy (asumar zeg usun d umiy i mythologie ) Ugrik ya Yakuc n ilel niγ n waman s imc amatan, ya wi-n wakal ,aγrik nnes ar isenaba :«Amercal n wacal» γend «Aqerdal n wakal».Ay-nna issefrun is illa yan wazda ingr waman d wacal ,ingr waman n unẓaṛ d tawetmt igan acal /akal (la terre) d ti-n ufgan ,d ti-n umudar ….
Illa may-d ittinin is iga «Busiḍun » imeγni dar Imaziγn izaykutn .Ay-a ibder t umerzi Mass Uεcci Mustapha g yan udlis nna izzilz (traduire) s uzabẓ n «Iwaliwn n Hirudut ɣif Ilibiyn» aha inna is ar ttiɣiln «Igrikn» s wis iga «Busiḍun »imeγni n «Ilibiyn» neɣ «Imaziɣn» aha ibder diγ is issegtn «Hirudut» mennawt n tikkal ay-a.
«Azeyyus» imci -nna ibder uselmad Uԑcci ar ittusenbar d axatar n imeγna «Igrikn »ila asggaru nnes g tibṛṭ n udrar n Ulemb .Ar t ssenbarn «Igrikn» d iwis n «Ukrunus»igan aferṭxdil(le dernier né) n «Ultitan» d «Гya», igan inna n Imeγna, d iyma n «Busiḍun ».Ikka «Uzeyyus»ar ittuseflas s ibba n imeγna d iwdan d uzerdadaԑ (le plus fort)n imedracn (les vivaces)(zeg tadruct igan asif ur itteɣaṛn).Amrig nnes iga t usm d tignut.Ar as qqaṛn «Iṛumiyn» «Jupiter».«Zeyyus»neɣ«Azeyyus»ila yat tezdayt n walag (la parenté)d «Busiḍun»ibder t yan umiy ittinin s wis ikka yuws i gmas«Zeyyus» g umnala nnes d igerza aha iṭṭaf tanbaṭ n ilel (tasna 30)
Γ uṛaεa nu - « Busiḍun »iga aɣrik uddis zeg «Bu»igan azegzil n «Bab» issefrun anaba (le sens) n waṛṛaṣ (la propriété)d «Isiḍn»igan amnnaw(le pluriel) n «Isiḍ»igan aḍan ittaɣn itsn imitar(les animaux) (la rage).«Busiḍn »ittusmuttiyn s ususru s «Busiḍun» iga Amaziɣ imci-nna ikka issegtn «Hirudut».Nezḍaṛ ad nesry aɣrik-ad s «Bu» d «Usiḍn».Waqila iddeɣ itteyassn s usiḍn niγ n ucuyl n may-d innan ad yaɣ g udimal d ubrimal ittusefls s «Busiḍn».Maca iddeɣ ila usimmi(frère utérin) nnes «Azeyyus» amrig n usman d uzeglam (tignut ,iggig) issexlaԑn hat awd netta ar isegnḍaṛ (être en fureur)ar- d issexlε amm wa-nna yaɣ isiḍ.
«Zeyyus»neɣ «Azeyyus»ila yan uɣrik immerwasn d ids s iskkiln .Aɣrik -ad ufiɣ t g umawal n uselmad Mass Chafiq Moḥammed g tamnnida n« الرحل»: tazyast nna igan amm tarikt i uyyis maca ar ttusras nnig n ulɣᵚm.Idd ur inni ad ig uzeyyus tanumilt n wa-dda ittusrasn aliḍ ɣif tezyast neɣ urfud neɣ tatbeɣt?!Mec da nettini :« Seburdu aserdun»s unaba n «Sers tabarda nnig n uԑeṛmum n userdun»hat zeḍaṛn imaziɣn Imezwura lliɣ ad inin : «Zeys alɣᵚm neɣ aram»s unaba n «Sers tazyast nnig n umddis n ulɣᵚm».Iɣ nenna« Azeyyus »nezḍaṛ ad negzu wa-nna ittusɣimn ɣif tezyast .I mec tega tezyast yat tawalt yaḍn ittinin tarikt n uyyis d ti-n waram g yat tikkelt nezmr ad t nerms s unaba ademamay(au sens figuré) tadagamt (le symbole)n tenbaṭ acku anebbaḍ da ittili g wansa ijegln neγ yattuyn ya iga alektu(l’estrade,le lit) ,neɣ ajjaxfat (le trône ),neɣ tarikt ,neɣ tazyast.Mec nessn is ikka «Hirudut» issegtn is kkan «Ilibiyn» neɣ «Imaziɣn» izaykutn ar sselmadn tanuci n uyyis i «Igrikn» ad nasey anaba n : Wa-nna ittusɣimn ɣif tezyast neɣ tarikt n uyyis neɣ s unaba ademamay wa-dda ittusɣimn ɣif ujjaxfat neɣ ulektu n tenbaṭ.«Busiḍun» d «Uzeyyus» gan Imeγna -Igeldan Imaziɣn ,ikkan da kkatn s usman d wassamn (les foudres)wa-nna iran ad imenala aha imenamar d tenbaṭ nnesn wan ugerzu nna ssenksn (obliger)ad yasey aliḍ (toujours)nnig n iɣiṛ nnes ignna s uẓaẓa nna s illa.Irewas ugerzu nna mi da ittini umiy is ira ad imenala d «Uzeyyus»aha izyel t wa-ddeɣ s wad yasey ignna nnig n iɣiṛ nnes d '''Sisyphe nna zeyln imeγna n «Igrikn» s wad yasγ γif tadawt nnes yan umeddargu aha iggafy s unfa n udrar maca ur da ittawḍ tizi nna yurk ar-d igenugy umeddargu s uzddir aha yasiy t daγ''' taf ad t isselkm ijjeyal.Illa yan wazda ingr ugeryu ittuzyaln s wassay n ignna d «Sizif» nna ittuzyaln s isy n umeddargu.Axs ur illi cra n wazda jar umeddargu itteyasayn γif iγiṛ n «Sisyphe» d umeddargu nna s ttusemutty taytct innan is nettat ay-d iγnan iγezwr?!Ameddargu n «Sisyphe» iseddugm (symboliser) aggᵚa iẓẓayn d unezwum d wutul n waḍu.Axs ur iri umiy n taytct ad yini is da ttasy anezgᵚum ixatrn s usemrw nnes ,s usemru isettuln nna da ttasy γ tnefra nnes iγ as yaγ usulbu aha taγ as tabeẓẓa s unezar (Le défi) n «Sizif» nna meqqaṛ ar as inneqlulluy umeddargu mennawt n tikkal aha s useqirrw (Le défi) nnes ar ẓaṛs ittuγul aha issiliy t taf ad t isselkm s tizi nna s ittugly ad t issiwḍ.Ameddargu ar iseddugum acarid (tidt)s ulekan nnes x wansa meqqaṛ ar ittezug asag ijmeḍ ameyas.Diγ ar iseddugum acal .Is ira umeγni n umiy n tiγni n taytct ad yini is illa cra n wazda ingr usebluls n taytct d wi-n wacal?Nettat terba ayddid n waman niγ ayddid n ibeṛγuyn nna ur igin xas akᵚfay n uwtm ,neγ aman umliln meqqaṛ ur da ttilin waman inil n tamlli γas γ tajjma nnesn taquṛaṛt .«Busiḍun» iga :«Amercal n wacal» γend «Aqerdal n wakal».Iga diγ Yakuc n ilel niγ n waman s imc amatan.Iga netta d «Uzeyyus» Imeγna -Igeldan Imaziɣn ,nna kkanin g umγil n Imaziγn izaykutn da kkatn s usman d wassamn (les foudres)wa-nna iran ad imenala d wad imenamar d tenbaṭ nnesn,ay-nna ittinin is s wanaḍ nnesn ar iseriddim unẓaṛ iddeγ gan iqerdaln n waman s umata.Anẓaṛ awd netta ila tislit nnes .G yan umiy ikka inumc yat teḍzzant maca kud ur teri ad ids temun iḥreq aha ur yad da iseriddim alley izwa wacal ,iqquṛ uḥelfus,ar ttentalnt timitar n tudert .Ttugly teḍzzant ad ids temun taf ad tejjnjm agama d ufgan d umudar ,yasy t aha annayn iwdan iniln nnes igan wi-n timelsit nnes.Γ umawal n uselmad Mass Muḥmmad Cafiq tawalt n «Unẓaṛ» tega tamennabat neγ tamerranabat (Isumir zeg «Mennaw» d «Marra» d «Unaba» s wukus n tedbbakt «A» i polysémique) :«Timqqa n waman ikkan ignna » d «Taγuṛaṛt» d « Unezar,ucqiṛṛw :le défi» .Axs ur igi unẓaṛ yan usggur as da isselqu aresgad nnes?Mec iṛeẓm i umγuγ (Imiss issufuγn aman wan uselda) han anẓaṛ ad isseblulls acal mi iga amercal d uqerdal nnes.Iγ t iqqen han ca n ubelulls (La fécondation) ur inni ad yili ,ca n tudert ur sar telli.S waman n unẓaṛ ar issudur mala asn iṛẓem aha ar iselluyγ (anéantir) iγ ten iṭṭaf iddeγ ar ittenbaḍ digsn ya g ugaru ya γ ignna.Hat iga amercal (le mari)d uqerdal (le seigneur)n wakal g yat tikklt.Mec iga aqerdal hat ya iga ameγaṛ ya iga agllid.Γ unck n itsn ineγmisn nna zemmemn isedyann izaykutn ar akkan Imaziγn i igeldan nnesn izaykutn tiḍzzanin nnesn taf ad tent isseblulls.Agllid iga aberfgan ilan iγastan (Iγurdn ijjejnagn tahemra tabnabakt :Forces qui incarnent le pouvoir implicite ).Iγ ila tanbaṭ n ugaru d waman anida llan hat ila awd ti-n ignna minzi x udewnu n ufgan azayku ur igi ignna xas agaru.Aha ur igi unẓaṛ s unaba nnes n timqqa n waman xas ibeṛγuyn n uberfgan «Busiḍn» neγ n «Uzeyyus»nna da ttannaynt tiwetmin tinburin niγ timgugra is ar tent sseblulsn adday ten kkint .Aseblulls nnesnt ar asent issiγil is gant timeγna n iγezwr iddeγ kkan waman-ibeṛyun tinefriwin nnesnt.Aman-ibeṛγuyn n uberfgan gan ifuzaln (sacrés ).
Mec ssenn Imaziγn tiffuzla n waman hatin ssenn «Ifarisn» tiffuzla n timsi.Mec da ssexsayn waman timsi,han tameggarut ddeγ ar tesmuttuy aman s iruggᵚa iγ llan g yan usabr akkᵚ ma .Aha ar ttuγuln iruggᵚa s waman s umezmaq nnesn d yan ujanig g tella tasemḍi d s udfl asag mmezmaγn d yan umssuy γ illa kigan n uqeṛaf .Azas ar issiwid ,ar isemuttuy ay-nna ikemḍn s waggᵚu.Aggᵚu ar ineqqa adday ur tufi taḍaṛut ad ttadf s uḥanu iqqenn γ igen cra.Aman asag negugiyn ar ttilin aγurd n wad zelγn s cigan n isekkinn.Ar ittefkan ufgan azayku taf ad yatm i uselubbḍ,ar yakka asfl nnes i wa-nna mi da ittiγil is iga akarru n ugand g tajjma n turnant .«Ifiniqin» kkan ar γeṛṛṣn i teḍṛant ,«Imiẓṛan» kkan ar ggarn taytct taḍeẓẓant γ wasif n «Unnil» ,«Imaziγn» ,itsn ar dγi s tegayya n umesnanaf Mass Sabir Ubenḥddu ar γeṛṛṣn i tixsi niγ taγaṭ aha ar t ggarn x wasif i uherkṭṭuṣ mar ad iffeγ ugand n wa-nna yudfn amuḍin.
Asagaru :référence
-Iwaliwn n Hirudut ɣif Ilibiyn (Imaziɣn )-Uԑcci Mustapha aselmad asdawan.Aggur amaziɣ/Portail Amazigh
- Amawal n uselmad Chafiq Mohammed
-Adamu(asumar inu i ufidyu :vidéo) ) n Mass Sabir Ubenḥddu g udemlis (asumar inu zeg udm d udlis i Face book) (Iduma icanann :Vidéos réels )
-Ay-nna nekka nessn nekkᵚni inelmadn g tinml tawemγribt γif ugdud Umiẓṛa azayku.
-Ay-nna ẓeṛiγ kud giγ icirri g yat temγṛa g Uṛbiε Ayt Umllal (Bni Mellal)
-Ay-nna mi sellaγ γif tunsiyin n iwl γ Masst tamnaṭ n Ugadir
-Ay-nna kkiγ γeṛiγ g yan wansa n Ugratsa nna ur yad iqqimi γif umiy nna yaru Mass Laḥsn Uεba (ar as ttettrγ ad i iwadm iγ weglγ x ubedar n uγrik nnes uwrikka )
-Ay-nna kkiγ γeṛiγ γif wamun Amaziγ.
-Ay-nna kkiγ γeṛiγ γif wamun Ufniq.
- Ansa n ugratsa s uzabẓ n '''''ENCYCLOPÆDIA UNIVERSALIS ,tasna isawaln γif Poséidon'''''
Aγazaf Hemmun
07/12/2974 /20/12/2024 [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 20 Dujanbir 2024 à 16:02 (+01)
== Anumc d itsn idugim (L’amour et quelques symboles ) ==
Anumc d itsn idugim
(L’amour et quelques symboles )
Anumc ila yan unaba (le sens) amatan (général) aha yili wa-yyaḍ uslig (particulier) .Innuwsn (être varié)γ unck n ubatu (l’objet)nnes.Illa wa-dda izdiyn d tifiras n ca,neγ d ifenxirn (grimaces) ,yili wa-dda icermn s irefsan (les qualités morales) nnes.Anumc ya ad ig azuγan (superficiel) : ur da izerry iseknaf (les organes)n cra n ujanig(le corps), neγ s ilumiṣ (les apparences)nnes g yan ulccu(le costume) nnes,ya iga abuḍan (profond) ,ar itteddm g uy-nna s ineḥya (se distinguer) kra zeg ixersimn (les caractéristiques )utjiγn (moraux) .S umedya allen ifulkiyn ,neγ ti-nna issefrun aniry(la tristesse) ,azelaz(la fureur),anuγjf(l’inquiétude) ,anegaẓ (la souffrance) ar nezzγnt anumc n ca.Meqqaṛ tega lal nnesnt tasqqaffant (prostituée).S umedya inumc t yan usmun nnes iddeγ ur ǧin yannay taytct(femme) issefrun s wallen nnes aniry nnes minzi ur tedgga (idegga :accepter)anitid (la mauvaise situation) nnes n useqquffn .Iddeγ isniγs (observer) g usuty (le contour) nnes is agullic (la plupart) n tiwetmin ar ttehkikkiynt (rire d’un fou rire),idd tasmunt nnes ur tessin azemummy (le sourire) aha tega tamečilst (ta-nna ičan ils nnes :très silencieuse) minzi teγunfa (détester) asenuml s tesqqaffant.Ar as itteḥḍu allen. Mer yufi ittemun d ids aliḍ taf ad issalam i wallen nnes ineγbabaln (très tristes).Aniti (le cas)ddeγ iga yan umedya ittesmun anumc azuγan d wabuḍan .Aγedbbu(l’accent) neγ anuγ (le ton), niγ aduna (voix caverneuse )ar tteldayn anumc ur id amm uẓagu (haute voix)nna ar iseγunfu amesγad nnes.S umedya asgijjy (le cri des oiseaux) n waylaln ar itteẓmlal(pousser à faire) itsn iwdan i wad ten sγin aha qqenn γifsn x usekaran (la cage),idd asehuṛṛḍ (le cri d’âne)ar ittenzal (exciter)izenzifn (les nerfs de sensation).Aγedbbu ar ittemun d udebku (la voix) aha ar ittemun d wawal.Adday da isawal ca s yan ils azeddag qenna ad issef anumc zeg wabuḍ n wulawn d tewngimin.Ils istiyn ,yafufn iresln γif tirsal tiquṛaṛin ad ig abatu n unumc i lal nnes niγ i bab nnes.Ils ar yakka tamatart n tiwwurka (la personnalité) iγurdn (fort,forte) n bab nnes γend n lal nnes.Ilumiṣn ar sefalkiyn udmawn s umedya taytct yusiyn isni nnig n iγf nnes d tizuzaf yaḍn wa-n tazra,izebgan, itlan ,ilsan iḥruyn t isenuḥyun wan abruγ neγ akerbas (le caftan),alamγ (aḥruy amaynu),allugu (aḥruy isseflilliyn :qui brille),issefrun afuḥrru nnes s yan udm aγeṛman nna s itteyassn yan ugdud γ yat temazirt ar iseqrqac allen n wi-yyaḍ nna ur ǧin annayn amm netta.Taytct ittendadn (insister) γif wad
teffγ s wammas n uzeglal (le boulevard) s ulccu nnes anetatay (original)ar ttini is tentta s taγeṛma nnes s uburz.Asenara amm wa ar isexitir tindi (la valeur concernant l’homme)) n lal γend bab nnes,ar as d-ittawy cigan n userẓu (la considération) d unumc lumn i tawetmt .Alccu d imc n uresam n wazzar d usurḥ (le maquillage) d tilẓi (le maquillage exagéré)ar as ttelwadn (augmenter) agums (la beauté), ar selaln anumc g ulawn n iwetman. Anumc ur ar ittuḥulfa xas zeg uwtem nnil n tawtemt,s urekal (par contre) ar ittelal asl n uγerds (la volonté)g ul n tawetmt tanila n uwtem nnes ,niγ da sis itteyacay ingr iwetman d jar tiwetmin ya ilkem tasekᵚflt n tnebya(la sexualité) neγ uhu,ar ittaγ ingr imarewn d warraw niγ tarrawin nnesn.S umedya yan urgaz meqqaṛ iggurzn (être sévère),ur iffir imeṭṭawn nnes dat izuyi nnes g iḍ nna gis issifḍ illis s uzdduγ n isli nnes meγaṛ ur as yagug xas s uzaru n sin Ikilumtritn,meγaṛ ila tirbatin yaḍn aha ur tegi tislit xas ta-nna iṭefaṛn tixefddit nnes !!Llan imarewn lumar iwetman nna ur da ttirin ad ssiwln tirbatin nnesn,mer ufin ur tteffγnt tigᵚmma nnesn .Llan wi-dda da ten ittaγ unumc uhrirc (maladif)ar-d ur senuḥyun ingr tirbatin nnesn d tmercilin (les mariées) nnesnt.Llan wi-nna ittenumucn tayetcin meqqaṛ ar ttewsirn iddeγ ur lin tirbatin aha s unumc n tiyyaḍ ar zzirizn(compenser) ayar(le vide) illan g izdduγn nnesn. Irefsan wa-n ubeγas (le courage), d ufuhry (l’audace), d uffenẓy (la franchise) ar nezzγn anumc.Awerikka ur iffirn anitid nnes amunan ,isawaln i ugdud s yat teskᵚflt n uffenẓy ad ig abatu n unumc sellihwant akkᵚ adday ur ar ireggm ,ur ar isediddiy ,ur ar izrri iwtta n tγerta (la politesse) ad issef (extraire)anumc zi jaj n wulawn .Iγ issigg agdud zeg yat temalalt (balcon)aha ur iffir tabeḍant nnes (le plafond)hat ad yagm cigan n unumc xas ad iggez s izdar ar as ittefnaẓ(diminuer) unumc s tirggim nna mi da iṛeẓẓm benid n usenara ixxan n itsn.Taγerta meqqaṛ menid n icenga(les ennemis) da tteḥḍu tindi n bab niγ n lal nnes. Asfata (la frustration )ar iserrnkt (ouvrir largement la porte par exemple)tifluyt n unzzez unbay (le harcèlement sexuel).Meqqaṛ iga tuεdimt (le crime),ur igi ulqu nnes xas akuddl (la méconnaissance) d uwadm lumn adday ur izri xas awal.
Arhazaf Hemmun
21/03/2975/03/04/2025 [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf Hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 3 Ibrir 2025 à 17:28 (+00)
== Asafu n userzγ (La torche d’optimisme) ==
Asafu n userzγ
(La torche d’optimisme)
Tudert tega tagerwawt (la voiture) ittegrurubn (qui roule) γif telakatin (roues) ibeziyn d ti-nna lewasnin .Wa-nna t iḥerriyn iqqn t ad icbubbṛ g ujikan (le volant) nnes ,ad yakᵚz tanila as da itteddu ,ad iseguttu taterba(la vitesse) t isselkamn s usarsu(la gare) g ukud iffulsn(convenable),ad yisin aẓanẓ (une grande distance) nna g ittelukkz(ralentir) d uzaru(la distance) nna g itterurud (être rapide).Maḥdd ar itteḥnkruruy(rouler) hat ila aḥnu(le but) ,tabaknna(l’objectif) nna ibuk(avoir l’intention) ,inuz(espérer) ad t yawḍ.Iqqn t ad issadd abrid nnes s usafw(la torche) adday t-i tegly tallest,tagut ,tamejakᵚct .Maḥdd ila aḥnu aha ar ittemmxṛfaf ad t ilkem asl n wad isseqlully(renverser) tatreggat (sa voiture) nnes,hatin iga aserzaγ(optimiste) aha iga ubrid nnes yan userraru(une chaîne) n waridn(des bons souhaits) as ittawsn ad imun d ubrid inemn(droit) ,iṭemnan(plat) .Iqqn t ad issitm tagerwawt nnes i injugn(obstacles) ,taf ad yawḍ s tebaknna nnes s uleyaz(Sainement).Iqqn t ad ijken(conduire) s ugerru(la raison) arezaẓẓaγ(très ouvert)(.S imiri n tayṭṭi(l’épanouissement de la mentalité) as da nettatm i itnan(obstacles) n iberdan .Iga userzγ d urezuẓẓγ isufa ittekksn adnuns (le fait d’être sombre)n iberdan.
Arhazaf Hmmun
03/04/2975/16/04/2025
[[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf Hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 16 Ibrir 2025 à 16:22 (+01)
== Amyilla d umziray ==
Agama ar issfru s timmunwa(la pluralité) n iklan d talỿiwin d idbka (les voix) d iwsna(les espèces) ,d waḑutn (les odeurs).Ay-nna ittinin is ittuỿna umaḑal ỿif umyilla d umziray.Amyilla iga aỿrik n tigawt(le nom d'action)n umyag imyalla mi iga intti(l'origine) nns illa wan umyikka d imyakka d ikka s unaba(au sens) n ikka kra dar cra aha mmssnfaln tukkut,Imyalla d imyakka gan imyagn ulwidn idd illa d ikka gan ugyirn.Askkil ittulwadn iga t (m)d (y) .Amggaru wa-niti yaỿ taf ad isriry asusru.(faciliter la prononciation)Amyilla ar isnaba :illa ca d ka x yan wansa.Tirni n (m)ar tssfru amudru niỿ amyazar.Amyilla ar issfru is iddr kra d wa-yyaḑ g yat tjumma mqqaṛ isty ku yuk s yan inil (la couleur)d yat tiddi (la taille) d uwsn :awtm d tawtmt ,d usksw i tyazilt nns d uyḑn d tumyirt d tunsiyt d tdlsa d tỿṛma nns aha myaddarn min n wad islubbḍ (anéantir) kra uwayṭ.Illa aflla n ufgan ad izrk afgan lumn adday imsasa d ufara (la nature).Almemmu (l'essence)n ufgan da ittỿima d afgan mỿaṛ imzaray d uyḍn .Tiyyuzla d tiyyuḍna d timmunwa gant tirsal n umyaddar g uwzal (la paix).
Aỿazaf hmmun
22/04/2025/09/04/2974 [[Asmras:Arhazaf hemmun|Arhazaf Hemmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf hemmun|amsawal]]) 22 Ibrir 2025 à 13:01 (+01)
== Agᵚerram d tahuct (yan umiy itteyaran s temimkt yaḍn ) ==
Agᵚerram d tahuct (yan umiy itteyaran s temimkt yaḍn )
S ils n igllin n umγaṛ igan imirew inu :
Illa yan ugᵚerram ar ittemmsawal d waylaln .Kud yiwl yat taḍezzant tesfada fella-s ad as- issu alektu s tencwin n waylaln.Ur yutil ad ten -yanḍ s wad as- fekin tibjirin nnesn.Ddan-d akkᵚ aha unzn i wuzur.Isniγs is ur as- tefki tahuct ay-nna ikkes i wi-yyaḍ .Iγeṛa -as ,tesmdr-as,tejjd ,iseqsa- t :
-Ma ax alley ur terid ad tefkd tinecwin nnem ?
Tenna -as s usekulty :
-Ur i ikkis ad kkeγ darun xas asewingm g ceṛaḍ iskkinn .
-Ma atta nitni ?
-Ar ttemmsqsaγ γif usfan nna ugern iḍan d ifersgi lli yutiyn iẓṛan d tiwetmin dda uzeγnt iwetman.
-Ssefru awal nnem.
-Hat ur riγ ad c-i sseḥrqγ .
-Ur nniγ ad sefurrgγ.
-Hat ggᵚedγ ad i- teγssld ,ad i-tezallad .
-Xas sawl ur inni ad cem- yaγ ca n uhbu.
- Iẓṛan ittekfruruyn ur gin iẓṛan ,iḍan issuddan s wayyur ur gin iḍan gan usfan,irgazn g ttenbaḍnt taytcin ur gin irgazn.
Iqqes t wazan aha iseyya ad irar tifrawin i waylaln.
Yat teγuṛi tazuγant
(Une lecture superficielle)
Kud yawl ugᵚerram yat teḍẓẓant tettr as ad as issu alektu nnesn s wafriwn n waylaln aha isemdr as .S umata segdn isekallaεn aha fekan afriwn nnes i wuzur xas tahuct ay-d yugiyn.Kud t iseqsa γif uresgd nnes tenna as is tusey anezwum n ceṛaḍ iskkinn. Kud issen may-d t izzezgmn iqqes t wa-nna ittinin i sur igi wa-dda g ttenbaḍ taytct argaz,imci nna ur igi iḍ issuddan s uzenẓaṛ n teziri xas asf ,γ ik lli ur igin iẓṛan ittekkfruruyn xas akeḍṛuṛ.
Tanta n umiy :Amyawal n ugᵚerram d taḍẓẓant
Ammas nnes :
Utur n teslit i wafriwn n waylaln
Asemdr n waylaln d uresgd n tahuct
Tarza nnes :
-tazemna n tahuct
-Anusnf n ugᵚerram
-Uγul nnes γif wuzur.
-Tazemna n ugᵚerram
Aselym : (Analyse)
<nowiki>*</nowiki>
{| class="wikitable"
| valign="top" |Imizn
| valign="top" |Azan
| valign="top" |Inimẓ
|-
| valign="top" |Afgan s udm
n tehuct
| valign="top" |Tiddurfa
Taga taseddakamt
n tudert
| valign="top" |Agᵚerram
Tamerrcilt nnes
|}
<nowiki>*</nowiki>
{| class="wikitable"
| valign="top" |Tayazilt
| valign="top" |Tayazilt
tanemgalt
| valign="top" |Abatu
|-
| valign="top" |Afgan
| valign="top" |Agᵚrttam
Tamercilt nnes
| valign="top" |Aserar n tiddurfa
|}
<nowiki>*</nowiki>
{| class="wikitable"
| valign="top" |Iwezta
imeskarn
ideslann
| valign="top" |Awsn
nnesn
| valign="top" |Tamalin
d icann
|-
| valign="top" |Agᵚerram
| valign="top" |afgan
| valign="top" |Ircel,isemdr
i wattar n temrcilt nnes
Izzer afriwn
i waylaln
Irmes tahuct
Yusy tazemna nnes
Irar afriwn
i isekallaεn
|-
| valign="top" |Tamercilt
| valign="top" |afgan
| valign="top" |Tega taḍzzant
tercl agᵚerram
Tesfada fellas
Ad as issu
Afriwn
n waylaln
|-
| valign="top" |Aylaln
| valign="top" |Imitar
| valign="top" |Segdn
i wanaḍ n
ugᵚerram
|-
| valign="top" |Tahuct
| valign="top" |Amudar
| valign="top" |Ur tesgid
i wanaḍ n ugᵚerram
Tesdaml ageḍal s usewingm g ceṛaḍ
isaṛiḍ aha tessufla ,is ur igi urgaz g da ttenbaḍ taytct xas tawtemt
|}
<nowiki>*</nowiki>Aselym aγebabay
-Iwarikn d useddugm
{| class="wikitable"
| valign="top" |Iwarikn
| valign="top" |Asddugm
|-
| valign="top" |Isekallaεn
| valign="top" |Taderfa acku ar ttaylaln g usttum arawttu s wafriwn,nitni
Ar ttegnsasnt agullic n wamun
Ittesgadn ,ittejjdn
|-
| valign="top" |Tahuct
| valign="top" |Tazemna minzi ar teswingim,
Ar ttegnsas tasta n wamun isewingimn,ittemnamarn,ittezγann,
Isseγtun iwegla
|-
| valign="top" |Tamercilt
| valign="top" |Iddeγ tefulky bahra ar ttenbaḍ
g umercal nnes,ar ttengsas anaruz (la convoitise)
|-
| valign="top" |Agᵚerram
| valign="top" |Iddeγ inumc tamercilt nnes igan taḍzzant ur izmir ad as irar attar s ulektu yuran,yaγul asenara nnes ikkesn tiddurfa i isekallaεn ,issen is iwgel g wamur nnes d wi-n waylaln.S wanaḍ nnes ar ittenbaḍ,ar ittegnsas tanebaṭ iγdem minzi issefld i may-d tenna tahuct aha ur t ilqi γif ugeḍal nnes ,γif tazemna nnes,aha yaγul askkir nnes nna g ur isewingim ddaw iḍis n unumc ilulan zeg uhusky.S unumc idda ally izla tanbaṭ .Hat meriddi walln n tahuct ur inni ad yannay tindi n wudm nnes.Iga anebbaḍ nna isebukḍ uhusky n temrcilt nnes d unumc nnes ally ibḍa ingr n tenbaṭ d tazema d taγedma.
|}
<nowiki>*</nowiki>Aceray d usuflu :
-Mer inγi ugᵚerram tahuct iddeγ ur temmgnit taf ad tefk afriwn nnes qenna tennarz temrcilt nnes g uggar n uy-a iddeγ tumẓ tanbaṭ s ufus nnes.
-Kud as isella meqqaṛ ur tejjid i wanaḍ nnes hat ur igi cra n unebbaḍ amerεaεay ,hat ur da ineqqa xas s mec yuklal unemgal nnes tinγi.
-Kud isseγta asenara nnes ixxan hat iga aneγdadam d uzemnan(sage) ittedggan azeγan (la critique).
-Iddeγ yaγul azeḍam nnes iserar tanebaṭ nnes s ufus nnes.Mer izubda g ulekᵚad ad ijmeḍ (perdre) tanbaṭ nnes.
-S tazemna d taγedma ad iṭṭaf unebbaḍ aγabu n wabaḍn nnes.
-Γ wamun da ittemun ku aferdas d irefsan nnes :
-Tamercilt tteyassn s unaruz (la convoitise),uzeḥmuml nnes (proposé pour l’égoïsme)d ugunfu (le fait de profiter) nnes i uhusky (ufulky)nnes
-Aylal tteyassann s usegad
-Tahuct tteyassan s umenamar ,s uzeγan,s ubeγas ,s ufuhry nnes
-Anebbaḍ :itteyassn s unumc nnes i ufulky alley as isged asl n wad isewingm g tiddurfa nna ikkes i waylaln s umata,maca itteyassn s uzeman d uγedam d ubeγas minzi yaγul aherml (faire un acte irresponsable) nnes kud yucz tasekᵚflt n tindi nnes γ uṛaεa n tasta (l’élite) n wamun .
-Ur ar ittedgga urgaz ad izlu tirrugza dat taytct nnes ay-nna ittemlun is illa aliḍ umelasay ingr uwtm d tawtemt aha ur igi alaf n temggarut ta-niti xas ahusky nnes idd wi-n uwtm iga t uẓeṛfu(l’argent).Argaz mi yura uguḍil(la poche) nnes ur sar ibaḍ i umya.Taytct mi ibḍa ilm nnes s ukernunc d ufulky ur sar teli iḍis g iwetman.
Arhazaf Hmmun 12/05/2975/25/05/2025 [[Amẓli:Contributions/~2025-31619-56|~2025-31619-56]] ([[Amsawal n usmras:~2025-31619-56|discussion]]) 6 Nuwanbir 2025 à 12:50 (+01)
== Akarru amzwaru n uzurn ==
Akarru amzwaru n uzurn
Afᵚa iga azurn amzwaru ittusidfn s jggᵚa zg ufgan .Innbḍ gis zg wattayn n 400 000 n usggᵚas ngum Ҙssu umasiḥ.Awrni ilmd diγ ad innbḍ g ikurra igamann wi-yyaḍ n uzurn wan uzwu d waman s waccam n izergan,ngum n wad isfukkr ikurra iwhrtakn (Aẓuẓim,day asllizm* d uεaḍu )ammas n uluma urziγd (l'ère industrielle ).Aẓaṛuṛ yutl as usfukkr,akd isniγsn imzwura n Thales de Milet (Tals n Milt )γ umḍgᵚas* wis- VI ngum Ҙssu umasiḥ.Anbaḍ gis iga yan ukala mi iγzzif usrγu.
Afᵚa iga azurn amzwaru ittuṭayyan :
Ilmd ufgan ad iṭayya afᵚa zg 400 000 n usggᵚas
Afᵚa iga akarru amzwaru n uzurn nna ittusidfn s jggᵚa aha ittusmrs i wanmritn zund ussṛγi d usnwi
Izurnn igamann d iwhrtakn (fossiles) :
Awrni n wafᵚa ttusmrasn izurnn igamann amm uzwu ( s izrgan n uzwu)d waman ( s izrgan n waman.
Aluma urziγd yannay asfukkr d usimd n ikurra iwhrtakn,amzwaru iga t aẓuẓim ,day asllizm*(proposé pour le pétrole) d uεaḍu (pour le gaz)
Aẓaṛuṛ :yan usfukkr amaẓuẓ :
Aẓaṛuṛ ittusniγs i tikklt tamzwarut zg uflzaf ugrik Tals (Thales ) x umḍgᵚas wis- VI ngum Ҙssu umasiḥ nna isniγsn is iγy uselγaṛaγ *(proposé pour : ambre ittumrayn ad ildy iskkinn imẓẓyann ifssusn.
Tawana -ad tga alaz n «La première source d'énergie» nna ufiγ g ugratsa
Tiwaliwin iggᵚran s titrit gant ti-nna γniγ (mes néologismes).
Arhazaf Hmmun. 08/11/2025/26/10/2975
[[Amẓli:Contributions/~2025-31684-50|~2025-31684-50]] ([[Amsawal n usmras:~2025-31684-50|discussion]]) 8 Nuwanbir 2025 à 09:29 (+01)
== Akeswar d ukarru nnes (Le volcan et sa source) ==
Akeswar d ukarru nnes
(Tawana ittyalzn s ils Amaziγ /Article traduit en Amaziγ )
Akswuwr (Volcanisme )d ugᵚdslm* (Subduction)
Ar ittuṣka ukswar zg yan ukarru n usllafsa* ( umagma ) nna ittilin g uggar n kuẓmra n igmimtrn (kilomètres) n tγbi γ uγamus akalan .Aman illan g utaslli *ilmγn ar ttfnsarn aha ar issrwaγ uy-a aγamus ,ar ittawy s ufsay nns ufrukky ,ar isszdar tabkkit nns n ufsay.Asllafsa wa-niti da ittaly aha ijjr ataslli issrn,aha ar ttγnun ikswarn (les volcans).
X ugullic n tajjmiwin ar ittuslγay usllafsa* ( umagma )s ufsay n iẓṛan n uγamus aha ar ittkka asada nns s uzuγ
Ikswar ar ttuslγayn s unmiqqir d ummenkb (la collision) n tiflila tiṣkakayin (n usunfrk,ar ttγnunt aẓyiwn n agᵚdslm* nna g da ittaly diγ usllafsa s uzuγ (la surface) taf ad inzl ibaqqayn (iḍuqzn, ibbḍayn, iḍiqsn).Imizitn ar ttamiyn tingyatin n tmnẓaẓt ,izqlafn n iγd d iẓṛan (aqcfu), tingyatin tiwfaqcafin , tiskraffatin,iεuḍa iẓinann d ibeṛkiẓn (tingyatin n waluḍ ukswar ).Izlzafn arusridn wan ingagayn,ucuḍn n iγurir terrains) ,ilgaẓn imann d ibersfayn γiyn ad aγn
Tiflila (tisllumin)tiṣkakayin ([https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&cs=0&sca_esv=83105bac496dfc01&sxsrf=AE3TifMY5i8DOpXPyyWoPr8sz7LClqt6ZQ%3A1757608129070&q=Plaques+tectoniques&sa=X&ved=2ahUKEwiT-b3BkNGPAxWrBfsDHVmwKpsQxccNegQIDxAB&mstk=AUtExfDTaLWMmpjWZVKBwOqx7IQkAXo_1yu0lSxNCLc46pJANXGO4MyZKEWjGibWtxSouZSAAxh3CPpy2urpkP1gMkhr_0J8zGmP_x04tBO3zJNc317yM9kBW9mRTD1EPf4nYoSzjzmco20aAnIJU5Y5o-qWCNQb9VeULY0ye6JL-X9sLCg&csui=3 '''Plaques tectoniques''']''')'''
''' Amntil ihlulliyn uggar n ukrwid ukswar iga t aktas n tiflila tiṣkakayin,nna gisnt ar ttccḍ yat taflila ddaw n ta-yyaḍ('''agᵚdslm*)
Asllafsa :
Agᵚdslm* ddγ ar ittγnu yan waddar alkkiẓ issiliyn asllafsa iḍγaγn ibγuγrn s usegmic jaj n ifrkikl*,s uslγy n yan uḥanu usllafsa.
