ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး shnwiki https://shn.wikipedia.org/wiki/%E1%81%BC%E1%82%83%E1%82%88%E1%82%81%E1%80%B0%E1%80%9D%E1%80%BA%E1%82%81%E1%82%85%E1%81%B5%E1%80%BA%E1%82%88 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢုပ်ႇၵုမ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢုပ်ႇၵုမ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢုပ်ႇၵုမ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၾၢႆႇ ဢုပ်ႇၵုမ် ၾၢႆႇ မီႇတီႇယႃႇဝီႇၶီႇ ဢုပ်ႇၵုမ် မီႇတီႇယႃႇဝီႇၶီႇ ထႅမ်းပလဵတ်ႉ ဢုပ်ႇၵုမ် ထႅမ်းပလဵတ်ႉ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ဢုပ်ႇၵုမ် လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ပိူင်ထၢၼ်ႈ ဢုပ်ႇၵုမ် ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၵိူၼ်ႇတူ တွၼ်ႈဢုပ်ႇ ၵိူၼ်ႇတူ ပိူင်လိူင်း ဢုပ်ႇၵုမ် ပိူင်လိူင်း TimedText TimedText talk မေႃႇၵျူး ဢုပ်ႇၵုမ် မေႃႇၵျူး Event Event talk 0 347 125179 115387 2026-04-18T01:24:14Z Saosukham 105 ထႅမ်ၸိုဝ်ႈပႅင်း 125179 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း |settlement_type = [[ဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး]] |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မိူင်းမၢၼ်ႈ |pushpin_map_caption = ဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_map = |map_caption = |subdivision_type = မိူင်း |subdivision_name = {{ၸွမ်ပိဝ်|မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ}} |subdivision_type1 = [[ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈမိူင်း]] |subdivision_name1 = {{ၸွမ်ပိဝ်|မိူင်းတႆး}} |subdivision_type2 = [[ၸႄႈတွၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈတွၼ်ႈ]] |subdivision_name2 = [[ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ]] |subdivision_type3 = [[ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈဝဵင်း]] |subdivision_name3 = [[ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = |population_total = ၁၇၂,၈၀၅ |population_urban = ၃၃,၆၀၃ |population_rural = ၁၃၉,၂၀၂ |population_as_of = 2014 |population_footnotes = <ref name="census-2014">{{Cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၆၆|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |population_blank1_title = Ethnicities |population_blank2 = [[ထေရဝႃတ|ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ]] |population_blank2_title = သႃႇသၼႃႇၵိူဝ်းယမ် |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|22.49810|98.39680|region:MM|format=dms|display=inline, title}} |leader_title = |elevation_ft = 3106 |elevation_m = |timezone = [[လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|MST]] |utc_offset = +06:30 |website = |postal_code_type = မၢႆသူင်ႇလိၵ်ႈ |postal_code = 06431 }} '''ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း''' ({{IPA-shn|tɑ᷇ŋ jɑ́ŋ|IPA}}); ({{Langx|my|တန့်ယန်းမြို့ }}), ({{Langx|en|Tangyan}}), ({{IPA-shn|Taangyaan|pron}}) ၼႆႉ မီးၼႂ်း [[ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း]]၊ [[ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ]]၊ [[မိူင်းတႆး|ၸႄႈမိူင်းတႆး]]၊ [[မိူင်းမၢၼ်ႈ|မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]] ဢေႃႈ။ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ဢေႃႈ။ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈပႅင်းမၼ်း ႁွင်ႉဝႃႈ "ဝဵင်းတိုတ်ႉၸၼ်ဢမ်ႇၶဵင်ႈ" ၼႆယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိတၢင်ႉယၢၼ်းလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ "ဝဵင်းၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း"ၼႆယူႇ။ ပီ 2022 လိူၼ်မေႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းၼႆႉ လႆႈယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈတၢင်ႉယၢၼ်းၵႂႃႇယူႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ သွင်ၸႄႈဝဵင်း ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉယဝ်ႉ။<ref>မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊ မေ ၁ ရက် ၂၀၂၂</ref> ==ပိုၼ်းတၢင်ႉယၢၼ်း== မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ တီႈထုင်ႉတၢင်ႉယၢၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ တူဝ်ထိူၼ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလူင်တူဝ်ၼိုင်ႈ၊ မၼ်းၸၢင်ႈ ၽၢၼ်ႇတူဝ်မၼ်း ပဵၼ်သိူဝ် ပဵၼ်ၸၢင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸင်ႇမီး လႃႈထိူၼ်ႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်လမ်းယိုဝ်းမၼ်းသေ တီႈၶဝ် မတ်ႉလႆးမၼ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လၵ်းၸၢင်ႉ၊ တီႈၶဝ် ပၢတ်ႇထိူဝ်ယႃႉၼိူဝ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉ မိူင်းပၢတ်ႇ၊ တီႈၶဝ် ယႃႉႁူဝ် မၼ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ႁူဝ်ယႃႉၼႆယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၶဝ်ၵိၼ် ၼိူဝ်ႉမၼ်းယဝ်ႉသေ တွင်ႉၵႂ်ႈ တွင်ႉယၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ တွင်ႉယၢၼ်းၼႆသေ ဝၢႆးၼႆႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇ တၢင်ႉယၢၼ်းၼႆယူႇ။ === လူင်ၵဝ်ႈလူင် ၼွင်ၵဝ်ႈၼွင်=== ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လူင်ၵဝ်ႈလူင် ၼွင်ၵဝ်ႈၼွင်ၼႆႉ ၵိုၵ်းလူၺ်ႈ ပိုၼ်းၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၼူၵ်ႉႁၢင်းသႃႇ (ပဵတ်းႁၢင်းသႃႇ) သေ ပဵၼ်တီႈ ပဵတ်းၶမ်းယူႇသဝ်း ၵိၼ်သၢင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် တီႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ပွၵ်ႉသီႇ ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇမီးဝႆႆႉ ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉႁၢင်းသႃႇ သူႇၼိုင်ႈ။ ===လူင်ၵဝ်ႈလူင်=== # လူင်ၵႃ # လူင်ယၢၼ်း # လူင်မူင်ႈ # လူင်ပူင်း # လူင်ႁုင်း # လူင်သိူဝ် # လူင်ၵေႃႇ # လူင်လဵၵ်း # လူင်ပွႆး ===ၼွင်ၵဝ်ႈၼွင်=== # ၼွင်လူင် # ၼွင်ပဵတ်း # ၼွင်ႁီး # ၼွင်မူဝ် # ၼွင်ၽႃ # ၼွင်ပၼ်း # ၼွင်သႂ် # ၼွင်ၽႆႇ # ၼွင်ၽႅင် ==တၢင်းၵိၼ် ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း== ==ၽိုၼ်ဢိင်== <references/> {{ၸႄႈမိူင်းတႆး}} {{DEFAULTSORT:တၢင်ႉယၢၼ်း}} [[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး]] [[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မိူင်းတႆး]] [[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]] n4hnquhoo284lmjc2lfmm62fv7ddhhq 0 18092 125187 39409 2026-04-18T05:59:12Z Saaifa 103 Changed redirect target from [[သႃႇမူဝ်းဝႃႇ ၶွင်ဢမေႇရိၵၼ်ႇ]] to [[သႃႇမူဝ်းဝႃႇ ၶွင် ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ]] 125187 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[သႃႇမူဝ်းဝႃႇ ၶွင် ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ]] p81ctpwzn0lg6i31dfl6xstcda4mtod 10 20148 125185 42616 2026-04-18T05:45:36Z Saaifa 103 125185 wikitext text/x-wiki {{flag|ဢိၼ်းတီးယႃး}}<noinclude> {{flag template documentation|India|IND|IND|IND}} </noinclude> g7ioo4qbnvkny1hb1sym1omht51dncp 0 36621 125181 125138 2026-04-18T03:36:36Z Saaifa 103 ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉၶေႃႈမုၼ်း 125181 wikitext text/x-wiki [[ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ]] ၸ်ႂႉတိုဝ်းၶေႃႈပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇသၢမ်ဢၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းတၢင်းမူတ်း ၼ်ႂးၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်းတင်းမူတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈလွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄဢၼ်ၸ်ႂႉတိုဝ်းပိူင်ဢၼ်မိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ [[ဝဵင်းဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ|ဝဵင်းဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ]]၊ [[ၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းလူင်|ၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းလူင်]]ၶဝ် ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းၵႂၢင်ႈ [[ၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းလူင်]] ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သုၵ်ႉသၵ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ဝဵင်းလူင် ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ တင်းၼမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မီးၵူၼ်းၽၢၼ်ႁိူၼ်းယေး ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးႁိူၼ်းယေး ၵူၺ်း မၼ်းမီးပႃး တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁူင်းၽၢၼ် ဢၼ်ၵႂၢင်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉႁဵတ်းႁ်ႂႈ ၶေႃႈမုၼ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးတႅတ်ႈတေႃးတွၼ်ႈတႃႇတေတၢင်တူဝ် ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢၼ်ယူႇသဝ်းတႄႉတႄႉတီႈၼ်ႂးၼႃႈလိၼ်ဢၼ်ပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ == သဵၼ်ႈမၢႆ == {{Static row numbers}}{{valign}}{{sticky header}}{{sort under}} {| class="static-row-numbers plainrowheaders vertical-align-top sticky-header-multi sort-under sortable wikitable" |- class="static-row-header" style="text-align:center;vertical-align:bottom;" ! scope=col rowspan=2 | ဝဵင်းလူင်{{efn|For urban/metropolitan areas that have more than one [[core city]], the figure for their city proper should use either the most populous one (e.g. [[Dallas]] for [[Dallas–Fort Worth metroplex]]) or the best-known one (e.g. [[Manila]] for [[Metro Manila]], instead of [[Quezon City]]).}} ! scope=col rowspan=2 | မိူင်း ! scope=col rowspan=2 style=max-width:4em | ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း လၢမ်းၶၢတ်ႈ ယူႇဢႅၼ်ႇ 2025<ref name=UNpopulation/> ! scope=col colspan=4 | [[ဝဵင်းဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ]]{{efn|Figures taken from official census when possible}} ! scope=col colspan=3 | [[ၼႃႈလိၼ်ဝဵင်း]]<ref name=Demographia>{{cite web|title=Demographia World Urban Areas, 18th Annual Edition|url=http://www.demographia.com/db-worldua.pdf|publisher=[[Demographia]]|date=July 2022|access-date=2023-01-30}}</ref> ! scope=col colspan=3 | [[ၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းလူင်]]{{efn|Figures taken from official census when possible}} |- class="static-row-header" style="text-align:center;vertical-align:bottom;" ! scope=col | ပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇ ! scope=col style=max-width:4em | ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ! scope=col style=max-width:2em | ၼႃႈလိၼ်<br/>{{small|{{nobold|(ၵမ.{{sup|2}})}}}} ! scope=col style=max-width:4em | တၢင်းသတ်ႉ<br/>{{small|{{nobold|(/ၵမ.{{sup|2}})}}}} ! scope=col style=max-width:4em | ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ! scope=col style=max-width:2em | ၼႃႈလိၼ်<br/>{{small|{{nobold|(ၵမ.{{sup|2}})}}}} ! scope=col style=max-width:4em | တၢင်းသတ်ႉ<br/>{{small|{{nobold|(/ၵမ.{{sup|2}})}}}} ! scope=col style=max-width:4em | ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ! scope=col style=max-width:2em | ၼႃႈလိၼ်<br/>{{small|{{nobold|(ၵမ.{{sup|2}})}}}} ! scope=col style=max-width:4em | တၢင်းသတ်ႉ<br/>{{small|{{nobold|(/ၵမ.{{sup|2}})}}}} |-id=Jakarta ! scope=row | [[ၵျႃႇၵႃႇတႃႇ]] | {{flagicon|IDN}} ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး | {{right}} 41,913,860 | [[:en:Provinces of Indonesia|ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း]] | {{density|disp=table|10,154,134|664}}<br/><ref name=Indonesia>{{cite web |last1=Indonesia: Administrative Division |title=Regencies, Cities and Districts – Population Statistics, Charts and Map |url=https://www.citypopulation.de/php/indonesia-admin.php |website=City Population |access-date=14 January 2016 |archive-date=31 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151231210257/http://www.citypopulation.de/php/indonesia-admin.php |url-status=live }}</ref> | {{density|disp=table|33,756,000|3,546}}<br/>{{efn|Includes [[Tangerang]], [[South Tangerang]], [[Bogor]], [[Bekasi]] and [[Karawang]].|name=|group=}} | {{density|disp=table|33,430,285|7,063}}<br/><ref name=JakartaMetro>{{cite web |url=http://perkotaan.bpiw.pu.go.id/v2/metropolitan/3 |title=Jabodetabekpunjur |website=perkotaan.bpiw.pu.go.id |publisher=Ministry of Public Works and People's Housing |access-date=22 February 2020 |archive-date=6 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206220012/http://perkotaan.bpiw.pu.go.id/v2/metropolitan/3 |url-status=live }}</ref> |-id=Dhaka ! scope=row | [[တႃႇၵႃႇ]] | {{Flag icon|Bangladesh}} ပင်းၵလႃးတဵတ်ႈ | {{right}} 36,585,479 | [[:en:Capital city|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|10,295,407|338}}<br/><ref name=dhakapop1>{{cite web|url=http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Union%20Statistics.pdf |title=Population & Housing Census-2011 |publisher=[[Bangladesh Bureau of Statistics]] |page=41 |access-date=15 December 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208044832/http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Union%20Statistics.pdf |archive-date=8 December 2015 |df=dmy }}</ref><ref name=dhaka>{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/Bangladesh-Mun.html?cityid="717|title=Bangladesh: Districts and Cities|last=Brinkhoff|first=Thomas|publisher=CityPopulation|access-date=20 October 2015|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616085520/https://www.citypopulation.de/en/bangladesh/cities/|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|19,134,000|619}} | {{density|disp=table|36,585,479|2,570}} <ref name=bangladesh1>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/php/bangladesh-dhaka.php|title=Dhaka (Bangladesh): City Districts and Subdistricts - Population Statistics, Charts and Map|website=City Population|access-date=18 June 2017|archive-date=30 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730145817/https://www.citypopulation.de/php/bangladesh-dhaka.php|url-status=live}}</ref> |-id=Tokyo ! scope=row | [[တူဝ်ႇၵျူဝ်ႇ]] | {{flagicon|JPN}} ၵျႃႇပၢၼ်ႇ | {{right}} 33,412,512 | [[:en:Prefectures of Japan|ဝဵင်းလူင် ၸႄႈမိူင်း]] | {{density|disp=table|13,515,271|2,191}}<br/><ref name=japan1>{{cite web |url=http://citypopulation.de/Japan-Cities.html |title=Japan: Prefectures and Major Cities - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |access-date=4 March 2020 |archive-date=21 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121135719/http://citypopulation.de/Japan-Cities.html | url-status=live }}</ref> | {{density|disp=table|37,785,000|8,231}}<br/>{{efn|Includes large areas [[Tokyo]], [[Kanagawa Prefecture|Kanagawa]], [[Chiba Prefecture|Chiba]] and [[Saitama Prefecture|Saitama]] prefectures and smaller areas of [[Gunma Prefecture|Gunma]], [[Tochigi Prefecture|Tochigi]] and [[Ibaraki Prefecture|Ibaraki]] prefectures.}} | {{density|disp=table|37,274,000|13,452}}<br/><ref name=japan2>{{cite web |url=http://www.stat.go.jp/english/data/handbook/pdf/2019all.pdf |title=Table 2.10 Population of Three Major Metropolitan Areas |publisher=Statistics Bureau of Japan |page=21 |access-date=26 November 2013 |archive-date=4 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104134020/http://www.stat.go.jp/english/data/handbook/pdf/2019all.pdf |url-status=live }}</ref> |-id=Delhi ! scope=row | [[တေႇလီႇ]] | {{flagicon|IND}} ဢိၼ်းတီးယႃး | {{right}} 30,222,405 | [[:en:Union territory|ၼႃႈလိၼ်ငဝ်ႈၸိုင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ]] | {{density|disp=table|16,753,235|1,484}}<br/><ref name="Census of India 2011">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/delhi/3_PDFC-Paper-1-tables_60_81.pdf |publisher=[[Ministry of Statistics and Programme Implementation]] |title=Provisional Population Totals |date=2011 |access-date=4 February 2020 |archive-date=25 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061408/https://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/delhi/3_PDFC-Paper-1-tables_60_81.pdf |url-status=live }}</ref> | {{density|disp=table|32,226,000|2,344}}<br/>{{efn|Includes [[Faridabad]], [[Ghaziabad]], [[Noida]], [[Gurgaon]] and [[Bahadurgarh]] urban areas and [[New Delhi]].}} | {{density|disp=table|29,000,000|3,483}}<br/><ref name="delhi metro">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/delhi-could-be-the-worlds-most-populous-city-by-2028-but-is-it-really-prepared/articleshow/68027790.cms|title=Delhi could be the world's most populous city by 2028. But is it really prepared?|first=Shantanu Nandan|last=Sharma|date=17 February 2019|newspaper=The Economic Times|access-date=4 March 2020|archive-date=6 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206045658/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/delhi-could-be-the-worlds-most-populous-city-by-2028-but-is-it-really-prepared/articleshow/68027790.cms|url-status=live}}</ref> |-id=Shanghai ! scope=row | [[သျၢင်ႇႁၢႆး]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 29,558,908 | [[:en:Direct-administered municipalities of China|ၼႃႈလိၼ်မျူႇၼီႇသီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|24,870,895|6,341}}<br/><ref name=China>{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/china/admin/|title=China: Administrative Division (Provinces and Prefectures) - Population Statistics, Charts and Map |website=City Population |access-date=4 March 2020|archive-date=20 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120024111/http://www.citypopulation.de/php/china-admin.php?adm2id=6531 |url-status=live}}</ref><ref name=auto>{{Cite web |url=http://www.stats.gov.cn/tjsj/zxfb/202105/t20210510_1817179.html |title=第七次全国人口普查公报（第三号）|website=www.stats.gov.cn }}</ref> | {{density|disp=table|24,073,000|4,333}}<br/>{{Efn|Includes [[Taicang]] |name=|group=}} | {{density|disp=table|79,634,907|53,407}} |-id=Guangzhou ! scope=row | [[ၵႂၢင်ႇၸူဝ်း]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 27,563,372 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်း]] ([[:en:Sub-provincial division#Sub-provincial municipalities|ၵိင်ႇၸႄႈမိူင်း]]) | {{density|disp=table|18,676,605|7,434}}<br/><ref name=China /> | {{density|disp=table|26,940,000|4,535}}<br/>{{efn|Includes the city of [[Foshan]].}} | {{density|disp=table|86,100,000|55,800}} |-id=Cairo ! scope=row | [[ၶၢႆႇရူဝ်ႇ]] | {{flagicon|EGY}} ဢီးၵျိပ်ႈ | {{right}} 25,566,102 | [[:en:Governorates of Egypt|ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ဝဵင်း]] | {{density|disp=table|10,044,894|3,085}}<br/><ref>{{Cite web |title=Al-Qāhirah (Governorate, Egypt) - Population Statistics, Charts, Map and Location |url=https://www.citypopulation.de/en/egypt/admin/01__al_q%C4%81hirah/ |access-date=2024-01-16 |website=www.citypopulation.de}}</ref> <br /> | {{density|disp=table|20,296,000|2,010}} | {{density|disp=table|22,183,000|2,734 }} |-id=Manila ! scope=row | [[မၼီႇလႃႇ]] | {{flagicon|PHI}} ၾီလိပ်ႈပိၼ်း | {{right}} 24,735,305 | [[:en:Cities of the Philippines|ၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းလူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ]] | {{density|disp=table|15,531,900|636}}<br/>{{PH census|2015|13}} | {{density|disp=table|24,922,000|1,911}}<br/>{{efn|The continuous urbanization of Manila extends outward its [[Metro Manila]] into other neighbouring provinces such as [[Bulacan]], [[Cavite]], [[Laguna (province)|Laguna]], [[Rizal (province)|Rizal]], [[Pampanga]] and [[Batangas]] provinces.}} | {{density|disp=table|30,785,176|7,967}}<br/>{{PH census|2015|13}} |-id=Kolkata ! scope=row | [[ၵူဝ်ႇၵႃႇတႃႇ]] | {{flagicon|IND}} ဢိၼ်းတီးယႃး | {{right}} 22,549,738 | [[:en:Municipal corporation (India)|ၸုမ်းမျူႇၼီႇသီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|4496694|206}}<br/><ref>{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/php/india-westbengal.php?cityid="1941701000|publisher=Citypopulation.de|title=Kolkata (West Bengal, India) - Population Statistics and Location in Maps and Charts - City Population|access-date=19 July 2016|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616085509/https://www.citypopulation.de/en/india/westbengal/|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|21,747,000|1,352}} | {{density|disp=table|15,333,000|1,887}}<br/><ref>{{cite web |url=https://www.justice.gov/eoir/page/file/1084246/download |title=Responses to Information Requests - Immigration and Refugee Board of Canada |publisher=www.justice.gov |access-date=2020-03-12 |archive-date=1 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200301034822/https://www.justice.gov/eoir/page/file/1084246/download |url-status=live }}</ref> |-id=Seoul ! scope=row | [[သူဝ်း]] | {{flagicon|KOR}} ၵၢဝ်းလီၸၢၼ်း | {{right}} 22,490,482 | [[:en:List of provincial-level cities of South Korea|ဝဵင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း]] | {{density|disp=table|10,013,781|605}}<br/><ref name=auto1>{{Cite web|date=2011-03-03|title=2016년 5월 행정자치부 주민등록 인구통계|url=http://rcps.egov.go.kr:8081/jsp/stat/ppl_stat_jf.jsp|url-status=live|access-date=2021-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20110303195830/http://rcps.egov.go.kr:8081/jsp/stat/ppl_stat_jf.jsp|archive-date=3 March 2011}}</ref> | {{density|disp=table|23,016,000|2,769}} | {{density|disp=table|25,514,000|11,704}}<br/><ref name=auto1/> |-id=Karachi ! scope=row | [[ၵႃႇရႃႇၶျီႇ]] | {{flagicon|PAK}} ပႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ | {{right}} 21,422,590 | [[:en:Karachi Metropolitan Corporation|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|15,738,000|591}}<br/><ref name=pbscensus1>{{cite news|url=http://www.pbscensus.gov.pk/sites/default/files/population_of_major_cities_census_2017%20_0.pdf|title=Population of Major Cities - Census 2017|last1=Pakistan Bureau of Statistics|archive-url=https://web.archive.org/web/20170829162305/http://www.pbscensus.gov.pk/sites/default/files/population_of_major_cities_census_2017%20_0.pdf|archive-date=2017-08-29|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1098032-karachis-population-stands-at-203-million-in-7th-census|title=Karachi's population stands at 20.3 million in 7th census|date=27 September 2023|website=The News International|access-date=27 September 2023}}</ref> | {{density|disp=table|20,249,000|1,124}} | {{density|disp=table|20,249,000|1,124}}<br/><ref name="DISTRICT WISE CENSUS RESULTS CENSUS 2017">{{cite web|url=http://www.pbscensus.gov.pk/sites/default/files/DISTRICT_WISE_CENSUS_RESULTS_CENSUS_2017.pdf|title=District wise census results census 2017|publisher=www.pbscensus.gov.pk|access-date=2017-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170829164748/http://www.pbscensus.gov.pk/sites/default/files/DISTRICT_WISE_CENSUS_RESULTS_CENSUS_2017.pdf|archive-date=2017-08-29|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-08-08 |title=Karachi Population in Digital Census rises above 20 mln |url=https://arynews.tv/karachi-population-digital-census-rises-20-mln/ |access-date=2023-08-12 |website=ARY NEWS |language=en-US}}</ref> |-id=Mumbai ! scope=row | [[မုမ်ႇပၢႆး]] | {{flagicon|IND}} ဢိၼ်းတီးယႃး | {{right}} 20,203,056 | [[:en:Municipal corporation (India)|ၸုမ်းမျူႇၼီႇသီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|12,478,447|603}}<br/><ref>{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/php/india-maharashtra.php|title=Maharashtra (India): Districts, Cities, Towns and Outgrowth Wards – Population Statistics in Maps and Charts|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006153720/http://www.citypopulation.de/php/india-maharashtra.php|archive-date=6 October 2014}}</ref> | {{density|disp=table|24,973,000|976}}<br/>{{efn|Includes [[Kalyan]] and urban areas of [[Panvel]], [[Bhiwandi]] and [[Vasai-Virar]].|name=|group=}} | {{density|disp=table|23,598,000|6,328}}<br/><ref>{{cite web |url=https://portal.mcgm.gov.in/irj/go/km/docs/documents/MCGM%20Department%20List/Roads%20and%20Traffic/Docs/CMP%20for%20Greater%20Mumbai/Executive%20Summary/Executive%20Summary.pdf |title=Comprehensive Mobility Plan (CMP) for Greater Mumbai |publisher=portal.mcgm.gov.in |access-date=2020-03-12 |archive-date=8 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608074532/https://portal.mcgm.gov.in/irj/go/km/docs/documents/MCGM%20Department%20List/Roads%20and%20Traffic/Docs/CMP%20for%20Greater%20Mumbai/Executive%20Summary/Executive%20Summary.pdf |url-status=live }}</ref> |-id="São Paulo" ! scope=row | [[သေႃႇပေႃႇလူဝ်ႇ]] | {{flagicon|BRA}} ပရႃႇၸီး | {{right}} 18,949,790 | [[:en:Municipalities of Brazil|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|12,252,023|1,521}}<br/><ref name=brazil1>{{cite web |url=https://agenciadenoticias.ibge.gov.br/en/agencia-press-room/2185-news-agency/releases-en/25283-ibge-divulga-as-estimativas-da-populacao-dos-municipios-para-2020 |title=IBGE discloses municipal population estimates for 2019 |date=28 August 2019 |publisher=[[Brazilian Institute of Geography and Statistics|IBGE]] |language=pt |access-date=6 November 2019 |archive-date=28 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190828174558/https://agenciadenoticias.ibge.gov.br/en/agencia-press-room/2185-news-agency/releases-en/25283-ibge-divulga-as-estimativas-da-populacao-dos-municipios-para-2020 |url-status=live }}</ref> | {{density|disp=table|23,086,000|3,649}}<br/>{{Efn|Includes [[Francisco Morato]] |name=|group=}} | {{density|disp=table|21,734,682|7,947}}<br/><ref>{{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/brazil/metro/s%C3%A3o_paulo/RM0007__s%C3%A3o_paulo/ |title=São Paulo (Metropolitan Area, Metropolitan Areas, Brazil) - Population Statistics, Charts, Map and Location |website=City Population |access-date=4 March 2020 |archive-date=29 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229182607/https://www.citypopulation.de/en/brazil/metro/s%25C3%25A3o_paulo/RM0007__s%25C3%25A3o_paulo/ |url-status=live }}</ref> |-id=Bangkok ! scope=row | [[ၵုင်းထဵပ်ႈ]] | {{flagicon|THA}} မိူင်းထႆး | {{right}} 18,180,280 | [[:en:Special administrative area (Thailand)|ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း]] | {{density|disp=table|8,305,218|1,569}}<br/><ref name="2010 census 1">{{cite web|title=Table 1 Population by sex, household type and household by type, average size of private household by region and area: 2010|url=http://service.nso.go.th/nso/nso_center/project/table/files/C-pop/2553/000/00_C-pop_2553_000_010000_00100.xls|publisher=National Statistics Office|work=Statistic tables, NSO website|access-date=18 September 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130523063634/http://service.nso.go.th/nso/nso_center/project/table/files/C-pop/2553/000/00_C-pop_2553_000_010000_00100.xls|archive-date=23 May 2013|df=dmy-all}}</ref> | {{density|disp=table|18,007,000|3,199}} | {{density|disp=table|16,255,900|7,762}}<br/><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/php/thailand-prov-admin.php|title=Thailand: Division (Planning Regions and Provinces) - Population Statistics, Charts and Map|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=6 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190206042643/http://citypopulation.de/php/thailand-prov-admin.php|url-status=live}}</ref> |-id="Mexico City" ! scope=row | [[မႅၵ်ႇသီႇၵူဝ်ႇသီးတီး]] | {{flagicon|MEX}} မႅၵ်ႇသီႇၵူဝ်ႇ | {{right}} 17,734,212 | [[:en:List of states of Mexico|ဝဵင်းၸိုင်ႈမိူင်း]] | {{density|disp=table|9,209,944|1,485}}<br/><ref name=mexicocensus2020>{{cite web |url=https://www.inegi.org.mx/app/scitel/Default?ev=9 |title=Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL |language=es |publisher=INEGI |access-date=26 January 2021 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126164521/https://www.inegi.org.mx/app/scitel/Default?ev=9 |url-status=live }}</ref> | {{density|disp=table|21,804,000|2,530}} | {{density|disp=table|21,804,515|7,866}}<br/><ref name=conapo>{{cite web |url=https://www.gob.mx/conapo/documentos/delimitacion-de-las-zonas-metropolitanas-de-mexico-2015|title=Delimitation of Mexico's Metropolitan Areas 2015 |publisher=CONAPO |language=es |access-date=29 December 2020 |archive-date=24 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224123549/https://www.gob.mx/conapo/documentos/delimitacion-de-las-zonas-metropolitanas-de-mexico-2015 |url-status=live }}</ref> |-id=Beijing ! scope=row | [[ပေႇၵျိင်း]] | {{flagicon|CHN}} ၶႄႇ | {{right}} 17,013,303 | [[:en:Direct-administered municipalities of China|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|21,893,095|16,411}}<br/><ref name=China /><ref name=auto/> | {{density|disp=table|18,522,000|4,284}} | {{density|disp=table|110,369,339|217,156}} |-id=Lahore ! scope=row | [[လႃႇႁူဝ်း]] | {{flagicon|PAK}} ပႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ | {{right}} 15,156,430 | [[:en:List of cities in Pakistan|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|13,004,135|1,772}}<br/><ref>{{Cite web |title=Lahore (District, Pakistan) - Population Statistics, Charts, Map and Location |url=https://www.citypopulation.de/en/pakistan/admin/punjab/716__lahore/ |access-date=2024-01-11 |website=www.citypopulation.de}}</ref> | {{density|disp=table|12,306,000|945}} | {{density|disp=table|13,004,135|1,772}} |-id=Istanbul ! scope=row | [[ဢိတ်ႉသတၢၼ်ႇပူႇ]] | {{flagicon|TUR}} တိူဝ်ႇၵႆႇ | 15,014,763 | [[:en:Istanbul Metropolitan Municipality|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|15,519,267|5,196}}<br/><ref name="Population of Turkey">{{cite web|url=http://www.turkstat.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id="27587|publisher=[[Turkish Statistical Institute]]|title=The Results of Address Based Population Registration System, 2017|date=1 February 2018|access-date=1 February 2018|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616085531/https://www.tuik.gov.tr/Home/Index|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|14,441,000|1,471}} | {{density|disp=table|15,701,602|5,343}} |-id=Moscow ! scope=row | [[မွတ်ႉသၵူဝ်ႇ]] | {{flagicon|RUS}} ရတ်ႈသျႃး | {{right}} 14,524,753 | [[:en:Federal cities of Russia|ဝဵင်းၾႅတ်ႇတရႄႇ]] | {{density|disp=table|13,200,000|2,511}}<br/><ref>{{Cite web|url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/Popul2017.xls|title=RUSSIA: Moscow|access-date=4 March 2020|archive-date=5 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605235655/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/Popul2017.xls|url-status=live}}</ref><ref name=RusArea2009>{{cite web|url=http://www.rosreestr.ru/upload/www/files/gos_doclad_2008.pdf|title=Ministry of Economic Development of the Russian Federation. Federal Registration, Cadastre&Cartography Service. Russia Landuse National Report 2008, p.187-188 (in Russian)|access-date=5 October 2014|archive-date=10 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141010021939/https://rosreestr.ru/upload/www/files/gos_doclad_2008.pdf|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|17,332,000|6,154}} | {{right}} 20,004,462<br/><ref name=moscow_metro>{{cite journal | last1=Krums | first1=L. M. | last2=Bykova | first2=S. V. | last3=Sabelnikova | first3=E. A. | last4=Aminova | first4=Ts V. | last5=Poleva | first5=N. I. | last6=Gudkov | first6=R. B. | last7=Turaeva | first7=M. B. | last8=Parfenov | first8=A. I. | title=Reproductive disorders, osteoporosis and secondary hyperparathyroidism with celiac disease | journal=Terapevticheskii Arkhiv | volume=90 | issue=10 | date=2018-11-22 |pmid=30701802 | doi=10.26442/terarkh2018901089-93 | doi-access=free | pages=89–93| doi-broken-date=12 July 2025 |issn=2309-5342}}</ref> | {{n/a}} | {{n/a}} |-id="Ho Chi Minh City" ! scope=row | [[ဝဵင်းႁူဝ်ႇၶျီႇမိၼ်း]] | {{flagicon|VNM}} ဝႅတ်ႉၼမ်း | {{right}} 14,052,713 | [[:en:Municipalities of Vietnam|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|7,431,000|2,061}}<br/><ref name="vietnam1">[http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=14277 Statistical Handbook of Vietnam 2014] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706154400/http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=14277 |date=6 July 2015 }}, General Statistics Office Of Vietnam</ref> | {{density|disp=table|15,136,000|2,165}} | {{density|disp=table|21,281,639|30,595}} |-id="Buenos Aires" ! scope=row | [[ပူၺ်းၼူတ်ႉသ် ဢၢႆးရဵတ်ႉသ်]] | {{flagicon|ARG}} ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃး | {{right}} 14,017,736 | [[:en:Autonomous city|ဝဵင်းၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ]] | {{density|disp=table|3,054,300|203}}<br/><ref>{{cite web|title=Argentina: Provinces and Agglomerations|url=http://www.citypopulation.de/Argentina-Cities.html|website=citypopulation.de|access-date=20 October 2015|archive-date=25 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151025034342/http://citypopulation.de/Argentina-Cities.html|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|16,710,000|3,437}} | {{density|disp=table|16,710,000|3,437}} <ref>{{cite web|url=https://www.indec.gob.ar/ftp/cuadros/poblacion/pueblos_originarios_Metropolitana.pdf|title=Región Metropolitana|publisher=[[National Institute of Statistics and Census of Argentina]]|date=2015|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411174601/https://www.indec.gob.ar/ftp/cuadros/poblacion/pueblos_originarios_Metropolitana.pdf|url-status=live}}</ref> |-id="New York" ! scope=row | [[ဝဵင်းၼိဝ်းယွၵ်ႉ]] | {{flagicon|USA}} မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ | {{right}} 13,920,148 | [[:en:List of cities in New York (state)|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|8,804,190|778}}<br/><ref name=USA>{{cite web|url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/PEP/2018/PEPANNRSIP.US12A|title=Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places of 50,000 or More, Ranked by 1 July 2018 Population: 1 April 2010 to 1 July 2018|publisher=[[United States Census Bureau]], Population Division|access-date=23 May 2019|archive-url=https://archive.today/20200213005358/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/PEP/2018/PEPANNRSIP.US12A|archive-date=13 February 2020|url-status=dead}}</ref> | {{density|disp=table|21,509,000|13,318}}<br/>{{Efn|Includes [[Bridgeport, Connecticut|Bridgeport]], [[New Haven, Connecticut|New Haven]], [[Trenton, New Jersey|Trenton]], [[Danbury, Connecticut|Danbury]], [[Waterbury, Connecticut|Waterbury]] and [[Twin Rivers, New Jersey|Twin Rivers]] urban areas.|name=|group=}} |{{right}} 23,143,097<ref>{{cite web |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/2020-population-and-housing-state-data.html |title=2020 Population and Housing State Data |publisher=[[United States Census Bureau]], Population Division |date=August 12, 2021 |access-date=August 14, 2021}}</ref> | 12,093 | 1,665 |-id=Shenzhen ! scope=row | [[သျႅၼ်ႉၸႅၼ်ႉ]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 13,878,396 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] ([[:en:Sub-provincial division#Sub-provincial municipalities|ၵိင်ႇၸႄႈမိူင်း]]) | {{density|disp=table|17,494,398|2,050}}<br/><ref name=China /> | {{density|disp=table|17,619,000|1,803}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Bangalore ! scope=row | [[ပႅင်းၵႃႇလူႇရူး]] | {{flagicon|IND}} ဢိၼ်းတီးယႃး | {{right}} 13,187,098 | [[:en:Municipal corporation (India)|ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|8,443,675|709}}<br/><ref name=Bangalore>{{cite web | url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf|title=Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above | publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India | archive-url=https://web.archive.org/web/20120507135928/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf | url-status=dead | archive-date=7 May 2012 | access-date=26 March 2012}}</ref> | {{density|disp=table|8,443,675|741}} | {{density|disp=table|10,456,000|8,005}} |-id=Osaka ! scope=row | [[ဢူဝ်းသႃႇၵႃႇ]] | {{flagicon|JPN}} ၵျႃႇပၢၼ်ႇ | {{right}} 12,964,145 | [[:en:Cities designated by government ordinance of Japan|ဝဵင်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ]] | {{density|disp=table|2,725,006|225}}<br/><ref name=japan1 /> | {{density|disp=table|15,126,000|3,020}}<br/>{{efn|Includes major cities of [[Kobe]] and [[Kyoto]], collectively also known as [[Keihanshin]] area.}} | {{density|disp=table|19,303,000|13,228}}<br/><ref name=japan2 /> |-id=Lagos ! scope=row | [[လႃးၵူဝ်ႉသ်]] | {{flagicon|NGA}} ၼၢႆႇၵျီးရီးယႃး | {{right}} 12,791,699 | [[:en:Lagos Metropolitan Area|ဝဵင်းလူင်]] | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{density|disp=table|16,637,000|1,966}} | {{density|disp=table|21,000,000|1,171}}<br/><ref name=MetroLagos>{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/php/nigeria-metrolagos.php|title=Metro Lagos (Nigeria): Local Government Areas - Population Statistics, Charts and Map|website=www.citypopulation.de|access-date=12 October 2019|archive-date=7 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160507193524/http://www.citypopulation.de/php/nigeria-metrolagos.php|url-status=live}}</ref> |-id="Los Angeles" ! scope=row | [[လွတ်ႉသ်ဢႅၼ်ႇၵျႄႇလႅတ်ႉသ်]] | {{flagicon|USA}} မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ | {{right}} 12,740,420 | [[:en:List of cities and towns in California|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|3,990,456|1,214}}<br/><ref name=USA /> | {{density|disp=table|15,204,000|6,351}} | {{right}} 18,372,485<br/><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/usa/metro/31080__los_angeles_long_beach_/|title=Los Angeles - Long Beach - Anaheim (Metropolitan Statistical Area, Metropolitan Areas, USA) - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229182607/https://www.citypopulation.de/en/usa/metro/31080__los_angeles_long_beach_/|url-status=live}}</ref> |12,559 |1,058 |-id=Chennai ! scope=row | [[ၶျႅၼ်ႇၼၢႆး]] | {{flagicon|IND}} ဢိၼ်းတီးယႃး | {{right}} 11,153,205 | [[:en:Municipal corporation (India)|ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|6,727,000|426}}<br/><ref>{{cite web|url=http://www.smartcitieschallege.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20230506174157/https://smartcitieschallege.in/|url-status=dead|archive-date=6 May 2023|title=Chennai: India Smart Cities Challenge|work=Official website of Smart Cities Challenge, India|access-date=2016-07-19}}</ref><ref>{{cite news|title=Expanded Chennai Corporationto be divided into 3 regions|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Chennai/article2658830.ece|work=The Hindu|date=25 November 2011|access-date=22 March 2014|archive-date=16 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151016071724/http://www.thehindu.com/news/cities/Chennai/article2658830.ece|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|12,395,000|1,085}} | {{density|disp=table|11,564,000|2,280}}<br/><ref name=ChennaiExpands>{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/cities/chennai/chennai-city-expansion-new-villages-added-8230199/ |title=Chennai Metropolitan Authority orders expansion of city; 1225 villages to be added |date=October 27, 2022 |website=The Indian Express }}</ref> |-id=Kinshasa ! scope=row | [[ၵိၼ်းသျႃႇသႃႇ]] | {{flagicon|COD}} DR ၶွၼ်းၵူဝ်ႇ | {{right}} 10,943,641 | [[:en:Provinces of the Democratic Republic of the Congo|ဝဵင်းလူင်-ၸႄႈမိူင်း]] | {{density|disp=table|17,071,000|9,965}}<br/><ref>{{Cite web |title=DR Congo - Population Statistics, Charts, Map and Location |url=https://www.citypopulation.de/en/drcongo/cities/ |access-date=2024-01-11 |website=www.citypopulation.de}}</ref> | {{density|disp=table|12,836,000|474}} | {{density|disp=table|17,778,500|9,965}} |-id=Bogotá ! scope=row | [[ပူဝ်ႇၵူဝ်ႇတႃႇ]] | {{flagicon|COL}} ၵူဝ်ႇလမ်ႇပီႇယႃႇ | {{right}} 10,624,315 | [[:en:Capital districts and territories#Colombia|ၸႄႈတွၼ်ႈဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|7,963,000|1,587}}<br/><ref>{{cite web|url=http://www.dane.gov.co/index.php/poblacion-y-demografia/proyecciones-de-poblacion|title=Estimaciones y proyecciones de hogares y viviendas|publisher=DANE (2014)|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160202154631/http://www.dane.gov.co/index.php/poblacion-y-demografia/proyecciones-de-poblacion|archive-date=2 February 2016}}</ref> | {{density|disp=table|10,085,000|562}} | {{density|disp=table|12,545,272|5,934}}<br/><ref>{{Cite web |url=https://www.dane.gov.co/index.php/estadisticas-por-tema/demografia-y-poblacion/proyecciones-de-poblacion |title=Proyecciones de población |access-date=25 May 2020 |archive-date=22 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322235136/https://www.dane.gov.co/index.php/estadisticas-por-tema/demografia-y-poblacion/proyecciones-de-poblacion |url-status=live }}</ref> |-id=Lima ! scope=row | [[လီႇမႃႇ]] | {{flagicon|PER}} ပေႇရူႉ | {{right}} 10,580,241 | [[:en:Metropolitan Municipality of Lima|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|8,894,000|2,672}}<br/><ref>{{cite web|url=http://www.larepublica.pe/17-01-2014/inei-lima-tiene-8-millones-693-mil-387-habitantes|title=PERU: Lima population|date=4 August 2012|publisher=La Republica|access-date=13 February 2016|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174151/http://larepublica.pe/17-01-2014/inei-lima-tiene-8-millones-693-mil-387-habitantes|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|10,320,000|891}} | {{density|disp=table|9,569,468|2,819}}<br/><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/php/peru-limametro.php|title=Lima Metropolitan Area (Peru): Municipal Districts - Population Statistics, Charts and Map|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319110238/http://www.citypopulation.de/php/peru-limametro.php|url-status=live}}</ref> |-id=London ! scope=row | [[လၼ်ႇတၼ်ႇ]] | {{flagicon|GBR}} မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁေႃၶမ်း ပရိတ်ႈတဵၼ်ႇ | {{right}} 10,416,420 | [[:en:Subdivisions of England#Administrative|ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်း]]{{efn|[[Greater London]] is defined by the [[London Government Act 1963]] as an "administrative area",<ref>{{multiref| {{cite web |url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1963/33/section/2 |title=London Government Act 1963 s. 2(1) |date=31 July 1963 |website=[[legislation.gov.uk]] }}| {{cite web |title=Census population data by London Ward |publisher=Office for National Statistics |date=13 October 2023 |id=FOI-2023-1446 |access-date=2 September 2025 |url=https://www.ons.gov.uk/aboutus/transparencyandgovernance/freedomofinformationfoi/censuspopulationdatabylondonward }} }}</ref> and administered since 2000 by the [[Greater London Authority]]. Greater London is coterminous with the London [[Regions of England|region]] (a non-administrative area) and divided into the [[City of London]] and 32 [[London boroughs]], each a separate [[Local government in England#Local authorities now|local government area]]. See [[subdivisions of England]]. }} | {{density|disp=table|8,825,001|1,572}}<br/><ref>{{cite web|url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland|title=Population Estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland|date=28 June 2018|publisher=Office for National Statistics|access-date=16 August 2018|archive-date=15 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015222212/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|11,262,000|1,738}} | {{right}} 14,372,596<br/><ref name=eurostat>{{cite web |url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=met_pjanaggr3&lang=en |title=Metropolitan Area Populations |publisher=Eurostat |date=18 June 2019 |access-date=4 December 2019 |archive-date=1 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161101073405/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=met_pjanaggr3&lang=en |url-status=live }}</ref> | {{right}} 8,382 | {{right}} 1,715 |-id="Rio de Janeiro" ! scope=row | [[ရီႇဢူဝ်ႇတေႇၸၼေးရူဝ်ႇ]] | {{flagicon|BRA}} ပရႃႇၸီး | {{right}} 9,500,336 | [[:en:Municipalities of Brazil|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|6,520,000|1,221}}<br/><ref name=brazil2>{{cite web|url=http://saladeimprensa.ibge.gov.br/noticias?view=noticia&id="1&busca=1&idnoticia=3244|title=IBGE divulga as estimativas populacionais dos municípios em 2016|publisher=[[Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística|IBGE]]|language=pt|access-date=12 December 2016|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616085538/https://agenciadenoticias.ibge.gov.br/|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|12,592,000|2,020}} | {{density|disp=table|12,644,321|5,327}}<br/><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/brazil/metro/RM0006__rio_de_janeiro/|title=Rio de Janeiro (Metropolitan Area, Metropolitan Areas, Brazil) - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229182609/https://www.citypopulation.de/en/brazil/metro/RM0006__rio_de_janeiro/|url-status=live}}</ref> |-id=Paris ! scope=row | [[ပႃႇရီႇ]] | {{flagicon|FRA}} ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ | {{right}} 9,381,921 | [[:en:Communes of France|ဝဵင်း]] | {{density|disp=table|2,148,271|105}}<br/><ref name=Paris>{{cite web|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/1893198/estim-pop-dep-sexe-gca-1975-2020.xls|title=INSEE official estimated population by department and region as of 1 January 2019|date=22 January 2019|access-date=4 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170421215403/http://www.insee.fr/fr/statistiques/1893198|archive-date=21 April 2017|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|11,060,000|2,853}} | {{density|disp=table|12,244,807|18,940.7}} |-id=Hyderabad ! scope=row | [[ႁၢႆႇတရႃႇပတ်ႉ]] | {{flagicon|IND}} ဢိၼ်းတီးယႃး | {{right}} 9,190,795 | [[:en:Municipal corporation (India)|ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|6,993,262|650}}<br/><ref>{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/php/india-andhrapradesh.php?cityid="2840501000|publisher=Citypopulation.de|title=Hyderabad (Andhra Pradesh, India) - Population Statistics and Location in Maps and Charts - City Population|access-date=19 July 2016|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616085511/https://www.citypopulation.de/en/india/andhrapradesh/|url-status=live}}</ref><ref name=Hyd1>{{cite web|url=http://www.ghmc.gov.in/greaterhyd.asp|title=Greater Hyderabad Municipal corporation 2010|publisher=GHMC|access-date=4 December 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160101224338/http://www.ghmc.gov.in/greaterhyd.asp|archive-date=1 January 2016|df=dmy-all}}</ref> | {{density|disp=table|10,494,000|1,404}} | {{density|disp=table|10,494,000|7,257}} |- id="Tehran" ! scope="row" | [[တႄးႁရၢၼ်း]] | {{flagicon|IRN}} ဢီႇရၢၼ်း | {{right}} 9,174,964 | [[:en:Local councils of Iran|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|9,033,003|751}}<br/><ref>{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/php/iran-tehrancity.php|title=IRAN: Tehran City (Census 2016-09-24)|publisher=CITY POPULATION.DE|access-date=25 February 2014|archive-date=9 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709135033/http://citypopulation.de/php/iran-tehrancity.php|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=About Teheran|url=http://en.tehran.ir/Default.aspx?tabid="104|publisher=Tehran Municipality|access-date=25 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140219204318/http://en.tehran.ir/Default.aspx?tabid=104|archive-date=19 February 2014|url-status=dead}}</ref> | {{density|disp=table|14,148,000|1,704}} | {{density|disp=table|14,557,000|2,235}} |-id=Luanda ! scope=row | [[လူႇဢၼ်ႇတႃႇ]] | {{flagicon|AGO}} ဢႅၼ်ႇၵူဝ်ႇလႃႇ | {{right}} 9,051,000 | [[:en:List of municipalities of Angola|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|2,165,867|116}}<br/><ref name=Luanda>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/angola/admin/04__luanda/|title=Luanda (Province, Angola) - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=1 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200201093230/http://citypopulation.de/en/angola/admin/04__luanda/|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|9,051,000|1,005}} | {{density|disp=table|11,370,000|1,876}} |-id=Bandung ! scope=row | [[ပၼ်ႇတုင်း]] | {{flagicon|INA}} ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး | {{right}} 8,909,104 | [[:en:City|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|2,528,160|166.59}} | {{density|disp=table|7,203,000|487}} | {{density|disp=table|9,143,808|3,457.83}} |-id=Alexandria ! scope=row | [[ဢႄႇလ်လႅၵ်ႉသၼ်ႇတရီးယႃး]] | {{flagicon|EGY}} ဢီးၵျိပ်ႈ | {{right}} 7,266,957 | [[:en:Governorates of Egypt|ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝဵင်း]] | {{right}} 5,441,866 | {{right}} 2,300 | {{right}} 2,366<ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/egypt/admin/02__al_iskandariyah/|title=Al-Iskandariyah - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=10 January 2024}}</ref> | {{density|disp=table|4,712,000|293}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Nagoya ! scope=row | [[ၼႃႇၵူဝ်ႇယႃႇ]] | {{flagicon|JPN}} ၵျႃႇပၢၼ်ႇ | {{right}} 7,146,160 | [[:en:Cities designated by government ordinance of Japan|ဝဵင်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ]] | {{density|disp=table|2,320,361|326}}<br/><ref name=japan1 /> | {{density|disp=table|9,197,000|3,704}} | {{density|disp=table|9,363,000|7,271}}<br/><ref name=japan2 /> |-id=Johannesburg ! scope=row | [[ၵျူဝ်ႇႁၼ်ႇၼႅတ်ႉသ်ပၢတ်ႉ]] | {{flagicon|ZAF}} ဢႃႇၾရိၵႃႉၸၢၼ်း | {{right}} 7,077,175 | [[:en:Metropolitan municipality (South Africa)|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ ဝဵင်းလူင်]] | {{right}} 4,803,262 | {{right}} 1,643 | {{right}} 2,924<ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/southafrica/admin/gauteng/JHB__city_of_johannesburg/|title=City of Johannesburg- Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=10 January 2024}}</ref> | {{density|disp=table|14,586,000|4,040}}<br/>{{efn|Includes Pretoria}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Chongqing ! scope=row | [[ၶျူင်ႉၶျိင်ႉ]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 7,071,073 | [[:en:Direct-administered municipalities of China|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|32,054,159|82,403}}<br/><ref name=cqnews>{{cite web |url = http://cq.cqnews.net/html/2016-01/28/content_36292655.htm |script-title = zh:2015年重庆常住人口3016.55万人 继续保持增长态势 |trans-title = In 2015, Chongqing's resident population of 30,165,500 people continued to grow |publisher = Chongqing News |language = zh |date = 28 January 2016 |access-date = 2016-02-13 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160129083111/http://cq.cqnews.net/html/2016-01/28/content_36292655.htm |archive-date = 29 January 2016 |url-status = dead |df = dmy-all }}</ref><ref name=auto/> | {{density|disp=table|12,135,000|1,580}} | {{density|disp=table|32,054,159|82,403}} |-id=Riyadh ! scope=row | [[ရီႇယၢတ်ႉ]] | {{flagicon|SAU}} သေႃႇတီႇဢႃႇရေးပီးယႃး | {{right}} 6,916,417 | [[:en:Municipality|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|6,694,000|1,913}}<br/><ref>{{cite web|title=Composition of Population (2012)|url=http://www.arriyadh.com/openshare/Eng/ADA/Content/ADA-Public/Investment_Arriyadh_2013.pdf|work=Arriyadh Development Authority|access-date=4 March 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130823065650/http://www.arriyadh.com/openshare/Eng/ADA/Content/ADA-Public/Investment_Arriyadh_2013.pdf|archive-date=23 August 2013|df=dmy-all}}</ref> | {{density|disp=table|7,237,000|1,673}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Surat ! scope=row | [[သူႇရတ်ႉ]] | {{flagicon|IND}} ဢိၼ်းတီးယႃး | {{right}} 6,908,925 | [[:en:Municipal corporation (India)|ၸူးမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|4,466,826|327}}<br/><ref name=SuratMunicipal>{{cite web|title=Statistics for Surat Municipal Corporation|url=https://www.suratmunicipal.gov.in/TheCity/Demographics.aspx?SrNo=905005305406 |website=Official website of Surat Municipal Corporation|access-date=4 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915032546/https://www.suratmunicipal.gov.in/TheCity/Demographics.aspx?SrNo=905005305406 |archive-date=15 September 2015}}</ref> | {{density|disp=table|6,538,000|238}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Surabaya ! scope=row | [[သူႇရႃႇပႃႇယႃႇ]] | {{flagicon|INA}} ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး | {{right}} 6,843,503 | [[:en:City|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|3,018,022|335.93}} | {{density|disp=table|6,556,000|912}} | {{density|disp=table|10,081,343|6,309.34}} |-id=Pune ! scope=row | [[ပူႇၼႄႇ]] | {{flagicon|IND}} ဢိၼ်းတီးယႃး | {{right}} 6,817,951 | [[:en:Municipal corporation (India)|ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|3,124,458|484.61}}<br/><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/php/india-maharashtra.php|title=Maharashtra (India): Districts, Cities and Towns - Population Statistics, Charts and Map|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=22 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222051712/http://citypopulation.de/php/india-maharashtra.php|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|8,231,000|650}} | {{density|disp=table|7,276,000|7,256}}<br/><ref name=pmrda1>{{cite web|url=http://www.pmrda.gov.in/background.html|title=Pune Metropolitan Region Development Authority – PMRDA|website=www.pmrda.gov.in|access-date=25 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180426144158/http://www.pmrda.gov.in/background.html|archive-date=26 April 2018|url-status=live}}</ref> |-id=Khartoum ! scope=row | [[ၶႃႇတူမ်း]] | {{flagicon|SDN}} သူႇတၼ်ႇ | {{right}} 6,809,355 | {{n/a}} | {{right}} 1,410,858<br/><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/sudan/|title=Sudan: States and cities}}</ref> | {{n/a}} | {{n/a}} | {{density|disp=table|7,869,000|1,031}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Nanjing ! scope=row | [[ၼၼ်ႇၵျိင်ႇ]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 6,800,676 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] ([[:en:Sub-provincial division#Sub-provincial municipalities|ၵိင်ႇၸႄႈမိူင်း]]) | {{density|disp=table|9,314,685|6,582}}<br/><ref name=China /> | {{density|disp=table|8,422,000|1,614}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Santiago ! scope=row | [[သၼ်ႇတိယႃၵူဝ်ႇ]] | {{flagicon|CHL}} ၶျီႇလီႇ | {{right}} 6,726,045 | [[:en:Santiago (commune)|ဝဵင်းလူင်]] ([[:en:Communes of Chile|commune]]) | {{density|disp=table|236,453|22}}<br/><ref name=SantiagoCommune>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/php/chile-admin.php|title=Chile: Administrative Division (Provinces and Municipalities) - Population Statistics, Charts and Map|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=30 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130204953/http://citypopulation.de/php/chile-admin.php|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|7,171,000|1,147}} | {{density|disp=table|7,112,808|15,403}}<br/><ref name=SantiagoMetro>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/php/chile-metropolitansantiago.php|title=Región Metropolitana de Santiago (Chile): Provinces & Places - Population Statistics, Charts and Map|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=26 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126193135/http://www.citypopulation.de/php/chile-metropolitansantiago.php|url-status=live}}</ref> |-id=Chicago ! scope=row | [[သျီႇၵႃးၵူဝ်ႇ]] | {{flagicon|USA}} မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ | {{right}} 8,864,000 | [[:en:List of municipalities in Illinois|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|2,746,388|589}}<br/><ref name=USA /> | {{density|disp=table|9,057,000|7,006}} | {{right}} 9,806,184<ref>{{cite web |title=2020 Population and Housing State Data |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/2020-population-and-housing-state-data.html |website=The United States Census Bureau |access-date=29 August 2021 |language=EN-US}}</ref> |18,640 |516 |-id=Chengdu ! scope=row | [[ၶျႅင်းတူး]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 8,813,000 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] ([[:en:Sub-provincial division#Sub-provincial municipalities|ၵိင်ႇၸႄႈမိူင်း]]) | {{density|disp=table|20,937,757|14,378}}<br/><ref name=China /> | {{density|disp=table|20,937,757|1,935}} | {{density|disp=table|20,937,757|14,378}} |-id=Xi'an ! scope=row | [[သျီႇဢၼ်ႇ]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 7,444,000 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] ([[:en:Sub-provincial division#Sub-provincial municipalities|ၵိင်ႇၸႄႈမိူင်း]]) | {{density|disp=table|12,183,280|10,135}}<br/><ref name=China /> | {{density|disp=table|12,328,000|1,826}} | {{density|disp=table|12,328,000|10,762}} |-id="Hong Kong" ! scope=row | [[ႁွင်းၵွင်း]] | {{flagicon|HKG}} ႁွင်းၵွင်း SAR | {{right}} 7,429,000 | City | {{density|disp=table|7,298,600|1,104}}<br/><ref>{{cite web|url=http://www.censtatd.gov.hk/hkstat/sub/bbs.jsp|title=Hong Kong Statistics|publisher=Census and Statistics Department. The Government of the Hong Kong Special Administrative Region|access-date=4 December 2015|archive-date=20 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170120143913/http://www.censtatd.gov.hk/hkstat/sub/bbs.jsp|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.landsd.gov.hk/mapping/en/publications/hk_geographic_data_sheet.pdf|title=Hong Kong Geographic|publisher=The Government of the Hong Kong Special Administration Region|access-date=10 March 2014|archive-date=5 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120305072223/http://www.landsd.gov.hk/mapping/en/publications/hk_geographic_data_sheet.pdf|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|7,450,000|290}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Dongguan ! scope=row | [[တူင်ႇၵႂၼ်ႇ]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 7,360,000 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|10,466,625|2,465}}<br/><ref name=China /> | {{density|disp=table|10,646,000|1,759}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Foshan ! scope=row | [[ၾူဝ်ႇသျၼ်ႇ]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 7,236,000 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|9,498,863|3,848}}<br/><ref name=China /> | {{n/a}}<br/>{{efn|Included in Guangzhou}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Shenyang ! scope=row | [[သျႅၼ်ႇယၢင်း]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 6,921,000 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] ([[:en:Sub-provincial division#Sub-provincial municipalities|ၵိင်ႇၸႄႈမိူင်း]]) | {{density|disp=table|8,294,000|12,980}}<br/><ref name=China /> | {{density|disp=table|7,964,000|1,551}}<br/>{{efn|Includes the city of [[Fushun]].}} | {{density|disp=table|8,294,000|12,980}} |-id=Baghdad ! scope=row | [[ပႅၵ်ႉတႅတ်ႉ]] | {{flagicon|IRQ}} ဢီႇရၢၵ်ႈ | {{right}} 6,812,000 | [[:en:Baghdad Governorate|ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|8,126,755|5,200}}<br/><ref name=Baghdad>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/Iraq-Cities.html|title=Iraq: Governorates, Major Cities & Urban Centers - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=22 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180422012816/http://citypopulation.de/Iraq-Cities.html|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|6,183,000|694}} | {{density|disp=table|8,141,000|12,869}} |-id=Madrid ! scope=row | [[မႃႇတရိတ်ႉ]] | {{flagicon|ESP}} သပဵၼ်ႇ | {{right}} 6,497,000 | [[:en:Municipalities of Spain|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|3,266,126|606}}<br/><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/spain/madrid/|title=Madrid (Spain): Province & Municipalities - Population Statistics, Charts and Map|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803093621/https://www.citypopulation.de/en/spain/madrid/|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|6,211,000|1,365}} | {{right}} 6,641,649 | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Harbin ! scope=row | [[ႁႃႇပိၼ်ႇ]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 6,115,000 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] ([[:en:Sub-provincial division#Sub-provincial municipalities|ၵိင်ႇၸႄႈမိူင်း]]) | {{density|disp=table|10,635,971|53,068}}<br/><ref name=China /> | {{density|disp=table|3,830,000|671}} | {{density|disp=table|10,009,854|53,068}} |-id=Houston ! scope=row | [[ႁိဝ်းသတၼ်ႇ]] | {{flagicon|USA}} မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ | {{right}} 6,115,000 | [[:en:Administrative divisions of Texas|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|2,325,502|1,553}}<br/><ref name=USA /> | {{density|disp=table|6,500,000|4,931}} | {{density|disp=table|7,765,149|21,395}}<br/><ref name=HoustonMetro>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/usa/metro/26420__houston_the_woodlands_/|title=Houston - The Woodlands - Sugar Land (Metropolitan Statistical Area, Metropolitan Areas, USA) - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=3 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203133519/http://www.citypopulation.de/en/usa/metro/26420__houston_the_woodlands_/|url-status=live}}</ref> |-id=Dallas ! scope=row | [[တႄးလတ်ႉသ်]] | {{flagicon|USA}} မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ | {{right}} 6,099,000 | [[:en:Administrative divisions of Texas|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|1,345,047|882}}<br/><ref name=USA/> | {{density|disp=table|6,950,000|5,278}}<br/>{{efn|Includes the city of [[Fort Worth]], collectively known as [[Dallas–Fort Worth metroplex]].