'''Éruptions''' : Iblbaḍn
Asag igda waddar,ar ittssr usllafsa azuγ ,ar ittγnu yan ublbḍ
Imizitn usridn n ikswarn : Dangers directs des volcans
Tamnẓaẓt :[https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&cs=0&sca_esv=83105bac496dfc01&sxsrf=AE3TifMY5i8DOpXPyyWoPr8sz7LClqt6ZQ%3A1757608129070&q=Lave&sa=X&ved=2ahUKEwiT-b3BkNGPAxWrBfsDHVmwKpsQxccNegQIHhAB&mstk=AUtExfDTaLWMmpjWZVKBwOqx7IQkAXo_1yu0lSxNCLc46pJANXGO4MyZKEWjGibWtxSouZSAAxh3CPpy2urpkP1gMkhr_0J8zGmP_x04tBO3zJNc317yM9kBW9mRTD1EPf4nYoSzjzmco20aAnIJU5Y5o-qWCNQb9VeULY0ye6JL-X9sLCg&csui=3 '''Lave''']
Izmr ad ingy uẓṛu ifsiyn s uzzukrer niγ ad isslγy tikerbas adday iḍγaγ bzzaf
Aqecfu (iγd d iẓṛan ) '''Téphra (cendres et roches)'''
Ibelbaḍn ar ttezqlafn iγd d iẓṛan (Tiblalin tiwekswarin)nna zemrn ad mmutrn nnig n itrsisn ,aha ar ttawiyn s iεnkrifn n usllxsy d wad ssehbun tiqefsiwin
.
Tingyatin tiqcfanin [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&cs=0&sca_esv=83105bac496dfc01&sxsrf=AE3TifMY5i8DOpXPyyWoPr8sz7LClqt6ZQ%3A1757608129070&q=Coul%C3%A9es+pyroclastiques&sa=X&ved=2ahUKEwiT-b3BkNGPAxWrBfsDHVmwKpsQxccNegQIIBAB&mstk=AUtExfDTaLWMmpjWZVKBwOqx7IQkAXo_1yu0lSxNCLc46pJANXGO4MyZKEWjGibWtxSouZSAAxh3CPpy2urpkP1gMkhr_0J8zGmP_x04tBO3zJNc317yM9kBW9mRTD1EPf4nYoSzjzmco20aAnIJU5Y5o-qWCNQb9VeULY0ye6JL-X9sLCg&csui=3 '''Coulées pyroclastiques''']
Izqqirn ddγ isskmaḍn n uεaḍu,n iγd d wi-n iẓṛan ar ttnḥumccuyn s tatrba ixatrn bahra γ taγzi n idisn n ukswar ,gan yan zg imntiln ihlallayn n tiγγusya
Iεuḍa iwkswarn [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&cs=0&sca_esv=83105bac496dfc01&sxsrf=AE3TifMY5i8DOpXPyyWoPr8sz7LClqt6ZQ%3A1757608129070&q=Gaz+volcaniques&sa=X&ved=2ahUKEwiT-b3BkNGPAxWrBfsDHVmwKpsQxccNegQIIhAB&mstk=AUtExfDTaLWMmpjWZVKBwOqx7IQkAXo_1yu0lSxNCLc46pJANXGO4MyZKEWjGibWtxSouZSAAxh3CPpy2urpkP1gMkhr_0J8zGmP_x04tBO3zJNc317yM9kBW9mRTD1EPf4nYoSzjzmco20aAnIJU5Y5o-qWCNQb9VeULY0ye6JL-X9sLCg&csui=3 '''Gaz volcaniques''']
Ikswarn ar zuzzurn iεuḍa iẓinann (Wan '''usisgᵚu''' n uwḍis)nna γiyn ad nzln ibanuqn n usllxsy d walln ,d wad smntaln iεnkrifn imijawn n tlyza.
<nowiki>:</nowiki> Les volcans émettent des gaz toxiques (comme le dioxyde de soufre) qui peuvent irriter les voies respiratoires et les yeux, et causer des problèmes de santé graves.
Iduqzn inaggadn '''Explosions phréatiques'''
<nowiki>:</nowiki> L'eau s'infiltrant dans le volcan réagit avec la roche chaude, provoquant des explosions.
Aman isgundan γ ukswar ar tsmdarn i uẓṛu iṛγan ,ar ttawiyn s iduqzn (ibbḍayn,ibaqqayn)
Imizitn irusridn d ismtitn Dangers indirects et différés
* [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&cs=0&sca_esv=83105bac496dfc01&sxsrf=AE3TifMY5i8DOpXPyyWoPr8sz7LClqt6ZQ%3A1757608129070&q=Lahars&sa=X&ved=2ahUKEwiT-b3BkNGPAxWrBfsDHVmwKpsQxccNegQIOhAB&mstk=AUtExfDTaLWMmpjWZVKBwOqx7IQkAXo_1yu0lSxNCLc46pJANXGO4MyZKEWjGibWtxSouZSAAxh3CPpy2urpkP1gMkhr_0J8zGmP_x04tBO3zJNc317yM9kBW9mRTD1EPf4nYoSzjzmco20aAnIJU5Y5o-qWCNQb9VeULY0ye6JL-X9sLCg&csui=3 '''Lahars'''] :Iluḍfsa
Aḍaṛn ddeγ n waman (n unẓaṛ,n udfl ,n uẓelbuc)d iqecfa n ukswar γiyn ad ssentln aẓyiwn inmmuza ddaw mnnaw n isaγiln (id mitru)n iqecfa
<nowiki>:</nowiki> Ces mélanges d'eau (de pluie, de neige, de glace) et de débris volcaniques peuvent ensevelir de vastes zones sous plusieurs mètres de débris.
Ucuḍn n '''uγurir''' '''Glissements de terrain''' /
<nowiki>:</nowiki> Des effondrements de pans entiers du volcan peuvent se produire, se transformant parfois en lahars.
Zḍaṛn irdadn ummidn n ukswar ad rdln ,ad ttusmuttiyn g itsnt tikkal s iluḍfsa.
Ilgazn n ukswr '''Séismes volcaniques'''
<nowiki>:</nowiki> Le mouvement du magma sous la surface peut provoquer des tremblements de terre.
Amussu n usllafsa ddaw n wuzuγ ar ittawy s ilgazn n wacal
Tibersfayin '''Tsunamis'''
<nowiki>:</nowiki> Les éruptions sous-marines peuvent déclencher des tsunamis dévastateurs
Iblbaḍn idulaln * γiyn ad ssbḍayn tibrsfayin Tiskraffatin
Ingugyn d timsa n tagant: '''Inondations et feux de forêt'''
<nowiki>:</nowiki> Les éruptions peuvent entraîner des inondations, des contaminations de l'eau potable et des feux de forêt.
Zmrn iblbaḍn ad awiyn s ingugyn,s usxmuzzr n waman uqnincn d s iḥmuǧa n tagant.
Imizitn s tzajjut iγzzifn '''Dangers à long terme'''
Γiyn iblbaḍn idudaz ad segleln anezwi s usegly n usidd n tafuyt akd isinsagn ,d wad ilin ifla aflla n tqefsiwin d ixermusn g tiskkilya tamaḍlant
<nowiki>:</nowiki> Les éruptions massives peuvent affecter le climat en bloquant la lumière du soleil avec des aérosols, et avoir des conséquences sur les cultures et les populations à l'échelle mondiale.
Akswar aslfaγ :Volcan explosif :
Alγay /formation,Imizitn / dangers d ixersimn et caractéristiques –
Les Sherpas
Comment se forme un volcan explosif ?
Man imc ittnnulγy ukswar aslfaγ ?
Les volcans explosifs trouvent généralement leur origine dans des zones où les p...
Les Sherpas
Ikswarn islfaγ da ttafan tatirt (l’origine )nnesn g waẓyiwn n Iserbasn (Les Sherpas )
Les risques volcaniques sont importants. ''Explosions violentes, coulées de lave, nuées ardentes, panaches de cendres'' sont les attributs tant redoutés des volcans ...
Imizitn n ukswar xatrn .Ilfaγn ijndaxn, tingyatin n tmnẓaẓt ,tizgaratin tuẓγililn ,ireksa n iγd gan iselga issiwidn n ikswarn
Tamawalt
Origine :tatirt :l’origine
* [[:fr:Avalanche|Avalanche]] :Agudfl*/Akludfl*/Azqqir
Ensevelir : '''1.'''mettre un mort dans une sépulture. imḍl,inḍl,
'''2.'''faire disparaître sous un amoncellement : Issentl
Isinsagn : aérosols
Un '''lahar''' est une coulée torrentielle de boue : Aluḍfsa
Différés :ismtitn(ismmgrirn)
Iduqzn (ilfaγn)inaggadn '''Explosions phréatiques'''
s'infiltrant :isgundan
réagit : répondre à une action ou un événement extérieur ismdr
s'opposer à quelque chose. ;ad innal,ad imnamar
Tikerbas :les dômes
Tinegyatin tiqecfanin [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&cs=0&sca_esv=83105bac496dfc01&sxsrf=AE3TifMY5i8DOpXPyyWoPr8sz7LClqt6ZQ%3A1757608129070&q=Coul%C3%A9es+pyroclastiques&sa=X&ved=2ahUKEwiT-b3BkNGPAxWrBfsDHVmwKpsQxccNegQIIBAB&mstk=AUtExfDTaLWMmpjWZVKBwOqx7IQkAXo_1yu0lSxNCLc46pJANXGO4MyZKEWjGibWtxSouZSAAxh3CPpy2urpkP1gMkhr_0J8zGmP_x04tBO3zJNc317yM9kBW9mRTD1EPf4nYoSzjzmco20aAnIJU5Y5o-qWCNQb9VeULY0ye6JL-X9sLCg&csui=3 '''Coulées pyroclastiques''']
s uzzukrer :lentement :s ulukkz
Akeswar (le volcan) ibblbḍ
Ablbḍ :éruption
Tsunamis :ibrsfayn*
abṛkiẓ :abṛyuḍ :aluḍ :la boue
Dévastatrices :Tiskraffatin
Le terme « pyroclastique » (du grec pyr, feu, et klastos, brisé) :afaqcaf*
Iqeccf :briser : Casser, mettre en pièces. Briser une vitre
Tamnẓaẓt :la lave
Silice :asgmic*
Tingyatin,tinγlatin :coulées
Izqlafn :projections
Téphra :aqecfu
La croûte Iferkikl*/Iferki/aγuṛṛiṣ
Tectoniques :Asunfrk*,iṣkakayn, tasllagmant,tisllagmanin
Ihlully :ismummy :être fréquent
,tasllagmant,tisllagmanin
Plaques :tiflila,tisllumin
Chevauchant : .(géologie)passer en force dans la roche préexistante (pour une roche en fusion) :issr
Subduction :agᵚdslm*
Manteau :aγamus,asadn,isseḥbi
Ar issrwaγ : '''hydrater :''' hydrater : mettre en contact avec de l'eau ou un liquide très fluide; imbiber, humecter
Magma :asllafsa*
la lithosphère :Ataslli*
''nuées ardentes :''
'' nuées :'' Nuage de grande étendue, généralement épais et sombre, annonciateur de pluie ou d'orage
Tizagaratin
Panaches :ireksa ,aḍaṛn
.-------------------------------
Tiwaliwin iggᵚran s titrit gant ti-nna γniγ aha ar tnt sumurγ
Les mots qui se terminent par des étoiles sont mes néologismes que je propose
Aγazaf Hmmun
22/11/2025/09/11/2975
Wikipédia
''<nowiki>https://fr.wikipedia.org</nowiki> › wiki › Volcan''
[[Asmras:Arhazaf Hmmun|Arhazaf Hmmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf Hmmun|amsawal]]) 26 Nuwanbir 2025 à 12:52 (+01)
== Algaz d ilumiṣ nnes (Le tremblement de terre et ses apparences ) ==
Algaz d ilumiṣ nnes
(Le tremblement de terre et ses apparences )
Γ wammas n wacal nna ttyassn s usllafsa (Magma) llan ikmamn iḍγaγn nna yumiyn iεuḍa .Asag lkkẓn ar rzzun ibxsa .Di-nna ufan ca n uxbu ,ca n usaka ar t-i tkkan ar d- lkmn azuγ(la surface) n wakal.Di-nna ufan ad ffγn ar ittlguguz s uγurd axatar ,aha ar ttnnqluluyn(se renverser) izdduγn lumn ihtatayn (fragiles) .Llan wi-nna ufgn aha aγn.Ar ttgadayn isabiln (les victimes) n imzdaγ g ufllamas* (proposé pour épicentre ) n uduqqz.Cas ittagug umzdaγ i ufllamas wa-niti ar ittnwiwil (vaciller) jaj nns niγ g uniri .Algugz(tremblement de terre très violent) n ufllamas* iga amγtaw (vertical) idd wi-n usuty iga imsisi(horizontal) .
Illa yan uwsn(anaw) nna gis ar ttzdar yat tjumma n wuzuγ aha tqqim ta-yyaḍ tjgl.Ar ittili yan uxjuj (grosse fosse) ingr tajumma(la superficie) yattuyn d ta-dda izdrn.Ittyassan ulamuṣ ddγ s ulgaz usfay([https://dictionnaire.sensagent.com/ondulant/fr-fr/ ondulant] , [https://dictionnaire.sensagent.com/ondulatoire/fr-fr/ ondulatoire]).Akaswar(le volcan) awd ntta iga asafuγ n iεuḍa (les gaz)ulkkiẓn nna da tthnucuṛn mann d timnẓaẓin (les laves).
Algugz niγ algaz d ukswar ccarn yan ukarru (la source).
<nowiki>*</nowiki>Aγbalu n wassann yat twana s ils Aεṛab ttufsr g yan udlis amsyiy nna tẓṛg taγlfa n uslmd d usgmi g tglda tawmγribt i uzanẓ asmattag attayn n 1980 d uwrni nns.
Arhazaf Hmmun 05/12/2025/22/11/2975. [[Asmras:Arhazaf Hmmun|Arhazaf Hmmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf Hmmun|amsawal]]) 5 Dujanbir 2025 à 10:44 (+01)
== Azurn afuyan (aṭijan)/L'énergie solaire ==
Azurn afuyan (aṭijan)
(Article traduit en Amaziγ/Tawana ittyalzn s Tmaziγt )
Azurn afuyan (aṭijan) iga yan uzurn ugniny armdaday ,iffγn aznẓṛ n tafuyt ,nna da ittusmuttuyn s uẓaṛuṛ zi tisllumin tisidfaltin* neγ s wakas s waccam n ididas uẓγiγln .Ittusmrs taf ad ifars aẓaṛuṛ (asdfalt*)i iṣakutn niγ i uratsa ,d wakas(uẓγiγl ),i waman iṛγan γnd issṛγi ,ar yakka tisglutin tiwsktulin s uzqam n isgla n uεaḍu ilan asglil n taddarẓukt* ( serre ).
· [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&cs=0&sca_esv=e133efb347e6c9df&sxsrf=AE3TifO48wx6HjbAlPU9jm5yCCgMDf-xjQ%3A1759504384317&q=Solaire+Photovolta%C3%AFque&sa=X&ved=2ahUKEwib2LfOqIiQAxUBTaQEHTjYNUoQxccNegQIDBAB&mstk=AUtExfC0HxWppMFiNjQYz-PJb8J0O7aZfZ21CAr_CI3-2SQ9r4vRlTmMIDNsisvUVdYBlkDrP8VSqoEO4Jd5yJT-ovzPE_O_BoHBtUuK8KfnFHXVHOqwtNGDGSICxZSWoQkXf6EP0WCxC0CrIhdO_sBYBds4oaIfyJloDeZrFE_jEgMJHDg&csui=3 '''Solaire Photovoltaïque'''] : :Afuyan asdfalt :
Tisllumin (tiflila)tifuyanin ar ttamiynt tulmikin ismuttuyn s usrad aznẓṛ afuyan s uẓaṛuṛ.Izḍaṛ ad ittusmrs uẓaṛuṛ wa-niti γ wansa nγ ad ittuskubgw( être réinjecté) x uratsa uẓaṛuṛ.
· · [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&cs=0&sca_esv=e133efb347e6c9df&sxsrf=AE3TifO48wx6HjbAlPU9jm5yCCgMDf-xjQ%3A1759504384317&q=Solaire+Thermique&sa=X&ved=2ahUKEwib2LfOqIiQAxUBTaQEHTjYNUoQxccNegQIDRAB&mstk=AUtExfC0HxWppMFiNjQYz-PJb8J0O7aZfZ21CAr_CI3-2SQ9r4vRlTmMIDNsisvUVdYBlkDrP8VSqoEO4Jd5yJT-ovzPE_O_BoHBtUuK8KfnFHXVHOqwtNGDGSICxZSWoQkXf6EP0WCxC0CrIhdO_sBYBds4oaIfyJloDeZrFE_jEgMJHDg&csui=3 '''Solaire Thermique'''] ''':Afuyan uẓγiγl :'''
Asunzl* -ad ar issmras aznẓṛ n tafuyt mar ad ifars akas.Akas wa-niti ar ittusmras ilmmin i ussṛγi ujggᵚa,afars n waman iṛγan ulyizn niγ itsn iwẓla n urziγd.
· · [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&cs=0&sca_esv=e133efb347e6c9df&sxsrf=AE3TifO48wx6HjbAlPU9jm5yCCgMDf-xjQ%3A1759504384317&q=Solaire+Thermodynamique&sa=X&ved=2ahUKEwib2LfOqIiQAxUBTaQEHTjYNUoQxccNegQIDhAB&mstk=AUtExfC0HxWppMFiNjQYz-PJb8J0O7aZfZ21CAr_CI3-2SQ9r4vRlTmMIDNsisvUVdYBlkDrP8VSqoEO4Jd5yJT-ovzPE_O_BoHBtUuK8KfnFHXVHOqwtNGDGSICxZSWoQkXf6EP0WCxC0CrIhdO_sBYBds4oaIfyJloDeZrFE_jEgMJHDg&csui=3 '''Solaire Thermodynamique'''] ''':''' Afuyan aẓγalmas* :
Iga yat tanmdut n ufuyan anẓγaγal.Ar issmras akas n tafuyt aslmis mar ad ifars iruggᵚa,nna s umully nnsn ,ar ssuṛeṛṛuyn yat Taskᵚulakt** mar ad ṣṣiyn aẓaṛuṛ.
Principaux avantages :Timawurin tidslanin
* '''Énergie renouvelable et durable''' /Azurn ugniny anallaḍ :
'''Tafuyt ar takka yan uhnuccr n uzurn azabdad,ay-nna ittaǧan azurn afuyan arunγiγr* (aruskikm) g tiskkilya tawfgant.'''
· · '''Respectueuse de l'environnement''' :
Amzrak n tawnnaṭ :
S umgal d iγusasn ixjuḍn,ur ar ittfars uzurn afuyan aεaḍu s usglil n Taskᵚulakt* dar usimd nns,ar ittdru γ umlasay mgal uslfg unzwi (ungigt)
· · '''Indépendance énergétique''' :Afuly uzurn
Asimd n ukarru adigan wa-niti ar ittsfal i usγurd n tiqqurdlt (la souveraineté) tawzurnt n yat tmazirt s uzqam n ucram s izurnn udsiyn (importés )
* Énergie solaire : exploitation photovoltaïque et thermique :Azurn afuyan :asimd asdfalt) d uẓγiγl
Azurn afuyan iffγ iskurmadn* n ufsay uγyay. Iskrwadn(issrmadn,izzeẓwaṛn (animer) tafuyt aha ar ittuzmzar s uznẓaṛ nnes
Ur ar ittfars aẓaṛuṛ maca takast . Izḍaṛ ad infu g itsn ismrasn n urziγd.
Iga yat talγa n uzurn ugniny nna da ismuttuyn asidd n tafuyt s uẓaṛuṛ s wawwas n tisllumin tisidfaltin*
Serre : taddarẓukt
Procédés :iwẓla
[https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&cs=0&sca_esv=e133efb347e6c9df&sxsrf=AE3TifO48wx6HjbAlPU9jm5yCCgMDf-xjQ%3A1759504384317&q=Solaire+Thermodynamique&sa=X&ved=2ahUKEwib2LfOqIiQAxUBTaQEHTjYNUoQxccNegQIDhAB&mstk=AUtExfC0HxWppMFiNjQYz-PJb8J0O7aZfZ21CAr_CI3-2SQ9r4vRlTmMIDNsisvUVdYBlkDrP8VSqoEO4Jd5yJT-ovzPE_O_BoHBtUuK8KfnFHXVHOqwtNGDGSICxZSWoQkXf6EP0WCxC0CrIhdO_sBYBds4oaIfyJloDeZrFE_jEgMJHDg&csui=3 '''Solaire Thermodynamique'''] ''':''' Afuyan aẓγalmas*
Variante :tanmdut
Turbine : Taskᵚulakt*
Générer :Ad iṣṣey.
Concentré :aslmis
Combustibles :iγusasn
Photovoltaïque : Asdfalt
Thermique : uẓγiγl,uzγiγl
Arhazaf Hmmun 19/12/2025/06/12/2975
Tasddakamt n iwaliwn :Amawal n Mass Cafiq Muḥmmad
-Amawal n Mass Aḥmad Ḥaddaci
-Tamawalt n Mass Ҙumaṛ At-taqi
Iwlta nna γniγ aha art n sumurγ (mes néologismes que je propose )
Iwaliwn iggran s titrit gan wi-nna γniγ (les mots qui se terminent par une étoile sont ceux que j’ai crées )
L’article traduit est sous titre :énergie solaire dont le début est :
L'énergie solaire est une énergie renouvelable inépuisable, issue du rayonnement du soleil, qui se transforme en électricité via les panneaux photovoltaïques ou en chaleur grâce à des systèmes thermiques. Elle est utilisée pour produire de l'électricité (photovoltaïque) pour les bâtiments ou le réseau, et de la chaleur (thermique) pour l'eau chaude ou le chauffage, offrant des avantages environnementaux en réduisant les émissions de gaz à effet de serre. ………………
……
[[Asmras:Arhazaf Hmmun|Arhazaf Hmmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf Hmmun|amsawal]]) 26 Dujanbir 2025 à 11:26 (+01)
== Asxnunns d ikurra nnes (La pollution et ses sources ) ==
Asxnunns d ikurra nnes
(La pollution et ses sources )
Asxnunns ila mnnaw n iwaliwn g ils Amaziγ :
Axnuns,asxnuns,tixli,asuxlu,asirs,abrbz,asbrbz,aknjy
Asknjy,asttrmc,asfulḍy,asldγ.Ggudiyn iγrikn imci-nna ggutn iγbula :
*Akarru n jggᵚa : da ggarn iwdan iẓlumn n icakan ,iγṣan ,tuzra,iskkinn nna ur yad rin,iskkinn ijjᵚann ya g tamja tubjiḥin ittngayn s ubrun (aman imann d ixxan),ya g iγirfiṛ.Adday usiyn icirran iwlakn n waras aha ur da ttawḍn ad tn- grn jar iγiγfir ,ar tn- ggarn g usuty nns,ar slutumn ifṛaḍn. Da ttγiman g wansa ,ur da tn- ittrzaf xas wa-nna irzzun ca uskkin n wuzzal mar ad t -izznz,niγ wa-dda inγa laẓ taf ad t- iqqn s uy-nna yufa.Ar ttfntarn warasn ,ar isshṭiṭṭiy uzamma ,ar ismuγuy ul n uẓṛwaẓ (wa-nna istaran).Tamja (le canal)ur iddiln da ttawy ya s ufgns ya s wasif,ya s iγzr ,ya s waqqa ,ya s ilel. Ay-a ar issxnunus aman ally gan ibrunn(eaux usées) .Gan izdduγn ikurra n waman ubrinn.
<nowiki>*</nowiki> Akarru(Aγbalu) n imassn n usitty (moyens de transport):
- Imassn n usitty ar tteqfasn kigan n waggᵚu g izglaln ,γ ibrdan ally yalfus ad tn ndmu d isaffn n waggᵚu.
<nowiki>*</nowiki>Akarru n isakrayn
Isakrayn ukrirn d uγyiyn ar ṛẓẓmn i cigan n waggᵚu
x ignwan.
-Inuniwn uγyiyn (les radiations nucléaires)insusfn zi trasyiwin (centrales) n uγyay gan isgafsasn n tḍaṛut d may-d illan g usuty nnsnt asag yaγ digsnt cra n uduqqz. d ufensr(la fuite abondante) n uγyay.
<nowiki>*</nowiki>Akarru n imassn imaynutn n usunzl (proposé pour technologie)
Ar sawaln itsn isngam s wi- s ar sbrbazb s ugudy n usmrs inlla n ibukiln d iεrrimn.
<nowiki>*</nowiki>Akarru n walafn (les armes) :
Alafn nγ imrign ukrirn d uγyiyn ilan andal uγrid (à destruction massive)
<nowiki>*</nowiki>Akarru n umsli :
Ku udida niγ uḍrwi (vacarme) issḍṛaḥn isṭuṛṛiyn ,issgrurusn imjjan iga asxnanas,asxlal,amssirs,asbrbaz,asknjay,
asttrmac,asfalḍay,asldaγ : [https://glossaire.eauetbiodiversite.fr/concept/polluant polluant]
<nowiki>*</nowiki>Akarru n uεḍan (urḍan )n imitar wana ifunasn d wi-yyaḍ.
Asuflu:
Gan ikurra -ad isxnanasn (isxlaln, isbarbazn,imssirsn,
Isknjayn ,isttrmacn,isfalḍayn,isldaγn
<nowiki>*</nowiki>Tusurt n uxnunns :
-Gan ibrunn d ufgns s umata yan ugtf n ibuxxa ,n igerya(les microbes),n waruzn(les virus) ,n iyelmakn * (proposé pour bactérie).Mec ur asn ifki ufgan d umudar lumn amzwaru yan usttum (espace) iγzzifn yalfus ad ittusaγ s yan waḍan, s yat tḥlalast (maladie de longue durée),s yan ubayyur (épidémie).Asafar illa g wad yatm i ziḍmmu (égout) d iγiṛfir (la poubelle) neγ ad iqqn tiynzar nns s idicl nns γnd s yan uknbab (muselière, masque)d wad ilullc aha islullc ansa nns,alccu nns ,icakan d igumma nna isγa s imiq n waman n Jafil ittyaḍṛn d waman imci-nna da ttinin imuzayn.Ilyan(le savon) d waman izddagn gan imrign nna qnna ad yili ku yan .
-Lan inuniwn yat tusurt γif wacal nna da ittjmaḍ ablulls nns,γif imγan nna da ttjmaḍn anfag(la croissance des plantes) nnsn,γif ufgan nna da itusaγ s umanḍas (le cancer) d usnnuγja (aslluxcu :le fait de dénaturer).Ur ittuyaqqil ufgan ad ur ittals i taramt n ufzwḍ s walaf uγyay amm wi-n Hiṛucima d Nakazaki x Ujaban mc ur yufi ad iwwt awttu i unurbeb s uγyay i watas uknas.
-Ila waggᵚu iffγn isakrayn yat tusurt ixxan γif unzwi minzi ar ittgbu tarayt n uγelsif (proposé pour l’ozone)nna ittariyn akal zg cigan igimmir(forte chaleur).Ay-a ar ittawy s ugṛḍ n imuzay s tγuṛaṛt ,s ingagayn,s iskuẓγln iwnzwitn niγ iwngigtn(les réchauffements climatiques).Mar ad yatm ufgan i amm imǧa ddγ iqqn t ad ifnẓ(diminuer) arziγd (l’industrie)irsln γif ukmam ukrir(la matière chimique).
Base de langue :Tasddakamt n ils
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr.Chafiq Mohammed (Cafiq Muḥammd
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Ahmed Haddachi (Aḥmad Ḥaddac)
Arhazaf Hmmun 19/12/2025/06/12/2975
22/8/2975/04/09/2025
[[Asmras:Arhazaf Hmmun|Arhazaf Hmmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf Hmmun|amsawal]]) 5 Innayr 2026 à 08:26 (+01)
== Azurn usldaman*/ L'énergie hydraulique (Texte traduit en Amaziγ ) ==
Azurn usldaman/ L''''énergie hydraulique'''
(Tawana ittyalzn s Tmaziγt/Texte traduit en Amaziγ )
Taγbalut n twana /Source de l’article :Wikipédia
Azurn usldaman iga azurn itturnayn s umussu n waman,ddaw akkᵚ talγiwin nns :ituttuyn ,aγawj n waman,imzazn iwlaln , tandffrt,tiḍḍangiwin.Azurn usldaman iga g umcan yan uzurn umussu(usllsty) icrmn s unḥumccy n waman zund g imzazn iwlaln ,iγawjn n waman ,tindffrin nna g illa usmrs n yan uzurn udkru n tzḍya wan x tajjma n ituttuyn n waman d win ugubn (igujgn).
Azurn wa-niti ittusmutty s udsal dγi s uzurn uẓaṛuṛ ,maca ikka ittusmrs γ yan ukud azgrar ,s tixitrt i ufars (uẓiṛw )n uzurn usmmaru,s usggur n izrgan n waman ,d awd mar ad inḥumccuy s tulγa n imzazn n isaffn d iγbula niγ n ilaln
{| class="wikitable"
| valign="top" |cours
| valign="top" |,aγawj
|-
| valign="top" |co[[:fr:Courant_marin|urants]]
| valign="top" |imzazn
|-
| valign="top" |hydraulique
| valign="top" |usldaman
|-
| valign="top" |réalité
| valign="top" |umcan
|-
| valign="top" |cinétique
| valign="top" |umussu(usllsty)
|-
| valign="top" |lié
| valign="top" |icrmn
|-
| valign="top" |déplacement
| valign="top" |unḥumccy
|-
| valign="top" |potentiel
| valign="top" |Udkru
Aɣarad/Adakir,adekru /Anatim,anetmu/Adaku
|-
| valign="top" |pesanteur
| valign="top" |tzḍya
|-
| valign="top" |barrages
| valign="top" |ugubn (igujgn).
|-
| valign="top" |long
| valign="top" |azgrar
|-
| valign="top" |production
| valign="top" |ufars (uẓiṛw )
|-
| valign="top" |mécanique
| valign="top" |usmmaru
|-
| valign="top" |moyen
| valign="top" |usggur
|-
| valign="top" |moulins
| valign="top" |izrgan
|-
| valign="top" |rivières
| valign="top" |iγbula
|-
| valign="top" |'''Étymologie'''
| valign="top" |'''Asunẓṛ*'''
|-
| valign="top" |'''Biomasse'''
| valign="top" |Aderbdur*/Aderdadaz*
|}
'''Étymologie /Asunẓṛ*'''
''' Tawalt ('''''hydraulique )tdda-d zg ulatin ( hydraulicus )nna d-yusan s iγf nns zg ugrik aqbur ('' ςὑδρα υλικό / ''hudraulikos )iddsn zg'' ὕδωρ / ''hudôr'' (« eau ») d αὐλός / ''aülos'' (« tuyau »). (« Tuyau ») s ils Amaziγ iga t :aslda d (« eau ») iga t :aman. '''('''''Hydraulique :asldaman )''
'' ''
'''Concepts théoriques/Idma imagunn'''
Article détaillé/Tawana tuγwidt : [[:fr:Cycle_de_l'eau|cycle de l'eau]]. :Amaru n waman
Azurn usldaman iga yan usnunnt arusrid n uzurn n tafuyt (iṭij,tafukt,tafuct) d wi-n tawzta(taklba) n tissutla n wayyur,wan mnnaw n ikurra n izurn ugninyn nnig n wacal (azurn uzwu ,azurn n taḍḍangiwin , , ar tigira… )
Ddaw ujwaḍ n tafuyt s uzwu ,ar sriggᵚiyn waman zg igura aha ar sslγayn imdla nna da ttnnḥumccuyn γ unck nna ran izwutn.Izdarn n tfsnakast nnig n imnẓaw ar ttγnun alkkẓ n iruggᵚan n waman.Anẓṛ d udfl (isriddimn)ar ssiwiγn imcis tarayin ilan tisnbubin n wakal, ,iglmamn d waman n iγbula ittngayn imiq s imiq γ igura,hat amru n waman.Tissutla n wayyur d ti-n tafuyt ar ttfarsnt tindffrin nna g mi ad nssimd azurn.
{| class="wikitable"
| valign="top" |manifestation
| valign="top" |asnunnt
|-
| valign="top" |indirecte
| valign="top" |arusrid,tarusridt
|-
| valign="top" |renouvelable
| valign="top" |ugniny
|-
| valign="top" |éolienne
| valign="top" |uzwu
|-
| valign="top" |[[:fr:Biomasse_(énergie)|biomasse]]
| valign="top" |aderbdur*(/aderdadaz*
|-
| valign="top" |glaciers
| valign="top" |ibdugrisn* (abdugris,
abdujris*
abduzris*
|-
| valign="top" |action
| valign="top" |ajwaḍ,tajwḍa
|-
| valign="top" |s’[[:fr:Évaporation|évapore]]<nowiki/>r
| valign="top" |ar isriggᵚiy
|-
| valign="top" |former
| valign="top" |isslγy
|-
| valign="top" |[[:fr:Océan|océans]]
| valign="top" |igura
|-
| valign="top" |[https://glossaire.eauetbiodiversite.fr/concept/mar%C3%A9e Marée]
| valign="top" |Tandffrt/ Ifil(ifiln )
|-
| valign="top" |se déplacer
| valign="top" |Ad inḥumccy
|-
| valign="top" |au gré
| valign="top" |Γ unck n uy-nna ira cra
|-
| valign="top" |[[:fr:Continent|continents]]
| valign="top" |imnẓawn
|-
| valign="top" |provoquer
| valign="top" |1-iγna ad iγnu
2-ad ismntl
3-au sens d’inciter
<nowiki>:</nowiki>Issurrs/isrky/izuccn/
Issrty/ismmssa
|-
| valign="top" |[[:fr:Condensation|condensation]]
| valign="top" |alkkẓ
|-
| valign="top" |les [[:fr:Précipitations|précipitations]]
| valign="top" |isriddimn
|-
| valign="top" |couches
| valign="top" |tarayin
|-
| valign="top" |poreuses
| valign="top" |Ila tisnbubin
|-
| valign="top" |pores
| valign="top" |tisnbubin
|-
| valign="top" |cycle
| valign="top" |Amaru
|-
| valign="top" |exploiter
| valign="top" |Ad issimd,asimd
|}
'''Utilisation directe /Asmrs usrid'''
''' Izḍaṛ ad ittusmrs uzurn asldaman s usrad ,s udsal i usitty asifan niγ uwlal ,nna g γiyn iγṛṛuba ad smrsn imzazn ,iwlaln niγ s ufrar wi-n isaffn d wi-n iγbula mar ad ttnḥumccuyn s cigan n ururd γnd diγ s tulγa n tlakatin tiwsldamanin'''
'''Utilisation indirecte'''
'''/Asmrs arusrid'''
''' Izmr ad ittusmutty uzurn usldaman s uzurn wa-yyaḍ,ad ig usmmaru s usggur n izrgan n waman ,n uγrur niγ n tibrnint tawsldamant.Aslkt s uzurn usmmaru ignses agullic n ufrukky n usmrs nns g uγawj n udayin.Mqqaṛ uya ,zg tanta n umḍgᵚas*''' XX ,<sup>,ittusmutty</sup> '''s ugullic s uzurn uẓaṛuṛ g mnnaw n ihyda n trsyiwin,issimidn tagrumma n ikurra nns.'''