}} | {{density|disp=table|9,021,108|22,463}}<br/><ref name=DFW>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/usa/metro/19100__dallas_fort_worth_arl/|title=Dallas - Fort Worth - Arlington (Metropolitan Statistical Area, Metropolitan Areas, USA) - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=3 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203150333/http://www.citypopulation.de/en/usa/metro/19100__dallas_fort_worth_arl/|url-status=live}}</ref> |-id=Toronto ! scope=row | [[တူဝ်ႇရၢၼ်ႇတူဝ်ႇ]] | {{flagicon|CAN}} ၶႅၼ်ႇၼေႇတႃႇ | {{right}} 6,082,000 | [[:en:List of municipalities in Ontario|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|2,731,571|630}}<br/><ref>{{cite web |title=Census Profile, 2016 Census |url=https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/Page.cfm?Lang=E&Geo1=CSD&Code1=3520005&Geo2=PR&Data=Count&B1=All |website=www12.statcan.gc.ca | date=8 February 2017 |publisher=Statistics Canada |access-date=30 March 2020 |archive-date=20 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320044145/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/Page.cfm?Lang=E&Geo1=CSD&Code1=3520005&Geo2=PR&Data=Count&B1=All |url-status=live }}</ref><ref name=TorontoCity>{{cite web|url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table-Tableau.cfm?LANG=Eng&T=301&S=3&O=D|title=Population and dwelling counts, for Canada and census subdivisions (municipalities), 2011 and 2006 censuses|publisher=[[Statistics Canada]]|date=8 February 2012|access-date=2012-02-08|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044920/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table-Tableau.cfm?LANG=Eng&T=301&S=3&O=D|url-status=live}}</ref> | {{density|disp=table|6,771,000|2,344}} | {{density|disp=table|5,928,040|5,906}}<br/><ref name=TorontoMetro>{{cite web |url=https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table.cfm?Lang=Eng&T=201&S=3&O=D |title=Population and dwelling counts, for census metropolitan areas and census agglomerations, 2016 and 2011 censuses (table). 2016 Census. |date=8 February 2017 |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=19 February 2017 |archive-date=5 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191005160403/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table.cfm?Lang=Eng&T=201&S=3&O=D |url-status=live }}</ref> |-id=Miami ! scope=row | [[မၢႆႇဢႅမ်ႇမီႇ]] | {{flagicon|USA}} မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ | {{right}} 6,036,000 | style=text-align:left |[[:en:City|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|470,914|92.9}}<br/><ref name=USA/> | {{density|disp=table|6,058,000|3,313}} | {{density|disp=table|6,158,824|15,890}} |-id="Belo Horizonte" ! scope=row | [[ပေႇလူဝ်ႇႁူဝ်ႇရီႇၸွၼ်ႇတေး]] | {{flagicon|BRA}} ပရႃႇၸီး | {{right}} 5,972,000 | style=text-align:left |[[:en:City|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|2,502,557|330.9}} | {{density|disp=table|5,328,000|1,287}} | {{density|disp=table|5156,217|9459.1}} |-id=Singapore ! scope=row | [[သိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ]] | {{flagicon|SGP}} သိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ | {{right}} 5,792,000 | [[:en:Country|မိူင်း]] | {{density|disp=table|5,638,700|725.7}} | {{density|disp=table|5,983,000|523}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Philadelphia ! scope=row | [[ၾီႇလႃႇတႄႇလ်ၾီႇယႃႇ]] | {{flagicon|USA}} မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ | {{right}} 5,695,000 | [[:en:Consolidated city-county|ဝဵင်းႁူမ်ႈၵၼ်-ၸႄႈတွၼ်ႈ]] | {{density|disp=table|1,526,006|369.59}} | {{density|disp=table|5,799,000|5,429}} | {{right}} 7,381,187 | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Atlanta ! scope=row | [[ဢႅတ်ႉလၢၼ်ႇတႃႇ]] | {{flagicon|USA}} မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ | {{right}} 5,572,000 | style=text-align:left |[[:en:City|ဝဵင်းလူင်]] | {{density|disp=table|498,715|354.22}} | {{density|disp=table|5,478,000|7,400}} | {{density|disp=table|6,976,171|21,690}} |-id=Fukuoka ! scope=row | [[ၾူႇၵူႇဢူဝ်ႇၵႃႇ]] | {{flagicon|JPN}} ၵျႃႇပၢၼ်ႇ | {{right}} 5,551,000 | [[:en:Cities designated by government ordinance of Japan|ဝဵင်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ]] | {{density|disp=table|1,588,924|343.39}} | {{density|disp=table|2,286,000|505}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Barcelona ! scope=row | [[ပႃႇသႄႇလူဝ်ႇၼႃႇ]] | {{flagicon|ESP}} သပဵၼ်ႇ | {{right}} 5,494,000 | [[:en:Municipalities of Catalonia|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|1,620,343|101.4}}<br/><ref>{{Cite journal|last=Zax|first=Jeffrey|date=October 1985|title=Municipal Employment, Municipal Unions, and Demand for Municipal Services|location=Cambridge, MA|journal=Industrial Relations|volume=82|number=1|pages=21–31|doi=10.3386/w1728|s2cid=166619232|doi-access=free}}</ref> | {{density|disp=table|4,800,000|1,072}} | {{right}} 5,474,482<br/><ref name=eurostat2>[http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=met_pjanaggr3&lang=en Population on 1 January by broad age group, sex and metropolitan regions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160822103143/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=met_pjanaggr3&lang=en |date=22 August 2016 }} - [[Eurostat]], 2017</ref> | {{n/a}} | {{n/a}} |-id="Saint Petersburg" ! scope=row | [[သဵၼ်ႉပီႇတႃႇပတ်ႉ]] | {{flagicon|RUS}} ရတ်ႈသျႃး | {{right}} 5,383,000 | [[:en:Federal cities of Russia|ဝဵင်းၾႅတ်ႇတရႄႇ]] | {{right}} 5,601,911 | {{right}} 1,400 | {{right}} 4,001<ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/russia/cities/|title=Russia: Federal Districts and Major Cities|website=www.citypopulation.de|access-date=2024-01-16}}</ref> | {{density|disp=table|5,445,000|1,510}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Qingdao ! scope=row | [[ၶိင်ႇတဝ်ႇ]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 5,381,000 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] ([[:en:Sub-provincial division#Sub-provincial municipalities|ၵိင်ႇၸႄႈမိူင်း]]) | {{right}} 10,071,722 | {{right}} 11,229 | {{right}} 897<ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/china/admin/sh%C4%81nd%C5%8Dng_sh%C4%95ng/3702__q%C4%ABngd%C4%83o_sh%C3%AC/|title=Qīngdăo shi - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=10 January 2024}}</ref> | {{density|disp=table|6,229,000|1,759}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Dalian ! scope=row | [[တႃႇလျႅၼ်ႇ]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 5,300,000 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] ([[:en:Sub-provincial division#Sub-provincial municipalities|ၵိင်ႇၸႄႈမိူင်း]]) | {{right}} 7,450,785 | {{right}} 13,742 | {{right}} 542<ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/china/admin/li%C3%A1on%C3%ADng_sh%C4%95ng/2102__d%C3%A0li%C3%A1n_sh%C3%AC/|title=Dalian shi - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=10 January 2024}}</ref> | {{density|disp=table|4,135,000|1,044}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id="Washington, D.C." ! scope=row | [[ဝေႃႇသျိၼ်ႇတၼ်ႇ တီႇ.ၸီႇ.]] | {{flagicon|USA}} မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ | {{right}} 5,207,000 | [[:en:Federal district|ၸႄႈတွၼ်ႈ ၾႅတ်ႇတရႄႇ]] | {{density|disp=table|702,455|177}}<br/><ref name=USA/> | {{density|disp=table|7,631,000|5,501}}<br/>{{efn|Includes the city of [[Baltimore]].}} | {{density|disp=table|10,237,545|17,009}}<br/><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/usa/metro/47900__washington_arlington_/|title=Washington - Arlington - Alexandria (Metropolitan Statistical Area, Metropolitan Areas, USA) - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=4 March 2020|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229182610/https://www.citypopulation.de/en/usa/metro/47900__washington_arlington_/|url-status=live}}</ref> |-id=Yangon ! scope=row | [[တႃႈၵုင်ႈ]] | {{flagicon|MMR}} မျၢၼ်ႇမႃႇ | {{right}} 5,157,000 | [[:en:List of cities and largest towns in Myanmar|ဝဵင်းလူင်]] | {{right}} 4,728,524<ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/myanmar/cities/|title=Myanmar - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de|access-date=2014-01-16}}</ref> | {{n/a}} | {{n/a}} | {{density|disp=table|6,874,000|666}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Jinan ! scope=row | [[ၵျီႇၼၼ်ႇ]] | {{flagicon|CHN}} မိူင်းၶႄႇ | {{right}} 5,052,000 | [[:en:Prefecture-level city|ဝဵင်းလူင်]] ([[:en:Sub-provincial division#Sub-provincial municipalities|ၵိင်ႇၸႄႈမိူင်း]]) | {{density|disp=table|9,202,432|10,244}}<br/><ref name=China /><ref name=auto/> | {{density|disp=table|4,017,000|932}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |-id=Guadalajara ! scope=row | [[ၵႂႃႇတႃႇလႃႇႁႃႇရႃႇ]] | {{flagicon|MEX}} မႅၵ်ႇသီႇၵူဝ်ႇ | {{right}} 5,023,000 | [[:en:Municipalities of Mexico|မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ]] | {{density|disp=table|1,385,621|151}}<br/><ref name=mexicocensus2020 /> | {{density|disp=table|5,525,000|816}} | {{density|disp=table|5,286,642|3,560}} |} ==မၢႆတွင်း== {{Notelist}} ==ၽိုၼ်ဢိင်== {{Reflist}} lsldkjvdrjzhvnng53zzpbqbbrveec6 0 36716 125180 125175 2026-04-18T03:20:38Z Saaifa 103 /* သဵၼ်ႈမၢႆ */ 125180 wikitext text/x-wiki {{clear}} == သဵၼ်ႈမၢႆ == {{Clear}} ႁူဝ်ၶေႃႈ ၶွပ်ႇလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေၸၢင်;ႁူမ်ႇငမ်း ထႅဝ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ် တူဝ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ {{Compact ToC|name=no|allowtoc=yes|x=}} {{Sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" style="font-size:95%;" !scope="col" style="width:130px;"|ဝဵင်းလူင်/ဝဵင်း !scope="col" style="width:200px;"|မိူင်း/လႅၼ်ပိူင်ႇငမ်း !လိုမ် ! class="sortable" |ၶေႃႈမၢႆတွင်း |- id="A" | [[ဢႃႇပီႇၸၼ်ႇ]] {{small|(ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၵဝ်ႇ၊ တိုၵ်ႉႁပ်ႉလုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ)}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Ivory Coast|name=ဢၢႆႇဝူဝ်ႇရီႇၶူတ်ႈ}}''' (Côte d'Ivoire) | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" |ဢႃႇပီႇၸၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ တီႈၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၢႆႇဝူဝ်ႇရီႇၶူတ်ႈသေ လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ |- | [[ယႃႇမူႇသူႇၵရူဝ်ႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}} |- | [[ဢႃႇပူးတႃႇပီႇ]] || '''{{flaglist|United Arab Emirates}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႃႇပူးၵျႃႇ]] || '''{{flaglist|Nigeria}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| [[:en:lagos|လႃးၵူဝ်ႉသ်]] ပဵၼ်မႃးဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႄႇမိူဝ်ႈ 1914 တေႃႇထိုင် 1991 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ဢႅၵ်ႉၶရႃႇ]] || '''{{flaglist|Ghana}}''' || |- | [[ဢႅတ်ႉတႅမ်ႇသ်တၢၼ်ႇ၊ မူႇၵုၼ် ၽိတ်ႉၶႅၼ်ႇ|ဢႅတ်ႉတႅမ်ႇသ်တၢၼ်ႇ]] || {{flaglist|Pitcairn Islands}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ဢႅတ်ႉတိတ်ႉသ်ဢႃႇပႃႇပႃႇ]] || '''{{flaglist|Ethiopia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢေႇတၼ်ႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ''၊ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း)}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Yemen}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| rowspan="2" | |- | [[သၼႃႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}} |- | [[တပ်ႉပၢင်သဝ်း ဢီႇပိတ်ႉသ်ၵူဝ်ႇပီႇ]] || {{flaglist|Akrotiri and Dhekelia}} || [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ဢႄႇလ်ၵျီးရ်]] || '''{{flaglist|Algeria}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႃႇလူဝ်ႇၾီႇ]] || {{flaglist|Niue}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[ဢႅမ်ႇမၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Jordan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅမ်ႇသ်တႃႇတႅမ်ႇ]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Netherlands}}''' | rowspan="3" |ယူးရူပ်ႉ|| rowspan="2" | |- | [[တႄႇႁဵၵ်ႉ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ဢႅၼ်ႇတူဝ်ရႃႇလႃႇဝေးယႃႇ]] || '''{{flaglist|Andorra}}''' || |- | [[ဢႅၼ်ႇၵႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Turkey}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅၼ်ႇတႃႇၼႃႇၼႃႇရီႇဝူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Madagascar}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႃႇပီႇယႃႇ]] || '''{{flaglist|Samoa}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[ဢႅတ်ႉသျ်ၵႃႇပတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Turkmenistan}}''' | ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅတ်ႉသ်မႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Eritrea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႅတ်ႉသ်တႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Kazakhstan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႃႇသုၼ်ႇသီႇဢွၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Paraguay}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ဢႃႇတႃႇၾူး]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || rowspan="3" | {{flaglist|Tokelau}} | rowspan="3" |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး || |- | [[ၼူႇၵူႇၼူဝ်ႇၼူႇ]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || ၵုၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်း။. ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်း မီး 531 ၵေႃႉ။ |- | [[ၾႃႇၵႃႇဢူဝ်ႇၾူဝ်ႇ]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || ဝဵင်းဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵုၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် [[:en:Fale, Tokelau|ၾႃႇလေႇ၊ ထူဝ်းၵေႇလၢဝ်ႇ]] |- | [[ဢႅတ်ႉထႅၼ်း]] || '''{{flaglist|Greece}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ဢႃႇဝႃႇရူႇဢႃႇ]] || {{flaglist|Cook Islands}} |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="B" | [[ပႅၵ်ႉတႅတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Iraq}}''' | ဢေးသျႃး|| |- | [[ပႃႇၵူး]] || '''{{flaglist|Azerbaijan}}''' | ဢေးသျႃး/ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပႃႇမႃႇၵူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Mali}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပၼ်ႇတႃႇသီႇရီႇပီႇၵႃႇဝၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Brunei}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵုင်းထဵပ်ႈ]] || '''{{THA}}''' || |- | [[ပၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Central African Republic}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Gambia}}''' || |- | [[ပတ်ႉသ်တႄႇ]] || '''{{flaglist|Saint Kitts and Nevis}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပေႇၵျိင်း]] || '''{{CHN}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပေႇရုတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Lebanon}}''' || |- | [[ပႄႇလ်ၵရဵတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Serbia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပႄႇလ်မူဝ်ႇပႅၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Belize}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပႄႇလ်လိၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Germany}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပိူၼ်ႇ]] {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}}|| '''{{flaglist|Switzerland}}''' || |- | [[ပိတ်ႉသျ်ၵဵၵ်ႉ]] || '''{{flaglist|Kyrgyzstan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပိတ်ႈသၢဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Guinea-Bissau}}''' | rowspan="4" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပလူမ်းၾွၼ်ႇတဵၼ်ႇ]] {{small|(ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || rowspan="3" | '''{{flaglist|South Africa}}''' || |- | [[ၶဵပ်ႉတၢဝ်း]] {{small|(ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ)}} || |- | [[ပရီႇတူဝ်ႇရီႇယႃႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || |- | [[ပူဝ်ႇၵူဝ်ႇတႃႇ]] || '''{{flaglist|Colombia}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ပရဵတ်ႉသ်]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}}|| rowspan="2" | {{flaglist|Montserrat}} | rowspan="2" | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပလိမတ်ႉ၊ မွၼ်ႉသႄႇရတ်ႉ|ပလိမတ်ႉ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}}|| |- | [[ပရႃႇသီးလီးယႃး]] || '''{{flaglist|Brazil}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ပရႃႇတီႇသလႃႇဝႃႇ]] || '''{{flaglist|Slovakia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပရတ်ႉသႃႇဝီးလ်]] || '''{{flaglist|Congo}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပရိတ်ႉၸ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Barbados}}''' | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | rowspan="2" | [[ဝဵင်းလူင်ပရတ်ႉသႄႇလ်သ်|ပရတ်ႉသႄႇလ်သ်]] || '''{{flaglist|Belgium}}'''<br> | rowspan="4" |ယူးရူပ်ႉ | rowspan="2" | |- |{{flaglist|ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ယူးရူပ်ႉ}} {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ပူႇၶႃႇရႅတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Romania}}''' || |- | [[ပူႇတႃႇပႅတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Hungary}}''' || |- | [[ပူၺ်ႇၼူဝ်ႇသ်ဢၢႆႇရေႉသ်]] || '''{{flaglist|Argentina}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- id="C" |[[ၶၢႆႇရူဝ်ႇ]]||'''{{flaglist|Egypt}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- |[[ၶႅၼ်ႇပႃႇရႃႇ]]||'''{{flaglist|Australia}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- |[[ၶႃႇရႃႇၵတ်ႉသ်]]||'''{{flaglist|Venezuela|state}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ၶႅတ်ႉသ်ထရီးသ်]] || '''{{flaglist|Saint Lucia}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[သျႃးလွတ်ႉဢႃႇမႃႇလီႇယႃႇ၊ မူႇၵုၼ် ဝႃႇၵျိၼ်ႇ ၶွင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ|သျႃးလွတ်ႉဢႃႇမႃႇလီႇယႃႇ]] || {{flaglist|United States Virgin Islands}} || [[:en:Territories of the United States|ၼႃႈလိၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ]]။ |- | [[ၶီႇသျီႇၼၢဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Moldova}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[သျီႇဢူႇတတ်ႉတေႇလႃႇပတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Equatorial Guinea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| [[မႃႇလႃႇပူဝ်ႇ]] ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တေႃႇထိုင်ပီ 2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ၵူဝ်ႇပၢၼ်ႇတၢဝ်း]] || {{flaglist|Turks and Caicos Islands}} | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Sri Lanka}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[သီႇရိၸယဝႃႇတၼပူႇရၵူဝ်ႇတေး]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || |- | [[ၵူဝ်ႇၼႃႇၶရီႇ]] || '''{{flaglist|Guinea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵူဝ်ႇပႅၼ်ႇႁေႇၵၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Denmark}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ၵူဝ်ႇတူဝ်ႇၼူး]] {{small|(သၢႆငၢႆတႄႉ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Benin}}''' | rowspan="3" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပူဝ်ႇတူဝ်ႇၼူဝ်ႇဝူဝ်ႇ]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || |- id="D" | [[တႃႇၵႃႇ (သီႇၼီႇၵႃႇ)]] || '''{{flaglist|Senegal}}''' || |- | [[တႃႇမတ်ႉသ်ၵတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Syria}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| |- | [[တႃႇၵႃႇ (ပင်းၵလႃးတဵတ်ႈ)]] || '''{{flaglist|Bangladesh}}''' || |- | [[တီႇလီႇ]] || '''{{flaglist|East Timor|name=တီႇမေႃးပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ}}''' || |- | [[ဝဵင်းလူင်ၵျီႇပူးတီႇ|ၵျီႇပူးတီႇ]] || '''{{flaglist|Djibouti}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[တူဝ်ႇတူဝ်ႇမႃႇ]] |'''{{flaglist|Tanzania}}'''|| |- | [[တူဝ်ႇႁႃႇ]] || '''{{flaglist|Qatar}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[တတ်ႉၵလတ်ႉသ်၊ ၵုၼ်မႅၼ်း|တတ်ႉၵလတ်ႉသ်]] || {{flaglist|Isle of Man}} | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| [[:en:Crown Dependencies|လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပရိတ်ႉတဵၼ်ႇ]]. |- | [[တတ်ႉပလိၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Ireland}}''' || |- | [[တူႇသျၼ်ႇပႄႇ]] || '''{{flaglist|Tajikistan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- id="E" | [[ဢႅတ်ႇတိၼ်ႇပႃႇရႃႇဢွပ်ႉၾ်တသႄးဝႅၼ်းသီးသ်]] || {{flaglist|Tristan da Cunha}} | || |- id="F" | [[ၾလၢႆးဢိင်းၾိတ်ႉသျ်ၶူဝ်ႇပ်ႉ]] || {{flaglist|Christmas Island}} | || |- | [[ၾရီးတၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Sierra Leone}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၾူးၼႃႇၾူးတီႇ]] || '''{{flaglist|Tuvalu}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="G" | [[ၵႃႇပူဝ်ႇရူဝ်ႇၼေး]] || '''{{flaglist|Botswana}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ မူႇၵုၼ်ၶေးမႅၼ်း|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || {{flaglist|Cayman Islands}} |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ ၵုၼ်ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || {{flaglist|Ascension Island}} | || ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်[[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] ႁင်း [[သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ]]။ |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ ၵၢႆႇယႃးၼႃႇ|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Guyana}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ၵျီႇပရေႃးတႃး]] || {{flaglist|Gibraltar}} |ယူးရူပ်ႉ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] လႄႈ [[:en:city-state|ဝဵင်းလူင်-ၸႄႈမိူင်း]]။ |- | [[ၵီႇတေႇၵႃႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Burundi}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" | ပူႇၵျုမ်ႇပူႇရႃႇ ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႄႇမိူဝ်ႈ 1962 တေႃႇထိုင် 2018 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ပူႇၵျုမ်ႇပူႇရႃႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ၵႂႃႇတမႃႇလႃႇသီးတီး]] || '''{{flaglist|Guatemala}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ၵတ်ႉသ်တေးဝီးယႃး၊ သဵင်ႉပႃႇထႄးလႄႇမီႇ|ၵတ်ႉသ်တေးဝီးယႃး]] || {{flaglist|Saint Barthélemy|local}} || [[:en:Overseas collectivity|လွင်ႈၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] ၶွင် [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- id="H" | [[ႁႃႇၵတ်ႉၺႃႇ]] || {{flaglist|Guam}} |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Territories of the United States|ၼႃႈလိၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ]]။ |- | [[ႁႅမ်ႇမိၼ်ႇတၼ်ႇ၊ ပႃႇမိဝ်းတႃး|ႁႅမ်ႇမိၼ်ႇတၼ်ႇ၊]] || {{flaglist|Bermuda}} |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:Crown Dependencies|လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပရိတ်ႉတဵၼ်ႇ]]. |- | [[ႁႃႇၼွႆ]] || '''{{VIE}}''' |ဢေးသျႃး||တူၺ်းပႃး: [[:en:List of historical capitals of Vietnam|သဵၼ်ႈမၢႆ ဝဵင်းလူင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း မိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်း]] |- | [[ႁႃႇရႃႇရေႇ]] || '''{{ZIM}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ႁႃႇၵေႇသႃႇ]] || {{flaglist|Somaliland}} ||''သၢႆငၢႆတႄႉ'' ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ၊ , ဢၼ် UN ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် ''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'' တွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းသူဝ်ႇမႃႇလီႇယႃႇ။ |- | [[ႁႃႇဝႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Cuba}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ႁႄလ်သိၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Finland}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ႁူဝ်ႇၼီႇယႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Solomon Islands}}''' | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="I" | [[ဢိတ်ႉသလႃႇမႃႇပတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Pakistan}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| |- id="J" |[[ၵျႃႇၵႃႇတႃႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} | rowspan="2" | '''{{INA}}''' || |- |[[ၼူႇသၼ်ႇတႃႇရႃႇ (ဝဵင်းလူင်)|ၼူႇသၼ်ႇတႃႇရႃႇ]] || |- | [[ၵျဵမ်းသ်တၢဝ်း၊ သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ|ၵျဵမ်းသ်တၢဝ်း၊]] || {{flaglist|Saint Helena}} | || ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်[[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] ႁင်း [[သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ]]။ |- | rowspan="2" | [[ၵျေႇရူႇသႃႇလႅမ်ႇ]] |'''{{flaglist|Israel}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး | rowspan="3" | |- | rowspan="2" | '''{{flaglist|Palestine}}''' |- | [[ရႃႇမၼ်ႇလႃႇ"]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ၸူးပႃး ]] || '''{{flaglist|South Sudan}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- id="K" | [[ၵႃႇပူးလ်]] || '''{{flaglist|Islamic Emirate of Afghanistan|name=ဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼီႇသတၢၼ်ႇ}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵမ်ႇပႃႇလႃႇ]] || '''{{flaglist|Uganda}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵတ်ႉမၼ်းတူႇ]] || '''{{flaglist|Nepal}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၶႃႇတူမ်း]] || '''{{flaglist|Sudan}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵီႇၵႃႇလီႇ]] || '''{{flaglist|Rwanda}}''' || |- | [[ၶိင်းဢႅတ်ႇဝတ်ႉပႂၢႆႉ]] || {{flaglist|South Georgia and the South Sandwich Islands}} | || [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၶိင်းသတၼ်ႇ၊ ၵျႃႇမေႇၵႃႇ|ၶိင်းသတၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Jamaica}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ၶိင်းသတၼ်ႇ၊ ၵုၼ်ၼေႃႇၾုၵ်ႉ|ၶိင်းသတၼ်ႇ]] || {{flaglist|Norfolk Island}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:States and territories of Australia|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း]] ၶွင် [[ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး]]။ |- | [[ၶိင်းသ်တၢဝ်း၊ သဵင်ႉဝိၼ်းသႅၼ်ႉ လႄႈ ၵရႄးၼႃးတိၼ်း|ၶိင်းသ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Saint Vincent and the Grenadines}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ၵိၼ်ႇသႃႇသႃႇ]] || '''{{flaglist|Democratic Republic of the Congo}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵႂႃႇလႃႇလမ်ႇပူဝ်ႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ''၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ လႄႈ ၶိူဝ်းၶုၼ်)}}|| rowspan="2" | '''{{MAS}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပူႇထရႃႇၸႃႇယႃႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || |- | [[ဝဵင်းလူင်ၶူႇဝဵတ်ႈ]] || '''{{flaglist|Kuwait}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵီးဢိဝ်ႉ]] || '''{{flaglist|Ukraine}}''' |ယူႇၶရဵၼ်း|| |- id="L" | [[လႃႇပတ်ႉသ်]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Bolivia}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[သူးၶရေႇ]] {{small|(လၵ်းမိူင်း)}} || |- | [[လႃႇယူၼ်ႇ]] {{small|(ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ)}} || rowspan="2" | {{flaglist|Sahrawi Arab Democratic Republic|name=သႃႇႁႃႇရႃႇ ပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း}} | rowspan="4" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" | |- | [[တိၾႃႇရီႇတီႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[လီႇပရေႇၾေးလ်]] || '''{{flaglist|Gabon}}''' || |- | [[လီႇလူင်ႇဝူၺ်ႇ ]] || '''{{flaglist|Malawi}}''' || |- | [[လီႇမႃႇ]] || '''{{flaglist|Peru|ၸိုင်ႈမိူင်း}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[လိတ်ႉသ်ပူၼ်ႇ]] || '''{{POR}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[လိဝ်ႇပလျႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Slovenia}}''' || |- | [[လူဝ်ႇပၢမ်ႇပႃႇ]] {{small|(ၶိူဝ်းၶုၼ် လႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Eswatini}}''' | rowspan="3" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မပႃႇပႃႇၼေး]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || |- | [[လူဝ်ႇမေး]] || '''{{flaglist|Togo}}''' || |- | [[လၼ်ႇတၼ်ႇ]] || '''{{UK}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- |[[လၼ်ႇတၼ်ႇ]] {{Small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} | rowspan="2" |{{Flaglist|British Indian Ocean Territory}} | rowspan="2" |ဢေးသျႃး | rowspan="2" | |- | [[တီႇဢေႇၵူဝ်ႇၵႃႇသီႇယႃႇ]] {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[လူႇဢၼ်ႇတႃႇ]] || '''{{flaglist|Angola}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[လူႇသႃႇၵႃႇ]] || '''{{flaglist|Zambia}}''' || |- | [[လၢၵ်ႈၸိမ်ႇပၢၵ်ႈသီးတီး|လၢၵ်ႈၸိမ်ႇပၢၵ်ႈ]] || '''{{flaglist|Luxembourg}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- id="M" | [[မႃႇတရိတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Spain}}''' || |- | [[မႃႇၵျူႇရူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Marshall Islands}}''' | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[မႃႇလေး]] || '''{{flaglist|Maldives}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[မႃႇၼႃႇၵႂႃႇ]] || '''{{flaglist|Nicaragua}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[မႃႇၼႃႇမႃႇ]] || '''{{flaglist|Bahrain}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[မႃႇၼီႇလႃႇ]] || '''{{PHI}}''' || |- | [[မႃႇပူႇတူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Mozambique}}''' | ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မႃႇရီႇႁမ်း]] || {{flaglist|Åland Islands}} | ယူးရူပ်ႉ||ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ [[ၾိၼ်ႇလႅၼ်ႇ]]။ |- | [[မႃႇရီႇၵွတ်ႉ၊ သဵင်ႉမႃႇတိၼ်ႇ|မႃႇရီႇၵွတ်ႉ]] || {{flaglist|Saint Martin|local}} | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| [[:en:Overseas collectivity|ၵၢၼ်ၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- | [[မႃႇသေႇရူႇ]] || '''{{flaglist|Lesotho}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မႃႇတႃႇဢူႇတူႇ]] || {{flaglist|Wallis and Futuna|local}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Overseas collectivity|ၵၢၼ်ၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- | [[မႅၵ်ႇသီႇၵူဝ်ႇသီးတီး]] || '''{{flaglist|Mexico}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[မိၼ်းသ်ၵ်]] || '''{{flaglist|Belarus}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[မူဝ်ႇၵႃႇတီႇသျူး]] || '''{{flaglist|Somalia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- |} == မၢႆတွင်း == {{reflist|group=Note}} == ၽိုၼ်ဢိင် == {{reflist}} [[Category:Lists of countries|Capitals, National]] [[Category:Lists of capital cities| Alphabetical]] 5x03fu4ea2ljooe56buhgoarxsyj4dj 125183 125180 2026-04-18T04:54:46Z Saaifa 103 /* သဵၼ်ႈမၢႆ */ 125183 wikitext text/x-wiki {{clear}} == သဵၼ်ႈမၢႆ == {{Clear}} ႁူဝ်ၶေႃႈ ၶွပ်ႇလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေၸၢင်;ႁူမ်ႇငမ်း ထႅဝ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ် တူဝ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ {{Compact ToC|name=no|allowtoc=yes|x=}} {{Sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" style="font-size:95%;" !scope="col" style="width:130px;"|ဝဵင်းလူင်/ဝဵင်း !scope="col" style="width:200px;"|မိူင်း/လႅၼ်ပိူင်ႇငမ်း !လိုမ် ! class="sortable" |ၶေႃႈမၢႆတွင်း |- id="A" | [[ဢႃႇပီႇၸၼ်ႇ]] {{small|(ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၵဝ်ႇ၊ တိုၵ်ႉႁပ်ႉလုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ)}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Ivory Coast|name=ဢၢႆႇဝူဝ်ႇရီႇၶူတ်ႈ}}''' (Côte d'Ivoire) | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" |ဢႃႇပီႇၸၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ တီႈၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၢႆႇဝူဝ်ႇရီႇၶူတ်ႈသေ လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ |- | [[ယႃႇမူႇသူႇၵရူဝ်ႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}} |- | [[ဢႃႇပူးတႃႇပီႇ]] || '''{{flaglist|United Arab Emirates}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႃႇပူးၵျႃႇ]] || '''{{flaglist|Nigeria}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| [[:en:lagos|လႃးၵူဝ်ႉသ်]] ပဵၼ်မႃးဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႄႇမိူဝ်ႈ 1914 တေႃႇထိုင် 1991 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ဢႅၵ်ႉၶရႃႇ]] || '''{{flaglist|Ghana}}''' || |- | [[ဢႅတ်ႉတႅမ်ႇသ်တၢၼ်ႇ၊ မူႇၵုၼ် ၽိတ်ႉၶႅၼ်ႇ|ဢႅတ်ႉတႅမ်ႇသ်တၢၼ်ႇ]] || {{flaglist|Pitcairn Islands}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ဢႅတ်ႉတိတ်ႉသ်ဢႃႇပႃႇပႃႇ]] || '''{{flaglist|Ethiopia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢေႇတၼ်ႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ''၊ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း)}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Yemen}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| rowspan="2" | |- | [[သၼႃႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}} |- | [[တပ်ႉပၢင်သဝ်း ဢီႇပိတ်ႉသ်ၵူဝ်ႇပီႇ]] || {{flaglist|Akrotiri and Dhekelia}} || [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ဢႄႇလ်ၵျီးရ်]] || '''{{flaglist|Algeria}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႃႇလူဝ်ႇၾီႇ]] || {{flaglist|Niue}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[ဢႅမ်ႇမၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Jordan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅမ်ႇသ်တႃႇတႅမ်ႇ]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Netherlands}}''' | rowspan="3" |ယူးရူပ်ႉ|| rowspan="2" | |- | [[တႄႇႁဵၵ်ႉ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ဢႅၼ်ႇတူဝ်ရႃႇလႃႇဝေးယႃႇ]] || '''{{flaglist|Andorra}}''' || |- | [[ဢႅၼ်ႇၵႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Turkey}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅၼ်ႇတႃႇၼႃႇၼႃႇရီႇဝူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Madagascar}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႃႇပီႇယႃႇ]] || '''{{flaglist|Samoa}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[ဢႅတ်ႉသျ်ၵႃႇပတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Turkmenistan}}''' | ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅတ်ႉသ်မႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Eritrea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႅတ်ႉသ်တႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Kazakhstan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႃႇသုၼ်ႇသီႇဢွၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Paraguay}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ဢႃႇတႃႇၾူး]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || rowspan="3" | {{flaglist|Tokelau}} | rowspan="3" |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး || |- | [[ၼူႇၵူႇၼူဝ်ႇၼူႇ]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || ၵုၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်း။. ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်း မီး 531 ၵေႃႉ။ |- | [[ၾႃႇၵႃႇဢူဝ်ႇၾူဝ်ႇ]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || ဝဵင်းဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵုၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် [[:en:Fale, Tokelau|ၾႃႇလေႇ၊ ထူဝ်းၵေႇလၢဝ်ႇ]] |- | [[ဢႅတ်ႉထႅၼ်း]] || '''{{flaglist|Greece}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ဢႃႇဝႃႇရူႇဢႃႇ]] || {{flaglist|Cook Islands}} |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="B" | [[ပႅၵ်ႉတႅတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Iraq}}''' | ဢေးသျႃး|| |- | [[ပႃႇၵူး]] || '''{{flaglist|Azerbaijan}}''' | ဢေးသျႃး/ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပႃႇမႃႇၵူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Mali}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပၼ်ႇတႃႇသီႇရီႇပီႇၵႃႇဝၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Brunei}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵုင်းထဵပ်ႈ]] || '''{{THA}}''' || |- | [[ပၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Central African Republic}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Gambia}}''' || |- | [[ပတ်ႉသ်တႄႇ]] || '''{{flaglist|Saint Kitts and Nevis}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပေႇၵျိင်း]] || '''{{CHN}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပေႇရုတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Lebanon}}''' || |- | [[ပႄႇလ်ၵရဵတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Serbia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပႄႇလ်မူဝ်ႇပႅၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Belize}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပႄႇလ်လိၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Germany}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပိူၼ်ႇ]] {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}}|| '''{{flaglist|Switzerland}}''' || |- | [[ပိတ်ႉသျ်ၵဵၵ်ႉ]] || '''{{flaglist|Kyrgyzstan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပိတ်ႈသၢဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Guinea-Bissau}}''' | rowspan="4" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပလူမ်းၾွၼ်ႇတဵၼ်ႇ]] {{small|(ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || rowspan="3" | '''{{flaglist|South Africa}}''' || |- | [[ၶဵပ်ႉတၢဝ်း]] {{small|(ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ)}} || |- | [[ပရီႇတူဝ်ႇရီႇယႃႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || |- | [[ပူဝ်ႇၵူဝ်ႇတႃႇ]] || '''{{flaglist|Colombia}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ပရဵတ်ႉသ်]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}}|| rowspan="2" | {{flaglist|Montserrat}} | rowspan="2" | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပလိမတ်ႉ၊ မွၼ်ႉသႄႇရတ်ႉ|ပလိမတ်ႉ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}}|| |- | [[ပရႃႇသီးလီးယႃး]] || '''{{flaglist|Brazil}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ပရႃႇတီႇသလႃႇဝႃႇ]] || '''{{flaglist|Slovakia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပရတ်ႉသႃႇဝီးလ်]] || '''{{flaglist|Congo}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပရိတ်ႉၸ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Barbados}}''' | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | rowspan="2" | [[ဝဵင်းလူင်ပရတ်ႉသႄႇလ်သ်|ပရတ်ႉသႄႇလ်သ်]] || '''{{flaglist|Belgium}}'''<br> | rowspan="4" |ယူးရူပ်ႉ | rowspan="2" | |- |{{flaglist|ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ယူးရူပ်ႉ}} {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ပူႇၶႃႇရႅတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Romania}}''' || |- | [[ပူႇတႃႇပႅတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Hungary}}''' || |- | [[ပူၺ်ႇၼူဝ်ႇသ်ဢၢႆႇရေႉသ်]] || '''{{flaglist|Argentina}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- id="C" |[[ၶၢႆႇရူဝ်ႇ]]||'''{{flaglist|Egypt}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- |[[ၶႅၼ်ႇပႃႇရႃႇ]]||'''{{flaglist|Australia}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- |[[ၶႃႇရႃႇၵတ်ႉသ်]]||'''{{flaglist|Venezuela|state}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ၶႅတ်ႉသ်ထရီးသ်]] || '''{{flaglist|Saint Lucia}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[သျႃးလွတ်ႉဢႃႇမႃႇလီႇယႃႇ၊ မူႇၵုၼ် ဝႃႇၵျိၼ်ႇ ၶွင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ|သျႃးလွတ်ႉဢႃႇမႃႇလီႇယႃႇ]] || {{flaglist|United States Virgin Islands}} || [[:en:Territories of the United States|ၼႃႈလိၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ]]။ |- | [[ၶီႇသျီႇၼၢဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Moldova}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[သျီႇဢူႇတတ်ႉတေႇလႃႇပတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Equatorial Guinea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| [[မႃႇလႃႇပူဝ်ႇ]] ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တေႃႇထိုင်ပီ 2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ၵူဝ်ႇပၢၼ်ႇတၢဝ်း]] || {{flaglist|Turks and Caicos Islands}} | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Sri Lanka}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[သီႇရိၸယဝႃႇတၼပူႇရၵူဝ်ႇတေး]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || |- | [[ၵူဝ်ႇၼႃႇၶရီႇ]] || '''{{flaglist|Guinea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵူဝ်ႇပႅၼ်ႇႁေႇၵၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Denmark}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ၵူဝ်ႇတူဝ်ႇၼူး]] {{small|(သၢႆငၢႆတႄႉ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Benin}}''' | rowspan="3" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပူဝ်ႇတူဝ်ႇၼူဝ်ႇဝူဝ်ႇ]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || |- id="D" | [[တႃႇၵႃႇ (သီႇၼီႇၵႃႇ)]] || '''{{flaglist|Senegal}}''' || |- | [[တႃႇမတ်ႉသ်ၵတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Syria}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| |- | [[တႃႇၵႃႇ (ပင်းၵလႃးတဵတ်ႈ)]] || '''{{flaglist|Bangladesh}}''' || |- | [[တီႇလီႇ]] || '''{{flaglist|East Timor|name=တီႇမေႃးပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ}}''' || |- | [[ဝဵင်းလူင်ၵျီႇပူးတီႇ|ၵျီႇပူးတီႇ]] || '''{{flaglist|Djibouti}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[တူဝ်ႇတူဝ်ႇမႃႇ]] |'''{{flaglist|Tanzania}}'''|| |- | [[တူဝ်ႇႁႃႇ]] || '''{{flaglist|Qatar}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[တတ်ႉၵလတ်ႉသ်၊ ၵုၼ်မႅၼ်း|တတ်ႉၵလတ်ႉသ်]] || {{flaglist|Isle of Man}} | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| [[:en:Crown Dependencies|လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပရိတ်ႉတဵၼ်ႇ]]. |- | [[တတ်ႉပလိၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Ireland}}''' || |- | [[တူႇသျၼ်ႇပႄႇ]] || '''{{flaglist|Tajikistan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- id="E" | [[ဢႅတ်ႇတိၼ်ႇပႃႇရႃႇဢွပ်ႉၾ်တသႄးဝႅၼ်းသီးသ်]] || {{flaglist|Tristan da Cunha}} | || |- id="F" | [[ၾလၢႆးဢိင်းၾိတ်ႉသျ်ၶူဝ်ႇပ်ႉ]] || {{flaglist|Christmas Island}} | || |- | [[ၾရီးတၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Sierra Leone}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၾူးၼႃႇၾူးတီႇ]] || '''{{flaglist|Tuvalu}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="G" | [[ၵႃႇပူဝ်ႇရူဝ်ႇၼေး]] || '''{{flaglist|Botswana}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ မူႇၵုၼ်ၶေးမႅၼ်း|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || {{flaglist|Cayman Islands}} |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ ၵုၼ်ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || {{flaglist|Ascension Island}} | || ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်[[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] ႁင်း [[သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ]]။ |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ ၵၢႆႇယႃးၼႃႇ|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Guyana}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ၵျီႇပရေႃးတႃး]] || {{flaglist|Gibraltar}} |ယူးရူပ်ႉ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] လႄႈ [[:en:city-state|ဝဵင်းလူင်-ၸႄႈမိူင်း]]။ |- | [[ၵီႇတေႇၵႃႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Burundi}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" | ပူႇၵျုမ်ႇပူႇရႃႇ ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႄႇမိူဝ်ႈ 1962 တေႃႇထိုင် 2018 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ပူႇၵျုမ်ႇပူႇရႃႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ၵႂႃႇတမႃႇလႃႇသီးတီး]] || '''{{flaglist|Guatemala}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ၵတ်ႉသ်တေးဝီးယႃး၊ သဵင်ႉပႃႇထႄးလႄႇမီႇ|ၵတ်ႉသ်တေးဝီးယႃး]] || {{flaglist|Saint Barthélemy|local}} || [[:en:Overseas collectivity|လွင်ႈၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] ၶွင် [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- id="H" | [[ႁႃႇၵတ်ႉၺႃႇ]] || {{flaglist|Guam}} |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Territories of the United States|ၼႃႈလိၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ]]။ |- | [[ႁႅမ်ႇမိၼ်ႇတၼ်ႇ၊ ပႃႇမိဝ်းတႃး|ႁႅမ်ႇမိၼ်ႇတၼ်ႇ၊]] || {{flaglist|Bermuda}} |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:Crown Dependencies|လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပရိတ်ႉတဵၼ်ႇ]]. |- | [[ႁႃႇၼွႆ]] || '''{{VIE}}''' |ဢေးသျႃး||တူၺ်းပႃး: [[:en:List of historical capitals of Vietnam|သဵၼ်ႈမၢႆ ဝဵင်းလူင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း မိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်း]] |- | [[ႁႃႇရႃႇရေႇ]] || '''{{ZIM}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ႁႃႇၵေႇသႃႇ]] || {{flaglist|Somaliland}} ||''သၢႆငၢႆတႄႉ'' ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ၊ , ဢၼ် UN ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် ''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'' တွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းသူဝ်ႇမႃႇလီႇယႃႇ။ |- | [[ႁႃႇဝႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Cuba}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ႁႄလ်သိၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Finland}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ႁူဝ်ႇၼီႇယႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Solomon Islands}}''' | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="I" | [[ဢိတ်ႉသလႃႇမႃႇပတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Pakistan}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| |- id="J" |[[ၵျႃႇၵႃႇတႃႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} | rowspan="2" | '''{{INA}}''' || |- |[[ၼူႇသၼ်ႇတႃႇရႃႇ (ဝဵင်းလူင်)|ၼူႇသၼ်ႇတႃႇရႃႇ]] || |- | [[ၵျဵမ်းသ်တၢဝ်း၊ သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ|ၵျဵမ်းသ်တၢဝ်း၊]] || {{flaglist|Saint Helena}} | || ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်[[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] ႁင်း [[သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ]]။ |- | rowspan="2" | [[ၵျေႇရူႇသႃႇလႅမ်ႇ]] |'''{{flaglist|Israel}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး | rowspan="3" | |- | rowspan="2" | '''{{flaglist|Palestine}}''' |- | [[ရႃႇမၼ်ႇလႃႇ"]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ၸူးပႃး ]] || '''{{flaglist|South Sudan}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- id="K" | [[ၵႃႇပူးလ်]] || '''{{flaglist|Islamic Emirate of Afghanistan|name=ဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼီႇသတၢၼ်ႇ}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵမ်ႇပႃႇလႃႇ]] || '''{{flaglist|Uganda}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵတ်ႉမၼ်းတူႇ]] || '''{{flaglist|Nepal}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၶႃႇတူမ်း]] || '''{{flaglist|Sudan}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵီႇၵႃႇလီႇ]] || '''{{flaglist|Rwanda}}''' || |- | [[ၶိင်းဢႅတ်ႇဝတ်ႉပႂၢႆႉ]] || {{flaglist|South Georgia and the South Sandwich Islands}} | || [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၶိင်းသတၼ်ႇ၊ ၵျႃႇမေႇၵႃႇ|ၶိင်းသတၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Jamaica}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ၶိင်းသတၼ်ႇ၊ ၵုၼ်ၼေႃႇၾုၵ်ႉ|ၶိင်းသတၼ်ႇ]] || {{flaglist|Norfolk Island}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:States and territories of Australia|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း]] ၶွင် [[ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး]]။ |- | [[ၶိင်းသ်တၢဝ်း၊ သဵင်ႉဝိၼ်းသႅၼ်ႉ လႄႈ ၵရႄးၼႃးတိၼ်း|ၶိင်းသ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Saint Vincent and the Grenadines}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ၵိၼ်ႇသႃႇသႃႇ]] || '''{{flaglist|Democratic Republic of the Congo}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵႂႃႇလႃႇလမ်ႇပူဝ်ႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ''၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ လႄႈ ၶိူဝ်းၶုၼ်)}}|| rowspan="2" | '''{{MAS}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပူႇထရႃႇၸႃႇယႃႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || |- | [[ဝဵင်းလူင်ၶူႇဝဵတ်ႈ]] || '''{{flaglist|Kuwait}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵီးဢိဝ်ႉ]] || '''{{flaglist|Ukraine}}''' |ယူႇၶရဵၼ်း|| |- id="L" | [[လႃႇပတ်ႉသ်]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Bolivia}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[သူးၶရေႇ]] {{small|(လၵ်းမိူင်း)}} || |- | [[လႃႇယူၼ်ႇ]] {{small|(ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ)}} || rowspan="2" | {{flaglist|Sahrawi Arab Democratic Republic|name=သႃႇႁႃႇရႃႇ ပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း}} | rowspan="4" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" | |- | [[တိၾႃႇရီႇတီႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[လီႇပရေႇၾေးလ်]] || '''{{flaglist|Gabon}}''' || |- | [[လီႇလူင်ႇဝူၺ်ႇ ]] || '''{{flaglist|Malawi}}''' || |- | [[လီႇမႃႇ]] || '''{{flaglist|Peru|ၸိုင်ႈမိူင်း}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[လိတ်ႉသ်ပူၼ်ႇ]] || '''{{POR}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[လိဝ်ႇပလျႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Slovenia}}''' || |- | [[လူဝ်ႇပၢမ်ႇပႃႇ]] {{small|(ၶိူဝ်းၶုၼ် လႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Eswatini}}''' | rowspan="3" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မပႃႇပႃႇၼေး]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || |- | [[လူဝ်ႇမေး]] || '''{{flaglist|Togo}}''' || |- | [[လၼ်ႇတၼ်ႇ]] || '''{{UK}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- |[[လၼ်ႇတၼ်ႇ]] {{Small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} | rowspan="2" |{{Flaglist|British Indian Ocean Territory}} | rowspan="2" |ဢေးသျႃး | rowspan="2" | |- | [[တီႇဢေႇၵူဝ်ႇၵႃႇသီႇယႃႇ]] {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[လူႇဢၼ်ႇတႃႇ]] || '''{{flaglist|Angola}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[လူႇသႃႇၵႃႇ]] || '''{{flaglist|Zambia}}''' || |- | [[လၢၵ်ႈၸိမ်ႇပၢၵ်ႈသီးတီး|လၢၵ်ႈၸိမ်ႇပၢၵ်ႈ]] || '''{{flaglist|Luxembourg}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- id="M" | [[မႃႇတရိတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Spain}}''' || |- | [[မႃႇၵျူႇရူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Marshall Islands}}''' | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[မႃႇလေး]] || '''{{flaglist|Maldives}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[မႃႇၼႃႇၵႂႃႇ]] || '''{{flaglist|Nicaragua}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[မႃႇၼႃႇမႃႇ]] || '''{{flaglist|Bahrain}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[မႃႇၼီႇလႃႇ]] || '''{{PHI}}''' || |- | [[မႃႇပူႇတူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Mozambique}}''' | ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မႃႇရီႇႁမ်း]] || {{flaglist|Åland Islands}} | ယူးရူပ်ႉ||ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ [[ၾိၼ်ႇလႅၼ်ႇ]]။ |- | [[မႃႇရီႇၵွတ်ႉ၊ သဵင်ႉမႃႇတိၼ်ႇ|မႃႇရီႇၵွတ်ႉ]] || {{flaglist|Saint Martin|local}} | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| [[:en:Overseas collectivity|ၵၢၼ်ၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- | [[မႃႇသေႇရူႇ]] || '''{{flaglist|Lesotho}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မႃႇတႃႇဢူႇတူႇ]] || {{flaglist|Wallis and Futuna|local}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Overseas collectivity|ၵၢၼ်ၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- | [[မႅၵ်ႇသီႇၵူဝ်ႇသီးတီး]] || '''{{flaglist|Mexico}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[မိၼ်းသ်ၵ်]] || '''{{flaglist|Belarus}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[မူဝ်ႇၵႃႇတီႇသျူး]] || '''{{flaglist|Somalia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ မူဝ်ႇၼႃႉၶူဝ်ႇ|မူဝ်ႇၼႃႉၶူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Monaco}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[မၼ်ႇရူဝ်ႇဝီႇယႃႇ]] || '''{{flaglist|Liberia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မွၼ်ႇတေႇဝီႇတေးဢူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Uruguay}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[မူဝ်ႇရူဝ်ႇၼီႇ၊ ၶူဝ်ႇမူဝ်ႇရူတ်ႈ|မူဝ်ႇရူဝ်ႇၼီႇ ]] || '''{{flaglist|Comoros}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မွတ်ႉသၵူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Russia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| [[သဵၼ်ႉပီႇတႃႇပတ်ႉ]] ပဵၼ်တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း [[:en:Constitutional Court of Russia|လုမ်းတြႃးပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း မိူင်းရတ်ႈသျႃး]] |- | [[မတ်ႉသၵတ်ႉ၊ ဢူဝ်ႇမၢၼ်ႇ|မတ်ႉသၵတ်ႉ]] || '''{{OMA}}''' |ဢေးသျႃး|| |- id="N" | [[ၼၢႆႇရူဝ်ႇပီႇ]] || '''{{flaglist|Kenya}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၼတ်ႉသေႃႇ၊ ပႃႇႁႃးမႃး|ၼတ်ႉသေႃႇ]] || '''{{flaglist|Bahamas, The}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- |} == မၢႆတွင်း == {{reflist|group=Note}} == ၽိုၼ်ဢိင် == {{reflist}} [[Category:Lists of countries|Capitals, National]] [[Category:Lists of capital cities| Alphabetical]] 6c06hf5qzi6npl3qxw6re6k5lawldud 125186 125183 2026-04-18T05:46:08Z Saaifa 103 /* သဵၼ်ႈမၢႆ */ 125186 wikitext text/x-wiki {{clear}} == သဵၼ်ႈမၢႆ == {{Clear}} ႁူဝ်ၶေႃႈ ၶွပ်ႇလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေၸၢင်;ႁူမ်ႇငမ်း ထႅဝ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ် တူဝ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ {{Compact ToC|name=no|allowtoc=yes|x=}} {{Sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" style="font-size:95%;" !scope="col" style="width:130px;"|ဝဵင်းလူင်/ဝဵင်း !scope="col" style="width:200px;"|မိူင်း/လႅၼ်ပိူင်ႇငမ်း !လိုမ် ! class="sortable" |ၶေႃႈမၢႆတွင်း |- id="A" | [[ဢႃႇပီႇၸၼ်ႇ]] {{small|(ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၵဝ်ႇ၊ တိုၵ်ႉႁပ်ႉလုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ)}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Ivory Coast|name=ဢၢႆႇဝူဝ်ႇရီႇၶူတ်ႈ}}''' (Côte d'Ivoire) | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" |ဢႃႇပီႇၸၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ တီႈၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၢႆႇဝူဝ်ႇရီႇၶူတ်ႈသေ လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ |- | [[ယႃႇမူႇသူႇၵရူဝ်ႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}} |- | [[ဢႃႇပူးတႃႇပီႇ]] || '''{{flaglist|United Arab Emirates}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႃႇပူးၵျႃႇ]] || '''{{flaglist|Nigeria}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| [[:en:lagos|လႃးၵူဝ်ႉသ်]] ပဵၼ်မႃးဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႄႇမိူဝ်ႈ 1914 တေႃႇထိုင် 1991 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ဢႅၵ်ႉၶရႃႇ]] || '''{{flaglist|Ghana}}''' || |- | [[ဢႅတ်ႉတႅမ်ႇသ်တၢၼ်ႇ၊ မူႇၵုၼ် ၽိတ်ႉၶႅၼ်ႇ|ဢႅတ်ႉတႅမ်ႇသ်တၢၼ်ႇ]] || {{flaglist|Pitcairn Islands}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ဢႅတ်ႉတိတ်ႉသ်ဢႃႇပႃႇပႃႇ]] || '''{{flaglist|Ethiopia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢေႇတၼ်ႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ''၊ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း)}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Yemen}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| rowspan="2" | |- | [[သၼႃႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}} |- | [[တပ်ႉပၢင်သဝ်း ဢီႇပိတ်ႉသ်ၵူဝ်ႇပီႇ]] || {{flaglist|Akrotiri and Dhekelia}} || [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ဢႄႇလ်ၵျီးရ်]] || '''{{flaglist|Algeria}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႃႇလူဝ်ႇၾီႇ]] || {{flaglist|Niue}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[ဢႅမ်ႇမၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Jordan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅမ်ႇသ်တႃႇတႅမ်ႇ]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Netherlands}}''' | rowspan="3" |ယူးရူပ်ႉ|| rowspan="2" | |- | [[တႄႇႁဵၵ်ႉ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ဢႅၼ်ႇတူဝ်ရႃႇလႃႇဝေးယႃႇ]] || '''{{flaglist|Andorra}}''' || |- | [[ဢႅၼ်ႇၵႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Turkey}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅၼ်ႇတႃႇၼႃႇၼႃႇရီႇဝူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Madagascar}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႃႇပီႇယႃႇ]] || '''{{flaglist|Samoa}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[ဢႅတ်ႉသျ်ၵႃႇပတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Turkmenistan}}''' | ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅတ်ႉသ်မႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Eritrea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႅတ်ႉသ်တႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Kazakhstan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႃႇသုၼ်ႇသီႇဢွၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Paraguay}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ဢႃႇတႃႇၾူး]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || rowspan="3" | {{flaglist|Tokelau}} | rowspan="3" |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး || |- | [[ၼူႇၵူႇၼူဝ်ႇၼူႇ]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || ၵုၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်း။. ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်း မီး 531 ၵေႃႉ။ |- | [[ၾႃႇၵႃႇဢူဝ်ႇၾူဝ်ႇ]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || ဝဵင်းဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵုၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် [[:en:Fale, Tokelau|ၾႃႇလေႇ၊ ထူဝ်းၵေႇလၢဝ်ႇ]] |- | [[ဢႅတ်ႉထႅၼ်း]] || '''{{flaglist|Greece}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ဢႃႇဝႃႇရူႇဢႃႇ]] || {{flaglist|Cook Islands}} |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="B" | [[ပႅၵ်ႉတႅတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Iraq}}''' | ဢေးသျႃး|| |- | [[ပႃႇၵူး]] || '''{{flaglist|Azerbaijan}}''' | ဢေးသျႃး/ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပႃႇမႃႇၵူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Mali}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပၼ်ႇတႃႇသီႇရီႇပီႇၵႃႇဝၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Brunei}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵုင်းထဵပ်ႈ]] || '''{{THA}}''' || |- | [[ပၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Central African Republic}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Gambia}}''' || |- | [[ပတ်ႉသ်တႄႇ]] || '''{{flaglist|Saint Kitts and Nevis}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပေႇၵျိင်း]] || '''{{CHN}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပေႇရုတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Lebanon}}''' || |- | [[ပႄႇလ်ၵရဵတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Serbia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပႄႇလ်မူဝ်ႇပႅၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Belize}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပႄႇလ်လိၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Germany}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပိူၼ်ႇ]] {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}}|| '''{{flaglist|Switzerland}}''' || |- | [[ပိတ်ႉသျ်ၵဵၵ်ႉ]] || '''{{flaglist|Kyrgyzstan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပိတ်ႈသၢဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Guinea-Bissau}}''' | rowspan="4" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပလူမ်းၾွၼ်ႇတဵၼ်ႇ]] {{small|(ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || rowspan="3" | '''{{flaglist|South Africa}}''' || |- | [[ၶဵပ်ႉတၢဝ်း]] {{small|(ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ)}} || |- | [[ပရီႇတူဝ်ႇရီႇယႃႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || |- | [[ပူဝ်ႇၵူဝ်ႇတႃႇ]] || '''{{flaglist|Colombia}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ပရဵတ်ႉသ်]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}}|| rowspan="2" | {{flaglist|Montserrat}} | rowspan="2" | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပလိမတ်ႉ၊ မွၼ်ႉသႄႇရတ်ႉ|ပလိမတ်ႉ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}}|| |- | [[ပရႃႇသီးလီးယႃး]] || '''{{flaglist|Brazil}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ပရႃႇတီႇသလႃႇဝႃႇ]] || '''{{flaglist|Slovakia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပရတ်ႉသႃႇဝီးလ်]] || '''{{flaglist|Congo}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပရိတ်ႉၸ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Barbados}}''' | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | rowspan="2" | [[ဝဵင်းလူင်ပရတ်ႉသႄႇလ်သ်|ပရတ်ႉသႄႇလ်သ်]] || '''{{flaglist|Belgium}}'''<br> | rowspan="4" |ယူးရူပ်ႉ | rowspan="2" | |- |{{flaglist|ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ယူးရူပ်ႉ}} {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ပူႇၶႃႇရႅတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Romania}}''' || |- | [[ပူႇတႃႇပႅတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Hungary}}''' || |- | [[ပူၺ်ႇၼူဝ်ႇသ်ဢၢႆႇရေႉသ်]] || '''{{flaglist|Argentina}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- id="C" |[[ၶၢႆႇရူဝ်ႇ]]||'''{{flaglist|Egypt}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- |[[ၶႅၼ်ႇပႃႇရႃႇ]]||'''{{flaglist|Australia}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- |[[ၶႃႇရႃႇၵတ်ႉသ်]]||'''{{flaglist|Venezuela|state}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ၶႅတ်ႉသ်ထရီးသ်]] || '''{{flaglist|Saint Lucia}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[သျႃးလွတ်ႉဢႃႇမႃႇလီႇယႃႇ၊ မူႇၵုၼ် ဝႃႇၵျိၼ်ႇ ၶွင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ|သျႃးလွတ်ႉဢႃႇမႃႇလီႇယႃႇ]] || {{flaglist|United States Virgin Islands}} || [[:en:Territories of the United States|ၼႃႈလိၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ]]။ |- | [[ၶီႇသျီႇၼၢဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Moldova}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[သျီႇဢူႇတတ်ႉတေႇလႃႇပတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Equatorial Guinea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| [[မႃႇလႃႇပူဝ်ႇ]] ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တေႃႇထိုင်ပီ 2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ၵူဝ်ႇပၢၼ်ႇတၢဝ်း]] || {{flaglist|Turks and Caicos Islands}} | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Sri Lanka}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[သီႇရိၸယဝႃႇတၼပူႇရၵူဝ်ႇတေး]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || |- | [[ၵူဝ်ႇၼႃႇၶရီႇ]] || '''{{flaglist|Guinea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵူဝ်ႇပႅၼ်ႇႁေႇၵၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Denmark}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ၵူဝ်ႇတူဝ်ႇၼူး]] {{small|(သၢႆငၢႆတႄႉ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Benin}}''' | rowspan="3" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပူဝ်ႇတူဝ်ႇၼူဝ်ႇဝူဝ်ႇ]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || |- id="D" | [[တႃႇၵႃႇ (သီႇၼီႇၵႃႇ)]] || '''{{flaglist|Senegal}}''' || |- | [[တႃႇမတ်ႉသ်ၵတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Syria}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| |- | [[တႃႇၵႃႇ (ပင်းၵလႃးတဵတ်ႈ)]] || '''{{flaglist|Bangladesh}}''' || |- | [[တီႇလီႇ]] || '''{{flaglist|East Timor|name=တီႇမေႃးပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ}}''' || |- | [[ဝဵင်းလူင်ၵျီႇပူးတီႇ|ၵျီႇပူးတီႇ]] || '''{{flaglist|Djibouti}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[တူဝ်ႇတူဝ်ႇမႃႇ]] |'''{{flaglist|Tanzania}}'''|| |- | [[တူဝ်ႇႁႃႇ]] || '''{{flaglist|Qatar}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[တတ်ႉၵလတ်ႉသ်၊ ၵုၼ်မႅၼ်း|တတ်ႉၵလတ်ႉသ်]] || {{flaglist|Isle of Man}} | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| [[:en:Crown Dependencies|လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပရိတ်ႉတဵၼ်ႇ]]. |- | [[တတ်ႉပလိၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Ireland}}''' || |- | [[တူႇသျၼ်ႇပႄႇ]] || '''{{flaglist|Tajikistan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- id="E" | [[ဢႅတ်ႇတိၼ်ႇပႃႇရႃႇဢွပ်ႉၾ်တသႄးဝႅၼ်းသီးသ်]] || {{flaglist|Tristan da Cunha}} | || |- id="F" | [[ၾလၢႆးဢိင်းၾိတ်ႉသျ်ၶူဝ်ႇပ်ႉ]] || {{flaglist|Christmas Island}} | || |- | [[ၾရီးတၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Sierra Leone}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၾူးၼႃႇၾူးတီႇ]] || '''{{flaglist|Tuvalu}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="G" | [[ၵႃႇပူဝ်ႇရူဝ်ႇၼေး]] || '''{{flaglist|Botswana}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ မူႇၵုၼ်ၶေးမႅၼ်း|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || {{flaglist|Cayman Islands}} |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ ၵုၼ်ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || {{flaglist|Ascension Island}} | || ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်[[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] ႁင်း [[သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ]]။ |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ ၵၢႆႇယႃးၼႃႇ|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Guyana}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ၵျီႇပရေႃးတႃး]] || {{flaglist|Gibraltar}} |ယူးရူပ်ႉ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] လႄႈ [[:en:city-state|ဝဵင်းလူင်-ၸႄႈမိူင်း]]။ |- | [[ၵီႇတေႇၵႃႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Burundi}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" | ပူႇၵျုမ်ႇပူႇရႃႇ ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႄႇမိူဝ်ႈ 1962 တေႃႇထိုင် 2018 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ပူႇၵျုမ်ႇပူႇရႃႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ၵႂႃႇတမႃႇလႃႇသီးတီး]] || '''{{flaglist|Guatemala}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ၵတ်ႉသ်တေးဝီးယႃး၊ သဵင်ႉပႃႇထႄးလႄႇမီႇ|ၵတ်ႉသ်တေးဝီးယႃး]] || {{flaglist|Saint Barthélemy|local}} || [[:en:Overseas collectivity|လွင်ႈၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] ၶွင် [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- id="H" | [[ႁႃႇၵတ်ႉၺႃႇ]] || {{flaglist|Guam}} |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Territories of the United States|ၼႃႈလိၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ]]။ |- | [[ႁႅမ်ႇမိၼ်ႇတၼ်ႇ၊ ပႃႇမိဝ်းတႃး|ႁႅမ်ႇမိၼ်ႇတၼ်ႇ၊]] || {{flaglist|Bermuda}} |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:Crown Dependencies|လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပရိတ်ႉတဵၼ်ႇ]]. |- | [[ႁႃႇၼွႆ]] || '''{{VIE}}''' |ဢေးသျႃး||တူၺ်းပႃး: [[:en:List of historical capitals of Vietnam|သဵၼ်ႈမၢႆ ဝဵင်းလူင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း မိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်း]] |- | [[ႁႃႇရႃႇရေႇ]] || '''{{ZIM}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ႁႃႇၵေႇသႃႇ]] || {{flaglist|Somaliland}} ||''သၢႆငၢႆတႄႉ'' ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ၊ , ဢၼ် UN ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် ''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'' တွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းသူဝ်ႇမႃႇလီႇယႃႇ။ |- | [[ႁႃႇဝႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Cuba}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ႁႄလ်သိၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Finland}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ႁူဝ်ႇၼီႇယႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Solomon Islands}}''' | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="I" | [[ဢိတ်ႉသလႃႇမႃႇပတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Pakistan}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| |- id="J" |[[ၵျႃႇၵႃႇတႃႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} | rowspan="2" | '''{{INA}}''' || |- |[[ၼူႇသၼ်ႇတႃႇရႃႇ (ဝဵင်းလူင်)|ၼူႇသၼ်ႇတႃႇရႃႇ]] || |- | [[ၵျဵမ်းသ်တၢဝ်း၊ သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ|ၵျဵမ်းသ်တၢဝ်း၊]] || {{flaglist|Saint Helena}} | || ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်[[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] ႁင်း [[သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ]]။ |- | rowspan="2" | [[ၵျေႇရူႇသႃႇလႅမ်ႇ]] |'''{{flaglist|Israel}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး | rowspan="3" | |- | rowspan="2" | '''{{flaglist|Palestine}}''' |- | [[ရႃႇမၼ်ႇလႃႇ"]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ၸူးပႃး ]] || '''{{flaglist|South Sudan}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- id="K" | [[ၵႃႇပူးလ်]] || '''{{flaglist|Islamic Emirate of Afghanistan|name=ဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼီႇသတၢၼ်ႇ}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵမ်ႇပႃႇလႃႇ]] || '''{{flaglist|Uganda}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵတ်ႉမၼ်းတူႇ]] || '''{{flaglist|Nepal}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၶႃႇတူမ်း]] || '''{{flaglist|Sudan}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵီႇၵႃႇလီႇ]] || '''{{flaglist|Rwanda}}''' || |- | [[ၶိင်းဢႅတ်ႇဝတ်ႉပႂၢႆႉ]] || {{flaglist|South Georgia and the South Sandwich Islands}} | || [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၶိင်းသတၼ်ႇ၊ ၵျႃႇမေႇၵႃႇ|ၶိင်းသတၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Jamaica}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ၶိင်းသတၼ်ႇ၊ ၵုၼ်ၼေႃႇၾုၵ်ႉ|ၶိင်းသတၼ်ႇ]] || {{flaglist|Norfolk Island}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:States and territories of Australia|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း]] ၶွင် [[ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး]]။ |- | [[ၶိင်းသ်တၢဝ်း၊ သဵင်ႉဝိၼ်းသႅၼ်ႉ လႄႈ ၵရႄးၼႃးတိၼ်း|ၶိင်းသ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Saint Vincent and the Grenadines}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ၵိၼ်ႇသႃႇသႃႇ]] || '''{{flaglist|Democratic Republic of the Congo}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵႂႃႇလႃႇလမ်ႇပူဝ်ႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ''၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ လႄႈ ၶိူဝ်းၶုၼ်)}}|| rowspan="2" | '''{{MAS}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပူႇထရႃႇၸႃႇယႃႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || |- | [[ဝဵင်းလူင်ၶူႇဝဵတ်ႈ]] || '''{{flaglist|Kuwait}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵီးဢိဝ်ႉ]] || '''{{flaglist|Ukraine}}''' |ယူႇၶရဵၼ်း|| |- id="L" | [[လႃႇပတ်ႉသ်]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Bolivia}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[သူးၶရေႇ]] {{small|(လၵ်းမိူင်း)}} || |- | [[လႃႇယူၼ်ႇ]] {{small|(ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ)}} || rowspan="2" | {{flaglist|Sahrawi Arab Democratic Republic|name=သႃႇႁႃႇရႃႇ ပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း}} | rowspan="4" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" | |- | [[တိၾႃႇရီႇတီႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[လီႇပရေႇၾေးလ်]] || '''{{flaglist|Gabon}}''' || |- | [[လီႇလူင်ႇဝူၺ်ႇ ]] || '''{{flaglist|Malawi}}''' || |- | [[လီႇမႃႇ]] || '''{{flaglist|Peru|ၸိုင်ႈမိူင်း}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[လိတ်ႉသ်ပူၼ်ႇ]] || '''{{POR}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[လိဝ်ႇပလျႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Slovenia}}''' || |- | [[လူဝ်ႇပၢမ်ႇပႃႇ]] {{small|(ၶိူဝ်းၶုၼ် လႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Eswatini}}''' | rowspan="3" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မပႃႇပႃႇၼေး]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || |- | [[လူဝ်ႇမေး]] || '''{{flaglist|Togo}}''' || |- | [[လၼ်ႇတၼ်ႇ]] || '''{{UK}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- |[[လၼ်ႇတၼ်ႇ]] {{Small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} | rowspan="2" |{{Flaglist|British Indian Ocean Territory}} | rowspan="2" |ဢေးသျႃး | rowspan="2" | |- | [[တီႇဢေႇၵူဝ်ႇၵႃႇသီႇယႃႇ]] {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[လူႇဢၼ်ႇတႃႇ]] || '''{{flaglist|Angola}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[လူႇသႃႇၵႃႇ]] || '''{{flaglist|Zambia}}''' || |- | [[လၢၵ်ႈၸိမ်ႇပၢၵ်ႈသီးတီး|လၢၵ်ႈၸိမ်ႇပၢၵ်ႈ]] || '''{{flaglist|Luxembourg}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- id="M" | [[မႃႇတရိတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Spain}}''' || |- | [[မႃႇၵျူႇရူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Marshall Islands}}''' | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[မႃႇလေး]] || '''{{flaglist|Maldives}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[မႃႇၼႃႇၵႂႃႇ]] || '''{{flaglist|Nicaragua}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[မႃႇၼႃႇမႃႇ]] || '''{{flaglist|Bahrain}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[မႃႇၼီႇလႃႇ]] || '''{{PHI}}''' || |- | [[မႃႇပူႇတူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Mozambique}}''' | ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မႃႇရီႇႁမ်း]] || {{flaglist|Åland Islands}} | ယူးရူပ်ႉ||ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ [[ၾိၼ်ႇလႅၼ်ႇ]]။ |- | [[မႃႇရီႇၵွတ်ႉ၊ သဵင်ႉမႃႇတိၼ်ႇ|မႃႇရီႇၵွတ်ႉ]] || {{flaglist|Saint Martin|local}} | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| [[:en:Overseas collectivity|ၵၢၼ်ၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- | [[မႃႇသေႇရူႇ]] || '''{{flaglist|Lesotho}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မႃႇတႃႇဢူႇတူႇ]] || {{flaglist|Wallis and Futuna|local}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Overseas collectivity|ၵၢၼ်ၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- | [[မႅၵ်ႇသီႇၵူဝ်ႇသီးတီး]] || '''{{flaglist|Mexico}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[မိၼ်းသ်ၵ်]] || '''{{flaglist|Belarus}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[မူဝ်ႇၵႃႇတီႇသျူး]] || '''{{flaglist|Somalia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ မူဝ်ႇၼႃႉၶူဝ်ႇ|မူဝ်ႇၼႃႉၶူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Monaco}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[မၼ်ႇရူဝ်ႇဝီႇယႃႇ]] || '''{{flaglist|Liberia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မွၼ်ႇတေႇဝီႇတေးဢူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Uruguay}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[မူဝ်ႇရူဝ်ႇၼီႇ၊ ၶူဝ်ႇမူဝ်ႇရူတ်ႈ|မူဝ်ႇရူဝ်ႇၼီႇ ]] || '''{{flaglist|Comoros}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မွတ်ႉသၵူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Russia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| [[သဵၼ်ႉပီႇတႃႇပတ်ႉ]] ပဵၼ်တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း [[:en:Constitutional Court of Russia|လုမ်းတြႃးပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း မိူင်းရတ်ႈသျႃး]] |- | [[မတ်ႉသၵတ်ႉ၊ ဢူဝ်ႇမၢၼ်ႇ|မတ်ႉသၵတ်ႉ]] || '''{{OMA}}''' |ဢေးသျႃး|| |- id="N" | [[ၼၢႆႇရူဝ်ႇပီႇ]] || '''{{flaglist|Kenya}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၼတ်ႉသေႃႇ၊ ပႃႇႁႃးမႃး|ၼတ်ႉသေႃႇ]] || '''{{flaglist|Bahamas, The}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ၼေႇပျီႇတေႃႇ]] || '''{{MYA}}''' |ဢေးသျႃး||[[တႃႈၵုင်ႈ]] ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈမႃး တေႃႇထိုင်ပီ 2006 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။<ref>{{Cite web |title=Nay Pyi Taw {{!}} national capital, Myanmar {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Nay-Pyi-Taw |access-date=2022-05-29 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> တူၺ်းပႃး- [[သဵၼ််ႈမၢႆႆ ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]။ |- | [[ဢႅၼ်ႇၸႃႇမေႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Chad}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[တေႇလီႇ]] || '''{{IND}}''' |ဢေးသျႃး|| [[ၵူဝ်ႇၵႃႇတႃႇ]] ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ [[ဢိၼ်းတီးယႃး]] တေႃႇထိုင် 1911 ၽွင်းမိူဝ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ငေႇရူႇမတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Palau}}''' | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[ၼျႃႇမေး]] || '''{{flaglist|Niger}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | rowspan="2" | [[ၼီႇၵူဝ်ႇသီႇဢႃႇ]] || '''{{flaglist|Cyprus}}'''<br> | rowspan="2" |ဢေးသျႃး | rowspan="2" | |- |{{flaglist|Northern Cyprus}} |- | [[ၼူႇဢၢၵ်ႉသျွတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Mauritania}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၼူႇမေးဢႃႇ]] || {{flagdeco|New Caledonia|local}} [[ၼိဝ်း ၶႄႇလီႇတူဝ်းၼီးယႃး]] | rowspan="2" | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Overseas territory|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း]] ၶွင် [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၼူႇၵူႇဢႃႇလူဝ်ႇၾႃႇ]] || '''{{flaglist|Tonga}}''' || |- |} == မၢႆတွင်း == {{reflist|group=Note}} == ၽိုၼ်ဢိင် == {{reflist}} [[Category:Lists of countries|Capitals, National]] [[Category:Lists of capital cities| Alphabetical]] 734jz0y4x1tjxj2a1wk9pj49ibdugip 125189 125186 2026-04-18T06:00:18Z Saaifa 103 /* သဵၼ်ႈမၢႆ */ 125189 wikitext text/x-wiki {{clear}} == သဵၼ်ႈမၢႆ == {{Clear}} ႁူဝ်ၶေႃႈ ၶွပ်ႇလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေၸၢင်;ႁူမ်ႇငမ်း ထႅဝ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ် တူဝ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ {{Compact ToC|name=no|allowtoc=yes|x=}} {{Sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" style="font-size:95%;" !scope="col" style="width:130px;"|ဝဵင်းလူင်/ဝဵင်း !scope="col" style="width:200px;"|မိူင်း/လႅၼ်ပိူင်ႇငမ်း !လိုမ် ! class="sortable" |ၶေႃႈမၢႆတွင်း |- id="A" | [[ဢႃႇပီႇၸၼ်ႇ]] {{small|(ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၵဝ်ႇ၊ တိုၵ်ႉႁပ်ႉလုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ)}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Ivory Coast|name=ဢၢႆႇဝူဝ်ႇရီႇၶူတ်ႈ}}''' (Côte d'Ivoire) | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" |ဢႃႇပီႇၸၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ တီႈၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၢႆႇဝူဝ်ႇရီႇၶူတ်ႈသေ လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ |- | [[ယႃႇမူႇသူႇၵရူဝ်ႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}} |- | [[ဢႃႇပူးတႃႇပီႇ]] || '''{{flaglist|United Arab Emirates}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႃႇပူးၵျႃႇ]] || '''{{flaglist|Nigeria}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| [[:en:lagos|လႃးၵူဝ်ႉသ်]] ပဵၼ်မႃးဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႄႇမိူဝ်ႈ 1914 တေႃႇထိုင် 1991 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ဢႅၵ်ႉၶရႃႇ]] || '''{{flaglist|Ghana}}''' || |- | [[ဢႅတ်ႉတႅမ်ႇသ်တၢၼ်ႇ၊ မူႇၵုၼ် ၽိတ်ႉၶႅၼ်ႇ|ဢႅတ်ႉတႅမ်ႇသ်တၢၼ်ႇ]] || {{flaglist|Pitcairn Islands}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ဢႅတ်ႉတိတ်ႉသ်ဢႃႇပႃႇပႃႇ]] || '''{{flaglist|Ethiopia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢေႇတၼ်ႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ''၊ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း)}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Yemen}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| rowspan="2" | |- | [[သၼႃႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}} |- | [[တပ်ႉပၢင်သဝ်း ဢီႇပိတ်ႉသ်ၵူဝ်ႇပီႇ]] || {{flaglist|Akrotiri and Dhekelia}} || [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ဢႄႇလ်ၵျီးရ်]] || '''{{flaglist|Algeria}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႃႇလူဝ်ႇၾီႇ]] || {{flaglist|Niue}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[ဢႅမ်ႇမၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Jordan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅမ်ႇသ်တႃႇတႅမ်ႇ]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Netherlands}}''' | rowspan="3" |ယူးရူပ်ႉ|| rowspan="2" | |- | [[တႄႇႁဵၵ်ႉ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ဢႅၼ်ႇတူဝ်ရႃႇလႃႇဝေးယႃႇ]] || '''{{flaglist|Andorra}}''' || |- | [[ဢႅၼ်ႇၵႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Turkey}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅၼ်ႇတႃႇၼႃႇၼႃႇရီႇဝူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Madagascar}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႃႇပီႇယႃႇ]] || '''{{flaglist|Samoa}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[ဢႅတ်ႉသျ်ၵႃႇပတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Turkmenistan}}''' | ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႅတ်ႉသ်မႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Eritrea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ဢႅတ်ႉသ်တႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Kazakhstan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ဢႃႇသုၼ်ႇသီႇဢွၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Paraguay}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ဢႃႇတႃႇၾူး]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || rowspan="3" | {{flaglist|Tokelau}} | rowspan="3" |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး || |- | [[ၼူႇၵူႇၼူဝ်ႇၼူႇ]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || ၵုၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်း။. ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်း မီး 531 ၵေႃႉ။ |- | [[ၾႃႇၵႃႇဢူဝ်ႇၾူဝ်ႇ]] {{small|(ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၵုၼ်လူင်)}} || ဝဵင်းဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵုၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် [[:en:Fale, Tokelau|ၾႃႇလေႇ၊ ထူဝ်းၵေႇလၢဝ်ႇ]] |- | [[ဢႅတ်ႉထႅၼ်း]] || '''{{flaglist|Greece}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ဢႃႇဝႃႇရူႇဢႃႇ]] || {{flaglist|Cook Islands}} |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="B" | [[ပႅၵ်ႉတႅတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Iraq}}''' | ဢေးသျႃး|| |- | [[ပႃႇၵူး]] || '''{{flaglist|Azerbaijan}}''' | ဢေးသျႃး/ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပႃႇမႃႇၵူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Mali}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပၼ်ႇတႃႇသီႇရီႇပီႇၵႃႇဝၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Brunei}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵုင်းထဵပ်ႈ]] || '''{{THA}}''' || |- | [[ပၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Central African Republic}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Gambia}}''' || |- | [[ပတ်ႉသ်တႄႇ]] || '''{{flaglist|Saint Kitts and Nevis}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပေႇၵျိင်း]] || '''{{CHN}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပေႇရုတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Lebanon}}''' || |- | [[ပႄႇလ်ၵရဵတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Serbia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပႄႇလ်မူဝ်ႇပႅၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Belize}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပႄႇလ်လိၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Germany}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပိူၼ်ႇ]] {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}}|| '''{{flaglist|Switzerland}}''' || |- | [[ပိတ်ႉသျ်ၵဵၵ်ႉ]] || '''{{flaglist|Kyrgyzstan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပိတ်ႈသၢဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Guinea-Bissau}}''' | rowspan="4" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပလူမ်းၾွၼ်ႇတဵၼ်ႇ]] {{small|(ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || rowspan="3" | '''{{flaglist|South Africa}}''' || |- | [[ၶဵပ်ႉတၢဝ်း]] {{small|(ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ)}} || |- | [[ပရီႇတူဝ်ႇရီႇယႃႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || |- | [[ပူဝ်ႇၵူဝ်ႇတႃႇ]] || '''{{flaglist|Colombia}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ပရဵတ်ႉသ်]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}}|| rowspan="2" | {{flaglist|Montserrat}} | rowspan="2" | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ပလိမတ်ႉ၊ မွၼ်ႉသႄႇရတ်ႉ|ပလိမတ်ႉ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}}|| |- | [[ပရႃႇသီးလီးယႃး]] || '''{{flaglist|Brazil}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ပရႃႇတီႇသလႃႇဝႃႇ]] || '''{{flaglist|Slovakia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ပရတ်ႉသႃႇဝီးလ်]] || '''{{flaglist|Congo}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပရိတ်ႉၸ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Barbados}}''' | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | rowspan="2" | [[ဝဵင်းလူင်ပရတ်ႉသႄႇလ်သ်|ပရတ်ႉသႄႇလ်သ်]] || '''{{flaglist|Belgium}}'''<br> | rowspan="4" |ယူးရူပ်ႉ | rowspan="2" | |- |{{flaglist|ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ယူးရူပ်ႉ}} {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ပူႇၶႃႇရႅတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Romania}}''' || |- | [[ပူႇတႃႇပႅတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Hungary}}''' || |- | [[ပူၺ်ႇၼူဝ်ႇသ်ဢၢႆႇရေႉသ်]] || '''{{flaglist|Argentina}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- id="C" |[[ၶၢႆႇရူဝ်ႇ]]||'''{{flaglist|Egypt}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- |[[ၶႅၼ်ႇပႃႇရႃႇ]]||'''{{flaglist|Australia}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- |[[ၶႃႇရႃႇၵတ်ႉသ်]]||'''{{flaglist|Venezuela|state}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ၶႅတ်ႉသ်ထရီးသ်]] || '''{{flaglist|Saint Lucia}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[သျႃးလွတ်ႉဢႃႇမႃႇလီႇယႃႇ၊ မူႇၵုၼ် ဝႃႇၵျိၼ်ႇ ၶွင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ|သျႃးလွတ်ႉဢႃႇမႃႇလီႇယႃႇ]] || {{flaglist|United States Virgin Islands}} || [[:en:Territories of the United States|ၼႃႈလိၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ]]။ |- | [[ၶီႇသျီႇၼၢဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Moldova}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[သျီႇဢူႇတတ်ႉတေႇလႃႇပတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Equatorial Guinea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| [[မႃႇလႃႇပူဝ်ႇ]] ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တေႃႇထိုင်ပီ 2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ၵူဝ်ႇပၢၼ်ႇတၢဝ်း]] || {{flaglist|Turks and Caicos Islands}} | ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Sri Lanka}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[သီႇရိၸယဝႃႇတၼပူႇရၵူဝ်ႇတေး]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || |- | [[ၵူဝ်ႇၼႃႇၶရီႇ]] || '''{{flaglist|Guinea}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵူဝ်ႇပႅၼ်ႇႁေႇၵၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Denmark}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ၵူဝ်ႇတူဝ်ႇၼူး]] {{small|(သၢႆငၢႆတႄႉ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Benin}}''' | rowspan="3" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ပူဝ်ႇတူဝ်ႇၼူဝ်ႇဝူဝ်ႇ]] {{small|(ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်)}} || |- id="D" | [[တႃႇၵႃႇ (သီႇၼီႇၵႃႇ)]] || '''{{flaglist|Senegal}}''' || |- | [[တႃႇမတ်ႉသ်ၵတ်ႉသ်]] || '''{{flaglist|Syria}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| |- | [[တႃႇၵႃႇ (ပင်းၵလႃးတဵတ်ႈ)]] || '''{{flaglist|Bangladesh}}''' || |- | [[တီႇလီႇ]] || '''{{flaglist|East Timor|name=တီႇမေႃးပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ}}''' || |- | [[ဝဵင်းလူင်ၵျီႇပူးတီႇ|ၵျီႇပူးတီႇ]] || '''{{flaglist|Djibouti}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[တူဝ်ႇတူဝ်ႇမႃႇ]] |'''{{flaglist|Tanzania}}'''|| |- | [[တူဝ်ႇႁႃႇ]] || '''{{flaglist|Qatar}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[တတ်ႉၵလတ်ႉသ်၊ ၵုၼ်မႅၼ်း|တတ်ႉၵလတ်ႉသ်]] || {{flaglist|Isle of Man}} | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| [[:en:Crown Dependencies|လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပရိတ်ႉတဵၼ်ႇ]]. |- | [[တတ်ႉပလိၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Ireland}}''' || |- | [[တူႇသျၼ်ႇပႄႇ]] || '''{{flaglist|Tajikistan}}''' |ဢေးသျႃး|| |- id="E" | [[ဢႅတ်ႇတိၼ်ႇပႃႇရႃႇဢွပ်ႉၾ်တသႄးဝႅၼ်းသီးသ်]] || {{flaglist|Tristan da Cunha}} | || |- id="F" | [[ၾလၢႆးဢိင်းၾိတ်ႉသျ်ၶူဝ်ႇပ်ႉ]] || {{flaglist|Christmas Island}} | || |- | [[ၾရီးတၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Sierra Leone}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၾူးၼႃႇၾူးတီႇ]] || '''{{flaglist|Tuvalu}}''' |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="G" | [[ၵႃႇပူဝ်ႇရူဝ်ႇၼေး]] || '''{{flaglist|Botswana}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ မူႇၵုၼ်ၶေးမႅၼ်း|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || {{flaglist|Cayman Islands}} |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ ၵုၼ်ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || {{flaglist|Ascension Island}} | || ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်[[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] ႁင်း [[သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ]]။ |- | [[ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း၊ ၵၢႆႇယႃးၼႃႇ|ၵျေႃႉၵျ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Guyana}}''' |ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း|| |- | [[ၵျီႇပရေႃးတႃး]] || {{flaglist|Gibraltar}} |ယူးရူပ်ႉ|| [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] လႄႈ [[:en:city-state|ဝဵင်းလူင်-ၸႄႈမိူင်း]]။ |- | [[ၵီႇတေႇၵႃႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'')}}|| rowspan="2" | '''{{flaglist|Burundi}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" | ပူႇၵျုမ်ႇပူႇရႃႇ ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႄႇမိူဝ်ႈ 1962 တေႃႇထိုင် 2018 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ပူႇၵျုမ်ႇပူႇရႃႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ၵႂႃႇတမႃႇလႃႇသီးတီး]] || '''{{flaglist|Guatemala}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ၵတ်ႉသ်တေးဝီးယႃး၊ သဵင်ႉပႃႇထႄးလႄႇမီႇ|ၵတ်ႉသ်တေးဝီးယႃး]] || {{flaglist|Saint Barthélemy|local}} || [[:en:Overseas collectivity|လွင်ႈၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] ၶွင် [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- id="H" | [[ႁႃႇၵတ်ႉၺႃႇ]] || {{flaglist|Guam}} |ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Territories of the United States|ၼႃႈလိၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ]]။ |- | [[ႁႅမ်ႇမိၼ်ႇတၼ်ႇ၊ ပႃႇမိဝ်းတႃး|ႁႅမ်ႇမိၼ်ႇတၼ်ႇ၊]] || {{flaglist|Bermuda}} |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| [[:en:Crown Dependencies|လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပရိတ်ႉတဵၼ်ႇ]]. |- | [[ႁႃႇၼွႆ]] || '''{{VIE}}''' |ဢေးသျႃး||တူၺ်းပႃး: [[:en:List of historical capitals of Vietnam|သဵၼ်ႈမၢႆ ဝဵင်းလူင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း မိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်း]] |- | [[ႁႃႇရႃႇရေႇ]] || '''{{ZIM}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ႁႃႇၵေႇသႃႇ]] || {{flaglist|Somaliland}} ||''သၢႆငၢႆတႄႉ'' ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ၊ , ဢၼ် UN ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် ''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ'' တွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းသူဝ်ႇမႃႇလီႇယႃႇ။ |- | [[ႁႃႇဝႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Cuba}}''' |ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ|| |- | [[ႁႄလ်သိၼ်ႇၵီႇ]] || '''{{flaglist|Finland}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[ႁူဝ်ႇၼီႇယႃႇရႃႇ]] || '''{{flaglist|Solomon Islands}}''' | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- id="I" | [[ဢိတ်ႉသလႃႇမႃႇပတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Pakistan}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး|| |- id="J" |[[ၵျႃႇၵႃႇတႃႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} | rowspan="2" | '''{{INA}}''' || |- |[[ၼူႇသၼ်ႇတႃႇရႃႇ (ဝဵင်းလူင်)|ၼူႇသၼ်ႇတႃႇရႃႇ]] || |- | [[ၵျဵမ်းသ်တၢဝ်း၊ သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ|ၵျဵမ်းသ်တၢဝ်း၊]] || {{flaglist|Saint Helena}} | || ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်[[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]] ႁင်း [[သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ]]။ |- | rowspan="2" | [[ၵျေႇရူႇသႃႇလႅမ်ႇ]] |'''{{flaglist|Israel}}''' | rowspan="3" |ဢေးသျႃး | rowspan="3" | |- | rowspan="2" | '''{{flaglist|Palestine}}''' |- | [[ရႃႇမၼ်ႇလႃႇ"]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[ၸူးပႃး ]] || '''{{flaglist|South Sudan}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- id="K" | [[ၵႃႇပူးလ်]] || '''{{flaglist|Islamic Emirate of Afghanistan|name=ဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼီႇသတၢၼ်ႇ}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵမ်ႇပႃႇလႃႇ]] || '''{{flaglist|Uganda}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵတ်ႉမၼ်းတူႇ]] || '''{{flaglist|Nepal}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၶႃႇတူမ်း]] || '''{{flaglist|Sudan}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵီႇၵႃႇလီႇ]] || '''{{flaglist|Rwanda}}''' || |- | [[ၶိင်းဢႅတ်ႇဝတ်ႉပႂၢႆႉ]] || {{flaglist|South Georgia and the South Sandwich Islands}} | || [[:en:British Overseas Territories|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၶိင်းသတၼ်ႇ၊ ၵျႃႇမေႇၵႃႇ|ၶိင်းသတၼ်ႇ]] || '''{{flaglist|Jamaica}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ၶိင်းသတၼ်ႇ၊ ၵုၼ်ၼေႃႇၾုၵ်ႉ|ၶိင်းသတၼ်ႇ]] || {{flaglist|Norfolk Island}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:States and territories of Australia|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း]] ၶွင် [[ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး]]။ |- | [[ၶိင်းသ်တၢဝ်း၊ သဵင်ႉဝိၼ်းသႅၼ်ႉ လႄႈ ၵရႄးၼႃးတိၼ်း|ၶိင်းသ်တၢဝ်း]] || '''{{flaglist|Saint Vincent and the Grenadines}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ၵိၼ်ႇသႃႇသႃႇ]] || '''{{flaglist|Democratic Republic of the Congo}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၵႂႃႇလႃႇလမ်ႇပူဝ်ႇ]] {{small|(''ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ''၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ လႄႈ ၶိူဝ်းၶုၼ်)}}|| rowspan="2" | '''{{MAS}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[ပူႇထရႃႇၸႃႇယႃႇ]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်)}} || |- | [[ဝဵင်းလူင်ၶူႇဝဵတ်ႈ]] || '''{{flaglist|Kuwait}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[ၵီးဢိဝ်ႉ]] || '''{{flaglist|Ukraine}}''' |ယူႇၶရဵၼ်း|| |- id="L" | [[လႃႇပတ်ႉသ်]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Bolivia}}''' | rowspan="2" |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[သူးၶရေႇ]] {{small|(လၵ်းမိူင်း)}} || |- | [[လႃႇယူၼ်ႇ]] {{small|(ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ)}} || rowspan="2" | {{flaglist|Sahrawi Arab Democratic Republic|name=သႃႇႁႃႇရႃႇ ပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း}} | rowspan="4" |ဢႃႇၾရိၵ|| rowspan="2" | |- | [[တိၾႃႇရီႇတီႇ]] {{small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[လီႇပရေႇၾေးလ်]] || '''{{flaglist|Gabon}}''' || |- | [[လီႇလူင်ႇဝူၺ်ႇ ]] || '''{{flaglist|Malawi}}''' || |- | [[လီႇမႃႇ]] || '''{{flaglist|Peru|ၸိုင်ႈမိူင်း}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[လိတ်ႉသ်ပူၼ်ႇ]] || '''{{POR}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[လိဝ်ႇပလျႃႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Slovenia}}''' || |- | [[လူဝ်ႇပၢမ်ႇပႃႇ]] {{small|(ၶိူဝ်းၶုၼ် လႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ)}} || rowspan="2" | '''{{flaglist|Eswatini}}''' | rowspan="3" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မပႃႇပႃႇၼေး]] {{small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} || |- | [[လူဝ်ႇမေး]] || '''{{flaglist|Togo}}''' || |- | [[လၼ်ႇတၼ်ႇ]] || '''{{UK}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- |[[လၼ်ႇတၼ်ႇ]] {{Small|(ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ)}} | rowspan="2" |{{Flaglist|British Indian Ocean Territory}} | rowspan="2" |ဢေးသျႃး | rowspan="2" | |- | [[တီႇဢေႇၵူဝ်ႇၵႃႇသီႇယႃႇ]] {{Small|(''သၢႆငၢႆတႄႉ'')}} |- | [[လူႇဢၼ်ႇတႃႇ]] || '''{{flaglist|Angola}}''' | rowspan="2" |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[လူႇသႃႇၵႃႇ]] || '''{{flaglist|Zambia}}''' || |- | [[လၢၵ်ႈၸိမ်ႇပၢၵ်ႈသီးတီး|လၢၵ်ႈၸိမ်ႇပၢၵ်ႈ]] || '''{{flaglist|Luxembourg}}''' | rowspan="2" |ယူးရူပ်ႉ|| |- id="M" | [[မႃႇတရိတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Spain}}''' || |- | [[မႃႇၵျူႇရူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Marshall Islands}}''' | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[မႃႇလေး]] || '''{{flaglist|Maldives}}''' |ဢေးသျႃး|| |- | [[မႃႇၼႃႇၵႂႃႇ]] || '''{{flaglist|Nicaragua}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[မႃႇၼႃႇမႃႇ]] || '''{{flaglist|Bahrain}}''' | rowspan="2" |ဢေးသျႃး|| |- | [[မႃႇၼီႇလႃႇ]] || '''{{PHI}}''' || |- | [[မႃႇပူႇတူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Mozambique}}''' | ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မႃႇရီႇႁမ်း]] || {{flaglist|Åland Islands}} | ယူးရူပ်ႉ||ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ [[ၾိၼ်ႇလႅၼ်ႇ]]။ |- | [[မႃႇရီႇၵွတ်ႉ၊ သဵင်ႉမႃႇတိၼ်ႇ|မႃႇရီႇၵွတ်ႉ]] || {{flaglist|Saint Martin|local}} | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| [[:en:Overseas collectivity|ၵၢၼ်ၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- | [[မႃႇသေႇရူႇ]] || '''{{flaglist|Lesotho}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မႃႇတႃႇဢူႇတူႇ]] || {{flaglist|Wallis and Futuna|local}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Overseas collectivity|ၵၢၼ်ၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- | [[မႅၵ်ႇသီႇၵူဝ်ႇသီးတီး]] || '''{{flaglist|Mexico}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[မိၼ်းသ်ၵ်]] || '''{{flaglist|Belarus}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[မူဝ်ႇၵႃႇတီႇသျူး]] || '''{{flaglist|Somalia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ မူဝ်ႇၼႃႉၶူဝ်ႇ|မူဝ်ႇၼႃႉၶူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Monaco}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| |- | [[မၼ်ႇရူဝ်ႇဝီႇယႃႇ]] || '''{{flaglist|Liberia}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မွၼ်ႇတေႇဝီႇတေးဢူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Uruguay}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| |- | [[မူဝ်ႇရူဝ်ႇၼီႇ၊ ၶူဝ်ႇမူဝ်ႇရူတ်ႈ|မူဝ်ႇရူဝ်ႇၼီႇ ]] || '''{{flaglist|Comoros}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[မွတ်ႉသၵူဝ်ႇ]] || '''{{flaglist|Russia}}''' |ယူးရူပ်ႉ|| [[သဵၼ်ႉပီႇတႃႇပတ်ႉ]] ပဵၼ်တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း [[:en:Constitutional Court of Russia|လုမ်းတြႃးပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း မိူင်းရတ်ႈသျႃး]] |- | [[မတ်ႉသၵတ်ႉ၊ ဢူဝ်ႇမၢၼ်ႇ|မတ်ႉသၵတ်ႉ]] || '''{{OMA}}''' |ဢေးသျႃး|| |- id="N" | [[ၼၢႆႇရူဝ်ႇပီႇ]] || '''{{flaglist|Kenya}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၼတ်ႉသေႃႇ၊ ပႃႇႁႃးမႃး|ၼတ်ႉသေႃႇ]] || '''{{flaglist|Bahamas, The}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ၼေႇပျီႇတေႃႇ]] || '''{{MYA}}''' |ဢေးသျႃး||[[တႃႈၵုင်ႈ]] ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈမႃး တေႃႇထိုင်ပီ 2006 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။<ref>{{Cite web |title=Nay Pyi Taw {{!