{| class="wikitable"
| valign="top" |'''directement'''
| valign="top" |'''s usrad'''
|-
| valign="top" |'''principalement'''
| valign="top" |'''s udsal'''
|-
| valign="top" |majoritairement
| valign="top" |'''s ugullic'''
|-
| valign="top" |'''simplement'''
| valign="top" |'''s ufrar'''
|-
| valign="top" |'''Grâce à'''
| valign="top" |'''s tulγa'''
|-
| valign="top" |'''Roue(s)'''
| valign="top" |'''Talakat,tilakatin'''
|-
| valign="top" |'''rapidité'''
| valign="top" |'''ururd'''
|-
| valign="top" |'''transport'''
| valign="top" |'''usitty'''
|-
| valign="top" |'''mécanique'''
| valign="top" |'''usmmaru'''
|-
| valign="top" |'''noria'''
| valign="top" |'''uγrur'''
|-
| valign="top" |'''vis'''
| valign="top" |'''tibrnint'''
|-
| valign="top" |'''transformation'''
| valign="top" |'''Aslkt'''
|-
| valign="top" |'''majeur'''
| valign="top" |'''agullic'''
|-
| valign="top" |'''partie'''
| valign="top" |'''afrukky'''
|-
| valign="top" |'''représenter'''
| valign="top" |'''ignses'''
|-
| valign="top" |'''Histoire'''
| valign="top" |'''adayin'''
|-
| valign="top" |'''début'''
| valign="top" |'''tanta'''
|-
| valign="top" |'''siècle'''
| valign="top" |'''amḍgᵚas*'''
|-
| valign="top" |'''type(s)'''
| valign="top" |'''Ihyda,ahydu'''
|-
| valign="top" |'''intégralité'''
| valign="top" |'''tagrumma'''
|}
- '''Yat trsya tawẓaṛuṛmant ar tssmras azurn udkr n tussutla ittuγuln s tjgla n ututty ;'''
- '''Yat trsya s ufili n waman ar tssmras azurn n yan uγawj n waman ;'''
- '''Yat trsya tafilmssayt* ar tssmras azurn afilmssay* ;'''
- '''Yan uzwuman *ar issmras azurn anγtatam n imzazn iwlaln ;'''
- '''Yat tcwawt ar tssmras azurn asfaymas*'''
- ''' '''
{| class="wikitable"
| valign="top" | [[:fr:Centrale_hydroélectrique|hydroélectrique]]
| valign="top" |'''tawẓaṛuṛmant ,*'''
'''uẓaṛuṛman'''
|-
| valign="top" |'''hauteur'''
| valign="top" |'''tjgla'''
|-
| valign="top" |'''marémotrice'''
| valign="top" |'''Tafilmssayt*,'''
'''afilmssay'''
|-
| valign="top" |[[:fr:Hydrolienne|hydrolienne]]
| valign="top" |'''uzwuman'''
|-
| valign="top" |intermittent
| valign="top" |'''anγtatam'''
|-
| valign="top" |[[:fr:Bouée|bouée]]
| valign="top" |'''tcwawt'''
|-
| valign="top" | [[:fr:Énergie_houlomotrice|houlomotrice]].
| valign="top" |'''asfaymas*'''
|}
'''Histoire/Adayin'''
''' X isggᵚasn 1930 ,frkn isdyann s wis trsl tasddakamt tawkmamt n tγṛmiwin γif wusunn nnsn iwlizaln* d ismrasn nnsn γ tudrt tamunant'''
[[:fr:Marc_Bloch|Marc Bloch]] /Mark Bluc iga amzwaru nna ingzn s uzurn usldaman ddaw ulamuṣ wa-niti,jaj n yat twana ittuẓṛagn g 1935.Γ twana ddγ,ar ittmzay s wis iddγ ittufka uxud n ikurra ittugyazn izdiyn d ubatu wa-niti n uyjar n umnkud amajjyal [[:fr:Haut-Empire_romain|Haut Empire]] ,tancta n ismgan iggᵚran taf ad ttuflaγn ijwaḍn imrayn ur sfiln i wad ibbuγlu uzurn usldaman x umnkud Uṛuma.G uzubdu [[:fr:Moses_Finley|Moses I. Finley]]/Muses I Finly,x udlis nns :asnnflulu ulizal d umndt admsan,ifsr s ufurg is γ unck nns ntta is mqqaṛ xatrn isnnflulun iwlizaln ,ur ttusnasn s yat tiskkilya tamqṛant aha ur drun g yan uslully (afrwy) n tdamsa,acku ur ḥulfan wastiwn s wanmri n wad sfsn ismgan zi twuriwin iggurznn uggar aha usrn yan watta n tinnutya
{| class="wikitable"
| valign="top" |base
| valign="top" |'''tasddakamt'''
|-
| valign="top" |matérielle
| valign="top" |'''tawkmamt'''
|-
| valign="top" |historiens
| valign="top" |'''isdyann'''
|-
| valign="top" |prendre conscience
| valign="top" |ifrk
|-
| valign="top" |techniques
| valign="top" |'''iwlizaln'''
|-
| valign="top" |s'intéresser
| valign="top" |ingz
|-
| valign="top" |aspect
| valign="top" |alamuṣ
|-
| valign="top" |article
| valign="top" |tawana
|-
| valign="top" |défendre
| valign="top" |Imzy,igndl
|-
| valign="top" |Empire
| valign="top" |amnkud
|-
| valign="top" |peu
| valign="top" |axud
|-
| valign="top" |écrire
| valign="top" |igyz
|-
| valign="top" |période
| valign="top" |ayjar
|-
| valign="top" |sujet,
| valign="top" |abatu
|-
| valign="top" |quantité
| valign="top" |Tancta/tancka
|-
| valign="top" |[[:fr:Esclavage|esclaves]]
| valign="top" |Ismgan,ifatirn
|-
| valign="top" |disponibles
| valign="top" |iggᵚra,iggᵚran
|-
| valign="top" |effectuer
| valign="top" |Iflγ
|-
| valign="top" |Travail,travaux
| valign="top" |ajwaḍ,ijwaḍn
|-
| valign="top" |pénibles
| valign="top" |Imray,imrayn
|-
| valign="top" |''innovation''
| valign="top" |asnnflulu
|-
| valign="top" |''progrès''
| valign="top" |amndt
|-
| valign="top" |''essor''
| valign="top" |aslully,afrwy
|-
| valign="top" |''Élite(s)''
| valign="top" |Asta,astiwn
|-
| valign="top" |''ressentir''
| valign="top" |Ad iḥulfu
|-
| valign="top" |besoin
| valign="top" |anmri
|-
| valign="top" |Libérer (…….des tâches)
| valign="top" |Ad isfs
|-
| valign="top" |tâches
| valign="top" |Tiwuriwin,ijwaḍn
|-
| valign="top" |dures
| valign="top" |Iggurznn,ggurznin
|-
| valign="top" |manquer
| valign="top" |yusr
|-
| valign="top" |esprit
| valign="top" |atta
|-
| valign="top" |initiative
| valign="top" |Tinnutya,tantya
|}
Γ tarza n umḍgᵚas XX s tulγa n ijwaḍn n [https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%96rjand_Wikander&action=edit&redlink=1 Örjand Wikander] /Urjan Wikandr γif izrgan ddaw umnkud Uṛuma d wi-n [[:fr:Marie-Claire_Amouretti|Marie-Claire Amouretti]]/Mari-klir Amurtti f ubuγlu n ilizaln n ibṛacn n ifsan d waqqayn iwzmmurn,aṛaεa n irikf asunan inty ad inkz tullut n yan usmrs axatar n uzurn usldaman g taγzi n bismdi.
{| class="wikitable"
| valign="top" |évolution
| valign="top" |abuγlu
|-
| valign="top" |communauté
| valign="top" |irikf
|-
| valign="top" |scientifique
| valign="top" |Asunan,usun
|-
| valign="top" |commencer
| valign="top" |inty
|-
| valign="top" |reconnaître
| valign="top" |inkz
|-
| valign="top" |mouture(s)
| valign="top" |abṛac,ibṛacn
|-
| valign="top" |olives
| valign="top" |Aqqayn iwzmmurn
|-
| valign="top" |opinion
| valign="top" |aṛaεa
|-
| valign="top" |durant
| valign="top" |S taγzi
|-
| valign="top" |antiquité
| valign="top" |bismdi
|}
'''Transport fluvial/Asitty asifan'''
''' Ikka uzurn usldaman ittusmrs cigan ,lumn g wannaz Uṛuma ,i usitty n ukccuḍ d waṛẓan isttuln f timεiditin (issεda),timananin tufliyin ilan abuḍ ulfis (amm nnig n Run /Rhône s umdya, awum n tlbḍa bahra ixatrn x umnkud Uṛuma .Asqdc waniti ittusgtn s mnnaw n isfukurn iwsundrazn ,wan'''
'''asxunj n yat timεidit (issεdi) taslγiyt tama n Arls /Arles x 2011.'''
{| class="wikitable"
| valign="top" |l'époque
| valign="top" |'''Annaz'''
|-
| valign="top" |transport
| valign="top" |'''asitty'''
|-
| valign="top" |[[:fr:Métal|métaux]]
| valign="top" |'''aṛẓan'''
|-
| valign="top" |lourds
| valign="top" |'''isttuln'''
|-
| valign="top" |barges,
| valign="top" |'''Timεiditin,issεdi,issεda'''
|-
| valign="top" |'''barques,barque'''
| valign="top" |'''Timananin,tamanant'''
|-
| valign="top" |'''fond'''
| valign="top" |'''abuḍ'''
|-
| valign="top" |'''plat'''
| valign="top" |'''ulfis'''
|-
| valign="top" |'''axe'''
| valign="top" |'''Awum,agᵚim,asgᵚum'''
|-
| valign="top" |commerce
| valign="top" |'''talbḍa'''
|-
| valign="top" |très important
| valign="top" |'''Bahra ixatrn ,anẓmamay'''
|-
| valign="top" |emploi
| valign="top" |'''asqdc'''
|-
| valign="top" |confirmé
| valign="top" |'''ittusgtn'''
|-
| valign="top" |découvertes
| valign="top" |'''Asfukkr,isfukkurn'''
|-
| valign="top" |archéologiques
| valign="top" |'''Iwsndrazn :usndraz'''
|-
| valign="top" |fouille
| valign="top" |'''asxunnj'''
|-
| valign="top" |coulé
| valign="top" |'''aslγiy'''
|}
'''Moyen Âge et Époque moderne/Awtay anammas(amrwasu,amjahdiy) d wannaz atrar'''
'''Iga wi-n izrgan n waman,ingr wi-yyaḍ,ittrnayn azurn usmmaru mar ad bṛcn ifsan,sskryn ariraḍ (arcaḍ )niγ agmn aman i uγbdl n igran,s umdya'''
''' Amḍgᵚas XIX'''
''' Γ 1869 ,amnzag''' [[:fr:Aristide_Bergès|Aristide Bergès]] /Aristid Berjs,issmrs t f yan ututty n snat tmaḍ n isaγiln*/id mitru x [[:fr:La_Combe-de-Lancey|Lancey]]/Lansy,tama n [[:fr:Grenoble|Grenoble]]/Grunubl,taf ad issuṛeṛṛuy (ad isskᵚty ) istusann* nns ,s usram n ukccuḍ far ad gis iskr arektu (arctu,afnu)n uriraḍ (n urcaḍ ).Ar isawal γif «uẓuẓim umlil» g 1878 x [[:fr:Grenoble|Grenoble]]/Grunubl g usihar n Lyon/Lyun γ 1887 d dar ufsar uγzwr n 1889.
{| class="wikitable"
| valign="top" |'''âge'''
| valign="top" |'''Awtay'''
|-
| valign="top" |'''moderne'''
| valign="top" |'''atrar'''
|-
| valign="top" |'''fournir'''
| valign="top" |'''irny'''
|-
| valign="top" |moudre
| valign="top" |'''ibṛc'''
|-
| valign="top" |fabriquer
| valign="top" |'''isskry'''
|-
| valign="top" |[[:fr:Papier|papier]]
| valign="top" |'''ariraḍ,arcaḍ'''
|-
| valign="top" |puiser
| valign="top" |'''Ad yagm'''
|-
| valign="top" |irriguer
| valign="top" |'''iγbdl'''
|-
| valign="top" |l'ingénieur
| valign="top" |'''amnzag'''
|-
| valign="top" |mètres
| valign="top" |'''isaγiln*'''
|-
| valign="top" |faire tourner
| valign="top" |'''issuṛeṛṛuy,isskᵚty'''
|-
| valign="top" |défibreurs
| valign="top" |istusann*
|-
| valign="top" |râpant
| valign="top" |'''s usram'''
|-
| valign="top" |pâte
| valign="top" |'''arktu,arctu,aṛbẓu,afnu'''
|-
| valign="top" |houille
| valign="top" |'''aẓuẓim'''
|-
| valign="top" |foire
| valign="top" |'''Asihar,asizar'''
|-
| valign="top" |exposition
| valign="top" |'''asafsr'''
|-
| valign="top" |universelle, universel
| valign="top" |'''Tawγzwrt,uγzwr'''
|}
''' Γ ''' 1878 ,tarsya tawẓaṛuṛt tamzwarut ,ilan taẓmṛa n 7 kW/n ugmimwaṭ (Gw),ttuṣka zg [[:fr:William_George_Armstrong|William George Armstrong]]/Wilyam Jurj Armstrung i usiwγ n uzaraγ n [[:fr:Cragside|Cragside]] g Angleterre /Kragsid x Inglitra .Zγ 1880 ar 1889 yat tkfda n trsyiwin tiwsladamanin timẓẓyanin lulant taf ad ssifiwnt tiγṛmatin timẓẓyanin ,tizyazzalin niγ ibrgᵚmma.
Zg 1889 ,s tulγa n ustrrf n islkat iwẓaṛuṛn imzwura nuty agndiwaṭṭ n tẓmṛa.Aslully n urziγd (urirrw,ukray) d uẓaṛukrur* ar ittzhal astrrf n uẓaṛuṛman,lumar x Walb/ Alpes n ugafa g taγ yat tmlγa tarukrift s uẓuẓim umlil nna idwln s ururd tasga taqrdalt n ustrrf uẓaṛuṛman.
{| class="wikitable"
| valign="top" |puissance
| valign="top" |taẓmṛa
|-
| valign="top" |multitude
| valign="top" |takfda
|-
| valign="top" |'''éclairer/''' [https://dictionnaire.sensagent.com/%C3%A9clairage/fr-ar/ éclairage]
| valign="top" |Ad issifw,asifw
|-
| valign="top" |Parcs,parc
| valign="top" |Tizyazzalin,tazyazzalt
|-
| valign="top" |châteaux
| valign="top" |ibrgᵚmma
|-
| valign="top" |développement
| valign="top" |Astrrf,asnfg
|-
| valign="top" |transformateur(s )
| valign="top" |Aslkat,islkat
|-
| valign="top" |dépasser
| valign="top" |Yuty,yugr
|-
| valign="top" |[[:fr:Mégawatt|mégawatt]]
| valign="top" |agndiwaṭṭ*
|-
| valign="top" |industrie
| valign="top" |Irziγd,akray,arirrw,tamguri
|-
| valign="top" |[[:fr:Électrochimie|électrochimie]]
| valign="top" |aẓaṛukrur*
|-
| valign="top" |encourager
| valign="top" |izhl
|-
| valign="top" |hydroélectricité
| valign="top" |aẓaṛuṛman*
|-
| valign="top" |notamment
| valign="top" |Lumn,lumar
|-
| valign="top" |nord
| valign="top" |agafa
|-
| valign="top" |course
| valign="top" |tamlγa,acala(cala),amḥizwr,
ḥmmzgur,aḥmmzgur
|-
| valign="top" |effréné(e )
| valign="top" |arukrif,tarukrift
|-
| valign="top" |région
| valign="top" |tasga
|-
| valign="top" |maître(-sse )
| valign="top" |aqrdal,taqrdalt
|}
'''XX<sup>e</sup> siècle/''' amḍgᵚas* XX
X isggᵚasn 1900,imndatn iwsunzuln n aẓaṛuṛman* uswis gan intti n ismraratn ulkkiẓn n taḍḍγṛt f isudra iwẓaṛuṛmann,nna ar ttggunfun x iqfasn n urziγd (n urirrw,n ukray) g Walb/Alpes.
Γ tarza n umkns umaḍal amzwaru,asnfg n uratsa uẓaṛuṛ innulkẓ d trsyiwin tiwsldamanin,iddγ ur yad ttuzucclnt i wad farsnt aẓaṛuṛ i wanmritn idigann,s tulγa n islkat iwẓaṛuṛn d izgign ilan aγurd amajjyal ,zḍaṛn ad gin inẓmamaṛn.
Γ isggᵚasn 1920 ,yan umuzzu arurad n uẓaṛuṛ ilula x Fṛanṣa akd yan usffukty s tam n ufars(n uẓiṛw) n uẓaṛuṛ usldaman s tulγa n wugubn (n igugjn) imzwura.G 1925 tdds
[[:fr:Grenoble|Grenoble]]/Grunubl asafsr agraγlan n uẓuẓim umlil.
{| class="wikitable"
| valign="top" |expansion
| valign="top" |amuzzu
|-
| valign="top" |technologiques/technologie
| valign="top" |Iwsunzuln/asunzl*
|-
| valign="top" |Spéculation(s)
| valign="top" |ismraratn
|-
| valign="top" |bourse
| valign="top" |taḍḍγṛt
|-
| valign="top" |Intense(s)
| valign="top" |alkkiẓ,ilkkiẓn
|-
| valign="top" |implantation
| valign="top" |Aqfas,ayfas,akᵚfas/tuẓẓut
|-
| valign="top" |profiter
| valign="top" |Iggunfa,ad iggunfa
|-
| valign="top" |rapide
| valign="top" |arurad
|-
| valign="top" |multiplication
| valign="top" |asffukty
|-
| valign="top" |guerre
| valign="top" |Amkns,tknsa
|-
| valign="top" |s’intensifie
| valign="top" |innulkẓ
|-
| valign="top" |astreintes
| valign="top" |Ttuzucclnt,tizuccalin
|-
| valign="top" |locaux
| valign="top" |idigann
|-
| valign="top" |lignes
| valign="top" |izgign
|-
| valign="top" |tension
| valign="top" |aγurd
|-
| valign="top" |puissantes
| valign="top" |puissantes
|}
Base de langue :Tasddakamt n ils
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr.Chafiq Mohammed (Cafiq Muḥammd
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Ahmed Haddachi (Aḥmad Ḥaddac)
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Mha Oudads d Mass/ et de Mr Oolhaj Lahcen
Mes néologismes que je propose (des termes qui se terminent par une étoile )
Source de l’article traduit /Akarru n twana ittyalzn :Wikipédia
Arhazaf Hmun 07/01/2976//20/01/2026
[[Asmras:Arhazaf Hmmun|Arhazaf Hmmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf Hmmun|amsawal]]) 20 Innayr 2026 à 09:10 (+01)
== Azurn azwaway /L’énergie éolienne (Traduit) (01) ==
Azurn azwaway /L’énergie éolienne (Traduit)
(01)
Azurn anzwaway iga azurn n uzwu,mi tga tzwta tasmassay (tasllastayt) ittusmrs g unḥumccuy n tanawrifin* d isaγrn wi-yyaḍ niγ ittuslktn s usggur n yan umriw amḍuṣy*, amm yan uzwaway nγ yan uzrg n uzwu ,s yan uzurn ittusmrasn s uwsan. Azurn anzwaway iga azurn ugniny. Azurn anzwaway iga yan ukarru n uzurn anγtatam nna ur ittufarsn s wutur ,maca γ unck n ijmaj iwsunsmn* :ar ittasr tiẓγiwin n ufars niγ n uslγs γ uznas g taγzi n iyjarn .Wi-ddγ ar ttucuyln s unγad iγudan imiq.
{| class="wikitable"
| valign="top" |voilliers
| valign="top" |Tanawrifin
(tanawt+tirft,tiraf
Tanawin,tanawrft*
|-
| valign="top" |[[:fr:Vent|éolien]]
| valign="top" |:Azwaway/Aḍuḍay*/Aḍaggʷan
|-
| valign="top" |[[:fr:Aérogénérateur|aérogénérateur]]
| valign="top" |amḍuṣy*
|-
| valign="top" |dispositif
| valign="top" |amriw
|-
| valign="top" |diversement
| valign="top" |s uwsan
|-
| valign="top" |intermittente
| valign="top" |Anγtatam,tanγtatamt
|-
| valign="top" |conditions
| valign="top" |Ijmaj,ajmj
|-
| valign="top" |périodes
| valign="top" |Iyjarn,ayjar
|-
| valign="top" |[[:fr:Météorologie|météorologiques]]
| valign="top" |Iwsunsmn , [[:fr:Météorologie|météorologie]] :
Asunsm*
|-
| valign="top" |nécessite
| valign="top" |Ar ittasr
|-
| valign="top" |installations
| valign="top" |tiẓγiwin
tiẓγi
|-
| valign="top" |en remplacement
| valign="top" |Γ uznas
|-
| valign="top" |indisponibilité
| valign="top" |tirrugᵚra
|-
| valign="top" |prévues
| valign="top" |Ittucuyln,
prévoir ;icuyl
|-
| valign="top" |précision
| valign="top" |anγad
|-
| valign="top" |Assez bon, bonne
| valign="top" |iγudan
|}
Yuwḍ umur n uzwaway x ufars (x uẓiṛw )amaḍlan n uẓaṛuṛ tagirt n 7,7 % γ 2023 aha ittidkaḍ s 8,0 % x 2024. Azurn anzwaway ittusnfg s udsal g Tacint/ Chine(39,7 % n ufars (n uẓiṛw amaḍlan γ 2024), ), [[:fr:Énergie_éolienne_aux_États-Unis|x iwanikn imann/ États-Unis]] (18,3 %), [[:fr:Énergie_éolienne_en_Allemagne|g Almanya/ Allemagne]] (5,5 %) d [[:fr:Énergie_éolienne_au_Brésil|γ Ubrazil/ Brésil]] (4,3 %).Timizar nna gisnt idkukl uggar wamur n n uzwaway x ufars (uẓiṛw) n uẓaṛuṛ gant γ 2024 Adanmak/le Danemark (58,2 %), taglda imann/ le Royaume-Uni (29,5 %), Abrtgal/le Portugal (28,2 %), Almanya/l'Allemagne (27,2 %), timizar timazdarin/les Pays-Bas (27,2 %), Tafillandt/la Finlande (23,7 %),Aswid/ la Suède (23,5 %) d Isbanyal'Espagne (21,6 %).
'''Étymologie/ Asunẓṛ*'''
''' Tawalt''' « éolien » ar tsnaba ay-nna ilan tawuri ddaw tajwḍa n uzwu» .Ttulday zg «[[:fr:Éole|Éole]]»,,akrway n izwutn g usunmy ugrik ;tnunnt tawalt x umḍgᵚas wis-* mraw d tam (18) mar ad tssiml ardin anzwaway aha isult i usnuml n imḍusyn* zγ 1907 s tamalt nns n «usmassay anzwaway» niγ n« usmmaru anzwaway»
'''(«azwaway» iga amal ittinin is izdy d umussu n uzwu s wayyam'''
{| class="wikitable"
| valign="top" |La part
| valign="top" |Amur,amu
|-
| valign="top" |atteindre
| valign="top" |yuwḍ,ilkm,ilcm
|-
| valign="top" |le pourcentage
| valign="top" |tagirt
|-
| valign="top" |action
| valign="top" |tajwḍa
|-
| valign="top" |estimer
| valign="top" |idkḍ
|-
| valign="top" |servir
| valign="top" |Ad isult
|-
| valign="top" |mondial(s)
| valign="top" |amaḍlan,tamaḍlant
|-
| valign="top" |États-Unis
| valign="top" |Iwanikn -imann
|-
| valign="top" |moteur
| valign="top" |asmassay
|-
| valign="top" |machine
| valign="top" |asmmaru
|-
| valign="top" |exagération
| valign="top" |ayyam
|-
| valign="top" |description
| valign="top" |Asnuml/Aglam
|-
| valign="top" |adjectif
| valign="top" |Amal,tamalt,agalim
|-
| valign="top" |signifier
| valign="top" |Ad isnaba
|-
| valign="top" |mythologie
| valign="top" |Asunmy*
|-
| valign="top" |patron
| valign="top" |akrway
|-
| valign="top" |harpe
| valign="top" |ardin
|-
| valign="top" |Apparaître
| valign="top" |inunnt
|}
Azurn anzwaway uttusmrs zi kud isrs ufgan ifugga (tiraf) i uzwu :asmrs n uzurn anzwaway iqbubrn uggar iga t tawlela s ifugga :Timitar (tifucayin ) ar ttsfalnt i uswingm g wis ttusqdacn waqila γ ilel Igi/ Égée zγ ugiman wis -mraw d yan ngum Ҙssu umasiḥ .Asxrms n Usyanya /Océanie yaγ s uḥrcrd* s inḥumccuyn s ufaggu. Tigngṭ n Hammurabi / Ḥmmurab ittuzmzan s wattayn n 1750 ngum n Ҙssu umasiḥ tzmmem yad izrgan n uzwu ittṣṣyn azurn usmmaru.Ismmura ddγ ittusmrasn mar ad bṛcn(zḍin) ifs d wad nfrn (ffiyn)aman ,ttusnfagn γif wacal n Iran/,Afγanistan/[[:fr:Afghanistan|Afghanistan]]/ d Ubakistan/[[:fr:Pakistan|Pakistan]]/ zg umḍgᵚas wis -ṭẓa (9 )
X tarza n umḍgᵚas* wis-mraw d tam (18), g tankra n ugrwl urziγd, aḥrdla* n wanmritn n uzurn n tiffugna ittusgr s izurn ugniniyn.Uyyiḍ ittxitirn n tiγṛṛuba s ufaggu uǧant ad ihwwẓ uzurn azwaway yan wamur anẓmay x umaγin uzurn amaḍlan_ ibḍan diγ jar ulday uynas ( uywal ,umudar),akccuḍ d tizwta tiwsldamanin.Izrgan n waman ar ttgnsasn yan umtwal uglilz,wi-ddγ lan yat tarurt ikkan ddaw n ti-n izrgan n waman g uγudu(taẓfna).
{| class="wikitable"
| valign="top" |Voile (s)
| valign="top" |Afaggu,ifugga,tirft,tiraf
|-
| valign="top" |La plus ancienne
,le plus ancien
| valign="top" |Iqbubr uggar
|-
| valign="top" |marine
| valign="top" |tawlela
|-
| valign="top" |Indice(s
| valign="top" |Tamatart/ Tafucayt/Tamint/Iniri/Inir/Tinirit /Unri/Amidag
|-
| valign="top" |fin
| valign="top" |tarza
|-
| valign="top" |permettre
| valign="top" |isfl
|-
| valign="top" |Occuper, occupation
| valign="top" |Ad ihwwẓ,ahwwẓ
|-
| valign="top" |important
| valign="top" |anẓmay
|-
| valign="top" |Penser, la pensée
| valign="top" |Iswingm,aswingm
|-
| valign="top" |employer
| valign="top" |issqdc
|-
| valign="top" |millénaire
| valign="top" |agiman
|-
| valign="top" |J.-C
| valign="top" |Ҙssu umasiḥ
|-
| valign="top" |peuplement
| valign="top" |Asxrms,aḥcmḍ
|-
| valign="top" |vraisemblablement
| valign="top" |S uḥrcrd
|-
| valign="top" |code
| valign="top" |tigngṭ
|-
| valign="top" |Hammurabi
| valign="top" |Ḥmmurab
|-
| valign="top" |mentionner
| valign="top" |izmmem
|-
| valign="top" |générer
| valign="top" |iṣṣy
|-
| valign="top" |Mécanique
| valign="top" |usmmaru
|-
| valign="top" |pomper
| valign="top" |Infr,iffy
|-
| valign="top" |'''veille'''
| valign="top" |amuyḍ,tankra,accay,akkay,afafa
|-
| valign="top" |révolution
| valign="top" |Agrwl,taẓgfa
|-
| valign="top" |industrielle
| valign="top" |Urziγd,urirrw,ukray
Tawrziγdt,tawrirrwt,tawkrayt
|-
| valign="top" |quasi-totalité
| valign="top" |aḥrdla
|-
| valign="top" |nombre
| valign="top" |uyyiḍ
|-
| valign="top" |traction
| valign="top" |alday
|-
| valign="top" |occuper
| valign="top" |Ad ihwwẓ
|-
| valign="top" |animal
| valign="top" |uynas ( uywal ,umudar
aynas :le petit de l’animal
|-
| valign="top" |Fraction (arithmétique)
| valign="top" |amtwal
|-
| valign="top" |négligeable
| valign="top" |uglilz
|-
| valign="top" |bilan
| valign="top" |amaγin
|-
| valign="top" |rendement
| valign="top" |tarurt
|-
| valign="top" |moins bon rendement
| valign="top" |Yat tarurt ikkan ddaw n ti-n…g uγudu
|}
Azrg amzwaru n uzwu ittusmrasn i ufars (uẓiṛw )n uzurn uẓaṛuṛ ittuṣka γ Ikus/[[:fr:Écosse|Écosse]] x uyrsa* 1887 zγ uslmad Jams Biyt/[https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=James_Blyth_(ing%C3%A9nieur)&action=edit&redlink=1 James Blyth] zg uzizar n
Startcliyd/ Strathclyde g Glasguw/ Glasgow.Azwaway s talγa n ufaggu n Biyt/ Blyth,ijgl (yattuy) s mraw n id mitru (isaγiln),ittuẓγa x urti n ugᵚrbi nns n usaga γ Mariykirk/ [[:fr:Marykirk|Marykirk]] g [[:fr:Kincardineshire|Kincardineshire]]/Kinkardinscir aha ittusmrs mar ad issktr islatamn ittusrsbkn( ittusrasn g tibkkit )zg Ufṛanṣiṣ Kamiy Alfus/Camille Alphonse Faure,mar ad issiwγ asifw n ugᵚrbi.S ucrad ur sar ittuzdil uklaẓ minzi ur ittusrẓa usunzl amm is iga uflilγ s udmas,maca Biyt/ Blyth ilkm meqqaṛ uy-a ad iṣku yan uzwaway i urnay n uzurn x tajjma n utwar g usmyanu , awsḍn* d ugalaẓ n Muntruz/[[:fr:Montrose_(Écosse)|Montrose]]
{| class="wikitable"
| valign="top" |juillet
| valign="top" |Ayrsa*
|-
| valign="top" |forme
| valign="top" |talγa
|-
| valign="top" |Etre haute
| valign="top" |Ijgl,tjgl,yattuy,tattuy
|-
| valign="top" |université
| valign="top" |azizar
|-
| valign="top" |installé
| valign="top" |ittuẓγa
|-
| valign="top" |jardin
| valign="top" |urti
|-
| valign="top" |mettre
| valign="top" |isrs
|-
| valign="top" |chalet
| valign="top" |agᵚrbi
|-
| valign="top" |vacances
| valign="top" |Asaga,isagatn
|-
| valign="top" |adopter
| valign="top" |izdl
|-
| valign="top" |[[:fr:Batterie_d'accumulateurs|accumulateurs]]
| valign="top" |islatamn
|-
| valign="top" |'invention
| valign="top" |aklaẓ
|-
| valign="top" |fournir
| valign="top" |irny
|-
| valign="top" |économiquement
| valign="top" |S udmas
|-
| valign="top" |vraiment
| valign="top" |S ucrad
|-
| valign="top" |viable,
| valign="top" |uflilγ
|-
| valign="top" |asile
| valign="top" |asmyanu
|-
| valign="top" |panne
| valign="top" |atwar
|-
| valign="top" |cas
| valign="top" |tajjma
|-
| valign="top" |'infirmerie
| valign="top" |awsḍn*
|-
| valign="top" |dispensaire
| valign="top" |agalaẓ
|}
Γ Klefland/[[:fr:Cleveland|Cleveland]] g Uhyu/[[:fr:Ohio|Ohio]] ,yan usmmaru ixatrn uggar ,bahra irrunksn ,ittudman jaj n tgrst 1887-1888 zγ Carl Fransis Brus/[[:fr:Charles_Francis_Brush|Charles Francis Brush]].Ittuṣka zi tblga nns n tnzga x uzdduγ nns aha iwr zg1886 ar 1900.Azwaway Brus/ Brush ittusmrs ya mar ad issktr yan usamu n isiktar ,ya taf ad isswr ar 100 n tisafwin s unfuffd,cṛaṭ tisafwin s uknnu (tamknanut) d ismassayn iwsnann x uzarram n Brus/ Brush.X tarza n umḍgᵚas 19 indl aznas n tiγṛṛuba s ufaggu s iγṛṛuba s usmassay ittraran iẓṛfa.Akd usnfg n uzurn uẓaṛuṛ,ttyafan mnnaw n isnasn x izwawayn,lumn g usifw n iṣuka yagugn i uratsa uẓaṛuṛ.Icnubbucn γ Udanimark /[[:fr:Danemark|Danemark]] d iwanikn –imann/ États-Unis ,ittuzuccnn s uzmaq s uγṛṛabu usllizm*,ar ttjkann x isggᵚasn 1980 s usrsbk* n imḍuṣyn* ilan tiddi ixatrn uggar izmrn ad ttucramn s iratsiwn iwẓaṛuṛn i yan usmrs s uzaru n uzurn.Afṭṭuy udugm n agimlyaṛwaṭṭ n tzmra ittuẓγan g umaḍal ittujjr x uyrṣḍiṣ* 2023
{| class="wikitable"
| valign="top" |Sophistiquée (au sens de
Complexe ,de perfectionné
| colspan="2" valign="top" |-complexe :irrunksn
-perfectionné :ussid,aγrwid,
aγrwud
|-
| valign="top" |Concevoir, conçu (e)
| colspan="2" valign="top" |Idma ad idmu,ittudman
|-
| valign="top" |construire
| colspan="2" valign="top" |iṣka ad iṣku
|-
| valign="top" |société
| colspan="2" valign="top" |tablga,abllag,tadrrawt,asadru
tanbbalga
|-
| valign="top" |ingénierie
| colspan="2" valign="top" |tanzga
|-
| valign="top" |domicile
| colspan="2" valign="top" |azdduγ
|-
| valign="top" |fonctionner
| colspan="2" valign="top" |Iwr ad iwr
|-
| valign="top" |Banc (s)
| colspan="2" valign="top" |Asamu,isuma,attag,attagn,tadabut,
tiduba
|-
| valign="top" |Ampoule (s)
| colspan="2" valign="top" |Tasafwt*,tisafwin
|-
| valign="top" |incandescence
| colspan="2" valign="top" |anfuffd
|-
| valign="top" |divers
| colspan="2" valign="top" |iwsnann
|-
| valign="top" |bâtiments
| colspan="2" valign="top" |iṣuka
|-
| valign="top" |arc
| colspan="2" valign="top" |Aknnu,tamknanut
|-
| valign="top" |laboratoire
| colspan="2" valign="top" |azarram*
|-
| valign="top" |marquer
| colspan="2" valign="top" |indl
|-
| valign="top" |motiver
| valign="top" |izuccn
|
|-
| valign="top" |connecter
| valign="top" |Icrm,yusγ
|
|-
| valign="top" |conduire
| valign="top" |Ijkn,iḥry
|
|-
| valign="top" |choc
| valign="top" |Azmaq,azmaγ
|
|-
| valign="top" |pétrolier
| valign="top" |aγṛṛabu usllizm*
|
|-
| valign="top" |pétrole
| valign="top" |Asllizm*
|
|-
| valign="top" |La mise au point
| valign="top" |Asrsbk*
|
|-
| valign="top" |Recherche (s)
| valign="top" |Acnubbc,icnubbucn,tirzi,tirziwin
|
|-
| valign="top" |Application (s)
| valign="top" |Asnas,isnasn
|
|-
| valign="top" |plusieurs
| valign="top" |mnnaw
|
|-
| valign="top" |distance
| valign="top" |Azaru,asttum
|
|-
| valign="top" |Barre (en fer)
| valign="top" |afṭṭuy
|
|-
| valign="top" |symbolique
| valign="top" |udugm
|
|-
| valign="top" |Térawatt (mille milliards) de watts :
| valign="top" |agimlyaṛwaṭṭ
|
|-
| valign="top" |franchir
| valign="top" |Ijjr,izgr
|
|-
| valign="top" |Juin
| valign="top" |ayrṣḍiṣ*
|
|}
[[:fr:Énergie_éolienne| Souce Wikipédia :https://fr.wikipedia.org › wiki › %C3%89nergie_%C3%A9olienne]]
Base de langue :Tasddakamt n ils
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr.Chafiq Mohammed (Cafiq Muḥammd
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Ahmed Haddachi (Aḥmad Ḥaddac)
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Mha Oudads d Mass/ et de Mr Oolhaj Lahcen
Mes néologismes que je propose (des termes qui se terminent par une étoile )
Source de l’article traduit /Akarru n twana ittyalzn :Wikipédia
Arhazaf Hmun 19/01/2976//02/02/2026
[[Asmras:Arhazaf Hmmun|Arhazaf Hmmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf Hmmun|amsawal]]) 2 Bṛayṛ 2026 à 09:47 (+01)
== Isumir i usbuγlu n ils Amaziγ ==
Isumir i usbuγlu n ils
Amaziγ
Asbuγlu n ku ils d usmrs nns zg ugdud nns d wi-nna ur ẓaṛs nttan gan afada n uzubdu nns d uγlal nns.S warraḍ i ils Amaziγ ufan imrza is gan cigan n iwliwn nns uddisn taf ad ittuγna awal ittggan awttu.S tskrut n uslaγ d usnay niγ aslγsny nγ aslγny kkan imzwura ar ttγnun iγrikn imaynutn asag ufan yan uskkin ur ilin aγrik.Ggutn imdya .G uriraḍ wa-niti sddirnγ ad γnuγ itsn iwaliwn s uskutty γif uslym n igllin Aḥmd Adγirni nna iga i tawalt n tabγdant .Ibḍa tawalt ddγ γif snat :tabγ d wadan .Iddγ ar ittususru uskkil «yaf» dar itsn s «yab» ,irura t s intti nns «yaf» aha inna tabγdant tga tafγdant .Mar ad ssaγn itsn Imaziγn ay-nna ittinin « rectum» slγn «tafγ» d wadan igan asknaf ittmunn d uxdil s unaba n uy-nna iffγn adan aha rmsn t itsn s usmutty n «yaf» s «yab» aha nnan as tabγdant. Ufiγ x uwgalel n Mass Cafiq Moḥammad afγmas i wa-dda mi yugr umargas amazdar amajjyal s umalad illan g tuγmas .Tawalt ta-niti tga tuddist zg afγ d tuγmas=afγmas. Γif waddas-ad ar sumurγ :
-Hors-bord : de hors et bord :à l’extérieur de la coque :
S ils amaziγ« afγ» i «hors» d «ufrẓẓu »i «coque» :afγfrẓẓu
-Hors-concours :Afγ + tamlγa :afγmlγa
-Hors-d’œuvre :Afγ + tamajjut =Afγmajju
-Hors-jeu :Afγ + ayrur/urar =Afγrar (Hors jeu ila yat tawalt nna ibdr Mass Ḥaddaci Aḥmad )
-Hors-la-loi :Afγ +asaḍif = afγsaḍif
-Hors-service :Afγ +aqdac/asult :Afγqdac /afγsalat/
Afγjwaḍ
-Hors taxe(s) :Afγ+abzzra :abzru :afγbzru
-Hors temps :Afγ +kud =afγkud
Afγ +gud =afγgud
Afγ +tur =afγtur
Afγ +antur =afγntur
Afγ +ilmi =afγlmi
Afγ +azmz =afγzmaz
Afγ +agur =afγgur
-Hors moment : Afγ +turza =afγurz
-Hors époque : Afγ +annaz =afγnaz
-Hors ère :Afγ+aluma :Afγlum
-Hors lieu :Afγ +araq/aḍγaṛ/ansa/akkat=afγraq/Afγḍγaṛ/
Afγnsay (s usrar n «yay» n ukarru :ansa ,insy,ansay s usqqul n wazda ,izdy,azday taf ur ittubnnḍ d ufγnsu ittusumrn i «hors angle» γ uzddir /Afγkat (s wukus n «yaγ» ittyalsn i usririy n ususru n tawalt)
-Hors mesure :Afγ+asγal,asqqul/ikiti/adaz,adiz,aduz/ argwu,/agbsu =Afγsal (s wukus n «yaγ» ittyalsn i usririy n ususru n tawalt)/Afγsqqul/Afγkit (s wukus n «yiy» ittyalsn i umyanm n tawalt)/Afγdaz,afγdiz,afγduz/Afγrgwu/Afγgbsu
-Hors limite :Afγwttu
-Hors horizon :Afγ+idir =Afγdir (s wukus n «yiy» ittyalsn i umyanm n tawalt)
-Hors centre :Afγ +arasay/a mmas =Afγrasay /Afγammas(ad ur ittubnnḍ (à ne pas confondre) d ufγmas
-Hors cercle :Afγ + taglellit/tazayrt =afγglella/Afγzayr
-Hors anneau :Afγ+tawinst/azazaγ =Afγwnas (s wukus n «yi» d usmutty n wansa n«ya» i umyanm n tawalt. ) /Afγzazaγ
-Hors volonté :Afγ+aγrds =Afγrdas (s wukus n «yaγ» ittyalsn i usririy n ususru n tawalt)
-Hors logique :Afγ +amẓẓul/Umgin =Afγmẓẓul/Afγmgin (s wukus n «yu» i umyanm n tawalt)
-Hors pays :Afγ +tamazirt :Afγmazir
-Hors patrie :Afγ +tamurt/amur :Afγmur
-Hors nation :Afγ +aγalan :Afγlan (s wukus n yaγ ittyalsn i usririy n ususru n tawalt)
-Hors royaume :Afγ +taglda,tagldit =Afγglad
-Hors république :Afγ +tagduda =Afγgdad
-Hors gouvernement :Afγ+tanbaṭ =Afγnbaḍ
-Hors préfecture :Afγ+tadbla/tamaẓlayt =Afγdbal/Afγmaẓlay
-Hors province :Afγ +tanhḍa/tamnaṭ =Afγnhaḍ/Afγmnaḍ
-Hors pachalik :Afγ +tacyfa =Afγcyfa
-Hors Caïda :Afγ +tajkna =afγjkan
-Hors commune :Afγ+aγiwan :Afγiwan (s wukus n «yaγ» ittyalsn i usririy n ususru n tawalt)
-Hors domaine :Afγ +azaraγ/amsga =Afγzaraγ/Afγmsag
-Hors région :Afγ +tasga,asga =Afγsgay (s usrar n «yay» illan g ukarru :asga ,tasga ,isgy ,asgay s usqqul n wazda ,izdy ,azday)
-Hors cadre :Afγ+ Axrib /afrt/Asiti =Afγxrib/Afγrat (s wukus n «yaf» ittyalsn i usririy n ususru n tawalt d usrar n «ya» n ukarru :ifrt afrat ,afrt,afrtu tad tmyanm tawalt)/Afγsiti
-Hors échelle :Afγ +tiskkilya =Afγskkilya
-Hors grade :Afγ+taskᵚflt/tafsna :Afγskᵚfal/Afγsan (s wukus n «yaf» ittyalsn i usririy n ususru n tawalt)
-Hors valeur Afγ +Acta,ick,acḥal,tizzulya,tazlya =Afγcta /afγick/Afγcḥal/Afγzlay
-Hors prix :Afγ +atag,atig,atug =afγtag,afγtig,afeγtug
-Hors intérêt :Afγ+alaγ,aliγ,aluγ/Amsu :Afγlaγ,afγliγ,
Afγluγ/Afγmsu
-Hors compte :Afγ+alutim =Afγlutim
-Hors axe :Afγ + asgᵚum ,agᵚum,awum =Afγsgᵚum ,afγgᵚum,afγwum
Hors angle :Afγ +tiγmṛt,tiγirt,tafnsut,tamuzt,taḥnact,taqjmt=Afγmaṛ (s wukus n «yaγ» ittyalsn i usririy n ususru n tawalt)/Afγnsu (s wukus n «yaf» ittyalsn i usririy n ususru n tawalt)/Afγmuz/Afγḥnac/Afγqjam
-Hors d’eau : Afγ+aman =Afeγman
-Hors air : Afγ+aḍu(akḍu,acḍu) =Afγwaḍu,afγkḍu,afγcḍu
(Aḍu iga akḍu niγ acḍu s wukus n «yak» niγ n «yac» s ulagin n usririy n ususru )
Afγ-aflu =afγflu (aflu :akḍu ,acḍu )
Afγ+ amarug =Afγmarug (amarug :aḍu ismmiḍn irwiγn :air froid et humide)
Afγ +ansgu=Afγnsgu(ansgu :ay-nna insg cra n waḍu aha issidf t i turin nns : '''respirer''' [https://dictionnaire.sensagent.com/sentir/fr-fr/ sentir], [https://dictionnaire.sensagent.com/respirer%20l'odeur/fr-fr/ respirer l’odeur], [https://dictionnaire.sensagent.com/aspirer/fr-fr/ aspirer], [https://dictionnaire.sensagent.com/inhaler/fr-fr/ inhaler]
Afγ+asrγu=Afγsrγu(asrγu :ay-dda isrγ kra n waḍu aha issikm t i turin nns : '''respirer''' [https://dictionnaire.sensagent.com/sentir/fr-fr/ sentir], [https://dictionnaire.sensagent.com/respirer%20l'odeur/fr-fr/ respirer l’odeur], [https://dictionnaire.sensagent.com/aspirer/fr-fr/ aspirer], [https://dictionnaire.sensagent.com/inhaler/fr-fr/ inhaler]
Afγ +Taḍarut =Afγḍaru (Taḍarut : '''جو''' ''(n.)''
[https://dictionnaire.sensagent.com/atmosph%C3%A8re/fr-fr/ atmosphère], [https://dictionnaire.sensagent.com/air/fr-fr/ air]
Base de langue :
-Awgalel n Mass Cafiq Muḥmmad
-Awgalel n Mass Ḥaddaci Aḥmad (-Hors jeu ila yat tawalt ibdr t umγni )
-Aǧrawal n Usinag Agldan n tawssna Tamaziγy
-Dictionnaire encyclopédique de la langue Française
-Lexique Administratif Français
-Lexilogos Français-Arabe
-Iwaliwn nna cuylγ ad ttusmrasn :des mots dont l’utilisation est prévue tels hors logique …..
Aγazaf Hmmun 05/02/2976//18/02/2026
[[Amẓli:Contributions/~2026-11030-66|~2026-11030-66]] ([[Amsawal n usmras:~2026-11030-66|discussion]]) 19 Bṛayṛ 2026 à 09:56 (+00)
== Azurn azwaway /L’énergie éolienne (Traduit) (2) ==
Azurn azwaway /L’énergie éolienne (Traduit)
(2)
'''Concepts théoriques/ Idma imagunn'''
'''Potentiel/Adkru'''
Article détaillé Tawana tuγwidt / : [[:fr:Potentiel_éolien|Potentiel éolien]]/Adkru uzwaway
Zund ugullic n izurnn ugniniyn (s uslad n izurnn akẓγal (acẓγal) aγbabay d ufilmssay* ) azurn uzwaway iga yat talγa tarusridt n uzurn afuyan(aṭijan).Akal (acal)ar ittrmas 175 000 TW/ Γ.M n uzurn afuyan (aṭijan) g tibṛṭ n uknaragᵚ * (taḍarut ) ,ammas nnsn 900 TW/ Γ.M ttusmuttiyn s uzurn uzwaway.S usrra zg yan ulkzu (uhyḍu) n unyuddu amatan n uknaragᵚ *(taḍarut ) ittyasγn s usglil aḥdrif n uskam (n urkan)n inzwawayn,ar nttdkaḍ is ittyamy udkru n tẓmṛa tanzwawayt ittusrarn jar 18 d 34 TW/Γ.M.Tizrawin yaḍnin ar ttdkaḍnt is idkukl uggar udkru uzwaway ,maca ar ttglaznt islfag nna waqila qenna ad tn issurrs yan uftaγ ubddur g unyuddu n izwutn ,hyya ur d-uwiynt acḥal i maṛṛa izukil iwγaran.Iγ nra ad nsrẓu mnnaw n izukil icrmn s uftaγ ubddur n inzwawayn ,s umdya, s uslad n tγṛmatin , tizyazzalin tigamanin(tifaranin),aẓyiwn iwlaln iεrqn i ifttasn,ar tigira…Ardla s iwy /wawway n ucḥal i usglil n izwawayn f uzwu ,nzḍaṛ ad nml is ur inni ad ijjr udkru anidan 20 TW/ Γ.M aha s umuzzu ddawas mala nennukrf s yat tgirt n wuγul uzurn ur bahra izdudrn.
{| class="wikitable"
| valign="top" |'''Concepts'''
| valign="top" |'''Idma'''
|-
| valign="top" |'''théoriques'''
| valign="top" |'''imagunn'''
|-
| valign="top" |excepté
| valign="top" |S uslad
|-
| valign="top" |[[:fr:Géothermie|géothermique]]
| valign="top" |akẓγal (acẓγal)*
|-
| valign="top" |profond (e )
| valign="top" |Aγbabay,taγbabayt
|-
| valign="top" |[[:fr:Énergie_marémotrice|marémotrice]]
| valign="top" |afilmssay*
|-
| valign="top" |indirect ( e )
| valign="top" |Arusrid,tarusridt
|-
| valign="top" |recevoir
| valign="top" |Ad irms
|-
| valign="top" |sommet
| valign="top" |tibṛṭ
|-
| valign="top" |atmosphère
| valign="top" |'''étymologie :''' du grec ancien atmós désignant la vapeur, et sphaîra désignant la balle, la sphère :akna +iruggᵚan =
aknaragᵚ * (taḍarut )
|-
| valign="top" |à partir
| valign="top" |s usrra
|-
| valign="top" |modèle
| valign="top" |alkzu,ahyḍu
|-
| valign="top" |circulation
| valign="top" |anyuddu
|-
| valign="top" |général
| valign="top" |amatan
|-
| valign="top" |couplé
| valign="top" |Ittyasγn,ittucramn
|-
| valign="top" |contraintes
| valign="top" |izukil,izucil,tazkla,tazcla,
tizkliwin,tizcliwin
|-
| valign="top" |effet
| valign="top" |asglil
|-
| valign="top" |simulé
| valign="top" |aḥdrif
|-
| valign="top" |freinage
| valign="top" |askam,arkan
|-
| valign="top" |maximal
| valign="top" |anidan
|-
| valign="top" |est compris
| valign="top" |ittyamy
|-
| valign="top" |TW : « avertissement de contenu sensible »
| valign="top" |aγtal n wamay aḥlfif (Γ.M)
|-
| valign="top" |massif
| valign="top" |ubddur
|-
| valign="top" |déploiement
| valign="top" |aftaγ
|-
| valign="top" |induire
| valign="top" |isurrs
|-
| valign="top" |induction
| valign="top" |-au sens de : généralisation d’une observation établie à partir de cas singuliers
Aslbi,alabay,albay,aslby
-au sens de : transmission à distance d’énergie électrique par l’intermédiaire d’un aimant :asurrs
|-
| valign="top" |en excluant
| valign="top" |S uslad
|-
| valign="top" |
| valign="top" |
|-
| valign="top" |zone (s)
| valign="top" |aẓy,aẓyiwn
|-
| valign="top" |
très éloignées
| valign="top" |Iεrqn,yagugn ,
|-
| valign="top" |côte(s)
| valign="top" |afttas,ifttasn
|-
| valign="top" |tout
| valign="top" |ardla,akkᵚ ,qqaḥ,gaε ,maṛṛa
|-
| valign="top" |marin (s)
| valign="top" |uwlal,uglal,iwlaln,iwglaln
|-
| valign="top" |en prenant compte
| valign="top" |s iwy,s wawway n ucḥal
|-
| valign="top" |dépasser
| valign="top" |ijjr,izgr
|-
| valign="top" |largement
| valign="top" |s umuzzu
|-
| valign="top" |se restreindre
| valign="top" |innukrf
|-
| valign="top" |taux/pourcentage
| valign="top" |tagirt
|-
| valign="top" |si
| valign="top" |mc,iγ,mala….
|-
| valign="top" |être trop bas
| valign="top" |izdudr
|}
'''Calcul/Asiḍn'''
''' Azurn uzwaway iga azurn umussu (usllsty) n uzwu.Azurn uγrid n uzwu ('''''E/Z )'' ittjjrn yat tjumma n immisidar (''A/M) γ taγzi n ukud (t'' /k) g (''ρ/L)'' iga alkkẓ n umarug (n unsgu, n usrγu, n waḍu),(v/t )tatrba (taldsa)n uzwu,( ''Avt'' / ''Mtk)'' iga anctu/ancku n n umarug (n unsgu, n usrγu) ikkan (''A/M) (ittusrẓan d aḥmarsal i tnila n uzwu),( Avtρ/Mtkl )iga adadaz (m/ d )ikkan zg m d uzgn ½ n ( lt)iga azurn umussu'' n umarug (n unsgu, n usrγu, waḍu ) γ usllsty (ummcty,uxṛfc)s tayant(tayalt,tayukt,taǧnut) n unctu (n uncku,n unktu )
Taẓmṛa tawzwawayt izayyan (''ρ/L)'' ,nna yaksuln d uzurn s tayant(tayalt,tayukt,taǧnut) n ukud (s umdya taksul d uzuγ (uzur) n isiwṛṛy* n yan unzwaway ), ittusgutta s « [https://web.archive.org/web/20150824064326/http:/www.ewp.rpi.edu/hartford/~ernesto/S2010/EP/Materials4Students/Valentine/Grogg.pdf Harvesting the Wind/Ammad n uzwu: The Physics of Wind Turbines]/Aγaran n tskᵚulkin* n uzwu »
{| class="wikitable"
| valign="top" |'''total'''
| valign="top" |'''uγrid'''
|-
| valign="top" |traverse
| valign="top" |'''Ijjr,izgr'''
|-
| valign="top" |surface
| valign="top" |'''tajumma'''
|-
| valign="top" |aire
| valign="top" |Asarag ,aberrḥmu, immisiddar ,asays , anrar
|-
| valign="top" |temps
| valign="top" |akud
|-
| valign="top" |air
| valign="top" |Amarug,
ansgu* :aγrik n uskkin nna insg kra : '''respirer'''
[https://dictionnaire.sensagent.com/sentir/fr-fr/ sentir], [https://dictionnaire.sensagent.com/respirer%20l'odeur/fr-fr/ respirer l’odeur], [https://dictionnaire.sensagent.com/aspirer/fr-fr/ aspirer], [https://dictionnaire.sensagent.com/inhaler/fr-fr/ inhaler]
asrγu* :aγrik n uskkin dda isrγ kra
insg,isrγ : '''respirer'''
[https://dictionnaire.sensagent.com/sentir/fr-fr/ sentir], [https://dictionnaire.sensagent.com/respirer%20l'odeur/fr-fr/ respirer l’odeur], [https://dictionnaire.sensagent.com/aspirer/fr-fr/ aspirer], [https://dictionnaire.sensagent.com/inhaler/fr-fr/ inhaler]
aḍ :acḍu,akḍu s wukus n
yac/yak s ugudy n usmrs
<nowiki>:</nowiki>ay-nna ncḍa,nkḍa :odeur,air
|-
| valign="top" |vitesse
| valign="top" |Tatrba,taldsa,tadγya
|-
| valign="top" |volume
| valign="top" |anctu/anktu/ancku*
|-
| valign="top" |passant
| valign="top" |ikkan
|-
| valign="top" |perpendiculaire
| valign="top" |aḥmarsal*
|-
| valign="top" |direction
| valign="top" |Tanila.
|-
| valign="top" |masse
| valign="top" |adadaz
|-
| valign="top" |1/2
| valign="top" |azgn
|-
| valign="top" |mouvement
| valign="top" |Amussu,asllsty,ammctg,
Ammcty,axṛfc
|-
| valign="top" |unité
| valign="top" |tayant(tayalt,tayukt,taǧnut)
|-
| valign="top" |puissance
| valign="top" |taẓmṛa
puissant :aẓmammaṛ
|-
| valign="top" |incident (e)
| valign="top" |petit événement imprévu qui perturbe le déroulement normal d’une action :izayyan
azayya :incidence
|-
| valign="top" |par exemple
| valign="top" |S umdya
|-
| valign="top" |equivaut, égal à
| valign="top" |Yaksul d
|-
| valign="top" |rotor (Le rotor est
la partie tournante d’une machine, s’opposant au stator (partie fixe)
| valign="top" |isiwṛṛy*
|-
| valign="top" |définir, déterminer
| valign="top" |isgutta
|-
| valign="top" |surface
| valign="top" |Azuγ,azur
|-
| valign="top" |Harvesting the Wind :
Récolter le vent
| valign="top" |Ammad n uzwu
|-
| valign="top" |The Physics
| valign="top" |aγaran
|}
P=Et=12Aρv3
'''Utilisation/Asmrs'''
''' Azurn uzwaway ittusmrs f cṛaḍ udmawn :'''
'''Akd uḥbibḍ n uzurn usmmaru :ittusmrs uzwu mar ad istilly γṛ dat yan usaγr (taγṛṛabut s ufaggu , tagrwawt s ufaggu) niγ ad issuṛeṛṛuy n iγirf yan uzrg ;'''
'''Ittuslkt s tazwta tastallayt (anfar n ibaluln, aḥmmẓ n iẓarirn )s umdya ,x izrgan n''' [[:fr:Majorque|Majorque]]/Majurk) ,taf ad ttuγbdln igran ,γnd bac ad ittusw wactal ;
''' X ufars (uẓiṛw )n uzurn uẓaṛuṛ :anzwaway ittublag d yan umṣay uẓaṛuṛ i urziγd ( ukray ,urrirw) n yan umzaz azbdad (aznanag) niγ asmallay.Ittuskucrm* umṣay s yan uratsa uẓaṛuṛ nγ iwr (ila tawuri) x umdr n yan idids (umutay,usanaḍ ,uknanaḍ, ungarw) izfuliyn* uggar s tulγa n yan umṣay n ucmaccaḍ (s umdya yan uguzdy uṣyẓaṛuṛ* ) d/nγ yat tazyazzalt n isiktar γnd yan umriw yaḍn n uslγs n uzurn.'''
{| class="wikitable"
| valign="top" | ''' conservation'''
| valign="top" |'''aḥbibḍ'''
|-
| valign="top" |'''faire avancer'''
| valign="top" |'''Ad istilly γṛ dat'''
|-
| valign="top" |'''véhicule'''
| valign="top" |'''asaγr'''
|-
| valign="top" |'''char'''
| valign="top" |'''tagrwawt'''
|-
| valign="top" |'''Faire tourner'''
| valign="top" |'''Ad issuṛeṛṛuy,'''
'''ad isskᵚty'''
|-
| valign="top" |'''meule'''
| valign="top" |'''iγirf'''
|-
| valign="top" |'''Pompage'''
| valign="top" |'''anfar'''
|-
| valign="top" |'''liquides'''
| valign="top" |'''ibaluln'''
|-
| valign="top" |compression
| valign="top" |'''aḥmmẓ ,addad,addar'''
|-
| valign="top" |irrigation
| valign="top" |'''aγbdl'''
|-
| valign="top" |abreuver
| valign="top" |'''Ad issw'''
|-
| valign="top" |bétail
| valign="top" |'''actal'''
|-
| valign="top" |fluide
| valign="top" |'''aẓarir/aḥlazaḍ/aḥlalaḍ'''
'''imiẓrir/aleγdaday /'''
'''ulmiḍ'''
|-
| valign="top" |courant
| valign="top" |'''amzaz'''
|-
| valign="top" |continu
| valign="top" |'''Azbdad,aznanag'''
|-
| valign="top" |alternatif
| valign="top" |'''asmallay'''
|-
| valign="top" |relier
| valign="top" |'''Ad iskucrm*'''
|-
| valign="top" |réseau
| valign="top" |'''aratsa'''
|-
| valign="top" |système
| valign="top" |'''idids (umutay,usanaḍ ,uknanaḍ, ungarw)'''
|-
| valign="top" |être autonome
| valign="top" |'''Izfuly,azfalay*'''
|-
| valign="top" |appoint
| valign="top" |'''acmaccaḍ'''
|-
| valign="top" |groupe
| valign="top" |'''aguzdy'''
|-
| valign="top" |électrogène
| valign="top" |'''aṣyẓaṛuṛ'''
|-
| valign="top" |dispositif
| valign="top" |'''amriw'''
|-
| valign="top" |sein
| valign="top" |'''Amdr,amnar'''
|}
'''Caractéristiques techniques/Ixrsimn iwlizaln'''
'''Variabilité/Tinnumda'''
Distribution de probabilité de la production éolienne en Allemagne, 2010/Asnuqqs(asnmata ,tibḍi) n tiεεunent n ufars (n uẓiṛw) uzwaway g Ulmanya/Allemagne
Afars (aẓiṛw) uzwaway isnikkln s usrad f tzwta n uzwu,iga unmimd cigan(ar nttini daγ anγtatam niγ askallaε ) :aniγan illan mgal ar immal asnuqqs (asnmata ,tibḍi ) n tiεεunent n ufars (uẓiṛw) uzwaway g Ulmanya/Allemagne [γ izirgim : Afars (aẓiṛw) uzwaway s tgirt % n tktra tanidant n uratsa ;g tfsnut : Tahlallayt tamassaγt (Uyyiḍ n tzlyiwin (n wactiwn,ickan )x ilkuẓ* n tusrigt (tumrilt )γ usggᵚas )] :ar nsniγis azlkkẓ n Thlallayin f tzlyiwin tulkikin n ufars (n uẓiṛw). RTE/ R.S.Z iẓṛg/tẓṛg yan uniγan uswin x ulasir nns γif umaγin uẓaṛuṛ 2012
Γ unck tamsmunt VGB/(R.R.M ),ar nttkks f uyjar 2010-2016 g Ulimanya / Allemagne 160 n wacann n smmus n wussan immzrarn n ufars (n uẓiṛw ) uzwaway izdrn i (ikkan ddaw n ) 5 GW/MW (taẓmṛa ittuẓγan n tzyazzalt tawzwawayt ikka tga 26 903(GW) /MW γ 2010 d 50 019 MW x 2016) ,aha ku usggᵚas issn acann n uzwu ulkik zg 10 ar 14 n wass immzrarn .Yat tzrwa n tblga n uzurn Branbul/ Brainpool i ulatim n Uwzal azgzaw/Grinpis/[[:fr:Greenpeace|Greenpeace]] tssgtn : xf uyjar 2006-2016 ,ar tssikᵚiz ku sin isggᵚasn mqqard xas yan wacan n sin imalassn n uzwu ulkik.
{| class="wikitable"
| valign="top" |'''Caractéristiques'''
| valign="top" |Ixrsimn,axrsim
|-
| valign="top" |'''techniques'''
| valign="top" |Ulizal*iwlizaln
|-
| valign="top" |distribution
| valign="top" |asnuqqs ,asnmata,tibḍi
|-
| valign="top" |probabilité
| valign="top" |tiεεunent
|-
| valign="top" |dépendant (qui s’appuie sur (qqch) pour être possible
| valign="top" |Isnikkln (isnikkl)
|-
| valign="top" |force
| valign="top" |tazwta
|-
| valign="top" |fluctuant ('''1.'''sujet au changement ; variable
'''2.'''qui fluctue, varie
| valign="top" |unmimd
|-
| valign="top" |volatile)
| valign="top" |askallaε
|-
| valign="top" |graphique
| valign="top" |aniγan*
|-
| valign="top" |montrer
| valign="top" |Imla ad iml
|-
| valign="top" |abscisse
| valign="top" |Izirgim*
|-
| valign="top" |ordonnée
| valign="top" |tafsnut
|-
| valign="top" |fréquence
| valign="top" |Tahlallayt/Tasmammayt/
Tajgagalt
|-
| valign="top" |relatif-ive
| valign="top" |Amassaγ ,tamassaγt
|-
| valign="top" |valeur (s )
| valign="top" |tazlya, tizlyiwin ,tizzulya,tizzulyiwin,
acta,actiwn,ick,ickan,
acḥal,acḥlu,tacḥlut ,icḥaln,icḥla,ticḥlutin
|-
| valign="top" |quart
| valign="top" |ilkuẓ*
|-
| valign="top" |heure
| valign="top" |Tusrigt,tumrilt
|-
| valign="top" |noter
| valign="top" |isniγs
|-
| valign="top" |concentration : action de concentrer ; augmentation en densité.
| valign="top" |Azlkkẓ
|-
| valign="top" |Faible
| valign="top" |Ulkik,tulkikt
|-
| valign="top" |RTE : réseau de transport d'électricité
| valign="top" |Aratsa n usitty n uẓaṛuṛ (R.S.Z )
|-
| valign="top" |similaire
| valign="top" |uswin
|-
| valign="top" |rapport
| valign="top" |Alasir*
|-
| valign="top" |VGB : [https://www.google.com/search?num=50&newwindow=1&safe=active&q=Violence+Bas%C3%A9e+sur+le+Genre&ved=2ahUKEwitqq3qiNaSAxUDV0EAHW37FeQQgK4QegYIAQgAEAQ Violence Basée sur le Genre]
| valign="top" |Arruz irsln f umsyu (R.R.M )
|-
| valign="top" |décompter :'''.'''effectuer une soustraction, retirer (une quantité) (d'un total)
| valign="top" |ikks,itts
|-
| valign="top" |identifier
| valign="top" |issikᵚz
|-
| valign="top" |épisode
| valign="top" |acan,asar
|-
| valign="top" |consécutif
| valign="top" |immzrarn
|-
| valign="top" |confirmer
| valign="top" |issgtn
|-
| valign="top" |GW : '''[https://www.google.com/search?num=50&newwindow=1&safe=active&q=gigawatt&ved=2ahUKEwjv4sXIvNiSAxUrQkEAHT-JLHYQgK4QegYIAAgAEAM gigawatt]'''
un milliard de watts
ou un million de kilowatts.
| valign="top" |amlyarwatt (MW)
agngimwatt
|-
| valign="top" |(MW) mégawatt (MW)
un million de watts
· '''définition :''' 1 MW = 1 000 000 W = 1 000 kW.
| valign="top" |agndid n watts (GW)
|-
| valign="top" |au moins
| valign="top" |Mqqard xas
|}
· '''Production d'électricité allemande du 15 au 18 juin 2013'''
· '''Afars (aẓiṛw )n uẓaṛuṛ Uliman zg 15 ar 18 uyrṣḍiṣ/juin 2013'''
·
Les 15 et 16 juin./Ussan 15 d 16 n '''uyrṣḍiṣ/juin'''
·
Les 17 et 18 juin./ ./Ussan 17 d 18 n '''uyrṣḍiṣ/juin'''
''' Iniγann s sin idsn g ijjyal-nnsn ar ssmnadn afars (aẓiṛw )n uẓaṛuṛ Uliman f kuẓ n wussan n uyrṣḍiṣ/juin ''' 2013
'''(Ayyur g ilkm ufuyan (uṭijan) tararit nns tanidant) :'''
<nowiki>:</nowiki> '''afuyan (aṭijan)s uwṛaγ,anzwaway s uzbadiy,agulaz s uzggᵚaγ.Ar nsniγis tirrulgna tuwzitt n unzwaway,ingr wi-yyaḍ x taγzi n usfan 17 d 18 n uyrṣḍiṣ/juin'''.
Iḍully ad nggᵚra isggurn unmimdn (uγyiydn)n '''ufars (uẓiṛw )'''
.Ma acta ?(M ick,ma acḥal ? ) (Imrra usmimdn aεaḍu ,asldaman n ugᵚlmam ,ar tigira ),s ulwad i wi-nna ittusirkn i umhas n inmadn n wattar,i umhas tazdra n tẓmṛa n inzwawayn adday ilkek uzwu.
{| class="wikitable"
| valign="top" |irrégularité
| valign="top" |tirrulgna
|-
| valign="top" |nécessaire
| valign="top" |iḍully
|-
| valign="top" |cycles
| valign="top" |imrra
|-
| valign="top" |combiné (s)
| valign="top" |Usmimd,usmimdn
|-
| valign="top" |bleu
| valign="top" |Azbadiy,azbibiy..
|-
| valign="top" |gaz
| valign="top" |aεaḍu,araḍu*
|-
| valign="top" |lac
| valign="top" |Aglmam,aglmim
|-
| valign="top" |'''moduler''' ( Verbe ) :- faire varier les caractéristiques d'un courant
''électrique''
''modulable''
| valign="top" |Unmimd ,uγyiyd
|-
| valign="top" |combien
| valign="top" |.ma acta ?,m ick,ma acḥal ?
|-
| valign="top" |en plus
| valign="top" |s ulwad
|-
| valign="top" |être destiné
| valign="top" |Ittusirk
|-
| valign="top" |compenser
| valign="top" |imhs
|-
| valign="top" |demande (le contenu demandé)
| valign="top" |attar
|}
Ifikitn uγwidn n RTE/R.S.Z ( eCO2mix) ar ttsfaln i wad nenẓu zg is tnmd g 2012 taẓmṛa ittufarsn (ittuẓiṛwn zi tzyazzalt tazwawayt tafṛanṣiṣt zg 50 MW/GW (tagirt n 0,7 % n tẓmṛa tuγridt ittuẓγan )s 6 198 MW/GW (87 %) ; 21,3 %
n tẓmṛiwin tulgidin ittuẓγan ittusniγsn kkant ddaw n (zdrnt i) 10 % n tẓmṛa ittuẓγan :irmta n wasf nmdn zg 199 MW (15 novembre/15 n uyrṭaẓ* ) ay-nna issfrun 2,7 % n uγrdu ittuẓγan, , s 5 207 MW (27 décembre/Aymrasin*), ay-nna issfrun 69,5 % n uγrdu ittuẓγan ;irmta iwmalassn
nmdn zg 741 MW (imalass 9 : 11 %) s 4 341 MW (imalass 52 : 58 %).
{| class="wikitable"
| valign="top" |donnés
| valign="top" |ifikitn
|-
| valign="top" |détaillé (s)
| valign="top" |uγwid,uγwidn
|-
| valign="top" |permettre
| valign="top" |isfl
|-
| valign="top" |constater
| valign="top" |inẓa ad inẓu
|-
| valign="top" |installé
| valign="top" |ittuẓγan
|-
| valign="top" |instantanées
| valign="top" |ulgid,tulgidt,ulgidn ,tulgidin
|-
| valign="top" |moyenne (s)
| valign="top" |Armtu,irmta
|-
| valign="top" |journée
| valign="top" |asf
|-
| valign="top" |jour
| valign="top" |ass
|-
| valign="top" |Journalier(s)
| valign="top" |usf,iwsfan
|-
| valign="top" |novembre
| valign="top" |ayerṭaẓ
|-
| valign="top" |décembre
| valign="top" |aymrasin*
|-
| valign="top" |total
| valign="top" |aγrdu
|-
| valign="top" |hebdomadaire (s )
| valign="top" |iwmalassn,umalass
|-
| valign="top" |semaine (s)
| valign="top" |imalass,imalassn
|}
Ifarsn (iẓiṛwn) uzwaway d uγyay Ifṛanṣiṣn ‘( ammak n tktra ) ,imalass nna mi ifnẓ uzway (zg 27 n uyrsin*/février ar 4 n uycṛaḍ*/mars 2012 ) d imalass nna izwiyn uggar (zγ 24 ar 30 n uymrasin */décembre 2012) Akarru :tasddakamt eCO2mix/ ikiti Sẓ asnuqqs (RTE/R.S.Z)
Iniγann x ijjyal-nnsn ar ssmnadn Ifarsn (iẓiṛwn) uzwaway d uγyay (s tgirt n tẓmṛa nnsn ittuẓγan tuzfiγt mar ad isriry uznnmzl n idmdisn n izurnn ddγ s sin idsn)f sin imalassn idirann :
Aniγan n uzlmaḍ :imalass 9,wa-dda n ufars (uẓiṛw) uzwaway ilkukn uggar x 2012 ;acann isndaln.
{| class="wikitable"
| valign="top" |facteur
| valign="top" |ammak
|-
| valign="top" |Le fait de venter
| valign="top" |azway
|-
| valign="top" |diminuer
| valign="top" |ifnẓ
|-
| valign="top" |février
| valign="top" |uyrsin
|-
| valign="top" |mars
| valign="top" |uycṛaḍ*
|-
| valign="top" |décembre
| valign="top" |uymrasin *
|-
| valign="top" |CO2 ('''CO2''' ''(n.m.)''
[https://dictionnaire.sensagent.com/anhydride%20carbonique/fr-fr/#anchorSynonyms anhydride carbonique], [https://dictionnaire.sensagent.com/dioxyde%20de%20carbone/fr-fr/#anchorSynonyms dioxyde de carbone], [https://dictionnaire.sensagent.com/gaz%20carbonique/fr-fr/#anchorSynonyms gaz carbonique]
| valign="top" |[https://dictionnaire.sensagent.com/dioxyde%20de%20carbone/fr-fr/#anchorSynonyms dioxyde de carbone] :Asisgu n irrigmis*
Asiẓnẓ*
[https://dictionnaire.sensagent.com/gaz%20carbonique/fr-fr/#anchorSynonyms gaz carbonique] :aεaḍu urrigmis
|-
| valign="top" |mix (e mix énergétique, parfois appelé bouquet énergétique, est la répartition des différentes sources d’énergie
| valign="top" |Asnuqqs,asnmata,tibḍi
Tawckint tawzurnt
|-
| valign="top" |eCO2mix : Le '''CO2e''' (ou équivalent CO2, CO2eq, eqCO2) est une unité de mesure…..
| valign="top" |ikiti S.ẓ asnuqqs
|-
| valign="top" |respectif(tive)
| valign="top" |uzfiγ,tuzfiγt
|-
| valign="top" |faciliter
| valign="top" |ad isririy
|-
| valign="top" |comparaison
| valign="top" |aznnmzl
|-
| valign="top" |profil(s)
| valign="top" |admdis*/afldam*
idmdisn,ifldamn
|-
| valign="top" |extrêmes
| valign="top" |adir,idirn
|-
| valign="top" |marquants
| valign="top" |imndaln,isndaln
|}
Alkak n '''ufars (uẓiṛw ) uzwaway ‘ (armtu umalass :''' 11 % n tẓmṛa ittuẓγan ;irmta iwsfan (n usfan) jar 4,5 d 6,4 % f wussan s kuẓ nnsn nna g mi ifnẓ uzway ;
Amcucd iwztn kigan n uskuly n wass anggaru :anzwaway izry zg 817 MW g 3 tusrigt (tumrilt) ar 4 050 MW/ GW /g 21 tusrigt (tumrilt), s usfru+3 233 MW/ (GW) γ18 tusrigt(tumrilt),attayn n uksazal* ( uy-nna yaksuln ) n tẓamṛa n kṛaṭ trsyiwin tudsilin Tifṛanṣiṣin n unfar- askᵚulk*
Alkan n '''ufars (uẓiṛw ) uγyay :tagirt n usmrs ar ttnmad imiq, s uslad n tikni ifssusn f wussan imggura n wacan n uγtam (n ufruccu) n yan ucwiḥ''' (Blayais /Ublay 1) d inmadn (iγyadn) inafsasn i uzurt n tktra g tusrigin (tumrilin) ittuγzan (yuran) n tigira n imalass,tagirt n usmrs ubddur n 82,5 % ar ttusgru s iγtamn (ifruccutn) n icwiḥn
{| class="wikitable"
| valign="top" |pompage- turbinage
| valign="top" |anfar- askᵚulk*
|-
| valign="top" |dynamique
| valign="top" |amcucd
|-
| valign="top" |turbinage
| valign="top" |askᵚulk*
|-
| valign="top" |remontée
| valign="top" |Askuly*,askuwn*,askuγl*
|-
| valign="top" |équivalent
| valign="top" |Aksazal*
|-
| valign="top" |fléchissement
| valign="top" |tikni
|-
| valign="top" |suivi
| valign="top" |azurt
|-
| valign="top" |tranche
| valign="top" |,acwiḥ
|-
| valign="top" |global (au sens de pris en bloc )
| valign="top" |ubddur
|-
| valign="top" |s’explique
| valign="top" |ittusgra,ittusfra
|}
Aniγan n uyffas (n ufasiy) :imalass 52, wa-ddaγ n ufars (n uẓiṛw ) uzwaway izwuwtn uggar x 2012 ;acann imndaln :
-alafas udkil n ufars (n uẓiṛw ) uzwaway ('''armtu umalass''' 57,9 % n tẓmṛa ittuẓγan ;armtu usf (n usf) n wass Nuwil/ Noël ilcm awd 62,8 % , yaksul εlayn wi-n uγyay : 65,3 % ;
-Tirrugna iwzuztn n ufars(n uẓiṛw),nna inmdn zg 1 889 MW /GDW / (28 n uymrasin /décembre g 6 tusrigin (tumrilin)30) ar 6 198 MW /GDW (27 n uymrasin/ décembre à 15 tusrigin (tumrilin) 30) ;jar sin idirn,ittutty ufars (n uẓiṛw )s 4 309 MW /GDW (−70 %) γ 15 tusrigin (tumrilin) ;
Admdis ilgugn bahra n ufars(n uẓiṛw) uγyay,mqqaṛ inmumd uggar s uḍlal γif uniγan n uzlmaḍ,iddγ,imalass wa-niti n tfagliwin n tarza n usggᵚas igan yan uyjar n wattar ulkik,uγyay d izurnn izuccaln (asldaman s ufili n waman,uzwaway d ufuyan (uṭijan) ) gdan i wad γmsn i utulg ,ay-nna iflan ad ittugly uγyay ad iflγ yan uzurt n tktra (Anmad (aγyad) n tẓmṛa γ unck n wattar,zi di tagirt tulkikt n usmrs anammas umalass 74,5 %
{| class="wikitable"
| valign="top" |niveau
| valign="top" |alafas,aswir
|-
| valign="top" |élevé
| valign="top" |udkil
|-
| valign="top" |atteindre
| valign="top" |ilkm,ilcm,yuwḍ
|-
| valign="top" |égal
| valign="top" |yaksul
|-
| valign="top" |nucléaire
| valign="top" |uγyay
|-
| valign="top" |très fort
| valign="top" |iwzuzt
|-
| valign="top" |extrême(s )
| valign="top" |adir,idirn
extrême(s ) adj.adiran,tadirant,idirann,tidiranin
|-
| valign="top" |nettement
| valign="top" |s uḍlal
|-
| valign="top" |régulier
| valign="top" |ilgugn
|-
| valign="top" |fin
| valign="top" |Tazra,azra
|-
| valign="top" |du fait que
| valign="top" |iddγ
|-
| valign="top" |période
| valign="top" |Ayjar,tuyjirt
|-
| valign="top" |fatale (s )
| valign="top" |azuccal,izuccaln
|-
| valign="top" |suffire
| valign="top" |igda ad igdu
|-
| valign="top" |couvrir
| valign="top" |iγms,yudn,iḥba ad iḥbu
|-
| valign="top" |consommation
| valign="top" |atulg,amhma ,asmmndu
|-
| valign="top" |contraindre
| valign="top" |igly,izukl,izuccl
|}
Inmadn n tẓmṛa ittuγuln s «tinḍwa n uzwu» ur ttusxrsimn xas s thlallayt(Tasmammayt ) nns d umuzzu nns,maca awd s uskaṭṭay (s ugsar,s uksar amkunr ) imci-nna ar t nttannay f iniγan g ijjyal-nns ;izlmumsn * n ulgan n uratsa iqqn tn ad skusṛḍ lumn ,mar ttumhasn inmadn ddγ γ urafaf amnaḍ d g isggurn n ufars (n uẓiṛw ) nna ilwuwḍn uggar :tirsyiwin n unfar-turbinage d turbines s tγusi.Imsnfaln igraγlann ar ttawiyn awd isulfn n ulgan,s ufada n wad ur nnufarsn (ur nnuẓṛwn) imcayḍn ,nγ inusra x yan uzmz g ugullic n tmizar timrjalin
X uskuzzl anggaru ,idda-d is arudzm aburir g tajjma n ufars (n uẓiṛw ) uzwaway iwzuztn bahra : ya ad ittusγtm (ad ittusfruccu) yan ufrukkuy n inzwawayn : ADEME/S.S.K.Z tssfra is ar ttsfaln ilizaln* ulwiyn n ukyad (n umatr) n trsyiwin tiwzwawayin i uγyad n taẓmṛa ittusibgwn f uratsa mar ad gis ittusgr umisi ;asag da nttannay x yat tazyazzalt tawzwawayt yan nγ mnnaw n imḍuṣyn* g uγtam (ufruccu) hat ur icrim aliḍ d yan utwar,niγ yan uγtam (ufruccu) i waggaẓ,maca s ufrgat (s ullfus) yan uγtam (ufruccu) uγrds s umntil n usnyuddu n uratsa.