}} national capital, Myanmar {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Nay-Pyi-Taw |access-date=2022-05-29 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> တူၺ်းပႃး- [[သဵၼ််ႈမၢႆႆ ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]။ |- | [[ဢႅၼ်ႇၸႃႇမေႇၼႃႇ]] || '''{{flaglist|Chad}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[တေႇလီႇ]] || '''{{IND}}''' |ဢေးသျႃး|| [[ၵူဝ်ႇၵႃႇတႃႇ]] ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ [[ဢိၼ်းတီးယႃး]] တေႃႇထိုင် 1911 ၽွင်းမိူဝ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ |- | [[ငေႇရူႇမတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Palau}}''' | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| |- | [[ၼျႃႇမေး]] || '''{{flaglist|Niger}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | rowspan="2" | [[ၼီႇၵူဝ်ႇသီႇဢႃႇ]] || '''{{flaglist|Cyprus}}'''<br> | rowspan="2" |ဢေးသျႃး | rowspan="2" | |- |{{flaglist|Northern Cyprus}} |- | [[ၼူႇဢၢၵ်ႉသျွတ်ႉ]] || '''{{flaglist|Mauritania}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- | [[ၼူႇမေးဢႃႇ]] || {{flagdeco|New Caledonia|local}} [[ၼိဝ်း ၶႄႇလီႇတူဝ်းၼီးယႃး]] | rowspan="2" | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Overseas territory|ၼႃႈလိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း]] ၶွင် [[ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- | [[ၼူႇၵူႇဢႃႇလူဝ်ႇၾႃႇ]] || '''{{flaglist|Tonga}}''' || |- | [[ၼူၵ်ႉ၊ ၵရိၼ်းလႅၼ်း]] || {{flaglist|Greenland}} |ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- id="O" | [[ဢူဝ်ႇရၢၼ်ႇယႃႇသတႅတ်ႉ]] || {{flaglist|Aruba}} | ဢမႄႇရိၵပွတ်းၸၢၼ်း|| မိူင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇႁင်းၶေႃ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း [[မိူင်းႁေႃၶမ်း ၼႄႇတႃႇလႅၼ်ႇ]]။ |- | [[ဢွၼ်ႉသ်လူဝ်ႇ]] || '''{{NOR}}''' |ယူးရူပ်ႉ||တူၺ်းပႃး [[:en:List of historical capitals of Norway|သဵၼ်ႈမၢႆ ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ၼေႃႇဝူၺ်း]]။ |- | [[ဢွတ်ႉတႃႇဝႃႇ]] || '''{{CAN}}''' |ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ဝႃႇၵႃႇတူႇၵူႇ]] || '''{{flaglist|Burkina Faso}}''' |ဢႃႇၾရိၵ|| |- id="P" | [[ပႃႇငူဝ်ႇပႃႇငူဝ်ႇ]] || {{flaglist|American Samoa}} | rowspan="2" | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Territories of the United States|ၼႃႈလိၼ်]] [[မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမႄႇရိၵ]]။ |- | [[ပႃႇလီႇၶီးရ်]] || '''{{flaglist|Micronesia|name=မၢႆႇၶရူဝ်ႇၼေးသျႃး}}''' || |- | [[ပႃႈၼႃးမႃးသီးတီး]] || '''{{flaglist|Panama}}''' | ဢမႄႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ|| |- | [[ပႃႇပေႇဢေးတေႇ]] || {{flaglist|French Polynesia}} | ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး|| [[:en:Overseas collectivity|ၵၢၼ်ၵဵပ်းႁွမ် ၼွၵ်ႈမိူင်း]] [ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ]]။ |- |} == မၢႆတွင်း == {{reflist|group=Note}} == ၽိုၼ်ဢိင် == {{reflist}} [[Category:Lists of countries|Capitals, National]] [[Category:Lists of capital cities| Alphabetical]] shcutxfjv16hwp5co5pio3xuit0u32g 0 36735 125177 2026-04-17T14:25:38Z P Jurng Kham 5896 ၵေႃႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ 125177 wikitext text/x-wiki ==ၸႃတိ တီႈၵိူတ်ႇ လႄႈ ဢၼ်လႆႈပဵၼ်မႃး== ၸဝ်ႈဢလွင်း သြႃႇတေႃႇ ဢူးၵေႃသလ်လၼႆႉ ယူႇမိူင်းၵုတ်ႈ၊ (ဝၢၼ်ႈတွင်ႇ ပၶျိၼ်ႇ) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈပေႃႈမႄႈ လုင်းသႃႇဢေး+ပႃႈၼု၊ မၼ်းၸဝ်ႈ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ ပီၵေႃးၸႃႇ- 1266 ၼီႈ၊ ပထမလိူၼ်ပႅတ်ႇ လွင်ႈ (15) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၸၼ်၊ (7) မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈဢႃႇယု လႆႈမႃး (7) ပီ၊ ပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈ ဢဝ်ၵႂႃႇဢၢပ်ႈတီႈၵျွင်း ၸဝ်ႈသြႃႇ ၸႃၵရ ၸင်ႉႁပ်ႉၶၢမ်ႇသေ၊ ၸင်ႇသွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈလွင်ႈ ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃႈဝႃႈ ဢႃႇယုၸဝ်ႈ (15) ပီ၊ ဢူႈမႄႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇႁဵတ်းပဵၼ် ပၸ်ၸေး သီႇပိူင်သေ ဢဝ်ၼုင်ႈသၢင်ႇပၼ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်သၢင်ႇ လႆႈ မႃး (3) ဝႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႉပဵၼ် ပေႃႈမၼ်း လုင်းသႃႇဢေးၼၼ်ႉ သဵင်ႈၵၢမ်ႇ သုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇသေလႄႈ။ ၵိုတ်းဝႆႉ မႄႈတေႃႇမၼ်းၸဝ်ႈ ပႃႈၼု လႄႈ ၼၢႆး ၸဝ်ႈၼၢႆးမူၺ်း ၼွင်ႉယိင်းၸဝ်ႈ ၼၢင်းဢွင်ႇ ၵိုတ်းဝႆႉသၢမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၵေႃႉ ႁႃလဵင်ႉလုမ်းလႃးၸွႆႈထႅမ်လႄႈ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵေႃသလ်လၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈထၢၵ်ႈ လူင်းၵျွင်းသေတႃႉၵေႃႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီး ၵေႃႉႁႃလဵင်ႉလူလုမ်းလႃး မႄႈ ၸဝ်ႈ ၼွင်ႉ ယိင်းၸဝ်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈ လၢႆႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ ထၢၵ်ႈလူင်းၵျွင်းမႃး မိူဝ်ႈပီ သၵ်ႉၵရဵတ်ႈ 1200 ပီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵေႃသလ်လၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶူႇလီႇ တီႈသထေးဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႃႈ ၽိူၵ်ႈၶဝ် ၼိုင်ႈဝၼ်းလႆႈငိုၼ်း ၼိုင်ႈပျႃးသေ ႁႃလဵင်ႉ မႄႈၸဝ်ႈ ၼၢႆးၸဝ်ႈ လႄႈ ၼွင်ႉယိင်းၸဝ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶူႇလီႇ လဵင်ႉလႆႈမႃး (3)ပီယဝ်ႉၸိုင် ၼွင်ႉယိင်းၸဝ်ႈဢ သၢၵ်ႈတၼ်းလႆႈ (15) ပီ၊ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇသေ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇ ၼၢၼ်း ၼၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇသေယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈၵိူတ်းၵျၢၼ်ႇမႄႈ လုၵ်ႈသွင်ၵေႃႉသေ ၸင်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၶုတ်းထၢင်သႅင် လဵင်ႉမႄႈၸဝ်ႈယူႇ ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈလႆႈမႃး (8) ပီၵေႃႈ မႄႈၸဝ်ႈသမ်ႉ ဢဝ်သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇသေ လႄႈ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵိုတ်းၵျၢၼ်ႇဝႆႉ (ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵေႃသလ်လ) ၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း လႄႈ၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇၸၢင်ႈသဝ်း ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇမႄႈၸဝ်ႈ မီးယူႇ တီႈႁိူၼ်းသေ ၽွင်းယၢမ်းပျၢၼ်ႇၵၢၼ်မႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈထူပ်းႁၼ် မႄႈ ၸဝ်ႈမီးယူႇ ၼႂ်းႁိူၼ်းလႄႈ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ႁိူၼ်းသေ ၸင်ႇပႆၵႂႃႇလႄႇ ႁိူၼ်းတႆးၵေႃႉမၼ်း ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်ၽဝ်ႇၵေႃႈ မိုင်ႉၵိၼ်ၶဝ်ႈ ၵႃတီႈႁိူၼ်း မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်ၽဝ်ႇၵေႃႈ ၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ၼႂ်းသႅင်ႇၶဝ်ႈသွႆး မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်ၽဝ်ႇၵေႃႈ ၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ႁိူၼ်းတႆးၵေႃႉမၼ်း ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းၵေႃႉ လဵဝ် ယူႇယၢပ်ႇၵိၼ်ယၢပ်ႇသေ ၵႂင်ယူႇၼၼ်ႉ၊ ထိုင်ဝၼ်းၼိုင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၼႂ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပေႃႇပွၵ်ႈပဵၼ်မႃးသေ “ၵဝ်ႇၼႆႉ ၸင်ႇလႄႇဝူၼ်ႉၸႃး တူၺ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇၽၢႆႇၸၢၼ်း ယူႇႁဵတ်းသင် ၸၢင်ႈငဝ် ယူႇႁဵတ်းသင်၊ မိူဝ်းၶိုၼ်းပႃႈလင် ဢၼ်ထၢၵ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမႂ်းၶႂ်ႈ ထၢၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီး ၵေႃႉႁႃလဵင်ႉ မႄႈမႂ်း၊ ၼၢႆးမႂ်း လႄႈ ၼွင်ႉယိင်းမႂ်းသေ မႂ်းၸင်ႇလႆႈထၢၵ်ႈလူင်းမႃးၵျွင်းမႃးသေ မႃးႁႃႁဵတ်းလဵင်ႉ ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႄႇ ၽွင်းယၢမ်းတေႃႈလဵဝ် မႄႈမႂ်း ၼၢႆးမႂ်း လႄႈ ၼွင်ႉယိင်းမႂ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလႄႈ တႃႇႁႃလဵင်ႉၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလႄႈ ၶဝ်ၵေႃႈ သိမ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ မႂ်းမီးတူဝ်လဵဝ် ၶိင်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇဝူၼ်ႉၸႃး လွင်ႈသင်ယူႇယဝ်ႉ။ တမႂ်းၶိုၼ်းၵႂႃႇယူႇၵျွင်း ၼုင်ႈသၢမ်ႇၵၢၼ်း သေတ” ၼႂ်းၸႂ်မၼ်းၸဝ်ႈ တႅပ်းတတ်းၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ႁိူၼ်းၸဝ်ႈ ၵေႃသလ်လ သီႁွင်ႈ၊ သွင်ႁွင်ႈ သိူဝ်ႇပႅၼ်ႈၵင်ႈၽႃလၢႆးမုင်းၶႃး လင်ၼိုင်ႈလႄႈ တင်းၶူဝ်းႁိူၼ်းၽိူၼ် ဝၢၼ်ႇ ၵိရိယႃႇ ၶိူင်ႈလၢၵ်ႈသမႃး (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၸင်ႇဢဝ်ၸလၢင်း ႁိူၼ်းၵႂႃႇဢၢပ်ႈပၼ် ႁိူၼ်းၵူၼ်းလူင် လုင်းလႃႉ သေယဝ်ႉ ၸင်ႇၵႂႃႇလၢတ်ႈ ၼႄ ၵူၼ်းလူင်ႁိူၼ်းလုင်းလႃႉ ဝႃႈ “လုင်းဢိူၺ် ၸလၢင်းၶူဝ်းႁိူၼ်းလႄႈ ၊ ၶိူင်ႈလၢၵ်ႈသမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈ မီးၵူၼ်းၶႂ်ႈလႆႈ လုင်းႁဝ်းဢဝ်လႅၵ်ႈပၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၸုမ်ႇၼိုင်ႈလႄႈ သီႇပိတ်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈသေၵမ်းၶႃႈ” ပေႃးဝႃႈၶႃႈ လႆႈ သီႇပိတ်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈ လႄႈ သၢင်ႇၵၢၼ်းၸုမ်ႇၼိုင်ႈၸိုင်၊ ၶႃႈၶႂ်ႈၵႂႃႇၸူး ၵျွင်း ၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းလႄႈ ၸင်ႇမႃးၸူးၵႃႈတီႈလုင်းႁဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ။” ၵမ်း ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလူင် လုင်းလႃႉ ၵေႃႈ ၸင်ႇဝႃႈ “ဢိူဝ်ႈ လီယဝ်ႉ၊ ၵဝ်တေ ၸုင်ႇ ၸၢမ်းတူၺ်းထၢမ်ပၼ်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆသေ” ၸင်ႇႁပ်ႉၶၢမ်ႇဝႆႉ ၸလၢင်းႁိူၼ်း လႄႈ ၶူဝ်းႁိူၼ်း ၶိူင်ႈလၢၵ်ႇသမႃးၸိူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းတႅပ်းတတ်း တႃႇၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းယဝ်ႉ၊ ၸူဝ်ႈဢတႂၢင်း ပႆႇၺႃး ၵေႃႉၶႂ်ႈလႆႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ - တီႈတူဝ် (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၼႆႉ ၸပ်းၸွႆးရေႃးၵႃႇၵႂ်ႈမႃး ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းႁၢႆမၼ်ႈၶႅၼ်းလႄႈ ၊ ၽွင်းယၢမ်းတိုၵ်ႉ ယူတ်းယႃယူႇ၊ ဢမ်ႇပေႉတူဝ် တဵၵ်း ၵိၼ်ၼမ်ႉႁင်း ၵူၺ်းလႄႈ သမ်ႉပေႃးလႆႈ ပႂ်ႉမုင်ႈတူၺ်းတင်းၵူၼ်းမႃးတဵၵ်းၼမ်ႉႁိမ်းႁိူၼ်း ယူႇ၊ ပေႃးႁၼ်ပိူၼ်ႈမႃးတဵၵ်းၼမ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၶဝ် လၢၼ်ၶဝ်ဢိူၺ် ၵဝ်ဢမ်ႇ တဵၵ်းၵိၼ် ၼမ်ႉလႆႈလႄႈ ယွၼ်းၵိၼ်ၼမ်ႉ သူသေႁၢပ်ႇၼိုင်ႈ” ၼႆသေ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈပဵၼ်မႃး ၸိူင်ႇၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၸူဝ်ႈပႆႇတၼ်းလႆႈ ၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း ၵွပ်ႈပိူင်ရေႃးၵႃႇၼႆႉလႄႈ တေလႆႈ တၢႆၵႂႃႇႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁု ၼႂ်းၸႂ်ပေႃႇပွၵ်ႈပဵၼ်မႃးသေ၊ မၢင်ပွၵ်ႈၶုၵ်း ၸႂ်လႆႈ ၵႃႈပႆႇလႆႈၼုင်ႈ သၢင်ႇၵၢၼ်း ၵူဝ်လႆႈတၢႆၵႂႃႇ သုမ်းၸၢတ်ႈသုမ်းပၢၼ် ၵဝ်တေၶတ်းၸႂ် ယူတ်းယႃ ႁႂ်ႈပေႃးၸဵဝ်းႁၢႆ ၸဵဝ်းလႆႈၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း ၸႂ် ဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇမီးဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ သြႃႇထိင် ယူႇဝၢၼ်ႈၶျေႃးတွင်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇမႃးယူတ်းယႃပၼ် မွင်ႇလေႃပၼ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈတွင်ႇပၶျိၼ်ႇ လႄႈ (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၸင်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၺႃး သြႃႇလူင်ၼၼ်ႉ လႄႈ ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၵေႃႈ ၸင်ႇဝႃႈ လုင်းသြႃႇလူင်ၶႃႈဢိူၺ် ၵဝ်ၶႃႈၼႆႉ ၸပ်းၸွႆးရေႃးၵႃႇၵႂ်ႈၼႆႉ လႆႈမႃး မီးပီပၢႆၶႃႈယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈပေႃး ရေႃးၵႃႇၵႂ်ႈႁၢႆလႆႈၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတေႃႈယူတ်းယႃပၼ်သေၵမ်းၶႃႈ”။ ပေႃးရေႃးၵႃႁၢႆၸိုင် ၵဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းလႄႈ ၸင်ႇမႃးၸူးၵႃတီႈ သြႃႇလူင်ႁဝ်း ၶႃႈယဝ်ႉ။ သြႃႇလူင်ဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဢီႈယႃၵႂ်ႈၵဝ်ဢမ်ႇပႃးမႃး မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၸင်ႇမိူဝ်းၸွမ်းဢဝ် ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းတ။ လၢတ်ႈၼႄၸိူင်ႉၼႆသေ မိူဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈထိုင်မႃး ၵၢင်ၼႂ်မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၼၼ်ႉ (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၸင်ႇၵႂႃႇၸူးႁိူၼ်း သြႃႇလူင်သေ ယွၼ်းဢီႈယႃၵႂ်ႈလႄႈ သမ်ႉလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ၺႃး ၼၢႆးသြႃႇ (တေႃႇဢေးပူင်) လႄႈ ၊ ၼၢႆးသြႃႇထၢမ်ဝႃႈ “ရေႃးၵႃႇပဵၼ်ႁိုင်ယဝ်ႉႁ” “ရေႃးၵႃႇၵဝ်ၶႃႈၼႆႉ လႆႈမီးမႃးပီ ပၢႆၶႃႈယဝ်ႉ သင်ဝႃႈ ရေႃးၵႃႇၵဝ်ၶႃႈႁၢႆၸိုင် ၵဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၶႃႈဢိူဝ်ႈ” ပေႃးလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ၊ ၼၢႆးသြႃႇ တေႃႇဢေးပုင် ၼၼ်ႉ ၸင်ႇဝႃႈ “တေၼုင်ႈတႄႉႁ ပေႃးဝႃႈတေ ၼုင်ႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၶၢမ်ႇႁဵတ်းတၵ်ႃႇမၼ်းၶႃႈဢိူဝ်ႈ။ ယႃႇပေႁႃပိူၼ်ႈ ထိင်းၶင်တႉ ပီၵူဝ်ထိင်ဢိူၺ်၊ ႁႂ်ႈႁႃးလႆႈၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းပၼ်မၼ်း၊ ယႃ ပၼ်ရေႃး ၵႃႇမၼ်း ႁႂ်ႈၸဵဝ်းႁၢႆၸဵဝ်းၶႅၼ်းတႃႉ” ၼၢႆးသြႃႇၼၼ်ႉ မီးၸႂ် ၸူမ်းꧦသိူဝ်းꧦသေ လၢတ်ႈၼႄ ၽူဝ်မၼ်း လုင်းသြႃႇလူင်ၼၼ်ႉ ၼင်ႇၼႆ ယူႇယဝ်ႉ။ သြႃႇလူင်ၵေႃႈ ၸင်ႇဢဝ်ပၼ် ဢီႈယႃတႃႇၵိၼ်တႃႇတႃး ၸၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈဢၢင်းဢီႈယႃ သြႃႇ ထိင် ၼၼ်ႉသေ ယူတ်းယႃၵႂႃႇလႄႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈလႄႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈ လိူၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ လိူၼ်ၼိုင်ႈ ၶႅၼ်းမႃးႁၢႆမႃး ယူႇလီၵိၼ် ဝၢၼ် မီးဢဵၼ် မီး ႁႅင်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸလၢင်းႁိူၼ်း ဢၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇ ဢၢပ်ႈဝႆႉပၼ် တီႈႁိူၼ်းၵူၼ်းလူင် လုင်းလႃႉ ၼၼ်ႉၵေႃႈ၊ ၵေႃႉ ၶၢႆလႆႈႁိူၼ်း (မွင်ႇၽေႇ ၽေႇဢေးတုၵ်ႉ) ၶႃပူႇဢွၵ်ႇၵေႃႈ ၸုင်ႇၸၢမ်းလႄႈ ပေႃႇမႃးယဝ်ႉ။ ႁိူၼ်းလင် ၼိုင်ႈလႄႈ ပရိၽေႃးၵ ႁိူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်လႅၵ်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း ၸုမ်ႇၼိုင်ႈလႄႈ သီႇပိတ်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈ ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ လႅၵ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်ပၼ်ႁိူၼ်းလႄႈ ပရိၽေႃးၵႁိူၼ်းၸေႉꧦ ၸုင်ႇꧦသေ ယဝ်ႉ။ (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၵေႃႈ ၸင်ႇၵႂႃႇတိူင်ႇပၢင်ႇ ပူႇသြႃႇ ထိင်+ၼၢႆးသြႃႇ တေႃႇဢေးပုင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇသမ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇၸူး ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇၵျွင်း တွင်ႇပၶျိၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ၸင်ႇႁဵတ်းဢုပၸ်ၸေႇသြႃႇ ဢဝ်ၼုင်ႈ သၢင်ႇၵၢၼ်း ယူႇၼႂ်းဝႃႇ သၢမ်လိူၼ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ဝၢႆးလိူၼ်ၵျွၢတ်ႈဢွၵ်ႇဝႃႈယဝ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်သြႃႇလူင် ပူႇသြႃႇထိင် ၼၢႆးသြႃႇ တေႃႇဢေးပုင်၊ ပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈ ၶျေႃးတွင်ႇ၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶၢမ်ႇႁဵတ်းရႁၢၼ်းတၵႃႇ ပိၸ်ၸယႃႇၼုၵ်ႉၵႁသေလႄႈ ၸင်ႇၶၢမ်ႇၸၢင်း တီႈသိမ်ႇၶၼ်ႇထ ၊ ၵျွင်းၼႃးမူၼ်းသေ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ပၼ်တိတ ၵျွင်း တွင်ႇပၶျိၼ်ႇ သမ်ႉႁဵတ်းဢူးပိၸ်ၸေႇသြႃႇသေ ၵႃရၵ သင်ႇၶႃႇ ၸင်ႇမီး 20 ၸဝ်ႈလိူဝ် ၸင်ႇလႆႈဢွင်ႇမိၼ်ႇ (ထံမႃၼုၵ်ၵႁ) ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ရႁၢၼ်း ယဝ်ႉ။ ==မိူဝ်ႈပီလႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းၸမ်း== ပီသႃႇသၼႃႇတေႃႇ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇလႆႈ (2487) ဝႃႇ၊ သၵ်ႉၵရိတ်ႈ - 1305 ၼီႈ၊ လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ (15) ၶမ်ႈ၊ ဝၢၼ်းၵျႃႇသပတေး။ ၸၢၵ်ႈ ၼႃႇရီႇ (12) မူင်းပၢႆ (32) မိၼိတ်ႉ ဢၶျိင်ႇၼၼ်ႉ။ ၸဝ်ႈသင်ႇၵေႃသလ်လ လႆႈၶိုၼ်ႈၽႅဝ်ထိုင် ဢသၢင်ႉရႁၢၼ်း မီးသိၵ်ႈၶႃႇ ပုၵ်ႈတေႃႇ (227) ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းယဝ်ႉ။ (ၸင်ႇသမ်ႉသေ ၵၢပ်ႈယူႇတံ) ဢထံ ဢူး ပိၸ်ၸေႇ ၸဝ်ႈသြႃႇတႃႇ ၵျွင်းတွင်ႇပၶျိၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ၵျၢင်ႉၵမ် သီႇလ သိၵ်ၶႃႇ-ဢႃးထုၵ်ႈ သွၼ်ဢဝ် ဝိၼႆး ၵျၢမ်းၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ၵျၢင်ႉ ၼႂ်း ဢတႂၢင်း သၢမ်ဝႃႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼႆႉ သမ်ႇမႃသၼ်ႇတသမ်ႉ ပေႃႇပွၵ်ႈမႃး ၶႂ်ႈၵျၢင်ႉ ပတိပတ် ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈ ဝိပသ်သၼႃႇ မထၢၼ်းတြႃး ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇသမ်ႉၵႂႃႇ ၸူး ဢထံတေႃႇ သြႃႇၸဝ်ႈၵျေးၸူး ၵျွင်းသတိ ပထၢၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈသေယဝ်ႉ။ ဝႆႈလဝ်ႈ တွင်းပၢၼ်ႇ လွင်ႈၶႂ်ႈဢႃးထုၵ်ႈ ၵမ်ႇမထၢၼ်းတြႃး ၵႃႈတီႈ ဢထံတေႃႇ ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်း ဝႃႈၼႆလႄႈ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇဝႃႈ “ဢိူဝ်ႈ လီဢိူဝ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢတႂၢင်း တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ပႆႇမီးတီႈယူႇဢိတ်းၼိုင်ႈလႄႈ ဝၢႆးၼႆႉ ပေႃးမီးယူႇ ၸင်ႇမႃး ဢႃးထုၵ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸင်ႇမီး ဢမိင်ႉလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လၵေႃႈ ၸင်ႇၶုပ်ႉဝႆႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်သေ လူင်းၵျွင်းမႃး ပေႃးဝႃႈထိုင်ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၵေႃႈ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၸင်ႇလႄႇႁႃတူၺ်း တီႈတေလီၵျၢင်ႉၵမ် ၵမ်ႇမထၢၼ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵျွႃႉၺႃးထင် ၵုတီႇလုၵ်ႈ ၼိုင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇၶိုၼ်း တူၺ်းႁူးထၢင်ၵုတီႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးဢဝ် ၶႅပ်းၽၢင်လဵၵ်း မႃးႁူမ်ႈတုင်းဝႆႉႁူး ဢွၼ်ႇ မၼ်းသေ ဢႃးထုၵ်ႈတြႃးၸိုင်၊ တေပဵၼ်လႆႈယူႇ၊ ၼႂ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ဝူၼ်ႉလႆႈၼင်ႇ ၼႆလႄႈ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၸင်ႇၶိုၼ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼိုင်ႈၵျွင်းသေ ၸဝ်ႈသြႃႇ တေႃႇလူင် ၸင်ႇသမ်ႉထၢမ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းလုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဝႃႈၼႆ လႄႈ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၸင်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၶႃႈတပေးၵႂႃႇႁႃတူၺ်း တီႈၵျၢင်ႉတြႃး ၸင်ႇသမ်ႉၵႂႃႇၺႃးထၢင်ၵုတီႇ လုၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ပေႃးဢဝ်ၽၢင်ၶႅပ်း လဵၵ်း ဢိုတ်းပိၵ်ႉဝႆႉ ႁူးဢွၼ်မၼ်းသေ၊ ၵျၢင်ႉၵမ်ၸိုင် တေလႆႈယူႇၶႃႈ။ တၢင်ႇလဝ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ၼၼ်ႉ ၼႃႈမၼ်းၸဝ်ႈ ယၢဝ်းလူင်ၵႂႃႇသေ၊ လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁ …. ဢူးၵေႃ ၶႂ်ႈထုၵ်ႈ တြႃးၼႃႇဢႃးလႃး ယဝ်ႉႁ” ထၢမ်ၼင်ႇၼႆ။ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၵေႃႈလဝ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၶႂ်ႈဢႃးထုၵ်ႈတႄႉ ၶႃႈဢေႃႈ” လဝ်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸင်ႇၵိုတ်းမိုင်သေ ဝူၼ်ႉလူင်ယူႇ ၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ၊ မၼ်းၸဝ်ႈၸင်ႇသမ်ႉဝႃႈ “ဢိူဝ်ႈ …. မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၼၼ်ႉ တီႈၵဝ်ၵႂႃႇဢႃးထုၵ်ႈတြႃးမႃး ႁိမ်းမၢၼ်ႈပိၵ်ႉၸွႆ (ပူဝ်ၵုင်း) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ၊ မီးႁိူၼ်းၵဝ်ႇပူဝ်ဢွၼ်ႇ လင်ၼိုင်ႈ တေမီးယူႇ-ႁိူၼ်းၵဝ်ႇပူဝ်ဢွၼ်ႇ လင်ၼၼ်ႉ သႅင်ႇယႃႇ (ဢူးပဢေး) ၶဝ်ဢိူဝ်ႈ၊ ၸဝ်ႈၵႂႃႇ ၸူးတီႈ ဢူးပဢေး ၶဝ်သေ ပေႃးႁိူၼ်းလင်ၼၼ်ႉ ပဝ်ႇၸိုင်၊ ႁဝ်းမုၼ်ၸၢင်း ၶႂ်ႈယွၼ်းၵႂႃႇ ဢႃး ထုၵ်ႈတြႃး ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပၼ်ဢၶႂၢင်ႉဢိတ်းၼိုင်ႈ ၵႂႃႇလၢတ်ႈ ၼႄ ဢူးပဢေး ၼင်ႇၼႆတႃႉ။ ပေႃးဢူးပဢေး ၶဝ်ပၼ်ဢၶႂၢင်ႉၸိုင် ၼႂ်းႁိူၼ်းပူဝ်ႇဢွၼ်ႇ လင်ၼၼ်ႉ ဝႆႉၸႂ်ႁဵတ်းၼင်ႇၵျွင်းသေ ဢႃးထုၵ်ႈတြႃးၵႂႃႇ တႃႉ။”ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၺၢၼ်ႇပႃလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈ ၵေႃသလ်လ ၸင်ႇၵႂႃႇလၢတ်ႈၼႄတီႈ ဢူးပဢေး ၶဝ်သေယဝ်ႉ၊ ဢူးပဢေး ၶဝ်ၵေႃႈ ၵျေႇၵျေႇ ၼၢပ်ႈၼၢပ်ႈ (ၽွမ်ႉၸႂ်ၸွမ်း) ၸူမ်းꧦသိူဝ်းꧦသေ ပၼ် ဢၶႂၢင်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈ လႆႈဢၶႂၢင်ႉယဝ်ႉ၊ ႁိူၼ်းလင် ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈမၵ်းမၢႆမၢတ်ႈပဵၼ် ၵျွင်းသေယဝ်ႉ။ ၸင်ႇသမ်ႉ ယွၼ်းဢၶႂၢင်ႉ ၵႃႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ဢူးပိၸ်ၸေႇ သြႃႇမၼ်းၸဝ်ႈၵျွင်း တွင်ႇပၶျိၼ်ႇ ၼၼ်ႉသေ မၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇ ႁိူၼ်းပူဝ်ႇဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးႁိမ်း ဝၢၼ်ႈပိၵ်ႉၸွႆ ပူဝ်ႇၵုင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၵေႃႈၸင်ႇၵႂႃႇၼိၵ်သယ ၶၢမ်ႇဢဝ်ၵႃႈတီႈ ဢထံတေႃႇ ၸဝ်ႈသြႃႇ တေႃႇလူင် ၵျွင်းသတိပထၢၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ဢႃးထုၵ်ႈၵမ်ႇမ ထၢၼ်းတြႃးမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ လႆႈမႃးသၢမ်လိူၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸင်ႇသမ်ႉဝႃႈ ၵမ်းၼႆႉ တီႈၼႂ်း ဢၼ်ယၢၼ်ဝၢင်းၵျွင်းႁဝ်းၼႆႉ ၵျွင်းဢွၼ်ႇလင်ၼိုင်ႈ ပဝ်ႇလပ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢူးၵေႃးဢိုၺ် ၶိုၼ်းၶၢႆႉမႃး ဢႃးထုၵ်ႈတီႈၼႆႈလႄႈ ဝႃႈၼႆ လႄႈ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၵေႃႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းၶၢႆႉမႃး ဢႃးထုၵ်ႈၸမ်ႁိမ်းတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်သေ ပေႃးဝႃႈလႆႈမႃး သၢမ်လိူၼ်ၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈထွမ်ႇ ၺၢၼ်ႇၸိၼ်ႇတြႃး ၵႃႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ယဝ်ႉ။ တီးၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းသတိပထၢၼ်ႇၼၼ်ႉ တၢင်းဢႃးထုၵ်ႈတြႃး သေ သမ်ႉတင်း လွင်ႈၸႅတ်ႈသေး တြႃးယေႃးၵီၶဝ် လၢႆးၸႅတ်ႈသေးတြႃး လႄႈသင် လၢႆးပၼ်ဢမၢတ်ႈ တြႃးလႄႈသင်၊ ပိူင်တႅၵ်ႈၺၢၼ်ႇၸိၼ်ႇတြႃး ၶိုၼ်ႈလႄႈသင် ပိူင်တႅၵ်ႈ ၺၢၼ်ႇၸိၼ်ႇ တြႃးလူင်းလႄႈသင် လွင်ႈႁေႃး လွင်ႈလၢတ်ႈ လၢႆးမႄးပၼ်တြႃး ၸၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈသေးၶူးသွၼ် ဢဝ်ၵႃႈ တီႈဢထံတၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်သေ ပေႃးဝႃႈ လႆႈမႃး ပီၼိုင်ႈၼႆၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈၸွႆႈထႅမ် ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် လႆႈၶၢမ်ႇႁပ်ႉလွႆးဢဝ်တၢင်တူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်သေ ၸိူဝ်းၸုမ်းမႃးၶဝ်ႈဢႃးထုၵ်ႈတြႃး ပဵၼ်ယေႃးၵီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈႁေႃးၼႄတြႃး ပႃၼႄ တြႃးဝိပသ်သၼႃႇ ၸႅတ်ႈသေးတြႃး ထၢမ်တြႃး ၸၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႃႈတီဢထံတေႃႇ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ၵျွင်းသတိပထၢၼ်ႇ သီးၵၢပ်လႆႈ မႃးသၢမ်ပီယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ လႄႈ ဢူးပဢေး ၸင်ႇဢုပ်ႇၵၼ် ၸူးၵၼ် “တႁႃးၵႂႃႇဢႃးထုၵ်ႈတြႃးၸွမ်းၵၼ် ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းဢွၼ်ႇပူဝ်ႇၵူင်း ၼၼ်ႉ တေၵျႃႉဢိူဝ်ႈ” ဝႃႈၼႆသေ သွင်ၵေႃႉသၽေႃး ၽွႆႉႁူမ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ၸင်ႇသမ်ႉၶိုၼ်း ၵႂႃႇယွၼ်းဢၶႂၢင်ႉ ၵႃႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းသတိ ပထၢၼ်ႇသေလႄႈ ႁႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းၵႂႃႇဢႃးထုၵ်ႈတြႃး ၵႃႈတီႈ ႁိူၼ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ပူဝ်ႇၵူင်းၼၼ်ႉသေၵမ်းၶႃႈ။ လဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈၼႆလႄႈ ပေႃးဝႃႈ လႆႈဢၶႂၢင်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းသတိပထၢၼ်ႇယဝ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇသမ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဢႃးထုၵ်ႈထႅင်ႈ ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းဢွၼ်ႇပူဝ်ႇၵူင်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈသွင်ပွၵ်ႈ မျွၵ်ႈထိုင် တုတိယမ်ပိယဝ်ႉ။ ==ၽွင်းယၢမ်းတိုၵ်ႉ ဢႃးထုၵ်ႈတြႃးယူႇ ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းပူဝ်ႇၵူင်းၼၼ်ႉ (လႆႈၼွၼ်းၾၼ် ဢတိၵ်ႈၼမိၵ်ႈ ထူးꧦသၢၼ်းꧦၸမ်း) == မိူဝ်ႈပီ သၵ်ၵရဵတ် 1311 တူဝ်၊ လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ (3) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းသဝ်၊ ဢၶိင်ႇတဵင်ႈၶိုၼ်းၸၢႆႉ (2) ၼႃႇရီႇပၢႆၼၼ်ႉ၊ လႆႈႁၼ်ႁၼ်မႄႇတေႃႇမႄႈ ၸဝ်ႈ ၵႃႈတီႈႁိမ်း ၽင်ႁိုၵ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇႁိမ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ၵုင်းလိၼ်လႅင် ၽၢႆႇၸၢၼ်းယုင်ႇ ၸၢၵ်ႈ တီႈတၢင်းၼၢတ်လၼ်းသုတ်းႁိမ်း ၽင်ႇၼွင်ၼၼ်ႉ၊ ႁဝ်းၵေႃႈ ဝၢႆႇၼႃႈႈၸူးတင်း ၸၢၼ်းသေ လႆႈႁူပ်ႉၺႃးမႄႈ ၸဝ်ႈၵႃႈတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႄႈတေႃႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၵဝ်လႆႈဝႆႉသႅင်ၼီႇလႃႇလူင် လုၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ မၼ်းၸင်ႇၸူၵ်းဢဝ် ၼႂ်းထူင်သေ မႃးလိတ်ႈပြၼႄ ဢၼ်ဢဝ်ၽႃႈၸဵတ်ႉ ပူၵ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵဝ်ႈၶႃႈၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈသႅင်လႅင်ဢွၼ်ႇမႃးလုၵ်ႈ ၼိုင်ႈၶႃႈဢိူဝ်ႈ - တူၺ်းၶႃႈလႄႈ” ဝႃႈၼႆသေ ပြၼႄၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈသမ်ႉဝႃႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းထူင်တၼ် မွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ် သႅင်လႄႈသၢႆး လေႃးၵၼ်ဝႆႉတၢင်းထူင်ယဝ်ႉ၊ သွင်ၵေႃႉမႄႈ လုၵ်ႈၸူမ်းသိူဝ်းသေ ၽွင်းတိုၵ်ႉ တူၺ်းယူႇ သႅင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈၽင်ႇႁိုၵ်း ဢွၼ်ႇ ၽၢႆႇႁွင်ႇလွႆဢုၼ် ၵႃႈတီႈတင်းဢွၼ်ႇ ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် (ၵူဝ်ၵၼ်ၵျီး- မဢေးယဵၼ်ႇ) သွင်ၶႃပူႇဢွၵ်ႇ ပေႃႇမႃးသေ ၵူဝ်ႇၵၼ်ႇၵျီး သမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၵၢၼ်ႉလႄႇႁႃ သွင်ၶိူဝ်မႄႈလုၵ်ႈၼႆႉ ဢၵျွင်းမႃးမီးယူႇၼႆ ႁွႆးဝႃႈၼႆသေ ၶဝ်ၸင်ႇပႆပၢတ်ႈလွႆ ဢုၼ်ဢွၼ်ၼၼ်ႉသေ လူင်းမႃးၸူးႁႃးမႄႈလုၵ်ႈယဝ်ႉ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸင်ႇဝႃႈ “ၶဝ်ႈမႃးယဝ်ႉ သႅင်ဢၼ်လေႃႇသၢႆးၼႂ်း ထူင်ၼႆႉ မႄႇတေႃႇၸင်ႇဢဝ်ဢိင်ပႅပ်ႉဝႆႉ တီႈၽင်ႇႁိုၵ်းသေ ၸုၵ်းႁေႉလပ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ သွင်ၶႃမႄႈလုၵ်ႈႁေႉၵင်ႈတပ်ႉဝႆႉ ၽင်ႇႁိုၵ်းသေ သမ်ႉဢွၼ် ၵၼ်ၼင်ႈယူႇဝႆႉၼင်ႇၵၼ် ယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် (ၵူဝ်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး+မဢေးယဵၼ်ႇ) သွင်ၶႃပူႇဢွၵ်ႇ ၸင်ႇၽႅဝ်မႃး တီႈႁိမ်းသွင်ၶႃႈမႄႈလုၵ်ႈသေ သမ်ႉထၢမ်ဝႃႈ “သွင်ၶိူဝ်မႄႈ လုၵ်ႈတူၺ်းဢီႈသင်ယူႇဢေး” ထၢမ်ၼင်ႇၼႆလႄႈ၊ သွင်ၶႃမႄႈလုၵ်ႈ ၸင်ႇ တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “တူၺ်းတီႈၼႆႈၶႃႈလႄႈ” ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈလၢင်း ဢဝ်သႅင် ၼီႇလႃႇ ဢၼ်မီးသင်တၼ် လုၵ်ႈမၢၵ်ႇၶိူဝ်ၼၼ်ႉ ယိပ်းပြၼႄသေ၊ ၽွင်း ၶဝ်သီႇၵေႃႉ ယင်းတိုၵ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်တူၺ်းယူႇ (ၵူဝ်ႇၵၢၼ်ၵျီး) သမ်ႉဝႃႈပဵၼ် သႅင်လီ သႅင်ၸႅတ်ႈလူင်ဢိူဝ်ႈ ႁွႆးမၼ်းဢၼ်ၸတ်ႉဢၼ်တႅၵ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသေဢိတ်း ဝႃႈၼႆသေ၊ သမ်ႉၶိုၼ်းသႂ်ႇပၼ်ၼႂ်းမိုဝ်း ၵေႃႉပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆးယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႈ သမ်ႉဝႃႈ သႅင်လူင်လုၵ်ႈၼႆႉ မိူၵ်ႈၵေႃႇ ၸမၼ်း ထၢင်ႇသႅင်ၺၢမ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးလီဝႆႉ တေႃႈလဵဝ်ၽိူဝ်ႇမႃးတူၺ်း ၸေးꧦ သေႇꧦၶျႃႇꧦ ၸင်ႇလႆႈႁု ဢၵျွင်း ပဵၼ်သႅင်လီသႅင်ၸႅတ်ႈဢၼ်မၢၼ်ႇယဝ်ႉ၊ ပေႃးပွတ်ႈသီၼႃႇဢႃးလႃး တေ ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ ၼမ်ႉသႅင်မၼ်းတေ လိတ်းဢႃးလႃးၵႂႃႇ ပေႃးၶီၶႃၶေႃႇဝႆႉၸိုင်၊ ၸၢင်ႈ တေၶႅမ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးၶီၶႃၶေႃႇၸပ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈတၢင်ႇဝႆႉၼိူဝ်ၶႃႇၽႆးယဝ်ႉ။ သႅင်လုၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သႅင် ၵူၼ်းမိူင်း ၵျိူၵ်ႈႁမ်ႉၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸႂ်တိုၵ်ႉဝႃႈၼႆယူႇလႄႈ၊ ၸင်ႇသမ်ႉ ၼွၼ်းတိုၼ်ႇလုၵ်ႉမႃးၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃႈဝႃႈတိုၼ်ႇမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းၸႂ်ၼႃႇႁၢင်ႈ ပေႃးပဵၼ်ၸႂ်ၸူမ်း သႂၢင်ႇ လၢၼ်းဝႆႉလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈ ႁပ်ႉႁွင်းသုတွင်းဢဝ် ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ==(ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၶိုၼ်းၽႅဝ်ၵျွင်းတွင်ႇပၶျိၼ်ႇ တုတိယ ဢၵျဵင်ႇသွင်ပွၵ်ႈၸမ်း)== ဢၼ်ၸဝ်ႈ ၵေႃသလ်လ လႆႈၵႂႃႇဢႃးထုၵ်ႈတြႃး ထႅင်ႈၵႃႈတီႈႁိူၼ်း ပူဝ်ႇ ဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈလႆႈမႃး ပီၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇၵျွင်း တွင်ႇပၶျိၼ်ႇ သမ်ႉၶိုၼ်းႁွင်ႉဢဝ်လႄႈ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လၵေႃႈ သမ်ႉၶိုၼ်း လႆႈမႃးယူႇလူၺ်ႈ သြႃႇမၼ်းၸဝ်ႈ ႁိုင်ၵႂႃႇ (6) လိူၼ်ယဝ်ႉလႄႈ။ ၸင်ႇသမ်ႉလႆႈႁၼ် ဢတိၵ်ႈၼမိၵ်ႈထူးꧦသၢၼ်းꧦထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ သၵ်ၵရဵတ်ႈ 1313 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ (11) ၶမ်ႈ၊ ဢၶျိင်ႇၵၢင်ၼႂ် (8) ၼႃႇရီႇၼၼ်ႉ၊ ၼႂ်းႁူႁဝ်းလႆႈငိၼ်းသဵင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ သဵင်မၼ်းလင်ပေႃး တၢၼ်ႇၽႃႉၽႃႇ (တရၢင်ႉ) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃး သၵ်ၵ ရဵတ်ႈၶုၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ (9) ၶမ်ႈ ဝၼ်းတၼၢင်းၼူၺ်ႇ ဢၶျိင်ႇၵၢင်ၶမ်ႈ (7) ၼႃႇရီႇၶႂၢႆး ယၢမ်းၽွင်းႁဝ်းတိုၵ်ႉ ၽၢႆႈသၢင်းၵျၢၼ်ႇယူႇ ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႇသမ်ႉ လႆႈႁၼ်ၵွင်ႉငဝ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပေႃႇမႃး ၼိူဝ် ၼႃႈလိၼ်လႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈ ၸင်ႇႁႅၼ်တူၺ်း တီႈၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ် လႆႈႁၼ်သင် တၼ် ႁၼ်မၼ်းမီးတၢၼ်ႇ လုၵ်ႈလိူၼ်ၽၢၵ်ႇၼိုင်ႈသေ သမ်ႉႁိူဝ်ႈလႅင်းဝႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဢတႂၢင်း (5) မိၼိတ်ႉၼၼ်ႉ သမ်ႉယဵၼ်းပဵၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ ၶဵဝ်းဢွၼ်ႇ မွင်ႉၵွင်ႈငွင်ႈသေ သမ်ႉႁၢႆလၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ….. ၼႆႉၵေႃႈ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းဢတႂၢင်းပီ ၶုၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ ၶမ်ႈၼိုင်ႈ ၵၢင်ၶမ်ႈ (8) ၼႃႇ ရီႇ ၽွင်းႁဝ်းတိုၵ်ႉပႆ ၽၢႆႈသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ယူႇၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၼၼ်ႉ၊ ၼိူဝ်ၵၢင် ႁၢဝ် ၼႃႈဝၼ်းဢွၵ်ႇ ယၢၼ်ၸိၵ်းလွႆ သင်တၼ်မီးသွင်ဝႃးၼၼ်ႉ၊ မိူၼ် ၼင်ႇဢယွင်ႇသၢႆၽႆးထၢတ်ႈလူင် ထွင်ႇမၢပ်ႈမႃး တွၵ်ႈတေႃႇၼႃႈႁဝ်း မိူၼ် ၼင်ႇပိူၼ်ႈဢဝ်ၽႆးထၢတ်ႈ ထွင်ႇမၢပ်ႈသႂ်ႇ ၸူးႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁဝ်းသမ်ႉ ထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ် ဢယွင်ႇလၢဝ်ၵွၼ်းၼႆသေ ပေႃးႁိုင်ၵႂႃႇ ဢတႂင်း (5) မိၼိတ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉႁၢႆးလၢႆၵႂႃႇႁင်းမၼ်းသေယူဝ်ႉ ၼႆၵေႃႈ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၵႃႈဢၼ်လႆႈၺႃး လႆႈႁၼ်မႃး ဢတိၵ်ႈၼမိၵ်ႈလီ ၵူႈပွၵ်ႈၸိူဝ်း ၼႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ဢတိၵ်ႈၼမိၵ်ႈလီသေၵမ်း ႁႂ်ႈလႆႈၺႃးသူႇတေႃႇၵွင်း သူႇတေႃႇမျၢတ်ႈသေ ၵမ်း ႁႂ်ႈလႆႈထူပ်းႁူပ်ႉၺႃး တြႃးထူးတြႃးမျၢတ်ႈသေၵမ်း ၼႆသေ ႁဝ်းၸင်ႇသုတွင်းဢဝ် ၼင်ႇၼႆတႃႇသေယဝ်ႉ။ ==လွင်ႈလႆႈလႄႇ ဢွၵ်ႇႁႃတြႃး== မိူဝ်ႈပီ ၵေႃးၸႃႇသၵ်ၵရဵတ်ႈ 1313 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ (15) ၶမ်ႈ၊ ဢလူဝ်ႇ မီးၸႂ် ၶႂ်ႈဢွၵ်ႇႁႃတြႃး ပေႃႇမႃးၼင်ႇၼႆလႄႈ ၊ ႁဝ်းၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈယွၼ်း ဢ ၶႂၢင်ႉၵႃႈတီႈၸဝ်ႈ သြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းတွင်ႇပၶျိၼ်ႇသေလႄႈ ၸင်ႇဢွၵ်ႇမႃး ယူႇလွႆၸၵႅင်း (လွႆၸေႈၵႅင်း) ထိင်ႇငူၶျွင်ႇ၊ လိူၼ်ၼိုင်ႈ၊ သမ်ႉမႃးယူႇၵျွင်း၊ မၵုတဝတီႇ ဝဵင်းၵျွၵ်းမေး လႆႈသွင်လိူၼ် ၸင်ႇသမ်ႉ ၸုင်ႇၸၢမ်းထၢမ်ႁႃ သြႃႇဢၼ်ပြၼႄတြႃးၵမ်ႇမထၢၼ်း၊ ၸင်ႇလႆႈငိၼ်း သတၢင်းသဵင်ၶဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ၶဝ် မိူၼ်ၼင်ႇပြၼႄဝႆႉ ၸလၢင်းသြႃႇၵမ်ႇမထၢၼ်း တီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈၶၢမ်ႇ ဢၼိၵ်ႉသယ ႁဵတ်းတပေး ၶဝ်ၸဝ်ႈသေလႄႈ ဢႃးထုၵ်ႈ ဝိပသၼႃႇ ၵမ်ႇမထၢၼ်းတြႃးမႃး တေႉꧦဝႃႈꧦယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵျေးၸူး (ၵမ်ႇမထႃၼႃၸရိယ) သြႃႇလူင်မၼ်း ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၸမ်းတႃႇမၢတ်ႈမၢႆ #(ပ) ပီ 1310 ၼီႈ၊ တႄႇလိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ (8) ၶမ်ႈ၊ လႆႈမႃးဢဝ်ၼိၵ်ႈသယ ၵႃႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းသတိပထၢၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈသေယဝ်ႉ။ တေႃႇပေႃးထိုင်ပီ 1311 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ (10) ၶမ်ႈ၊ လိူဝ်သေၼႆႉ သမ်ႉလႆႈႁဵတ်းလႅတ်ႈထွၵ်ႈ တၢင်တူဝ် သြႃႇသမႃး ႁႂ်ႈပေႃးၸုင်ႇထူၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈသေးၽူး သေးၵၢပ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ #(တု) သမ်ႉထိုင်မႃး ပီ 1313 ၼီႈ၊ တႄႇဢဝ်လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ (5) ၶမ်ႈမႃး၊ ၵႂႃႇ ဢဝ်ၼိသယ ၵႃႈတီႈသြႃႇတေႃႇ ၸဝ်ႈၵျေးၸူး (ၸုၼ်းလုၼ်းၵျွင်း၊ ဝဵင်းမိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီ 1314 ၼီႈ၊ တေႃႇထိုင် လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ (5) ၶမ်ႈၼၼ်ႉ၊ ႁႂ်ႈသြႃႇသမႃး ပေႃးတေၵျေႇၵျေႇၼၢပ်ႈၼၢပ်ႈ ၼၼ်ႉ လႆႈသေးၽူးဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ #(တ) ထိုင်မႃးပီ 1314 ၼီႈ တႄႇဢဝ်လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ (6) ၶမ်ႈ၊ ၽႅဝ်ၵႂႃႇ ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸင်ႇၵႂႃႇသေးပူးၼိၵ်သယ ၵႃႈတီႈသြႃႇတေႃႇလူင်ၸဝ်ႈ ၵျေးၸူး (လေႃးၵမႃရၸဵင်ႇ) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၊ တေႃႇပေႃးထိုင် လိူၼ်သၢမ် လွင်ႈ (10) ၶမ်ႈ၊ ႁႂ်ႈပေႃးသြႃႇသမႃး ၵျေႇꧦ ၼၢပ်ႈꧦၼၼ်ႉ လႆႈၶတ်းၸႂ် သေး ပူး ဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ #(ၸ) ထိုင်မႃး ပီ 1315 ၼီႈ၊ တႄႇဢဝ် ပထမလိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ (10) ၶမ်ႈ၊ မႃး ယူႇတီႈၵျွင်း ၼမ်ႉၸဵတ်းလိၼ်း ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးသေ သေးၽူးဢဝ် ၵႃႈတီႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇလူင် ၸဝ်ႈၸၼ်ႇ တေႃး သေ တေႃႇထိုင်ပထမလိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ (10)ၶမ်ႈ၊ ၵျၢင်ႉၵမ်ႁႂ်ႈပေႃးသြႃႇသမႃး ၵျေႇꧦၼၢပ်ႈꧦၼၼ်ႉ လႆႈၶတ်းၸႂ် သေးၽူးဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ #(ပ) ထိုင်မႃး ပီ1316 ၼီႈ တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 15 ၶမ်ႈ၊ သမ်ႉၵႂႃႇဢဝ် ၼိၵ်သယ ဢႃးထုၵ်ႈထႅင်ႈ တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸဝ်ႈၵျေးၸူး မႁႃႇၸီႇ ဝဵင်းယၢၼ်ႇၵုင်ႇ တေႃႇပေႃးထိုင် လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ (12) ၶမ်ႈ၊ ႁႂ်ႈ ပေႃးသြႃႇသမႃး ၵျေႇꧦၼၢပ်ႈꧦၼႆၼၼ်ႉ လႆႈသေးၽူး ဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇ ယဝ်ႉ။ #(ၽ) ထိုင်မႃးပီ 1316 ၼီႈ၊ တႄႇဢဝ်လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ (9) ၶမ်ႈ၊ ၵႂႃႇဢဝ်ၼိၵ် သယ တမ်ႈတီႈ ဢထၢၼ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸဝ်ႈၵျေးၸူး ၵျွင်းၶမ်း ပၢၼ်းဢိင်ႇ ဝဵင်းမိၵ်ႉထီႇလႃႇ တေႃႇပေႃးထိုင်လိူၼ်သီႇလွင်ႈ (5) ၶမ်ႈ၊ ႁႂ်ႈပေႃးသြႃႇသမႃး ၵျေႇꧦၼၢပ်ႈꧦၼၼ်ႉ၊ လႆႈသေး ၽူးဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ #(သ) ထိုင်မႃးပီ 1318 ၼီႈ၊ တႄႇဢဝ်လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ (5) ၶမ်ႈ၊ ၸင်ႇသမ်ႉ ၼိၵ်ႉသယ ၶၢမ်ႇဢဝ်တမ်ႈတီႈ ဢထၢၼ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸဝ်ႈၵျေးၸူး မျိၼ်းၵ-ၵုင်းၵျွင်း ဝဵင်းလွႆၵေႃႇ၊ တေႃႇပေႃးထိုင် လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ (5) ၶမ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးသြႃႇသမႃး ၵျေႇꧦၼၢပ်ႈꧦ ၼၼ်ႉ လႆႈသေၽူးဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ==လွင်ႈလႆႈလုၵ်ႉဢဝ် တီႈမိူင်းၵုတ်ႈ တွင်ႇပၶျိၼ်ႇသေ မႃးၽႅဝ်မိူင်းသီႇပေႃႉ တီႈ ၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉၸမ်း== မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉ သေးၽူးဢဝ်တြႃးယူႇ တီႈၸဝ်ႈသၢင်ႇလူင် ၸဝ်ႈၸၼ်ႇတႃ ၵျွင်းၼမ်ႉ ၸဵတ်းလိၼ်း ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼၼ်ႉ၊ ဢၼ်ပဵၼ်တၵႃႇၶဝ် ၼမ်ႉႁူး ၼွႆႉ တင်းသဵင်ႈ ၸင်ႇၽႅဝ်ၵႂႃႇဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၵႃႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းၼမ်ႉၸဵတ်းလိၼ်း၊ တၵႃႇၶဝ် ၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၵႂႃႇလဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “မုၼ် ၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ တီႈၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉၼႆႉ ထၢၵ်ႈႁဵတ်း ၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ၶႃႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸၢင်းၵေႃသလ်လၼႆႉ၊ သႂ်ႇပၼ်မိူဝ်းႁဵတ်း မုၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်း ႁဝ်းၶႃႈသေၵမ်း၊ တၵႃႇၶဝ် လဝ်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းၼမ်ႉ ၸဵတ်းလိၼ်း ၸင်ႇႁွင်ႉဢဝ်ၸဝ်ႈၸၢင်း ၵေႃသလ်လ သေ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈဢိုၺ် မိူဝ်းၼင်ႈၵျွင်း ႁဵတ်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၶဝ်သေတ၊ ဢတႂၢၵ်ႈပိူၼ်ႈလူဝ်ႇၶိုၼ်ႈၵျွင်း ၽွင်းၼႂ်းဝႃႇ ပေႃးဢမ်ႇမီးသင်ႇၶႃႇ သႃႇသၼႃႇတေယူပ်ႈယွမ်းၵႂႃႇလႄႈ သမ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈႁဝ်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈၼင်ႈႁိုင် ၵေႃႈ ဢတႂၢင်းဝႃႇၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းၶတ်းၸႂ်သေ မိူဝ်းပူဝ်ႉသမဵတ်ႉတႃႇ ပၼ် ၶဝ်တၵႃႇသေၵမ်းတ” ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းၼမ်ႉၸဵတ်းလိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈၼင်ႇၼႆ လႄႈ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢင်းၵေႃသလ်လ ၸင်ႇၶိုၼ်း လဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ႁဝ်းတီႈၶႃႈဢေႃႈ ၵျွင်းၸိုင် ၶႃႈပေးပႆႇ ၸၢင်ႈၼင်ႈၶႃႈ ပေႃးၶႃႈပေးႁဝ်းပႆႇလႆႈဢၶႂၢင်ႉ ၵႃႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းတွင်ႇပၶျိၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ပႆႇလၢၵ်ႈၶၢမ်ႇလႆႈၶႃႈ၊ သင်ဝႃႈ လႆႈဢၶႂၢင်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇလၢၵ်ႈၶၢမ်ႇလႆႈၶႃႈယဝ်ႉ” ဝႃႈၼင်ႇၼႆလႄႈ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် တၵႃႇၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၶဝ် ၸင်ႇသမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇ လဝ်ႈလၢတ်ႈၵႃႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းတွင်ႇပၶျိၼ်ႇသေ ယွၼ်း ဢၶႂၢင်ႉ လႆႈမႃးသေႇၶျႃႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 1315 ၼီႈ၊ တုတိယ လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ (8) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ၸင်ႇလႆႈလၢၵ်ႈ ၶၢမ်ႇၵႂၢမ်းတၵႃႇၶဝ်သေ၊ လႆႈမႃး ၼင်ႈၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ==လွင်ႈတႄႇၽုၺ် ဝတ်ႉႁူမ်ႈယဵၼ် ၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်းၸမ်း== ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ၽေႃႇပြၼႄမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈလႆႈ ဢၶႂၢင်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ လူင် ၶဝ်သေယဝ်ႉ တႄႇဢဝ်ပီ 1317 ၼီႈ၊ လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ ၶမ်ႈၼိုင်ႈ၊ ဝၼ်းသဝ် တႄႇပိုတ်ႇၵၢၼ် ၵမ်ႇမထၢၼ်းမႃး ဢွၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈ (ရွှေပြည်ရိပ်သာ) တိူၵ်ႈၵျွင်းၵမ်ႇမ ထၢၼ်း ၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ပိုတ်ႇပၢင်တိူၵ်ႈၵမ်ႇမထၢၼ်းယဝ်ႉ ၵႃႈတီႈယေႃးၵီႇတၢင်းလၢႆၶဝ် ႁဝ်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၸင်ႇႁေႃးပၼ်တြႃး ၼႄတြႃးမႃးၼႆႉၵေႃႈ၊ ယေႃးၵီႇပူၵ်ႉၵူဝ်ႇ ဢၼ်မႃးထွမ်ႇတြႃး ၵျၢင်ႉတြႃး တေႃႇပေႃးထိုင်ပီ 1339 ၼီႈ၊ တေႃႇႁွတ်ႈ ထိုင် ဝၼ်းၸတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ပိုၼ်းဝႆႉၼႆႉ ၵိုၼ်းယူႇတႃႇသေႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼႆႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်မႃးဢႃးထုၵ်ႈတွၼ်ႈလိူၼ် တွၼ်ႈဝၼ်း ဢမ်ႇပႆႇပႃး ပေႃးမႃးၽတ်ႉၽဵင်ႇတူၺ်းၸိုင်၊ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ သဵၼ်ႈမၢႆယေႃးၵီႇ တေမီး (30) လိူဝ်လိူဝ် ယူႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈမၢႆ ယေႃးၵီႇၵေႃႈ လႆႈသူင်ႇပၼ်ထိုင် ၵႃႈတီႈသႅင်ႇယႃႇ သႃႇသၼႃႇ ယေး ဝဵင်းတွင်ႇၵျီးယူႇ ၵူႈလိူၼ် ၵူႈလိူၼ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၵႃႈတီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ပွၵ်ႉဢယၢတ်ႈ ၼၢမ်ႇပၢတ်ႈ (8) ၵႃႈတီႈ ႁိမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇ ၵွင်းမူးမၢၼ်ႈသူႈ၊ တိၼ်လွႆ ၽြႃးသွင်ႁဵင်ႁႃႈပၢၵ်ႇ ၼၼ်ႉ၊ ၼႆႉၵေႃႈ တၵႃႇၶဝ်လႃႈသဵဝ်ႈ မႃးၽိတ်ႈပၢင်း ႁဝ်းၸဝ်ႈသြႃႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇပိုတ်ႇဝႆႉ ပၼ်ၵျွင်းတိူၵ်ႈၵမ်ႇမထၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈ (ဝိပဿနာ-ဓမ္မရိပ်သာ) တီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပုၼ်ႈတႃႇပႂ်ႉထႅမ်တူၺ်းရိပ်တႃႇၸမ်း- ၵူဝ်ႇၸလႄႇတၢင်းတူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၽွႆႉႁဵတ်းဝႆႉမူႇၸုမ်း ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်လႄႈ၊ ယႁၢၼ်းၸဝ်ႈ သင်ႇၶႃႇ ၶဝ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ==ပုၼ်ႈတႃႇလႆႈၶၢမ်ႇယွင်ႈယေႃး ႁပ်ႉၶၢမ်ႇဢဝ် ၵုင်ႇမုၼ် ꩪမ်မၵထိၵ (ပုၵ်ႉၵူဝ်ႇႁေႃးတြႃး)== ပီ - 1321 ၼီႈၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၵိူင်းၶျူၵ်ႈ ၵိူင်းဢုၵ်ႉ ၵိူင်းထွၵ်ႈ သြႃႇတေႃႇ လူင်ၶဝ်ၸဝ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၶျမၵ်းမၢႆပၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ၵျွင်းၼမ်ႉ ႁူးၼွႆႉ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်ထမ်မၵထိၵ ပူၵ်ႉၵူဝ်ႇႁေႃးတြႃး ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ-ၽၢႆႇတႆးၼႆသေ မၵ်းမၢႆဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ==လွင်ႈလႆႈ ထုၵ်ႈၵျၢမ်းဝိၼႆးသေ ၽျၢၼ်ႉဝႄႇပိုၼ်ပၼ်ၸမ်း== ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၼႆႉ မီးၸႂ်ၸေတၼႃႇ သတ်တႃႇ မဵတ်ႉ တႃႇ တီႈၼိူဝ် သေႃးတုၸၼ ပူၵ်ႉၵူဝ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇသွၼ်လႆႈ ပႃႇလိတေႃႇ လဵၵ်ႉယႂ်ႇ လိၵ်ႈလူင်ၶဝ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းၶိုၼ်းလႆႈ ဝိၼႆးၵျၢမ်းၵၢၼ်ႇၶဝ်၊ ဢၼ်မႃးၶဝ်ႈထွၵ်ႈထၢမ်းသႃႇသၼႃႇ ၼိုင်ႈၵႅပ်ႉၼိုင်ႈၸူဝ်ႈ ယႁၢၼ်း တူင်ႇလၽၶဝ် တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉဝႆႉႁၼ်ဝႆႉ ၵျၢင်ႉၵမ်ငၢႆႈ ႁႂ်ႈပေႃးပွင်ႇ ၸႂ်ငၢႆႈၼၼ်ႉ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းၼင်ႇၼႆသေလႄႈ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်း ဝိၼႆး ပႃလိ တေႃႇသီႇၽိုၼ်ၼၼ်ႉ တူၺ်းဢဝ်ၼႂ်းၼိၵ်ႉသယ မၼ်းသေ ထွၼ်ဢွၵ်ႇ ပိၼ်ႇပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၽၢႆႇတႆး (ထႆး) ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈ (သာရသုဒ္ဓိကျမ်း) ၼႆႉ ပျုႉၸု ၽျၢၼ်ႉဝႄႇပၼ် ဢတႂၢၵ်ႈၸဝ်ႈယႁၢၼ်းသင်ႇၶႃႇ ၶဝ်လူၺ်တူၺ်း ၵျၢင်ႉၵမ်ၵႂႃႇ လႆႈငၢႆႈလီလီယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃ ယေႃးၵီႇ ပူၵ်ႉၵူဝ်ႇၶဝ် ဢၼ်ဢႃးထုၵ်ႈတြႃးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးသုင်းၽျၢတ်ႈတူၺ်း လႆႈတြႃး ဢၼ်တူဝ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁုမႃး ႁၼ်မႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈႁိုဝ် ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈႁိုဝ် မၼ်ၵၼ် ဢမ်ႇမၼ်ၵၼ် ႁႂ်ႈပေႃးတူၺ်းသေ သုင်းၽျၢတ်ႈ လႆႈၵႂႃႇႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းလႄႈ၊ ၸင်ႇလႆႈ ထုၵ်ႈတႅမ်ႈ ဢွၵ်ႇပၼ် ဢၼ်လႆႈ ၸိုဝ်ႈ တြႃးမၼ်ၸမ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တြႃးမၢၼ်ႇ ၸမ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽႂ်တူၺ်းၵေႃႈ ၶိုၼ်းႁၼ်ၼႃႈၽႂ်ႇၼႃႈမၼ်း ႁၢင်ႈလီႁၢင်ႈ ၸႃႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉၼႆႉ သတင်းသုင်းယူႇသဝ်း ၵႃႈတီႈ ၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၵျွင်းတႂ်ႈ (ရွှေပြည်အေးရိပ်သာ) သေ မၢင်မိုဝ်ႉသမ်ႉလႆႈၵျွၵႂႃႇပူဝ်ႉသမဵတ်ႉတႃႇ ၵႃႈတီႈ ဝိပဿနာ ဓမ္မရိပ်သာ တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၶဝ်လႂ် မၢင်ၽဝ်ႇသမ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈၵျွမႃး ပူဝ်ႉသ မဵတ်ႉတႃႇ ရွှေပြည်အေးရိပ်သာ ၵႃႈတီႈၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၼႆႉသေ လႆႈၵျွၵႂႃႇၵျွမႃး ၶတ်းၸႂ် ၵျူဝ်းၸႃး ပျုႉၸု လုမ်းလႃး ပၼ်ဢဵၼ်ပၼ်ႁႅင်း ထွၵ်ႈထၢမ်းသႃႇသၼႃႇတေႃႇၽြႃးပဵၼ် ၸဝ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် ယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉ ၵၢင်ၸႂ်မၼ်းၸဝ်ႈ ၶတ်း ၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်း ပႅင်းၵိုမ်း ဢမ်ႇလူင်ဢမ်ႇလိုမ်းသေပွၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ==ၽိုၼ်ဢိင်== {{Reflist| <ref>{{cite book |title=သီပေါမြို့၊ နမ့်ဟူးနွဲ့ကျောင်း ရွှေပြည်အေးရိပ်သာ ဆရာတော် ဦးကောသလ္လ ၏ ပစ္စုပ္ပန် ဘဝသံသရာ ဖြစ်ခဲ့ပုံ နှင့် လည်းကောင်း ဆရာတော်ဟောကြားတော်မူသော ဥမကွဲ သိုက်မပျက် တရားတော် |date=1978 |publisher=စာအုပ်ဖြစ်မြောက်ရေးကော်မတီ |pages=14}}</ref> }} 3iu6k6oy8s8tc5qvbftnysskjnvnmyy 125178 125177 2026-04-17T14:30:45Z P Jurng Kham 5896 /* ၸႃတိ တီႈၵိူတ်ႇ လႄႈ ဢၼ်လႆႈပဵၼ်မႃး */ ၽိူမ်ႉဝၼ်းလိူၼ်ပီၶရဵတ်ႉ 125178 wikitext text/x-wiki ==ၸႃတိ တီႈၵိူတ်ႇ လႄႈ ဢၼ်လႆႈပဵၼ်မႃး== ၸဝ်ႈဢလွင်း သြႃႇတေႃႇ ဢူးၵေႃသလ်လၼႆႉ ယူႇမိူင်းၵုတ်ႈ၊ (ဝၢၼ်ႈတွင်ႇ ပၶျိၼ်ႇ) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈပေႃႈမႄႈ လုင်းသႃႇဢေး+ပႃႈၼု၊ မၼ်းၸဝ်ႈ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ ပီၵေႃးၸႃႇ- 1266 ၼီႈ၊ ပထမလိူၼ်ပႅတ်ႇ လွင်ႈ (15) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၸၼ်၊ (7) မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ (11.07.1904) ပေႃးဝႃႈဢႃႇယု လႆႈမႃး (7) ပီ၊ ပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈ ဢဝ်ၵႂႃႇဢၢပ်ႈတီႈၵျွင်း ၸဝ်ႈသြႃႇ ၸႃၵရ ၸင်ႉႁပ်ႉၶၢမ်ႇသေ၊ ၸင်ႇသွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈလွင်ႈ ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃႈဝႃႈ ဢႃႇယုၸဝ်ႈ (15) ပီ၊ ဢူႈမႄႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇႁဵတ်းပဵၼ် ပၸ်ၸေး သီႇပိူင်သေ ဢဝ်ၼုင်ႈသၢင်ႇပၼ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်သၢင်ႇ လႆႈ မႃး (3) ဝႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႉပဵၼ် ပေႃႈမၼ်း လုင်းသႃႇဢေးၼၼ်ႉ သဵင်ႈၵၢမ်ႇ သုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇသေလႄႈ။ ၵိုတ်းဝႆႉ မႄႈတေႃႇမၼ်းၸဝ်ႈ ပႃႈၼု လႄႈ ၼၢႆး ၸဝ်ႈၼၢႆးမူၺ်း ၼွင်ႉယိင်းၸဝ်ႈ ၼၢင်းဢွင်ႇ ၵိုတ်းဝႆႉသၢမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၵေႃႉ ႁႃလဵင်ႉလုမ်းလႃးၸွႆႈထႅမ်လႄႈ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵေႃသလ်လၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈထၢၵ်ႈ လူင်းၵျွင်းသေတႃႉၵေႃႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီး ၵေႃႉႁႃလဵင်ႉလူလုမ်းလႃး မႄႈ ၸဝ်ႈ ၼွင်ႉ ယိင်းၸဝ်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈ လၢႆႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ ထၢၵ်ႈလူင်းၵျွင်းမႃး မိူဝ်ႈပီ သၵ်ႉၵရဵတ်ႈ 1200 ပီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵေႃသလ်လၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶူႇလီႇ တီႈသထေးဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႃႈ ၽိူၵ်ႈၶဝ် ၼိုင်ႈဝၼ်းလႆႈငိုၼ်း ၼိုင်ႈပျႃးသေ ႁႃလဵင်ႉ မႄႈၸဝ်ႈ ၼၢႆးၸဝ်ႈ လႄႈ ၼွင်ႉယိင်းၸဝ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶူႇလီႇ လဵင်ႉလႆႈမႃး (3)ပီယဝ်ႉၸိုင် ၼွင်ႉယိင်းၸဝ်ႈဢ သၢၵ်ႈတၼ်းလႆႈ (15) ပီ၊ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇသေ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇ ၼၢၼ်း ၼၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇသေယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈၵိူတ်းၵျၢၼ်ႇမႄႈ လုၵ်ႈသွင်ၵေႃႉသေ ၸင်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၶုတ်းထၢင်သႅင် လဵင်ႉမႄႈၸဝ်ႈယူႇ ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈလႆႈမႃး (8) ပီၵေႃႈ မႄႈၸဝ်ႈသမ်ႉ ဢဝ်သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇသေ လႄႈ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵိုတ်းၵျၢၼ်ႇဝႆႉ (ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵေႃသလ်လ) ၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း လႄႈ၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇၸၢင်ႈသဝ်း ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇမႄႈၸဝ်ႈ မီးယူႇ တီႈႁိူၼ်းသေ ၽွင်းယၢမ်းပျၢၼ်ႇၵၢၼ်မႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈထူပ်းႁၼ် မႄႈ ၸဝ်ႈမီးယူႇ ၼႂ်းႁိူၼ်းလႄႈ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ႁိူၼ်းသေ ၸင်ႇပႆၵႂႃႇလႄႇ ႁိူၼ်းတႆးၵေႃႉမၼ်း ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်ၽဝ်ႇၵေႃႈ မိုင်ႉၵိၼ်ၶဝ်ႈ ၵႃတီႈႁိူၼ်း မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်ၽဝ်ႇၵေႃႈ ၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ၼႂ်းသႅင်ႇၶဝ်ႈသွႆး မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်ၽဝ်ႇၵေႃႈ ၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ႁိူၼ်းတႆးၵေႃႉမၼ်း ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းၵေႃႉ လဵဝ် ယူႇယၢပ်ႇၵိၼ်ယၢပ်ႇသေ ၵႂင်ယူႇၼၼ်ႉ၊ ထိုင်ဝၼ်းၼိုင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၼႂ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပေႃႇပွၵ်ႈပဵၼ်မႃးသေ “ၵဝ်ႇၼႆႉ ၸင်ႇလႄႇဝူၼ်ႉၸႃး တူၺ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇၽၢႆႇၸၢၼ်း ယူႇႁဵတ်းသင် ၸၢင်ႈငဝ် ယူႇႁဵတ်းသင်၊ မိူဝ်းၶိုၼ်းပႃႈလင် ဢၼ်ထၢၵ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမႂ်းၶႂ်ႈ ထၢၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီး ၵေႃႉႁႃလဵင်ႉ မႄႈမႂ်း၊ ၼၢႆးမႂ်း လႄႈ ၼွင်ႉယိင်းမႂ်းသေ မႂ်းၸင်ႇလႆႈထၢၵ်ႈလူင်းမႃးၵျွင်းမႃးသေ မႃးႁႃႁဵတ်းလဵင်ႉ ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႄႇ ၽွင်းယၢမ်းတေႃႈလဵဝ် မႄႈမႂ်း ၼၢႆးမႂ်း လႄႈ ၼွင်ႉယိင်းမႂ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလႄႈ တႃႇႁႃလဵင်ႉၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလႄႈ ၶဝ်ၵေႃႈ သိမ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ မႂ်းမီးတူဝ်လဵဝ် ၶိင်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇဝူၼ်ႉၸႃး လွင်ႈသင်ယူႇယဝ်ႉ။ တမႂ်းၶိုၼ်းၵႂႃႇယူႇၵျွင်း ၼုင်ႈသၢမ်ႇၵၢၼ်း သေတ” ၼႂ်းၸႂ်မၼ်းၸဝ်ႈ တႅပ်းတတ်းၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ႁိူၼ်းၸဝ်ႈ ၵေႃသလ်လ သီႁွင်ႈ၊ သွင်ႁွင်ႈ သိူဝ်ႇပႅၼ်ႈၵင်ႈၽႃလၢႆးမုင်းၶႃး လင်ၼိုင်ႈလႄႈ တင်းၶူဝ်းႁိူၼ်းၽိူၼ် ဝၢၼ်ႇ ၵိရိယႃႇ ၶိူင်ႈလၢၵ်ႈသမႃး (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၸင်ႇဢဝ်ၸလၢင်း ႁိူၼ်းၵႂႃႇဢၢပ်ႈပၼ် ႁိူၼ်းၵူၼ်းလူင် လုင်းလႃႉ သေယဝ်ႉ ၸင်ႇၵႂႃႇလၢတ်ႈ ၼႄ ၵူၼ်းလူင်ႁိူၼ်းလုင်းလႃႉ ဝႃႈ “လုင်းဢိူၺ် ၸလၢင်းၶူဝ်းႁိူၼ်းလႄႈ ၊ ၶိူင်ႈလၢၵ်ႈသမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈ မီးၵူၼ်းၶႂ်ႈလႆႈ လုင်းႁဝ်းဢဝ်လႅၵ်ႈပၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၸုမ်ႇၼိုင်ႈလႄႈ သီႇပိတ်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈသေၵမ်းၶႃႈ” ပေႃးဝႃႈၶႃႈ လႆႈ သီႇပိတ်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈ လႄႈ သၢင်ႇၵၢၼ်းၸုမ်ႇၼိုင်ႈၸိုင်၊ ၶႃႈၶႂ်ႈၵႂႃႇၸူး ၵျွင်း ၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းလႄႈ ၸင်ႇမႃးၸူးၵႃႈတီႈလုင်းႁဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ။” ၵမ်း ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလူင် လုင်းလႃႉ ၵေႃႈ ၸင်ႇဝႃႈ “ဢိူဝ်ႈ လီယဝ်ႉ၊ ၵဝ်တေ ၸုင်ႇ ၸၢမ်းတူၺ်းထၢမ်ပၼ်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆသေ” ၸင်ႇႁပ်ႉၶၢမ်ႇဝႆႉ ၸလၢင်းႁိူၼ်း လႄႈ ၶူဝ်းႁိူၼ်း ၶိူင်ႈလၢၵ်ႇသမႃးၸိူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းတႅပ်းတတ်း တႃႇၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းယဝ်ႉ၊ ၸူဝ်ႈဢတႂၢင်း ပႆႇၺႃး ၵေႃႉၶႂ်ႈလႆႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ - တီႈတူဝ် (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၼႆႉ ၸပ်းၸွႆးရေႃးၵႃႇၵႂ်ႈမႃး ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းႁၢႆမၼ်ႈၶႅၼ်းလႄႈ ၊ ၽွင်းယၢမ်းတိုၵ်ႉ ယူတ်းယႃယူႇ၊ ဢမ်ႇပေႉတူဝ် တဵၵ်း ၵိၼ်ၼမ်ႉႁင်း ၵူၺ်းလႄႈ သမ်ႉပေႃးလႆႈ ပႂ်ႉမုင်ႈတူၺ်းတင်းၵူၼ်းမႃးတဵၵ်းၼမ်ႉႁိမ်းႁိူၼ်း ယူႇ၊ ပေႃးႁၼ်ပိူၼ်ႈမႃးတဵၵ်းၼမ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၶဝ် လၢၼ်ၶဝ်ဢိူၺ် ၵဝ်ဢမ်ႇ တဵၵ်းၵိၼ် ၼမ်ႉလႆႈလႄႈ ယွၼ်းၵိၼ်ၼမ်ႉ သူသေႁၢပ်ႇၼိုင်ႈ” ၼႆသေ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈပဵၼ်မႃး ၸိူင်ႇၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၸူဝ်ႈပႆႇတၼ်းလႆႈ ၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း ၵွပ်ႈပိူင်ရေႃးၵႃႇၼႆႉလႄႈ တေလႆႈ တၢႆၵႂႃႇႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁု ၼႂ်းၸႂ်ပေႃႇပွၵ်ႈပဵၼ်မႃးသေ၊ မၢင်ပွၵ်ႈၶုၵ်း ၸႂ်လႆႈ ၵႃႈပႆႇလႆႈၼုင်ႈ သၢင်ႇၵၢၼ်း ၵူဝ်လႆႈတၢႆၵႂႃႇ သုမ်းၸၢတ်ႈသုမ်းပၢၼ် ၵဝ်တေၶတ်းၸႂ် ယူတ်းယႃ ႁႂ်ႈပေႃးၸဵဝ်းႁၢႆ ၸဵဝ်းလႆႈၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း ၸႂ် ဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇမီးဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ သြႃႇထိင် ယူႇဝၢၼ်ႈၶျေႃးတွင်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇမႃးယူတ်းယႃပၼ် မွင်ႇလေႃပၼ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈတွင်ႇပၶျိၼ်ႇ လႄႈ (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၸင်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၺႃး သြႃႇလူင်ၼၼ်ႉ လႄႈ ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၵေႃႈ ၸင်ႇဝႃႈ လုင်းသြႃႇလူင်ၶႃႈဢိူၺ် ၵဝ်ၶႃႈၼႆႉ ၸပ်းၸွႆးရေႃးၵႃႇၵႂ်ႈၼႆႉ လႆႈမႃး မီးပီပၢႆၶႃႈယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈပေႃး ရေႃးၵႃႇၵႂ်ႈႁၢႆလႆႈၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတေႃႈယူတ်းယႃပၼ်သေၵမ်းၶႃႈ”။ ပေႃးရေႃးၵႃႁၢႆၸိုင် ၵဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းလႄႈ ၸင်ႇမႃးၸူးၵႃတီႈ သြႃႇလူင်ႁဝ်း ၶႃႈယဝ်ႉ။ သြႃႇလူင်ဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဢီႈယႃၵႂ်ႈၵဝ်ဢမ်ႇပႃးမႃး မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၸင်ႇမိူဝ်းၸွမ်းဢဝ် ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းတ။ လၢတ်ႈၼႄၸိူင်ႉၼႆသေ မိူဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈထိုင်မႃး ၵၢင်ၼႂ်မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၼၼ်ႉ (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၸင်ႇၵႂႃႇၸူးႁိူၼ်း သြႃႇလူင်သေ ယွၼ်းဢီႈယႃၵႂ်ႈလႄႈ သမ်ႉလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ၺႃး ၼၢႆးသြႃႇ (တေႃႇဢေးပူင်) လႄႈ ၊ ၼၢႆးသြႃႇထၢမ်ဝႃႈ “ရေႃးၵႃႇပဵၼ်ႁိုင်ယဝ်ႉႁ” “ရေႃးၵႃႇၵဝ်ၶႃႈၼႆႉ လႆႈမီးမႃးပီ ပၢႆၶႃႈယဝ်ႉ သင်ဝႃႈ ရေႃးၵႃႇၵဝ်ၶႃႈႁၢႆၸိုင် ၵဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၶႃႈဢိူဝ်ႈ” ပေႃးလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ၊ ၼၢႆးသြႃႇ တေႃႇဢေးပုင် ၼၼ်ႉ ၸင်ႇဝႃႈ “တေၼုင်ႈတႄႉႁ ပေႃးဝႃႈတေ ၼုင်ႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၶၢမ်ႇႁဵတ်းတၵ်ႃႇမၼ်းၶႃႈဢိူဝ်ႈ။ ယႃႇပေႁႃပိူၼ်ႈ ထိင်းၶင်တႉ ပီၵူဝ်ထိင်ဢိူၺ်၊ ႁႂ်ႈႁႃးလႆႈၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းပၼ်မၼ်း၊ ယႃ ပၼ်ရေႃး ၵႃႇမၼ်း ႁႂ်ႈၸဵဝ်းႁၢႆၸဵဝ်းၶႅၼ်းတႃႉ” ၼၢႆးသြႃႇၼၼ်ႉ မီးၸႂ် ၸူမ်းꧦသိူဝ်းꧦသေ လၢတ်ႈၼႄ ၽူဝ်မၼ်း လုင်းသြႃႇလူင်ၼၼ်ႉ ၼင်ႇၼႆ ယူႇယဝ်ႉ။ သြႃႇလူင်ၵေႃႈ ၸင်ႇဢဝ်ပၼ် ဢီႈယႃတႃႇၵိၼ်တႃႇတႃး ၸၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈဢၢင်းဢီႈယႃ သြႃႇ ထိင် ၼၼ်ႉသေ ယူတ်းယႃၵႂႃႇလႄႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈလႄႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈ လိူၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ လိူၼ်ၼိုင်ႈ ၶႅၼ်းမႃးႁၢႆမႃး ယူႇလီၵိၼ် ဝၢၼ် မီးဢဵၼ် မီး ႁႅင်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸလၢင်းႁိူၼ်း ဢၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇ ဢၢပ်ႈဝႆႉပၼ် တီႈႁိူၼ်းၵူၼ်းလူင် လုင်းလႃႉ ၼၼ်ႉၵေႃႈ၊ ၵေႃႉ ၶၢႆလႆႈႁိူၼ်း (မွင်ႇၽေႇ ၽေႇဢေးတုၵ်ႉ) ၶႃပူႇဢွၵ်ႇၵေႃႈ ၸုင်ႇၸၢမ်းလႄႈ ပေႃႇမႃးယဝ်ႉ။ ႁိူၼ်းလင် ၼိုင်ႈလႄႈ ပရိၽေႃးၵ ႁိူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်လႅၵ်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း ၸုမ်ႇၼိုင်ႈလႄႈ သီႇပိတ်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈ ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ လႅၵ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်ပၼ်ႁိူၼ်းလႄႈ ပရိၽေႃးၵႁိူၼ်းၸေႉꧦ ၸုင်ႇꧦသေ ယဝ်ႉ။ (ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ) ၵေႃႈ ၸင်ႇၵႂႃႇတိူင်ႇပၢင်ႇ ပူႇသြႃႇ ထိင်+ၼၢႆးသြႃႇ တေႃႇဢေးပုင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇသမ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇၸူး ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇၵျွင်း တွင်ႇပၶျိၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ၸင်ႇႁဵတ်းဢုပၸ်ၸေႇသြႃႇ ဢဝ်ၼုင်ႈ သၢင်ႇၵၢၼ်း ယူႇၼႂ်းဝႃႇ သၢမ်လိူၼ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ဝၢႆးလိူၼ်ၵျွၢတ်ႈဢွၵ်ႇဝႃႈယဝ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်သြႃႇလူင် ပူႇသြႃႇထိင် ၼၢႆးသြႃႇ တေႃႇဢေးပုင်၊ ပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈ ၶျေႃးတွင်ႇ၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶၢမ်ႇႁဵတ်းရႁၢၼ်းတၵႃႇ ပိၸ်ၸယႃႇၼုၵ်ႉၵႁသေလႄႈ ၸင်ႇၶၢမ်ႇၸၢင်း တီႈသိမ်ႇၶၼ်ႇထ ၊ ၵျွင်းၼႃးမူၼ်းသေ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ပၼ်တိတ ၵျွင်း တွင်ႇပၶျိၼ်ႇ သမ်ႉႁဵတ်းဢူးပိၸ်ၸေႇသြႃႇသေ ၵႃရၵ သင်ႇၶႃႇ ၸင်ႇမီး 20 ၸဝ်ႈလိူဝ် ၸင်ႇလႆႈဢွင်ႇမိၼ်ႇ (ထံမႃၼုၵ်ၵႁ) ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ရႁၢၼ်း ယဝ်ႉ။ ==မိူဝ်ႈပီလႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းၸမ်း== ပီသႃႇသၼႃႇတေႃႇ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇလႆႈ (2487) ဝႃႇ၊ သၵ်ႉၵရိတ်ႈ - 1305 ၼီႈ၊ လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ (15) ၶမ်ႈ၊ ဝၢၼ်းၵျႃႇသပတေး။ ၸၢၵ်ႈ ၼႃႇရီႇ (12) မူင်းပၢႆ (32) မိၼိတ်ႉ ဢၶျိင်ႇၼၼ်ႉ။ ၸဝ်ႈသင်ႇၵေႃသလ်လ လႆႈၶိုၼ်ႈၽႅဝ်ထိုင် ဢသၢင်ႉရႁၢၼ်း မီးသိၵ်ႈၶႃႇ ပုၵ်ႈတေႃႇ (227) ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းယဝ်ႉ။ (ၸင်ႇသမ်ႉသေ ၵၢပ်ႈယူႇတံ) ဢထံ ဢူး ပိၸ်ၸေႇ ၸဝ်ႈသြႃႇတႃႇ ၵျွင်းတွင်ႇပၶျိၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ၵျၢင်ႉၵမ် သီႇလ သိၵ်ၶႃႇ-ဢႃးထုၵ်ႈ သွၼ်ဢဝ် ဝိၼႆး ၵျၢမ်းၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ၵျၢင်ႉ ၼႂ်း ဢတႂၢင်း သၢမ်ဝႃႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼႆႉ သမ်ႇမႃသၼ်ႇတသမ်ႉ ပေႃႇပွၵ်ႈမႃး ၶႂ်ႈၵျၢင်ႉ ပတိပတ် ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈ ဝိပသ်သၼႃႇ မထၢၼ်းတြႃး ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇသမ်ႉၵႂႃႇ ၸူး ဢထံတေႃႇ သြႃႇၸဝ်ႈၵျေးၸူး ၵျွင်းသတိ ပထၢၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈသေယဝ်ႉ။ ဝႆႈလဝ်ႈ တွင်းပၢၼ်ႇ လွင်ႈၶႂ်ႈဢႃးထုၵ်ႈ ၵမ်ႇမထၢၼ်းတြႃး ၵႃႈတီႈ ဢထံတေႃႇ ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်း ဝႃႈၼႆလႄႈ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇဝႃႈ “ဢိူဝ်ႈ လီဢိူဝ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢတႂၢင်း တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ပႆႇမီးတီႈယူႇဢိတ်းၼိုင်ႈလႄႈ ဝၢႆးၼႆႉ ပေႃးမီးယူႇ ၸင်ႇမႃး ဢႃးထုၵ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸင်ႇမီး ဢမိင်ႉလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လၵေႃႈ ၸင်ႇၶုပ်ႉဝႆႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်သေ လူင်းၵျွင်းမႃး ပေႃးဝႃႈထိုင်ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၵေႃႈ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၸင်ႇလႄႇႁႃတူၺ်း တီႈတေလီၵျၢင်ႉၵမ် ၵမ်ႇမထၢၼ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵျွႃႉၺႃးထင် ၵုတီႇလုၵ်ႈ ၼိုင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇၶိုၼ်း တူၺ်းႁူးထၢင်ၵုတီႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးဢဝ် ၶႅပ်းၽၢင်လဵၵ်း မႃးႁူမ်ႈတုင်းဝႆႉႁူး ဢွၼ်ႇ မၼ်းသေ ဢႃးထုၵ်ႈတြႃးၸိုင်၊ တေပဵၼ်လႆႈယူႇ၊ ၼႂ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ဝူၼ်ႉလႆႈၼင်ႇ ၼႆလႄႈ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၸင်ႇၶိုၼ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼိုင်ႈၵျွင်းသေ ၸဝ်ႈသြႃႇ တေႃႇလူင် ၸင်ႇသမ်ႉထၢမ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းလုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ဝႃႈၼႆ လႄႈ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၸင်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၶႃႈတပေးၵႂႃႇႁႃတူၺ်း တီႈၵျၢင်ႉတြႃး ၸင်ႇသမ်ႉၵႂႃႇၺႃးထၢင်ၵုတီႇ လုၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ပေႃးဢဝ်ၽၢင်ၶႅပ်း လဵၵ်း ဢိုတ်းပိၵ်ႉဝႆႉ ႁူးဢွၼ်မၼ်းသေ၊ ၵျၢင်ႉၵမ်ၸိုင် တေလႆႈယူႇၶႃႈ။ တၢင်ႇလဝ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ၼၼ်ႉ ၼႃႈမၼ်းၸဝ်ႈ ယၢဝ်းလူင်ၵႂႃႇသေ၊ လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁ …. ဢူးၵေႃ ၶႂ်ႈထုၵ်ႈ တြႃးၼႃႇဢႃးလႃး ယဝ်ႉႁ” ထၢမ်ၼင်ႇၼႆ။ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၵေႃႈလဝ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၶႂ်ႈဢႃးထုၵ်ႈတႄႉ ၶႃႈဢေႃႈ” လဝ်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸင်ႇၵိုတ်းမိုင်သေ ဝူၼ်ႉလူင်ယူႇ ၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ၊ မၼ်းၸဝ်ႈၸင်ႇသမ်ႉဝႃႈ “ဢိူဝ်ႈ …. မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၼၼ်ႉ တီႈၵဝ်ၵႂႃႇဢႃးထုၵ်ႈတြႃးမႃး ႁိမ်းမၢၼ်ႈပိၵ်ႉၸွႆ (ပူဝ်ၵုင်း) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ၊ မီးႁိူၼ်းၵဝ်ႇပူဝ်ဢွၼ်ႇ လင်ၼိုင်ႈ တေမီးယူႇ-ႁိူၼ်းၵဝ်ႇပူဝ်ဢွၼ်ႇ လင်ၼၼ်ႉ သႅင်ႇယႃႇ (ဢူးပဢေး) ၶဝ်ဢိူဝ်ႈ၊ ၸဝ်ႈၵႂႃႇ ၸူးတီႈ ဢူးပဢေး ၶဝ်သေ ပေႃးႁိူၼ်းလင်ၼၼ်ႉ ပဝ်ႇၸိုင်၊ ႁဝ်းမုၼ်ၸၢင်း ၶႂ်ႈယွၼ်းၵႂႃႇ ဢႃး ထုၵ်ႈတြႃး ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပၼ်ဢၶႂၢင်ႉဢိတ်းၼိုင်ႈ ၵႂႃႇလၢတ်ႈ ၼႄ ဢူးပဢေး ၼင်ႇၼႆတႃႉ။ ပေႃးဢူးပဢေး ၶဝ်ပၼ်ဢၶႂၢင်ႉၸိုင် ၼႂ်းႁိူၼ်းပူဝ်ႇဢွၼ်ႇ လင်ၼၼ်ႉ ဝႆႉၸႂ်ႁဵတ်းၼင်ႇၵျွင်းသေ ဢႃးထုၵ်ႈတြႃးၵႂႃႇ တႃႉ။”ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၺၢၼ်ႇပႃလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈ ၵေႃသလ်လ ၸင်ႇၵႂႃႇလၢတ်ႈၼႄတီႈ ဢူးပဢေး ၶဝ်သေယဝ်ႉ၊ ဢူးပဢေး ၶဝ်ၵေႃႈ ၵျေႇၵျေႇ ၼၢပ်ႈၼၢပ်ႈ (ၽွမ်ႉၸႂ်ၸွမ်း) ၸူမ်းꧦသိူဝ်းꧦသေ ပၼ် ဢၶႂၢင်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈ လႆႈဢၶႂၢင်ႉယဝ်ႉ၊ ႁိူၼ်းလင် ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈမၵ်းမၢႆမၢတ်ႈပဵၼ် ၵျွင်းသေယဝ်ႉ။ ၸင်ႇသမ်ႉ ယွၼ်းဢၶႂၢင်ႉ ၵႃႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ဢူးပိၸ်ၸေႇ သြႃႇမၼ်းၸဝ်ႈၵျွင်း တွင်ႇပၶျိၼ်ႇ ၼၼ်ႉသေ မၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇ ႁိူၼ်းပူဝ်ႇဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးႁိမ်း ဝၢၼ်ႈပိၵ်ႉၸွႆ ပူဝ်ႇၵုင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၵေႃႈၸင်ႇၵႂႃႇၼိၵ်သယ ၶၢမ်ႇဢဝ်ၵႃႈတီႈ ဢထံတေႃႇ ၸဝ်ႈသြႃႇ တေႃႇလူင် ၵျွင်းသတိပထၢၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ဢႃးထုၵ်ႈၵမ်ႇမ ထၢၼ်းတြႃးမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ လႆႈမႃးသၢမ်လိူၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸင်ႇသမ်ႉဝႃႈ ၵမ်းၼႆႉ တီႈၼႂ်း ဢၼ်ယၢၼ်ဝၢင်းၵျွင်းႁဝ်းၼႆႉ ၵျွင်းဢွၼ်ႇလင်ၼိုင်ႈ ပဝ်ႇလပ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢူးၵေႃးဢိုၺ် ၶိုၼ်းၶၢႆႉမႃး ဢႃးထုၵ်ႈတီႈၼႆႈလႄႈ ဝႃႈၼႆ လႄႈ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၵေႃႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းၶၢႆႉမႃး ဢႃးထုၵ်ႈၸမ်ႁိမ်းတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်သေ ပေႃးဝႃႈလႆႈမႃး သၢမ်လိူၼ်ၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈထွမ်ႇ ၺၢၼ်ႇၸိၼ်ႇတြႃး ၵႃႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ယဝ်ႉ။ တီးၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းသတိပထၢၼ်ႇၼၼ်ႉ တၢင်းဢႃးထုၵ်ႈတြႃး သေ သမ်ႉတင်း လွင်ႈၸႅတ်ႈသေး တြႃးယေႃးၵီၶဝ် လၢႆးၸႅတ်ႈသေးတြႃး လႄႈသင် လၢႆးပၼ်ဢမၢတ်ႈ တြႃးလႄႈသင်၊ ပိူင်တႅၵ်ႈၺၢၼ်ႇၸိၼ်ႇတြႃး ၶိုၼ်ႈလႄႈသင် ပိူင်တႅၵ်ႈ ၺၢၼ်ႇၸိၼ်ႇ တြႃးလူင်းလႄႈသင် လွင်ႈႁေႃး လွင်ႈလၢတ်ႈ လၢႆးမႄးပၼ်တြႃး ၸၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈသေးၶူးသွၼ် ဢဝ်ၵႃႈ တီႈဢထံတၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်သေ ပေႃးဝႃႈ လႆႈမႃး ပီၼိုင်ႈၼႆၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈၸွႆႈထႅမ် ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် လႆႈၶၢမ်ႇႁပ်ႉလွႆးဢဝ်တၢင်တူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်သေ ၸိူဝ်းၸုမ်းမႃးၶဝ်ႈဢႃးထုၵ်ႈတြႃး ပဵၼ်ယေႃးၵီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈႁေႃးၼႄတြႃး ပႃၼႄ တြႃးဝိပသ်သၼႃႇ ၸႅတ်ႈသေးတြႃး ထၢမ်တြႃး ၸၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႃႈတီဢထံတေႃႇ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ၵျွင်းသတိပထၢၼ်ႇ သီးၵၢပ်လႆႈ မႃးသၢမ်ပီယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ လႄႈ ဢူးပဢေး ၸင်ႇဢုပ်ႇၵၼ် ၸူးၵၼ် “တႁႃးၵႂႃႇဢႃးထုၵ်ႈတြႃးၸွမ်းၵၼ် ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းဢွၼ်ႇပူဝ်ႇၵူင်း ၼၼ်ႉ တေၵျႃႉဢိူဝ်ႈ” ဝႃႈၼႆသေ သွင်ၵေႃႉသၽေႃး ၽွႆႉႁူမ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ၸင်ႇသမ်ႉၶိုၼ်း ၵႂႃႇယွၼ်းဢၶႂၢင်ႉ ၵႃႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းသတိ ပထၢၼ်ႇသေလႄႈ ႁႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းၵႂႃႇဢႃးထုၵ်ႈတြႃး ၵႃႈတီႈ ႁိူၼ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ပူဝ်ႇၵူင်းၼၼ်ႉသေၵမ်းၶႃႈ။ လဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈၼႆလႄႈ ပေႃးဝႃႈ လႆႈဢၶႂၢင်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းသတိပထၢၼ်ႇယဝ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇသမ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဢႃးထုၵ်ႈထႅင်ႈ ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းဢွၼ်ႇပူဝ်ႇၵူင်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈသွင်ပွၵ်ႈ မျွၵ်ႈထိုင် တုတိယမ်ပိယဝ်ႉ။ ==ၽွင်းယၢမ်းတိုၵ်ႉ ဢႃးထုၵ်ႈတြႃးယူႇ ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းပူဝ်ႇၵူင်းၼၼ်ႉ (လႆႈၼွၼ်းၾၼ် ဢတိၵ်ႈၼမိၵ်ႈ ထူးꧦသၢၼ်းꧦၸမ်း) == မိူဝ်ႈပီ သၵ်ၵရဵတ် 1311 တူဝ်၊ လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ (3) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းသဝ်၊ ဢၶိင်ႇတဵင်ႈၶိုၼ်းၸၢႆႉ (2) ၼႃႇရီႇပၢႆၼၼ်ႉ၊ လႆႈႁၼ်ႁၼ်မႄႇတေႃႇမႄႈ ၸဝ်ႈ ၵႃႈတီႈႁိမ်း ၽင်ႁိုၵ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇႁိမ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ၵုင်းလိၼ်လႅင် ၽၢႆႇၸၢၼ်းယုင်ႇ ၸၢၵ်ႈ တီႈတၢင်းၼၢတ်လၼ်းသုတ်းႁိမ်း ၽင်ႇၼွင်ၼၼ်ႉ၊ ႁဝ်းၵေႃႈ ဝၢႆႇၼႃႈႈၸူးတင်း ၸၢၼ်းသေ လႆႈႁူပ်ႉၺႃးမႄႈ ၸဝ်ႈၵႃႈတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႄႈတေႃႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၵဝ်လႆႈဝႆႉသႅင်ၼီႇလႃႇလူင် လုၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ မၼ်းၸင်ႇၸူၵ်းဢဝ် ၼႂ်းထူင်သေ မႃးလိတ်ႈပြၼႄ ဢၼ်ဢဝ်ၽႃႈၸဵတ်ႉ ပူၵ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵဝ်ႈၶႃႈၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈသႅင်လႅင်ဢွၼ်ႇမႃးလုၵ်ႈ ၼိုင်ႈၶႃႈဢိူဝ်ႈ - တူၺ်းၶႃႈလႄႈ” ဝႃႈၼႆသေ ပြၼႄၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈသမ်ႉဝႃႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းထူင်တၼ် မွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ် သႅင်လႄႈသၢႆး လေႃးၵၼ်ဝႆႉတၢင်းထူင်ယဝ်ႉ၊ သွင်ၵေႃႉမႄႈ လုၵ်ႈၸူမ်းသိူဝ်းသေ ၽွင်းတိုၵ်ႉ တူၺ်းယူႇ သႅင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈၽင်ႇႁိုၵ်း ဢွၼ်ႇ ၽၢႆႇႁွင်ႇလွႆဢုၼ် ၵႃႈတီႈတင်းဢွၼ်ႇ ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် (ၵူဝ်ၵၼ်ၵျီး- မဢေးယဵၼ်ႇ) သွင်ၶႃပူႇဢွၵ်ႇ ပေႃႇမႃးသေ ၵူဝ်ႇၵၼ်ႇၵျီး သမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၵၢၼ်ႉလႄႇႁႃ သွင်ၶိူဝ်မႄႈလုၵ်ႈၼႆႉ ဢၵျွင်းမႃးမီးယူႇၼႆ ႁွႆးဝႃႈၼႆသေ ၶဝ်ၸင်ႇပႆပၢတ်ႈလွႆ ဢုၼ်ဢွၼ်ၼၼ်ႉသေ လူင်းမႃးၸူးႁႃးမႄႈလုၵ်ႈယဝ်ႉ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸင်ႇဝႃႈ “ၶဝ်ႈမႃးယဝ်ႉ သႅင်ဢၼ်လေႃႇသၢႆးၼႂ်း ထူင်ၼႆႉ မႄႇတေႃႇၸင်ႇဢဝ်ဢိင်ပႅပ်ႉဝႆႉ တီႈၽင်ႇႁိုၵ်းသေ ၸုၵ်းႁေႉလပ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ သွင်ၶႃမႄႈလုၵ်ႈႁေႉၵင်ႈတပ်ႉဝႆႉ ၽင်ႇႁိုၵ်းသေ သမ်ႉဢွၼ် ၵၼ်ၼင်ႈယူႇဝႆႉၼင်ႇၵၼ် ယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် (ၵူဝ်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး+မဢေးယဵၼ်ႇ) သွင်ၶႃပူႇဢွၵ်ႇ ၸင်ႇၽႅဝ်မႃး တီႈႁိမ်းသွင်ၶႃႈမႄႈလုၵ်ႈသေ သမ်ႉထၢမ်ဝႃႈ “သွင်ၶိူဝ်မႄႈ လုၵ်ႈတူၺ်းဢီႈသင်ယူႇဢေး” ထၢမ်ၼင်ႇၼႆလႄႈ၊ သွင်ၶႃမႄႈလုၵ်ႈ ၸင်ႇ တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “တူၺ်းတီႈၼႆႈၶႃႈလႄႈ” ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈလၢင်း ဢဝ်သႅင် ၼီႇလႃႇ ဢၼ်မီးသင်တၼ် လုၵ်ႈမၢၵ်ႇၶိူဝ်ၼၼ်ႉ ယိပ်းပြၼႄသေ၊ ၽွင်း ၶဝ်သီႇၵေႃႉ ယင်းတိုၵ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်တူၺ်းယူႇ (ၵူဝ်ႇၵၢၼ်ၵျီး) သမ်ႉဝႃႈပဵၼ် သႅင်လီ သႅင်ၸႅတ်ႈလူင်ဢိူဝ်ႈ ႁွႆးမၼ်းဢၼ်ၸတ်ႉဢၼ်တႅၵ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသေဢိတ်း ဝႃႈၼႆသေ၊ သမ်ႉၶိုၼ်းသႂ်ႇပၼ်ၼႂ်းမိုဝ်း ၵေႃႉပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆးယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႈ သမ်ႉဝႃႈ သႅင်လူင်လုၵ်ႈၼႆႉ မိူၵ်ႈၵေႃႇ ၸမၼ်း ထၢင်ႇသႅင်ၺၢမ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးလီဝႆႉ တေႃႈလဵဝ်ၽိူဝ်ႇမႃးတူၺ်း ၸေးꧦ သေႇꧦၶျႃႇꧦ ၸင်ႇလႆႈႁု ဢၵျွင်း ပဵၼ်သႅင်လီသႅင်ၸႅတ်ႈဢၼ်မၢၼ်ႇယဝ်ႉ၊ ပေႃးပွတ်ႈသီၼႃႇဢႃးလႃး တေ ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ ၼမ်ႉသႅင်မၼ်းတေ လိတ်းဢႃးလႃးၵႂႃႇ ပေႃးၶီၶႃၶေႃႇဝႆႉၸိုင်၊ ၸၢင်ႈ တေၶႅမ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးၶီၶႃၶေႃႇၸပ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈတၢင်ႇဝႆႉၼိူဝ်ၶႃႇၽႆးယဝ်ႉ။ သႅင်လုၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သႅင် ၵူၼ်းမိူင်း ၵျိူၵ်ႈႁမ်ႉၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸႂ်တိုၵ်ႉဝႃႈၼႆယူႇလႄႈ၊ ၸင်ႇသမ်ႉ ၼွၼ်းတိုၼ်ႇလုၵ်ႉမႃးၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃႈဝႃႈတိုၼ်ႇမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းၸႂ်ၼႃႇႁၢင်ႈ ပေႃးပဵၼ်ၸႂ်ၸူမ်း သႂၢင်ႇ လၢၼ်းဝႆႉလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈ ႁပ်ႉႁွင်းသုတွင်းဢဝ် ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ==(ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၶိုၼ်းၽႅဝ်ၵျွင်းတွင်ႇပၶျိၼ်ႇ တုတိယ ဢၵျဵင်ႇသွင်ပွၵ်ႈၸမ်း)== ဢၼ်ၸဝ်ႈ ၵေႃသလ်လ လႆႈၵႂႃႇဢႃးထုၵ်ႈတြႃး ထႅင်ႈၵႃႈတီႈႁိူၼ်း ပူဝ်ႇ ဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈလႆႈမႃး ပီၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇၵျွင်း တွင်ႇပၶျိၼ်ႇ သမ်ႉၶိုၼ်းႁွင်ႉဢဝ်လႄႈ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လၵေႃႈ သမ်ႉၶိုၼ်း လႆႈမႃးယူႇလူၺ်ႈ သြႃႇမၼ်းၸဝ်ႈ ႁိုင်ၵႂႃႇ (6) လိူၼ်ယဝ်ႉလႄႈ။ ၸင်ႇသမ်ႉလႆႈႁၼ် ဢတိၵ်ႈၼမိၵ်ႈထူးꧦသၢၼ်းꧦထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ သၵ်ၵရဵတ်ႈ 1313 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ (11) ၶမ်ႈ၊ ဢၶျိင်ႇၵၢင်ၼႂ် (8) ၼႃႇရီႇၼၼ်ႉ၊ ၼႂ်းႁူႁဝ်းလႆႈငိၼ်းသဵင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ သဵင်မၼ်းလင်ပေႃး တၢၼ်ႇၽႃႉၽႃႇ (တရၢင်ႉ) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃး သၵ်ၵ ရဵတ်ႈၶုၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ (9) ၶမ်ႈ ဝၼ်းတၼၢင်းၼူၺ်ႇ ဢၶျိင်ႇၵၢင်ၶမ်ႈ (7) ၼႃႇရီႇၶႂၢႆး ယၢမ်းၽွင်းႁဝ်းတိုၵ်ႉ ၽၢႆႈသၢင်းၵျၢၼ်ႇယူႇ ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႇသမ်ႉ လႆႈႁၼ်ၵွင်ႉငဝ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပေႃႇမႃး ၼိူဝ် ၼႃႈလိၼ်လႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈ ၸင်ႇႁႅၼ်တူၺ်း တီႈၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ် လႆႈႁၼ်သင် တၼ် ႁၼ်မၼ်းမီးတၢၼ်ႇ လုၵ်ႈလိူၼ်ၽၢၵ်ႇၼိုင်ႈသေ သမ်ႉႁိူဝ်ႈလႅင်းဝႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဢတႂၢင်း (5) မိၼိတ်ႉၼၼ်ႉ သမ်ႉယဵၼ်းပဵၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ ၶဵဝ်းဢွၼ်ႇ မွင်ႉၵွင်ႈငွင်ႈသေ သမ်ႉႁၢႆလၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ….. ၼႆႉၵေႃႈ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းဢတႂၢင်းပီ ၶုၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ ၶမ်ႈၼိုင်ႈ ၵၢင်ၶမ်ႈ (8) ၼႃႇ ရီႇ ၽွင်းႁဝ်းတိုၵ်ႉပႆ ၽၢႆႈသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ယူႇၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၼၼ်ႉ၊ ၼိူဝ်ၵၢင် ႁၢဝ် ၼႃႈဝၼ်းဢွၵ်ႇ ယၢၼ်ၸိၵ်းလွႆ သင်တၼ်မီးသွင်ဝႃးၼၼ်ႉ၊ မိူၼ် ၼင်ႇဢယွင်ႇသၢႆၽႆးထၢတ်ႈလူင် ထွင်ႇမၢပ်ႈမႃး တွၵ်ႈတေႃႇၼႃႈႁဝ်း မိူၼ် ၼင်ႇပိူၼ်ႈဢဝ်ၽႆးထၢတ်ႈ ထွင်ႇမၢပ်ႈသႂ်ႇ ၸူးႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁဝ်းသမ်ႉ ထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ် ဢယွင်ႇလၢဝ်ၵွၼ်းၼႆသေ ပေႃးႁိုင်ၵႂႃႇ ဢတႂင်း (5) မိၼိတ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉႁၢႆးလၢႆၵႂႃႇႁင်းမၼ်းသေယူဝ်ႉ ၼႆၵေႃႈ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၵႃႈဢၼ်လႆႈၺႃး လႆႈႁၼ်မႃး ဢတိၵ်ႈၼမိၵ်ႈလီ ၵူႈပွၵ်ႈၸိူဝ်း ၼႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ဢတိၵ်ႈၼမိၵ်ႈလီသေၵမ်း ႁႂ်ႈလႆႈၺႃးသူႇတေႃႇၵွင်း သူႇတေႃႇမျၢတ်ႈသေ ၵမ်း ႁႂ်ႈလႆႈထူပ်းႁူပ်ႉၺႃး တြႃးထူးတြႃးမျၢတ်ႈသေၵမ်း ၼႆသေ ႁဝ်းၸင်ႇသုတွင်းဢဝ် ၼင်ႇၼႆတႃႇသေယဝ်ႉ။ ==လွင်ႈလႆႈလႄႇ ဢွၵ်ႇႁႃတြႃး== မိူဝ်ႈပီ ၵေႃးၸႃႇသၵ်ၵရဵတ်ႈ 1313 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ (15) ၶမ်ႈ၊ ဢလူဝ်ႇ မီးၸႂ် ၶႂ်ႈဢွၵ်ႇႁႃတြႃး ပေႃႇမႃးၼင်ႇၼႆလႄႈ ၊ ႁဝ်းၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈယွၼ်း ဢ ၶႂၢင်ႉၵႃႈတီႈၸဝ်ႈ သြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းတွင်ႇပၶျိၼ်ႇသေလႄႈ ၸင်ႇဢွၵ်ႇမႃး ယူႇလွႆၸၵႅင်း (လွႆၸေႈၵႅင်း) ထိင်ႇငူၶျွင်ႇ၊ လိူၼ်ၼိုင်ႈ၊ သမ်ႉမႃးယူႇၵျွင်း၊ မၵုတဝတီႇ ဝဵင်းၵျွၵ်းမေး လႆႈသွင်လိူၼ် ၸင်ႇသမ်ႉ ၸုင်ႇၸၢမ်းထၢမ်ႁႃ သြႃႇဢၼ်ပြၼႄတြႃးၵမ်ႇမထၢၼ်း၊ ၸင်ႇလႆႈငိၼ်း သတၢင်းသဵင်ၶဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ၶဝ် မိူၼ်ၼင်ႇပြၼႄဝႆႉ ၸလၢင်းသြႃႇၵမ်ႇမထၢၼ်း တီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈၶၢမ်ႇ ဢၼိၵ်ႉသယ ႁဵတ်းတပေး ၶဝ်ၸဝ်ႈသေလႄႈ ဢႃးထုၵ်ႈ ဝိပသၼႃႇ ၵမ်ႇမထၢၼ်းတြႃးမႃး တေႉꧦဝႃႈꧦယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵျေးၸူး (ၵမ်ႇမထႃၼႃၸရိယ) သြႃႇလူင်မၼ်း ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၸမ်းတႃႇမၢတ်ႈမၢႆ #(ပ) ပီ 1310 ၼီႈ၊ တႄႇလိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ (8) ၶမ်ႈ၊ လႆႈမႃးဢဝ်ၼိၵ်ႈသယ ၵႃႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းသတိပထၢၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈသေယဝ်ႉ။ တေႃႇပေႃးထိုင်ပီ 1311 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ (10) ၶမ်ႈ၊ လိူဝ်သေၼႆႉ သမ်ႉလႆႈႁဵတ်းလႅတ်ႈထွၵ်ႈ တၢင်တူဝ် သြႃႇသမႃး ႁႂ်ႈပေႃးၸုင်ႇထူၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈသေးၽူး သေးၵၢပ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ #(တု) သမ်ႉထိုင်မႃး ပီ 1313 ၼီႈ၊ တႄႇဢဝ်လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ (5) ၶမ်ႈမႃး၊ ၵႂႃႇ ဢဝ်ၼိသယ ၵႃႈတီႈသြႃႇတေႃႇ ၸဝ်ႈၵျေးၸူး (ၸုၼ်းလုၼ်းၵျွင်း၊ ဝဵင်းမိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီ 1314 ၼီႈ၊ တေႃႇထိုင် လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ (5) ၶမ်ႈၼၼ်ႉ၊ ႁႂ်ႈသြႃႇသမႃး ပေႃးတေၵျေႇၵျေႇၼၢပ်ႈၼၢပ်ႈ ၼၼ်ႉ လႆႈသေးၽူးဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ #(တ) ထိုင်မႃးပီ 1314 ၼီႈ တႄႇဢဝ်လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ (6) ၶမ်ႈ၊ ၽႅဝ်ၵႂႃႇ ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸင်ႇၵႂႃႇသေးပူးၼိၵ်သယ ၵႃႈတီႈသြႃႇတေႃႇလူင်ၸဝ်ႈ ၵျေးၸူး (လေႃးၵမႃရၸဵင်ႇ) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၊ တေႃႇပေႃးထိုင် လိူၼ်သၢမ် လွင်ႈ (10) ၶမ်ႈ၊ ႁႂ်ႈပေႃးသြႃႇသမႃး ၵျေႇꧦ ၼၢပ်ႈꧦၼၼ်ႉ လႆႈၶတ်းၸႂ် သေး ပူး ဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ #(ၸ) ထိုင်မႃး ပီ 1315 ၼီႈ၊ တႄႇဢဝ် ပထမလိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ (10) ၶမ်ႈ၊ မႃး ယူႇတီႈၵျွင်း ၼမ်ႉၸဵတ်းလိၼ်း ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးသေ သေးၽူးဢဝ် ၵႃႈတီႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇလူင် ၸဝ်ႈၸၼ်ႇ တေႃး သေ တေႃႇထိုင်ပထမလိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ (10)ၶမ်ႈ၊ ၵျၢင်ႉၵမ်ႁႂ်ႈပေႃးသြႃႇသမႃး ၵျေႇꧦၼၢပ်ႈꧦၼၼ်ႉ လႆႈၶတ်းၸႂ် သေးၽူးဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ #(ပ) ထိုင်မႃး ပီ1316 ၼီႈ တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 15 ၶမ်ႈ၊ သမ်ႉၵႂႃႇဢဝ် ၼိၵ်သယ ဢႃးထုၵ်ႈထႅင်ႈ တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸဝ်ႈၵျေးၸူး မႁႃႇၸီႇ ဝဵင်းယၢၼ်ႇၵုင်ႇ တေႃႇပေႃးထိုင် လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ (12) ၶမ်ႈ၊ ႁႂ်ႈ ပေႃးသြႃႇသမႃး ၵျေႇꧦၼၢပ်ႈꧦၼႆၼၼ်ႉ လႆႈသေးၽူး ဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇ ယဝ်ႉ။ #(ၽ) ထိုင်မႃးပီ 1316 ၼီႈ၊ တႄႇဢဝ်လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ (9) ၶမ်ႈ၊ ၵႂႃႇဢဝ်ၼိၵ် သယ တမ်ႈတီႈ ဢထၢၼ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸဝ်ႈၵျေးၸူး ၵျွင်းၶမ်း ပၢၼ်းဢိင်ႇ ဝဵင်းမိၵ်ႉထီႇလႃႇ တေႃႇပေႃးထိုင်လိူၼ်သီႇလွင်ႈ (5) ၶမ်ႈ၊ ႁႂ်ႈပေႃးသြႃႇသမႃး ၵျေႇꧦၼၢပ်ႈꧦၼၼ်ႉ၊ လႆႈသေး ၽူးဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ #(သ) ထိုင်မႃးပီ 1318 ၼီႈ၊ တႄႇဢဝ်လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ (5) ၶမ်ႈ၊ ၸင်ႇသမ်ႉ ၼိၵ်ႉသယ ၶၢမ်ႇဢဝ်တမ်ႈတီႈ ဢထၢၼ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၸဝ်ႈၵျေးၸူး မျိၼ်းၵ-ၵုင်းၵျွင်း ဝဵင်းလွႆၵေႃႇ၊ တေႃႇပေႃးထိုင် လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ (5) ၶမ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးသြႃႇသမႃး ၵျေႇꧦၼၢပ်ႈꧦ ၼၼ်ႉ လႆႈသေၽူးဢႃးထုၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ==လွင်ႈလႆႈလုၵ်ႉဢဝ် တီႈမိူင်းၵုတ်ႈ တွင်ႇပၶျိၼ်ႇသေ မႃးၽႅဝ်မိူင်းသီႇပေႃႉ တီႈ ၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉၸမ်း== မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉ သေးၽူးဢဝ်တြႃးယူႇ တီႈၸဝ်ႈသၢင်ႇလူင် ၸဝ်ႈၸၼ်ႇတႃ ၵျွင်းၼမ်ႉ ၸဵတ်းလိၼ်း ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼၼ်ႉ၊ ဢၼ်ပဵၼ်တၵႃႇၶဝ် ၼမ်ႉႁူး ၼွႆႉ တင်းသဵင်ႈ ၸင်ႇၽႅဝ်ၵႂႃႇဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၵႃႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းၼမ်ႉၸဵတ်းလိၼ်း၊ တၵႃႇၶဝ် ၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၵႂႃႇလဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “မုၼ် ၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ တီႈၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉၼႆႉ ထၢၵ်ႈႁဵတ်း ၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ၶႃႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင်ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸၢင်းၵေႃသလ်လၼႆႉ၊ သႂ်ႇပၼ်မိူဝ်းႁဵတ်း မုၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်း ႁဝ်းၶႃႈသေၵမ်း၊ တၵႃႇၶဝ် လဝ်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းၼမ်ႉ ၸဵတ်းလိၼ်း ၸင်ႇႁွင်ႉဢဝ်ၸဝ်ႈၸၢင်း ၵေႃသလ်လ သေ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈဢိုၺ် မိူဝ်းၼင်ႈၵျွင်း ႁဵတ်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၶဝ်သေတ၊ ဢတႂၢၵ်ႈပိူၼ်ႈလူဝ်ႇၶိုၼ်ႈၵျွင်း ၽွင်းၼႂ်းဝႃႇ ပေႃးဢမ်ႇမီးသင်ႇၶႃႇ သႃႇသၼႃႇတေယူပ်ႈယွမ်းၵႂႃႇလႄႈ သမ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈႁဝ်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈၼင်ႈႁိုင် ၵေႃႈ ဢတႂၢင်းဝႃႇၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းၶတ်းၸႂ်သေ မိူဝ်းပူဝ်ႉသမဵတ်ႉတႃႇ ပၼ် ၶဝ်တၵႃႇသေၵမ်းတ” ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းၼမ်ႉၸဵတ်းလိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈၼင်ႇၼႆ လႄႈ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢင်းၵေႃသလ်လ ၸင်ႇၶိုၼ်း လဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ႁဝ်းတီႈၶႃႈဢေႃႈ ၵျွင်းၸိုင် ၶႃႈပေးပႆႇ ၸၢင်ႈၼင်ႈၶႃႈ ပေႃးၶႃႈပေးႁဝ်းပႆႇလႆႈဢၶႂၢင်ႉ ၵႃႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းတွင်ႇပၶျိၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ပႆႇလၢၵ်ႈၶၢမ်ႇလႆႈၶႃႈ၊ သင်ဝႃႈ လႆႈဢၶႂၢင်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇလၢၵ်ႈၶၢမ်ႇလႆႈၶႃႈယဝ်ႉ” ဝႃႈၼင်ႇၼႆလႄႈ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် တၵႃႇၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၶဝ် ၸင်ႇသမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇ လဝ်ႈလၢတ်ႈၵႃႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းတွင်ႇပၶျိၼ်ႇသေ ယွၼ်း ဢၶႂၢင်ႉ လႆႈမႃးသေႇၶျႃႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 1315 ၼီႈ၊ တုတိယ လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ (8) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ၸင်ႇလႆႈလၢၵ်ႈ ၶၢမ်ႇၵႂၢမ်းတၵႃႇၶဝ်သေ၊ လႆႈမႃး ၼင်ႈၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ==လွင်ႈတႄႇၽုၺ် ဝတ်ႉႁူမ်ႈယဵၼ် ၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်းၸမ်း== ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ၽေႃႇပြၼႄမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈလႆႈ ဢၶႂၢင်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ လူင် ၶဝ်သေယဝ်ႉ တႄႇဢဝ်ပီ 1317 ၼီႈ၊ လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ ၶမ်ႈၼိုင်ႈ၊ ဝၼ်းသဝ် တႄႇပိုတ်ႇၵၢၼ် ၵမ်ႇမထၢၼ်းမႃး ဢွၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈ (ရွှေပြည်ရိပ်သာ) တိူၵ်ႈၵျွင်းၵမ်ႇမ ထၢၼ်း ၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ပိုတ်ႇပၢင်တိူၵ်ႈၵမ်ႇမထၢၼ်းယဝ်ႉ ၵႃႈတီႈယေႃးၵီႇတၢင်းလၢႆၶဝ် ႁဝ်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၸင်ႇႁေႃးပၼ်တြႃး ၼႄတြႃးမႃးၼႆႉၵေႃႈ၊ ယေႃးၵီႇပူၵ်ႉၵူဝ်ႇ ဢၼ်မႃးထွမ်ႇတြႃး ၵျၢင်ႉတြႃး တေႃႇပေႃးထိုင်ပီ 1339 ၼီႈ၊ တေႃႇႁွတ်ႈ ထိုင် ဝၼ်းၸတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ပိုၼ်းဝႆႉၼႆႉ ၵိုၼ်းယူႇတႃႇသေႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼႆႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်မႃးဢႃးထုၵ်ႈတွၼ်ႈလိူၼ် တွၼ်ႈဝၼ်း ဢမ်ႇပႆႇပႃး ပေႃးမႃးၽတ်ႉၽဵင်ႇတူၺ်းၸိုင်၊ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ သဵၼ်ႈမၢႆယေႃးၵီႇ တေမီး (30) လိူဝ်လိူဝ် ယူႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈမၢႆ ယေႃးၵီႇၵေႃႈ လႆႈသူင်ႇပၼ်ထိုင် ၵႃႈတီႈသႅင်ႇယႃႇ သႃႇသၼႃႇ ယေး ဝဵင်းတွင်ႇၵျီးယူႇ ၵူႈလိူၼ် ၵူႈလိူၼ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၵႃႈတီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ပွၵ်ႉဢယၢတ်ႈ ၼၢမ်ႇပၢတ်ႈ (8) ၵႃႈတီႈ ႁိမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇ ၵွင်းမူးမၢၼ်ႈသူႈ၊ တိၼ်လွႆ ၽြႃးသွင်ႁဵင်ႁႃႈပၢၵ်ႇ ၼၼ်ႉ၊ ၼႆႉၵေႃႈ တၵႃႇၶဝ်လႃႈသဵဝ်ႈ မႃးၽိတ်ႈပၢင်း ႁဝ်းၸဝ်ႈသြႃႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇပိုတ်ႇဝႆႉ ပၼ်ၵျွင်းတိူၵ်ႈၵမ်ႇမထၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈ (ဝိပဿနာ-ဓမ္မရိပ်သာ) တီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပုၼ်ႈတႃႇပႂ်ႉထႅမ်တူၺ်းရိပ်တႃႇၸမ်း- ၵူဝ်ႇၸလႄႇတၢင်းတူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၽွႆႉႁဵတ်းဝႆႉမူႇၸုမ်း ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်လႄႈ၊ ယႁၢၼ်းၸဝ်ႈ သင်ႇၶႃႇ ၶဝ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ==ပုၼ်ႈတႃႇလႆႈၶၢမ်ႇယွင်ႈယေႃး ႁပ်ႉၶၢမ်ႇဢဝ် ၵုင်ႇမုၼ် ꩪမ်မၵထိၵ (ပုၵ်ႉၵူဝ်ႇႁေႃးတြႃး)== ပီ - 1321 ၼီႈၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၵိူင်းၶျူၵ်ႈ ၵိူင်းဢုၵ်ႉ ၵိူင်းထွၵ်ႈ သြႃႇတေႃႇ လူင်ၶဝ်ၸဝ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၶျမၵ်းမၢႆပၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ၵျွင်းၼမ်ႉ ႁူးၼွႆႉ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်ထမ်မၵထိၵ ပူၵ်ႉၵူဝ်ႇႁေႃးတြႃး ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ-ၽၢႆႇတႆးၼႆသေ မၵ်းမၢႆဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ==လွင်ႈလႆႈ ထုၵ်ႈၵျၢမ်းဝိၼႆးသေ ၽျၢၼ်ႉဝႄႇပိုၼ်ပၼ်ၸမ်း== ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၼႆႉ မီးၸႂ်ၸေတၼႃႇ သတ်တႃႇ မဵတ်ႉ တႃႇ တီႈၼိူဝ် သေႃးတုၸၼ ပူၵ်ႉၵူဝ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇသွၼ်လႆႈ ပႃႇလိတေႃႇ လဵၵ်ႉယႂ်ႇ လိၵ်ႈလူင်ၶဝ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းၶိုၼ်းလႆႈ ဝိၼႆးၵျၢမ်းၵၢၼ်ႇၶဝ်၊ ဢၼ်မႃးၶဝ်ႈထွၵ်ႈထၢမ်းသႃႇသၼႃႇ ၼိုင်ႈၵႅပ်ႉၼိုင်ႈၸူဝ်ႈ ယႁၢၼ်း တူင်ႇလၽၶဝ် တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉဝႆႉႁၼ်ဝႆႉ ၵျၢင်ႉၵမ်ငၢႆႈ ႁႂ်ႈပေႃးပွင်ႇ ၸႂ်ငၢႆႈၼၼ်ႉ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းၼင်ႇၼႆသေလႄႈ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်း ဝိၼႆး ပႃလိ တေႃႇသီႇၽိုၼ်ၼၼ်ႉ တူၺ်းဢဝ်ၼႂ်းၼိၵ်ႉသယ မၼ်းသေ ထွၼ်ဢွၵ်ႇ ပိၼ်ႇပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၽၢႆႇတႆး (ထႆး) ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈ (သာရသုဒ္ဓိကျမ်း) ၼႆႉ ပျုႉၸု ၽျၢၼ်ႉဝႄႇပၼ် ဢတႂၢၵ်ႈၸဝ်ႈယႁၢၼ်းသင်ႇၶႃႇ ၶဝ်လူၺ်တူၺ်း ၵျၢင်ႉၵမ်ၵႂႃႇ လႆႈငၢႆႈလီလီယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇ ၸဝ်ႈၵေႃသလ်လ ၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃ ယေႃးၵီႇ ပူၵ်ႉၵူဝ်ႇၶဝ် ဢၼ်ဢႃးထုၵ်ႈတြႃးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးသုင်းၽျၢတ်ႈတူၺ်း လႆႈတြႃး ဢၼ်တူဝ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁုမႃး ႁၼ်မႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈႁိုဝ် ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈႁိုဝ် မၼ်ၵၼ် ဢမ်ႇမၼ်ၵၼ် ႁႂ်ႈပေႃးတူၺ်းသေ သုင်းၽျၢတ်ႈ လႆႈၵႂႃႇႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းလႄႈ၊ ၸင်ႇလႆႈ ထုၵ်ႈတႅမ်ႈ ဢွၵ်ႇပၼ် ဢၼ်လႆႈ ၸိုဝ်ႈ တြႃးမၼ်ၸမ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တြႃးမၢၼ်ႇ ၸမ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽႂ်တူၺ်းၵေႃႈ ၶိုၼ်းႁၼ်ၼႃႈၽႂ်ႇၼႃႈမၼ်း ႁၢင်ႈလီႁၢင်ႈ ၸႃႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇတေႃႇလူင် ၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉၼႆႉ သတင်းသုင်းယူႇသဝ်း ၵႃႈတီႈ ၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၵျွင်းတႂ်ႈ (ရွှေပြည်အေးရိပ်သာ) သေ မၢင်မိုဝ်ႉသမ်ႉလႆႈၵျွၵႂႃႇပူဝ်ႉသမဵတ်ႉတႃႇ ၵႃႈတီႈ ဝိပဿနာ ဓမ္မရိပ်သာ တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၶဝ်လႂ် မၢင်ၽဝ်ႇသမ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈၵျွမႃး ပူဝ်ႉသ မဵတ်ႉတႃႇ ရွှေပြည်အေးရိပ်သာ ၵႃႈတီႈၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၼႆႉသေ လႆႈၵျွၵႂႃႇၵျွမႃး ၶတ်းၸႂ် ၵျူဝ်းၸႃး ပျုႉၸု လုမ်းလႃး ပၼ်ဢဵၼ်ပၼ်ႁႅင်း ထွၵ်ႈထၢမ်းသႃႇသၼႃႇတေႃႇၽြႃးပဵၼ် ၸဝ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် ယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉ ၵၢင်ၸႂ်မၼ်းၸဝ်ႈ ၶတ်း ၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်း ပႅင်းၵိုမ်း ဢမ်ႇလူင်ဢမ်ႇလိုမ်းသေပွၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ==ၽိုၼ်ဢိင်== {{Reflist| <ref>{{cite book |title=သီပေါမြို့၊ နမ့်ဟူးနွဲ့ကျောင်း ရွှေပြည်အေးရိပ်သာ ဆရာတော် ဦးကောသလ္လ ၏ ပစ္စုပ္ပန် ဘဝသံသရာ ဖြစ်ခဲ့ပုံ နှင့် လည်းကောင်း ဆရာတော်ဟောကြားတော်မူသော ဥမကွဲ သိုက်မပျက် တရားတော် |date=1978 |publisher=စာအုပ်ဖြစ်မြောက်ရေးကော်မတီ |pages=14}}</ref> }} 5548xfi0znro3dbphle4il5slxgcjis 10 36736 125182 2026-04-18T04:54:26Z Saaifa 103 Redirected page to [[ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း မိူင်းပႃႇႁႃးမႃး]] 125182 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း မိူင်းပႃႇႁႃးမႃး]] 9vvzax9hkz4rowyzx7352r00xaxajho 10 36737 125184 2026-04-18T05:45:17Z Saaifa 103 Redirected page to [[ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး]] 125184 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး]] 1vrrdfxnmpdhf2atly89er21156f1sk 10 36738 125188 2026-04-18T06:00:05Z Saaifa 103 Redirected page to [[ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း သႃႇမူဝ်းဝႃႇ ၶွင် ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ]] 125188 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း သႃႇမူဝ်းဝႃႇ ၶွင် ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ]] h4t7an18n8xzixvj3sr1u3zk7yvxq3d 0 36739 125190 2026-04-18T08:28:16Z Raa Zaa Leng Saue 1207 ၵေႃႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈဝႆႉ တင်း "{{Infobox settlement |name = ၻွင်းယႅတ်ႉ (တူၵ်း) |official_name = ဝၢၼ်ႈၻွင်းယႅတ်ႉ (တူၵ်း) |settlement_type = [[ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဝၢၼ်ႈ]] |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မိူင်းမၢၼ်ႈ |pushpin_map_caption = ဢွင်ႈ..." 125190 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ၻွင်းယႅတ်ႉ (တူၵ်း) |official_name = ဝၢၼ်ႈၻွင်းယႅတ်ႉ (တူၵ်း) |settlement_type = [[ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဝၢၼ်ႈ]] |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မိူင်းမၢၼ်ႈ |pushpin_map_caption = ဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_map = |map_caption = |subdivision_type = မိူင်း |subdivision_name = {{ၸွမ်ပိဝ်|မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ}} |subdivision_type1 = [[ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈတိူင်း]] |subdivision_name1 = {{ၸွမ်ပိဝ်|ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း}} |subdivision_type2 = [[ၸႄႈတွၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈတွၼ်ႈ]] |subdivision_name2 = [[ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ]] |subdivision_type3 = [[ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈဝဵင်း]] |subdivision_name3 = [[ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ]] |subdivision_type4 = [[ဢိူင်ႇၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဢိူင်ႇ]] |subdivision_name4 = ၻွင်းယႅတ်ႉ (တူၵ်း) |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = |population_total = |population_urban = |population_rural = |population_as_of = |population_footnotes = |population_blank1_title = |population_blank2 = |population_blank2_title = |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|16.4778804779053|97.5721130371094|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |leader_title = |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|MST]] |utc_offset = +06:30 |area_code = |website = }} '''ဝၢၼ်ႈၻွင်းယႅတ်ႉ (တူၵ်း)''' ({{Langx|mnw|ဒံင်ရာတ် (ပလိုတ်)}}၊ {{Langx|my|ဒေါင်းရပ်အနောက်ရွာ}}၊ {{Langx|en|Daungyat(West)}}) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၻွင်းယႅတ်ႉ (တူၵ်း)၊ [[ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ]]၊ [[ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ]]၊ [[ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း]] ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် {{formatnum:195185}} ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၻွင်းယႅတ်ႉ (တူၵ်း)ၼႆႉ ၸၢႆး 816 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 852 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 1668 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၼႆႉ ႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> ==ၽိုၼ်ဢိင်== {{Reflist}} {{ဢွင်ႈတီႈၼႃႈလိၼ် |Centre =ၻွင်းယႅတ်ႉ (တူၵ်း) |North = |Northeast = |East = |Southeast = |South = |Southwest = |West = |Northwest = }} {{ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ}} {{Mon-geo-stub}} {{DEFAULTSORT:ၻွင်းယႅတ်ႉ (တူၵ်း)}} [[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ]] [[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ၸိူဝ်းႁၢမ်းၵႂႃႇ]] rnpr0jry6k8nesuoxfm9klw6hag7t3o 0 36740 125191 2026-04-18T08:30:28Z Raa Zaa Leng Saue 1207 ၵေႃႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈဝႆႉ တင်း "{{Infobox settlement |name = ၻွင်းယႅတ်ႉ (ဢွၵ်ႇ) |official_name = ဝၢၼ်ႈၻွင်းယႅတ်ႉ (ဢွၵ်ႇ) |settlement_type = [[ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဝၢၼ်ႈ]] |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မိူင်းမၢၼ်ႈ |pushpin_map_caption = ဢွင်ႈ..." 125191 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ၻွင်းယႅတ်ႉ (ဢွၵ်ႇ) |official_name = ဝၢၼ်ႈၻွင်းယႅတ်ႉ (ဢွၵ်ႇ) |settlement_type = [[ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဝၢၼ်ႈ]] |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မိူင်းမၢၼ်ႈ |pushpin_map_caption = ဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_map = |map_caption = |subdivision_type = မိူင်း |subdivision_name = {{ၸွမ်ပိဝ်|မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ}} |subdivision_type1 = [[ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈတိူင်း]] |subdivision_name1 = {{ၸွမ်ပိဝ်|ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း}} |subdivision_type2 = [[ၸႄႈတွၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈတွၼ်ႈ]] |subdivision_name2 = [[ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ]] |subdivision_type3 = [[ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈဝဵင်း]] |subdivision_name3 = [[ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ]] |subdivision_type4 = [[ဢိူင်ႇၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဢိူင်ႇ]] |subdivision_name4 = ၻွင်းယႅတ်ႉ (ဢွၵ်ႇ) |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = |population_total = |population_urban = |population_rural = |population_as_of = |population_footnotes = |population_blank1_title = |population_blank2 = |population_blank2_title = |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|16.481330871582|97.5808334350586|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |leader_title = |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|MST]] |utc_offset = +06:30 |area_code = |website = }} '''ဝၢၼ်ႈၻွင်းယႅတ်ႉ (ဢွၵ်ႇ)''' ({{Langx|mnw|ဒံင်ရာတ် (ဗမံက်)}}၊ {{Langx|my|ဒေါင်းရပ်အရှေ့ရွာ}}၊ {{Langx|en|Daungyat(East)}}) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၻွင်းယႅတ်ႉ (ဢွၵ်ႇ)၊ [[ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ]]၊ [[ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ]]၊ [[ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း]] ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် {{formatnum:195186}} ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၻွင်းယႅတ်ႉ (ဢွၵ်ႇ)ၼႆႉ ၸၢႆး 490 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 607 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 1097 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၼႆႉ ႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> ==ၽိုၼ်ဢိင်== {{Reflist}} {{ဢွင်ႈတီႈၼႃႈလိၼ် |Centre =ၻွင်းယႅတ်ႉ (ဢွၵ်ႇ) |North = |Northeast = |East = |Southeast = |South = |Southwest = |West = |Northwest = }} {{ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ}} {{Mon-geo-stub}} {{DEFAULTSORT:ၻွင်းယႅတ်ႉ (ဢွၵ်ႇ)}} [[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ]] [[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ၸိူဝ်းႁၢမ်းၵႂႃႇ]] e121xpiwlyx0epz5kj5xevwzwvs7zii 0 36741 125192 2026-04-18T08:32:26Z Raa Zaa Leng Saue 1207 ၵေႃႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈဝႆႉ တင်း "{{Infobox settlement |name = ၻွင်းဢု |official_name = ဝၢၼ်ႈၻွင်းဢု |settlement_type = [[ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဝၢၼ်ႈ]] |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မိူင်းမၢၼ်ႈ |pushpin_map_caption = ဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ..." 125192 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ၻွင်းဢု |official_name = ဝၢၼ်ႈၻွင်းဢု |settlement_type = [[ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဝၢၼ်ႈ]] |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မိူင်းမၢၼ်ႈ |pushpin_map_caption = ဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_map = |map_caption = |subdivision_type = မိူင်း |subdivision_name = {{ၸွမ်ပိဝ်|မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ}} |subdivision_type1 = [[ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈတိူင်း]] |subdivision_name1 = {{ၸွမ်ပိဝ်|ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း}} |subdivision_type2 = [[ၸႄႈတွၼ်ႈၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈတွၼ်ႈ]] |subdivision_name2 = [[ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ]] |subdivision_type3 = [[ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ၸႄႈဝဵင်း]] |subdivision_name3 = [[ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ]] |subdivision_type4 = [[ဢိူင်ႇၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|ဢိူင်ႇ]] |subdivision_name4 = ၻွင်းဢု |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = |population_total = |population_urban = |population_rural = |population_as_of = |population_footnotes = |population_blank1_title = |population_blank2 = |population_blank2_title = |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|16.4693603515625|97.524299621582|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |leader_title = |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမျၢၼ်ႇမႃႇ|MST]] |utc_offset = +06:30 |area_code = |website = }} '''ဝၢၼ်ႈၻွင်းဢု''' ({{Langx|mnw|ဒံင်ဥ}}၊ {{Langx|my|ဒေါင်းဥရွာ}}၊ {{Langx|en|Daungu}}) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၻွင်းဢု၊ [[ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ]]၊ [[ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ]]၊ [[ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း]] ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် {{formatnum:195123}} ယဝ်ႉ။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> ==ၽိုၼ်ဢိင်== {{Reflist}} {{ဢွင်ႈတီႈၼႃႈလိၼ် |Centre =ၻွင်းဢု |North = |Northeast = |East = |Southeast = |South = |Southwest = |West = |Northwest = }} {{ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ}} {{Mon-geo-stub}} {{DEFAULTSORT:ၻွင်းဢု}} [[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ]] [[ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ၸိူဝ်းႁၢမ်းၵႂႃႇ]] 7p97flql6tjmv9nkn3634u48k1zhydc