{| class="wikitable"
| valign="top" |saute (s)
| valign="top" |tanḍwa,tinḍwa
|-
| valign="top" |caractérisé (es )
| valign="top" |Ittusxrsmn,ttusxrmsnin
|-
| valign="top" |amplitude
| valign="top" |amuzzu
|-
| valign="top" |[[:fr:Pente_(mathématiques)|pente]]
| valign="top" |askaṭṭay,agsar,aksar
|-
| valign="top" |souvent
| valign="top" |s ugullic
|-
| valign="top" |abrupte
| valign="top" |dont la pente est proche de la verticale. :
amgunsr,amkunsr
amkunr
|-
| valign="top" |automatisme (s )
| valign="top" |azlmums ,Izlmumsn*
automatiste :azlmamas*
automatique :azlmas*
|-
| valign="top" |1. '''faire appel'''
recourir à une juridiction supérieure en vue d’obtenir la modification d’un jugement.
| valign="top" |iskusṛḍ
|-
| valign="top" |la [[:fr:Réserve_de_puissance|réserve]]
| valign="top" |1)lieu où l’on met des choses que l’on veut conserver. :arafaf (
Local où l’on garde à part (des objets).
2)fourniture ou stock tenu en réserve pour une utilisation future (notamment en cas d’urgence)
asggiri (provision )
|-
| valign="top" |tournant(e ) (qui tourne pivote sur soi-même. )
| valign="top" |amnaḍ ,amssutl,ittnnḍn,issutuln
innukᵚtayn,aswrllay,innuṛeṛṛayn
|-
| valign="top" |souple (s) (que l’on peut plier et replier facilement, sans casser ni détériorer.
| valign="top" |alwawaḍ,ilwawaḍn,afaccay,ifaccayn alγdaday,ilγdadayn,artatam,irtatamn
|-
| valign="top" |'''combustion''' ''(n.f.)''
action de brûler
| valign="top" |taγusi,akᵚmaḍ,ajdar
|-
| valign="top" |'''opportunité(s)'''
| valign="top" |asulf,isulfn
|-
| valign="top" |excédent (s ) (qui est en plus d'une certaine quantité.
| valign="top" |amcayḍ,imcayḍn
|-
| valign="top" |déficit (s)
| valign="top" |anusru,inusra,afnaẓ,ifnaẓn
,afnas,ifnasn,aktamiktamn ,
,ankaẓ,inkaẓn
|-
| valign="top" |simultanément
| valign="top" |X yan uzmz
|-
| valign="top" |voisin (s)
| valign="top" |Amrjal,imrjaln
|-
| valign="top" |recours
| valign="top" |'''recourir''' ''(v. trans. intr.)''
'''1.'''courir de nouveau.
Askuzzl/
''(Droit)''demande en justice, en vue de modifier un jugement (ex. recours en cassation).
askarsḍ
|-
| valign="top" |solution
| valign="top" |arudzm
|-
| valign="top" |seul ( e)
| valign="top" |Aburir,taburirt
|-
| valign="top" |L'ADEME, acronyme de l'Agence de la transition Écologique, anciennement Agence de l'Environnement et de la Maîtrise de l'Énergie
| valign="top" |Agence :Tasnurayt (S)
'Environnement :asktul/tawnnaṭṭ (S/W
Maîtrise :au sens de domination :Aklaḍ (K)
Au sens de contrôle :Akyad,amatr
Énergie :azurn (Z)
ADEME/S.S.K.;Z
|-
| valign="top" |réguler
| valign="top" |iγyd
|-
| valign="top" |injectée
| valign="top" |ittusibgwn
|-
| valign="top" |assurer
| valign="top" |isgr
|-
| valign="top" |garantir
| valign="top" |iḍkl
|-
| valign="top" |équilibre
| valign="top" |Amisi/asakar
|-
| valign="top" |entretien
| valign="top" |aggaẓ
|-
| valign="top" |éventuellement
| valign="top" |S ufrgat,s ullfus
|-
| valign="top" |volontaire
| valign="top" |uγrds
|-
| valign="top" |raison
| valign="top" |amntil
|-
| valign="top" |gestion
| valign="top" |asnyuddu
|}
Yat tzrwa ittusnulfan g 2013 zg sin icnabbacn n urasay agraγlan n ucnubbc (n trzi) f usktul (tawnnaṭ )d unfag CIRED/R.G.C.S.N) i umεasaq (uskasi) γif wujur uzurn tṛuẓ is «g ididas imẓẓyann amcnaw Udanmark/ Danemark niγ Irlanda/ Irlande,izmza n uzwu mlan is izḍaṛ ad iγdw unmad s udlaz 15–20 % n tẓmṛa ittuẓγan x 1 tusgirt(tumrilt)γ aha ilkm 90 % n tẓmṛa ittuẓγan γ 12 n tusrigin (n tumrilin).Hat x uzfaγ iga tajjma asag ilin wacann n uzwu iwzuztn εnuga ,nna ar ssuflun yan uγtam n tiγγulsa n inzwawayn ,maca nna gis ar nttisin is ar ttucuyl gar acuyl tusgirt (tumrilt) n ugᵚulu d umuzzu f wakal (acal).»Imcis , ass n11 Uymrij/novembre 2010 afars (aẓiṛw)uzwaway udanwa /danois innuγtm (ifrucca) s umuccḍ x ddaw n yat tusrigt(tumrilt) aha ur iskusrra * (ur ikunsr diγ )xas awrni n snat tusrigin (tumrilin).
{| class="wikitable"
| valign="top" |etude
| valign="top" |tazrwa
|-
| valign="top" |rédigée
| valign="top" |Ittusnulfan ,rédaction :asnulfu
|-
| valign="top" |chercheurs
| valign="top" |Acnabbac,icnabbacn,imrzi,imrza
|-
| valign="top" |recherche
| valign="top" |Acnubbc,tirzi
|-
| valign="top" |environnement
| valign="top" |Asktul tawnnaṭ
|-
| valign="top" |débat
| valign="top" |Amεasaq,askasi
|-
| valign="top" |transition
| valign="top" |Ujur (azgar)
|-
| valign="top" |relater
| valign="top" |iṛuẓ
|-
| valign="top" |chronique(s )
| valign="top" |Azmzu,izmza
|-
| valign="top" |dépasser
| valign="top" |Iγdw :izry :issurf,ijjr,izgr
|-
| valign="top" |en particulier
| valign="top" |S uzfaγ
|-
| valign="top" |occasionnellement
| valign="top" |S udlaz (pas souvent )
S usulf (d’une façon occasionnelle )
S uzayya ( [https://dictionnaire.sensagent.com/incidemment/fr-fr/#anchorSynonyms incidemment] )
|-
| valign="top" |impliquer (avoir pour conséquence logique.
| valign="top" |Ad issuflu
|-
| valign="top" |sécurité
| valign="top" |tiγγulsa
|-
| valign="top" |prédire
| valign="top" |iccuyl
|-
| valign="top" |complètement
| valign="top" |S umuccḍ
|-
| valign="top" |redémarrer
| valign="top" |Ad iskusrra*,ad ikunsr diγ
|}
.
Γ unck n yat tzrwa n tmsmunt tagraγlant n imfarsn (imẓiṛwn ) n uẓaṛuṛ VGB /RḤW Tazmra tawsunzlt / PowerTech ittuẓṛagn x uyrṣḍiṣ /juin2017,tirsyiwin tilimanin n unfar- askᵚulk* ar ssγradnt yat tẓmṛa ittuẓγan n 7 GW/GGW ah zḍaṛnt ad farsnt (ad ẓiṛwnt ) attayn n 0,04 TWh/ Γ M s γ ku yan zg imrra nnsn usfan (ikuyassn) ;mar ad zmrnt ad mhsnt yan uyjar n sin imalassn n uzwu ulkik ( Amrwiming* ugris ),iqqn ad ilint 17 500 n trsyiwin n unfar- askᵚulk* n 200 MW/ GW.Idd i urudzm tazmra s uεaḍu -Aεaḍu s tzmra/ [[:fr:Conversion_d'électricité_en_gaz|''power to gas'']] - ''gas to power,tarurt nns tawbddurt ur tgi xas ti-n'' 20 % ,ay-nnaγ as iznf uẓaṛuṛ ittufarsn(ittuẓiṛwn) s smmust n tikkal n utig n uzurn uzwaway n ukunsr , yuln yad s kuẓt n tikkal uggar n utig n ugadaz
{| class="wikitable"
| valign="top" |VGB La [https://www.google.com/search?num=50&newwindow=1&safe=active&q=Violence+Bas%C3%A9e+sur+le+Genre&ved=2ahUKEwjPx-K8jfSSAxVjBNsEHeByNWoQgK4QegYIAQgAEAQ Violence Basée sur le Genre]
| valign="top" |Arruz iḥdmn f uwsn (RRW)
|-
| valign="top" |publier
| valign="top" |iẓṛg
|-
| valign="top" |juin
| valign="top" |ayrṣḍiṣ
|-
| valign="top" |« TW » est le plus souvent l'acronyme de [https://www.google.com/search?num=50&newwindow=1&safe=active&q=Trigger+Warning&ved=2ahUKEwjVmpzFzvaSAxVSdUEAHbOSEsMQgK4QegYIAQgAEAQ '''Trigger Warning'''] (avertissement de contenu)
| valign="top" |(avertissement :aγtal (Γ)
de contenu : n wamay (M)
|-
| valign="top" |quotidien
| valign="top" |Usf,akuyass
|-
| valign="top" |anticyclone hivernal
| valign="top" |Amrwiming* ugris
|-
| valign="top" |totaliser
| valign="top" |issγrd
|-
| valign="top" |GW [https://www.google.com/search?num=50&newwindow=1&safe=active&q=gigawatt&mstk=AUtExfDBS8r29T16j8D8Qy8yI96ij6XeLCzQPuL0Qhcupdc03o6Fa1qQ11-O5TyiMrttq6ZbJDsiGYVZABdrmpimuQnTBWizxsEdgC4ZUhtPWZ2i-FxozPK3de2EiJBqkuP9LZknObPUl-YbnnXtUlvaJWF5xkZEnLutJWKOKWAfJP0Yp3s&csui=3&ved=2ahUKEwiO77X-lPSSAxUVU1UIHQ_DKGkQgK4QegQIARAB '''gigawatt'''] '''('''1 million de kilowatts
GGW
| valign="top" |Million :agndid (G)
Kilowatts :Kilo+Watt (G)
Kilo :igmim
Watt :Waṭṭ (W)
|-
| valign="top" |gas/gaz
| valign="top" |aεaḍu
|-
| valign="top" |coûter
| valign="top" |yuln
|-
| valign="top" |départ
| valign="top" |akunsr
|-
| valign="top" |Coûter cher
| valign="top" |iznf
|-
| valign="top" |Etre moins cher
| valign="top" |ibaṛx
|-
| valign="top" |prix
| valign="top" |atig
|-
| valign="top" |déjà
| valign="top" |yad
|-
| valign="top" |marché
| valign="top" |agadaz
|}
<sup> Tafrcakt tis-snat n tzrwa ittubdarn</sup> ,ittuẓṛagn g uymrij 2018,tslym ifikitn n ufars (n uẓiṛw) uzwaway γ 18 n tmazirt tudsilt n Uṛubba icrmḍn s inzwawayn aha tssuflu is ur illi s imisi ufukty jar tmizar,anhil n izwutn inks s uwzat γif tagrumma n Uṛubba.Taẓmṛa tuḍkilt ttudkaḍ s 4 à 5 % hilli n tẓmṛa tuγridt n tzyazzalt tawzwawayt tawṛubbat .S tifli ,tazyazzalt ta-niti ar tssutur aggaẓ (asggur n ufars (n uẓiṛw) asmallay i iyjarn nna g ur iggᵚri unzwaway) tama n 100 %.Aggaẓ wa-niti ur izmir s ulway ad yady xas tirsyiwin tiwrkawalin (s iγusasn iwxjuḍn niγ iwγyayn)
{| class="wikitable"
| valign="top" |partie
| valign="top" |<sup>Tafrcakt ,afrukkuy</sup>
|-
| valign="top" |analyser
| valign="top" |<sup>islym</sup>
|-
| valign="top" |doter : équiper, fournir en matériel
| valign="top" |icrmḍ
|-
| valign="top" |conclure
| valign="top" |Ad issuflu
|-
| valign="top" |quasiment
| valign="top" |S imisi,
|-
| valign="top" |foisonnement
| valign="top" |afukty
|-
| valign="top" |régime
| valign="top" |anhil
|-
| valign="top" |l’ensemble
| valign="top" |tagrumma
|-
| valign="top" |corrélé
| valign="top" |inks
|-
| valign="top" |en conséquence
| valign="top" |S tifli
|-
| valign="top" |requiert
| valign="top" |Ar issutur
|-
| valign="top" |La sauvegarde (ou ''backup'')
| valign="top" |aggaẓ
|-
| valign="top" |alternatif
| valign="top" |asmallay
|-
| valign="top" |seulement
| valign="top" |hilli
|-
| valign="top" |fortement
| valign="top" |S uwzat, s uγurd,
s ulkab,s usγaḍ
|-
| valign="top" |acctuellement
| valign="top" |S ulway
|-
| valign="top" |n’est pas disponible
| valign="top" |Ur iggᵚri
|-
| valign="top" |conventionnel-le (s )
| valign="top" |Urkawl,tawrkawlt,
iwrkawln,tiwrkawalin
|-
| valign="top" |fossile (s)
| valign="top" |uxjuḍ,iwxjuḍn
|}
[[:fr:Énergie_éolienne| Souce du texte traduit /Akarru n uḍaṛis ittyalzn Wikipédia :https://fr.wikipedia.org › wiki › %C3%89nergie_%C3%A9olienne]]
Base de langue :Tasddakamt n ils
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr.Chafiq Mohammed (Cafiq Muḥammd
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Ahmed Haddachi (Aḥmad Ḥaddac)
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Mha Oudads d Mass/ et de Mr Oolhaj Lahcen
Lexique de l’ IRCAM/Aǧerawal n SGWT (Institut Royal de la Culture Amazighe/Asinag agldan n tawssna tamaziγt
Lexique Français-Berbère et Berbère Français Edition Imedyazn Paris 1980/ Aǧerawal Afṛanṣiṣ -Amaziγ d Umaziγ - Afṛanṣiṣ Taẓṛga Imdyazn Baris 1980
Lexique de Mr. Omar At-taqi :la langue tamaziγt et ses termes juridiques :Aǧeṛawal n Mass Omar At-taqi :ils Amaziγ d iwlta nns iwsaḍifn.
Mes néologismes que je propose (des termes qui se terminent par une étoile )
Source de l’article traduit /Akarru n twana ittyalzn :Wikipédia
Arhazaf Hmun 19/01/2976//02/02/2026
[[Amẓli:Contributions/~2026-12905-98|~2026-12905-98]] ([[Amsawal n usmras:~2026-12905-98|discussion]]) 27 Bṛayṛ 2026 à 09:09 (+00)
== Yat tasddakamt n tiγni Une base de création ==
Yat tasddakamt n tiγni
Une base de création
Γ uwgalel n Tmaziγt n Mass Aḥmad Ḥddaci ufiγ x tasna 17 tawalt n «Uḥrmllal» s unaba n « wenna g tella tamlli,wenna mi yuwy y inil nns s γṛ tamlli .Fr. :blanchâtre» .Tawalt-ad tdds zg «Ḥr» d «Mllal» ar tsnumul wa-nna irwasn ad imlil.
S ils n umγaṛ igan igllin n ibba nu sllaγ i yat tudmint s uzabẓ n «Ḥrmjjuḍ».Kud t sqsaγ f unaba n uγrik inna yi :«wa-dda inmalan ad ijjḍ» .Gziγ is immswn unaba n «Ḥr» g twaliwin s snat itsnt.Sriyγ aγrik amggaru s «Ḥr» d «Mjjuḍ». «Ḥr» iga azwru ilan tawuri n «Semi» g ils Afṛanṣiṣ .
Γ uwgalel Afṛanṣiṣ ubllsgm* (proposé pour encyclopédique) tasna 1168 ufiγ anaba n «Semi-» :«Préfixe du lat.semi- «à demi-»,employé surtout au sens de -en partie, presque»
I ma ax ad ur nsnikkl γifs taf ad naf i iwaliwn Ifṛanṣiṣn ittntayn s «Semi» ay-nna issfrun anaba nnsn g ils Amaziγ wan :
-Semi-latin :aḥrlatan (aḥr+alatan :latin )
-Semi-argenté :aḥrẓṛṛif(aḥr+aẓṛṛif :argenté ,aẓrrif signife dans le dictionnaire de Tamaziγt de Mr Ahmed Haddachi mouton à tête blanche ,page 67,s tfirt nns tamaziγt :«izimr mi iga g aqmu am tamelli n w aẓrf»
-Semi-aride :aḥrnasu,aḥrsrir(aḥr+anasu,asrir :inusa ,isrer :être aride
-Semi-automatique :aḥrzlmass(aḥr+azlmass (amussu (mouvement) uyzil(subjectif) s wukus n «yay»i usriry n ususru n tawalt :azlmass :automatique
-Semi-balistique : aḥrfaẓẓan (aḥr+afaẓẓa,ifaẓẓan )
Aqbas,azurru,aẓubba,azwaḍ,azlay :lefait de jeter au loin un ballon ,une pière )
-Semi-chenillé :aḥrtkin (aḥr+ titknt :tagcca :chenille amyag itkn :cheniller ar isnaba iga titknt )
-Semi-circulaire : aḥrwṛṛay,aḥrglal,aḥrẓayr (aḥr+ awṛeṛṛay ,uglil,azayr :circulaire ,rond )
-Semi-conducteur :Aḥrjakan (aḥr+ajkan :conduite)
-Semi-consonne :aḥrgal (aḥr+ targalt :consonne
-Semi-continental :aḥrmnẓaw(aḥr+amnẓaw :continent
-Semi-lunaire :aḥrayyur,aḥrziri(aḥr+ ayyur /taziri
-Semi-fini :aḥrzay (aḥr+ arzay :le fait de finir
-Semi-métal :aḥrẓan (aḥr+ waṛẓan :le métal
-Semi-nomade :aḥrmsidw(aḥr+ amsidw :nomade
-Semi -occlusif ,ive :aḥrṭmu(aḥr+ aṭmu :bouchon
-Semi-ouvré :semi-fini :aḥrzay(aḥr+ arzay (le fait de finir
-Semi-perméable :aḥrsfifl(aḥr+ usfifl :perméable
-Semi-produit :aḥrfaris(aḥr+ afaris :produit
-Semi-remorque :aḥrlaway(aḥr+ alaway (remorque)
-Semi-voyelle :aḥrdbak(aḥr+ tadbbakt :voyelle
Les couleurs/Iniln,iklwan
-Blanchâtre :aḥrmllal
-Bleuâtre :aḥrzbad,aḥrzbib
-Grisâtre :aḥrbẓaw
-Jaunâtre : aḥrwṛaγ
Tasddakamt n ils/Base de langue
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr.Chafiq Mohammed (Cafiq Muḥammd
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Ahmed Haddachi (Aḥmad Ḥaddaci)
Dictionnaire encyclopédique de la Langue Française) : uwgalel Afṛanṣiṣ ubllsgm*
Aγazaf/Arhazaf Hmmun
23/02/2976/08/03/2026
[[Amẓli:Contributions/~2026-14820-22|~2026-14820-22]] ([[Amsawal n usmras:~2026-14820-22|discussion]]) 8 Mars 2026 à 09:26 (+00)
== Azurn uzwaway/ L’énergie éolienne ( 03 ) Facteur de charge/Ammak n tktra ==
Azurn uzwaway/ L’énergie éolienne ( 03 )
'''Facteur de charge/Ammak n tktra'''
Article détaillé/Tawana tuγwidt :
[[:fr:Facteur_de_charge_(électricité)|Facteur de charge (électricité)]] :Ammak n tktra (aẓaṛuṛ )
Ar ttgnsas tẓmṛa anida n ufars (n uẓiṛw) yalfusn,maca azurn ittufarsn (ittuẓiṛwn) isnikkl f mnnaw n idsγaln* wi-yyaḍ wan tawzta n uzwu nγ iskra iḍulliyn n waggaẓ .Ammak n tktra ,assaγ jar ufars (uẓiṛw) ulmin d ufars (uẓiṛw) anidan amagun,ittusmrs s tazzla zund asmtar n uzurn ittufarsn (ittuẓiṛwn) s yat tiẓγi tawẓaṛuṛt.
Tazyazzalt tawzwawayt tla imcis ,yan wammak n tktra n 24 % γ Uṛubba/Europe g 2019 (38 % x ilel),ilkza (ihyḍa)imaynutn n inzwawayn lcmn 30-35 % (s uzrar 35-55 % x ilel ;afuyan (aṭijan)usdfalt immrjal d 10 % γ 2008 ;uγyay 80 % g urmtu, 73 % x Fṛanṣa/ France g 2012.
S uggar n usnγd ,ammak anammas (amrwasu,amjahdiy) n tktra n unzwaway iga :
· -21,6 % ar 26,3 % x Fṛanṣa/ France tawzuẓẓnt γ unck n isggᵚasn ;ammak-ad n tktra inmd s uwzuzt g taγzi n usggᵚas :x 2020 tẓmṛa tawzwawayt tiwḍ anidan nns γ 13 409 MW/GW ass 10 n uyrsin /février x18 s (m), akd yan wammak n tktra n 80,1 % ; axudad nns ittusniγs x 124 MW/ GW ass n 24 ayrkuẓ /avril γ 11 s.(m) .Taẓmṛa tanammast (tamrwasut,tamjahdiyt) tagurant ittusniγsn inmd zg 2 713 MW/ GW γ uyrtam/ août s 8 342 MW/ GW g uyrsin/février, mqqaṛ tiwḍ taẓmṛa ittuẓγan 17 616 MW/ GW x tarza n 2020 ; tagirt n usmrs n tẓmṛa ta-niti (taẓmṛa tanammast (tamrwasut,tamjahdiyt) /taẓmṛa tuγrikt ) tkka tlla γ urmtu n 26,35 % x 2020, γ udkal n 7 % s warraḍ d 2019 ; armtu nns inmd zg 15,8 % x uyrtam/ août s 49,8 % γ uyrsin/ février, aha tnmd tazlya nns tanidant tagurant zg 51,2 % g uyrsa/ juillet s 80,1 % x uyrsin/février ;
-20,7 % γ Uliman/ Allemagne x 2015 i unzwaway acalan (akalan), macan 36,9 % i unzwaway x ilel n ugafa d 50,2 % γ ilel n Baltik/Baltique :
- G Taglda imann/ Royaume-Uni x 2020 : 28,1 % i unzwaway acalan (akalan) d 45,7 % i unzwaway γ ilel, maca g 2016 : 23,6 % d 36 % ;
· -36,1 % g 2022 x Iwanikn-imann/ États-Unis, 34,4 % g 2021 d 35,3 % x 2020.Ar nsniγis is lant tizyazzalin tiwzwawayin g ilel yan wammak n tktra idkukln uggar n tizyazzalin tikalanin(ticalanin)
{| class="wikitable"
| valign="top" |modèle (s )
| valign="top" |alkzu,ilkza,ahyḍu,ihyḍa
|-
| valign="top" |photovoltaïque
| valign="top" |usdfalt
|-
| valign="top" |paramètre
| valign="top" |adsγal*,idsγaln*
|-
| valign="top" |indicateur
| valign="top" |asmtar
|-
| valign="top" |avoisiner
| valign="top" |immrjal
|-
| valign="top" |métropolitain (e )
| valign="top" |tawzuẓẓnt,uzuẓẓn
|-
| valign="top" |respectivement
| valign="top" |s uzrar
|-
| valign="top" |précisément
| valign="top" |s usnγd
|-
| valign="top" |maximum
| valign="top" |anidan
|-
| valign="top" |minimum :
[https://dictionnaire-analogique.sensagent.com/MW3747560/ML-fr-ar/ petite quantité indéfinie]
| valign="top" |Axudad (aqbju)
|-
| valign="top" |mensuel -lle
| valign="top" |ayuran,tayurant ,aguran,tagurant
|-
| valign="top" |nominale
| valign="top" |uγrik
|-
| valign="top" |hausse
| valign="top" |adkal
|-
| valign="top" |avril
| valign="top" |ayrkuẓ*
|-
| valign="top" |juillet
| valign="top" |ayrsa
|-
| valign="top" |aout
| valign="top" |Ayrtam*
|-
| valign="top" |remarquer
| valign="top" |isniγs
|-
| valign="top" |plus élevé
| valign="top" |Idkukl uggar
|}
.
Ayt Ingla-Saxun /Anglo-Saxons ar smrasn g itsnt tikkal yan udmu imzarayn s tafssi d wammak n tktra (ammak n tzmra/ ''capacity factor'') : ammak n tktra/ ''load'' ''factor '' , igan assaγ «taẓmṛa tanammast (tamrwasut,tamjahdiyt / taẓmṛa tanidant ittusniγsn» ; taẓmṛa tanidant tkka aliḍ ddaw n (tzdr i) taẓmṛa ittuẓγan , ammak n tktra/ ''load factor'' ijgl (yattuy) aliḍ aflla n wammak n tktra .Ha tizzulyiwin g 2012 i ṣḍiṣt n tmizar tiwṛubbanin :
· Isbanya/Espagne : 0,33 ;
· Danimark/Danemark : 0,31 ;
· Irlanda/Irlande : 0,31 ;
· Taglda imann/Royaume-Uni : 0,29 ;
· Fṛanṣa/France : 0,27 ;
· Almanya/Allemagne : 0,22.
Ammakn n tktra nmdn s uwzat zg yan usggᵚas ar wa-yyaḍ : g 2021, γ yan ufliǧ ibuẓẓln zγ Irlanda/Irlande ar Tcikya/ Tchéquie s tukkut f Taglda imann/Royaume-Uni d Almanya/Allemagne , titrbiwin(tildsiwin,tidγyiwin) n uzwu kkant ddaw n urmtu ittuklasn ar 10 % γ uyjar n usagaru 1991-2020. Ammak n tktra asgᵚsan izdr s 12,8 % γ Irlanda/Irlande , 11,2 % x Taglda imann/Royaume-Uni, 9,2 % γ Almanya/Allemagne , 9,1 % g Danimark/Danemark , 8,8 % x tmizar -azddir Pays-Bas, 7,4 % γ Bulunya/ Pologne, 5,8 % x Biljika/ Belgique, 2,7 % γ Fṛanṣa/France .S umgal ,ilwad γ itsnt tmizar n unẓul (ugala, waguṣ) : +3,3 % x Isbanya/Espagne , +2,2 % g Italya/Italie, +8,9 % γ Gris/ Grèce. GIEC/ GNMBN ar ittdwan yat tzdra n tatrba (taldsa,tadγya) igan armtu n uzwu g Uṛubba/ l'Europe zg 6 ar 8 % γ idir n2050.
{| class="wikitable"
| valign="top" |s’étendre
| valign="top" |ibuẓẓl,isngiẓẓl,imizzḍ
|-
| valign="top" |inférieur
| valign="top" |Ikka ddaw,izdr i
|-
| valign="top" |supérieur
| valign="top" |Ijgl,yattuy aflla,nnig
|-
| valign="top" |bande
| valign="top" |afliǧ
|-
| valign="top" |GIEC : (Groupe d’experts intergouvernemental sur l’évolution du climat)
| valign="top" |Aguzdy agrnbaḍ* n imuzay f ubuγlu n unzwi(ungigt ) :GNMBN
|-
| valign="top" |intergouvernemental
| valign="top" |agrnbaḍ*
|-
| valign="top" |envisage
| valign="top" |idwn
|-
| valign="top" |sud
| valign="top" |anẓul,agala,aguṣ…
|-
| valign="top" |nord
| valign="top" |agafa
|-
| valign="top" |climat
| valign="top" |Anzwi,angigt
|-
| valign="top" |évolution
| valign="top" |abuγlu
|}
'''Intermittence du vent/Anuγtm n uzwu'''
Ay-nna ixatrn akkᵚ n uεnkrif n uzurn uzwaway iga t ijiwl nns uγtam(ufruccu) d uzaya.Ur ittufars (ur ittuẓiṛw) s wutur ,macan (maca) γ unck n ijmaj n usunsm.
Yan unzwaway ar ittfars (ar ittẓiṛw )g urmtu 25 % n tẓmṛa nns tuγrikt,s uskkir n inmadn n uzwu,aha ur izmir ad issmnk afars (aẓiṛw ) nns d wattar.Agullic n ukud,tiḍḍulya n ustan s ulgad i wattar uẓaṛuṛ,iddγ ifnγ uslγs n wuzurn s tiskkilya tamqṛant,ar issnkas s ucram n yat tazyazzalt tawzwawayt akd ikurra unmimdn (uγyiydn) n uẓaṛuṛ ilan tawuri akd yan uγusas uxjuḍ (tirsyiwin s uẓuẓim niγ s uεaḍu )γnd s uzurn usldaman (uggubn,igujgn) .Inzwawayn gan imcis ifrukkuyn intatayn n yan uratsa uẓaṛuṛ iskusṛḍn s umata i umhas n iyjarn n ufars (n uẓiṛw )ur igdan,tirsyiwin tiwẓaṛuṛin ittsgaln asisgu * n irrigmis* d isbrbazn (isxnannasn) n uknaragᵚ (n tḍarut).
{| class="wikitable"
| valign="top" |problème
| valign="top" |aεnkrif
|-
| valign="top" |Adapter :
'''.'''changer afin de mieux répondre à des conditions nouvelles ou différentes
| valign="top" |Ad issmnk .Ma amnk :comment ?
Amyag imnk ar issfru imc s yaγ kra n uskkir niγ cra n uskkin
Imnk+ss =issmnk :adapter
|-
| valign="top" |répondre
| valign="top" |Ad istn
|-
| valign="top" |caractère
| valign="top" |ijiwl
|-
| valign="top" |aléatoire
| valign="top" |uzaya
|-
| valign="top" |condition (s)
| valign="top" |ajmj,ijmaj
|-
| valign="top" |instantanément
| valign="top" |s ulgad
|-
| valign="top" |absence
| valign="top" |afnaγ
|-
| valign="top" |obliger
| valign="top" |issnks
|-
| valign="top" |charbon
| valign="top" |aẓuẓim
|-
| valign="top" |intégrante (s )
| valign="top" |antatay,intatayn,tantatayt,tintatayin
|-
| valign="top" |généralement
| valign="top" |s umata
|-
| valign="top" |Emettre
émission
| valign="top" |isgl
asgal
|-
| valign="top" |dioxyde
| valign="top" |asisgu*
|-
| valign="top" |carbone
| valign="top" |Irrigmis*
|}
Yan uznsu x trsyiwin n uskkatu,mqqard xas i uskuṭṭn n inmadn n ufars (n uẓiṛw ) i yan uzaḍun aquḍaḍ (ucṭin,igzzuln) ,izḍaṛ ad ig aslγs n wuzurn x iyjarn icayḍn,nna ittuḍṛṛan (ittusrarn) γ uyjar n uxjuj (uyjar yuran).Arudzm-ad ittusmrs yad s usggur n isursa n unfar- askᵚulk* (STEP/ SSZN),maca ansiwn n uqfas s udmas uflilγn amm imuzln ddγ uqbijn (Fṛanṣa/France ur tli (ur tuṛiṣ )xas sa n STEP/ SSZN ,n yat tẓmṛa talutamt n 7 GW /MW, s usfru attayn n 5 % n tzyazzalt nns n 130 GW/MW ).Ilizaln yaḍinin n uslγs ur gin altu ,γ 2018,laḥ izḥzwayn s tigdi ,laḥ isḥdadayn mar ad itturudzm uεnkrif.
Franswa Lumbariyer/[[:fr:François_Lempérière|François Lempérière]], amuzay g izurn ugniniyn ,isumr yat tnmdut n STEP/ SSZN nna g γa ttuṣkant tidangawin (tallayin) ifurarn tama n ifttasn , s ulwad i tgumamin tiwḥurritin ittuzuzγn s wugubn n 50 m/id mitru n udkal, ilel inmalan issrtaln tadangawt (tallayt)tis-snat.
{| class="wikitable"
| valign="top" |appoint
| valign="top" |Au sens d’appui :askkatu
|-
| valign="top" |alternatif,-ive
| valign="top" |Aznsu,taznsut
|-
| valign="top" |pallier
| valign="top" |Au sens d’atténuer :iskuṭṭn
|-
| valign="top" |terme
| valign="top" |azaḍun
|-
| valign="top" |STEP :Une station de transfert d’énergie par pompage
| valign="top" |Yan usarsu n usittiy n wuzurn s unfar (SSZN )
|-
| valign="top" |excédent
excédentaire (s)
| valign="top" |amcayḍ
icayḍn
|-
| valign="top" |creux
| valign="top" |Axjuj,axjuḍ,iγizi,iγisi,agḍiy,ahrtak,
Aqnquj,takribast,aluny,aḥbuc,aqbuc…
|-
| valign="top" |est restituée
restituer
| valign="top" |Ittusrarn,ittuḍṛṛan
Israr,iḍṛṛa
|-
| valign="top" |implantation
| valign="top" |Aqfas,akᵚfas,ayfas
|-
| valign="top" |'''viable''' ''(adj.)''
'''1.'''qui peut vivre par lui-même, qui est apte à vivre
'''2.'''qui peut être fait.
| valign="top" |1)uddir,udidr
2)uflilγ
|-
| valign="top" |'''rare (s)'''
| valign="top" |Uqbij,uqbijn
|-
| valign="top" |'''cumulé ( e )'''
| valign="top" |Alutam,talutamn
|-
| valign="top" |performant : compétitif
| valign="top" |azḥzway
|-
| valign="top" |économique
| valign="top" |-qui se rapporte à l'économie : Udmas,admsan
-qui permet de dépenser moins :
asḥdaday (ad isḥdudy :économiser
asḥẓaẓay (ad isḥẓuẓy ) :économiser
asmaṭṭan(ad ismuṭṭn)
|-
| valign="top" |expert
| valign="top" |amuzay
|-
| valign="top" |proposer
| valign="top" |isumr
|-
| valign="top" |variante
| valign="top" |Tanmdut
|-
| valign="top" |
| valign="top" |
|-
| valign="top" |réservoirs
| valign="top" |Tadangawt,tallayt,tidangawin,tallayin
|-
| valign="top" |amonts
| valign="top" |ifurarn
|-
| valign="top" |voire
| valign="top" |s ulwad
|-
| valign="top" |atolls : île corallienne basse en forme d'anneau
| valign="top" |tagumamt tamazdart n uḥurri s talγa n twinst
tagumamt tawḥurrit
|-
| valign="top" |artificiel (s)/artificielle (s)
| valign="top" |ulẓiy,ulẓiyin,tulẓiyt,tulẓiyin
|-
| valign="top" |cerné (s )
| valign="top" |Ittuzuzγn ,azuzaγ ,izuzaγ
|}
X isggᵚasn 2000, tablga [[:fr:Equinor|Statoil]] tssimd f tgumamt n Ustira/[[:fr:Utsira|Utsira]] yat trsya tawzwawayt nna irniyn ya tzagzt tawẓaṛuṛt tabnγalt i mraw n izdduγn, mqqaṛ g tajjma n udkat ulfis,s waccam (s tulγa) n yan uslγs ukrar: azurn icayḍn isufr i ufars(iẓiṛw) n uεḍsay* s uẓaṛufs *aha, γ tajjma n ukud udkit, yat tasṣuyt s uεaḍu ittusmnakn i wad tssmrs uεḍsay* tusy asasl.Yan wadar s uγusas ittusmrs awd ntta mar ad iskumutty* azurn ukrar s uẓaṛuṛ,maca asunzl isul ikruzjm i yan usmrs ararram g yan wansa amasal. Yan usenfaṛ ilan tiddi ixatrn uggar ar ittenyuddu i igumam Firuyi [[:fr:Îles_Féroé|Féroé]]. S ugṛḍ n Statwal/ [[:fr:Equinor|Statoil]] x 2007, alan kWh/gW s n uγara wa-niti n trsya γ wansa amasal iqqn ad iḥzwy (ad iḥmzgur) s warraḍ d yat trsya Dyazil/ Diesel ddaw n mraw usggᵚas sissn ( sissn : ffir ugnna). I inamẓn n tdmsa n uεḍṣay wan undmamas Jirim Rufkin,izurn ugninyn zund uzwu ur nnin ad ttusrẓun s ulwad xas amm ikurra n uεḍṣay.Aεnkrif n ufnaγ n ufuccy nnsn ur sar inzuzy γ utulg (umhma)urzay.
{| class="wikitable"
| valign="top" |stable
| valign="top" |Abnγal,aclbaḍ
|-
| valign="top" |calme
| valign="top" |udkit
|-
| valign="top" |plat
| valign="top" |ulfis
|-
| valign="top" |[[:fr:Électrolyse|électrolyse]]
| valign="top" |aẓaṛufs*
|-
| valign="top" |relais : Un relais est un interrupteur électrique utilisé pour isoler des circuits, passer d'un circuit à l'autre et commander un circuit de forte puissance à l'aide d'un signal de faible puissance.
| valign="top" |Yusl :isoler
Asasl :outil pour isoler
|-
| valign="top" |mature
| valign="top" |Ikruzjm,igrgz (en parlant de repas )
|-
| valign="top" |plus tard
| valign="top" |ffir ugnna,sissn
|-
| valign="top" |souplesse
| valign="top" |Alγdudy,afuccy,tilwiwṭṭ,artutm
|-
| valign="top" |intervenir
| valign="top" |Inzuzy :izzy :yudf s wammas gr sin iskkinn
|-
| valign="top" |consommation
| valign="top" |atulg ,amhma,
|-
| valign="top" |final (s )
| valign="top" |Urzay,tawrzayt
|}
Almanya/Allemagne, nna islswn (issirḍn)s uẓmay g uzurn uzwaway, tnmiqqṛ d tigrmimin: aratsa nns uzwaway,mqqaṛ ittusnuqqs γif akkᵚ wacal nns aha ittusddrfa s isgliln igan idigann s tisqqi,izmr ad izry zg 0 ar100 % n tzmriwin nns γ uyjar n itsn wussan (s umdya f uratsa n tblga sur le [[:fr:E.ON|E.ON]]/ Z.RD). Γ uzmz n igimmir uṛubba n uyrtam* [[:fr:Canicule_européenne_d'août_2003|/Août 2003]], tazmra n inzwawayn tettutty s tadrsi zg wis-simra (<sup>1</sup>⁄<sub>20</sub>) n tizzulya nns tuγrikt. Almanya/Allemagne yuccl ad tdsy yat tankta n uẓaṛuṛ yaksuln d sin icwiḥn iwγyayn n 1 GW/ MW. Amm uzanay wa-niti ittusniγs g taγzi n taḍḍanga n tẓlγa tawgafa-tamirikanit n 2006 ; afars (aẓiṛw )acanan n 2 500 MW/ GW n tzmriwin tuγrikin s uzurn uzwaway n Kalifurnya/ Californie ikka, awd ntta izdr i wis-simra (wis-ugnar) (<sup>1</sup>⁄<sub>20</sub>) n tizzulya ta-niti x uzmz n tqccumin n wattar.
{| class="wikitable"
| valign="top" |significativement
| valign="top" |s uẓmay
|-
| valign="top" |investir
| valign="top" |Islsw,ad issirḍ
|-
| valign="top" |difficultés
| valign="top" |tigrmimin
|-
| valign="top" |réparti
| valign="top" |ittusnuqqs
|-
| valign="top" |affranchi
| valign="top" |ittusddrfa
|-
| valign="top" |purement
| valign="top" |s tisqqi
|-
| valign="top" |effet (s
| valign="top" |tusurt/aseglil /awaṛiḍ,aweṛḍu /Azarir /tikkilt/adriz/asenfu,tasenfut / aḥajiḍ,aḥejḍu
|-
| valign="top" |locaux, local
| valign="top" |idigann,adigan
|-
| valign="top" |espace
| valign="top" |-de temps et de lieu:ayjar
-de lieu :asttum
|-
| valign="top" |
[https://www.eon.fr/fr/qui-sommes-nous.html E.ON Energy Infrastructure Solutions]
| valign="top" |azurn irudzmn n uduẓku*
(ZRD)
|-
| valign="top" |lors
| valign="top" |Γ uzmz
|-
| valign="top" |importer
| valign="top" |idsy
|-
| valign="top" |canicule
| valign="top" |igimmir
|-
| valign="top" |quantité
| valign="top" |tankta,tancta,tancka
|-
| valign="top" |phénomène
| valign="top" |azanay
|-
| valign="top" |Pics (au sens de cimes)
| valign="top" |tiqccumin
|}
Mala izdr s uẓmumy ( s usrẓu axatar) ufars (uẓiṛw) g taγzi n iyjarn n igimmir ,ittusniγs uεnkrif nnaγ nnit γ taγzi n wussan iqrurfn (ismmiḍn bzzaf) uggar n usggᵚas nna g ttusxrsmn ijmaj imatann n usunsm* s ulkak n izwutn.Afnaγ wa-niti n ufars (n uẓiṛw) ar isshlal uggar n uy-a s wis icrm s tqccumin n utulg (n umhma )uzurn ittuγuln s wanmritn n usldudy.S ugṛḍ n usawru g tnzga Mutt Makḍunald/[[:fr:Mott_MacDonald|Mott MacDonald]] γ 2010, , «ijmaj n usunsm ibritanin x tagrst ar ttawiyn s ugullic s yan usmimd n ukud ufliḍ (ismmiḍn) akd imiq n uzwu,ar sbrkaln (ar sxuynn) tizyazzalin tiwzwawayin mar ad ur ttmmḥzwaynt d talγiwin yaḍinin n wuzurn asag illa wattar g ucffalu»
{| class="wikitable"
| valign="top" |considérablement
| valign="top" |S uẓmumy, s usrẓu axatar
|-
| valign="top" |préoccuper
| valign="top" |Isshlel,isszlel
|-
| valign="top" |besoin(s)
| valign="top" |Anmri,anmritn,asar,asarn,asir,asirn,asur,asurn
|-
| valign="top" |chauffage.
| valign="top" |asldudy
|-
| valign="top" |cabinet
| valign="top" |asawru*
|-
| valign="top" |rivaliser chercher à surpasser qqn
| valign="top" |Ar ittmmḥzway,ar ittḥmzgur,ar
Ittmlaγ d
|-
| valign="top" |plus haut
| valign="top" |acffalu
|-
| valign="top" |météorologie,
météorologique (s)
| valign="top" |Asunsm,
usunsm,tawsunsmt
iwsunsmn,tiwsunsmin
|-
| valign="top" |rendre incapable
| valign="top" |Isbrkl,isxuyn
|}
Timizar isnikkln uggar γif uzurn uzwaway (Almanya/Allemagne, Danimark/Danemark, ar tigira/etc.)skuṭṭnt aγtam(afruccu) akd tirsyiwin tiwẓγalin d akd udsay n uẓaṛuṛ ittufarsn (ittuẓiṛwn) zg tmizar yaḍinin, lumn uγyaẓaṛuṛ* afṛanṣiṣ d usldaman unerfij .Imcis,s umdya,mqqaṛ iga Udanimark/Danemark tamazirt nna g ibbuγla uggar uzurn uzwaway isgaln nns de CO<sub>2/RD2</sub> n s kWh/gWs d ku amzdaγ kkan gan x 2007 id wis-mraw d yan nna dkuklnin uggar n Urubba .Afars(aẓiṛw )n uẓaṛuṛ ittuskr s ulmemmu (s udsal )s usggur n trsyiwin tiwẓγalin s uẓuẓim nna da ttsgalnt incta ixatarn n CO<sub>2/RD2</sub> .Zmrn isufla n uγara nnaγ nnit ad nnusnsn g Biljika / [[:fr:Énergie_en_Belgique|Belgique]], tamazirt tis-kṛaḍt isnikkln uggar f uzurn uγyay x umaḍal (55 % n ufars (n uẓiṛw) n uẓaṛuṛ) awrni Fṛanṣa/France d γ Litwanya/ Lituanie, nna ibqdn isgaln n uεaḍu s usglil n taddarzukt * i ku umzdaγ n 16 % ijgln i(yattuyn i) (yutyn,yugrn wi-n ) wi-n Udanimark/Danemark.
{| class="wikitable"
| valign="top" |pallier (.atténuer, diminuer, rendre moins important
| valign="top" |iskuṭṭn
|-
| valign="top" |thermique (s )
| valign="top" |uẓγil,uzγil, tuẓγilt,tuzγilt
iwẓγiln,iwzγiln, tiwẓγilin,tiwzγilin
|-
| valign="top" |électro-nucléaire
| valign="top" |uγyaẓaṛuṛ*
|-
| valign="top" |notamment
| valign="top" |Lumn,lumar,slliwant,sllihwant akkᵚ
|-
| valign="top" |CO2
(un atome de carbone, deux atomes d’oxygène).
| valign="top" |carbone :irrigmis* (R
oxygène : aderṣay*,aderlal* (D
|-
| valign="top" |kWh (kilowatt
| valign="top" |Kilo :igimem (g
Watt : watt (watt
|-
| valign="top" |Essentiellement
principalement
| valign="top" |s ulmemmu
principalement :s udsal
|-
| valign="top" |biais
| valign="top" |· '''Sens propre (obliquité) :''' Couper une étoffe dans le '''biais''' pour la couture.
(ticcurla)
· '''Sens figuré (moyen/méthode) :''' asggur/
addas
|-
| valign="top" |afficher
| valign="top" |ibqd
|-
| valign="top" |''per capita'' « Per capita » (du latin, signifiant « par tête » ou « par habitant »
| valign="top" |i ku iγf,ugayyu,uqṛṛu,uxsas,uqcac……
i ku umzdaγ
|}
Γ wass n12 n uymrasin/décembre 2022, yat taḍḍanga n usmmiḍ taγ f Uṛubba/'Europe.Maca izwutn ulkikn stuttiyn amur n ufars (n uẓiṛw ) uzwaway s 3,7 % hilli n ufars (n uẓiṛw ) uẓaṛuṛ n Tglda-imann/Royaume-Uni, mgal n 28 % x urmtu zg tanta n usggᵚas. Atign n uẓaṛuṛ x Tglda-imann/Royaume-Uni lkmn ilufis n ibγurn ar 675 n Ulifr/livres i tusrigmwatt *,γ unck n ifikitn n Epex Spot/ ΓSṚ. X tusrigt (tumrilt) n umsud ,jar 17 s d 18 s, tusrigmwatt * ttusffqt awd s yan ubγur udayin n 2 586 Ulifr/livres. Tamhla n Usixdr Uγalan/[[:fr:National_Grid|National Grid]] iγtl zγ uymraw*/ octobre zi uzlzf n wubbuyn n uẓaṛuṛ ingr n 16 s d 19 s x uyryan* / janvier d uyrsin* / février 2023 g tajjma n usmimd gr yat taḍḍanga n usmmiḍ, n izwutn ulkikn d izqamn n idsayn zi Fṛanṣa /France, Biljika/ Belgique d Tmizar timazdarin/ Pays-Bas.
{| class="wikitable"
| valign="top" |seulement
| valign="top" |hilli
|-
| valign="top" |records (exploits)
| valign="top" |ibγurn
|-
| valign="top" |mégawattheure :
mégawattheure (MWh) est une unité de mesure d'énergie correspondant à la production ou consommation de 1 mégawatt (MW) pendant une heure. Il équivaut à
kilowattheures (kWh) ou 1 million de wattheures
| valign="top" |kWh/gWs
1 million de wattheures :1 ugndid n
tusrigwatt/tumrilwatt
agndid :Gn
tusrignwatt* :tusrigt :heure +gn (agndid)+watt
kilowattheures : kWh
Kilo :igimem (g
Watt : watt (watt
tusrigmwatt* : gWs
|-
| valign="top" |L'Expex Spot, ou « European Power Exchange »
Power" est un mot anglais qui signifie "pouvoir" ou "force" de quelqu'un ou quelque chose
| valign="top" |aγurd n usffqt Uṛubba (ΓSṚ )
power :aγurd
exchange :asffqt (d’argent)
amsnfl (de toute chose en génaral )
European :Uṛubba
|-
| valign="top" |historique
| valign="top" |udayin
|-
| valign="top" |pointe
| valign="top" |amsud
|-
| valign="top" |Le Grid est un format de raster développé par ESRI. Comme tous les rasters il s'agit d'une grille,
| valign="top" |grille :Taratsa,taracca,tarača,tarakcut
raster :isixdr*
|-
| valign="top" |avertir
| valign="top" |iγtl
|-
| valign="top" |risque
| valign="top" |azlzf
|-
| valign="top" |restrictions (réductions)
| valign="top" |izqamn
|}
'''Prévisibilité/Ticcuyla'''
izḍaṛ ufars(uẓiṛw) uzwaway ad ittucuyl s yan usnγd iγudan imiq (araγ -aγara n 3 % γ uzaḍun n yat tusrigt (tumrilt) d wi-n 7 % x uzaḍun n 72 s aflla n urdla n Fṛanṣa / France ; x tinddict n yat tazyazzalt tawzwawayt, ilcm waraγ-aγara 15 % g urmtu, akd yan unuccm anẓmay γ unck n iniγnsi* adigan) s tulγa n ilkza n usnγms immrjaln d icuyil uγwidn n usunsm g tsgiwin akd usdag n tzyazzalin tiwzwawayin. Γ Fṛanṣa / France, alkzu isimlγ * n [[:fr:RTE_(entreprise)|RTE]]/RSZ iflγ isiḍnn s usrra zg icuyil n usunsm- Fṛanṣa γ kṛaḍ wussan . Ay-a isfl i wad ttusmlaγn isaγiln n usmnk nna qnna ad ttyasayn i umhas n inmadn n ufars(uẓiṛw) uzwaway.
{| class="wikitable"
| valign="top" |[[:fr:Écart-type|écart-type]]
| valign="top" |Araγ-aγara
|-
| valign="top" | Ecart : distance, différence (entre des choses concrètes ou abstraites).
| valign="top" |asttum
entre des choses concrètes :araγ ,tizi
|-
| valign="top" |Type : '''-''' nature (s) des valeurs que peut prendre une donnée :
| valign="top" |taγara,tiγariwin/tajma,tajmiwin/
tumast,tumasin,tamust,timusin
taγara (aγara)
|-
| valign="top" |l'échéance : date limite à laquelle une dette doit être payée, une obligation exécutée.
| valign="top" |tirmt
azaḍun
|-
| valign="top" |maille
| valign="top" |tinddict,tiddigt
|-
| valign="top" |disparité
| valign="top" |anuccm
|-
| valign="top" |topographie
| valign="top" |Iniγnsi*
|-
| valign="top" |grâce à
| valign="top" |S tulγa,s waccam
|-
| valign="top" |Croiser : se rejoindre en un point
| valign="top" |Immrjal, croisant :immrjaln
|-
| valign="top" |'''Préole''' est un outil utilisé par RTE (Réseau de transport d’électricité) pour anticiper
| valign="top" |Isimlγ
RTE :Aratsa n usittiy n uẓaṛuṛ
RTE /RSZ
|}
'''Intégration au réseau :Anumy g uratsa'''
amdya n uḍisi n uflujju uzwaway g Uṛubba γ 2012 : taẓmṛa tanammast (tamrwasut ,tamjahdiyt) taxudadt iggᵚran x Fṛanṣa /France tlkek uggar nnig n ku uyjar n ukud ddaw n taẓmṛa tanammast (tamrwasut ,tamjahdiyt) taxudadt iggᵚran γ ṣḍiṣt n tmizar tiwṛubbanin (Almanya/Allemagne, Danimark/Danemark, Isbanya/Espagne,Fṛanṣa/ France, Irlanda/Irlande d Taglda-imann/ Royaume-Uni).
S ugṛḍ n itsn inzfafaγn ,waqila yalfus ad ittusimy ar 20 % n wuzurn uzwaway,asl (min) ufallan* anẓmay , minzi ttusirkn iratsiwn iwẓaṛuṛn s ugama (s ufara)i usnyuddu n uγyad n yan usḍwl d yan wattar inmdn. Akd nγ min unzwaway, tayanin (tayukin,tiǧna ) n isggiritn ḍulliynt g akkᵚ may-d igan imc. Tirrulgna n ufars (n uẓiṛw)uzwaway tusr mqqaṛ uy-a alwad n usggiri wa-niti asag ignses unzwaway yan umur anẓmamay n ufars (n uẓiṛw). Alasir* n 2009 «Aksilw n unzwaway » <sup>izmmem</sup> : «Ur inunnit is innuγjf RTE/RSZ s unumy n ufars (n uẓiṛw)uzwaway g uratsa g yan udimal inmalan : icuyl tizmriwin n isggiritn mar ad ittumhs akkᵚ may-d igan azaya, ya n untti unzwi(ugnigt) ( i unzwaway niγ i usldaman amẓẓyan) γnd yaγul s yan utwar n trsyiwin , g tjgla n snat trsyiwin tiwγyayin».
{| class="wikitable"
| valign="top" |foisonnement
| valign="top" |aflujju
|-
| valign="top" |impact (n.m.)
1.conséquence d'un événement fort, brutal (ex. l'impact d'une épidémie).
2.ce qui influence fortement " il ressentait l’impact des valeurs américaines sur la culture européenne "
impact (n.)
rencontre violente de deux corps.
| valign="top" |
1)aflu,afllu,ifli,iflli ,afla,aflla,agmḍu
2)Iḍisi,azarir,asnfu…….
azmaq,azmaγ,azdaḥ
|-
| valign="top" |selon
| valign="top" |s ugṛḍ
|-
| valign="top" |spécialistes
| valign="top" |inzfafaγn
|-
| valign="top" |surcoût
| valign="top" |Afallan*
|-
| valign="top" |voué
| valign="top" |ittusirk
|-
| valign="top" |offre
| valign="top" |asḍwl
|-
| valign="top" |présenter
| valign="top" |ignses
|-
| valign="top" |le rapport
| valign="top" |alasir*
|-
| valign="top" |pari
| valign="top" |aksilw
|-
| valign="top" |avenir
| valign="top" |imal,adimal,afimal
|-
| valign="top" |sembler
| valign="top" |inunnt
|-
| valign="top" |S’inquiéter
| valign="top" |innuγjf
|-
| valign="top" |aléa
| valign="top" |azaya.
|}
Awd walann icrmn s uγtam (s ufruccu) yuccl ad awiyn acḥal i tzmra n unumy s yan uratsa ittusfrabn yad i usnyuddu n tinnumda n wattar d izelzaf n itwarn nγ n tirruggᵚra n tyanin (tyukin,tiǧna ) tixatarin tunsiyin.Tikkufda n ikurra iwzwawayn tzḍaṛ ad tnunnt is da ttatm i wannr n tyanin (tyukin,tiǧna ) tixatarin tunsiyin,nna gisnt ar ittawy utwar izayyan s usmussu n mnnawt n tyanin (tyukin,tiǧna ) n isggiritn ;mγaṛ uy-a zmrn inmadn n izwutn ad ssgleln yan uyyiḍ amqṛan n inzwawayn s uzrar,ar ssmmṭayn abrqic ittusirmn n uflujju : tirrucxa tuzrirt n tgruma n inzwawayn dar yan uyjar amrwiming * imray i usnyuddu uggar n usukkl n yan uskasnar uγyay..X tarza ,anumy g yan uratsa ufliy ittsfaln i ismisitn ,ar yat tagirt n wattayn n 20 % n unzwaway,ar ittsfal i uskuṭṭn s ufrukkuy tuggumt n uslγs n udadaz.
{| class="wikitable"
| valign="top" |équipé
| valign="top" |Ittusfrabn,ittusmwirn,icrmḍn
|-
| valign="top" |gérer
| valign="top" |diriger :ad isnyuddu
administrer :ad ismhl
Contrôler :ad ikyd,ad imatr
|-
| valign="top" |variabilité
| valign="top" |tinnumda
|-
| valign="top" |· classique (s) Conforme aux habitudes.
Synonymes :
habituel
traditionnel
| valign="top" |
habituel
anmyir,tanmyirt,inmyirn,tinmyirin
anmyur,tanmyurt,inmyurn,tinmyurin
traditionnel
unsiy,tunsiyt,unsiyn,tunsiyin
|-
| valign="top" |éviter
| valign="top" |yutm i,yunf i
|-
| valign="top" |Inconvénient (s)
| valign="top" |aspect négatif de qqch : annr,annrn
obstacle :anjug,asndar
|-
| valign="top" |affecter
| valign="top" |ad issglel,ad issusnf,ad izzdrz,ad isswṛḍ,
|-
| valign="top" |annuler
| valign="top" |ad ismmṭy,ad ismmt
|-
| valign="top" |bénéfice
| valign="top" |Abrqic,abrγic
|-
| valign="top" |indisponibilité
| valign="top" |tirrucxa
|-
| valign="top" |anticyclone
| valign="top" |amrwiming*
|-
| valign="top" |équilibrages
| valign="top" |Ismisitn,ismisi
|}
{| class="wikitable"
| valign="top" |MW/GW
| valign="top" |A ne pas confondre MW en Français qui précède le sigle en Amaziγ
|-
| valign="top" |GW /MW
| valign="top" |Ad ur ittubnnḍ MW iggran i uzgzil s Tefṛanṣiṣt.Ar izggur wi-n ils n uskunsr (le départ) wi-n ils igan asaḍas (la cible)
|}
Base de langue :Tasddakamt n ils
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr.Chafiq Mohammed (Cafiq Muḥammd
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Ahmed Haddachi (Aḥmad Ḥaddac)
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Mha Oudads d Mass/ et de Mr Oulhaj Lahcen
Lexique de l’ IRCAM/Aǧerawal n SGWT (Institut Royal de la Culture Amazighe/Asinag agldan n tawssna tamaziγt
Lexique Français-Berbère et Berbère Français Edition Imedyazn Paris 1980/ Aǧerawal Afṛanṣiṣ -Amaziγ d Umaziγ - Afṛanṣiṣ Taẓṛga Imdyazn Baris 1980
Lexique de Mr. Omar At-taqi :la langue tamaziγt et ses termes juridiques :Aǧeṛawal n Mass Omar At-taqi :ils Amaziγ d iwlta nns iwsaḍifn.
Mes néologismes que je propose (des termes qui se terminent par une étoile )
Lexilogos :Français-Arabe/Anglais-Français
Source de l’article traduit /Akarru n twana ittyalzn :Wikipédia
Arhazaf Hmun 03/03/2976//16/03/2026
[[Amẓli:Contributions/~2026-17233-31|~2026-17233-31]] ([[Amsawal n usmras:~2026-17233-31|discussion]]) 19 Mars 2026 à 08:58 (+00)
== Azurn uzwaway/ L’énergie éolienne ( 03 ) Facteur de charge/Ammak n tktra ==
Azurn uzwaway/ L’énergie éolienne ( 03 )
'''Facteur de charge/Ammak n tktra'''
Article détaillé/Tawana tuγwidt :
[[:fr:Facteur_de_charge_(électricité)|Facteur de charge (électricité)]] :Ammak n tktra (aẓaṛuṛ )
Ar ttgnsas tẓmṛa anida n ufars (n uẓiṛw) yalfusn,maca azurn ittufarsn (ittuẓiṛwn) isnikkl f mnnaw n idsγaln* wi-yyaḍ wan tawzta n uzwu nγ iskra iḍulliyn n waggaẓ .Ammak n tktra ,assaγ jar ufars (uẓiṛw) ulmin d ufars (uẓiṛw) anidan amagun,ittusmrs s tazzla zund asmtar n uzurn ittufarsn (ittuẓiṛwn) s yat tiẓγi tawẓaṛuṛt.
Tazyazzalt tawzwawayt tla imcis ,yan wammak n tktra n 24 % γ Uṛubba/Europe g 2019 (38 % x ilel),ilkza (ihyḍa)imaynutn n inzwawayn lcmn 30-35 % (s uzrar 35-55 % x ilel ;afuyan (aṭijan)usdfalt immrjal d 10 % γ 2008 ;uγyay 80 % g urmtu, 73 % x Fṛanṣa/ France g 2012.
S uggar n usnγd ,ammak anammas (amrwasu,amjahdiy) n tktra n unzwaway iga :
· -21,6 % ar 26,3 % x Fṛanṣa/ France tawzuẓẓnt γ unck n isggᵚasn ;ammak-ad n tktra inmd s uwzuzt g taγzi n usggᵚas :x 2020 tẓmṛa tawzwawayt tiwḍ anidan nns γ 13 409 MW/GW ass 10 n uyrsin /février x18 s (m), akd yan wammak n tktra n 80,1 % ; axudad nns ittusniγs x 124 MW/ GW ass n 24 ayrkuẓ /avril γ 11 s.(m) .Taẓmṛa tanammast (tamrwasut,tamjahdiyt) tagurant ittusniγsn inmd zg 2 713 MW/ GW γ uyrtam/ août s 8 342 MW/ GW g uyrsin/février, mqqaṛ tiwḍ taẓmṛa ittuẓγan 17 616 MW/ GW x tarza n 2020 ; tagirt n usmrs n tẓmṛa ta-niti (taẓmṛa tanammast (tamrwasut,tamjahdiyt) /taẓmṛa tuγrikt ) tkka tlla γ urmtu n 26,35 % x 2020, γ udkal n 7 % s warraḍ d 2019 ; armtu nns inmd zg 15,8 % x uyrtam/ août s 49,8 % γ uyrsin/ février, aha tnmd tazlya nns tanidant tagurant zg 51,2 % g uyrsa/ juillet s 80,1 % x uyrsin/février ;
-20,7 % γ Uliman/ Allemagne x 2015 i unzwaway acalan (akalan), macan 36,9 % i unzwaway x ilel n ugafa d 50,2 % γ ilel n Baltik/Baltique :
- G Taglda imann/ Royaume-Uni x 2020 : 28,1 % i unzwaway acalan (akalan) d 45,7 % i unzwaway γ ilel, maca g 2016 : 23,6 % d 36 % ;
· -36,1 % g 2022 x Iwanikn-imann/ États-Unis, 34,4 % g 2021 d 35,3 % x 2020.Ar nsniγis is lant tizyazzalin tiwzwawayin g ilel yan wammak n tktra idkukln uggar n tizyazzalin tikalanin(ticalanin)
{| class="wikitable"
| valign="top" |modèle (s )
| valign="top" |alkzu,ilkza,ahyḍu,ihyḍa
|-
| valign="top" |photovoltaïque
| valign="top" |usdfalt
|-
| valign="top" |paramètre
| valign="top" |adsγal*,idsγaln*
|-
| valign="top" |indicateur
| valign="top" |asmtar
|-
| valign="top" |avoisiner
| valign="top" |immrjal
|-
| valign="top" |métropolitain (e )
| valign="top" |tawzuẓẓnt,uzuẓẓn
|-
| valign="top" |respectivement
| valign="top" |s uzrar
|-
| valign="top" |précisément
| valign="top" |s usnγd
|-
| valign="top" |maximum
| valign="top" |anidan
|-
| valign="top" |minimum :
[https://dictionnaire-analogique.sensagent.com/MW3747560/ML-fr-ar/ petite quantité indéfinie]
| valign="top" |Axudad (aqbju)
|-
| valign="top" |mensuel -lle
| valign="top" |ayuran,tayurant ,aguran,tagurant
|-
| valign="top" |nominale
| valign="top" |uγrik
|-
| valign="top" |hausse
| valign="top" |adkal
|-
| valign="top" |avril
| valign="top" |ayrkuẓ*
|-
| valign="top" |juillet
| valign="top" |ayrsa
|-
| valign="top" |aout
| valign="top" |Ayrtam*
|-
| valign="top" |remarquer
| valign="top" |isniγs
|-
| valign="top" |plus élevé
| valign="top" |Idkukl uggar
|}
.
Ayt Ingla-Saxun /Anglo-Saxons ar smrasn g itsnt tikkal yan udmu imzarayn s tafssi d wammak n tktra (ammak n tzmra/ ''capacity factor'') : ammak n tktra/ ''load'' ''factor '' , igan assaγ «taẓmṛa tanammast (tamrwasut,tamjahdiyt / taẓmṛa tanidant ittusniγsn» ; taẓmṛa tanidant tkka aliḍ ddaw n (tzdr i) taẓmṛa ittuẓγan , ammak n tktra/ ''load factor'' ijgl (yattuy) aliḍ aflla n wammak n tktra .Ha tizzulyiwin g 2012 i ṣḍiṣt n tmizar tiwṛubbanin :
· Isbanya/Espagne : 0,33 ;
· Danimark/Danemark : 0,31 ;
· Irlanda/Irlande : 0,31 ;
· Taglda imann/Royaume-Uni : 0,29 ;
· Fṛanṣa/France : 0,27 ;
· Almanya/Allemagne : 0,22.
Ammakn n tktra nmdn s uwzat zg yan usggᵚas ar wa-yyaḍ : g 2021, γ yan ufliǧ ibuẓẓln zγ Irlanda/Irlande ar Tcikya/ Tchéquie s tukkut f Taglda imann/Royaume-Uni d Almanya/Allemagne , titrbiwin(tildsiwin,tidγyiwin) n uzwu kkant ddaw n urmtu ittuklasn ar 10 % γ uyjar n usagaru 1991-2020. Ammak n tktra asgᵚsan izdr s 12,8 % γ Irlanda/Irlande , 11,2 % x Taglda imann/Royaume-Uni, 9,2 % γ Almanya/Allemagne , 9,1 % g Danimark/Danemark , 8,8 % x tmizar -azddir Pays-Bas, 7,4 % γ Bulunya/ Pologne, 5,8 % x Biljika/ Belgique, 2,7 % γ Fṛanṣa/France .S umgal ,ilwad γ itsnt tmizar n unẓul (ugala, waguṣ) : +3,3 % x Isbanya/Espagne , +2,2 % g Italya/Italie, +8,9 % γ Gris/ Grèce. GIEC/ GNMBN ar ittdwan yat tzdra n tatrba (taldsa,tadγya) igan armtu n uzwu g Uṛubba/ l'Europe zg 6 ar 8 % γ idir n2050.
{| class="wikitable"
| valign="top" |s’étendre
| valign="top" |ibuẓẓl,isngiẓẓl,imizzḍ
|-
| valign="top" |inférieur
| valign="top" |Ikka ddaw,izdr i
|-
| valign="top" |supérieur
| valign="top" |Ijgl,yattuy aflla,nnig
|-
| valign="top" |bande
| valign="top" |afliǧ
|-
| valign="top" |GIEC : (Groupe d’experts intergouvernemental sur l’évolution du climat)
| valign="top" |Aguzdy agrnbaḍ* n imuzay f ubuγlu n unzwi(ungigt ) :GNMBN
|-
| valign="top" |intergouvernemental
| valign="top" |agrnbaḍ*
|-
| valign="top" |envisage
| valign="top" |idwn
|-
| valign="top" |sud
| valign="top" |anẓul,agala,aguṣ…
|-
| valign="top" |nord
| valign="top" |agafa
|-
| valign="top" |climat
| valign="top" |Anzwi,angigt
|-
| valign="top" |évolution
| valign="top" |abuγlu
|}
'''Intermittence du vent/Anuγtm n uzwu'''
Ay-nna ixatrn akkᵚ n uεnkrif n uzurn uzwaway iga t ijiwl nns uγtam(ufruccu) d uzaya.Ur ittufars (ur ittuẓiṛw) s wutur ,macan (maca) γ unck n ijmaj n usunsm.
Yan unzwaway ar ittfars (ar ittẓiṛw )g urmtu 25 % n tẓmṛa nns tuγrikt,s uskkir n inmadn n uzwu,aha ur izmir ad issmnk afars (aẓiṛw ) nns d wattar.Agullic n ukud,tiḍḍulya n ustan s ulgad i wattar uẓaṛuṛ,iddγ ifnγ uslγs n wuzurn s tiskkilya tamqṛant,ar issnkas s ucram n yat tazyazzalt tawzwawayt akd ikurra unmimdn (uγyiydn) n uẓaṛuṛ ilan tawuri akd yan uγusas uxjuḍ (tirsyiwin s uẓuẓim niγ s uεaḍu )γnd s uzurn usldaman (uggubn,igujgn) .Inzwawayn gan imcis ifrukkuyn intatayn n yan uratsa uẓaṛuṛ iskusṛḍn s umata i umhas n iyjarn n ufars (n uẓiṛw )ur igdan,tirsyiwin tiwẓaṛuṛin ittsgaln asisgu * n irrigmis* d isbrbazn (isxnannasn) n uknaragᵚ (n tḍarut).
{| class="wikitable"
| valign="top" |problème
| valign="top" |aεnkrif
|-
| valign="top" |Adapter :
'''.'''changer afin de mieux répondre à des conditions nouvelles ou différentes
| valign="top" |Ad issmnk .Ma amnk :comment ?
Amyag imnk ar issfru imc s yaγ kra n uskkir niγ cra n uskkin
Imnk+ss =issmnk :adapter
|-
| valign="top" |répondre
| valign="top" |Ad istn
|-
| valign="top" |caractère
| valign="top" |ijiwl
|-
| valign="top" |aléatoire
| valign="top" |uzaya
|-
| valign="top" |condition (s)
| valign="top" |ajmj,ijmaj
|-
| valign="top" |instantanément
| valign="top" |s ulgad
|-
| valign="top" |absence
| valign="top" |afnaγ
|-
| valign="top" |obliger
| valign="top" |issnks
|-
| valign="top" |charbon
| valign="top" |aẓuẓim
|-
| valign="top" |intégrante (s )
| valign="top" |antatay,intatayn,tantatayt,tintatayin
|-
| valign="top" |généralement
| valign="top" |s umata
|-
| valign="top" |Emettre
émission
| valign="top" |isgl
asgal
|-
| valign="top" |dioxyde
| valign="top" |asisgu*
|-
| valign="top" |carbone
| valign="top" |Irrigmis*
|}
Yan uznsu x trsyiwin n uskkatu,mqqard xas i uskuṭṭn n inmadn n ufars (n uẓiṛw ) i yan uzaḍun aquḍaḍ (ucṭin,igzzuln) ,izḍaṛ ad ig aslγs n wuzurn x iyjarn icayḍn,nna ittuḍṛṛan (ittusrarn) γ uyjar n uxjuj (uyjar yuran).Arudzm-ad ittusmrs yad s usggur n isursa n unfar- askᵚulk* (STEP/ SSZN),maca ansiwn n uqfas s udmas uflilγn amm imuzln ddγ uqbijn (Fṛanṣa/France ur tli (ur tuṛiṣ )xas sa n STEP/ SSZN ,n yat tẓmṛa talutamt n 7 GW /MW, s usfru attayn n 5 % n tzyazzalt nns n 130 GW/MW ).Ilizaln yaḍinin n uslγs ur gin altu ,γ 2018,laḥ izḥzwayn s tigdi ,laḥ isḥdadayn mar ad itturudzm uεnkrif.
Franswa Lumbariyer/[[:fr:François_Lempérière|François Lempérière]], amuzay g izurn ugniniyn ,isumr yat tnmdut n STEP/ SSZN nna g γa ttuṣkant tidangawin (tallayin) ifurarn tama n ifttasn , s ulwad i tgumamin tiwḥurritin ittuzuzγn s wugubn n 50 m/id mitru n udkal, ilel inmalan issrtaln tadangawt (tallayt)tis-snat.
{| class="wikitable"
| valign="top" |appoint
| valign="top" |Au sens d’appui :askkatu
|-
| valign="top" |alternatif,-ive
| valign="top" |Aznsu,taznsut
|-
| valign="top" |pallier
| valign="top" |Au sens d’atténuer :iskuṭṭn
|-
| valign="top" |terme
| valign="top" |azaḍun
|-
| valign="top" |STEP :Une station de transfert d’énergie par pompage
| valign="top" |Yan usarsu n usittiy n wuzurn s unfar (SSZN )
|-
| valign="top" |excédent
excédentaire (s)
| valign="top" |amcayḍ
icayḍn
|-
| valign="top" |creux
| valign="top" |Axjuj,axjuḍ,iγizi,iγisi,agḍiy,ahrtak,
Aqnquj,takribast,aluny,aḥbuc,aqbuc…
|-
| valign="top" |est restituée
restituer
| valign="top" |Ittusrarn,ittuḍṛṛan
Israr,iḍṛṛa
|-
| valign="top" |implantation
| valign="top" |Aqfas,akᵚfas,ayfas
|-
| valign="top" |'''viable''' ''(adj.)''
'''1.'''qui peut vivre par lui-même, qui est apte à vivre
'''2.'''qui peut être fait.
| valign="top" |1)uddir,udidr
2)uflilγ
|-
| valign="top" |'''rare (s)'''
| valign="top" |Uqbij,uqbijn
|-
| valign="top" |'''cumulé ( e )'''
| valign="top" |Alutam,talutamn
|-
| valign="top" |performant : compétitif
| valign="top" |azḥzway
|-
| valign="top" |économique
| valign="top" |-qui se rapporte à l'économie : Udmas,admsan
-qui permet de dépenser moins :
asḥdaday (ad isḥdudy :économiser
asḥẓaẓay (ad isḥẓuẓy ) :économiser
asmaṭṭan(ad ismuṭṭn)
|-
| valign="top" |expert
| valign="top" |amuzay
|-
| valign="top" |proposer
| valign="top" |isumr
|-
| valign="top" |variante
| valign="top" |Tanmdut
|-
| valign="top" |
| valign="top" |
|-
| valign="top" |réservoirs
| valign="top" |Tadangawt,tallayt,tidangawin,tallayin
|-
| valign="top" |amonts
| valign="top" |ifurarn
|-
| valign="top" |voire
| valign="top" |s ulwad
|-
| valign="top" |atolls : île corallienne basse en forme d'anneau
| valign="top" |tagumamt tamazdart n uḥurri s talγa n twinst
tagumamt tawḥurrit
|-
| valign="top" |artificiel (s)/artificielle (s)
| valign="top" |ulẓiy,ulẓiyin,tulẓiyt,tulẓiyin
|-
| valign="top" |cerné (s )
| valign="top" |Ittuzuzγn ,azuzaγ ,izuzaγ
|}
X isggᵚasn 2000, tablga [[:fr:Equinor|Statoil]] tssimd f tgumamt n Ustira/[[:fr:Utsira|Utsira]] yat trsya tawzwawayt nna irniyn ya tzagzt tawẓaṛuṛt tabnγalt i mraw n izdduγn, mqqaṛ g tajjma n udkat ulfis,s waccam (s tulγa) n yan uslγs ukrar: azurn icayḍn isufr i ufars(iẓiṛw) n uεḍsay* s uẓaṛufs *aha, γ tajjma n ukud udkit, yat tasṣuyt s uεaḍu ittusmnakn i wad tssmrs uεḍsay* tusy asasl.Yan wadar s uγusas ittusmrs awd ntta mar ad iskumutty* azurn ukrar s uẓaṛuṛ,maca asunzl isul ikruzjm i yan usmrs ararram g yan wansa amasal. Yan usenfaṛ ilan tiddi ixatrn uggar ar ittenyuddu i igumam Firuyi [[:fr:Îles_Féroé|Féroé]]. S ugṛḍ n Statwal/ [[:fr:Equinor|Statoil]] x 2007, alan kWh/gW s n uγara wa-niti n trsya γ wansa amasal iqqn ad iḥzwy (ad iḥmzgur) s warraḍ d yat trsya Dyazil/ Diesel ddaw n mraw usggᵚas sissn ( sissn : ffir ugnna). I inamẓn n tdmsa n uεḍṣay wan undmamas Jirim Rufkin,izurn ugninyn zund uzwu ur nnin ad ttusrẓun s ulwad xas amm ikurra n uεḍṣay.Aεnkrif n ufnaγ n ufuccy nnsn ur sar inzuzy γ utulg (umhma)urzay.
{| class="wikitable"
| valign="top" |stable
| valign="top" |Abnγal,aclbaḍ
|-
| valign="top" |calme
| valign="top" |udkit
|-
| valign="top" |plat
| valign="top" |ulfis
|-
| valign="top" |[[:fr:Électrolyse|électrolyse]]
| valign="top" |aẓaṛufs*
|-
| valign="top" |relais : Un relais est un interrupteur électrique utilisé pour isoler des circuits, passer d'un circuit à l'autre et commander un circuit de forte puissance à l'aide d'un signal de faible puissance.
| valign="top" |Yusl :isoler
Asasl :outil pour isoler
|-
| valign="top" |mature
| valign="top" |Ikruzjm,igrgz (en parlant de repas )
|-
| valign="top" |plus tard
| valign="top" |ffir ugnna,sissn
|-
| valign="top" |souplesse
| valign="top" |Alγdudy,afuccy,tilwiwṭṭ,artutm
|-
| valign="top" |intervenir
| valign="top" |Inzuzy :izzy :yudf s wammas gr sin iskkinn
|-
| valign="top" |consommation
| valign="top" |atulg ,amhma,
|-
| valign="top" |final (s )
| valign="top" |Urzay,tawrzayt
|}
Almanya/Allemagne, nna islswn (issirḍn)s uẓmay g uzurn uzwaway, tnmiqqṛ d tigrmimin: aratsa nns uzwaway,mqqaṛ ittusnuqqs γif akkᵚ wacal nns aha ittusddrfa s isgliln igan idigann s tisqqi,izmr ad izry zg 0 ar100 % n tzmriwin nns γ uyjar n itsn wussan (s umdya f uratsa n tblga sur le [[:fr:E.ON|E.ON]]/ Z.RD). Γ uzmz n igimmir uṛubba n uyrtam* [[:fr:Canicule_européenne_d'août_2003|/Août 2003]], tazmra n inzwawayn tettutty s tadrsi zg wis-simra (<sup>1</sup>⁄<sub>20</sub>) n tizzulya nns tuγrikt. Almanya/Allemagne yuccl ad tdsy yat tankta n uẓaṛuṛ yaksuln d sin icwiḥn iwγyayn n 1 GW/ MW. Amm uzanay wa-niti ittusniγs g taγzi n taḍḍanga n tẓlγa tawgafa-tamirikanit n 2006 ; afars (aẓiṛw )acanan n 2 500 MW/ GW n tzmriwin tuγrikin s uzurn uzwaway n Kalifurnya/ Californie ikka, awd ntta izdr i wis-simra (wis-ugnar) (<sup>1</sup>⁄<sub>20</sub>) n tizzulya ta-niti x uzmz n tqccumin n wattar.
{| class="wikitable"
| valign="top" |significativement
| valign="top" |s uẓmay
|-
| valign="top" |investir
| valign="top" |Islsw,ad issirḍ
|-
| valign="top" |difficultés
| valign="top" |tigrmimin
|-
| valign="top" |réparti
| valign="top" |ittusnuqqs
|-
| valign="top" |affranchi
| valign="top" |ittusddrfa
|-
| valign="top" |purement
| valign="top" |s tisqqi
|-
| valign="top" |effet (s
| valign="top" |tusurt/aseglil /awaṛiḍ,aweṛḍu /Azarir /tikkilt/adriz/asenfu,tasenfut / aḥajiḍ,aḥejḍu
|-
| valign="top" |locaux, local
| valign="top" |idigann,adigan
|-
| valign="top" |espace
| valign="top" |-de temps et de lieu:ayjar
-de lieu :asttum
|-
| valign="top" |
[https://www.eon.fr/fr/qui-sommes-nous.html E.ON Energy Infrastructure Solutions]
| valign="top" |azurn irudzmn n uduẓku*
(ZRD)
|-
| valign="top" |lors
| valign="top" |Γ uzmz
|-
| valign="top" |importer
| valign="top" |idsy
|-
| valign="top" |canicule
| valign="top" |igimmir
|-
| valign="top" |quantité
| valign="top" |tankta,tancta,tancka
|-
| valign="top" |phénomène
| valign="top" |azanay
|-
| valign="top" |Pics (au sens de cimes)
| valign="top" |tiqccumin
|}
Mala izdr s uẓmumy ( s usrẓu axatar) ufars (uẓiṛw) g taγzi n iyjarn n igimmir ,ittusniγs uεnkrif nnaγ nnit γ taγzi n wussan iqrurfn (ismmiḍn bzzaf) uggar n usggᵚas nna g ttusxrsmn ijmaj imatann n usunsm* s ulkak n izwutn.Afnaγ wa-niti n ufars (n uẓiṛw) ar isshlal uggar n uy-a s wis icrm s tqccumin n utulg (n umhma )uzurn ittuγuln s wanmritn n usldudy.S ugṛḍ n usawru g tnzga Mutt Makḍunald/[[:fr:Mott_MacDonald|Mott MacDonald]] γ 2010, , «ijmaj n usunsm ibritanin x tagrst ar ttawiyn s ugullic s yan usmimd n ukud ufliḍ (ismmiḍn) akd imiq n uzwu,ar sbrkaln (ar sxuynn) tizyazzalin tiwzwawayin mar ad ur ttmmḥzwaynt d talγiwin yaḍinin n wuzurn asag illa wattar g ucffalu»
{| class="wikitable"
| valign="top" |considérablement
| valign="top" |S uẓmumy, s usrẓu axatar
|-
| valign="top" |préoccuper
| valign="top" |Isshlel,isszlel
|-
| valign="top" |besoin(s)
| valign="top" |Anmri,anmritn,asar,asarn,asir,asirn,asur,asurn
|-
| valign="top" |chauffage.
| valign="top" |asldudy
|-
| valign="top" |cabinet
| valign="top" |asawru*
|-
| valign="top" |rivaliser chercher à surpasser qqn
| valign="top" |Ar ittmmḥzway,ar ittḥmzgur,ar
Ittmlaγ d
|-
| valign="top" |plus haut
| valign="top" |acffalu
|-
| valign="top" |météorologie,
météorologique (s)
| valign="top" |Asunsm,
usunsm,tawsunsmt
iwsunsmn,tiwsunsmin
|-
| valign="top" |rendre incapable
| valign="top" |Isbrkl,isxuyn
|}
Timizar isnikkln uggar γif uzurn uzwaway (Almanya/Allemagne, Danimark/Danemark, ar tigira/etc.)skuṭṭnt aγtam(afruccu) akd tirsyiwin tiwẓγalin d akd udsay n uẓaṛuṛ ittufarsn (ittuẓiṛwn) zg tmizar yaḍinin, lumn uγyaẓaṛuṛ* afṛanṣiṣ d usldaman unerfij .Imcis,s umdya,mqqaṛ iga Udanimark/Danemark tamazirt nna g ibbuγla uggar uzurn uzwaway isgaln nns de CO<sub>2/RD2</sub> n s kWh/gWs d ku amzdaγ kkan gan x 2007 id wis-mraw d yan nna dkuklnin uggar n Urubba .Afars(aẓiṛw )n uẓaṛuṛ ittuskr s ulmemmu (s udsal )s usggur n trsyiwin tiwẓγalin s uẓuẓim nna da ttsgalnt incta ixatarn n CO<sub>2/RD2</sub> .Zmrn isufla n uγara nnaγ nnit ad nnusnsn g Biljika / [[:fr:Énergie_en_Belgique|Belgique]], tamazirt tis-kṛaḍt isnikkln uggar f uzurn uγyay x umaḍal (55 % n ufars (n uẓiṛw) n uẓaṛuṛ) awrni Fṛanṣa/France d γ Litwanya/ Lituanie, nna ibqdn isgaln n uεaḍu s usglil n taddarzukt * i ku umzdaγ n 16 % ijgln i(yattuyn i) (yutyn,yugrn wi-n ) wi-n Udanimark/Danemark.
{| class="wikitable"
| valign="top" |pallier (.atténuer, diminuer, rendre moins important
| valign="top" |iskuṭṭn
|-
| valign="top" |thermique (s )
| valign="top" |uẓγil,uzγil, tuẓγilt,tuzγilt
iwẓγiln,iwzγiln, tiwẓγilin,tiwzγilin
|-
| valign="top" |électro-nucléaire
| valign="top" |uγyaẓaṛuṛ*
|-
| valign="top" |notamment
| valign="top" |Lumn,lumar,slliwant,sllihwant akkᵚ
|-
| valign="top" |CO2
(un atome de carbone, deux atomes d’oxygène).
| valign="top" |carbone :irrigmis* (R
oxygène : aderṣay*,aderlal* (D
|-
| valign="top" |kWh (kilowatt
| valign="top" |Kilo :igimem (g
Watt : watt (watt
|-
| valign="top" |Essentiellement
principalement
| valign="top" |s ulmemmu
principalement :s udsal
|-
| valign="top" |biais
| valign="top" |· '''Sens propre (obliquité) :''' Couper une étoffe dans le '''biais''' pour la couture.
(ticcurla)
· '''Sens figuré (moyen/méthode) :''' asggur/
addas
|-
| valign="top" |afficher
| valign="top" |ibqd
|-
| valign="top" |''per capita'' « Per capita » (du latin, signifiant « par tête » ou « par habitant »
| valign="top" |i ku iγf,ugayyu,uqṛṛu,uxsas,uqcac……
i ku umzdaγ
|}
Γ wass n12 n uymrasin/décembre 2022, yat taḍḍanga n usmmiḍ taγ f Uṛubba/'Europe.Maca izwutn ulkikn stuttiyn amur n ufars (n uẓiṛw ) uzwaway s 3,7 % hilli n ufars (n uẓiṛw ) uẓaṛuṛ n Tglda-imann/Royaume-Uni, mgal n 28 % x urmtu zg tanta n usggᵚas. Atign n uẓaṛuṛ x Tglda-imann/Royaume-Uni lkmn ilufis n ibγurn ar 675 n Ulifr/livres i tusrigmwatt *,γ unck n ifikitn n Epex Spot/ ΓSṚ. X tusrigt (tumrilt) n umsud ,jar 17 s d 18 s, tusrigmwatt * ttusffqt awd s yan ubγur udayin n 2 586 Ulifr/livres. Tamhla n Usixdr Uγalan/[[:fr:National_Grid|National Grid]] iγtl zγ uymraw*/ octobre zi uzlzf n wubbuyn n uẓaṛuṛ ingr n 16 s d 19 s x uyryan* / janvier d uyrsin* / février 2023 g tajjma n usmimd gr yat taḍḍanga n usmmiḍ, n izwutn ulkikn d izqamn n idsayn zi Fṛanṣa /France, Biljika/ Belgique d Tmizar timazdarin/ Pays-Bas.
{| class="wikitable"
| valign="top" |seulement
| valign="top" |hilli
|-
| valign="top" |records (exploits)
| valign="top" |ibγurn
|-
| valign="top" |mégawattheure :
mégawattheure (MWh) est une unité de mesure d'énergie correspondant à la production ou consommation de 1 mégawatt (MW) pendant une heure. Il équivaut à
kilowattheures (kWh) ou 1 million de wattheures
| valign="top" |kWh/gWs
1 million de wattheures :1 ugndid n
tusrigwatt/tumrilwatt
agndid :Gn
tusrignwatt* :tusrigt :heure +gn (agndid)+watt
kilowattheures : kWh
Kilo :igimem (g
Watt : watt (watt
tusrigmwatt* : gWs
|-
| valign="top" |L'Expex Spot, ou « European Power Exchange »
Power" est un mot anglais qui signifie "pouvoir" ou "force" de quelqu'un ou quelque chose
| valign="top" |aγurd n usffqt Uṛubba (ΓSṚ )
power :aγurd
exchange :asffqt (d’argent)
amsnfl (de toute chose en génaral )
European :Uṛubba
|-
| valign="top" |historique
| valign="top" |udayin
|-
| valign="top" |pointe
| valign="top" |amsud
|-
| valign="top" |Le Grid est un format de raster développé par ESRI. Comme tous les rasters il s'agit d'une grille,
| valign="top" |grille :Taratsa,taracca,tarača,tarakcut
raster :isixdr*
|-
| valign="top" |avertir
| valign="top" |iγtl
|-
| valign="top" |risque
| valign="top" |azlzf
|-
| valign="top" |restrictions (réductions)
| valign="top" |izqamn
|}
'''Prévisibilité/Ticcuyla'''
izḍaṛ ufars(uẓiṛw) uzwaway ad ittucuyl s yan usnγd iγudan imiq (araγ -aγara n 3 % γ uzaḍun n yat tusrigt (tumrilt) d wi-n 7 % x uzaḍun n 72 s aflla n urdla n Fṛanṣa / France ; x tinddict n yat tazyazzalt tawzwawayt, ilcm waraγ-aγara 15 % g urmtu, akd yan unuccm anẓmay γ unck n iniγnsi* adigan) s tulγa n ilkza n usnγms immrjaln d icuyil uγwidn n usunsm g tsgiwin akd usdag n tzyazzalin tiwzwawayin. Γ Fṛanṣa / France, alkzu isimlγ * n [[:fr:RTE_(entreprise)|RTE]]/RSZ iflγ isiḍnn s usrra zg icuyil n usunsm- Fṛanṣa γ kṛaḍ wussan . Ay-a isfl i wad ttusmlaγn isaγiln n usmnk nna qnna ad ttyasayn i umhas n inmadn n ufars(uẓiṛw) uzwaway.
{| class="wikitable"
| valign="top" |[[:fr:Écart-type|écart-type]]
| valign="top" |Araγ-aγara
|-
| valign="top" | Ecart : distance, différence (entre des choses concrètes ou abstraites).
| valign="top" |asttum
entre des choses concrètes :araγ ,tizi
|-
| valign="top" |Type : '''-''' nature (s) des valeurs que peut prendre une donnée :
| valign="top" |taγara,tiγariwin/tajma,tajmiwin/
tumast,tumasin,tamust,timusin
taγara (aγara)
|-
| valign="top" |l'échéance : date limite à laquelle une dette doit être payée, une obligation exécutée.
| valign="top" |tirmt
azaḍun
|-
| valign="top" |maille
| valign="top" |tinddict,tiddigt
|-
| valign="top" |disparité
| valign="top" |anuccm
|-
| valign="top" |topographie
| valign="top" |Iniγnsi*
|-
| valign="top" |grâce à
| valign="top" |S tulγa,s waccam
|-
| valign="top" |Croiser : se rejoindre en un point
| valign="top" |Immrjal, croisant :immrjaln
|-
| valign="top" |'''Préole''' est un outil utilisé par RTE (Réseau de transport d’électricité) pour anticiper
| valign="top" |Isimlγ
RTE :Aratsa n usittiy n uẓaṛuṛ
RTE /RSZ
|}
'''Intégration au réseau :Anumy g uratsa'''
amdya n uḍisi n uflujju uzwaway g Uṛubba γ 2012 : taẓmṛa tanammast (tamrwasut ,tamjahdiyt) taxudadt iggᵚran x Fṛanṣa /France tlkek uggar nnig n ku uyjar n ukud ddaw n taẓmṛa tanammast (tamrwasut ,tamjahdiyt) taxudadt iggᵚran γ ṣḍiṣt n tmizar tiwṛubbanin (Almanya/Allemagne, Danimark/Danemark, Isbanya/Espagne,Fṛanṣa/ France, Irlanda/Irlande d Taglda-imann/ Royaume-Uni).
S ugṛḍ n itsn inzfafaγn ,waqila yalfus ad ittusimy ar 20 % n wuzurn uzwaway,asl (min) ufallan* anẓmay , minzi ttusirkn iratsiwn iwẓaṛuṛn s ugama (s ufara)i usnyuddu n uγyad n yan usḍwl d yan wattar inmdn. Akd nγ min unzwaway, tayanin (tayukin,tiǧna ) n isggiritn ḍulliynt g akkᵚ may-d igan imc. Tirrulgna n ufars (n uẓiṛw)uzwaway tusr mqqaṛ uy-a alwad n usggiri wa-niti asag ignses unzwaway yan umur anẓmamay n ufars (n uẓiṛw). Alasir* n 2009 «Aksilw n unzwaway » <sup>izmmem</sup> : «Ur inunnit is innuγjf RTE/RSZ s unumy n ufars (n uẓiṛw)uzwaway g uratsa g yan udimal inmalan : icuyl tizmriwin n isggiritn mar ad ittumhs akkᵚ may-d igan azaya, ya n untti unzwi(ugnigt) ( i unzwaway niγ i usldaman amẓẓyan) γnd yaγul s yan utwar n trsyiwin , g tjgla n snat trsyiwin tiwγyayin».
{| class="wikitable"
| valign="top" |foisonnement
| valign="top" |aflujju
|-
| valign="top" |impact (n.m.)
1.conséquence d'un événement fort, brutal (ex. l'impact d'une épidémie).
2.ce qui influence fortement " il ressentait l’impact des valeurs américaines sur la culture européenne "
impact (n.)
rencontre violente de deux corps.
| valign="top" |
1)aflu,afllu,ifli,iflli ,afla,aflla,agmḍu
2)Iḍisi,azarir,asnfu…….
azmaq,azmaγ,azdaḥ
|-
| valign="top" |selon
| valign="top" |s ugṛḍ
|-
| valign="top" |spécialistes
| valign="top" |inzfafaγn
|-
| valign="top" |surcoût
| valign="top" |Afallan*
|-
| valign="top" |voué
| valign="top" |ittusirk
|-
| valign="top" |offre
| valign="top" |asḍwl
|-
| valign="top" |présenter
| valign="top" |ignses
|-
| valign="top" |le rapport
| valign="top" |alasir*
|-
| valign="top" |pari
| valign="top" |aksilw
|-
| valign="top" |avenir
| valign="top" |imal,adimal,afimal
|-
| valign="top" |sembler
| valign="top" |inunnt
|-
| valign="top" |S’inquiéter
| valign="top" |innuγjf
|-
| valign="top" |aléa
| valign="top" |azaya.
|}
Awd walann icrmn s uγtam (s ufruccu) yuccl ad awiyn acḥal i tzmra n unumy s yan uratsa ittusfrabn yad i usnyuddu n tinnumda n wattar d izelzaf n itwarn nγ n tirruggᵚra n tyanin (tyukin,tiǧna ) tixatarin tunsiyin.Tikkufda n ikurra iwzwawayn tzḍaṛ ad tnunnt is da ttatm i wannr n tyanin (tyukin,tiǧna ) tixatarin tunsiyin,nna gisnt ar ittawy utwar izayyan s usmussu n mnnawt n tyanin (tyukin,tiǧna ) n isggiritn ;mγaṛ uy-a zmrn inmadn n izwutn ad ssgleln yan uyyiḍ amqṛan n inzwawayn s uzrar,ar ssmmṭayn abrqic ittusirmn n uflujju : tirrucxa tuzrirt n tgruma n inzwawayn dar yan uyjar amrwiming * imray i usnyuddu uggar n usukkl n yan uskasnar uγyay..X tarza ,anumy g yan uratsa ufliy ittsfaln i ismisitn ,ar yat tagirt n wattayn n 20 % n unzwaway,ar ittsfal i uskuṭṭn s ufrukkuy tuggumt n uslγs n udadaz.
{| class="wikitable"
| valign="top" |équipé
| valign="top" |Ittusfrabn,ittusmwirn,icrmḍn
|-
| valign="top" |gérer
| valign="top" |diriger :ad isnyuddu
administrer :ad ismhl
Contrôler :ad ikyd,ad imatr
|-
| valign="top" |variabilité
| valign="top" |tinnumda
|-
| valign="top" |· classique (s) Conforme aux habitudes.
Synonymes :
habituel
traditionnel
| valign="top" |
habituel
anmyir,tanmyirt,inmyirn,tinmyirin
anmyur,tanmyurt,inmyurn,tinmyurin
traditionnel
unsiy,tunsiyt,unsiyn,tunsiyin
|-
| valign="top" |éviter
| valign="top" |yutm i,yunf i
|-
| valign="top" |Inconvénient (s)
| valign="top" |aspect négatif de qqch : annr,annrn
obstacle :anjug,asndar
|-
| valign="top" |affecter
| valign="top" |ad issglel,ad issusnf,ad izzdrz,ad isswṛḍ,
|-
| valign="top" |annuler
| valign="top" |ad ismmṭy,ad ismmt
|-
| valign="top" |bénéfice
| valign="top" |Abrqic,abrγic
|-
| valign="top" |indisponibilité
| valign="top" |tirrucxa
|-
| valign="top" |anticyclone
| valign="top" |amrwiming*
|-
| valign="top" |équilibrages
| valign="top" |Ismisitn,ismisi
|}
{| class="wikitable"
| valign="top" |MW/GW
| valign="top" |A ne pas confondre MW en Français qui précède le sigle en Amaziγ
|-
| valign="top" |GW /MW
| valign="top" |Ad ur ittubnnḍ MW iggran i uzgzil s Tefṛanṣiṣt.Ar izggur wi-n ils n uskunsr (le départ) wi-n ils igan asaḍas (la cible)
|}
Base de langue :Tasddakamt n ils
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr.Chafiq Mohammed (Cafiq Muḥammd
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Ahmed Haddachi (Aḥmad Ḥaddac)
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Mha Oudads d Mass/ et de Mr Oulhaj Lahcen
Lexique de l’ IRCAM/Aǧerawal n SGWT (Institut Royal de la Culture Amazighe/Asinag agldan n tawssna tamaziγt
Lexique Français-Berbère et Berbère Français Edition Imedyazn Paris 1980/ Aǧerawal Afṛanṣiṣ -Amaziγ d Umaziγ - Afṛanṣiṣ Taẓṛga Imdyazn Baris 1980
Lexique de Mr. Omar At-taqi :la langue tamaziγt et ses termes juridiques :Aǧeṛawal n Mass Omar At-taqi :ils Amaziγ d iwlta nns iwsaḍifn.
Mes néologismes que je propose (des termes qui se terminent par une étoile )
Lexilogos :Français-Arabe/Anglais-Français
Source de l’article traduit /Akarru n twana ittyalzn :Wikipédia
Arhazaf Hmun 03/03/2976//16/03/2026
[[Amẓli:Contributions/~2026-17233-31|~2026-17233-31]] ([[Amsawal n usmras:~2026-17233-31|discussion]]) 19 Mars 2026 à 09:01 (+00)
== Yat tasddakamt yaḍn n tiγni Une autre base de création (02) ==
Yat tasddakamt yaḍn n tiγni
Une autre base de création (02)
Γ uwgalel n Mass Cafiq Muḥmmad ufiγ «Akrzggᵚaɣ,acrzggᵚaɣ : (ocre/ '''ocre rouge''' المغر المغرة الحمرة غير الناصعة) d ucrmllal s unaba n umlil nna ittyaḍṛn d usggan (abrrcan ….) الأملح :الأبيض الذي خالطه سواد».Ufiγ daγ altu «akermllal,acermllal» s unaba n wa-nna ilan inil n ucbur :Qui a la couleur de l’écureuil/ما هو بلون السنجاب.
Kud aγulγ s «Lexilogos» Français-Arabe ufiγ i ocre :
-nom féminin
Colorant minéral naturel, jaune, brun ou rouge
- nom masculin
Couleur d'un brun jaune ou orange
(recherche Google / Définitions proposées par : [https://dictionnaire.lerobert.com/google-dictionnaire-fr?param=ocre Dictionnaires Le Robert] ).
Ufiγ daγ
'''*ocre''' ( Adjectif ) -brun tirant sur le jaune ou le rouge
<nowiki>*</nowiki> '''ocre''' ( Nom ) :- argile jaune, rouge ou brune utilisée comme colorant
<nowiki>*</nowiki> جأب : وحل تراب أحمر قاتم يصبغ به ( مَشْق: مَغْرَة ) (Almaany) (boue de terre rouge foncé utilisée comme teinte
'''foncé''' ( Adjectif ) :- se dit d'une couleur sombre
- أَدْكَن: قاتِم
Illiγ sriyγ akrzggᵚaɣ,acrzggᵚaɣ d ucrmllal ufiγ tn ttuntayn s «akr» niγ s «wacr» yakkan i inil tamalt n uwlellas s unaba n wis ur igi anflalu (clair) niγ amnnclu nγ iga adeɣmum ittinin inil γnd aklu abnabak niγ adnannas(de couleur foncée).
Sufluγ is ar ttrnun izwra «akr» d «wacr» i inil niγ aklu anaba n tiwlellst niγ abnubk niγ adnunns .Mala nra ad nssnγd iniln iwlellasn nγ ibnabakn igda ad asn nrnu
«akr» γnd «acr» wan isumir -ad inu :
{| class="wikitable"
| valign="top" |akrdmman/ Acrdmman
| valign="top" |brun, marron foncé
|-
| valign="top" |akrkẓay/ acrkẓay
| valign="top" |violet foncé
|-
| valign="top" |akrzras,acrzras
| valign="top" |mauve foncé
|-
| valign="top" |akrbẓaw,acrbẓaw
akrzazar,acrzazar
| valign="top" |gris foncé
|-
| valign="top" |akrtlaγ/acrtlaγ
| valign="top" |grenat foncé
|-
| valign="top" |akrzizaw/ Akrdadal
acrdadal,acrzizaw
| valign="top" |vert foncé
|-
| valign="top" |akrwṛaγ/ Acrwṛaγ
| valign="top" |jaune foncé
|-
| valign="top" |akrwras,acrwras
akr+awras (violet
| valign="top" |Violet foncé
|-
| valign="top" |akrzggᵚaγ/ acrzggᵚaγ
| valign="top" |rouge foncé
|-
| valign="top" |akrras,acrras
akr+aras (marron)
| valign="top" |marron foncé
|-
| valign="top" |akrčin,acrčin
akr+ačin (orange)
| valign="top" |orange foncé
|-
| valign="top" |akrγyul,acrγyul
akr+aγyul (brun)
| valign="top" |brun foncé
|}
S uslad iniln issfrun abnubk niγ adnunns nγ awlells ur ar ttdggan ad asn tturnun izwra-ad wan :
- adeγmum : sombre أسود قاتم
- Aḥenkul : sombre أسود قاتم
Base de langue :Tasddakamt n ils
Awgalel n Mass Cafiq Muḥmmad
Lexilogos : Français-Arabe/recherche Google/Almaany
Arhazaf Hmmun 29/03/2026/16/03/2976
[[Asmras:Arhazaf Hmmun|Arhazaf Hmmun]] ([[Amsawal n usmras:Arhazaf Hmmun|amsawal]]) 30 Mars 2026 à 08:39 (+01)
== Azurn uzwaway /L’énergie éolienne 04 ==
Azurn uzwaway /L’énergie éolienne 04
'''Transformation et stockage de l'énergie éolienne'''
''' Aslkt d uslγs n wuzurn uzwaway'''
Article détaillé/Tawana tuγwidt : [[:fr:Stockage_de_l'énergie|Stockage de l'énergie]]./Aslγs n wuzurn
''' Azurn uzwaway iga s tumast yan uzurn anγtatam (afrcac).Ur ar ittucuyl xas g uwttu n icuyln iwsunsmn( n usunsm ) aha ur izmir ad ittuslγs ddaw talγa nns tuntiyt'''.
Insmak n izurn ugninyn ar ttiẓiṛn γ waḍaṛ(waḍiṛ,waḍuṛ ,urksu)uzurn ,ismimdn uzwaway ,afuyan (aṭijan ) d ukẓγl* (ucẓγl* ),x uslγs n wuzurn d ismuṭṭunn n wuzurn,irudzmn i uskuṭṭn n iεnkrifn n uγtam (n ufruccu) n unzwaway.
Azizar n Kassil/Kassel iγna yat trsya tucriyt n uẓaṛuṛ 100 % ugniny. Ismimd izurnn s sin idsn inγtatamn (ifrcacn) uzwaway d ufuyan (uṭijan), d awd izurn s sin idsn irγtatamn (irfrcacn) azurn uẓaṛuṛman d udrεaḍu *, ittsfaln i uslγs n wuzurn x tajjma n ucffu, d wassay n icicrm g ufnaγ n uzwu niγ n tafuyt (n iṭij) d uscan n uskkatu.
Ad ttusmimdn mnnaw n ikurra ugninyn n uẓaṛuṛ ( uzwaway,asdfalt , afilmssay * d uẓaṛuṛman*) zg yan «uratsa imiγis» izḍaṛ ad iskuṭṭn iεnkrifn ittusrasn zγ uγtam (ufruccu) n ku ukarru ittyasayn s ublaḍ .
{| class="wikitable"
| valign="top" |essence
| valign="top" |Tumast,almemmu
|-
| valign="top" |forme
| valign="top" |talγa
|-
| valign="top" |primaire
| valign="top" |Untiy,tuntiyt
|-
| valign="top" |partisan : Personne qui prend parti pour une doctrine, une théorie.
| valign="top" |ansmak,anskad
doctrine :asmmak,askkud
amyag/le verbe :ismk,iskd
le nom d’agent :aγrik n umskar
anasmak,ansmak
anaskad,anskad
|-
| valign="top" |mix
| valign="top" |waḍaṛ(waḍiṛ,waḍuṛ ),arksu
|-
| valign="top" |géothermie
| valign="top" |akẓγl* ,acẓγl*
|-
| valign="top" |université
| valign="top" |azizar
|-
| valign="top" |Virtuel -le
| valign="top" |Ucriy,tucriyt
|-
| valign="top" | [[:fr:Énergie_hydroélectrique|hydroélectrique]]
| valign="top" |uẓaṛuṛman*
|-
| valign="top" |[[:fr:Biogaz|biogaz]]
| valign="top" |adrεaḍu*
|-
| valign="top" |surplus
| valign="top" |acffu
|-
| valign="top" |1)relais est un dispositif, lieu ou système assurant la liaison,
2)la transmission ou le remplacement entre deux éléments
| valign="top" |1)isicrm,icicrm
2) remplacement :aznas,asnfl
|-
| valign="top" |via
| valign="top" |zg
|-
| valign="top" |individuellement
| valign="top" |S ublaḍ
|}
'''Stockage hydraulique/Aslγs usldaman'''
Yat taddast ittusmrasn i usimd d uslγs n ifarsn (n iẓiṛwn) icayḍn n inzwawayn trsl f usblg nnsn akd ilizaln n unfar- askᵚulk* γ umdr n trsyiwin tinzwawamanin.Alizal wa-niti iga x yat tikklt ay-nna ifrern uggar d uy-nna iḍwuwln uggar awrni n usblg ufrir d yan udkru usldaman amattay(amajjyal) niγ yaksul d udkru uzwaway ,amm g tajjma n umyazar Udanimark-Norfij-Swid /Danemark-Norvège-Suède.
'''Stockage par transformation/Aslγs s uslkt'''
Γ Iwanikn-imann/ États-Unis, yat taqwca tdma inzwawayn imaynutn ittfarsn(iẓiṛwn) aḍu (ansgu,asrγu,amarug) anaddar (aḥmmiẓ)g wansa n uẓaṛuṛ .X tisidklt n inzwawayn, x wansa n yan usmallay illa yan usadr n waḍu (ansgu,asrγu,amarug) . Aḍu (ansgu,asrγu,amarug) anaddar (aḥmmiẓ )ittuslγs aha ar ittsfal i uskᵚty (usuṛeṛṛuy) n yan usmallay γ ilxta g da ttucḍan (ttukḍan) uggar wanmritn (asarn,asurn,asirn).
Zγ tabkkit n iẓṛi (zg umnid) n uslγs n wuzurn ,imc ddγ n uskar ar ittkraḍ yan umutty n wuzurn, (zg waḍu(unsgu,usrγu,umarug) anaddar (aḥmmiẓ ), s uẓaṛuṛ akd yat trarut tuzqimt), maca ar ittsfal i wad issnsy afars (aẓiṛw )uẓaṛuṛ x ulxtu n tqccumin n utulg (umhma) nna g ar ittufru uẓaṛuṛ s watig uznif, akd yan umutty mqqard xas s ukala anmyir (aẓaṛuṛ s uslγs day aslγs s uẓaṛuṛ ). Itsn ar swingimn is nzḍaṛ ad nssmrs s usrad aḍu (ansgu,asrγu,amarug) anaddar (aḥmmiẓ )γ ik-lli s ittufars (ittuẓiṛw ) i usiwγ n tgrwawin tizlzirazin ttuḥundnin s uḥlalaḍ wa-niti .
X 2009,Irlandin n Duč Rinmakr/ les Néerlandais n Dutch Rainmaker scann yan unzwaway nna g ittusmrs uzurn i uzlkkẓ n iruggᵚa n waman nna mmgtnin ( llanin ) x waḍu (unsgu,usrγu,umarug) usuty . '''Azrlkzu*''' izlkkẓ imcis 500 [[:fr:Litre|L]] n waman inaḍfaḍn x 24 s.
imcis 500 [[:fr:Litre|L]] n waman inaḍfaḍn x 24 s.
Γ 2010, anaγrid (asinag,aγrbaz)uliman Frunhufr/Fraunhofer issḍṛeṛ is imurs g usersbk* n yan ukala n ufars (n uẓiṛw ) n uεḍγus* s usrra zg ufars (uẓiṛw ) s ustfl n inzwawayn. Ittusmrs uẓaṛuṛ i wad ittuskr yan aẓaṛufs* n waman, ittfarsn (ittẓiṛwn) aderṣay* (ittuskugrn) d uεḍṣay*.Aεḍṣay wa-niti ittuskusmimdn s CO<sub>2/RD2</sub> (asl n wazzak s uskusnr* n Sabatyi [[:fr:Réaction_de_Sabatier|/ Sabatier]]) taf ad ittufars (ittuẓiṛw ) uεḍγus* , nna ittuskudfn* g ukᵚtyu n usnuqqs unbiz n uεaḍu ugama(ufara). Afrukkuy amzwaru n uskusnr* wa-niti ittusmrs yad zg Bul lakur / [[:fr:Poul_La_Cour|Poul La Cour]] x 1890.
Yat tiẓγi tawrziγdt (tawrirrwt,tawkrayt) n uγara wa-niti (1 MW/ GW ) ittucuyl γ Fus-sur-Mir /[[:fr:Fos-sur-Mer|Fos-sur-Mer]].
Tama n Hamburg/ Hambourg,Siyemns Gamsa/ [[:fr:Siemens_Gamesa|Siemens Gamesa]] Azurn ugniny (SGZG/SGRE) iṣka asakᵚz n yat tayant (taukt,tayalt,taǧna) n uslγs n uẓaṛuṛ ittufarsn (ittuẓiṛwn ) s yan unzwaway niγ ittyawayn f uratsa uẓaṛuṛ asag ilkek wattar: aẓaṛuṛ-ad ,ittuslktn s taẓγla (tazγla),ittuslγs g yan uẓṛu ukswr , ittuskuγmsn s ukmam anassal ;adday yusr uratsa altu aẓaṛuṛ, ar ttusussf taẓγla (tazγla) zγ uẓṛu,aha ar ttfars (ar ttẓiṛw iruggᵚa ittkkan x yat taskᵚulkt* i ufars (uẓiṛw) n uẓaṛuṛ .Asakᵚz,s yat tzmra 30 MWh/ GWs, iqqn ad yadf x usult g 2019 aha ittulzr zi tnbaṭ talimant.
{| class="wikitable"
| valign="top" |méthode
| valign="top" |Addas,taddast
|-
| valign="top" |Le verbe « consister » signifie être composé de, résider dans ou avoir pour essence certains éléments.
| valign="top" |être composé :idds,ittuslγay
résider dans :izdγ g,γ,x,irsy
avoir pour essence :ilmem,innulmem
ici dans ce paragraphe du texte il vaut mieux dire/di g tasddart n uḍaṛis yuf ad nini irsl (ila taslt nns g :avoir pour pilier )
|-
| valign="top" |coupler
| valign="top" |être couplé ou associé :iblg
coupler :associer :issblg
|-
| valign="top" |[[:fr:Centrale_hydro-éolienne|centrales hydro-éoliennes]].
| valign="top" |tirsyiwin tinzwawamanin*
hydro-éolienne :anzwawaman*
|-
| valign="top" |la plus simple
| valign="top" |ay-nna ifrern uggar
|-
| valign="top" |la plus prometteuse
| valign="top" |Ay-nna iḍwuwln uggar
iḍwl :promettre
|-
| valign="top" |égal à
| valign="top" |yaksul d
|-
| valign="top" |partenariat
| valign="top" |Amyazar/amudru
|-
| valign="top" |entreprise
| valign="top" |Taqwca,taγwca
|-
| valign="top" |concevoir
| valign="top" |Idma,idwn
|-
| valign="top" |compression
| valign="top" |Addar,aḥmmẓ..
|-
| valign="top" |la nacelle
| valign="top" |tisidklt
|-
| valign="top" |alternateur
| valign="top" |asmallay
|-
| valign="top" |compresseur
| valign="top" |asadr,iziḥmẓ,asaded
|-
| valign="top" |impose
| valign="top" |ikrḍ
|-
| valign="top" |positionner
| valign="top" |Ad issnsy,ad issirq,ad issikt
|-
| valign="top" |cher
| valign="top" |Uznif (atig uznif
|-
| valign="top" |de moins que
| valign="top" |Mqqard xas
|-
| valign="top" |processus
| valign="top" |akala
|-
| valign="top" |voiture (s)
| valign="top" |Tagrwawat,tigrwawin,asluk,islukn
|-
| valign="top" |automobile(s )
| valign="top" |/azlziraz,izlzirazn
|-
| valign="top" |propulsées
| valign="top" |ttuḥndnin
|-
| valign="top" |fluide
| valign="top" |'''aḥlazaḍ/aḥlalaḍ/imiẓrir'''
|-
| valign="top" |condenser
| valign="top" |'''Ad izlkkẓ'''
|-
| valign="top" |être présent
| valign="top" |'''immgnt'''
|-
| valign="top" |ambiant : ambiant » est un adjectif qualifiant ce qui entoure, circule autour ou constitue l'environnement physique
| valign="top" |'''usuty'''
'''Asuty :contour'''
|-
| valign="top" |prototype :
un prototype est une première version fonctionnelle ou une maquette modélisée d'un produit,….
| valign="top" |'''Azrlkzu*'''
|-
| valign="top" |institut
| valign="top" |'''Anaγrid,asinag,aγrbaz'''
|-
| valign="top" |annoncer
| valign="top" |'''issḍṛeṛ'''
|-
| valign="top" |réussir
| valign="top" |'''imurs'''
|-
| valign="top" |Mettre au point
| valign="top" |'''isrsbk*,asrsbk'''
|-
| valign="top" |[[:fr:Méthane|méthane]]
| valign="top" |urḍγus*/uεḍγus*
|-
| valign="top" |excès
| valign="top" |Astfl,ayyam,iym
|-
| valign="top" |oxygène
| valign="top" |aderṣay*,aderlal*
|-
| valign="top" |hydrogène
| valign="top" |Aεḍṣay
|-
| valign="top" |rejeté
| valign="top" |ittuskugrn,ittyagayn
|-
| valign="top" |recombiné
| valign="top" |Ittuskusmimdn s
|-
| valign="top" |sans doute
| valign="top" |asl,min wazzak,izk
|-
| valign="top" |réintroduire
| valign="top" |Ad iskudf*,iskukcm,*
|-
| valign="top" |circuit
| valign="top" |akᵚtyu*
|-
| valign="top" |'''démonstrateur''' ''(n.)''
'''1.'''''([http://www.journal-officiel.gouv.fr/jahia/Jahia/pid/1 JO])''Dispositif ou engin destiné à évaluer la faisabilité d’une innovation technique
| valign="top" |asakᵚz,azakᵚz
asacz,acacz
|-
| valign="top" |'''matière'''
| valign="top" |akmam
|-
| valign="top" |'''Isolant (e)'''
| valign="top" |Anassal,tanassalt
|-
| valign="top" |'''à nouveau'''
| valign="top" |Altu,dix altu
|-
| valign="top" |'''service'''
| valign="top" |Asult,aqdac,taqdca
|-
| valign="top" |'''soutenir'''
| valign="top" |ilzr
|}
'''Répartition géographique et problèmes de réseaux'''
'''Asnuqqs uniγkl d iεnkrifn n irtsa'''
Carte des parcs éoliens allemands en 2011 (cercles rouges : > 30 MW, orange : 10 à 30 MW ; jaunes : 3 à 10 MW ; noirs : moins de 3 MW).
Tafilt n tizyazzalin tiwzwawayin tilimanin x 2011 (tiglella tizggᵚaγin : > 30 MW/ GW,talčint : 10 ar 30 MW/GW ;tiwṛaγin : 3 ar 10 MW /GW ;tisgganin :ddaw n 3 MW/GW
«Isfan» iwzwawayn gan tasgiwin nna izgigiyn uggar n ti-yyaḍ i ufars (uẓiṛw )uzwaway ,ar tennbjant zg inhiln ullizn d dda ilgugn uggar n uzwu.Hat s umata tajjma n tasgiwin tiwfttasin d s umntil uzwit aẓyiwn n ufuγal (n tẓuḍa) umnẓaw inmalan i ifttasn , maca s tiγbiwin tulkikin n waman,izgigyn i tiṣki n tzyazzalin tiwzwawayin g ilel ; macan tiffunza n udmkal ar ttḥurjunt awd yan umully: imcis, x Fṛanṣa/ France, iγzr n Run/Rhône d Ulangduk Rusiyun/ [[:fr:Languedoc-Roussillon|Languedoc-Roussillon]] lan izwutn ilan cigan n tisglutin (igan usgliln) (wagissurz* d uzgaftaram*);γ iwanikn-imann / États-Unis,aγlla(asggisi) Iga
wi-n ikrnucn aha izgugy aṭṭas i unzwaway s waccam n uzwuẓγil* , aha x Tacint tanhḍa n Mangulya-tagnsant/[[:fr:Mongolie-Intérieure|Mongolie-Intérieure]] tla izwutn illzn cigan.
{| class="wikitable"
| valign="top" |carte
| valign="top" |tafilt
|-
| valign="top" |cercle
| valign="top" |Taglella,tazayrt
|-
| valign="top" |rouge
| valign="top" |azggᵚaγ
|-
| valign="top" |orange
| valign="top" |Alčin,aljjin
|-
| valign="top" |jaune
| valign="top" |awṛaγ
|-
| valign="top" |noir
| valign="top" |Asggan,abrrkan,ungal….
|-
| valign="top" |grâce à
| valign="top" |S tulγa n ,s waccam n
|-
| valign="top" |gisement
| valign="top" |Isfi (issf :extraire )
|-
| valign="top" |constant (s )
| valign="top" |Ulliz,ullizn
|-
| valign="top" |Versant : pente d'une montagne ou d'une vallée.
| valign="top" |Aγlla,asggisi
|-
| valign="top" |plateau
| valign="top" |afuγal
|-
| valign="top" |favorable
| valign="top" |uzgigy
|-
| valign="top" |particularité
| valign="top" |tiffunza
|-
| valign="top" |relief
| valign="top" |admkl
|-
| valign="top" |vallée
| valign="top" |Iγzr,talat
|-
| valign="top" |avantageux
| valign="top" |Ila tisglutin,usgliln
|-
| valign="top" |[[:fr:Mistral_(vent)|mistral]] vent violent sec et froid qui souffle dans la vallée du Rhône jusqu'à la Méditerranée
| valign="top" |Igissu :froid glacial
Violence :arruz :wagissurz*
|-
| valign="top" |'''tramontane''' ''(n.f.)''
'''1.'''vent du Nord-Ouest dans le Languedoc et le Roussillon.
'''tramontane''' ''(n.prop.)''
'''1.'''''(ancien)''étoile la plus brillante de la constellation de la Petite Ourse ; elle se trouve au bout du manche de la Petite Ourse et l'axe nord de la Terre pointe vers elle
| valign="top" |uzgaftaram*
itrissiγ*
|-
| valign="top" |montagnes rocheuses
| valign="top" |montagnes sans arbres :ilulaγ,alulaγ
* monticule(s) rocheux :Takernuct ,tikernac
montagnes rocheuses :Akernuc,ikernucn
<nowiki>----------------------</nowiki>
Isulil,iγulidn
|-
| valign="top" |'''chinook''' ''(n.m. :''vent sec et chaud des montagnes Rocheuses.
| valign="top" |:azwuẓγil*
|}
Tizyazzalin tiwzwawayin urknt ad nnulmsnt γ waẓyiwn ittsfaln i umγan n watign n trurt ilan tasglut (isgagaln)uggar ; Tamglut tga yan usnuqqs ur yaksuln n ufars (n uẓiṛw )uzwaway.,nna da tsrus iεnkrifn n irtsa γ uzmz nna gis tdwl tẓmṛa tawzwawayt ittuẓγan d tanẓmamayt ; tiṣki n izgign imaynutn s waddar (s uḥmmẓ ) yattuyn akkᵚ ar ttffu tḍully i usitty n imcayḍn n ufars (n uẓiṛw) uzwaway (s warraḍ d utulg (umhma) adigan). γṛ waẓyiwn n utulg (n umhma ,s umdya x Almanya / Allemagne tizyazzalin tiwzwawayin n ugafa s waẓyiwn n utulg (n umhma) n ugala ( Bafyir,Bad-Wurtmbrg,Hiss…. /[[:fr:Bavière|Bavière]], [[:fr:Bade-Wurtemberg|Bade-Wurtemberg]], [[:fr:Hesse_(Land)|Hesse]]...),niγ altu x Tcint /Chine nna gis izdγ usndar (unjug)udsil i unfag n unzwaway x tgrmamt n usmdg n tṣki n tzyazzalin akd ti-n izgign THT/DTB n uzunzu n ufars (uẓiṛw )nnsn ;dat n umuzzu ittyawayn s uεnkrif wa-niti x 2011, tanbaṭ tawcint tsrnsy* γ 2012 yan uzuzrf amaynu ittyarkn i ukyad ussid n unfag n usaka ffir n istfaln ittusniγsn x itsnt tsgiwin tigrgasin , tiwmaγatin s uzwu nna kfdnt tizyazzalin tiwzwawayin asl n usrsnsy *n irtsa iḍulliyn n usitty i uzunzu n ufars(n uẓiṛw ) nnsn; amndt (ahbaẓ) n unzwaway γ unbdu ilukkz s tisqqi x 2012 ; g 2013, taẓmṛa ur ittuskcrmn* tettuty s ddaw n 20 % ,ay-nna ittskan yan uḍunsu usqiq awrni uḥuddiz n uskam (n urkan) ittufkan γ 2012.
{| class="wikitable"
| valign="top" |'''tendance''' ''(n.f.)''
'''1.'''inclination qui pousse à se comporter d'une certaine façon ''"il avait un tendance à la frivolité"''
'''2.'''direction générale vers laquelle qqch tend à se déplacer ''"la tendance du marché boursier"''
| valign="top" |1-akuttr
2-arrak,irk
|-
| valign="top" |se concentrer
concentrer
| valign="top" |Ad inulms
Ad isslms
|-
| valign="top" |'''contrepartie''' ''(n.f.)''
'''1.'''ce qui s'oppose à une chose tout en la complétant.
| valign="top" |tamglut
|-
| valign="top" |'''dès lors que'''
du moment que ; étant donné que, puisque.
| valign="top" |du moment que :γ uzmz ,g imir, x ulxtu
étant donné que :tadamalt n (vu que)
puisque :iddγ
|-
| valign="top" |'''riche'''
| valign="top" |Agrgas,tagrgast
|-
| valign="top" |désertique
| valign="top" |Umaγa,tawmaγat,unẓruf,twnẓruft
|-
| valign="top" |'''législation'''
| valign="top" |azuzrf
|-
| valign="top" |contrôler ,le contrôle
| valign="top" |Ikyd,akyad
|-
| valign="top" |nettement
| valign="top" |S tisqi,s ustay
|-
| valign="top" |net
| valign="top" |usqiq
|-
| valign="top" |ralentir
| valign="top" |ilukkz
|-
| valign="top" |Cordonner,coordination
| valign="top" |Ad ismdg , asmdg
|-
| valign="top" |ligne(s)
| valign="top" |Azgig,izgign
|-
| valign="top" |évacuation
| valign="top" |azunzu
|-
| valign="top" |progression
| valign="top" |Amndt,ahbaẓ
|-
| valign="top" |'''dénoter''' ''(v. trans.)''
'''1.'''indiquer, révéler, laisser supposer (qqch à propos de qqch)
| valign="top" |indiquer :iskn
, révéler :ibjḥ
laisser supposer (qqch à propos de qqch)
ar iccecray,ar isscray.
|-
| valign="top" |coup
| valign="top" |aḥuddiz,uddiz
|-
| valign="top" |frein
| valign="top" |askam,arkan
|-
| valign="top" |raccorder
| valign="top" |ad iskucrm*
|-
| valign="top" |assainissement
| valign="top" |aḍunsu
|}
Alasir n usarag afṛanṣiṣ n ilutim f usrsjwḍ* zg Fṛanṣa /France n ukrdu anzwi (angigt)-azurn, ittuẓṛagn ass n 16 n uyryan/janvier 2014, irny yan umdya n tgrmimin ittusrasn zγ urugdu* n urtsa uliman ilan yan waddar (uḥmmẓ ) yattuyn bahra (THT/DTB) i usitty n uẓaṛuṛ uzwaway n ugafa s trsyiwin n utulg (umhma ) n ugala : aẓaṛuṛ uzwaway wa-niti ikkan tatirt n ugafa n tmazirt iqqn t ad iffd irtsa ubulinya d učik,s ugunz * ( unirsy* ) imcis abrinẓ n wuzurn anγtatam; x 2011, iqqn tusrist ta-niti ad tsmntl asgaḍ n uratsa uẓaṛuṛ učik , s ucxad n yan waddar (uḥmmẓ )acanan jar timizar s sin itsnt;mar ad ittyatm i uzlzf n yan udnunns , Tangdada tawčikt tγtl s wis tdwn ad tzmr ad tsḍurg akkᵚ may-d igan ahnuccr amaynu n uẓaṛuṛ ugniny nna qnna ad izzizl waqila azlzf n yan utwar g uratsa nns ; i uskkir-ad , amskakar n uratsa učik isyya tiṣki n yan uslkat abaraw tama n uwttu, ittusirk i wad ur ittaǧa ad ttadf xas tancta n umzaz nna mi izmr uratsa uγalan ad t ikmr ; iqqn uslkat wa-niti ad ikcm g usult zi di s 2017 ; Bulunya/Pologne ar ttnaraz g wad tẓγ izizdatln* x uwttu akd Almanya/ Allemagne,mar ad ur ttrmas xas aẓaṛuṛ ad iḍulliyn ; Tanbaṭ tawlimant tssγrk yan umsqad ittusktrn s ititl ddγ uyiwn d uzardz uliman idbk x uyrsa/ juillet 2011 yan usaḍif f uckukkḍ n unfag n irtsa , ittusrẓan i wad tskuwy zg mraw ar kuẓ n usggᵚas addat n usrnsy n izgign imaynutn THT / DTB agafa-agala.
{| class="wikitable"
| valign="top" |
| valign="top" |
|-
| valign="top" |
| valign="top" |
|-
| valign="top" |
| valign="top" |
|-
| valign="top" |'''provenance''' ''(n.f.)''
'''1.'''endroit d’où vient une chose ; origine
| valign="top" |tatirt
|-
| valign="top" |emprunter
| valign="top" |Iffd,iṛḍl
|-
| valign="top" |Le verbe exporter vient du latin exportare qui signifie « transporter » ou « envoyer au loin ». Exporter quelque chose, c’est le déplacer par-delà les frontières.
| valign="top" |Aguzn*
|-
| valign="top" |trop-plein
| valign="top" |Abrinẓ*
|-
| valign="top" |entraîner :être la cause de quelque chose
| valign="top" |Ar ittawy s
|-
| valign="top" |saturation
| valign="top" |asgaḍ,affas,ifs
|-
| valign="top" |'''blackout''' ''(n.m.)''
'''1.'''''(anglicisme)''arrêt général de la fourniture d'électricité pour toute une région.
| valign="top" |Aγtam amatan :
adnunns
|-
| valign="top" |[https://glossaire.eauetbiodiversite.fr/concept/afflux afflux]
| valign="top" |:ahnuccr/uffuy/anγal/asriddm
|-
| valign="top" |un opérateur est une personne ou une entité technique qui exécute des tâches précises, fait fonctionner une machine ou fournit des services
| valign="top" |Amskakar*
|-
| valign="top" |destiné
| valign="top" |ittusirk
|-
| valign="top" |supporter
| valign="top" |ikmr
|-
| valign="top" |compter : espérer (avec une certaine confiance, ou de bonnes raisons)
| valign="top" |innurz
|-
| valign="top" |censé » (avec un 'c') est un adjectif signifiant « supposé », « réputé » ou « considéré comme
| valign="top" |considéré :ittusrẓan
supposé :ittucrayn,ucriy
réputé : qui est bien connu :imlt,umlit
|-
| valign="top" |ramener
| valign="top" |ad iskuwy*
|-
| valign="top" |Le déphaseur agit en retardant ou en avançant l'ouverture et la fermeture des soupapes.
| valign="top" |qui agit en retardant :asatl (yutl :être en retard),asnbattal
qui agit en avançant :astallay :izizdt (iz+zdat )
asatl-izizdt
déphaseurs :isatl-izizdatn
izizdatln*
|-
| valign="top" |ambassadeur
| valign="top" |amsqad
|-
| valign="top" |parlement
| valign="top" |azardz
|-
| valign="top" |voter
| valign="top" |idbk
|}
'''Renforcement du réseau électrique/Azwzt n urtsa uẓaṛuṛ'''
Askusγ* n iyulis iwzwawayn d uratsa uẓaṛuṛ yusr izgign imaynutn ilan addar(aḥmmẓ) yattuyn (amajjyal), , iddγ ur iṭfaṛ ufars (uẓiṛw) nnsn arslmis* akẓaẓay aslmis n uratsa illan.
Agrcrm* uẓaṛuṛ jar timizar ur iqqan-d zg yan waẓy yaḍinin ad ittuzwzt i usnam n tirrulgnt n ufars (n uẓiṛw)n uẓaṛuṛ ugniny.Imcis ,yan uzwzt uẓmiy n uratsa adulil* s waddar (s uḥmmẓ ) ittucuyl x 2010 γ ilel n ugafa. Tiṣki n uratsa ufcur n ilel n ugafa /[https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=North_Sea_Offshore_Grid&action=edit&redlink=1 North Sea Offshore Grid] [[:en:North_Sea_Offshore_Grid|'''(en)''']] yuccl ad inzg mrawn n usggᵚas d wad yaln 20 ar 30 milyaṛ n Uṛu.Yuccl ad isfl i wad isslfs inmadn n ufars(uẓiṛw) s uskucrm ,s umdya,afars (aẓiṛw) uẓaṛuṛman unurfij d unzwaway uliman niγ ubritanya g ilel ,d tiẓγiwin tifilmassanin tibljikin d s tizyazzalin tiwfuyanin (tiwṭijanin) x wakal.
Γ 2006, tasqda n Fṛanṣa/France x almanya/Allemagne tskn yad is waqila qnna ad yasr ufars(uẓiṛw )uzwaway uliman /allemand production éolienne 850 km/igmimtr * n iguta ar 2015 d 1 950 km/igmimtr* ar 2020.Alan nnsn waqila ad idkukl uggar s kuẓ ar mraw n tikklt f wi-n tẓγiwin tinmyirin,iddγ inks umḍal (unḍal) n izgign iwẓaṛuṛn iwfttasn i warray n tmazirt.
{| class="wikitable"
| valign="top" |'''raccorder''' ''(v. trans.)''
'''1.'''relier par un raccord.
| valign="top" |Ad iskusγ (iska ad isku+yusγ )
Askusγ (asku+isγ )
|-
| valign="top" |ferme(s)
| valign="top" |Ayalas,iyulis
|-
| valign="top" |« du fait de » (suivi d'un nom) ou « du fait que » (suivi d'une phrase) expriment la cause, équivalant à « à cause de », « en raison de » ou « étant donné que ».
| valign="top" |iddγ
|-
| valign="top" |décentralisé
| valign="top" |arslmis*
|-
| valign="top" |schéma
| valign="top" |akẓaẓay
|-
| valign="top" |centralisé
| valign="top" |aslmis*
|-
| valign="top" |interconnexion
| valign="top" |agrcrm*
|-
| valign="top" |« par ailleurs » est une locution adverbiale signifiant « d'un autre côté », « en outre » ou « de plus »,
| valign="top" |Zg yan waẓy yaḍinin
|-
| valign="top" |accommoder
| valign="top" |Ad isnm
|-
| valign="top" |niveler
| valign="top" |Ad isslfs,ad isslfẓ
|-
| valign="top" |[https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=North_Sea_Offshore_Grid&action=edit&redlink=1 North Sea Offshore Grid] :
| valign="top" |Réseau offshore de la mer du Nord :
Aratsa ufcur n ilel n ugafa
|-
| valign="top" |'''requis''' ''(adj.)''
'''1.'''se dit de qqn qu'on a requis pour un travail.
'''2.'''qui est imposé ou qui doit être fait.
| valign="top" |
2)inks
|}
'''Services au réseau/Isulit x urtsa'''
Yan urudzm isguttun azwzt iḍulliyn n uratsa uẓaṛuṛ iga asiksl n ufars (n uẓiṛw ).Idds f urucrm n imattiwn imfarsn (imẓiṛwn) asag isgḍ uratsa nnsn adigan, s wattar n usnaqqas n uratsa. Izurnn ugninyn ar ttffun s ufrukky d inawwayn aha sultn i uratsa Nurddin Ḥadjsaεid /. Nouredine Hadjsaid, zg unaγrid (usinag,uγrbaz) amnnalizal*(amrralizal*) n Grunubl, idkḍ is « Iγ nssidf 4 % n tiffucya g idids ,ad nzry s umya n uṛu n uzwzt». Alazil wa-niti iga yad uskikr x 2018 γ Almanya/ Allemagne, nna g da ttdrun izurnn ugninyn g urafaf asinan,maca ur id g Fṛanṣa, nna g ur ta ittusnsy* usmmumru* n usfaḍ n ufars (n uẓiṛw ).Γ tiskkilya tawṛubbat ,asnfaṛ RE abnγal yuts ad isnsy* yan idids uswin.X tigira taγwca(taqwca) Buraliks / [[:fr:Boralex|Boralex]] innunsy x 2018 zund umskakar n usfaḍ asl (min )wakkal n ufars (n uẓiṛw ), dda isumurn tinzi n tuggᵚriwin i usnaqqas s uslγs n ucffu n uzurn uẓaṛuṛ g isiktarn.
{| class="wikitable"
| valign="top" |Ecrêtement : '''1.'''''(technique)''action d'égaliser, en ne tenant pas compte des valeurs supérieures à une moyenne.
| valign="top" |asiksl
|-
| valign="top" |consiste : Le verbe '''consister''' signifie
1) être formé de, se composer de,
2)ou résider dans quelque chose
| valign="top" |1)idds
2)ittyamy
|-
| valign="top" |déconnecter
| valign="top" |Ad irucrm*
|-
| valign="top" |appareil (s
| valign="top" |Amattiw,imattiwn
|-
| valign="top" |'''gestionnaire''' ''(n.m.)''
'''1.'''administrateur, régisseur, gérant.
'''2.'''personne responsable d'une répartition ;
| valign="top" |1)Asmhal,asnyadday
2)Asnaqqas
|-
| valign="top" |partiellement
| valign="top" |S ufrukky
|-
| valign="top" |[[:fr:Production_acheminable|acheminable]] (s)
acheminable » est un adjectif signifiant ce qui peut être transporté, livré ou dirigé d'un endroit à un autre
| valign="top" |anawway,inawwayn
|-
| valign="top" |flexibilité
| valign="top" |tiffucya,tilluwḍa,tillγdudiyt,tirrutma
|-
| valign="top" |viser
| valign="top" |yuts
|-
| valign="top" |mécanisme
| valign="top" |asmmumru*
|-
| valign="top" |similaire
| valign="top" |uswin
|-
| valign="top" |polytechnique
| valign="top" |amnnalizal* :amrralizal*
|-
| valign="top" |estimer
| valign="top" |idkḍ
|-
| valign="top" |perte (chose perdue)
| valign="top" |Akkal :nom de chose
Issukl :faire perdre
Ikkl :être perdu
|-
| valign="top" |disponibilités
| valign="top" |Tuggᵚriwin/Tinnumriwin/
Ticcermiḍin
|}
Base de langue :Tasddakamt n ils
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr.Chafiq Mohammed (Cafiq Muḥammd
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Ahmed Haddachi (Aḥmad Ḥaddac)
Dictionnaire/Awgalel n Mass/ de Mr Mha Oudads d Mass/ et de Mr Oulhaj Lahcen
Lexique de l’ IRCAM/Aǧerawal n SGWT (Institut Royal de la Culture Amazighe/Asinag agldan n tawssna tamaziγt
Lexique Français-Berbère et Berbère Français Edition Imedyazn Paris 1980/ Aǧerawal Afṛanṣiṣ -Amaziγ d Umaziγ - Afṛanṣiṣ Taẓṛga Imdyazn Baris 1980
Lexique de Mr. Omar At-taqi :la langue tamaziγt et ses termes juridiques :Aǧeṛawal n Mass Omar At-taqi :ils Amaziγ d iwlta nns iwsaḍifn.
Tanast uxjjuf n Mass Fakihani Tibermasin :ansa n usadlis amaziγ
Mes néologismes que je propose (des termes qui se terminent par une étoile )
Lexilogos :Français-Arabe/Anglais-Français
Source de l’article traduit /Akarru n twana ittyalzn :Wikipédia
Arhazaf Hmun 09/04/2026//27/03/2976
[[Amẓli:Contributions/~2026-21964-17|~2026-21964-17]] ([[Amsawal n usmras:~2026-21964-17|discussion]]) 9 Ibrir 2026 à 16:57 (+01)
q0xoajglf5jb5es1wzlbqa3kpcu8bb7
Takṛknnayt tazggʷaɣt
0
15410
78406
78390
2026-04-10T11:17:12Z
Aɣaras iḍlan
2610
78406
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin zggʷaɣnin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut ur inffln, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
== Tisuɣal ==
ovk0ngj2zbimxq4bfac7zt99758shkk
78407
78406
2026-04-10T11:17:58Z
Aɣaras iḍlan
2610
78407
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut ur inffln, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
== Tisuɣal ==
0qychbqrq7fjqr8ke8z1dbat25vupob
78408
78407
2026-04-10T11:20:34Z
Aɣaras iḍlan
2610
78408
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut ur inffln, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa illaɣn snat twal (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj).
== Tisuɣal ==
sylmdspc0qnl7b6e7fgm1m8rm9vz4o1
78409
78408
2026-04-10T11:22:33Z
Aɣaras iḍlan
2610
78409
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut ur inffln, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa illaɣn snat twal (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt.
== Tisuɣal ==
f50ev129trqpb5vr6zgxcmazdcde951
78410
78409
2026-04-10T11:24:58Z
Aɣaras iḍlan
2610
78410
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut ur inffln, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa iɣunjan snat twal (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt.
== Tisuɣal ==
oxjo73l5rvwf5aiquiqgkyouubqvh4s
78411
78410
2026-04-10T11:34:36Z
Aɣaras iḍlan
2610
78411
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut ur inffln, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa iɣunjan snat twal (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar afa isimna amakay n tilmct tawɣrast.
== Tisuɣal ==
j0mkpn152imhorcvx4vnm19kqg02we6
78412
78411
2026-04-10T11:35:46Z
Aɣaras iḍlan
2610
78412
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut ur inffln, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa iɣunjan snat twal (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar adag isimna amakay n tilmct tawɣrast.
== Tisuɣal ==
fkxdr75nntqut316jklfst0r9d7enef
78413
78412
2026-04-10T11:36:07Z
Aɣaras iḍlan
2610
78413
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut ur inffln, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa iɣunjan snat twal (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar adag ismni amakay n tilmct tawɣrast.
== Tisuɣal ==
ntovqch8yph67wbpktijy0hf34bg7pm
78414
78413
2026-04-10T11:39:02Z
Aɣaras iḍlan
2610
78414
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut ur inffln, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa iɣunjan snat twal (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar adag ismni amakay n tilmct tawɣrast. Issrxu ɣikad amyakka n [[Urrig|urrign]] d usmatti.
== Tisuɣal ==
m64bo6yd1n7zdswfvvc10grzn8tk8xh
78415
78414
2026-04-10T11:39:16Z
Aɣaras iḍlan
2610
78415
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut ur inffln, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa iɣunjan snat twal (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar adag ismni amakay n tilmct tawɣrast. Issrxu ɣikad amyakka n [[Urrig|urrign]] d usmattay.
== Tisuɣal ==
lfm45qp83fqxatyp8hkb22irw6gk95d
78416
78415
2026-04-10T11:39:36Z
Aɣaras iḍlan
2610
78416
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut izgan, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa iɣunjan snat twal (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar adag ismni amakay n tilmct tawɣrast. Issrxu ɣikad amyakka n [[Urrig|urrign]] d usmattay.
== Tisuɣal ==
20bcl1sjpif8edryri8634hubjpupy6
78417
78416
2026-04-10T11:39:57Z
Aɣaras iḍlan
2610
78417
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut izgan, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" lli ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa iɣunjan snat twal (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar adag ismni amakay n tilmct tawɣrast. Issrxu ɣikad amyakka n [[Urrig|urrign]] d usmattay.
== Tisuɣal ==
3su9ikjewerfg4cdo5duwba4dwlztf5
78418
78417
2026-04-10T11:43:08Z
Aɣaras iḍlan
2610
78418
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut izgan, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" lli ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa mu snat twaṛḍa (biconcave), s ɣikad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar adag ismni amakay n tilmct tawɣrast. Issrxu ɣikad amyakka n [[Urrig|urrign]] d usmattay.
== Tisuɣal ==
jp7ir8qd7l5a381tq747fryvr8cy0h7
78419
78418
2026-04-10T11:43:19Z
Aɣaras iḍlan
2610
78419
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut izgan, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" lli ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa mu snat twaṛḍa (biconcave), s ɣmkad, trwas idrnan (ccfnj). Iml mayad is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar adag ismni amakay n tilmct tawɣrast. Issrxu ɣikad amyakka n [[Urrig|urrign]] d usmattay.
== Tisuɣal ==
km8ojlqvmm8ws450kbj52xo6eizeb2k
78420
78419
2026-04-10T11:43:58Z
Aɣaras iḍlan
2610
78420
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut izgan, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" lli ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa mu snat twaṛḍa (biconcave), s ɣmkad nit, trwas idrnan (ccfnj). Iml is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar adag ismni amakay n tilmct tawɣrast. Issrxu ɣikad amyakka n [[Urrig|urrign]] d usmattay.
== Tisuɣal ==
s252xg1r42bvha8hrwzg0gsh1swfs49
78421
78420
2026-04-10T11:47:36Z
Aɣaras iḍlan
2610
78421
wikitext
text/x-wiki
'''Tikṛknnayin tizggʷaɣin n idammn''' (érythrocytes) nttnti ad ittasin amgusmam (uksijin) sɣ turin ar iẓḍwan n tɣssa. Ar ttyarunt tkṛknnayin zggʷaɣnin ɣ wadif anɣsan, ɣ tudrt nnsnt ar ttkkant ma ittggan 120 n wussan (kkuẓ iyyirn). Dɣ ayann a f ar ittili f wadif anɣsan ad bdda iskar tikṛknnayin zggʷaɣnin timaynutin, afad ad ssnfalnt xtilli ussrnin nɣ d xtilli ftanin ɣ unṣaḍ n idammn. Mayad ar isɣawsa s yan wadif idusn d yan unck ittudun n ifrdisn yaḍnin, zun d uzzal, d usmam afuli (acide folique), ula Bitamin B12.<ref name=":0">{{Bdr awib |title=Globules rouges - Glossaire - Mieux comprendre les questions de santé {{!}} Biron |url=https://www.biron.com/fr/glossaire/globules-rouges/ |access-date=2026-04-08 |website=www.biron.com |language=fr}}</ref>
Agu ɣ ittidrus wuṭṭun n tkṛknnayin zggʷaɣnin, ar d ittili waṭṭan n tgnẓit n idammn (Animiya). Llan yadlli mnnaw isragn dar waṭṭan ad, wan: Anṣaḍ n [[idammn]] (ingasn, anṣaḍ n idammn ɣ uslda anfrad), arddal n tkṛknnayin ad s mgal-iɣssiwn (anticorps) niɣ iɣ illa kra n umalad ɣ talɣa nnsnt, ula iɣ tlla kra n tmukrist ɣ imuglubin niɣ s iba n inzimn.
Llan imntal yaḍnin i tmuḍan n tkṛknnayin zggʷaɣnin zun d: tagnẓit n wuzzal, ɣ usmam afuli niɣ d ɣ bitamin B12. Ar d daɣ ttilin s tamuɣt da ikkatn adif n iɣsan (s iriyyn, niɣ d ulukimiya / afurray n idammn), ula tiṛmi isuln n tgẓẓal iɣ ur ar bahra fttunt mzyan, d ula timuḍan n iẓwiẓẓiwn sulnin.<ref name=":0" />
== Tazzit n tkṛknnayin zggʷaɣnin ==
Tikṛknnayin tizzggaɣin n idammn ṭṭafnt yat turrut izgan, tili gr 7 ar 8 µm. Mayad ad gisnt iskrn d "isḍḍaṛn iẓḍawann" lli ɣrdnin afad ad tn nsmzazal d tidda n tuggt n tɣrasin yaḍnin ɣ turmitin n kraygat ass. Waxxa ɣikann, ṭṭafnt yat talɣa iẓlin ur irwasn tuggt n tɣrasin n tɣssa n ufgan.
Ɣ umzwaru, tiɣrasin ad lant yat talɣa mu snat tiwuṛḍa (biconcave), s ɣmkad nit, trwas s kra idrnan (ccfnj). Iml is d takṭṭut nnsnt tḍni uggar n tuẓẓumt nnsnt. Ɣaylli issflin ar adag ismni amakay n tilmct tawɣrast. Issrxu ɣikad amyakka n [[Urrig|urrign]] d usmattay.
== Tisuɣal ==
mn5izyuxl53ti562hll3mseiq2s18c3